Αρχική Blog Σελίδα 558

Μήνυμα Σαμαρᾶ στόν Πρωθυπουργό

1

Ποιός εἶναι τό πρόβλημα καί ποιός ἡ λύσις – Τό ἄρθρο τοῦ στενοῦ του συνεργάτου Χρύσανθου Λαζαρίδη ἀπάντησις στήν ἐπίθεση φιλίας τοῦ Μαξίμου

«ΟΤΑΝ ἔχεις ἀποτύχει πλήρως, ἐνῷ σέ εἶχαν προειδοποιήσει κατ’ ἐπανάληψιν, δέν εἶσαι ἡ “λύση”. Εἶσαι τό πιό σοβαρό ΠΡΟΒΛΗΜΑ.» Μέ τήν φράση αὐτή (καί τήν λέξη «πρόβλημα» μέ κεφαλαῖα) καταλήγει ἄρθρο τοῦ στενοῦ συνεργάτου, τοῦ πρώην Πρωθυπουργοῦ Ἀντώνη Σαμαρᾶ, Χρύσανθου Λαζαρίδη, πού ἐδημοσιεύθη στά «Νέα» τοῦ Σαββατοκύριακου. Καί δεδομένου ὅτι τό ἄρθρο αὐτό ἀναφέρεται στόν Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, εἶναι ἡλίου φαεινότερον ὅτι πρόκειται γιά πολιτικό μήνυμα. Μήνυμα πού ἀπευθύνεται ἀπό τόν κ. Σαμαρᾶ πρός τόν κ. Μητσοτάκη.

Τό ἄρθρο ὁμιλεῖ ἀπεριφράστως γιά πολιτική πού ἀποτυγχάνει, χαρακτηρίζει τά συμβάντα τῆς Νέας Ὑόρκης «φιάσκο». Καί βεβαίως ἀποδίδει τήν ἀποτυχία τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς, στήν προσέγγιση μέ τήν Τουρκία, χωρίς αὐτή νά ὑποχωρήσει σέ καμμία ἀπό τίς προκλήσεις της καί σέ καμμία ἀπό τίς διεκδικήσεις της εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος. «Ἔτσι μόνοι μας “ξεπλύναμε” τούς Τούρκους» τονίζει χαρακτηριστικῶς ὁ κ. Λαζαρίδης.

Συγκεκριμένως ἀναφέρει:

«Πότε ἀποτυγχάνει μιά Πολιτική; Ὅταν στηρίζεται σέ λάθος ὑποθέσεις, ὅταν ἐπιδιώκει ἀνέφικτα ἀποτελέσματα, ὅταν δέν ἔχει διαβάσει καλά τόν ἀντίπαλο ἤ ὅταν δέν ὑπάρχει “ἐναλλακτική”, ἄν ὅλα πᾶνε στραβά. Ἡ ἐξωτερική πολιτική Μητσοτάκη ἀποδείχθηκε πλήρως ἀποτυχημένη, γιατί συνέβησαν ΟΛΑ τά παραπάνω μαζί! Κι ἔτσι φτάσαμε στό φιάσκο τῆς Νέας Ὑόρκης. Κι ὄχι μόνο γιατί ματαιώθηκε ἡ συνάντηση Μητσοτάκη – Ἐρντογάν στή Νέα Ὑόρκη. Ἡ συνάντηση αὐτή μπορεῖ νά γίνει κάποια στιγμή. Ἀλλά ὅλα τά ὑπόλοιπα, πού πιστοποιοῦν πλήρη ἀποτυχία, ἔχουν ἤδη συμβεῖ. Ποιά εἶναι ὅλα τά ὑπόλοιπα; Ἀπό τότε πού ὑπογράφηκε ἡ

Διακήρυξη Ἀθηνῶν μέ τήν Τουρκία:

Πρῶτον, ἡ Ἑλλάδα ὑπέγραψε “φιλία” μέ τήν Τουρκία, χωρίς ἐκείνη νά παίρνει πίσω κανένα ἀπό τά τετελεσμένα πού εἶχε δημιουργήσει σέ βάρος μας (εἰσβολή στήν Κύπρο, casus belli, γκρίζες ζῶνες στό Αἰγαῖο, τουρκολιβυκό μνημόνιο). Ἔτσι στέλναμε μήνυμα σέ φίλους, ἐχθρούς, συμμάχους καί δυνητικούς συμμάχους, ὅτι οἱ διαφορές μας μέ τήν Τουρκία δέν εἶναι, τάχα, σοβαρές. Ἄρα κανείς τρίτος δέν χρειάζεται νά τίς παίρνει στά σοβαρά. Μόνοι μας “ξεπλέναμε” τήν Τουρκία!».

Ἀκολούθως τονίζει τίς ἐπιτυχίες τῆς τουρκικῆς πολιτικῆς, οἱ ὁποῖες ἐστηρίχθησαν στό γεγονός, ὅτι ἡ Ἀθήνα «ἀνεκήρυξε τήν Ἄγκυρα φίλη της», ἐνῷ αὐτή ἐξακολουθεῖ νά μᾶς ἀπειλεῖ. Εἰδικώτερα:

«Δεύτερον, ἡ Ἄγκυρα στό μεταξύ πέτυχε ἐντυπωσιακές γεωπολιτικές ἀνατροπές: προσέγγισε χῶρες πού μέχρι πρό τινος ἦταν ἐχθρικές ἀπέναντί της, ὅπως ἡ Αἴγυπτος καί ἡ κυβέρνηση τῆς Βεγγάζης στή Λιβύη, ἄνοιξε τόν δρόμο γιά νά πάρει ἀναβαθμισμένα F-16 ἀπό τίς ΗΠΑ, διεκδικεῖ Eurofighter ἀπό τήν Εὐρώπη καί συμμετοχή σέ εὐρωπαϊκά ἐξοπλιστικά προγράμματα. Ἡ Ἑλλάδα δέν μπόρεσε νά πείσει καμμία χώρα νά μή στηρίξει τήν Τουρκία, ἀφοῦ ἡ ἴδια εἶχε ἤδη ἀνακηρύξει τήν Ἄγκυρα… “φίλη” της! Κανείς δέν ἀνησυχεῖ ἰδιαίτερα γιά τίς τουρκικές προκλήσεις πρός τήν Ἑλλάδα. Ἀφοῦ ἡ ἴδια ἡ Ἑλλάδα πρώτη τίς ὑποβαθμίζει…

