Η Μόσχα βρίσκεται σήμερα παγιδευμένη σε ένα στρατηγικό αδιέξοδο. Ναι, διαθέτει ισχύ, ναι, μπορεί να καταλαμβάνει εδάφη. Αλλά δεν μπορεί να εμπνεύσει. Και χωρίς να εμπνεύσει, δεν μπορεί να κερδίσει.
Η ιστορία μάς δίνει ήδη τα παραδείγματα.
Αλσατία–Λωρραίνη: μια στρατιωτική νίκη που έγινε πληγή
Μετά τον Γαλλοπρωσικό πόλεμο του 1870–71, η Γερμανία προσάρτησε την Αλσατία–Λωρραίνη. Ο πληθυσμός της μιλούσε κυρίως γερμανικές διαλέκτους, αλλά μεγάλο μέρος αισθανόταν πολιτικά Γάλλος. Αντί για ειρήνη, η προσάρτηση έγινε εθνική ταπείνωση για το Παρίσι. Το σύνθημα «Revanche!» –εκδίκηση– κυριάρχησε επί δεκαετίες.
Αποτέλεσμα; Η περιοχή έγινε πυριτιδαποθήκη που τροφοδότησε τον Α΄ και τον Β΄ Παγκόσμιο. Χρειάστηκαν δεκαετίες, και τελικά η ευρωπαϊκή ενοποίηση, για να σβήσει η πληγή.
Το δίδαγμα είναι σαφές: χωρίς ιδεολογικό αφήγημα που να δίνει νομιμοποίηση και όραμα, η στρατιωτική ισχύς από μόνη της γεννά μόνο νέες συγκρούσεις.
Η Ρωσία χωρίς όραμα
Η Ρωσία σήμερα βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη θέση. Προβάλλει το σύνθημα της «αποναζιστικοποίησης». Είναι όμως ένα αρνητικό αφήγημα, που στηρίζεται μόνο στην καταστροφή του αντιπάλου. Δεν δίνει θετική προοπτική στον λαό της Ουκρανίας.
Αντίθετα, η Δύση –με ψέματα ή αλήθειες– μιλά για ΕΕ, ελευθερία μετακίνησης, δυτικό βιοτικό επίπεδο. Αυτό εμπνέει εκατομμύρια Ουκρανούς. Και κάνει τη Ρωσία να μοιάζει αδύναμη, γιατί δεν έχει τίποτα ανάλογο να αντιπροτείνει.
Το πρόβλημα είναι βαθύτερο: η ίδια η ρωσική αστική τάξη είναι δυτικόφιλη. Στέλνει τα παιδιά της στα πανεπιστήμια του Λονδίνου, επενδύει τα λεφτά της στις ευρωπαϊκές τράπεζες, ζει με τα πρότυπα των G7. Μια τέτοια τάξη δεν μπορεί να εμπνεύσει ούτε τους δικούς της πολίτες, πόσο μάλλον έναν ξένο λαό.
Η διστακτικότητα του Κρεμλίνου
Το είδαμε καθαρά το 2014. Όταν ξέσπασε το λαϊκό κίνημα στο Ντονμπάς, η Μόσχα δίστασε να το στηρίξει ενεργά, γιατί δεν ήθελε να χαλάσει τις σχέσεις της με τη Δύση. Αντί για στήριξη, ήρθαν οι συμφωνίες του Μινσκ. Χρόνια αργότερα, ο ίδιος ο Πούτιν παραδέχτηκε στον Τάκερ Κάρλσον ότι οι Δυτικοί τον εξαπάτησαν: οι συμφωνίες δεν ήταν τίποτα άλλο από ένα τέχνασμα για να κερδίσει χρόνο η Ουκρανία.
Το ίδιο μοτίβο επαναλήφθηκε και στην ανταλλαγή του Μεντβεντσούκ με τους ηγέτες του Αζόφ. Αντί να τιμωρηθούν παραδειγματικά οι επικεφαλής ενός τάγματος που η ίδια η Μόσχα χαρακτήριζε «ναζιστικό», παραδόθηκαν πίσω μέσω Ερντογάν, ενώ ο κουμπάρος του Πούτιν γύρισε στη Μόσχα. Το αποτέλεσμα; Οι Αζοβίτες παρουσιάστηκαν ως ήρωες στο Κίεβο και η Ρωσία έχασε κάθε ηθικό έρεισμα.
Το ερώτημα δεν μπορεί να αποφευχθεί: πόσες φορές θα εξαπατηθεί ο πρώην πράκτορας της ΚGΒ από τη Δύση; πόσες φορές η νοσταλγία του για την «αποδοχή» της θα τον οδηγεί σε λάθος κινήσεις;
Το σοσιαλιστικό όραμα που λείπει
Η Σοβιετική Ένωση, με όλες της τις αντιφάσεις, πρόσφερε όραμα: γη, εκβιομηχάνιση, παιδεία, κοινωνική άνοδο. Σήμερα η Ρωσία του Πούτιν δεν έχει τίποτα να αντιπροτείνει. Το μόνο πραγματικό εναλλακτικό αφήγημα θα μπορούσε να είναι ένας νέος σοσιαλιστικός δρόμος –μια προοπτική ισότητας και δικαιοσύνης. Όμως αυτό είναι αδύνατο να προκύψει από μια ολιγαρχική εξουσία που ζει με δυτικά πρότυπα.
Το παράδειγμα του Βιετνάμ
Οι ΗΠΑ στον πόλεμο του Βιετνάμ είχαν απόλυτη στρατιωτική υπεροχή. Βομβάρδιζαν ανηλεώς, κέρδιζαν μάχες. Και όμως έχασαν. Γιατί; Γιατί ο Χο Τσι Μινχ πρόσφερε στον λαό του ένα όραμα: εθνική απελευθέρωση και σοσιαλισμό. Το μήνυμα ήταν καθαρό: ανεξαρτησία από τον ξένο δυνάστη, γη στους αγρότες, μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση. Αυτό ενέπνευσε όχι μόνο τους Βιετναμέζους αλλά και ολόκληρο τον κόσμο. Οι Αμερικανοί κέρδιζαν τις μάχες, αλλά έχασαν τον πόλεμο.
Ο φόβος της επιστράτευσης
Η έλλειψη οράματος φαίνεται και στο εσωτερικό. Το Κρεμλίνο φοβάται να κηρύξει γενική επιστράτευση. Γιατί; Γιατί δεν μπορεί να πείσει τον ίδιο τον ρωσικό λαό ότι πολεμά για κάτι περισσότερο από τη διατήρηση της εξουσίας Πούτιν. Όταν λείπει το ιδεολογικό πλαίσιο, η θυσία μοιάζει κενή. Και έτσι ακόμη και οι στρατιωτικές επιτυχίες μετατρέπονται σε πολιτικές ήττες.
Συμπέρασμα: εθνική επιβίωση ή κοινωνική αλλαγή
Η Ρωσία δεν μπορεί να κερδίσει μόνο με τανκς και drones. Δεν μπορεί να εμπνεύσει με το σύνθημα της «αποναζιστικοποίησης». Δεν μπορεί να εμπνεύσει όταν η δική της αστική τάξη μιμείται τη Δύση.
Το πραγματικό δίλημμα είναι υπαρξιακό: είτε θα αλλάξει κοινωνικό σύστημα και θα βαδίσει σε σοσιαλιστικό δρόμο, είτε θα μείνει σε στρατηγικό αδιέξοδο.
Μόνο μια δίκαιη, σοσιαλιστική Ρωσία μπορεί να δώσει πνοή όχι μόνο στους πολίτες της, αλλά και στους ρωσικούς πληθυσμούς που καταπιέζονται εκτός συνόρων –στις Βαλτικές, όπου τα δικαιώματά τους καταπατώνται καθημερινά.
Αν το Κρεμλίνο δεν το καταλάβει, τότε κάθε «νίκη» στο πεδίο θα είναι στην πραγματικότητα μια ήττα που προετοιμάζει την επόμενη.
Περίεργες ανατροπές σε μία χώρα που βρίσκεται σε ένα από τα πιο «καυτά» γεωπολιτικά σημεία του πλανήτη
Διάχυτες είναι οι υποψίες στην Μολδαβία για εκτεταμένες παρατυπίες στις εκλογές, όπου το λεγόμενο «Πατριωτικό Μπλοκ» της αντιπολίτευσης (BEP), το οποίο η ΕΕ θεωρεί φιλορωσικό, προηγούνταν με μεγάλη διαφορά του φιλοδυτικού συνασπισμού της Μάια Σάντου (PAS) σύμφωνα με τα στοιχεία της μολδαβικής Επιτροπής μετά την καταμέτρηση του 5,45% των ψήφων από τα εκλογικά τμήματα αλλά και στις προβλέψεις των exit poll.
Όμως σε κάθε επόμενη δημοσίευση δεδομένων ευνοούνταν ο συνασπισμός της Σάντου, ο οποίος αύξανε το προβάδισμά του από ένα σημείο και μετά
Μετά το τέλος της ψηφοφορίας, τo exit poll έδειχνε νικητή το BEP με πολύ μεγάλη διαφορά έναντι της Σάντου.
Συγκεκριμένα προέβλεπε:
− Πατριωτικό Εκλογικό Μπλοκ (BEP) 36%
− Κόμμα «Δράση και Αλληλεγγύη» (PAS) – 21% (27% στη διασπορά, 3% στην Γκαγκαουζία).
Πρέπει να είναι παγκόσμια πρωτοτυπία, ένα exit poll να πέφτει τόσο πολύ έξω…
Με καταμετρημένο το 96% των 1,6 εκατομμυρίων ψήφων, το Κόμμα Δράσης και Αλληλεγγύης (PAS) της Σάντου πλησίασε στο να κερδίσει το 50% των ψήφων, πολύ μπροστά από το λεγόμενο φιλορωσικό Πατριωτικό Εκλογικό Μπλοκ που είχε ποσοστό κάτω του 25%.
Περίεργες ανατροπές σε μία χώρα που βρίσκεται σε ένα από τα πιο «καυτά» γεωπολιτικά σημεία του πλανήτη.
Η προσέλευση ήταν πάνω από 52%, υψηλότερη από ό,τι τα τελευταία χρόνια.
Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, ο Ιγκόρ Ντόντον, είχε ανακοινώσει τη νίκη του με βάση τα exit polls και κάλεσε τους πολίτες σε διαμαρτυρίες έξω από το κοινοβούλιο τη Δευτέρα.
Ήδη έχουν ξεκινήσει συλλήψεις από την μολδαβική αστυνομία ανθρώπων που θεωρούνται ως πιθανοί διοργανωτές συγκεντρώσεων διαμαρτυρίας!
Τους κατηγορούν μάλιστα ότι θα εφοδίαζαν τους διαδηλωτές με πυροτεχνήματα και εύφλεκτε ύλες.
Ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε πώς «κοιτάμε ταυτόχρονα και προς τη Δύση και προς την Ανατολή»
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατά τη διάρκεια δηλώσεών του τόνισε πώς «ο δικέφαλος αετός είναι το πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας».
«Κοιτάζουμε και Δύση και Ανατολή, Αφρική, Ασία, Βαλκάνια και Λατινική Αμερική» είπε και επανέλαβε τη γνωστή θέση περί δύο κρατών στην Κύπρο.
