Αρχική Blog Σελίδα 575

Σκεφτείτε μια Βυζαντινή Θεσσαλονίκη 360° – Μία πρόταση διαφορετική

1

Μια πρόταση που μπορεί να αναγεννήσει το ενδιαφέρον για μια κουβέντα που πρέπει να κάνουμε

Η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη με ιδιαιτερότητες που αξίζει να παραθέσουμε εισαγωγικά για να αντιληφθούμε τα μεγέθη, τις αναλογίες και που πραγματικά πρέπει να στοχεύσουμε συλλογικά. Με μια σύντομη ματιά στην Ιστορία διαπιστώνει κανείς ότι στην πραγματικότητα, η Θεσσαλονίκη είναι ένα από τα λίγα αστικά κέντρα που έχουν συνεχή ζωή από την ελληνιστική περίοδο μέχρι σήμερα. Άρα μιλάμε για ένα αστικό κέντρο που ήταν συνεχώς πόλη. Μπορεί κανείς επίσης να μιλήσει και για την πρώτη σύγχρονη ευρωπαϊκή πόλη καθώς αν ορίζουμε την «ευρωπαϊκότητα» ως την ένωση αρχαίας ελληνικής κοσμοθεωρίας και κληρονομιάς, με τον ρωμαϊκό οικουμενισμό και την χριστιανική πνευματικότητα και τους μετασχηματισμούς που επέφερε, τότε η Θεσσαλονίκη είναι πράγματι το πρώτο ολοκληρωμένο «εργαστήρι» της Ευρώπης. Είναι μια πόλη όπου όλα αυτά συνυπάρχουν σε απόσταση λίγων μέτρων. Περπατάς από την Καμάρα (ρωμαϊκή) στη Ροτόντα (παγανιστική-χριστιανική), και λίγα τετράγωνα μετά βρίσκεσαι σε βυζαντινούς ναούς όπως ο Άγιος Δημήτριος και η Αγία Σοφία. Η κάθοδος στον σταθμό του Μετρό Αγίας Σοφίας – εκεί στις κυλιόμενες – που αποτυπώνεται μέρος αυτής της χρονοσειράς δεν μπορεί παρά να σε γεμίζει υπερηφάνεια για τον τόπο σου. Λίγα μέτρα πιο πέρα, στο σταθμό Βενιζέλου, συναντά κανείς την αρχαία ρωμαϊκή λεωφόρο Decumanus Maximus – έναν δρόμο στον φυσικό του χώρο.

Βυζαντινή

Σε αυτή την περιοδολόγηση της ιστορίας της πόλης μας, εξέχουσα θέση κατέχει και πρέπει να κατέχει η Βυζαντινή Θεσσαλονίκη. Για πολλούς λόγους η πόλη μας πρέπει να επενδύσει σε αυτήν της την κληρονομιά και να αρθεί στο ύψος της ιστορικής περίστασης. Η Θεσσαλονίκη υπήρξε για σχεδόν χίλια χρόνια η δεύτερη πόλη μιας αυτοκρατορίας που καθόρισε την ευρωπαϊκή ταυτότητα. Από τα χρόνια του Μεγάλου Κωνσταντίνου ως την πτώση της Πόλης, η Θεσσαλονίκη ήταν φρούριο και φάρος, λιμάνι και κέντρο ιδεών, τόπος εμπορίου, θεολογίας, τέχνης. Ήταν το «δίδυμο άστρο» της Κωνσταντινούπολης και αφού η φυσική πρωτεύουσα του νέου ελληνισμού είναι εκτός ευρωπαϊκού χώρου και κυριαρχίας, μοιραία το βάρος πέφτει σε αυτήν. Και υπάρχει μια διάσταση ηθική και ένα χρέος. Η Θεσσαλονίκη είναι κληρονόμος μιας αλυσίδας αιώνων. Τα μνημεία της δεν είναι απλώς πέτρες – είναι μνήμες της συλλογικής πορείας μας. Η αδιαφορία για αυτά είναι αδιαφορία για τον εαυτό μας. Όπως οι πόλεις που αναδεικνύουν την ιστορία τους αποκτούν συνείδηση συνέχειας, έτσι κι εμείς μπορούμε να ξαναβρούμε ένα αφήγημα που να μας ενώνει.

Τι μπορούμε να κάνουμε

Κι όμως, σήμερα αυτή η βυζαντινή ψυχή της πόλης παραμένει σιωπηλή, κρυμμένη πίσω από πολυκατοικίες, λησμονημένη στο καθημερινό άγχος και στις μικρές φιλοδοξίες μας. Μπορούμε να κλάψουμε γιατί αντί για «ζωντανό μουσείο» έχουμε διάσπαρτα μνημεία χωρίς μια ενιαία αφήγηση. Μπορούμε επίσης να αποφασίσουμε να δημιουργήσουμε το αφήγημα, να ενοποιήσουμε χώρους και διαδρομές και να αναδείξουμε όπως τους πρέπει. Η ανάδειξη της βυζαντινής Θεσσαλονίκης δεν είναι νοσταλγία – είναι πράξη πολιτικής ταυτότητας. Να χαράξουμε πολιτιστικές διαδρομές που συνδέουν τα μνημεία μεταξύ τους, να δημιουργήσουμε ζωντανά κέντρα ερμηνείας της βυζαντινής τέχνης και καθημερινότητας, να φέρουμε φεστιβάλ μουσικής, θεάτρου και λόγου που αναβιώνουν τον πλούτο εκείνης της εποχής. Σημαίνει να διεκδικήσουμε ρόλο διεθνές, ως πόλη-κέντρο μελέτης του Βυζαντίου, φιλοξενώντας συνέδρια, ερευνητικά προγράμματα, και να μετατρέψουμε την ιστορική μας κληρονομιά σε μοχλό ανάπτυξης.

Η πρόταση

Για όλα τα ανωτέρω υπάρχουν καταλληλότεροι εμού – επιστήμονες, ιστορικοί, αρχαιολόγοι, μουσειολόγοι- να μιλήσουν και να γράψουν και είμαι σίγουρος ότι πολλοί το έχουν κάνει. Η δική μου η πρόταση είναι διαφορετική. Επισκεπτόμενος προ 3 ετών το Βερολίνο, ο δρόμος με οδήγησε στο Μουσείο της Περγάμου, ένα από τα διασημότερα μουσεία του κόσμου, γνωστό για τα μνημειακά αρχιτεκτονικά σύνολά του – τον Βωμό της Περγάμου, την Πύλη της Αγοράς της Μιλήτου και την Πύλη της Ιστάρ. Στεγάζεται στη Νήσο των Μουσείων και αποτελεί κορυφαίο προορισμό για ιστορία, τέχνη και αρχαιολογία. Λίγα μέτρα δίπλα του λειτουργεί το «Pergamonmuseum. Das Panorama» με το 360° έργο του Yadegar Asisi. Είναι το μουσείο που κρατά ζωντανή την εικόνα της αρχαίας Περγάμου, με σύγχρονη τεχνολογία.

 

Η πρόταση μου απλή. Φέρτε τον Yadegar Asisi στη Θεσσαλονίκη και δημιουργείστε ένα «Βυζαντινό Πανόραμα 360°» που θα αναπαριστά σε φυσικές κλίμακες την Βυζαντινή Θεσσαλονίκη. Μια σύγχρονη πρόταση που μπορεί να ζωντανέψει την βυζαντινή πόλη και να αποτελέσει πόλο έλξης για όποιον θέλει να δει σχεδόν ζωντανά την ιστορία.

Τι είναι το Πανόραμα 360°

Είναι μια πανοραμική (360°) απεικόνιση της αρχαίας πόλης της Περγάμου, όπως ήταν γύρω στο έτος 129 μ.Χ. υπό τη βασιλεία του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αδριανού. Το πανόραμα προσφέρει μια εντυπωσιακή επιστροφή στο χρόνο. Σου δίνει τη δυνατότητα να βλέπεις να ξεδιπλώνεται η αρχαία πόλη, τα δημόσια κτίρια, οι πλατείες, οι ναοί, με ανθρώπινες δραστηριότητες — τελετές, καθημερινές σκηνές, ζωές ανθρώπων της Περγάμου στην ακμή της.

Το πανόραμα έχει ύψος  περίπου 30 μέτρα ενώ η επιφάνειά του είναι τεράστια — μερικές χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα εικόνας, πολύ μεγάλης κλίμακας, σε ρολά υφάσματος που έχουν ενωθεί. Το σκηνικό δεν είναι μόνο αισθητικό· ο Asisi συνεργάστηκε με αρχαιολόγους, ιστορικούς και άλλους ειδικούς, ώστε η αναπαράσταση να σέβεται όσο γίνεται τα αρχαιολογικά δεδομένα — για παράδειγμα ως προς τη μορφή των ναών, τα έργα τέχνης, την πόλη στη γεωγραφική και τοπογραφική της θέση, το τοπίο γύρω. Ο επισκέπτης εισέρχεται στον χώρο και ανεβαίνει σε έναν πύργο περίπου τριών ορόφων με περιμετρικά μπαλκόνια, όπου βρίσκεται στο μέσον του πανοράματος, μιας τεράστιας κυλινδρικής κατασκευής που τον περιβάλλει. Επιλέγοντας πλευρά μπορεί να δει και μια άλλη περιοχή της αρχαίας Περγάμου και με χρήση ακουστικών να ακούσει αντίστοιχους ήχους της πόλης και της περιοχής που κοιτά.