Οἱ χῶρες, συνήθως, πρῶτα λύνουν τά προβλήματά τους μέ ἕναν ἀπειλητικό γείτονα καί μετά ὑπογράφουν “φιλία” μαζί του. Ἐμεῖς κάναμε τό ἀντίθετο –καί τό πληρώνουμε τώρα. Κι ἔτσι ἡ “φίλη” Τουρκία, ἐνῷ ἐξακολουθεῖ νά μᾶς ἀπειλεῖ, βρίσκεται ἡ ἴδια στό κέντρο τῶν ἐξελίξεων –κι ἐμεῖς στό περιθώριο. Ὅταν μόνος σου ὑποβαθμίζεις τίς ἀπειλές πού δέχεσαι, ὅταν μόνος σου διακηρύσσεις τή φιλία σου πρός ἐκεῖνον πού πρωτίστως σέ ἀπειλεῖ, κανείς δέν σέ ὑπολογίζει στούς γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς του. Τόσο ἁπλά…»

Τό βαθύτερο νόημα τοῦ μηνύματος ὅμως περιέχεται στήν ἑπομένη παράγραφο, στήν ὁποία ὁ κ. Λαζαρίδης τονίζει ὅτι τίποτε δέν εἶναι μή ἀναστρέψιμο, ὑπό τήν προϋπόθεση μιᾶς ἄμεσης καί ριζικῆς ἀναθεωρήσεως τῆς πολιτικῆς μας: «Προχθές, ὁ “φίλος” μας Ἐρντογάν διακήρυξε ἀπό τό βῆμα τοῦ ΟΗΕ ὅτι “τίποτα δέν γίνεται στό Αἰγαῖο καί στήν Ἀνατολική Μεσόγειο χωρίς τήν ἔγκριση τῆς Τουρκίας.” Αὐτό ΔΕΝ σημαίνει πώς “ὅλα ἔχουν τελειώσει”… Ἡ Τουρκία ἀντιμετωπίζει καί ἡ ἴδια σοβαρά προβλήματα. Ὅσα πέτυχε σέ βάρος μας τόν τελευταῖο ἑνάμιση χρόνο εἶναι ἀκόμα ἀντιστρέψιμα… Ἀλλά γιά νά ἀντιστραφοῦν, χρειάζεται ἄμεση καί ριζική ἀναθεώρηση Πολιτικῆς. Γιατί ἡ Πολιτική μας ἔχει πλήρως ἀποτύχει. Καί ἡ ἀποτυχία ΔΕΝ ἀφορᾶ μόνον τά ἑλληνοτουρκικά…». Τό ἄρθρο καταλήγει μέ ἐπισημάνσεις τῶν ἀνατροπῶν πού ἔχει ἐπιφέρει ἡ πολιτική τοῦ Προέδρου Τράμπ στίς «βεβαιότητες» τῆς Εὐρώπης μέ τίς ὁποῖες εἶχε εὐθυγραμμισθεῖ ἡ Κυβέρνησις Μητσοτάκη, χωρίς νά παραλείπει νά τονίζει ὅτι ὁ Πρωθυπουργός τῆς Ἑλλάδος «ἔσφαλε παρ’ ὅτι τόν εἶχαν προειδοποιήσει ἐγκαίρως.» Καί ὡς ἐκ τούτου τόν χαρακτηρίζει «πρόβλημα». Ἀναφέρει:

«Τρίτον, ἡ προχθεσινή ὁμιλία τοῦ Ἀμερικανοῦ προέδρου στόν ΟΗΕ, κατήγγειλε ἀνοιχτά ὅλα ὅσα ἡ Εὐρώπη –καί ὁ ἴδιος ὁ Κυριάκος Μητσοτάκης– θεωροῦσαν “ἱερό δισκοπότηρο” τά τελευταῖα χρόνια: πράσινη μετάβαση, παράνομη μετανάστευση, δικαιωματισμό. Ἡ Εὐρώπη παρακολουθεῖ ἀμήχανη νά ἀνατρέπονται οἱ βεβαιότητές της –καί ἤδη ἀρχίζει νά τίς ἀναθεωρεῖ. Τέταρτον, ὅλα αὐτά ΔΕΝ ἦταν ἀπρόβλεπτα. Ὁ Κυριάκος Μητσοτάκης εἶχε ἐγκαίρως προειδοποιηθεῖ! Γιά ὅλα: καί γιά τήν ἀποτυχία τῆς κατευναστικῆς πολιτικῆς πρός τήν Τουρκία καί γιά τήν καταστροφική βιασύνη στήν “πράσινη μετάβαση”, καί γιά τόν ἀνεξέλεγκτο δικαιωματισμό, καί γιά τή δράση τῶν διακινητῶν στό Μεταναστευτικό.

Δέν ἔσφαλλε ἐπειδή δέν μποροῦσε νά φανταστεῖ τίς συνέπειες. Ἔσφαλλε παρ’ ὅτι τόν εἶχαν προειδοποιήσει ἐγκαίρως! Κι ὅμως, παρουσιάζεται σήμερα ὡς ἡ “μοναδική λύση κυβερνησιμότητας”. Ὅταν ἔχεις ἀποτύχει πλήρως, ἐνῷ σέ εἶχαν προειδοποιήσει κατ’ ἐπανάληψιν, δέν εἶσαι ἡ “λύση”. Εἶσαι τό πιό σοβαρό ΠΡΟΒΛΗΜΑ».

estianews.gr

Αεροδρόμια: Παράνομη κρίθηκε η απεργία των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας – Κανονικά οι πτήσεις αύριο, 1η Οκτωβρίου

0

Φωτ. αρχείου

Τα μέσα μεταφοράς συμμετέχουν στην απεργία με στάσεις εργασίας, γεγονός που αναμένεται να επηρεάσει τις μετακινήσεις.

Παράνομη κρίθηκε, έπειτα από προσφυγή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), η απεργία που είχαν εξαγγείλει για αύριο, Τετάρτη 1η Οκτωβρίου, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας.

Έπειτα από αυτήν την εξέλιξη, οι πτήσεις αύριο, Τετάρτη 1η Οκτωβρίου, θα πραγματοποιούνται κανονικά.

AEGEAN – Olympic Air: Κανονικά οι πτήσεις την 1η Οκτωβρίου

Η AEGEAN και η Olympic Air ενημερώνουν με ανακοίνωσή τους το επιβατικό κοινό ότι κατόπιν σχετικής απόφασης των αρμόδιων αρχών, η παροχή υπηρεσιών ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας δεν θα ανασταλεί την Τετάρτη 1 Οκτωβρίου 2025. Συνεπώς, το σύνολο των προγραμματισμένων πτήσεων του εσωτερικού και του εξωτερικού δικτύου θα πραγματοποιηθεί κανονικά.