«Στην ομιλία μας προς τη Γενική Συνέλευση, από τη σφαγή στη Γάζα, δώσαμε επίσης μηνύματα για περιοχές που κατέχουν ξεχωριστή θέση στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας, από την Αφρική έως την Ασία, από τα Βαλκάνια έως τη Λατινική Αμερική.
Υπερασπιστήκαμε για άλλη μια φορά σθεναρά τη δίκαιη υπόθεση των Τουρκοκυπρίων. Με βάση το γεγονός ότι υπάρχουν “δύο ξεχωριστά κράτη και δύο ξεχωριστοί λαοί” στο νησί, επαναλάβαμε την έκκλησή μας για αναγνώριση της ‘Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου’.
Η ομιλία μας ήταν η ουσία, η σύνοψη, το πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας, η οποία εφαρμόζεται με προοπτική 360 μοιρών και εμπνέεται από τον δικέφαλο αετό των Σελτζούκων που κοιτάζει ταυτόχρονα προς την Ανατολή και τη Δύση» ανέφερε ο Τούρκος πρόεδρος.
Palestinians carry sacks and boxes of food and humanitarian aid unloaded from a World Food Program convoy that had been heading to Gaza City, in the northern Gaza Strip, Monday, June 16, 2025. (AP Photo/Jehad Alshrafi)
Διαφωνία στο σχέδιο Τραμπ εξέφρασε η Παλαιστινιακή Τζιχάντ – «Οδηγεί σε ανάφλεξη στη Γάζα».
Η Σαουδική Αραβία, η Ιορδανία, τα ΗΑΕ, η Ινδονησία, το Πακιστάν, η Τουρκία, το Κατάρ και η Αίγυπτος εξέδωσαν κοινή δήλωση, με την οποία χαιρέτησαν την πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα.
Οι υπουργοί Εξωτερικών των χωρών δήλωσαν ότι είναι έτοιμοι να «συνεργαστούν» σε ένα θετικό πλαίσιο με τις ΗΠΑ και άλλες χώρες, με στόχο την οριστικοποίηση της συμφωνίας και τη διασφάλιση της εφαρμογής της.
Η δήλωση προσθέτει ότι «οι υπουργοί χαιρετίζουν την ανακοίνωση του Προέδρου Τραμπ σχετικά με την πρότασή του για τον τερματισμό του πολέμου, την ανοικοδόμηση της Γάζας, την αποτροπή του εκτοπισμού του παλαιστινιακού λαού και την προώθηση μιας συνολικής ειρήνης, καθώς και την ανακοίνωσή του ότι δεν θα επιτρέψει την προσάρτηση της Δυτικής Όχθης».
Η Παλαιστινιακή Αρχή δεσμεύεται σε συνεργασία με τις ΗΠΑ
Από την πλευρά της, και η Παλαιστινιακή Αρχή χαιρέτησε και εκείνη τις προσπάθειες του Προέδρου των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων WAFA.
Αυτή η εξέλιξη έρχεται μετά από δύο εβδομάδες κατά τις οποίες μια σειρά από δυτικά έθνη αναγνώρισαν επίσημα ένα παλαιστινιακό κράτος, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, του Καναδά, της Αυστραλίας και της Γαλλίας.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου νωρίτερα, ο Τραμπ προειδοποίησε την Παλαιστινιακή Αρχή ότι θα κατηγορήσει μόνο τον εαυτό της, εάν δεν ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις που είχε ζητήσει.
Η ίδια η Παλαιστινιακή Αρχή επανέλαβε τη δέσμευσή της να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ και να καταλήξει σε μια συνολική συμφωνία, προκειμένου να επιτύχει την ειρήνη με βάση μια λύση δύο κρατών.
Προς το παρόν, παραμένει ασαφές εάν ο Τραμπ βλέπει την Παλαιστινιακή Αρχή να έχει κάποιο ρόλο στο μέλλον της Γάζας, επειδή έχει ανακοινώσει ένα προσωρινό κυβερνητικό όργανο με επικεφαλής τον ίδιο.
Παλαιστινιακή Τζιχάντ: Το σχέδιο οδηγεί σε ανάφλεξη στη Γάζα
Σε διαφορετικό μήκος κύματος κινείται το Ισλαμικό Κίνημα Τζιχάντ στην Παλαιστίνη, σύμμαχος της Χαμάς, που εξέφρασε έντονη αντίθεση στο σχέδιο που παρουσίασε ο Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της οργάνωσης, το σχέδιο συνιστά «συνταγή για τη συνέχιση της επιθετικότητας εναντίον του παλαιστινιακού λαού και για την ανάφλεξη της περιοχής».
Τονίζεται ακόμη πως το Ισραήλ επιδιώκει να επιβάλει μέσω των ΗΠΑ στόχους που δεν κατάφερε να πετύχει με στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Διπλωματική πηγή που επικαλείται το δίκτυο Al Jazeera, ανέφερε ότι το Κατάρ και η Αίγυπτος παρέδωσαν το σχέδιο Τραμπ στη διαπραγματευτική ομάδα της Χαμάς, η οποία δήλωσε ότι θα το εξετάσει προσεκτικά και με καλή διάθεση.
Smoke and fire rises from an Israeli airstrike on the Macca Tower, a high-rise building in Gaza City, Sunday, Sept. 28, 2025, following a prior warning issued by the Israeli army. (AP Photo/Yousef Al Zanoun)
Τι προβλέπει το 20-σημείων σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα. Το αποδέχτηκε ο Νετανιάχου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ χθες χαρακτήρισε το νέο του σχέδιο που παρουσίασε για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζαως «ίσως τη μεγαλύτερη μέρα στην ιστορία του πολιτισμού» και μια πρωτοβουλία που θα μπορούσε να φέρει «αιώνια ειρήνη στη Μέση Ανατολή».
Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πιο σύνθετη.
Το 20-σημείων σχέδιο που παρουσίασε τη Δευτέρα στον Λευκό Οίκο, πλάι στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, αποτελεί όντως ένα σημαντικό διπλωματικό βήμα, χωρίς όμως να πλησιάζει τις υπερβολικές διακηρύξεις του Αμερικανού προέδρου.
Η πρόταση Τραμπ συνιστά αλλαγή πλεύσης της Ουάσιγκτον για το μέλλον της Γάζας μετά τον πόλεμο, ασκώντας για πρώτη φορά τόσο έντονη πίεση στον Νετανιάχου να δεχτεί μια συμφωνία.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές στο BBC, το σχέδιο δεν είναι μια λεπτομερής συμφωνία αλλά ένα «πλαίσιο αρχών» που απαιτεί περαιτέρω διαπραγματεύσεις.
Προβλέπει κατάπαυση του πυρός, μερική αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, απελευθέρωση ομήρων και κρατουμένων, καθώς και τη δημιουργία μιας τεχνοκρατικής αρχής διακυβέρνησης στη Γάζα υπό την εποπτεία ενός διεθνούς «Συμβουλίου Ειρήνης».
Παρά τις θετικές αντιδράσεις από πολλές αραβικές χώρες, που βλέπουν μια πρόοδο σε σχέση με παλαιότερες προτάσεις, το σχέδιο είναι γεμάτο «γκρίζες ζώνες» που καθιστούν αβέβαιη την επιτυχία του.
Η στάση της Χαμάς
Η οργάνωση δεν έχει απαντήσει επισήμως, ωστόσο αξιωματούχος της δήλωσε στο BBC ότι το σχέδιο «δεν προστατεύει τα παλαιστινιακά συμφέροντα» και ότι η Χαμάς δεν θα δεχτεί τίποτα που δεν εγγυάται την πλήρη αποχώρηση του Ισραήλ από τη Γάζα. Εάν επιμείνει σε αυτή τη θέση, η πρόταση κινδυνεύει να απορριφθεί πριν καν ξεκινήσει.
Η ισραηλινή παρουσία στη Γάζα
Αν και το σχέδιο αναφέρει ότι «το Ισραήλ δεν θα προσαρτήσει ή καταλάβει τη Γάζα», επιτρέπει τη διατήρηση στρατιωτικής παρουσίας στην «περίμετρο ασφαλείας», κάτι που προκαλεί αντιδράσεις στον αραβικό κόσμο και μπορεί να μπλοκάρει τις συνομιλίες.
Οι εσωτερικές διαφωνίες στις δύο πλευρές
Τόσο στην ισραηλινή όσο και στην παλαιστινιακή πλευρά υπάρχουν πολιτικές φατρίες που θεωρούν το σχέδιο «προδοσία» ή «παγίδα». Αυτές οι εσωτερικές πιέσεις ενδέχεται να τινάξουν στον αέρα οποιαδήποτε συμφωνία.
Η έλλειψη λεπτομερειών
Το σχέδιο παραμένει αόριστο σε κρίσιμα ζητήματα, όπως τα ακριβή όρια απόσυρσης του Ισραήλ, η ταυτότητα των παλαιστινίων κρατουμένων που θα απελευθερωθούν, οι λεπτομέρειες για την αποστρατιωτικοποίηση και οι όροι διακυβέρνησης της Γάζας. Η ασάφεια της πρότασης επιτρέπει και στις δύο πλευρές να δείχνουν ότι την αποδέχονται, ενώ στην πραγματικότητα τη σαμποτάρουν στις λεπτομέρειες, κατηγορώντας τον άλλον για την αποτυχία.
Το μέλλον της Παλαιστίνης
Η αναφορά σε «πιθανή κρατική υπόσταση» είναι τόσο αόριστη που δεν ικανοποιεί τους Παλαιστινίους ούτε τους Ευρωπαίους, οι οποίοι επιμένουν σε λύση δύο κρατών. Παράλληλα, δεν περιλαμβάνει καμία δέσμευση για τη Δυτική Όχθη, αφήνοντας ανοιχτά μεγάλα ερωτήματα.
Τα 20 σημεία του σχεδίου Τραμπ για τη Γάζα
1. Η Γάζα θα είναι μια αποριζοσπαστικοποιημένη ζώνη, απαλλαγμένη από την τρομοκρατία, που δεν θα αντιπροσωπεύει απειλή για τους γείτονές της.
2. Η Γάζα θα ανασυγκροτηθεί προς όφελος των κατοίκων της, οι οποίοι έχουν ήδη υποφέρει υπερβολικά.
3. Εάν και οι δύο πλευρές συμφωνήσουν σε αυτήν την πρόταση, ο πόλεμος θα τερματιστεί άμεσα. Οι ισραηλινές δυνάμεις θα αποσυρθούν στη συμφωνηθείσα γραμμή ώστε να προετοιμαστούν για την απελευθέρωση ομήρων. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, όλες οι στρατιωτικές επιχειρήσεις – συμπεριλαμβανομένων πληγμάτων από αέρος και εδάφους – θα ανασταλούν, και τα μέτωπα των μαχών θα παγώσουν μέχρι να εκπληρωθούν οι προϋποθέσεις για την σταδιακή αποχώρηση όλων των δυνάμεων.
4. Εντός 72 ωρών από τη δημόσια αποδοχή της συμφωνίας από το Ισραήλ, όλοι οι όμηροι – ζωντανοί και νεκροί – θα επιστραφούν.
5. Μόλις απελευθερωθούν όλοι οι όμηροι, το Ισραήλ θα απελευθερώσει 250 καταδικασμένους σε ισόβια δεσμά και 1.700 Γαζαίους που συνελήφθησαν μετά την 7η Οκτωβρίου 2023, συμπεριλαμβανομένων όλων των γυναικών και παιδιών που τέθηκαν έκτοτε υπό κράτηση. Για κάθε ισραηλινό όμηρο του οποίου τα λείψανα επιστρέφονται, το Ισραήλ θα παραδίδει τα λείψανα 15 κατοίκων της Γάζας.