Το ίδιο σκέφτηκα θα ήταν ωραίο στη Θεσσαλονίκη. Μια απεικόνιση της βυζαντινής πόλης στην υπέρτατη ακμή της, με σεβασμό στην ιστορική αλήθεια, αξιοποίηση της τεχνολογίας, φυσικές κλίμακες – σαν να ανεβαίνει κανείς σε έναν πύργο/ παρατηρητήριο της πόλης και να την βλέπει γύρω του να ξεδιπλώνει την ομορφιά της, εμπειρία συνοδευόμενη από πιθανούς ήχους. Ήχους των δρόμων, της αγοράς, του ιπποδρομίου κοκ.

Τώρα αν μια τέτοια εμπειρία την πλαισιώσεις με σύγχρονα μέσα όπως AR/VR, ψηφιακές αναπαραστάσεις και εφαρμογές ξενάγησης αποδεικνύεις στην οικουμένη ποιος είσαι. Δεν μιλάς μόνο για πέτρες και κτίρια αλλά προσφέρεις την εμπειρία της δεύτερης μεγαλύτερης και πιο λαμπρής πόλης μιας υπέρλαμπρης αυτοκρατορίας.

Θα μπορούσαμε;

Δεν ξέρω πόσο κοστίζει μια τέτοια πρόταση, αν θα μπορούσε η υπουργός πολιτισμού, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, η περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, οι υπουργοί και βουλευτές να την ακούσουν ή και να την υποστηρίξουν. Δεν ξέρω αν μπορεί να υπάρξει μελέτη βιωσιμότητας ενός τέτοιου project, αν υπάρχει ενδιαφέρον και τι άλλες τεχνοκρατικές παράμετροι πρέπει να συντρέξουν. Δεν ξέρω αν μια τέτοια πρόταση έχει νόημα όταν αναμετρόμαστε με παθογένειες που αφορούν στα υπάρχοντα μνημεία, στο υπαρκτό Βυζαντινό Μουσείο κοκ. Ξέρω ότι σαν Έλληνας, Μακεδόνας, Θεσσαλονικιός και Ευρωπαίος, με έναν κάποιο θαυμασμό για το Βυζάντιο θα ήθελα να δω αυτό που είδα στο Βερολίνο και εδώ στην πόλη μου. Εκεί, αναπαριστούν μια πόλη εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, πόλη ενός άλλου πολιτισμού, θαυμαστού – εμείς εδώ μιλάμε για μια από τις λαμπρότερες περιόδους της δικής μας ιστορίας. Εκεί πρέπει να διαβάσεις το φυλλάδιο – γιατί Πέργαμος στο Βερολίνο. Εδώ περπατάς στον ίδιο δρόμο με τον βυζαντινό σου πρόγονο.

Βέβαια καμιά φορά, για να αναδείξεις την ιστορία ίσως πρέπει να επινοήσεις τρόπους. Να επενδύσεις και σε κάτι νέο, διαφοροποιημένο. Να κεντρίσεις το ενδιαφέρον, να ξανασυστηθείς στον κόσμο. Μου έρχεται στο μυαλό το Ίδρυμα Θεοφανώ και το ετήσιο βραβείο που απονέμει, συνδέοντας την πόλη με το παρελθόν αλλά και με το ευρωπαϊκό παρόν. Ένα παράδειγμα πως κάτι νέο και σύγχρονο συνομιλεί με το ιστορικά παλαιό με τρόπο γόνιμο.

Τα οφέλη

Ένα τέτοιο έργο δεν θα ήταν απλώς τουριστική επένδυση. Θα ήταν πράξη ταυτότητας και αυτογνωσίας. Θα έδινε στους πολίτες έναν λόγο υπερηφάνειας και στους επισκέπτες μια εμπειρία που δεν προσφέρει καμία άλλη πόλη της Ευρώπης. Θα έφερνε ερευνητές, σχολεία, φοιτητές, τουρίστες, θα έβαζε τη Θεσσαλονίκη στον διεθνή χάρτη ως (συμ)πρωτεύουσα του Βυζαντίου. Και ίσως το πιο σημαντικό – θα μας θύμιζε ποιοι είμαστε και τι μπορούμε να γίνουμε, όταν κοιτάζουμε την Ιστορία όχι σαν ερείπιο αλλά σαν σκαλοπάτι για το μέλλον.

Για ποια Θεσσαλονίκη

Για εμένα η Θεσσαλονίκη – πιστεύω ότι για τους περισσότερους – δεν μπορεί να είναι ένα Κιλκίς με θάλασσα. Δεν είναι μια μεγαλύτερη Δράμα ή και Καβάλα. Ούτε μια μικρή και παραπονεμένη (δικαίως) Αθήνα. Η Θεσσαλονίκη μπορεί και πρέπει να συγκριθεί με άλλες πόλεις. Αν το καταλάβει θα το πετύχει. Αν το πετύχει θα συμβάλλει καθοριστικά στη δημιουργία μιας άλλης πορείας. Τυχόν επιτυχία της Θεσσαλονίκης θα σημάνει επιτυχία της πέραν την Αττικής Ελλάδας – αυτό το τελευταίο είναι άλλωστε υπόθεση εθνική.

Voria

Δ. Τσαϊλάς: στη Νέα Υόρκη, η Ελλάδα πρέπει να επιβάλει την ισχύ της καθώς ο Ερντογάν δοκιμάζει τα νερά

0

του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.

Αυτή τη Δευτέρα, ο κόσμος θα παρακολουθήσει δύο κρίσιμες συναντήσεις στη Νέα Υόρκη που θα καθορίσουν την Ανατολική Μεσόγειο για τα επόμενα χρόνια. Πρώτον, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα φιλοξενήσει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στον Λευκό Οίκο, διαπραγματευόμενοι εμπορικές και αμυντικές συμφωνίες για F-16, αεροσκάφη Boeing και, σιωπηλά, το ζήτημα της επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35. Ώρες αργότερα, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα συναντηθεί με τον Ερντογάν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Για την Ελλάδα, αυτές οι συναντήσεις είναι πολύ περισσότερο από τυπικές, αποτελούν μια δοκιμασία αποφασιστικότητας, επιρροής και στρατηγικής διορατικότητας.

Ο Ερντογάν έρχεται οπλισμένος με φιλοδοξία και τόλμη. Από την αποβολή της Τουρκίας από το πρόγραμμα F-35 το 2019 λόγω της αγοράς των S-400, η ​​Άγκυρα προσπάθησε να ανακάμψει, αξιοποιώντας τα συναλλακτικά ένστικτα της Ουάσιγκτον. Αλλά οι κίνδυνοι είναι σαφείς. Η διατήρηση ευαίσθητων εργαλείων από την Τουρκία, η στροφή της προς τα εγχώρια μαχητικά και η επιθετική της στάση στο Αιγαίο σηματοδοτούν ότι ο Ερντογάν δεν επιδιώκει τη συμφιλίωση αλλά τη μόχλευση. Ο Λευκός Οίκος δεν πρέπει να μπερδεύει τις διαπραγματευτικές τακτικές με την γνήσια πίστη στη συμμαχία.

Το Ισραήλ έχει ήδη χαράξει μια διαχωριστική γραμμή. Η Ιερουσαλήμ αντιτίθεται στην επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35, επικαλούμενη απειλές για την αεροπορική της υπεροχή και την περιφερειακή της ασφάλεια. Η Ελλάδα δεν μπορεί να το αγνοήσει αυτό. Το Ισραήλ είναι ένας φυσικός στρατηγικός εταίρος και η Αθήνα πρέπει να ευθυγραμμιστεί ορατά, διασφαλίζοντας ότι τυχόν παραχωρήσεις των ΗΠΑ προς την Άγκυρα δεν θα υπονομεύσουν την περιφερειακή ισορροπία.

Εν τω μεταξύ, η συνάντηση Μητσοτάκη με τον Ερντογάν θα επικεντρωθεί στις θαλάσσιες διαφορές στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, προκλήσεις NAVTEX και υπεράκτια ενεργειακά έργα. Η Αθήνα δεν έχει την πολυτέλεια να κάνει συμβολικές χειρονομίες. Οποιαδήποτε αποκλιμάκωση πρέπει να είναι απτή: μείωση της προκλητικής ναυτικής δραστηριότητας, σεβασμός των ελληνικών κυρίαρχων υδάτων και αναγνώριση του διεθνούς δικαίου. Οτιδήποτε λιγότερο ενθαρρύνει την Άγκυρα και σηματοδοτεί αδυναμία.

Η Ελλάδα πρέπει να δράσει αποφασιστικά σε τρία μέτωπα:

  1. Στρατηγικές Συμμαχίες: Εμβάθυνση της ορατής ευθυγράμμισης με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Απόδειξη ότι η Ελλάδα είναι ο αξιόπιστος εταίρος, όχι η Τουρκία.
  2. Ευρωπαϊκή μόχλευση: Υπενθύμιση στην Ουάσιγκτον ότι η συμπεριφορά της Τουρκίας υπονομεύει τη συνοχή του ΝΑΤΟ και την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ. Οι όροι πρέπει να διέπουν τυχόν συμφωνίες ΗΠΑ-Τουρκίας.
  3. Επίδειξη Δύναμης: Η απόκτηση των F-35 και οι αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας δεν είναι απλώς αριθμοί, είναι αξιοπιστία. Η Αθήνα πρέπει να προβάλλει ισχύ και αξιοπιστία, όχι παθητικότητα.