Οι επιβάτες έχουν τη δυνατότητα να προβούν εκ νέου, σε δωρεάν αλλαγές των εισιτηρίων τους, επικοινωνώντας στα παρακάτω τηλέφωνα:

  • Για την AEGEAN: 801 1120000 (από σταθερό), 210 6261000 (από κινητό)
  • Για την Olympic Air: 801 801 0101 (από σταθερό), 210 3550500 (από κινητό)

Για οποιαδήποτε νεότερη ενημέρωση οι επιβάτες μπορούν να επικοινωνούν και μέσω των επίσημων καναλιών της εταιρείας.

Απεργία την 1η Οκτωβρίου

Υπενθυμίζεται ότι ο Οκτώβριος ξεκινά με την 24ωρη πανελλαδική απεργία της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ, κατά του νέου εργασιακού νομοσχεδίου.

Στην κινητοποίηση θα συμμετάσχουν, μεταξύ άλλων, το προσωπικό των δημοσίων νοσοκομείων (γιατροί, νοσηλευτές, ΕΚΑΒ), οι καθηγητές και οι δάσκαλοι, καθώς και οι δικαστικοί υπάλληλοι, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις των σωματείων τους. Τα μέσα μεταφοράς συμμετέχουν επίσης στην απεργία, με στάσεις εργασίας, γεγονός που αναμένεται να επηρεάσει τις μετακινήσεις.

 

Κ. Γρίβας: το αδιέξοδο του Δυτικού ανθρώπου και το “ένστικτο του θανάτου” στη γεωπολιτική

1

Σε προηγούμενο άρθρο αναφερθήκαμε στην ανταγωνιστική σχέση σώματος-πνεύματος που κυριαρχεί στον πυρήνα του Δυτικού Πολιτισμού και επηρεάζει την αίσθηση ταυτότητας της Δύσης σήμερα, καθώς και τη γεωπολιτική της συμπεριφορά. Σήμερα, θα εξετάσουμε περαιτέρω τον δυισμό αυτό και τις γεωπολιτικές του επιδράσεις υπό το φως της σύγχρονης ψυχολογίας.

Η Δύση συνηθίζει να αφηγείται τον εαυτό της σαν τον πολιτισμό της ελευθερίας και της αυτονομίας. Από τον Διαφωτισμό και μετά, η υπόσχεση ήταν ότι ο άνθρωπος, χειραφετημένος από δεσμά παράδοσης, θρησκείας και φύσης, θα γινόταν ο απόλυτος κύριος του εαυτού του. Ωστόσο, η ίδια αυτή ελευθερία μοιάζει σήμερα να καταλήγει σε κενό νοήματος, μοναξιά και αυτοκαταστροφή. Για να καταλάβουμε το πώς φτάσαμε ως εδώ, αξίζει να δούμε δύο έννοιες της ψυχολογίας. Τον “σημειακό εαυτό” (punctual self) και το “ένστικτο του θανάτου” (Thanatos).

Ο καθηγητής π. Νικόλαος Λουδοβίκος στα έργα του, όπως είναι το “Ψυχανάλυση και Ορθόδοξη Θεολογία” εξετάζει την έννοια του “σημειακού εαυτού”, την οποία καθιέρωσε ο φιλόσοφος Charles Taylor. Ο Charles Taylor λοιπόν ήταν αυτός που περιέγραψε το νεωτερικό άνθρωπο ως “σημειακό εαυτό”. Σύμφωνα με αυτήν την αντίληψη ο άνθρωπος βιώνει τον εαυτό του ως ένα αυτόνομο κέντρο συνείδησης, αποκομμένο από σώμα, φύση και κοινωνία. Κατά την αντίληψη αυτή, ο άνθρωπος είναι μια “καθαρή” εσωτερικότητα, “απελευθερωμένη” από τη σχέση της με τους άλλους ανθρώπους, η οποία μπορεί να σταθεί αυτόνομα έξω από τον κόσμο και να αποφασίζει για τον εαυτό της.

Αυτό το μοντέλο έδωσε ώθηση στην ατομικότητα, στην ελευθερία επιλογών, στη νεωτερική επιστήμη. Ταυτόχρονα, όμως, οδήγησε και σε μια επικίνδυνη απομόνωση. Ο άνθρωπος αποσπάστηκε από τις σχέσεις που του έδιναν νόημα και ρίζες, με αποτέλεσμα να καταλήξει να μείνει μετέωρος. Μετετράπη σε ένα “οχυρωμένο άτομο”, πικρά ελεύθερο και βαθιά μόνο.

Η σκοτεινή έλξη του μηδενός στη Δύση

Εδώ συναντούμε τον Φρόιντ. Στο “Πέραν της αρχής της ηδονής” ο ιδρυτής της ψυχανάλυσης μίλησε για κάτι που διέψευσε τη δική του πρώιμη αισιοδοξία. Και αυτό ήταν το “ένστικτο του θανάτου”. Ο άνθρωπος, έλεγε, δεν κινείται μόνο από το ένστικτο της ζωής (Eros), αλλά κουβαλά μέσα του και μια αντίθετη δύναμη. Μια εσωτερική τάση επιστροφής στο μηδέν, διάλυσης και καταστροφής. Το ένστικτο του θανάτου εκδηλώνεται σε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές, στη βία, στην εμμονή επανάληψης οδυνηρών καταστάσεων.

Ο Φρόιντ εμπνεύστηκε αυτό το ψυχολογικό μέγεθος επηρεασμένος βαθιά από την ανθρωποσφαγή του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η υπόλοιπη ιστορία του 20ου αιώνα δείχνει να επιβεβαιώνει αυτήν τη θεωρία του. Αν δούμε τον “σημειακό εαυτό” σε σύνθεση με το “ένστικτο του θανάτου”, σχηματίζεται μια ζοφερή εικόνα. Ο “σημειακός εαυτός” είναι ο εαυτός απομονωμένος από σχέσεις με τους άλλους και από το σώμα, κλεισμένος στον ασώματο πυρήνα του.