6. Μόλις επιστραφούν όλοι οι όμηροι, τα μέλη της Χαμάς που θα δεσμευτούν στην ειρηνική συνύπαρξη και στον αφοπλισμό τους θα λάβουν αμνηστία. Στα μέλη της Χαμάς που επιθυμούν να φύγουν από τη Γάζα θα προσφερθεί ασφαλής διέλευση σε χώρες υποδοχής.
7. Με την αποδοχή της συμφωνίας, πλήρης ανθρωπιστική βοήθεια θα σταλεί άμεσα στη Λωρίδα της Γάζας. Η ποσότητα της βοήθειας θα είναι κατ’ ελάχιστο αυτή που προβλεπόταν στη συμφωνία της 19ης Ιανουαρίου 2025, και θα περιλαμβάνει την αποκατάσταση υποδομών (υδροδότησης, ηλεκτροδότησης, αποχέτευσης), την αποκατάσταση νοσοκομείων και αρτοποιείων, και την είσοδο του απαραίτητου εξοπλισμού για την απομάκρυνση συντριμμιών και το άνοιγμα δρόμων.
8. Η είσοδος και διανομή βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας θα προχωρήσει χωρίς παρεμβάσεις από τα δύο μέρη, μέσω των Ηνωμένων Εθνών και των υπηρεσιών τους, της Ερυθράς Ημισελήνου, καθώς και άλλων διεθνών οργανισμών που δεν συνδέονται με κανένα από τα δύο μέρη. Το άνοιγμα του περάσματος της Ράφα και στις δύο κατευθύνσεις θα υπόκειται στον ίδιο μηχανισμό που εφαρμόστηκε στη συμφωνία της 19ης Ιανουαρίου 2025.
9. Η Γάζα θα διοικηθεί προσωρινά από μια τεχνοκρατική, παλαιστινιακή επιτροπή που δεν θα έχει πολιτικό χαρακτήρα, η οποία θα είναι υπεύθυνη για την καθημερινή λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών και των δήμων για τους κατοίκους της Γάζας. Η επιτροπή θα αποτελείται από καταρτισμένους Παλαιστίνιους και διεθνείς εμπειρογνώμονες, υπό την εποπτεία ενός νέου διεθνούς μεταβατικού οργάνου, του «Συμβουλίου Ειρήνης», του οποίου επικεφαλής θα είναι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, με άλλα μέλη και αρχηγούς κρατών που θα ανακοινωθούν, συμπεριλαμβανομένου του βρετανού πρώην πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ. Το όργανο αυτό θα θέσει το πλαίσιο και θα χειριστεί την χρηματοδότηση για την ανασυγκρότηση της Γάζας έως ότου η Παλαιστινιακή Αρχή ολοκληρώσει το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεών της, όπως περιγράφεται σε διάφορες προτάσεις, συμπεριλαμβανομένου του ειρηνευτικού σχεδίου του προέδρου Τραμπ το 2020 και της κοινής πρότασης Σαουδικής Αραβίας και Γαλλίας, και θα μπορεί να αναλάβει με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα τον έλεγχο της Γάζας. Το όργανο θα εφαρμόσει τα βέλτιστα διεθνή πρότυπα για τη δημιουργία σύγχρονης και αποδοτικής διακυβέρνησης που θα εξυπηρετεί τους κατοίκους της Γάζας και θα ευνοήσει την προσέλκυση επενδύσεων.
10. Ένα σχέδιο οικονομικής ανάπτυξης του Τραμπ για την ανοικοδόμηση και αναζωογόνηση της Γάζας θα δημιουργηθεί με τη σύγκληση ομάδας εμπειρογνωμόνων που έχουν συμβάλει στη δημιουργία σύγχρονων, ευημερουσών πόλεων στη Μέση Ανατολή. Πολλές προσεγμένες επενδυτικές προτάσεις και συναρπαστικές προτάσεις ανάπτυξης έχουν εκπονηθεί από διεθνείς ομάδες με αγαθές προθέσεις και θα εξεταστούν για να συνδυαστούν με τα πλαίσια ασφάλειας και διακυβέρνησης, με στόχο την προσέλκυση και διευκόλυνση επενδύσεων που θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας, ευκαιρίες και ελπίδα για τη μελλοντική Γάζα.
11. Θα δημιουργηθεί ειδική οικονομική ζώνη με προνομιακούς δασμούς και ποσοστά πρόσβασης που θα αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τις συμμετέχουσες χώρες.
12. Κανείς δεν θα αναγκαστεί να φύγει από τη Γάζα, και όσοι επιθυμούν να φύγουν θα είναι ελεύθεροι να το κάνουν και να επιστρέψουν. Θα ενθαρρύνουμε τους κατοίκους να παραμείνουν και θα τους προσφέρουμε την ευκαιρία να χτίσουν μια καλύτερη Γάζα.
13. Η Χαμάς και άλλες παρατάξεις συμφωνούν να μην έχουν κανένα ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας, άμεσα, έμμεσα ή με οποιαδήποτε μορφή. Όλες οι στρατιωτικές, τρομοκρατικές και επιθετικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων των σηράγγων και των εγκαταστάσεων παραγωγής όπλων, θα καταστραφούν και δεν θα αποκατασταθούν. Θα υπάρξει διαδικασία αποστρατιωτικοποίησης της Γάζας υπό την εποπτεία ανεξάρτητων παρατηρητών, που θα περιλαμβάνει την οριστική αχρήστευση όπλων μέσω συμφωνημένης διαδικασίας, με την υποστήριξη διεθνώς χρηματοδοτούμενου προγράμματος, όλα επαληθευμένα από ανεξάρτητους παρατηρητές. Η νέα Γάζα θα είναι πλήρως δεσμευμένη στη δημιουργία μιας ευημερούσας οικονομίας και στην ειρηνική συνύπαρξη με τους γείτονές της.
14. Εγγύηση θα παρέχεται από περιφερειακούς εταίρους για να διασφαλιστεί ότι η Χαμάς και οι υπόλοιπες παρατάξεις θα συμμορφωθούν με τις υποχρεώσεις τους ώστε η νέα Γάζα να μην αποτελεί απειλή για τους γείτονες ή τους κατοίκους της.
15. Οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν με άραβες και διεθνείς εταίρους για τη δημιουργία μιας προσωρινής Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ISF) που θα αναπτυχθεί άμεσα στη Γάζα. Η ISF θα εκπαιδεύσει και θα υποστηρίξει τις παλαιστινιακές αστυνομικές δυνάμεις στη Γάζα, και θα διαβουλευτεί με την Ιορδανία και την Αίγυπτο, που έχουν εκτεταμένη εμπειρία στον τομέα αυτό. Η δύναμη αυτή θα αποτελέσει τη μακροπρόθεσμη λύση εσωτερικής ασφάλειας. Η ISF θα συνεργαστεί με το Ισραήλ και την Αίγυπτο για την ασφάλεια των παραμεθόριων περιοχών, μαζί με τις παλαιστινιακές αστυνομικές δυνάμεις που θα εκπαιδευτούν. Είναι κρίσιμο να αποτραπεί η είσοδος πυρομαχικών στη Γάζα και να διευκολυνθεί η γρήγορη και ασφαλής ροή αγαθών για την ανοικοδόμηση και αναζωογόνηση της Γάζας. Θα συμφωνηθεί μηχανισμός αποτροπής συγκρούσεων μεταξύ των μερών.
16. Το Ισραήλ δεν θα καταλάβει ούτε θα προσαρτήσει τη Γάζα. Καθώς η ISF θα εδραιώνει τον έλεγχο και τη σταθερότητα, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις (IDF) θα αποσυρθούν με βάση πρότυπα, ορόσημα και χρονοδιαγράμματα που συνδέονται με την αποστρατιωτικοποίηση, τα οποία θα συμφωνηθούν μεταξύ IDF, ISF, των εγγυητών και των ΗΠΑ, με στόχο μια ασφαλή Γάζα που δεν θα αποτελεί πλέον απειλή για το Ισραήλ, την Αίγυπτο ή τους πολίτες τους. Πρακτικά, οι IDF θα παραδώσουν σταδιακά το κατεχόμενο έδαφος της Γάζας στην ISF βάσει συμφωνίας που θα συνάψουν με τη μεταβατική αρχή, μέχρι την πλήρη αποχώρησή τους από τη Γάζα – με εξαίρεση την παρουσία δύναμης που θα ελέγχει μια περίμετρο ασφαλείας και θα παραμείνει μέχρι η Γάζα να είναι επαρκώς ασφαλής από οποιαδήποτε αναδυόμενη τρομοκρατική απειλή.
17. Σε περίπτωση που η Χαμάς καθυστερήσει ή απορρίψει την πρόταση, τα παραπάνω – συμπεριλαμβανομένης της ενισχυμένης επιχείρησης παροχής βοήθειας – θα προχωρήσουν στις απαλλαγμένες από την τρομοκρατία περιοχές που παραδίδονται από τις IDF στην ISF.
18. Θα ξεκινήσει μια διαδικασία διαθρησκευτικού διαλόγου βασισμένη στις αξίες της ανεκτικότητας και της ειρηνικής συνύπαρξης για να αλλάξουν οι νοοτροπίες και τα αφηγήματα Παλαιστινίων και Ισραηλινών, δίνοντας έμφαση στα οφέλη που θα προκύψουν από την ειρήνη.
19. Καθώς θα προχωρά η ανασυγκρότηση της Γάζας και εφόσον το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Παλαιστινιακής Αρχής υλοποιηθεί πιστά, μπορεί επιτέλους να δημιουργηθούν οι συνθήκες για μια αξιόπιστη πορεία προς την παλαιστινιακή αυτοδιάθεση και κρατική υπόσταση, την οποία αναγνωρίζουμε ως φιλοδοξία του παλαιστινιακού λαού.
20. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καθιερώσουν διάλογο μεταξύ του Ισραήλ και των Παλαιστινίων προκειμένου να συμφωνήσουν σε έναν πολιτικό ορίζοντα για ειρηνική και ευημερούσα συνύπαρξη.
Κηδεία της Λένας Σαμαρά, κόρης του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, από τον Ιερό Ναό Αγίων Θεοδώρων, στο Α' Κοιμητήριο Αθηνών, Δευτέρα 11 Αυγούστου 2025. Η Λένα Σαμαρά πέθανε το βράδυ της Πέμπτης(7/8) σε ηλικία 34 ετών. Άφησε την τελευταία της πνοή από ανακοπή στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός.
(ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ/EUROKINISSI)
Χωρίς εν ενεργεία βουλευτές της ΝΔ το νέο κόμμαστην πρώτη φάση. Μπαίνουν οι τελευταίες «πινελιές» στην ιδρυτική διακήρυξη. Η προαναγγελία από τον Χρ. Λαζαρίδη.
Ο «πόλεμος», με σκληρές τοποθετήσεις εκατέρωθεν, που ξέσπασε από το Σάββατο μέχρι και χθες μεταξύ του στρατοπέδου του Αντ. Σαμαρά και του Μεγάρου Μαξίμου, επιβεβαιώνει όσους εξ αρχής υποστήριζαν ότι τα σενάρια περί δήθεν επιχείρησης προσέγγισης του πρώην πρωθυπουργού στην καλύτερη περίπτωση εκφράζουν την επιθυμία κάποιων, αλλά όχι έναν στρατηγικό στόχο εκ μέρους της κυβερνητικής παράταξης.