Τα διακυβεύματα δεν θα μπορούσαν να είναι υψηλότερα. Ο Ερντογάν μπορεί να εξασφαλίσει τα F-16 ή άλλες παραχωρήσεις στη Νέα Υόρκη, αλλά η Αθήνα έχει την ευκαιρία να διαμορφώσει την αφήγηση: η Ελλάδα ως η σταθεροποιητική άγκυρα της Ανατολικής Μεσογείου, η Τουρκία ως ο απρόβλεπτος προβοκάτορας. Στη διπλωματία, όπως και στην άμυνα, η αξιοπιστία κερδίζεται, δεν χορηγείται.

Το μήνυμα προς τον Ερντογάν πρέπει να είναι σαφές: Η Ελλάδα δεν θα διαπραγματευτεί την κυριαρχία ή το στρατηγικό πλεονέκτημα, θα διαπραγματευτεί μόνο το σεβασμό. Σε μια περιοχή που ορίζεται ολοένα και περισσότερο από τόλμη και φιλοδοξία, η ισχύς της Ελλάδας έγκειται στην ακλόνητη σαφήνεια του σκοπού.

*Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), και του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS).

 

 

Μήπως θα ήταν χρήσιμο να παρέδιδε την κυβέρνηση;

2
του Παντελή Σαββίδη

Ο Τράμπ θα δεχθεί τον Ερντογάν στον Λευκό Οίκο για να συζητήσουν εμπορικές συμφωνίες, μεταξύ των οποίων και την αγορά απο την Τουρκία F-35.

Η είδηση προκαλεί αρκετά ερωτήματα στη ρεαλιστική σχολή σκέψης αλλά θα εστιάσουμε σε δύο τρία.

Το πρώτο είναι αν η Τουρκία εγκαταλείψει τους S-400 για να ξαναμπεί στο πρόγραμμα των F-35. Και αν δεν εγκαταλείψει το ρωσικό σύστημα και πάρει τους F-35 μήπως όλη αυτή η φασαρία που τα συνδύαζε ήταν προσχηματική;
Η στρατιωτική λογική λέει όχι, δεν ήταν προσχηματική. Άρα, ο Τράμπ πουλά προηγμένης τεχνολογίας οπλικά συστήματα στον Ερντογάν αδιαφορώντας για το αμερικανικό εθνικό συμφέρον;
Ο Τράμπ έχει ξεφτλίσει τις διεθνείς σχέσεις. Γι αυτόν δεν υπάρχει τίποτε άλλο πλην των δολλαρίων. Στα δολλάρια και στο πόσο θα ωφεληθεί η Αμερική αρχίζει και τελειώνει το ενδιαφέρον του.
Το δεύτερο, και γνωρίζοντας την επιμονή του Ερντογάν, είναι η τεχνογνωσία που θέλει να πάρει η Τουρκία μαζί με την αγορά για να την χρησιμοποιήσει στο δικό της αεροπλάνο, το KAAN. Θα της δοθεί ή θα διευκολυνθεί να αποκτήσει χαρακτηριστικά της για να φτιάξει τους κινητήρες στους οποίους υστερεί;
Με τον Τράμπ, του οποίου το μάτι γυαλίζει στη θέα ενός δολλαρίου, τίποτε δεν είναι αδύνατον.
Το τρίτο και βασικό που μας ενδιαφέρει είναι ότι ο Ερντογάν έχει προνομιακή σχέση με τον Τράμπ. Του τηλεφωνεί όποτε θέλει, ακόμη και απροειδοποίητα.
Αυτή η σχέση του δίνει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα σε σχέση με τον έλληνα πρωθυπουργό προς τον οποίο ο αμερικανός πρόεδρος δεν ρίχνει ούτε ματιά στις επίμονες προσπάθειές του Μητσοτάκη να του την αποσπάσει.
Και εδώ τίθεται ένα σοβαρό ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Μήπως με την αρνητική σχέση που έχει ο κ. Μητσοτάκης με τον αμερικανό πρόεδρο ο Έλληνας πρωθυπουργός θα έπρεπε με δική του πρωτοβουλία να παραχωρήσει την πρωθυπουργία σε στέλεχος του κόμματός του το οποίο θα μπορούσε να χτυπήσει την πόρτα του Λευκού Οίκου; Και να κρατήσει την προεδρία του κόμματος για να ελέγχει, σε κάποιον βαθμό, την κυβέρνηση;
Και αργότερα, όταν οι σχέσεις Ελλάδας-ΗΠΑ βελτιώνονταν θα μπορούσε να αναλάβει και πάλι πρωθυπουργός. Αν το κόμμα του διατηρούσε την εξουσία. Άλλωστε πολλά τον βαρύνουν απο την μέχρι σήμερα πρωθυπουργία του.
Αυτήν την στιγμή δεν υπάρχει καν επικεφαλής της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα ώστε να στέλνονται, έστω, κάποια μηνύματα στην Ουάσιγτκον, ενώ ο Ερντογάν συνομιλεί με τον αμερικανό πρόεδρο όποτε επιθυμεί.
Αλλά στην Ελλάδα, ας έχουμε υπόψη το εξής: η έννοια του εθνικού συμφέροντος έχει εκλείψει. Όλο το πολιτικό σύστημα για το μόνο που ενδιαφέρεται είναι η κατοχή και νομή της εξουσίας. Έστω και με εθνικές παραχωρήσεις. Το μιντιακό κατεστημένο είναι διατεθειμένο να κάνει το άσπρο μαύρο.
Ορισμένοι πολτικοί έχουν κερδίσει δισεκατομμύρια αλλά, ακόμη και έναν βραστήρα θέλουν να τον πάρουν δωρεάν.
Το παρασκήνιο, πάντως, λέει πως η διαδοχή Μητσοτάκη έχει δρομολογηθεί. Ας περιμένουμε να δούμε τις εξελίξεις, ελπίζοντας ότι η χώρα δεν θα έχει υποστεί ανεπανόρθωτης βλάβης συνέπειες.

Δ. Κωνσταντακόπουλος: «Εμφύλιος» για το κλίμα στις ΗΠΑ: Επιστήμονες κατά κυβέρνησης

0
CREATOR: gd-jpeg v1.0 (using IJG JPEG v62), quality = 75
του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

15 Σεπτεμβρίου 2025

Μετά από ένα διάστημα μεγάλου σοκ από τη μαζική επίθεση της κυβέρνησης Τραμπ κατά της επιστήμης της κλιματολογίας, που αμφισβήτησε όλα τα παγκοσμίως παραδεκτά, επί πολλές δεκαετίες, επιστημονικά δεδομένα για την κλιματική αλλαγή και τους πολύ μεγάλους κινδύνους που συνεπιφέρει για την ανθρωπότητα, οι Αμερικανοί επιστήμονες άρχισαν κάπως να συνέρχονται και να «αντεπιτίθενται», σε μια μάχη που ενδέχεται να αποβεί κρίσιμη για το ίδιο το μέλλον της ανθρωπότητας, δεδομένου του οικονομικού και πολιτικού βάρους που έχουν οι ΗΠΑ για όλο τον πλανήτη. Αν και, όπως αναγνωρίζει η γαλλική επιθεώρηση για θέματα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος Reporterre, η αμερικανική επιστημονική κοινότητα δεν έχει ακόμα πλήρως συνέλθει από το σοκ των εναντίον της κυβερνητικών επιθέσεων.

Αντιδρώντας στην απόφαση της κυβέρνησης να κλείσει το site Climate.gov, ένα εξαιρετικά δημοφιλές σάιτ πληροφοριών και εκλαΐκευσης για την κλιματική αλλαγή, τον περασμένο Ιούνιο, οι επιστήμονες δημιουργούν τώρα το Climate.us με σύνθημα «Κρύβουν την αλήθεια. Απαντάμε». Το Climate.gov έκλεισε και το προσωπικό του απολύθηκε μαζί με 900 εργαζόμενους της ΝΟΑΑ, του αμερικανικού κρατικού οργανισμού για τους ωκεανούς και την ατμόσφαιρα, σε μια από τις πολλές επιθέσεις τής κυβέρνησης κατά της κλιματολογίας, που, εκτός των άλλων, προκάλεσαν και σοβαρά προβλήματα στην πρόγνωση του καιρού!