Ένας τέτοιος εαυτός, όμως, δεν βρίσκει εύκολα νόημα. Δυσκολεύεται να δικαιολογήσει την ύπαρξή του. Και τότε το ένστικτο του θανάτου βρίσκει πρόσφορο έδαφος. Ο απομονωμένος άνθρωπος γίνεται ευάλωτος στην αυτοκαταστροφή. Αυτό το βλέπουμε σε μια σειρά στοιχείων που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη κουλτούρα: Στην ακραία μοναξιά και αποξένωση των κοινωνιών της κατανάλωσης. Στην κουλτούρα βίας και επιβολής που επανέρχεται ορμητικά (αν είχε φύγει και ποτέ) τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών όσο και στο διεθνές σύστημα, όπως είναι η επαναφορά σήμερα του ολοκληρωτικού πολέμου. Στην εμμονή με την αυτοδιάθεση του σώματος που συχνά καταλήγει όχι σε ελευθερία, αλλά σε μια ροπή διάλυσης των ίδιων των όρων ύπαρξης του ανθρώπου.

Και εδώ εντοπίζεται ένα παράδοξο. Η Δύση ξεκίνησε περιφρονώντας το σώμα, θεωρώντας το φυλακή της ψυχής, ή έστω “δερμάτινο χιτώνα”. Σήμερα, μοιάζει να αποθεώνει το σώμα, όχι όμως ως δώρο ή ως ενότητα με την ψυχή, αλλά σαν αδρανές υλικό διαθέσιμο για κάθε χρήση, τροποποίηση, ακόμη και κατάργηση. Από τις θεωρίες για το φύλο σαν “φαντασιακή κατασκευή” μέχρι την υπόσχεση της βιοτεχνολογίας για “βελτιωμένους ανθρώπους”, η λογική είναι η ίδια. Το σώμα δεν είναι ο εαυτός αλλά κάτι που το ασώματο εγώ μπορεί να χειριστεί κατά βούληση! Κι όμως, αυτή η απόλυτη ελευθερία καταλήγει συχνά σε αδιέξοδο, σε μια μορφή πολιτισμικού “ενστίκτου του θανάτου”, στην αποδόμηση χωρίς όραμα, στην αυτοκαταστροφή στο όνομα της αυτονομίας.

Η γεωπολιτική αντανάκλαση

Η κρίση ταυτότητας δεν μένει στην ατομική ψυχολογία. Εκδηλώνεται και στη γεωπολιτική. Η Δύση, η οποία οικοδόμησε για αιώνες την ισχύ της πάνω στην ιδέα του ελέγχου και της κυριαρχίας, μοιάζει σήμερα χωρίς αφήγημα. Πράγματι, παραμένει στην κορυφή της τεχνολογίας, της στρατιωτικής ισχύος και της οικονομίας. Αλλά ποια είναι η πολιτισμική της πρόταση στον υπόλοιπο κόσμο; Ποιο είναι το οντολογικό μοντέλο της σημερινής Δύσης; Αν το μόνο που έχει μείνει στον σημερινό Δυτικό Πολιτισμό είναι η βούληση για αυτοκαθορισμό χωρίς όρια, τότε ολόκληρος ο Δυτικός Κόσμος κινδυνεύει να πέσει στο ίδιο κενό που βασανίζει τον μεμονωμένο άνθρωπο.

Και εδώ το ένστικτο του θανάτου αποκτά μια ευρύτερη γεωπολιτισμική διάσταση. Ο Δυτικός Κόσμος οδηγείται στην αυτοκαταστροφή δια ενός διδύμου: Από τη μία της εμμονικής ενοχής για πραγματικά και φανταστικά εγκλήματα του παρελθόντος. Από την άλλη την άρνηση ταυτότητας που αυτή η ενοχή συνεπάγεται, εν παραλλήλω με την εμμονή στην παντοδυναμία του φαντασιακά απελευθερωμένου από τη φύση “απέραντου” ατόμου. Οι συλλογικές ταυτότητες αφανίζονται, κυριαρχεί ένα μηδενιστικό όραμα και οδηγούμαστε στην αυτοάρνηση, η οποία με τη σειρά της ενεργοποιεί το “ένστικτο του θανάτου” σε συλλογικό πλέον επίπεδο.

Η λύση δεν είναι να προσπαθήσουμε να γυρίσουμε σε κάποιο ιδεατό παρελθόν, ούτε να προχωρήσουμε άκριτα στον δρόμο της “βελτίωσης” του ανθρώπου μέχρις αφανισμού. Αντίθετα, χρειάζεται μια κατανόηση του εαυτού όχι ως απομονωμένου σημείου, αλλά ως προσώπου σε σχέση με τους άλλους. Αυτό ακριβώς προτείνει το Ορθόδοξο οντολογικό παράδειγμα. Δηλαδή, μια αντίληψη του ανθρώπου που δεν φοβάται το σώμα του ούτε το βλέπει ως εμπόδιο ή αδρανές υλικό, αλλά ως μέρος της ενότητας του εαυτού.

Και με αυτόν τον υπαρξιακό πυρήνα αντιλαμβάνεται την ελευθερία όχι σαν αυθαιρεσία και κυριαρχία, αλλά ως σχέση με τον άλλον και με την κοινότητα. Ως υπάρχειν δια της σχέσης. Κι αυτό το θετικό οντολογικό μοντέλο θα ήταν ευχής έργον να εφαρμοστεί όχι μόνο μεταξύ των ανθρώπων, αλλά και των χωρών και των πολιτισμών. Χωρίς ένα τέτοιο όραμα, η Δύση θα συνεχίσει να αιωρείται ανάμεσα στην αλαζονεία της κυριαρχίας και στον πειρασμό της αυτοκαταστροφής. Και τότε, ίσως, άλλοι πολιτισμοί να προσφέρουν τις απαντήσεις που εκείνη αδυνατεί να δώσει…

slpress.gr

Δίκη για τον θάνατο του Σήφη Βαλυράκη: «Ήταν κατακρεουργημένος, σφαγιασμένος», λέει η χήρα του πρώην υπουργού

0

 

O Σήφης Βαλυράκης / Φωτογραφία: Eurokinissi
30/09/2025  13:02
Με την κατάθεση της χήρας του Σήφη Βαλυράκη, Μίνας Παπαθεοδώρου, ξεκίνησε επί της ουσίας η δίκη για το θάνατο του πρώην Υπουργού του ΠΑΣΟΚ.

Στο εδώλιο του κατηγορουμένου κάθονται δύο ψαράδες της περιοχής της Ερέτριας οι οποίοι φέρονται να ενεπλάκησαν σε βίαιο διαπληκτισμό με τον Σήφη Βαλυράκη στις 24 Ιανουαρίου 2021, ενώ εκείνος βρισκόταν με το φουσκωτό σκάφος του στη θαλάσσια περιοχή της Ερέτριας για ψαροντούφεκο με αποτέλεσμα το θάνατο του πρώην Υπουργού.