Για όσους, άλλωστε, έχουν γνώση του παρασκηνίου, είναι σαφές ότι η αντίστροφη μέτρηση για το επόμενο βήμα από τον κ. Σαμαρά έχει ξεκινήσει και ότι θέμα λίγων εβδομάδων, η ίδρυση του νέου κόμματος από τον πρώην πρωθυπουργό, ο οποίος σημειωτέον, παρακολουθεί και αναλύει τις δημοσκοπήσεις της περιόδου, αλλά ο ίδιος, όπως και οι συνεργάτες του, στοχεύουν στην προσέγγιση του ενός εκατομμυρίου των ψηφοφόρων της ΝΔ, που λένε, έμειναν στο σπίτι τους από τις ευρωεκλογές και μετά.
Εργάζονται σε δύο επίπεδα
Τις τελευταίες μέρες, συνεργάτες του και στελέχη που βρίσκονται κοντά του, εργάζονται πυρετωδώς σε δύο επίπεδα. Το πρώτο είναι η εκπόνηση της ιδρυτικής διακήρυξης και των βασικών θέσεων με το οποίο ο νέος φορέας θα διεκδικήσει μία θέση στην πολιτική σκηνή. Και αυτό είναι ίσως το πιο εύκολο από τις προκλήσεις με τις οποίες είναι αντιμέτωπος ο πρώην πρωθυπουργός, αφού έχει παγιωμένες θέσεις τόσο για τα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής όσο όμως και για τα οικονομικά, το κοινωνικό κράτος, το κράτος δικαίου, τη δικαιοσύνη κα.
Το πιο δύσκολο είναι η εξεύρεση των προσώπων που θα συγκροτήσουν την «ομάδα κρούσης», ως υποψήφιοι βουλευτές ανά την επικράτεια. Σε αυτή τη φάση, ο πρώην πρωθυπουργός έχει επιλέξει να μη βρεθούν δίπλα του εν ενεργεία γαλάζιοι βουλευτές, για ευνόητους λόγους. Και αυτό ισχύει, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, ακόμα και για τους πιο στενούς συνομιλητές του.
Παρ’ ότι για ευνόητους λόγους, ο ακριβής χρόνος αναγγελίας του νέου κόμματος δεν πρόκειται να προαναγγελθεί. Εκτιμάται πάντως ότι δεν θα αργήσει πολύ.
Άλλωστε και το άρθρο του Χρ. Λαζαρίδη, εκ των στενότερων συνεργατών του κ. Σαμαρά (Τα Νέα), το Σάββατο, είναι προφανές ότι εντάσσεται στην καλλιέργεια του κλίματος πριν από το μεγάλο βήμα. Σε αυτό το άρθρο, ο κ. Λαζαρίδης εστίαζε στα ελληνουρκικά, διερωτώμενος πότε αποτυγχάνει μια πολιτική και απαντώντας «όταν στηρίζεται σε λάθος υποθέσεις, όταν επιδιώκει ανέφικτα αποτελέσματα, όταν δεν έχει διαβάσει καλά τον αντίπαλο ή όταν δεν υπάρχει “εναλλακτική”, αν όλα πάνε στραβά». Και συνέχιζε μεταξύ άλλων:
«Η Εξωτερική Πολιτική Μητσοτάκη αποδείχθηκε πλήρως αποτυχημένη, γιατί συνέβησαν ΟΛΑ τα παραπάνω μαζί! Κι έτσι φτάσαμε στο «φιάσκο» της Νέας Υόρκης. Κι όχι μόνο γιατί ματαιώθηκε η συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν στη Νέα Υόρκη». Και καταλήγει: «Όταν έχεις αποτύχει πλήρως, ενώ σε είχαν προειδοποιήσει κατ’ επανάληψιν, δεν είσαι η “λύση”. Είσαι το πιο σοβαρό ΠΡΟΒΛΗΜΑ».
Η απάντηση από Μαρινάκη
Η πρώτη απάντηση ήρθε χθες από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Π. Μαρινάκη, ο οποίος αρχικά επιδίωξε να υποβαθμίσει το θέμα, λέγοντας «αλίμονο αν σχολίαζα το άρθρο γνώμης κάθε πολίτη». Στη συνέχεια, όμως, μπήκε στην ουσία σχολιάζοντας ότι τον Κ. Μητσοτάκη τον έκριναν οι πολίτες στις εκλογές του 2023, οι οποίοι του έδωσαν ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά στην ιστορία της ΝΔ.
«Εμείς πολιτευόμαστε με απτά αποτελέσματα που ψηλώνουν τη χώρα και όχι με ψευτοπατριωτικές κορώνες της ακροδεξιάς – δεν το σχετίζω με το άρθρο να μην παρεξηγηθώ. Αλλά πείτε μου εάν θυμάστε άλλο πρωθυπουργό να έχει θέσει το casus belli, να έχει υπογράψει συμφωνία για ΑΟΖ, να έχει επεκτείνει στα 12 ναυτικά μίλια στο Ιόνιο, να έχει καταθέσει Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, να έχει φέρει την Exxon και τη Chevron, να έχει πάρει Rafale, Belharra, F16, F35”. Όταν έρθει η ώρα των εκλογών οι πολίτες με αυτά θα αποφασίσουν και όχι με θεωρίες και λόγια», είπε ο κ. Μαρινάκης.
Πολύ πιο αιχμηρός υπήρξε στη συνέχεια, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ, Μακάριος Λαζαρίδης, ο οποίος σε συνέντευξή του, σημείωσε μεταξύ άλλων ότι «καταρχάς ο κ. Σαμαράς να χαίρεται τον σύμβουλό του, τον κ. Χρύσανθο Λαζαρίδη, ο οποίος προερχόμενος από την αριστερά δεν ξέρω τι ακριβώς έχει προσφέρει στην παράταξή μας και βεβαίως στη χώρα».
Και πρόσθεσε: «Από εκεί και πέρα, αν ο κ. Σαμαράς δεν επιθυμεί την όποια προσέγγιση λέτε εσείς ότι υπήρξε από την πλευρά του πρωθυπουργού, είναι δικό του θέμα. Ξέρετε, έχουμε δημοκρατία, ο καθένας μπορεί να κάνει ό,τι θέλει”, είπε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ». Έχει ρίξει μια κυβέρνηση ο κ. Σαμαράς, δεν νομίζω ότι θα ήταν πολύ φρόνιμο να δημιουργήσει εκ νέου θέματα στη ΝΔ. Δεν μπορεί κιόλας να την ρίξει. Μια παράταξη που τον τίμησε κάνοντάς τον αρχηγό, όταν κάποια στιγμή έλεγε εγώ ‘‘δεν θα γυρίσω ούτε κι αν με καλέσουν στη ΝΔ’’».
Οι παραπάνω μετωπικές αντιπαραθέσεις δίνουν μία πρόγευση του τι πρόκειται να ακολουθήσει όταν το νέο πολιτικό κόμμα ιδρυθεί.
Pete Hegseth ασπρόμαυρο
(Haiyun Jiang / The New York Times / Redux)
Όλοι λατρεύουν τις συναντήσεις! Ποιος δεν είναι φαν αυτών των φιλικών, αλλά συχνά χρονοβόρων υποχρεώσεων που συνηθίζονται στην κυβέρνηση, όπου ολόκληρος ένας οργανισμός συσσωρεύεται μέσα σε ένα κακώς αεριζόμενο αμφιθέατρο για να ακούσει την ηγεσία να εξηγεί πράγματα που θα μπορούσαν απλώς να σταλούν με ένα email;
Εντάξει, κανείς δεν τις λατρεύει, αλλά όταν δούλευα στο Υπουργείο Άμυνας, δεν ήταν τόσο επώδυνη υποχρέωση — ιδίως επειδή ήμουν απλώς ένας ακαδημαϊκός που μπορούσε να παίζει Scrabble στο τηλέφωνό του ενώ κάποιος επισκέπτης ναύαρχος μιλούσε για… ε, ειλικρινά, δεν θυμάμαι τι ακριβώς έλεγαν. (Είχαμε πολλές από αυτές τις συναντήσεις.) Δεν ήμουν, όμως, ανώτερος αξιωματικός υπεύθυνος για μια μεγάλη διοίκηση, με ευθύνη για χιλιάδες ανθρώπους και εκατομμύρια δολάρια οπλισμού. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν πολλές υποχρεώσεις, γι’ αυτό το Πεντάγωνο διαθέτει πολύ προηγμένο — και πολύ ακριβό — εξοπλισμό τηλεσυνδιασκέψεων, σχεδιασμένο να εξαλείφει την ανάγκη να μετακινούνται άνθρωποι ανά τον κόσμο για μια συνομιλία.
Αλλά ο υπουργός Άμυνας / Πολέμου / Θνητότητας Pete Hegseth δεν πρόκειται να χρησιμοποιήσει αυτήν την τεχνολογία. Αντίθετα, αποφάσισε πρόσφατα ότι περίπου 800 στρατηγοί και ναύαρχοι πρέπει να έρθουν αυτοπροσώπως, από κάθε γωνιά του πλανήτη, σε μια βάση των Πεζοναυτών στο Quantico της Βιρτζίνια, κατά τις πληροφορίες για να ακούσουν τον προϊστάμενό τους, πρώην παρουσιαστή τηλεόρασης, να τους κάνει διάλεξη για την «αρετή του πολεμιστή» — και, για κάποιο λόγο, την προσωπική περιποίηση. Η συνάντηση της Τρίτης θα περιλαμβάνει όχι μόνο τον Hegseth αλλά και μια προσθήκη της τελευταίας στιγμής: τον ίδιο τον αρχηγό του κράτους.
Ο Hegseth έχει πολλές κακές ιδέες, αλλά αυτή είναι διαταρακτική και κατά κάποιο τρόπο επικίνδυνη. Όλοι αυτοί οι άνδρες και γυναίκες έχουν πραγματικές δουλειές που θα έπρεπε να κάνουν. Ακόμη κι αν ο Hegseth συγκαλεί αυτή τη συνάντηση για να συζητηθούν σοβαρά θέματα εθνικής άμυνας — και μέχρι στιγμής το Πεντάγωνο δεν έχει δώσει τέτοιες ενδείξεις — λίγα πράγματα είναι τόσο σημαντικά ώστε να δικαιολογούν τον κίνδυνο ασφαλείας που συνεπάγεται το να συγκεντρωθεί ολόκληρη η ανώτατη στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ, ο υπουργός Άμυνας και ο πρόεδρος, όλοι στο ίδιο δωμάτιο.
Είναι βεβαίως πιθανόν ο Hegseth να συγκαλεί αυτήν τη μεγάλη σύναξη επειδή κάτι πραγματικά τρομερό επίκειται. Ίσως θέλει όλοι οι ανώτατοι αξιωματικοί της Αμερικής να βρίσκονται στο ίδιο δωμάτιο όταν τους ανακοινώσει, για παράδειγμα, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στα πρόθυρα του πολέμου ή ότι το Πεντάγωνο έχει βαθιά διεισδυθεί από κατασκόπους και όλα μας τα στρατιωτικά μυστικά βρίσκονται πλέον στη Μόσχα ή το Πεκίνο. Αλλά αν η Αμερική οδεύει προς μια κρίση, τότε η σύγκληση αυτής της συνάντησης από τον Hegseth είναι ακόμη πιο ανεύθυνη, διότι σε στιγμές κινδύνου όλοι αυτοί οι άνθρωποι θα έπρεπε να βρίσκονται στις θέσεις τους, όχι σε ένα αμφιθέατρο στη Βιρτζίνια.