Εκτός από τη δημιουργία του νέου ιστότοπου, στις 2 Σεπτεμβρίου οι Αμερικανοί κλιματολόγοι δημοσίευσαν μια έκθεση 400 σελίδων (δες σχετικά: https://www.reuters.com/sustainability/cop/over-85-scientists-say-energy-dept-climate-report-lacks-merit-2025-09-02/ και https://www.commondreams.org/news/trump-climate-report-expert-response), για την οποία συνεργάστηκαν 85 επιστήμονες και που αναιρεί, σημείο προς σημείο, τα «κλιματοσκεπτικιστικά ψεύδη» της κυβέρνησης, όπως τα αποκαλούν οι επιστήμονες και όπως αναπτύσσονται σε μια έκθεση του αμερικανικού Υπουργείου Ενέργειας που δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο και επιχειρεί να αναιρέσει όλα τα μέχρι τώρα αποδεκτά επιστημονικά δεδομένα για την κλιματική αλλαγή. Οι επιστήμονες φοβούνται ότι η έκθεση του Υπουργείου θα μπορούσε να αποτελέσει το πρελούδιο μιας μαζικής απορρύθμισης των πολιτικών για την προστασία του περιβάλλοντος στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το εύρος και η ταχύτητα της αντίδρασης των ερευνητών στις Ηνωμένες Πολιτείες και εκτός αυτών, είναι πάντως παρήγορα, δήλωσε στο Reporterre ο καθηγητής Ατομοσφαιρικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο A&M του Tέξας Andrew Dessler, που πήρε την πρωτοβουλία της απάντησης των επιστημόνων στην κυβέρνηση και προσέθεσε: «Πιστεύω ότι οι επιστήμονες κατάλαβαν πως η ίδια η επιστήμη είναι σε κίνδυνο και είναι αποφασισμένοι να αποκρούσουν αυτές τις αντιεπιστημονικές δυνάμεις». Σχετικά αισιόδοξη εμφανίζεται επίσης η εκ των συντακτών της έκθεσης-απάντησης στο Υπουργείο Ενέργειας, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Washington Rebecca Neumann, που διαπιστώνει μια «αυξανόμενη ορμή στους κόλπους της επιστημονικής κοινότητας για να ασκήσει πίεση στους τοπικούς και ομοσπονδιακούς βουλευτές για να υποστηρίξουν την επιστήμη»

«Η αμερικανική κυβέρνηση δεν αρνείται ανοιχτά την επιστήμη, προσπαθεί αντίθετα να οικειοποιηθεί τη νομιμοποίησή της», υπογραμμίζει ο κοινωνιολόγος της Επιστήμης Michael Stambolis-Ruhstorfer, maître de conférences στο Πανεπιστήμιο Τουλούζ- Ζαν-Ζωρές, που προσθέτει ότι η κυβερνητική στρατηγική συνίσταται στο να χρησιμοποιούν περιθωριακούς επιστήμονες για να τους παρέχουν επιστημονικοφανή επιχειρήματα, θέτοντας σε ίση μοίρα στέρεες επιστημονικές γνώσεις και περιθωριακές θεωρίες. Είναι σημαντικό να εκφρασθεί η επιστημονική κοινότητα για να καταγγείλει τη μαζική παραπληροφόρηση, τονίζει ο κοινωνιολόγος Michel Dubois, διευθυντής ερευνών στο γαλλικό CNRS (Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας).

Οι κλιματολόγοι ελπίζουν ότι εντός του μηνός θα συνδράμει τις προσπάθειές τους να αποδομήσουν την έκθεση του Υπουργείου Ενέργειας, η Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ, που ετοιμάζει τη δική της μελέτη και ότι έτσι θα καταφέρουν να αποτρέψουν την πρόθεση της κυβέρνησης Τραμπ να αναιρέσει την προειδοποίηση κινδύνου (endangerment finding), που εξέδωσε το 2009 η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ. Αυτό το ντοκουμέντο παρουσιάζει τους κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία από την εκπομπή αερίων θερμοκηπίου και αποτελεί τη βάση όλης της κλιματικής νομοθεσίας των ΗΠΑ. Αν η κυβέρνηση το πετύχει θα έχει κατεδαφίσει όλη την κλιματική πολιτική της μεγαλύτερης δύναμης του κόσμου.

Πάντως, πολλοί επιστήμονες εξακολουθούν να έχουν παραλύσει από τον φόβο και τις απειλές. «Η πλειοψηφία των επιστημόνων στις ΗΠΑ με τους οποίους συνεργάζομαι δείχνουν να έχουν παραιτηθεί», λέει ο Roland Séférian, κλιματολόγος στο Εθνικό Κέντρο Μετεωρολογικών Ερευνών της Γαλλίας στην Τουλούζη. Αυτοί που εργάζονται σε πανεπιστήμια είναι σχετικά προστατευμένοι, όχι όμως και όσοι εργάζονται σε ομοσπονδιακές υπηρεσίες. Και οι πανεπιστημιακοί διακρίνονται για τον κυνισμό τους. Αμύνονται όταν περικόπτουν τις δικές τους δαπάνες, δεν διαμαρτύρονται όμως όταν περικόπτουν τις δαπάνες των συναδέλφων τους. Όταν η κυβέρνηση Τραμπ επετέθη στα Τμήματα Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών του πολύ φημισμένου Πανεπιστημίου Columbia εξαιτίας των διαδηλώσεων υποστήριξης των Παλαιστινίων της Γάζας και καταδίκης της γενοκτονίας, οι μη θιγόμενοι άμεσα επιστήμονες ακόμα και στο ίδιο το Columbia σιώπησαν.

Είναι αλήθεια ότι όλα αυτά έχουν προκαλέσει ένα βαθύτερο προβληματισμό για τον τρόπο παραγωγής και λειτουργίας της επιστήμης στις ΗΠΑ, υποστηρίζει ο Roland Séférian, όπως και ότι έχουν υποδαυλίσει μια σύγκρουση μεταξύ επιστημόνων και διοικητικών στελεχών των πανεπιστημίων. Αλλά αυτά είναι ζητήματα του μέλλοντος. Το ερώτημα του παρόντος είναι αν μια πολιτική εξουσία σε στενή συνάφεια με τους πολυεθνικούς γίγαντες των ορυκτών καυσίμων, θα μπορέσει να ανατρέψει τις κλιματικές επιστήμες θέτοντας σε κίνδυνο τον πολιτισμό, την υγεία, αλλά και την ίδια την επιβίωση της ανθρωπότητας.

Ο Τραμπ θα υποδεχθεί τον Ερντογάν της Τουρκίας, βλέπει τέλος στη διένεξη για τα πολεμικά αεροσκάφη

0

Ουάσινγκτον (AFP) – Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι θα υποδεχθεί τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στον Λευκό Οίκο την επόμενη εβδομάδα και αναμένει την επίλυση μιας μακροχρόνιας διαμάχης για τα μαχητικά αεροσκάφη.

Δημοσιεύθηκε στις: 19/09/2025 – 21:55

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ (Α) θα συναντήσει σύντομα τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στον Λευκό Οίκο © ANDREW CABALLERO-REYNOLDS, Yasin AKGUL / AFP/File

Θα είναι η πρώτη διμερής επίσκεψη του Ερντογάν στον Λευκό Οίκο από το 2019, κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, με τον πρώην πρόεδρο Τζο Μπάιντεν να διατηρεί τεταμένες σχέσεις με τον Τούρκο ηγέτη, τον οποίο κατηγόρησε για αυταρχική συμπεριφορά.

Ο Τραμπ έχει εκφράσει τη συμπάθειά του προς τον Ερντογάν, παρά τις επιφυλάξεις του στενού συμμάχου των ΗΠΑ, του Ισραήλ, που βρίσκεται σε αντιπαράθεση με την Τουρκία για τη Συρία και τη Γάζα.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι ο Ερντογάν θα επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο την Πέμπτη, αφού οι δύο ηγέτες συμμετάσχουν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες απέβαλαν την Τουρκία, σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, από το εμβληματικό πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35.

Η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ έλαβε αυτή την απόφαση αφού η Τουρκία προχώρησε αψηφώντας στην αγορά του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400 επιφανείας-αέρος, εγείροντας φόβους ότι ο κύριος αντίπαλος του ΝΑΤΟ θα αποκτούσε πρόσβαση στις επιχειρησιακές δυνατότητες των δυτικών μαχητικών.

«Εργαζόμαστε σε πολλές εμπορικές και στρατιωτικές συμφωνίες με τον Πρόεδρο, περιλαμβανομένης της μεγάλης κλίμακας αγοράς αεροσκαφών Boeing, μιας σημαντικής συμφωνίας για F-16, και της συνέχισης των συνομιλιών για τα F-35, τις οποίες αναμένουμε να ολοκληρωθούν θετικά», έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα του Truth Social.

«Ανυπομονώ να τον δω στις 25!» δήλωσε.

Ο Ερντογάν δήλωσε τον Ιούλιο ότι είχε επιτύχει μια «συμφωνία» με τον Τραμπ για τα υπερσύγχρονα μαχητικά αεροσκάφη.

«Πιστεύω ότι τα F-35 θα παραδοθούν στην Τουρκία βήμα-βήμα κατά τη διάρκεια της θητείας του», δήλωσε ο Ερντογάν.

Πολύπλοκη σχέση
Ο Τραμπ, γνωστός για τον θαυμασμό του προς ηγέτες με αυταρχικό στυλ, αγκαλιάζει τον Ερντογάν παρά την καταστολή της αντιπολίτευσης στην Τουρκία.

Ο Εκρέμ Ιμάμογλου, δήμαρχος της μεγαλύτερης πόλης, της Κωνσταντινούπολης, και υποψήφιος πρόεδρος του κύριου αντιπολιτευόμενου κόμματος CHP, συνελήφθη τον Μάρτιο με κατηγορίες που οι επικριτές θεωρούν πολιτικά υποκινούμενες — και που προκάλεσαν χλιαρή αντίδραση από την κυβέρνηση Τραμπ.

Η Τουρκία έχει διχάσει το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα του Τραμπ, με ορισμένα γεράκια, όπως ο Μάικ Πομπέο, υπουργός Εξωτερικών κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, να καταγγέλλουν τον Ερντογάν, εν μέρει λόγω του ισλαμιστικού του πολιτικού προσανατολισμού και της σφοδρής του κριτικής κατά του Ισραήλ.