Τι κατέθεσε η χήρα του Σήφη Βαλυράκη
«Εδώ έχουμε ένα στυγερό έγκλημα. Ένας Σήφης Βαλυράκης που έχει διοικήσει τη χώρα ως υπουργός που έχει κάνει δύο φορές απόδραση από τις φυλακές Αλκατράζ. Δεν μπορεί να κάνει αυτοκτονία από τη βάρκα του, και να σταματήσει η καραμέλα περί βάρκας και προπέλας… Δεν μπορώ να ακούω ότι υποφέρουν οι δολοφόνοι… Ότι ταλαιπωρούνται πέντε χρόνια αυτοί οι άνθρωποι. Θέλω μία δίκαιη δίκη. Κάνω πέντε χρόνια έρευνα μόνη μου, με τον εισαγγελέα να τη βάζει στο αρχείο, ενώ υπάρχουν τρεις αυτόπτες μάρτυρες. Ο χρόνος μου είναι παγωμένος στις 24 Ιανουαρίου 2021», κατέθεσε εμφανώς φορτισμένη η Μίνα Παπαθεοδώρου.

Η μάρτυρας που έχει δηλώσει παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας ξεκίνησε την κατάθεσή της περιγράφοντας χρονικά τα γεγονότα της μοιραίας μέρας.

«22 Ιανουαρίου 16:30 ρίξαμε τη βάρκα, ήταν λαδιά. Την επομένη είχε άσχημο καιρό. Την Κυριακή το πρωί 24 Ιανουαρίου ο Σήφης πήγε να πάρει εφημερίδες. 10:30 ήταν σπίτι. 10:50 στην εφημερίδα Καθημερινή είχε άρθρο του φίλου του Αντώνη Σαμαρά για τα ελληνοτουρκικά και μίλησαν στο τηλέφωνο. Στον πατριωτισμό συμφωνούσε απόλυτα με τον Αντώνη Σαμαρά. Στις 11:30 κατέβηκε κάτω, τον φώναξα να έρθει να δει μία εκπομπή. Είχε πάει στο αποδυτήριο να ντυθεί να πάει στη βάρκα. Εκείνη την ημέρα πάλι είχε λαδιά», κατέθεσε.

Στη συνέχεια η κα Παπαθεοδώρου περιέγραψε τις ώρες αγωνίας, όταν δεν είχε νέα από τον σύζυγό της. Το απόγευμα άρχισε να ανησυχεί.

«Αν έπαθε κάτι δεν θα είχα χρόνο να ψάξω, επειδή νυχτώνει νωρίς. Ξεκίνησα να πάω στο Λιμενικό και στον δρόμο βλέπω ένα περιπολικό του Λιμενικού και τον λιμενικό να μου λέει: “κυρία μου, δεν ξέρετε ότι εν καιρώ κορωνοϊού ότι δεν βγαίνουμε με βάρκες;”. Τα ήξεραν όλα πιστεύω», ανέφερε.

«Ο άνθρωπος ήταν κατακρεουργημένος, σφαγιασμένος»
Στη συνέχεια υπήρξε η πληροφορία ότι η βάρκα του Σήφη Βαλυράκη ήταν στο νησί «Παπανικολάου».

«Το μεγάλο μαρτύριο ξεκινά όταν άρχισε να νυχτώνει. Έψαχναν αλλού σαν να είχαν εντολή να ψάξουν αλλού οι λιμενικοί. Οι δύτες έψαχναν στο νησί των Ονείρων. Με πήραν τηλέφωνο στις 19:30 και μου είπαν ότι τον βρήκαν και είναι σφαγιασμένος. Τον σφάξανε, ήταν μέσα στα αίματα. Δεν με άφησαν να προσεγγίσω ήμουν σε σοκ, ζούσαμε ένα θρίλερ. Ο άνθρωπος πάλεψε με δύο τρομακτικά άτομα που είχαν μένος. Και η Πολιτεία δεν μας βοήθησε, έγινα εγώ ντεντέκτιβ, από ζωγράφος έγινα ντεντέκτιβ. Τι να πω, δεν μπορώ να τους δω, είναι δύο άνθρωποι διάφανοι για μένα, ντροπή, ντροπή. Ντροπή να μας λένε ότι αυτοί υποφέρουν. Αυτό το μένος που έβγαλαν αυτοί οι δύο… Όλοι τον ήξεραν… Δεν έχασα μόνο εγώ τον άνδρα μου, έχασε η Ελλάδα έναν ήρωα», κατέθεσε μεταξύ άλλων η χήρα του και συμπλήρωσε: «Ο άνθρωπος ήταν κατακρεουργημένος, σφαγιασμένος. Ο Σήφης, με τη στολή γεμάτη αίματα. Και έβλεπα στην τηλεόραση τους δύο που έλεγαν “εμείς ήμασταν σπίτια μας”, ενώ δεν τους είχε κατηγορήσει κανείς».

Αρνήθηκαν τις κατηγορίες οι ψαράδες
Κατά την έναρξη της σημερινής συνεδρίασης η ατμόσφαιρα ηλεκτρίστηκε όταν οι δύο κατηγορούμενοι ψαράδες, δια της συνηγόρου υπεράσπισης εξέφρασαν τα συλλυπητήριά τους, αρνούμενοι παράλληλα τις κατηγορίες.

«Δεν αποδεικνύεται από κανένα αποδεικτικό μέσο η παρουσία τους πλησίον του Σήφη Βαλυράκη. Κατηγορούνται άνευ αποδεικτικών στοιχείων για το θάνατο του Σήφη Βαλυράκη, που είναι ένα τραγικό δυστύχημα και όχι αποτέλεσμα εγκληματικής ενέργειας», σημείωσε η δικηγόρος των δύο ψαράδων.

«Τα ιατροδικαστικά ευρήματα αποτυπώνουν χτυπήματα από άλλα αντικείμενα»
Η συνήγορος προς υποστήριξη της κατηγορίας Ζωή Κωνσταντοπούλου ζήτησε το λόγο και υποστήριξε πως δεν πρόκειται για δυστύχημα, αλλά για έγκλημα, λέγοντας: «Πρόκειται για δολοφονία που συνεχίζεται με ηθικό τρόπο αλλά και με γεγονότα εκφοβισμού της οικογένειας Βαλυράκη. Γύρω από τους κατηγορουμένους υπάρχει ένα σύστημα που δεν έχει οδηγηθεί στο εδώλιο. Όπου υπάρχουν εκτελεστές υπάρχουν και εντολείς και θέλουμε να φανερωθούν».