Πιο πιθανό, ωστόσο, είναι ο Hegseth να διατάζει έναν «έλεγχο φιλοπονίας», όπως ονομάζει ο στρατός τη διαδικασία κατά την οποία οι προϊστάμενοι προγραμματίζουν αιφνίδια συνάντηση απλώς για να εξαναγκάσουν τους πάντες να εμφανιστούν. Ως ο λιγότερο καταρτισμένος υπουργός Άμυνας στη σύγχρονη ιστορία, πρέπει να γνωρίζει ότι έχει πρόβλημα αξιοπιστίας με πολλούς ανώτατους ηγέτες της εθνικής ασφάλειας, και είναι προφανώς εξοργισμένος με τις διαρροές — συχνά για τον ίδιο — που στάζουν από το Πεντάγωνο σχεδόν καθημερινά. Ο υπουργός μπορεί να βλέπει αυτό ως ευκαιρία να υπενθυμίσει στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ποιος έχει τον έλεγχο.
Προς το παρόν, αυτό φαίνεται να είναι ο στόχος. «Πρόκειται για το να βάλουμε τα άλογα στο στάβλο και να τα δαμάσουμε», δήλωσε αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας στο CNN, προτείνοντας ότι είναι μια ευκαιρία σχεδιασμένη για την τηλεόραση, επειδή «οι τύποι με τα αστέρια στους ώμους αποτελούν καλύτερο ακροατήριο από οπτική άποψη. Είναι μια επίδειξη για τον Hegseth ώστε να τους πει: μπείτε στο άρμα, αλλιώς η καριέρα σας μπορεί να συντομευτεί». Ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσε στους New York Times ότι η συνάντηση γίνεται για να «ενθουσιαστούν οι μαχητές μας» με τα νέα σχέδια του Υπουργείου Άμυνας.
Έχω γνωρίσει πολλούς ναυάρχους και στρατηγούς στη ζωή μου, και δεν είμαι σίγουρος ότι μια επίπληξη από τον Pete Hegseth θα είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική είτε για να τους ενθουσιάσει είτε για να τους φοβίσει.
Μέχρι στιγμής, κανείς δεν γνωρίζει πραγματικά γιατί πραγματοποιείται αυτή η συνάντηση. Ο Hegseth και οι συνεργάτες του κρατούν σιγή ιχθύος, κάτι που είναι παράξενο, καθώς φαίνεται ότι σκοπεύουν έτσι κι αλλιώς να την καταγράψουν και να τη μεταδώσουν. Η έλλειψη πληροφόρησης έχει δημιουργήσει εύφορο έδαφος για εικασίες· πολλοί επικριτές του Ντόναλντ Τραμπ αναρωτιούνται αν ο Τραμπ και ο Hegseth πρόκειται να απαιτήσουν διακήρυξη πίστης στον πρόεδρο, κάτι παρόμοιο, όπως πρότεινε στο X ο εν αποστρατεία αντιστράτηγος Ben Hodges, με τον τρόπο που οι Γερμανοί αξιωματικοί τη δεκαετία του 1930 εξαναγκάστηκαν να ορκιστούν πίστη στον Χίτλερ. (Ο Hegseth απάντησε στον Hodges με τον τύπο της αδιάφορης, «φιλικής» τεμπελιάς που χαρακτηρίζει τη συμπεριφορά στα κοινωνικά δίκτυα κορυφαίων αξιωματούχων της κυβέρνησης Τραμπ: «Καλή ιστοριούλα, στρατηγέ.») Νομίζω ότι ένα τόσο δραματικό επεισόδιο είναι απίθανο, αν μη τι άλλο επειδή ακόμη και ο πιο αργόστροφος υπάλληλος του Πενταγώνου θα είχε προειδοποιήσει τον Hegseth ότι μια προσπάθεια να στριμώξει εκατοντάδες στρατηγούς και ναυάρχους θα μπορούσε να έχει πολύ κακή κατάληξη.
Τι γίνεται όμως αν προετοιμάζεται κάτι πιο ουσιαστικό; Οι Αμερικανοί — και το Κογκρέσο — θα πρέπει να βρίσκονται σε αυξημένη εγρήγορση για οτιδήποτε υπερβαίνει έναν λόγο του τύπου «Προχωράμε για τη μεγάλη νίκη», είτε από τον Hegseth είτε από τον Τραμπ. Μία πιθανότητα είναι ότι ο Hegseth ετοιμάζεται να προχωρήσει σε σοκ και δέος με αλλαγές προσωπικού, απολύοντας άτομα μπροστά στους συναδέλφους τους. Οι αξιωματικοί, όπως είπε ο αρχισυντάκτης του The Atlantic, Jeffrey Goldberg, στην εκπομπή Washington Week την περασμένη εβδομάδα, «δεν ξέρουν αν πηγαίνουν σε εκδήλωση ενθουσιασμού ή στον “Κόκκινο Γάμο”». Ο Hegseth έχει δηλώσει δημοσίως ότι οι ένοπλες δυνάμεις είναι υπερβολικά βαρύγδουπες με ανώτατους αξιωματικούς, αλλά μια δημόσια απόλυση ηγετών των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων θα αποτελούσε τόσο κακή διοίκηση όσο και δώρο στους εχθρούς μας. (Φανταστείτε το μειδίαμα του Βλαντίμιρ Πούτιν καθώς λέει στο ρωσικό γενικό επιτελείο: «Τουλάχιστον εσείς δεν δουλεύετε στο Πεντάγωνο.») Ωστόσο, δεν αποκλείεται ορισμένοι αξιωματικοί να φτάσουν στο Quantico ως ανώτατοι διοικητές και να φύγουν ως συνταξιούχοι.
Μια άλλη πιθανότητα είναι ότι ο Hegseth έχει αποφασίσει ότι τα σχέδιά του για αναδιοργάνωση των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ δεν λαμβάνονται αρκετά σοβαρά. Ο Hegseth αντιμετωπίζει αντίσταση στην προσπάθειά του να αναδιαμορφώσει διάφορες στρατιωτικές διοικήσεις, οπότε ίσως προσπαθεί να ανακοινώσει νέες δομές ως τετελεσμένο γεγονός και έπειτα να διατάξει τους αξιωματικούς — που θα έπρεπε να συντάξουν τα πραγματικά σχέδια — να τις υλοποιήσουν. Ο Hegseth ασφαλώς γνωρίζει ότι μπορούν ακόμη να καθυστερήσουν τις ιδέες του μέχρι να ξεχαστούν, και ίσως συγκάλεσε αυτή τη συνάντηση επειδή κατά κάποιο τρόπο πιστεύει ότι έχει αρκετή προσωπική πυγμή ώστε να σταθεί απέναντι σε 800 άνδρες και γυναίκες που ήταν ήδη αξιωματικοί όταν εκείνος ήταν ακόμα στο λύκειο.
Τέλος, είναι πιθανό η κυβέρνηση Τραμπ να ετοιμάζεται πραγματικά να θέσει τη χώρα σε πολεμική εγρήγορση, και γι’ αυτό ο Hegseth θέλει να έχει όλους τους αξιωματικούς παρόντες ώστε να τους μιλήσει και, αν χρειαστεί, να έχει κατ’ ιδίαν συναντήσεις. Αυτό επίσης είναι απίθανο· μια τέτοια συζήτηση θα έπρεπε να περιλαμβάνει διαβαθμισμένες πληροφορίες, πράγμα που σημαίνει ότι η συνάντηση δεν θα μπορούσε να μεταδοθεί τηλεοπτικά εκ των υστέρων.
Στο τέλος, υποψιάζομαι ότι ο Hegseth προσπαθεί να ενισχύσει το κύρος του επιδεικνύοντας τη γραφειοκρατική του ισχύ. Διαταράσσει την εργασία και την καθημερινότητα εκατοντάδων ανθρώπων για να τονίσει ότι έχει τη δύναμη να το κάνει. Όπως και ο ίδιος ο Τραμπ, ο Hegseth φαίνεται να αισθάνεται την ανάγκη να κάνει πράγματα που οι άλλοι θεωρούν απερίσκεπτα, ως τρόπο επίδειξης σκληρότητας και ανεξαρτησίας. Και οι δύο μου θυμίζουν τον Μάιλς, το ανατριχιαστικό παιδί στη νουβέλα του Χένρι Τζέιμς Το Στρίψιμο της Βίδας. Όταν ο Μάιλς φέρεται άσχημα, η γκουβερνάντα του τον ρωτά γιατί θα έκανε κάτι τέτοιο. «Μα, για να σου δείξω ότι μπορώ!» απαντά. «Και μπορώ ξανά.»
Η εβδομάδα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, επιβεβαίωσε την ανισορροπία ισχύος που δημιουργείται στην περιοχή μας.
Η πραγματικότητα αυτή, επιβάλλει τον επανασχεδιασμό της εξωτερικής πολιτικής μας, με διακομματική συνεννόηση, πριν συμβούν, μη αντιστρεπτές, αρνητικές εθνικά, εξελίξεις.
Η σωστή ανάγνωση των διεθνών δεδομένων και οι ανάλογες επιλογές, έφεραν επιτυχίες.
Η χώρα μας, για πολλές δεκαετίες είχε δύο σταθερούς πυλώνες για την ασφάλεια και την οικονομία της, το ΝΑΤΟ και την ΕΕ.
Το 1999 στο Ελσίνκι, πέτυχε την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ το 2004 και την δέσμευση της Τουρκίας, να συμβάλει στην επίλυση του Κυπριακού προβλήματος, αλλά και των προβλημάτων μεταξύ των δύο χωρών με διάλογο και το διεθνές δίκαιο. Ταυτόχρονα συμφώνησε στον οδικό χάρτη της Τουρκίας, για την μελλοντική ένταξή της στην ΕΕ.
Η Κύπρος εντάχθηκε στην ΕΕ, ενώ καμία από τις άλλες προβλέψεις δεν υλοποιήθηκε.
Η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, ήταν η πιο μεγάλη εθνική επιτυχία για την Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες και για την Κύπρο, η θωράκιση της ασφάλειάς της.
Επίσης, την ίδια περίοδο, η χώρα μας, πρωταγωνίστησε στην ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στο ΝΑΤΟ, που ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 2004 και στην ΕΕ το 2007, δημιουργώντας ΄μια ζώνη σταθερότητας στα βαλκάνια, προωθώντας ταυτόχρονα, με την προεδρία της ΕΕ το 2023, την σταδιακή ενσωμάτωση και των ταραγμένων δυτικών Βαλκανίων, στους Ευρωατλαντικούς θεσμούς.
Από το 2010, παρ’ ότι βρέθηκε στην δίνη της πολύπλευρης κρίσης, άρχισε να χτίζει και περιφερειακές συμμαχίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το 2018, τα Μνημόνια «ολοκληρώθηκαν», η χώρα έχασε ισχύ.