Η Τουρκία έχει επίσης επιτρέψει σε ηγετικά στελέχη της Χαμάς να διαμένουν στη χώρα.

Το Ισραήλ βομβάρδισε την περασμένη εβδομάδα έναν άλλο στενό εταίρο των ΗΠΑ, το Κατάρ, προκειμένου να πλήξει την παλαιστινιακή ένοπλη οργάνωση, η οποία πραγματοποίησε την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 κατά του Ισραήλ.

Αλλά ο Ερντογάν, πρωθυπουργός ή πρόεδρος της Τουρκίας από το 2003, έχει αναπτύξει στενή σχέση με τον Τραμπ, σε σημείο που φέρεται να του τηλεφωνεί απροειδοποίητα στο κινητό του τηλέφωνο.

Ο Ερντογάν και ο de facto ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, έπεισαν τον Τραμπ τον Μάιο να αποσύρει τις κυρώσεις κατά της Συρίας, μετά την άνοδο στην εξουσία του πρώην ισλαμιστή αντάρτη Αχμέντ αλ-Σαράα.

Το Ισραήλ έχει σφυροκοπήσει τη Συρία, καταστρέφοντας κρίσιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, καθώς θεωρεί ότι έχει την ευκαιρία να πλήξει τον γείτονά του και ιστορικό του αντίπαλο σε μια αδύναμη στιγμή, μετά την ανατροπή του επί μακρόν ηγέτη Μπασάρ αλ-Άσαντ.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προωθήσει την αναζήτηση μιας λύσης, και η Συρία έχει εκφράσει την ελπίδα ότι θα οριστικοποιήσει τις ρυθμίσεις ασφαλείας και στρατιωτικής συνεργασίας με το Ισραήλ έως το τέλος του έτους.

Ανώτατοι Αμερικανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν την Παρασκευή στην Ουάσινγκτον με τον Υπουργό Εξωτερικών της Συρίας, Ασάαντ αλ-Σαϊμπανί, πριν από την εμφάνιση του Σαράα στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ την επόμενη εβδομάδα.

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών Κρίστοφερ Λαντάου «υπογράμμισε αυτή τη ιστορική ευκαιρία για τη Συρία να οικοδομήσει ένα ειρηνικό, ευημερούν και κυρίαρχο έθνος» μετά την άρση των αμερικανικών κυρώσεων, ανέφερε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

© 2025 AFP

Η Επιγραφή του Σιλωάμ αναζωπυρώνει τις εντάσεις μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας

0

Ένα ιστορικό τεχνούργημα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης ήρθε ξανά στο προσκήνιο με μια δήλωση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στις 15 Σεπτεμβρίου.

Μιλώντας σε συνάντηση στην Ιερουσαλήμ, ο Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι είχε ζητήσει την Επιγραφή του Σιλωάμ από τον Τούρκο πρωθυπουργό Μεσούτ Γιλμάζ το 1998.

Το ζήτημα αναζωπύρωσε τη διαμάχη τη Δευτέρα, όταν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αποκάλυψε ότι οι προσπάθειές του να ανακτήσει το τεχνούργημα απορρίφθηκαν το 1998 με το σκεπτικό ότι θα μπορούσε να εξοργίσει τους ισλαμιστές ψηφοφόρους στην Κωνσταντινούπολη, όταν ο Ερντογάν ήταν δήμαρχος.

Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι πρότεινε στον Μεσούτ Γιλμάζ να ανταλλάξει την Επιγραφή του Σιλωάμ με αντικείμενα της οθωμανικής περιόδου, αλλά ο Γιλμάζ αρνήθηκε και συνέχισε:

«Τον ρώτησα γιατί δεν δέχτηκε. Μου είπε ότι ο δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης εκείνη την εποχή, ξέρετε το όνομά του, είχε μια αυξανόμενη ισλαμιστική εκλογική περιφέρεια στην οποία ηγούνταν.

«Δήλωσε ότι η παραχώρηση στο Ισραήλ μιας επιγραφής που αποκαλύπτει ότι η Ιερουσαλήμ ήταν εβραϊκή πόλη πριν από 2.700 χρόνια θα γινόταν δεκτή με οργή από αυτό το τμήμα του τουρκικού λαού».

Ο Νετανιάχου αργότερα είπε: «Αυτή είναι η πόλη μας, κύριε Ερντογάν. Δεν είναι η πόλη σας, είναι η πόλη μας. Θα είναι πάντα η πόλη μας. Δεν θα διαιρεθεί ποτέ ξανά».

Ο Ερντογάν απάντησε στον Νετανιάχου στην ομιλία του στις 17 Σεπτεμβρίου με τα ακόλουθα λόγια:

«Δεν θα επιτρέψουμε σε μη εξουσιοδοτημένα χέρια να μολύνουν την Ιερουσαλήμ. Εμείς, ως Μουσουλμάνοι, δεν θα κάνουμε ούτε ένα βήμα πίσω από τα δικαιώματά μας στην Ανατολική Ιερουσαλήμ».

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ήταν μεταξύ εκείνων που άκουσαν την ομιλία του Νατανιάχου στην Ιερουσαλήμ.

Ο Mesut Yılmaz πέθανε στις 30 Οκτωβρίου 2020.

Δεν υπήρξε καμία επίσημη δήλωση από τις τουρκικές αρχές σχετικά με τον ισχυρισμό του Νετανιάχου.

Τέλος, το 2022, η εφημερίδα The Times of Israel ισχυρίστηκε ότι η Τουρκία θα επέστρεφε την επιγραφή του Σιλωάμ στο Ισραήλ, ισχυρισμό που αρνήθηκε το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο επισκέφθηκαν το Δυτικό Τείχος, έναν τόπο που θεωρείται ιερός για τους Εβραίους, στην Ιερουσαλήμ στις 14 Σεπτεμβρίου.

Γιατί είναι σημαντική η επιγραφή για τον Ισραήλ;

Η Επιγραφή του Σιλωάμ είναι μια πέτρινη επιγραφή 2.700 ετών και κατέχει μια πολύ ξεχωριστή θέση στον κόσμο της αρχαιολογίας.

Η επιγραφή χρονολογείται από την εποχή του βασιλιά Εζεκία του Ιούδα και είναι γραμμένη στην Παλαιοεβραϊκή, μια γλώσσα που προέρχεται από το φοινικικό αλφάβητο.

Η επιγραφή έξι γραμμών βρέθηκε στη σήραγγα του Σιλωάμ στην Ιερουσαλήμ, η οποία εκείνη την εποχή βρισκόταν υπό τον έλεγχο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το 1880 περιγράφει τη σήραγγα να σκάβεται και από τα δύο άκρα και να ενώνεται στη μέση.

Η επιγραφή απεικονίζει εργάτες να πλησιάζουν ο ένας τον άλλον με τον ήχο αξίνας.

Το Ισραήλ θεωρεί το τεχνούργημα ως «απόδειξη της ιστορικής νομιμότητας του σύγχρονου εβραϊκού κράτους».

Η Επιγραφή του Σιλωάμ παρουσιάζεται από το Ισραήλ ως απτή τεκμηρίωση της αρχαίας προέλευσης της εβραϊκής παρουσίας στην Ιερουσαλήμ.

Η επιγραφή έσπασε κατά την αφαίρεσή της και στάλθηκε στο Müze-i Hümayun (Αυτοκρατορικό Μουσείο) στην Κωνσταντινούπολη το 1882.

Το Αυτοκρατορικό Μουσείο, το πρώτο σύγχρονο μουσείο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, τελικά αποτέλεσε τη βάση του Αρχαιολογικού Μουσείου της Κωνσταντινούπολης, όπου θα εκτίθετο η επιγραφή.

Το παράρτημα όπου εκτίθεται η επιγραφή είναι κλειστό εδώ και τρία χρόνια

Σύμφωνα με τον αρθρογράφο της εφημερίδας Cumhuriyet, Barış Terkoğlu, το Ισραήλ έχει ζητήσει στο παρελθόν την Επιγραφή του Σιλωάμ από προσωπικότητες όπως ο 11ος Πρόεδρος Αμπντουλάχ Γκιουλ και ο πρώην Πρέσβης στο Τελ Αβίβ, Namık Tan.

Στη στήλη του στις 18 Σεπτεμβρίου, ο Τέρκογλου έγραψε επίσης ότι οι προεδρικές πηγές με τις οποίες επικοινώνησε τον ενημέρωσαν ότι το έργο προστατεύεται σε διεθνές επίπεδο από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (MİT), καθώς και από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Δεν υπήρξε καμία επίσημη δήλωση από την Τουρκία για το θέμα αυτό.

Μάλιστα, αξιωματούχος του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού δήλωσε ότι το τμήμα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Κωνσταντινούπολης που περιέχει την Επιγραφή του Σιλωάμ, γνωστή και ως Επιγραφή του Σιλωάμ ή του Σιλβάν, εξακολουθεί να είναι μη προσβάσιμο.

Ο αξιωματούχος του υπουργείου δήλωσε ότι το παράρτημα όπου εκτίθετο η επιγραφή βρισκόταν υπό αποκατάσταση εδώ και τρία χρόνια και ότι το τμήμα έκλεισε για αυτόν τον λόγο. Εξήγησε ότι η επιγραφή διατηρήθηκε σε καλή κατάσταση στην αποθήκη από όπου αφαιρέθηκε για αποκατάσταση.