Ο έτερος συνήγορος της οικογένειας Βαλυράκη, Κώστας Παπαδάκης σημείωσε ότι τα ιατροδικαστικά ευρήματα «δεν αποτυπώνουν χτυπήματα από φουσκωτό σκάφος, αλλά από άλλα αντικείμενα».

«Δέχεται λάσπη ο Σήφης Βαλυράκης ότι είναι ατύχημα ο θάνατός του», πρόσθεσε ο δικηγόρος Μανώλης Φωτάκης.

Ο Νίκος Κωνσταντόπουλος τόνισε: «να μην έχουμε δικονομικές τσιριμόνιες, η επανάληψη όλων αυτών των φνηλαφημάτων αποτελεί πρόκληση. Λειτούργησαν μηχανισμοί συγκάλυψης. Ο Σήφης Βαλυράκης δολοφονήθηκε εν δράσει».

iefimerida.gr

Σχέδιο 21 σημείων των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα ανοίγοντας τον δρόμο για το παλαιστινιακό κράτος

0

Η πρόταση του Witkoff προβλέπει την απελευθέρωση όλων των ομήρων εντός των πρώτων 48 ωρών, χορηγεί αμνηστία σε μέλη της Χαμάς που τάσσονται υπέρ της ειρήνης, ενθαρρύνει τους κατοίκους της Γάζας να παραμείνουν και βλέπει τις ΗΠΑ να εγκαθιδρύουν ισραηλινο-παλαιστινιακό διάλογο.

ΤΖΕΪΚΟΜΠ ΜΑΓΚΙΝΤ

THE TIMES OF ISRAEL – 27-9-2025

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ — Το έγγραφο των 21 σημείων που κοινοποίησαν οι ΗΠΑ σε ορισμένες αραβικές και μουσουλμανικές χώρες νωρίτερα αυτή την εβδομάδα στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Περιέχει επίσης ρήτρες που έχουν αποτελέσει βασικά στοιχεία σε διάφορες προτάσεις που έχουν συνταχθεί από διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη τους τελευταίους μήνες — από την απελευθέρωση όλων των ομήρων έως την απομάκρυνση της Χαμάς από την εξουσία.

Η απόφαση να ενθαρρυνθούν ρητά οι Παλαιστίνιοι να παραμείνουν στη Γάζα κορυφώνει μια σημαντική εξέλιξη για την κυβέρνηση Τραμπ στο θέμα, δεδομένου ότι ο Τραμπ τον Φεβρουάριο 2025 σόκαρε μεγάλο μέρος του κόσμου με την ομιλία του για την κατάληψη της Γάζας από τις ΗΠΑ και την μόνιμη μετεγκατάσταση ολόκληρου του πληθυσμού της, που ανέρχεται σε περίπου δύο εκατομμύρια ανθρώπους.

Αυτά τα σχόλια έδωσαν σημαντική ώθηση σ’ αυτή την ιδέα μεταξύ των ακροδεξιών εταίρων του συνασπισμού του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ακόμη και μεταξύ των πιο μετριοπαθών πολιτικών προσωπικοτήτων του Ισραήλ, οι οποίοι έκτοτε έχουν εργαστεί ενεργά για να «ενθαρρύνουν την εθελοντική μετανάστευση» των κατοίκων της Γάζας, αν και χωρίς επιτυχία μέχρι σήμερα.

Επιπλέον, η πρόταση που προβλέπει μια πιθανή πορεία προς ένα μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος, αφού προχωρήσει η ανασυγκρότηση της Γάζας και έχει ολοκληρωθεί η μεταρρύθμιση της Παλαιστινιακής Αρχής, φαίνεται επίσης να αποτελεί μια σημαντική απόκλιση από την πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ μέχρι σήμερα, δεδομένου ότι έχει αποφύγει να εκφράσει την υποστήριξή της για μια λύση δύο κρατών.

Το σχέδιο που περιήλθε στην κατοχή των Times of Israel — προβλέπει ακόμη και την έναρξη διαλόγου με το Ισραήλ και τους Παλαιστίνιους για να συμφωνήσουν σε έναν «πολιτικό ορίζοντα» για «ειρηνική συνύπαρξη».

Ενώ αυτοί οι όροι αποτελούν σημαντικά σημεία πώλησης για τους Παλαιστίνιους, η πρόταση, η οποία συντάχθηκε σε μεγάλο βαθμό από τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ – και αναμένεται να βελτιωθεί τις επόμενες ημέρες – περιλαμβάνει επίσης ρήτρες που το Ισραήλ έχει απαιτήσει εδώ και καιρό.

Αυτές περιλαμβάνουν τη δέσμευση της Χαμάς να αφοπλιστεί, την αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας και τη θέσπιση μιας διαδικασίας για την αποριζοσπαστικοποίηση του πληθυσμού.

Αυτές οι απαιτήσεις πιθανότατα θα καταστήσουν την πρόταση δύσκολη στην προσέγγιση της Χαμάς, και η δημιουργία ενός πιθανού μονοπατιού προς ένα μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος μέσω του σχεδίου θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελέσει κόκκινη γραμμή για τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος εδώ και καιρό υποστηρίζει ότι έχει αποτρέψει μια λύση δύο κρατών.

Ο Νετανιάχου δήλωσε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ την Παρασκευή:

«Το να δίνουμε στους Παλαιστίνιους ένα κράτος ένα μίλι από την Ιερουσαλήμ μετά την 7η Οκτωβρίου είναι σαν να δίνουμε στην Αλ Κάιντα ένα κράτος ένα μίλι από τη Νέα Υόρκη μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Αυτή είναι καθαρή τρέλα. Είναι τρελό, και δεν θα το κάνουμε… Το Ισραήλ δεν θα σας επιτρέψει να μας σπρώξετε ένα τρομοκρατικό κράτος στο λαιμό».

O πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την ίδια μέρα ότι:

«Έντονες διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και τέσσερις ημέρες και θα συνεχιστούν για όσο χρειαστεί για να επιτευχθεί μια επιτυχώς ολοκληρωμένη συμφωνία… «Όλες οι χώρες της περιοχής εμπλέκονται, η Χαμάς γνωρίζει πολύ καλά αυτές τις συζητήσεις και το Ισραήλ έχει ενημερωθεί σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένου του Μπίμπι Νετανιάχου».

Η πρόταση των ΗΠΑ εξακολουθεί να μην περιλαμβάνει πολλές λεπτομέρειες και πιθανότατα θα χρειαστούν επακόλουθες διαπραγματεύσεις, ακόμη και αν οι πλευρές συμφωνήσουν με το σχέδιο.