Η χώρα μας, την περίοδο 2008-2019, κατανάλωσε σημαντικό πολιτικό και διπλωματικό κεφάλαιο, για την διαχείριση της οικονομικής κρίσης και καθήλωσε, κάθε ενίσχυση της στρατιωτικής αποτρεπτικής της ισχύος.
Ο Ερντογάν, αφού ξεπέρασε τα εσωτερικά προβλήματα της Τουρκίας, μετά την αμφιλεγόμενη απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 και τα προβλήματα στα νότια σύνορα με την Συρία, στράφηκε δυτικά, πρώτα, αμφισβητώντας στο πεδίο της
έρευνες που έκανε η Κυπριακή Δημοκρατία, για τον εντοπισμό υδρογονανθράκων, στην οριοθετημένη ΑΟΖ με την Αίγυπτο, με βάση το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας.
Για τις πράξεις της αυτές, το 2018, η ΕΕ της επέβαλε διοικητικές κυρώσεις, ήπιες μεν, σημαντικές όμως, ως γεγονός. Η Τουρκία βέβαια, συνέχισε με παραβιάσεις της δυνητική ΑΟΖ της χώρας μας. Τον Σεπτέμβριο του 2019, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, έγινε και η πρώτη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν, σε πολύ καλό κλίμα, όπως δήλωσαν και οι δύο ηγέτες.
Η ελληνική πλευρά όμως, δεν είχε αντιληφθεί τις παράλληλες συνεννοήσεις την Άγκυρας με την «διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση» της Λιβύης», που οδήγησαν στην υπογραφή των δύο Μνημονίων, για την αμυντική συνεργασία, που διακαώς ήθελε η κυβέρνηση της Τρίπολης, για να αποκρούσει τα στρατεύματα του Χαφτάρ, που ήταν έξω από την Τρίπολη και, την συμφωνία για την ΑΟΖ, κατά παράβαση φυσικά του διεθνούς δικαίου, που διακαώς ήθελε η Τουρκία.
Η κυβέρνηση της Τρίπολης απέκρουσε τα στρατεύματα του Χαφτάρ και η Άγκυρα, δημιούργησε “κεκτημένα”, που τρέχουμε από τότε να ακυρώσουμε με κάθε τρόπο και με πολλές θυσίες. Από τότε, όπως παραδέχτηκε, τόσο ο κ. Δένδιας, όσο και ο κ. Γεραπετρίτης, η εξωτερική μας πολιτική, καθορίστηκε και καθορίζεται από το τουρκολυβικό μνημόνιο.
Μετά το 2019, τρέχουμε πίσω από τις εξελίξεις.
Για να αποδείξουμε στην διεθνή κοινότητα, ότι εμείς εφαρμόζουμε το διεθνές δίκαιο:
Υπογράψαμε συμφωνία με την Ιταλία, αποδεχόμενοι ότι οι Οθωνοί, βορειοδυτικά της Κέρκυρας, αντίστοιχο νησί του Καστελόριζου, έχει επήρεια στην διαμόρφωση της ΑΟΖ μέχρι 33%. Καταλαβαίνετε εύκολα, τι μπορούμε αξιόπιστα να διεκδικήσουμε για την ΑΟΖ του Καστελόριζου.
Υογράψαμε την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία, για την μερική οριοθέτηση της ΑΟΖ, για να καταργήσουμε το παράνομο τουρκολυβικό μνημόνιο, όπου αναγκαστήκαμε να αποδεχτούμε, ότι ακόμη και η Κρήτη δεν έχει πλήρη επήρεια στην διαμόρφωση της ΑΟΖ, γεγονός που θα το βρούμε μπροστά μας και πολύ οδυνηρά, όταν υπάρξουν σοβαρές συζητήσεις με την Λιβύη και την Τουρκία, για την προσφυγή στην Χάγη.
Το παράνομο τουρκολυβικό μνημόνιο, το καταργήσαμε πρόσφατα ακόμη δύο φορές.
Την πρώτη με την κατάθεση, επιτέλους, του “Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού “, στην ΕΕ.
Κάτι που το κάναμε τελευταίοι από τις χώρες της ΕΕ, και αφού δεχτήκαμε την καταδίκη του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, επειδή δεν το καταθέσαμε, μέχρι το 2021, που ήταν η οριακή ημερομηνία.
Και την δεύτερη, όπως δηλώνει η κυβέρνηση, θα το καταργήσει η Chevron, όταν αναλάβει τις σεισμικές έρευνες στα δύο Θαλάσσια οικόπεδα, νοτιοανατολικά της Κρήτης.
Τέλος, οι αναγκαίοι εξοπλισμοί, για να καλυφθούν και τα κενά που δημιουργήθηκαν την δεκαετία των μνημονίων, έγιναν υπερβολικοί δημοσιονομικά και θα στραγγίζουν τους κρατικούς προϋπολογισμούς μέχρι το 2035, στερώντας την χώρα από σημαντικούς πόρους για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξή της.
Όσο για την ρήτρα διαφυγής, που τόσο εύκολα έδωσαν οι ισχυρές οικονομικά χώρες της ΕΕ, αφού από αυτές αγοράζουμε το 50% των στρατιωτικών εξοπλισμών, είναι λογιστικό τρικ για να μην υπερβούμε το Σύμφωνο Σταθερότητας, ταμειακά όμως, έχουμε αρχίσει ήδη να τους πληρώνουμε.
Οι ημέρες της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, 22/9-26/9, ήταν η επιβεβαίωση της ανισορροπίας ισχύος που έχει δημιουργηθεί στην περιοχή μας.
Οι γεωπολιτικές ανατροπές και η ρευστότητα που επικρατεί παντού, ιδιαίτερα στην ευρύτερη περιοχή μας, δημιουργεί ευκαιρίες σε αναθεωρητικές δυνάμεις και πιέζει χώρες, όπως η δική μας, που την συμφέρει η σταθερότητα και η ισχύς του διεθνούς δικαίου.
Η συνάντηση στην Ουάσιγκτον Τράμπ-Ερντογάν, το περιβάλλον, το περιεχόμενο των συζητήσεων και οι εικαζόμενες συμφωνίες, αποκαλύπτουν την αποδοχή από τον Τράμπ, του ισχυρού περιφερειακού ρόλου της Τουρκίας και προσωπικά του Ερντογάν.
Η θέση του συμπροέδρου, που έδωσε ο Τράμπ στον Ερντογάν, στην κρίσιμη συνάντηση με τις αραβικές και μουσουλμανικές χώρες, για την λύση του παλαιστινιακού προβλήματος, οι αναφορές του για τις εξελίξεις στην Συρία, τον ρόλο της στην ενεργειακή συνεργασία στην ανατολική Μεσόγειο, ας το κρατήσουμε ιδιαίτερα αυτό και, ο ρόλος της στο τέλος του πολέμου στην Ουκρανία, είναι αρκετές ενδείξεις, μαζί με τις υποσχέσεις για την αμυντική συνεργασία και την μεγάλη αύξηση του διμερούς εμπορίου, για να καταλάβουμε τις εξελίξεις που έρχονται και μας αφορούν.
Μάλιστα, αν αξιολογήσουμε αυτά τα δεδομένα, σε συνδυασμό, με την έλλειψη κάθε επικοινωνίας, του Τράμπ με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, τότε γίνονται ακόμη πιο ορατές οι επιλογές του.
Δεν ξέρω, αν ενοχλεί τον Τραμπ, ότι εμείς:
Κλείσαμε, όλες τις συμφωνίες για την αγορά προηγμένων και πανάκριβων στρατιωτικών εξοπλισμών με τον Προέδρο Μπάιντεν.
Υπογράψαμε την στρατηγική αμυντική συνεργασία, με την οποία παραδώσαμε όλη την επικράτεια για την ανάπτυξη στρατιωτικών βάσεων, στις ΗΠΑ.
Ταυτιστήκαμε απόλυτα στην Ουκρανία.
Και δεν έχουμε τίποτα να αγοράσουμε ή να προσφέρουμε και στον Τραμπ, που διψά για επιχειρηματικά deal, ενώ ο Ερντογάν έχει να δώσει και να πάρει πολλά από τον Τράμπ, για πολλούς λόγους, αφού ήταν στον πάγο, από τον Μπάιντεν και τους δημοκρατικούς.
Όλα αυτά, επιβάλλουν τον επανασχεδιασμό της εξωτερικής πολιτικής μας, με διακομματική συνεννόηση, πριν συμβούν μη αντιστρεπτά, αρνητικά εθνικά, γεγονότα.
Ο Πρωθυπουργός μπορεί να ανέβασε τους τόνους απέναντι στην Τουρκία, όμως στο πεδίο, η Κάσος και το καλώδιο ηλεκτρικής σύνδεσης Κύπρου-Ελλάδας, για να μείνω μόνο σε αυτά, αποδεικνύουν ότι, δεν έχουν αντίκρισμα αλήθειας, στην πράξη, τα μεγάλα λόγια.
Η μόχλευση του φόβου σύγκρουσης με την Τουρκία, οι αγορές και νέων ακριβών εξοπλισμών και οι κατασκευασμένες «επιτυχίες», είναι κοντόφθαλμη και μικροκομματική επιλογή, επικίνδυνη πολύ μεσοπρόθεσμα.