Η επιγραφή του Σιλωάμ επιδεινώνει τις ισραηλοτουρκικές σχέσεις, γράφει το Mena

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

Ο κ. Δένδιας και οι Ένοπλες Δυνάμεις

39

Η χώρα μας βρίσκεται σε μια από τις πιο ασταθείς περιόδους της πρόσφατης ιστορίας της. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή, οι αμφισβητήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, οι νέες προκλήσεις στον κυβερνοχώρο και στον υβριδικό πόλεμο, συνθέτουν ένα περιβάλλον που απαιτεί απόλυτη σοβαρότητα, ενότητα και αποφασιστικότητα στον τομέα της άμυνας.
Την ώρα που όλα αυτά βρίσκονται σε εξέλιξη, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας επέλεξε να προχωρήσει σε μια σειρά εξαγγελιών που παρουσιάστηκαν ως «αναδιοργάνωση» και «νέα δομή» των Ενόπλων Δυνάμεων. Εξαγγελίες που, αντί να ενισχύουν την αποτρεπτική ικανότητα της χώρας, μοιάζουν με πειραματισμούς επικίνδυνους, που απειλούν να διαβρώσουν τα θεμέλια του στρατεύματος.

Δεν πρόκειται για στρατηγικό σχέδιο εκσυγχρονισμού, αλλά για μια αψυχολόγητη και βεβιασμένη διαδικασία, χωρίς οραματικό σχεδιασμό, χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, χωρίς εθνική συναίνεση. Αναδιοργάνωση χρειαζόταν. Ο τρόπος που γίνεται είναι αδόκιμος.

  1. Ηθικό και αξιοπιστία: προσβολή προς τα στελέχη

Το πρώτο που προκάλεσε αλγεινή εντύπωση ήταν ο τρόπος με τον οποίο ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας παρουσίασε τις αλλαγές του. Αντί να μιλήσει με σεβασμό για τους ανθρώπους που υπηρετούν κάτω από δύσκολες συνθήκες, άφησε αιχμές για την επάρκεια και το έργο τους.

Αυτό το ύφος δεν είναι απλώς ατυχές. Είναι βαθύτατα προσβλητικό. Στρατιωτικοί που φυλάνε καθημερινά σύνορα, που στερούνται οικογένειες και κοινωνική ζωή, που εκπαιδεύονται με αυταπάρνηση και συμμετέχουν σε αποστολές στο εξωτερικό, δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως «πρόβλημα» από τον ίδιο τον πολιτικό τους προϊστάμενο.

Κάθε λέξη του Υπουργού που αφήνει σκιές πάνω στο φιλότιμο και την αφοσίωση των στελεχών, υπονομεύει το ηθικό τους. Και όταν υπονομεύεται το ηθικό, υπονομεύεται και η εθνική ασφάλεια. Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και απόστρατοι αξιωματικοί μιλούν για «πρωτοφανή θεσμική απρέπεια» που τραυματίζει το κύρος της ηγεσίας.

  1. Διοικητική και επιχειρησιακή απορρύθμιση

Ακόμη πιο ανησυχητικές είναι οι αλλαγές που εξαγγέλθηκαν σε επίπεδο διοικητικής και επιχειρησιακής δομής. Ο ΥΕΘΑ μιλά για «μεταρρύθμιση». Όμως, στην πραγματικότητα, αυτό που παρουσιάζει είναι απορρύθμιση.

Κάθε σοβαρή αλλαγή σε ζητήματα δομής πρέπει να στηρίζεται σε μελέτες, σε στρατιωτικά δόγματα, σε διεθνείς πρακτικές, σε συνεργασία με τα Γενικά Επιτελεία. Πρέπει να λαμβάνει υπόψη την επιχειρησιακή αλυσίδα, να διασφαλίζει τη συνοχή και την ευελιξία της διοίκησης. Εδώ, αντιθέτως, βλέπουμε βεβιασμένες κινήσεις, ανακοινώσεις χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα, χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, χωρίς διάλογο.

Αντί για ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας, έχουμε σύγχυση. Αντί για θωράκιση, έχουμε ρήγματα. Αντί για μια πιο λειτουργική δομή, κινδυνεύουμε να δούμε το στράτευμα να βυθίζεται σε αβεβαιότητα και εσωτερικές αντιθέσεις.

Και όλα αυτά σε μια εποχή που η Τουρκία αναβαθμίζει τις δικές της Ένοπλες Δυνάμεις με εξοπλιστικά προγράμματα δισεκατομμυρίων και που η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να πειραματίζεται.

424 Στρατιωτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης
  1. Το ζήτημα της περιουσίας και οι μαζικές παραιτήσεις στρατιωτικών ιατρών

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο τρόπος που το ΥΕΘΑ χειρίστηκε το θέμα της περιουσίας των Ενόπλων Δυνάμεων. Επέλεξε να αφήσει αιχμές κατά των στελεχών, σαν να είναι εκείνοι υπεύθυνοι για τη διαχείριση. Η αλήθεια, όμως, είναι γνωστή: τα αρμόδια Ταμεία εποπτεύονται από τρεις υπουργούς και όχι από το προσωπικό.

Όταν ο ίδιος ο πολιτικός προϊστάμενος παραποιεί την πραγματικότητα, δημιουργείται η εύλογη υποψία ότι επιχειρεί να μετακυλήσει ευθύνες ή ακόμη και να συκοφαντήσει θεσμούς που διαχειρίζονται δημόσια περιουσία.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, ήρθαν και οι παραιτήσεις των στρατιωτικών ιατρών να αποδείξουν την καταστροφική επίδραση αυτών των «μεταρρυθμίσεων». Το θέμα δεν περιορίζεται στους στρατιωτικούς ιατρούς αλλά και σε άλλες λεπτές ειδικότητες που βλέπουν σκοτεινό το μέλλον τους στις Ένοπλες Δυνάμεις.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, μέσα σε λιγότερο από τέσσερις μήνες έχουν παραιτηθεί 70 στρατιωτικοί ιατροί:

21 από την Πολεμική Αεροπορία, 11 από το Πολεμικό Ναυτικό, 38 από τον Στρατό Ξηράς

Οι αριθμοί είναι συγκλονιστικοί. Πίσω από κάθε παραίτηση κρύβεται ένας επιστήμονας που το κράτος επένδυσε για να εκπαιδεύσει, κρύβεται μια οικογένεια στρατιωτών που στηρίζονταν σε αυτόν, κρύβεται ένα κενό που δεν θα πληρωθεί για χρόνια.

Η υγειονομική υποστήριξη των Ενόπλων Δυνάμεων δεν είναι δευτερεύουσα υπόθεση. Είναι κρίσιμη. Και το γεγονός ότι στρατιωτικοί ιατροί εγκαταλείπουν μαζικά το στράτευμα, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με σιωπή. Είναι καμπανάκι κινδύνου που δεν πρέπει να αγνοηθεί.

Για τα στρατιωτικά νοσοκομεία ο υπουργός εθνικής άμυνας χρησιμοποίησε τον όρο της πληρότητας, είπε, δηλαδή, ότι τα στρατιωτικά νοσοκομεία έχουν χαμηλή πληρότητα! Το οποίο, ως στοιχείο, είναι κατά γενική ομολογία το ζητούμενο. Εκτός κι αν ο Υπουργός θέλει τα νοσοκομεία γεμάτα.

Και αντί  να απονείμει συγχαρητήρια προς την υγειονομική υπηρεσία των ενόπλων δυνάμεων την κατηγόρησε γιατί δεν έχει ασθενείς! Αυτό το στοιχείο από μόνο του εγείρει προβληματισμό και ερωτήματα. Τι επιδιώκει ο υπουργός; Να ανοίξει τις πόρτες στα ιδιωτικά συμφέροντα;

Ακόμη και η πισίνα στη Λάρισα τον ενόχλησε. Αντί να χρησιμοποιήσει την ύπαρξη της ως ένα επιχείρημα για το ενδιαφέρον της πολιτείας για τις οικογένειες των στρατιωτικών,   κατηγόρησε το προσωπικό, ότι φταίει. Φταίνε αυτοί σήμερα για μια πισίνα που κατασκευάσθηκε πριν περίπου 70 χρόνια;

  1. Πολιτική ευθύνη και το ερώτημα

Το ερώτημα που πλέον τίθεται είναι σαφές: θα συνεχισθεί αυτή η πολιτική ή θα αλλάξει; Είναι πολιτική του υπουργού ή η κυβέρνηση συνολικά στηρίζει αυτές τις «μεταρρυθμίσεις»;

Οι αλλαγές αυτές μοιάζουν να ανοίγουν τον δρόμο σε ιδιωτικά συμφέροντα, που θα σπεύσουν να καλύψουν τις «μαύρες τρύπες» τις οποίες η ίδια η πολιτική ηγεσία δημιούργησε. Αν είναι έτσι, τότε μιλάμε για μια στρατηγική επιλογή που ξεπερνά τον ίδιο τον ΥΕΘΑ και αφορά συνολικά την κυβέρνηση.

Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να μπει σε κύκλο αβεβαιότητας και εσωτερικής αποδυνάμωσης. Οι Ένοπλες Δυνάμεις είναι ο θεμέλιος λίθος της εθνικής μας ασφάλειας. Οποιαδήποτε αλλαγή σε αυτό τον τομέα πρέπει να γίνεται με σεβασμό, σοβαρότητα και τεκμηρίωση.

Οι εξαγγελίες του Υπουργού Άμυνας δεν πληρούν καμία από αυτές τις προϋποθέσεις. Αντιθέτως, προκαλούν ανησυχία, σύγχυση και αποδυνάμωση.

 

 

 

Η Ρουμανία προετοιμάζει στρατιωτική επιχείρηση στη Μολδαβία εναντίον της Υπερδνειστερίας, σύμφωνα με ρουμανικά μέσα ενημέρωσης

0

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η ρουμανική ηγεσία αποφάσισε να συμμετάσχει άμεσα σε ειδική επιχείρηση στη Μολδαβία σε περίπτωση κλιμάκωσης του ζητήματος της Υπερδνειστερίας κατά τις βουλευτικές εκλογές στις 28 Σεπτεμβρίου, γράφει η ρουμανική πύλη dimineata.info

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ρουμανική στρατιωτική διοίκηση έχει εξετάσει προηγουμένως το ενδεχόμενο συμμετοχής σε στρατιωτικές επιχειρήσεις εκτός της χώρας.

Το δημοσίευμα ισχυρίζεται ότι η Ρουμανία είναι έτοιμη να στείλει τα στρατεύματά της στη Μολδαβία. Εάν ξεσπάσουν αναταραχές στην Υπερδνειστερία κατά τη διάρκεια των βουλευτικών εκλογών στις 28 Σεπτεμβρίου, το Βουκουρέστι θα μπορούσε να ξεκινήσει μια αστραπιαία στρατιωτική επιχείρηση εκεί.

«Ορισμένες πηγές υποστηρίζουν ότι μια πιθανή ρουμανική επέμβαση στην Υπερδνειστερία θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί από την 8η Επιχειρησιακή-Τακτική Ταξιαρχία Πυραύλων που πήρε το όνομά της από τον Αλέξανδρο Ιωάννη Κούζα. Αυτή η ταξιαρχία έχει πολεμική εμπειρία, έχοντας συμμετάσχει σε αποστολές ως μονάδα στα μετόπισθεν, συμπεριλαμβανομένων των αποστολών στο Αφγανιστάν, το Ιράκ και το Κοσσυφοπέδιο». — αναφέρει το άρθρο.

Το Υπουργείο Άμυνας της Ρουμανίας είχε προηγουμένως συντάξει μια νέα έκδοση του νόμου για την εθνική άμυνα. Το προσχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα στρατιωτικοποίησης μονάδων υπηρεσιών που υπάγονται στο Υπουργείο Εσωτερικών, καθώς και παρέμβασης σε άλλες χώρες, εάν δικαιολογείται από την ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων των Ρουμάνων πολιτών στο εξωτερικό (περίπου 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι στη Μολδαβία κατέχουν ρουμανικά διαβατήρια, συμπεριλαμβανομένων μελών της ανώτατης ηγεσίας της χώρας).

«Υπάρχουν πληροφορίες ότι οι ρουμανικές στρατιωτικές μονάδες που σταθμεύουν κοντά στα μολδαβικά σύνορα έχουν τεθεί σε υψηλή επιφυλακή, ιδίως η 8η Επιχειρησιακή-Τακτική Ταξιαρχία Πυραύλων που σταθμεύει στο Φοσάνι και η 10η Μηχανική Ταξιαρχία του Κάτω Δούναβη στο Μπράιλι. Οι στρατιωτικές βάσεις αυτών των μονάδων βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από τα μολδαβικά σύνορα. Επομένως, σε περίπτωση κρίσης στην Υπερδνειστερία, τα ρουμανικά στρατεύματα θα μπορούσαν να αναπτυχθούν πολύ γρήγορα στη Μολδαβία». — γράφει η πολωνική έκδοση.

Σημειώνουν ότι τέτοιες ενέργειες έχουν ήδη εφαρμοστεί από στρατεύματα κρατών-μελών του ΝΑΤΟ σε προσομοιώσεις τόσο στη Ρουμανία όσο και στην ίδια τη Μολδαβία.

Η Πρόεδρος Μάγια Σαντού θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τον στρατό για να αποκαταστήσει τον έλεγχο της Υπερδνειστερίας με το πρόσχημα της υπέρβασης της αποσταθεροποίησης κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου.

Ο Ρουμάνος Πρόεδρος Νικουσόρ Νταν, που εξελέγη φέτος , έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η χώρα του μπορεί να ενισχύσει την ασφάλεια της Μολδαβίας, κυρίως υποστηρίζοντας τις φιλοδυτικές φιλοδοξίες των αρχών της. Το Βουκουρέστι δεν έχει κρύψει τις μακροχρόνιες προσπάθειές του να προσαρτήσει το λεγόμενο «δεύτερο ρουμανικό κράτος».

«Υπήρχαν προηγούμενες αναφορές ότι ο Σάντου μίλησε με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ σχετικά με την πιθανή συμμετοχή των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων στην επιχείρηση κατά της Υπερδνειστερίας, η οποία σε αυτή την περίπτωση θα λειτουργούσε υπό βρετανικό προτεκτοράτο». — Συνοψίζει το ρουμανικό δημοσίευμα.

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

Τιμητική Εκδήλωση Γ.Σ. Ηρακλής προς Τιμήν του Κωνσταντίνου Χαΐτογλου

0

 

Η Διοίκηση του Γυμναστικού Συλλόγου Ηρακλής πραγματοποιεί τιμητική εκδήλωση την Τρίτη 23 Σεπτεμβρίου 2025, στις 19:00, στα γραφεία της Διοίκησης στους Χορτατζήδες.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης θα πραγματοποιηθεί η ονοματοδοσία της κεντρικής και πλήρως ανακαινισμένης αίθουσας του Συλλόγου σε «Αίθουσα Κωνσταντίνος Χαΐτογλου», ως ελάχιστος φόρος τιμής στο πρόσωπο του πρώην Προέδρου μας για την πολύχρονη, ανιδιοτελή και αφοσιωμένη προσφορά του στον ΗΡΑΚΛΗ.

Η εν λόγω απόφαση αποτελεί απόλυτη ένδειξη σεβασμού, ευγνωμοσύνης και ιστορικής συνέχειας, προς έναν άνθρωπο που υπηρέτησε με συνέπεια, ήθος και όραμα τον Σύλλογό μας.

Η Τουρκία σχεδιάζει να στείλει δύο διαστημόπλοια στη Σελήνη το 2029

1

Η Τουρκία σχεδιάζει να στείλει δύο εξερευνητικά οχήματα, με την ονομασία CHERI, στη Σελήνη το 2029, στο πλαίσιο του φιλόδοξου εθνικού προγράμματος εξερεύνησης του διαστήματος.

Τα δύο οχήματα αναπτύχθηκαν με 80% τοπική τεχνολογία από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο Μέσης Ανατολής (ODTÜ) και έχουν σχεδιαστεί για να λειτουργούν στις σκληρές συνθήκες του Νότιου Πόλου της Σελήνης, όπου οι θερμοκρασίες κυμαίνονται από -160 βαθμούς Κελσίου έως 80 βαθμούς Κελσίου.

Τα δύο προηγμένα οχήματα, εξοπλισμένα με προηγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, θα πραγματοποιήσουν τρισδιάστατη χαρτογράφηση της σεληνιακής επιφάνειας, θα συλλέξουν επιστημονικά δεδομένα και θα διεξάγουν διάφορες αναλύσεις.

Θα μπορούν επίσης να επικοινωνούν μεταξύ τους και να καθορίζουν τις διαδρομές τους ανεξάρτητα, κάτι που αποτελεί πρωτιά στην ιστορία της εξερεύνησης του διαστήματος.

Αυτό το έργο είναι αποτέλεσμα συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Κίνας.

Ο καθηγητής Δρ. Αχμέτ Γιοζγκατλιγκίλ, Πρόεδρος του Τεχνικού Πανεπιστημίου Μέσης Ανατολής, τόνισε ότι αυτό το επίτευγμα κατατάσσει την Τουρκία μεταξύ των προηγμένων χωρών στον τομέα της διαστημικής τεχνολογίας και καταδεικνύει την ικανότητα των Τούρκων ερευνητών να ανταγωνίζονται στη διεθνή σκηνή.