Τα 21 σημεία

  1. Η Γάζα θα είναι μια αποριζοσπαστικοποιημένη ζώνη, απαλλαγμένη από την τρομοκρατία που δεν θα αποτελεί απειλή για τους γείτονές της.
  2. Η Γάζα θα ανακατασκευαστεί προς όφελος του λαού της.
  3. Εάν και οι δύο πλευρές συμφωνήσουν με την πρόταση, ο πόλεμος θα τερματιστεί αμέσως, με τις ισραηλινές δυνάμεις να σταματούν όλες τις επιχειρήσεις και να αποσύρονται σταδιακά από τη Λωρίδα.
  4. Εντός 48 ωρών από την δημόσια αποδοχή της συμφωνίας από το Ισραήλ, όλοι οι ζωντανοί και οι νεκροί όμηροι θα επιστραφούν.
  5. Μόλις επιστραφούν οι όμηροι, το Ισραήλ θα απελευθερώσει αρκετές εκατοντάδες Παλαιστίνιους κρατούμενους ασφαλείας που εκτίουν ποινές ισόβιας κάθειρξης και πάνω από 1.000 κατοίκους της Γάζας που έχουν συλληφθεί από την έναρξη του πολέμου, μαζί με τις σορούς αρκετών εκατοντάδων Παλαιστινίων.
  6. Μόλις επιστραφούν οι όμηροι, στα μέλη της Χαμάς που δεσμεύονται για ειρηνική συνύπαρξη θα χορηγηθεί αμνηστία, ενώ στα μέλη που επιθυμούν να εγκαταλείψουν τη Λωρίδα θα χορηγηθεί ασφαλής διέλευση στις χώρες υποδοχής.
  7. Μόλις επιτευχθεί αυτή η συμφωνία, η βοήθεια θα εισρεύσει στη Λωρίδα της Γάζας με ρυθμούς όχι χαμηλότερους από τους δείκτες αναφοράς που καθορίστηκαν στη συμφωνία ομήρων του Ιανουαρίου 2025, η οποία περιελάμβανε 600 φορτηγά βοήθειας ημερησίως, μαζί με την αποκατάσταση κρίσιμων υποδομών και την είσοδο εξοπλισμού για την απομάκρυνση ερειπίων.
  8. Η βοήθεια θα διανεμηθεί — χωρίς παρέμβαση από καμία πλευρά — από τα Ηνωμένα Έθνη και την Ερυθρά Ημισέληνο, μαζί με άλλους διεθνείς οργανισμούς που δεν συνδέονται ούτε με το Ισραήλ ούτε με τη Χαμάς.
  9. Η Γάζα θα διοικείται από μια προσωρινή, μεταβατική κυβέρνηση Παλαιστινίων τεχνοκρατών, οι οποίοι θα είναι υπεύθυνοι για την παροχή καθημερινών υπηρεσιών στον λαό της Λωρίδας. Η επιτροπή θα εποπτεύεται από ένα νέο διεθνές όργανο που θα συσταθεί από τις ΗΠΑ σε συνεννόηση με Άραβες και Ευρωπαίους εταίρους. Θα θεσπίσει ένα πλαίσιο για τη χρηματοδότηση της ανασυγκρότησης της Γάζας μέχρι η Παλαιστινιακή Αρχή να ολοκληρώσει το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεών της.

Αυτή είναι η πρώτη αναφορά στο σχέδιο των ΗΠΑ για την Παλαιστινιακή Αρχή (ΠΑ) με έδρα τη Ραμάλα. Το Ισραήλ έχει αποκλείσει την ΠΑ ως πιθανό κυβερνήτη της Γάζας, ακυρώνοντας έτσι αυτό που έχει γίνει το κλειδί για την στρατολόγηση αραβικής βοήθειας στη μεταπολεμική διαχείριση της Λωρίδας, δεδομένου ότι η διεθνής κοινότητα θεωρεί την ενοποίηση της Δυτικής Όχθης και της Γάζας υπό ένα ενιαίο, μεταρρυθμισμένο διοικητικό όργανο ως απαραίτητη για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα και ειρήνη.

Η φαινομενική απόφαση να διατηρηθεί ο ρόλος της Παλαιστινιακής Αρχής για μια απροσδιόριστη μεταγενέστερη ημερομηνία πιθανότατα θα είναι ένα δύσκολο χάπι για τη Ραμάλα, αλλά έχει επίσης περιορισμένη επιρροή σε αυτές τις συζητήσεις.

Το ένατο σημείο φαίνεται να δανείζεται σε μεγάλο βαθμό από το σχέδιο του πρώην πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου Τόνι Μπλερ για τον τερματισμό του πολέμου, το οποίο αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά από τους Times of Israel στις αρχές αυτού του μήνα.

Ο Μπλερ και ο πρώην ανώτερος σύμβουλος του Λευκού Οίκου Τζάρεντ Κούσνερ εργάζονται για το θέμα της Γάζας εδώ και μήνες, ενώ παράλληλα παρέχουν συμβουλές στον Γουίτκοφ.