Αποτελεί αντίφαση που υπερβαίνει τη λογική από τη μια να εκθειάζεις την εκθετική εξέλιξη της τεχνολογίας, να ισχυρίζεσαι ότι θέλεις να εκσυγχρονίσεις τη χώρα αξιοποιώντας τις τεράστιες δυνατότητες που δημιουργεί και από την άλλη νομοθετώντας για την 13ωρη εργασία σε έναν ή σε δύο εργοδότες να επιστρέφεις στον εργασιακό Μεσαίωνα ή καλύτερα στις συνθήκες εργασίας της Βιομηχανικής Επανάστασης που αναφέρει ο Μαρξ. Παράλληλα, στο όνομα της τετραήμερης εργασίας να εισαγάγεις το 10ωρο ως προπομπό για δυσμενέστερες “μεταρρυθμίσεις” στα εργασιακά. Διότι όλα βήμα – βήμα καταρρέουν. Και να εξωραΐζεις την επιβολή όλων αυτών στο όνομα της συναίνεσης εργοδότη – εργαζόμενου, με άλλα λόγια με τη “βούληση του εργαζόμενου”, όταν η σχέση εργοδότη – εργαζόμενου είναι ανισοβαρής. Περιγράφοντας όλα αυτά και άλλα πολλά το νομοσχέδιο φέρει τον τίτλο: “Δίκαιη εργασία για όλους”
Γιατί όμως ενώ η τεχνολογία εξελίσσεται οι ώρες εργασίας όχι μόνον δεν μειώνονται ως επακόλουθο των συνθηκών που δημιουργεί αλλά αυξάνονται; Διότι η υπεραξία της εργασίας, δηλαδή το κέρδος του εργοδότη, δημιουργείται με την παράταση της εργάσιμης ημέρας πέραν των ωρών στις οποίες ο εργαζόμενος παράγει αξία ίση με το ημερομισθίου του. Επομένως, πέραν αυτών των ωρών, όσες περισσότερες ώρες εργασθεί τόσο μεγαλύτερο κέρδος δημιουργεί. Γιαυτό το κεφάλαιο θέλει να αυξάνει τις ώρες εργασίας. Διότι η υπεραξία παράγεται από την ανθρώπινη εργασία και όχι από τα μέσα παραγωγής (μηχανές, κ.α.). Τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα για υψηλότερα κέρδη που οφείλονται σε ανώτερες ανταγωνιστικές μορφές ή καλύτερα μηχανήματα είναι συνήθως βραχύβια. Οι εταιρείες μπορούν γρήγορα να υιοθετήσουν τις νέες μεθόδους και τις τεχνολογικές καινοτομίες σε όλους τους τομείς εκμηδενίζοντας το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των άλλων. Γιαυτό στρέφονται σε χώρες της Ανατολής όπου και οι μισθοί είναι πενιχροί αλλά και οι ώρες εργασίας πολλές. Ο Μαρξ ενάμιση και πλέον αιώνα πριν διαπίστωνε ότι “η υπεραξία δεν πηγάζει από τους εργαζόμενους που έχει αντικαταστήσει ο κεφαλαιοκράτης με τη μηχανή αλλά αντίστροφα από τους εργαζόμενους που απασχολεί στη μηχανή”
Υπάρχει και άλλος λόγος, πολιτικός λόγος, που οι εργαζόμενοι αντί να εργάζονται λιγότερο με την τεχνολογική εξέλιξη εργάζονται περισσότερο. Το να έχουν όλο και περισσότεροι άνθρωποι ελεύθερο χρόνο για να επιδιώξουν τους στόχους τους για αυτοπραγμάτωση, λέει ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ, είναι τρομακτικό για τις προοπτικές του συνεχούς και ασφαλούς ελέγχου τον οποίο ασκεί το κεφάλαιο πάνω στους εργαζόμενους τόσο στον χώρο της εργασίας όσο και στην αγορά. Στην καπιταλιστική “οικονομική λογική δεν υπάρχει καθόλου χρόνος για αυθεντικά ελεύθερο χρόνο, ο οποίος ούτε παράγει ούτε καταναλώνει εμπορικό πλούτο” γράφει ο Gorz. “Απαιτείται η πλήρης απορρόφηση του χρόνου των εργαζομένων στην εργασία όχι λόγω αντικειμενικής αναγκαιότητας αλλά λόγω αυτής της βασικής λογικής. Οι μισθοί πρέπει να ορίζονται με τέτοιο τρόπο ώστε να παρακινούν τους εργαζόμενους στη μέγιστη προσπάθεια”. Διότι διαφορετικά ο κίνδυνος είναι ότι άτομα τα οποία συνδέονται μεταξύ τους στον ελεύθερο χρόνο που εξοικονομούν από την εργασία μπορεί να άρχιζαν να οικοδομούν έναν εναλλακτικό μη καπιταλιστικό κόσμο Γιαυτό μια τέτοια εξέλιξη είναι απειλητική για την καπιταλιστική ταξική εξουσία.
Οι εργασιακοί νόμοι της κυβέρνησης προσπαθούν να αμβλύνουν την κυρίαρχη αντίφαση του καπιταλισμού, η οποία μπορεί είτε α) να μεγιστοποιεί τους όρους για την παραγωγή υπεραξίας μειώνοντας τους μισθούς, μειώνοντας όμως ταυτόχρονα και τη δυνατότητα να πουληθούν τα προϊόντα, .αφού οι εργαζόμενοι είναι οι αγοραστές, είτε β) να διατηρεί ισχυρή τη ζήτηση στην αγορά αμείβοντας τους εργαζόμενους με καλούς μισθούς, μειώνοντας όμως την υπεραξία, δηλαδή τα κέρδη που δημιουργούνται στη διαδικασία παραγωγής των προϊόντων από την εργασία τους. Οι νόμοι της κυβέρνησης υιοθετούν μεσαιωνικές συνθήκες για τους εργαζόμενους διότι προσπαθούν να αμβλύνουν αυτή την αντίφαση που είναι αναπόσπαστο χαρακτηριστικό του καπιταλισμού. Αυξάνοντας υπέρμετρα τις ώρες εργασίας σε έναν ή περισσότερους εργοδότες, αφενός αυξάνουν την υπεραξία που δημιουργεί ο εργαζόμενος ενώ αφετέρου προσπαθούν να αυξήσουν τα έσοδα του εργαζόμενου, να αυξήσουν τη ζήτηση στην αγορά, δηλαδή την πώληση των παραγόμενων προϊόντων. Δεν ενδιαφέρονται για τις εξοντωτικές συνθήκες ζωής των εργαζομένων..
Όμως, όπως μας λέει ο Ούλριχ Μπεκ “χωρίς αίσθημα υλικής εξασφάλισης δεν υπάρχει πολιτική ελευθερία”. Διότι η δημοκρατία στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ ήλθε στον κόσμο ως “δημοκρατία της εργασίας”. Ο πολίτης έπρεπε μα κερδίζει τα προς το ζην, έτσι ώστε να δίνει νόημα και ζωή στα δικαιώματα που πηγάζουν από την πολιτική ελευθερία…. Μόνον οι άνθρωποι που διαθέτουν μια κατοικία και μια θέση εργασίας και μέσω αυτών ένα υλικό μέλλον, είναι ή γίνονται πολίτες που ιδιοποιούνται τη δημοκρατία και της δίνουν σάρκα και οστά… Πώς μπορεί να υπάρξει δημοκρατία πέρα από την ασφάλεια που προσφέρει η κοινωνία της εργασίας; διερωτάται ο Μπεκ; Γιαυτό στη χώρα μας η δημοκρατία πνέει τα λοίσθια, έχει επιγραμματικό μόνον χαρακτήρα
Η εγκατάλειψη του πρωτογενούς τομέα (γεωργία, κτηνοτροφία),οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης (λειψυδρία, ερημοποίηση, ακραία φαινόμενα), οι ασθένειες της κτηνοτροφίας (π.χ. καταστροφές κοπαδιών, οικονομική ζημία παραγωγών), το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ ως ενδεικτικό της κακοδιαχείρισης και της απουσίας στρατηγικού σχεδιασμού αλλά και η ανάγκη μιας εθνικής αγροτικής πολιτικής που να συνδυάζει βιωσιμότητα, διαφάνεια και καινοτομία, είναι τα θέματα συζήτησης σ’ όλα τα καφενεία της ελληνικής υπαίθρου(όπου απέμειναν άνθρωποι).
Η ελληνική ύπαιθρος πεθαίνει σιωπηλά. Τα χωράφια μένουν ακαλλιέργητα, τα κοπάδια λιγοστεύουν, τα δημόσια κτίρια ρημάζουν, οι δρόμοι διαλύονται. Μα πάνω απ’ όλα, οι άνθρωποι φεύγουν. Φεύγουν γιατί δεν βλέπουν προοπτική· γιατί ο τόπος τους δεν τους κρατά, αλλά τους διώχνει μακριά.
Η γεωργία και η κτηνοτροφία βρίσκονται υπό πίεση και οι παραγωγοί αντιμέτωποι με τριπλή απειλή: την αύξηση του κόστους παραγωγής, την κλιματική κρίση και τις ανεπαρκείς πολιτικές στήριξης. Η λειψυδρία και οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας έχουν ήδη αρχίσει να περιορίζουν την αγροτική παραγωγή, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Θεσσαλία, η Θράκη και η Στερεά Ελλάδα, όπου τα υδάτινα αποθέματα μειώνονται δραματικά.
Η ερημοποίηση δεν είναι πλέον σενάριο για το μέλλον, αλλά πραγματικότητα που οδηγεί σε απώλεια καλλιεργήσιμης γης.
Η γεωργία και η κτηνοτροφία, που άλλοτε αποτελούσαν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, σήμερα αντιμετωπίζονται ως βάρος. Χωρίς ουσιαστική στήριξη, χωρίς μακροπρόθεσμο σχέδιο, χωρίς κίνητρα για τους νέους, οι παραγωγοί εγκαταλείπουν το χωράφι και το στάβλο. Και μαζί τους εγκαταλείπεται η αυτάρκεια της χώρας μας, η διατροφική μας ασφάλεια, η ίδια η ταυτότητά μας.
Στην κτηνοτροφία, η κατάσταση είναι εξίσου κρίσιμη. Ασθένειες όπως ο καταρροϊκός πυρετός και η ευλογιά των αιγοπροβάτων έχουν προκαλέσει μαζικές απώλειες κοπαδιών τα τελευταία χρόνια, αφήνοντας πολλούς κτηνοτρόφους χωρίς εισόδημα. Η έλλειψη συστηματικής πρόληψης και επαρκούς κτηνιατρικής υποστήριξης εντείνει το πρόβλημα.
Οι Υποδομές σε παρακμή
Το οδικό δίκτυο της υπαίθρου, οι αρδευτικές εγκαταστάσεις, τα δημόσια κτίρια και τα σχολεία φθείρονται χωρίς συντήρηση. Η απουσία σύγχρονων τεχνικών έργων –όπως φράγματα και ολοκληρωμένα αρδευτικά δίκτυα– καθιστά ανέφικτη την προσαρμογή στις νέες περιβαλλοντικές συνθήκες. Αυτό οδηγεί σε περαιτέρω εγκατάλειψη των χωριών, καθώς οι νέοι δεν βρίσκουν ούτε υπηρεσίες ούτε ευκαιρίες για να παραμείνουν.
Ένα παιδί που μεγαλώνει σε ένα απομακρυσμένο χωριό συχνά δεν έχει πρόσβαση σε γιατρό, σε σχολείο με δασκάλους, σε ευκαιρίες μάθησης και εξέλιξης. Πώς να μείνει, λοιπόν, στον τόπο του;
Λεωφορεία και ΤΑΞΙ μεταφέρουν καθημερινά τα παιδιά στις πόλεις για τα σχολεία τους!! Θα μπορούσε ή μάλλον θάπρεπε να συμβαίνει το αντίθετο! Τα παιδιά από τις πόλεις να πηγαίνουν στα γειτονικά χωριά για να νοιώσουν τι σημαίνει φύση και να μπορούν να ξεχωρίσουν το «γαϊδουράγκαθο» από το «χρυσάνθεμο». Υπάρχουν καταπληκτικά, ιστορικά κτίρια στην επαρχία τα οποία με την απαραίτητη αναβάθμιση και συντήρηση μπορούν να ικανοποιήσουν τις σημερινές εκπαιδευτικές απαιτήσεις!
Αντ’ αυτού κτίζονται καινούργια σχολεία στις πόλεις……
Οι συνέπειες είναι ορατές: χωριά που ερημώνουν, σπίτια κλειστά, καφενεία άδεια.
Ο πολιτισμός της υπαίθρου σβήνει μαζί με τους τελευταίους ηλικιωμένους που αντιστέκονται.
Και όμως, η ελληνική ύπαιθρος δεν είναι απλώς μια ρομαντική εικόνα· είναι η ζωντανή βάση της κοινωνίας μας. Χωρίς αυτήν, η Ελλάδα χάνει τη ρίζα της.
Η εγκατάλειψη της ελληνικής υπαίθρου δεν αποτελεί απλώς κοινωνικό φαινόμενο αλλά δομικό πρόβλημα εθνικής στρατηγικής. Ο πρωτογενής τομέας, που θα έπρεπε να αποτελεί θεμέλιο της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, παραμένει εγκλωβισμένος σε ένα καθεστώς υποχρηματοδότησης, γραφειοκρατίας και πολιτικής αδιαφορίας.