Hürriyet

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

Παντελής Οικονόμου: ΙΡΑΝ: ΤΑ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ ΕΡΧΟΝΤΑΙ

0
του Δρ.Παντελή Οικονόμου*
Στις 28 Αυγούστου 2025, οι ευρωπαϊκές χώρες Γαλλία, Βρετανία και Γερμανία, γνωστές ως E3, ενημέρωσαν επίσημα τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας ότι ενεργοποίησαν τον «μηχανισμό snapback», ο οποίος μπορεί να επαναφέρει όλες τις κυρώσεις εναντίον του Ιράν που είχαν πάψει να ισχύουν αμέσως μετά την πυρηνική διεθνή συμφωνία JCPOA (Joint Comprehensive Plan Of Action) του 2015. Αιτιολογία των Ε3, η «σημαντική μη εκπλήρωση των δεσμεύσεων» του Ιράν που απορρέουν από τη JCPOA.
Ενεργοποίηση του «μηχανισμού snapback» σημαίνει ότι στις 28 Αυγούστου 2025 δόθηκε στο Ιράν μια χρονική προθεσμία 30 ημερών, δηλαδή μέχρι τις 28 Σεπτεμβρίου 2025, για να ικανοποιήσει τους όρους που οι Ε3 αναφέρουν με σαφήνεια στην επιστολή τους. Από την ανταπόκριση του Ιράν θα εξαρτηθεί τελικά η επανεπιβολή, ή μη, όλων των κυρώσεων που ίσχυαν με αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας πριν την υπογραφή της JCPOA.
Οι συγκεκριμένοι όροι των Ε3 είναι:
Το Ιράν να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Το Ιράν να επιτρέψει στους πυρηνικούς επιθεωρητές της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας να έχουν πρόσβαση στις πυρηνικές του εγκαταστάσεις.
Το Ιράν να παρουσιάσει στους επιθεωρητές τα πάνω από 400 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού (60%) που τον περασμένο Μάιο υπήρχαν εκεί.
Οι πιθανές εξελίξεις είναι δύο:
Το Ιράν και οι Ε3 να επιτύχουν διπλωματική συμφωνία έως τις 28 Σεπτεμβρίου, οπότε θα κληθεί το Συμβούλιο Ασφαλείας να αποφασίσει τη συνέχιση για ένα νέο χρονικό διάστημα της μη επιβολής των κυρώσεων μετά την εκπνοή της συμφωνίας. Να σημειωθεί ότι η JCPOA εκπνέει στις 28 Οκτωβρίου 2025. Μαζί της θα εξέπνεε και η πιθανότητα επιβολής των κυρώσεων, αν όμως δεν είχαν προηγουμένως ενεργοποιήσει οι Ε3 τον «μηχανισμό snapback». Δηλαδή, οι Ε3 βαστάνε την μπάλα των κυρώσεων στο παιχνίδι.
Το Ιράν δεν θα ικανοποιήσει έως τις 28 Σεπτεμβρίου τους όρους των Ε3, οπότε αυτόματα και χωρίς έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας θα επανέλθουν όλες οι κυρώσεις εναντίον του που ίσχυαν πριν την συμφωνία του 2015. Δηλαδή, δεν θα υπάρξει δυνατότητα άσκησης veto από κάποιο μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας – ενδεχομένως Ρωσία ή Κίνα – στην επανεπιβολή των κυρώσεων.
Εκτιμώ ότι είναι σχεδόν απίθανο να πραγματοποιηθεί η εξέλιξη (1). Δεν θεωρώ τις επικρατούσες συνθήκες ικανές να επιτρέψουν στο Ιράν την ικανοποίηση των τριών προϋποθέσεων. Η εξέλιξη (β) είναι μακράν η ρεαλιστικότερη.
Ωστόσο, εύλογα προκύπτει μια σειρά ερωτημάτων:
Γιατί οι Ε3 προχώρησαν σε αυτή την ενέργεια στις 28 Αυγούστου; Δεν γνώριζαν την σχεδόν βέβαιη αποτυχία του εγχειρήματός τους; Υπολόγισαν τις αναπόφευκτες συνέπειες της αποτυχίας; Ποιό είναι το σχέδιό τους για την αντιμετώπιση των πολύ πιθανών καταστροφικών εξελίξεων; Θέλησαν πράγματι να συμβάλουν στη επίλυση μιας μεγάλης κρίσης; Ή μήπως η πράξη τους αποτελεί μια προσπάθεια επιπόλαιου γεωπολιτικού ανταγωνισμού; Μια ακούσια παγίδα που θα ανοίξει τον ασκό του Αιόλου στην ευρύτερη περιοχή, και όχι μόνον;
Εάν τελικά ενεργοποιηθεί η επανεπιβολή των κυρώσεων, η Τεχεράνη απειλεί να αποσυρθεί από την παγκόσμια συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (ΝΡΤ).
Σε κάθε περίπτωση η επερχόμενη Ιρανική κρίση συμπίπτει αυτές τις ημέρες με την ετήσια Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στην οποία κάποιοι ηγέτες ίσως σηκώσουν το ανάστημά τους και αποτρέψουν τις σχεδόν προβλεπόμενες και παγκόσμια ανεπιθύμητες εξελίξεις.
Η ιστορία των κρίσεων της Μέσης Ανατολής, η αδίστακτη συμπεριφορά του ισχυρότερου παίκτη της, του πυρηνικού Ισραήλ, και κυρίως η εν λευκώ υποστήριξη του, αν όχι η απόλυτη σύμπλευση της παγκόσμιας υπερδύναμης των ΗΠΑ μαζί του, προαναγγέλλουν πως τα χειρότερα έρχονται.
————
*Ο δρ Παντελή Φ. Οικονόμου, πρώην πυρηνικός επιθεωρητής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, είναι επιστημονικός συνεργάτης του Ελληνικού Ιδρύματος Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)

Συναγερμός στην Εσθονία: Ρωσικά αεροσκάφη παραβίασαν τον εναέριο χώρο

1

19/09/2025 

Κλιμακώνεται η ρωσική προκλητικότητα στον εναέριο χώρο των χωρών του ΝΑΤΟ, με νέα σοβαρά περιστατικά να καταγράφονται σε Εσθονία, Πολωνία και Ρουμανία μέσα σε διάστημα λίγων ημερών.

Το πιο πρόσφατο συμβάν σημειώθηκε την Παρασκευή, όταν τρία ρωσικά μαχητικά Mig-31 παραβίασαν τον εναέριο χώρο της Εσθονίας, παραμένοντας εντός του για 12 λεπτά, σύμφωνα με ανακοίνωση της κυβέρνησης της χώρας.

Το περιστατικό εντείνει την ένταση στην περιοχή της Βαλτικής και έρχεται σε συνέχεια σειράς αντίστοιχων ενεργειών της Μόσχας. Πριν από μόλις 10 ημέρες, ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη είχαν παραβιάσει τον εναέριο χώρο της Πολωνίας, εγείροντας ερωτήματα για την ασφάλεια των ανατολικών συνόρων της Συμμαχίας.

Ανάλογο περιστατικό καταγράφηκε και στη Ρουμανία, όπου ρωσικό drone παρέμεινε στον εναέριο χώρο της χώρας για αρκετή ώρα, παρά την απογείωση μαχητικών που είχαν κινητοποιηθεί για την αναχαίτισή του.

Η επαναλαμβανόμενη δραστηριότητα ρωσικών αεροσκαφών πάνω από χώρες του ΝΑΤΟ προκαλεί έντονη ανησυχία, με τις κυβερνήσεις να εκτιμούν πως πρόκειται για στοχευμένες προκλήσεις και τεστ αντίδρασης του ΝΑΤΟ και των επιμέρους κρατών-μελών.

Η αντίδραση της Εσθονίας

Το υπουργείο Εξωτερικών της Εσθονίας κάλεσε τον επιτετραμμένο της Ρωσίας στη χώρα για να υποβάλει διαμαρτυρία και να παραδώσει διπλωματική νότα σχετικά με την παραβίαση του εναέριου χώρου.

«Η Ρωσία έχει ήδη παραβιάσει τον εναέριο χώρο της Εσθονίας τέσσερις φορές φέτος, κάτι που είναι απαράδεκτο από μόνο του. Αλλά η σημερινή εισβολή, στην οποία συμμετείχαν τρία μαχητικά αεροσκάφη που εισέβαλαν στον εναέριο χώρο μας, είναι άνευ προηγουμένου βίαιη», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Μάργκους Τσάκνα.

«Οι εντεινόμενες προσπάθειες της Ρωσίας να δοκιμάσει τα σύνορα και η αυξανόμενη επιθετικότητά της πρέπει να αντιμετωπιστούν με ταχεία εντατικοποίηση της πολιτικής και οικονομικής πίεσης», πρόσθεσε.

Το Fox, που επικαλείται πηγές από το NATO, ανέφερε ότι τα ρωσικά μαχητικά έφεραν βαλλιστικούς πυραύλους Kinzhal.

Για την αναχαίτισή τους απογειώθηκαν ιταλικά F-35 που σταθμεύουν στη χώρα.

Παράλληλα, η Εσθονία εξετάζει το ενδεχόμενο να ζητήσει την ενεργοποίηση του Άρθρου 4 του ΝΑΤΟ, όπως είχε κάνει προ ημερών και η Πολωνία.

Κάγια Κάλας: Πολύ επικίνδυνη πρόκληση

Η παραβίαση του εναέριου χώρου της Εσθονίας, μέλους του ΝΑΤΟ, από τρία ρωσικά στρατιωτικά αεροσκάφη, είναι μια «πολύ επικίνδυνη πρόκληση», δήλωσε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας.

«Αυτή σηματοδοτεί την τρίτη παρόμοια παραβίαση του εναέριου χώρου της ΕΕ μέσα σε λίγες ημέρες και κλιμακώνει περαιτέρω τις εντάσεις στην περιοχή», τόνισε η Κάλας σε ανάρτηση στο X.

«Θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε τα κράτη μέλη μας στην ενίσχυση της άμυνάς τους με ευρωπαϊκούς πόρους. Ο Πούτιν δοκιμάζει την αποφασιστικότητα της Δύσης. Δεν πρέπει να δείχνουμε αδυναμία», συνέχισε.