Στο φόντο όλων αυτών μας προστέθηκε και το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Αυτό το σκάνδαλο (του ΟΠΕΚΕΠΕ), ανέδειξε με τον πιο ωμό τρόπο τις παθογένειες της αγροτικής πολιτικής στην Ελλάδα. Ένας οργανισμός που θα έπρεπε να διασφαλίζει τη δίκαιη και διαφανή διανομή των ευρωπαϊκών ενισχύσεων μετατράπηκε σε πεδίο αδιαφάνειας και κακοδιαχείρισης. Οι συνέπειες είναι διπλές: αφενός χιλιάδες αγρότες και κτηνοτρόφοι μένουν χωρίς τα απαραίτητα εισοδήματα, αφετέρου η χώρα χάνει αξιοπιστία έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θέτοντας σε κίνδυνο μελλοντικές χρηματοδοτήσεις.
Η αναστροφή αυτής της πορείας δεν είναι εύκολη, αλλά είναι αναγκαία.
Απαιτεί πολιτική βούληση, μακροπρόθεσμο σχέδιο, στοχευμένες επενδύσεις.
Απαιτεί στήριξη στον πρωτογενή τομέα με σύγχρονα εργαλεία, αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, ουσιαστική πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις. Απαιτεί αναβάθμιση υποδομών, σχολείων, κέντρων υγείας, δρόμων.
Απαιτεί ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο με την ύπαιθρο χώρα!! Να αναφερόμαστε σ’ αυτήν ως τόπο ζωής και δημιουργίας και όχι ως χώρο εγκατάλειψης. Αν αναπτυχθεί ο Πρωτογενής Τομέας, θα παρασύρει τη Μεταποίηση και αυτή θα φέρει με τη σειρά της και τη Βιομηχανία!!!!
Απαιτεί μια νέα στρατηγική και όραμα
Η αντιμετώπιση της κρίσης της υπαίθρου απαιτεί μια νέα, συνεκτική πολιτική στήριξης του Πρωτογενούς τομέα με βασικούς άξονες τη/την:
Βιώσιμη διαχείριση υδάτινων πόρων με επενδύσεις σε φράγματα, ανακύκλωση νερού και έξυπνα συστήματα άρδευσης.
Ενίσχυση της ανθεκτικότητας στην κτηνοτροφία μέσω συστηματικών ερευνητικών προγραμμάτων και ενίσχυσης των κτηνιατρικών υπηρεσιών.
Διαφάνεια στη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων με ψηφιακές πλατφόρμες ελέγχου και αυστηρό μηχανισμό εποπτείας.
Στήριξη των νέων αγροτών με φορολογικά κίνητρα, πρόσβαση σε χρηματοδότηση και τεχνολογική εκπαίδευση.
Αναβάθμιση υποδομών σε οδικά δίκτυα, σχολεία και υγειονομικές μονάδες, ώστε η παραμονή στην ύπαιθρο να αποτελεί ρεαλιστική επιλογή ζωής.
Η εγκατάλειψη της ελληνικής υπαίθρου δεν είναι μοιραία. Είναι ένα έγκλημα χωρίς ενόχους!!
Είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών και θεσμικών αποτυχιών. Αν δεν υπάρξει άμεση παρέμβαση, η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει όχι μόνο τον πρωτογενή της τομέα, αλλά και την κοινωνική και πολιτισμική συνοχή της.
Η ελληνική ύπαιθρος δεν χρειάζεται ελεημοσύνη. Χρειάζεται προοπτική.
Γιατί χωρίς αυτήν, η χώρα μας δεν έχει μέλλον.
*Ο Αντιστράτηγος ε.α. Ηλίας Λεοντάρης είναι Επίτιμος Διοικητής Α’ Στρατιάς και πρώην Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς Κύπρου
Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε το σχέδιό του για την επίτευξη ειρήνης στη Γάζα με το οποίο συμφώνησε ο Μπένιαμιν Νετανιάχου.
Το σχέδιο: Την πρόοδο στο αμερικανικό σχέδιο ειρήνης για τη Γάζα ανακοίνωσαν σε συνέντευξη τύπου, μετά τη συνάντηση τους στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου. Το σχέδιο των 20 σημείων προβλέπει, μεταξύ άλλων, την απελευθέρωση όλων των ομήρων από τη Χαμάς, ενώ παράλληλα οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις θα σταματήσουν και τα στρατεύματά θα αποσυρθούν σταδιακά. Το Ισραήλ θα πρέπει επίσης να απελευθερώσει Παλαιστίνιους κρατούμενους και να επιτρέψει την είσοδο σημαντικά περισσότερης βοήθειας στη Γάζα.
Οι δηλώσεις: «Iστορική μέρα για την ειρήνη» χαρακτήρισε τη χθεσινή ο Ντόναλντ Τραμπ, ενώ, μεταξύ άλλων, πρόσθεσε πως «αν η Χαμάς απορρίψει το σχέδιο, το Ισραήλ έχει την πλήρη στήριξή μου». Από την πλευρά του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι «σήμερα κάνουμε ένα κρίσιμο βήμα προς τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα» και εξέφρασε την πεποίθησή του ότι η σημερινή μέρα «θέτει το έδαφος για ειρήνη».
Τα αντιφατικά σημεία: Μετά την παρουσίαση του σχεδίου, δεν είναι λίγοι οι παρατηρητές που επεσήμαναν αντιφάσεις. Πιο συγκεκριμένα, το σχέδιο από τη μία θέτει ως όρο τον τερματισμό του πολέμου μόνο εφόσον συμφωνήσουν και οι δύο πλευρές, από την άλλη προβλέπει ότι ακόμη κι αν η Χαμάς «καθυστερήσει ή απορρίψει» την πρόταση, τμήματα του σχεδίου θα προχωρήσουν στις «ζώνες χωρίς τρομοκρατία» που θα παραδοθούν από τον ισραηλινό στρατό σε μια «Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης».
Στη δημοσιότητα τα πόθεν έσχες Στον αέρα: Δόθηκαν στη δημοσιότητα από την επιτροπή Ελέγχου της Βουλής των Ελλήνων τα πόθεν έσχες των πολιτικών αρχηγών. Πρόκειται για τις δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης του πρωθυπουργού, των αρχηγών των πολιτικών κομμάτων, των μελών του υπουργικού συμβουλίου, των βουλευτών, των ευρωβουλευτών, των περιφερειαρχών, των δημάρχων, και όσων διαχειρίζονται τα οικονομικά των κομμάτων.
Οι πολιτικοί αρχηγοί: Για τους πολιτικούς αρχηγούς αλλά και τους συζύγους τους δεν εμφανίζονται ιδιαίτερες μεταβολές συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια. Τα χαμηλότερα εισοδήματα δηλώνει ο πρόεδρος της Νίκης, Δημήτρης Νατσιός. Στην αρχική του δήλωση, δηλαδή πριν εκλεγεί για το έτος 2023, χρήση 2022, ο κ. Νατσιος δήλωσε εισοδήματα 20.659,55. Στη δήλωση για το έτος 2024, χρήση όμως 2023, εμφανίζει αυξημένα εισοδήματα. 22.633,12 ευρώ και οι καταθέσεις επίσης έχουν άνοδο στα 1.957,15 ευρώ.
Ο πλουσιότερος βουλευτής: Στην αντίπερα όχθη ο βουλευτής που η δήλωσή του τον κατατάσσει στην κορυφή είναι ο Παύλος Σαράκης. Ο ανεξάρτητος βουλευτής πριν από την πολιτική του καριέρα ήταν ποινικολόγος και το όνομα του έχει συνδεθεί με πολύκροτες υποθέσεις. Το 2024, χρήση 2023, δήλωσε εισόδημα 18.602.652 ευρώ, τα 18.442.402 προέρχονται από επιχειρηματική δραστηριότητα. Το 2023, χρήση 2022, δήλωσε εισόδημα 197.198,94, τα 178.799,10 προέρχονται από επιχειρηματική δραστηριότητα.
Το καλώδιο και η σημασία του
Στο ταμείο που κάνουν στο Υπουργείο Εξωτερικών, αποτιμώντας την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, αρμόδιοι παράγοντας εκτιμούν ότι μία συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν δεν θα αργήσει, αλλά ο προβληματισμός είναι στον χρόνο.
Όλα συναρτώνται απο το τι θα γίνει στο «πεδίο», με πρώτο crash-test τις έρευνες για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, το οποίο, όπως λένε οι ίδιες πηγές, έχει προγραμματιστεί και θα γίνει. Επ αυτού διατηρούμε κάποιες αμφιβολίες, καθώς έχει εξαγγελθεί τρεις τέσσερις φορές ως τώρα.
Έπεσαν οι υπογραφές μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας για τις φρεγάτες Bergamini
Οι φρεγάτες: Δύο πρωτόκολλα για την προμήθεια δυο φρεγατών Bergamini από τη χώρας μας, με τη δυνατότητα να προστεθούν άλλες 2 αντίστοιχες στην συνέχεια, υπέγραψαν χθες στη Λα Σπέτσια, ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, με τον Ιταλό ομόλογό του, Γκουίντο Κροζέτο. Η συνεργασία: Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε επίσης η σημασία της συνεργασίας των δύο χωρών εντός της ΕΕ και στη Μεσόγειο θάλασσα, με ειδικό βάρος να δίνεται στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και καινοτομίας, σύμφωνα με ανάρτηση του υπουργού Εθνικής Άμυνας. Η συνάντηση: Η συνάντηση έγινε σε φρεγάτα του ιταλικού Πολεμικού Ναυτικού, με τον Νίκο Δένδια να συζητά με τον Ιταλό υπουργό Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο για τις δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης των αμυντικών σχέσεων μεταξύ Ρώμης και Αθήνας.
Πλησιάζει η δίκη για τα Τέμπη
Η δίκη των Τεμπών: Πιθανή είναι η έναρξη της δίκης για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη ακόμα και πριν τις γιορτές, για 36 κατηγορούμενους, με την μόνη εκκρεμότητα τη μετάφραση ορισμένων εγγράφων (κατηγορητήριο στα ιταλικά) καθώς υπάρχουν κατηγορούμενοι ιταλικής υπηκοότητας, στελέχη της Ηellenic Train, της εταιρείας που διαχειρίζεται το σιδηροδρομικό δίκτυο. Αίτημα για εκταφή: Συνεχίζονται οι πιέσεις από συγγενείς για εκταφές και ελέγχους λόγω αμφιβολιών για ύποπτο φορτίο στο τρένο των Τεμπών, με τη Δικαιοσύνη να επιτρέπει την ταυτοποίηση, ωστόσο απορρίπτει μια νέα ανάκριση, τη στιγμή που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο άτυπων εξετάσεων που μπορούν να κατατεθούν στο δικαστήριο. Η επίσκεψη της Κοβέσι: Η Ευρωπαία εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι επρόκειτο να επισκεφθεί την Ελλάδα το βράδυ της Τρίτης (30/09), προκειμένου να εξετάσει τις υποθέσεις των Τεμπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ. Μάλιστα, θα πραγματοποιήσει συναντήσεις με εθνικές αρχές και θα δώσει συνέντευξη Τύπου, ενώ βασικές της προτεραιότητες παραμένουν οι υποθέσεις που αφορούν τις απάτες σε βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τις οποίες διενεργούνται έρευνες από το ελληνικό γραφείο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
του Ηλία Λεοντάρη, Αντιστρατήγου ε.α.*