  1. Θα δημιουργηθεί ένα οικονομικό σχέδιο για την ανοικοδόμηση της Γάζας μέσω της σύγκλησης εμπειρογνωμόνων με εμπειρία στην κατασκευή σύγχρονων πόλεων της Μέσης Ανατολής και μέσω της εξέτασης υφιστάμενων σχεδίων που αποσκοπούν στην προσέλκυση επενδύσεων και στη δημιουργία θέσεων εργασίας.
  2. Θα δημιουργηθεί οικονομική ζώνη, με μειωμένους δασμούς και ποσοστά πρόσβασης που θα αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης από τις συμμετέχουσες χώρες.
  3. Κανείς δεν θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει τη Γάζα, αλλά όσοι επιλέξουν να φύγουν θα έχουν τη δυνατότητα να επιστρέψουν. Επιπλέον, οι κάτοικοι της Γάζας θα ενθαρρυνθούν να παραμείνουν στη Λωρίδα και θα τους δοθεί η ευκαιρία να χτίσουν ένα καλύτερο μέλλον εκεί.
  4. Η Χαμάς δεν θα έχει κανέναν απολύτως ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας. Θα υπάρξει δέσμευση για καταστροφή και διακοπή της κατασκευής οποιασδήποτε επιθετικής στρατιωτικής υποδομής, συμπεριλαμβανομένων των σηράγγων. Οι νέοι ηγέτες της Γάζας θα δεσμευτούν για ειρηνική συνύπαρξη με τους γείτονές τους.
  5. Οι περιφερειακοί εταίροι θα παρέχουν εγγύηση ασφάλειας για να διασφαλίσουν ότι η Χαμάς και άλλες παρατάξεις της Γάζας συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις τους και ότι η Γάζα παύει να αποτελεί απειλή για το Ισραήλ ή τον ίδιο του τον λαό.
  6. Οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν με Άραβες και άλλους διεθνείς εταίρους για την ανάπτυξη μιας προσωρινής διεθνούς δύναμης σταθεροποίησηςπου θα αναπτυχθεί αμέσως στη Γάζα για να επιβλέπει την ασφάλεια στη Λωρίδα της Γάζας. Η δύναμη θα αναπτύξει και θα εκπαιδεύσει μια παλαιστινιακή αστυνομική δύναμη, η οποία θα χρησιμεύσει ως μακροπρόθεσμος φορέας εσωτερικής ασφάλειας.
  7. Το Ισραήλ δεν θα καταλάβει ούτε θα προσαρτήσει τη Γάζα και οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις θα παραδώσουν σταδιακά τα εδάφη που κατέχουν επί του παρόντος, καθώς οι δυνάμεις ασφαλείας που θα αντικαταστήσουν την Γάζα θα εγκαθιδρύσουν τον έλεγχο και τη σταθερότητα στη Λωρίδα.
  8. Εάν η Χαμάς καθυστερήσει ή απορρίψει αυτήν την πρόταση, τα παραπάνω σημεία θα προχωρήσουν σε περιοχές απαλλαγμένες από την τρομοκρατία, τις οποίες οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις θα παραδώσουν σταδιακά στη διεθνή δύναμη σταθεροποίησης.

Αυτή είναι η πρώτη αναφορά στην πιθανότητα η συμφωνία να εφαρμοστεί έστω και εν μέρει, ακόμη και αν η Χαμάς δεν συμφωνήσει.

  1. Το Ισραήλ συμφωνεί να μην πραγματοποιήσειμελλοντικές επιθέσειςστο Κατάρ. Οι ΗΠΑ και η διεθνής κοινότητα αναγνωρίζουν τον σημαντικό μεσολαβητικό ρόλο της Ντόχα στη σύγκρουση της Γάζας.
  2. Θα θεσπιστεί μια διαδικασία για την αποριζοσπαστικοποίηση του πληθυσμού. Αυτή θα περιλαμβάνει έναν διαθρησκευτικό διάλογο με στόχο την αλλαγή νοοτροπίας και αφηγήσεων στο Ισραήλ και τη Γάζα.
  3. Όταν η ανάπλαση της Γάζας θα έχει προχωρήσει και το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεωντης Παλαιστινιακής Αρχής θα έχει εφαρμοστεί, ενδέχεται να έχουν δημιουργηθεί οι συνθήκες για μια αξιόπιστη πορεία προς την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση, η οποία αναγνωρίζεται ως η επιδίωξη του παλαιστινιακού λαού.

Η ρήτρα δεν παρέχει λεπτομέρειες σχετικά με το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Παλαιστίνης και δεν είναι οριστική ως προς το πότε μπορεί να δημιουργηθεί η πορεία προς την κρατική υπόσταση.

  1. Οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν διάλογο μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων για να συμφωνήσουν σε έναν πολιτικό ορίζοντα ειρηνικής συνύπαρξης.

 

Το Σχέδιο Ματτέι της Ιταλίας: Γεωοικονομική προβολή στην Αφρική

2

26 Σεπτεμβρίου 2025

Του Arthur Michelino

Το Σχέδιο Ματτέι παίρνει το όνομά του από τον Ενρίκο Ματτέι, τον ιδρυτή της ENI και κεντρική φιγούρα της ιταλικής εξωτερικής πολιτικής της μεταπολεμικής περιόδου. Τη δεκαετία του 1950, ο Ματτέι εισέβαλε στις αγορές πετρελαίου που κυριαρχούνταν από τις αγγλοαμερικανικές «Επτά Αδελφές», προσφέροντας στις χώρες παραγωγής ευνοϊκότερους όρους από τον κρατούντα τύπο 50/50. Οι συμφωνίες του, συμπεριλαμβανομένου του συμβολαίου του 1957 με την Εθνική Πετρελαϊκή Εταιρεία του Ιράν, έδιναν στις τοπικές κυβερνήσεις μερίδιο 75% στα έσοδα και συνδύαζαν οικονομικά κίνητρα με τεχνική βοήθεια και εκπαίδευση. Αυτή η προσέγγιση τοποθέτησε την Ιταλία ως συνεργατικό εταίρο σε μια εποχή που το Λονδίνο και η Ουάσιγκτον θεωρούνταν άκαμπτοι και εκμεταλλευτικοί. Οι μέθοδοι του Ματτέι του εξασφάλισαν συμμάχους στην Αλγερία, την Αίγυπτο και το Ιράν και προσέδωσαν στην Ιταλία επιρροή πολύ πέρα από τη στρατιωτική της ισχύ. Ο θάνατός του σε αεροπορικό δυστύχημα το 1962, τον οποίο ορισμένοι εξακολουθούν να θεωρούν ύποπτο, τον μετέτρεψε σε σύμβολο ανεξαρτησίας και πραγματισμού.

Με την αναβίωση του ονόματός του το 2023, η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι επιδίωξε να εντάξει την κυβέρνησή της σε αυτήν την παράδοση, παρουσιάζοντας το Σχέδιο Ματτέι ως μια προσπάθεια αποκατάστασης της φήμης της Ιταλίας για καινοτομία και δικαιοσύνη, υπηρετώντας ταυτόχρονα το εθνικό συμφέρον.

Το άμεσο υπόβαθρο ήταν ο πόλεμος στην Ουκρανία. Το 2021, περισσότερο από το 40% των εισαγωγών φυσικού αερίου της Ιταλίας προερχόταν από τη Ρωσία, εξάρτηση που κατέστη πολιτικά αβάσταχτη μετά την εισβολή της Μόσχας. Η Ρώμη αναζήτησε εναλλακτικές λύσεις, και η Βόρεια Αφρική παρείχε τη γρηγορότερη διαδρομή. Η ENI υπέγραψε διευρυμένα συμβόλαια με την αλγερινή Sonatrach το 2022 και το 2023, τα οποία προσέθεσαν συνολικά εννέα δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως μέσω του αγωγού TransMed. Οι συμφωνίες αυτές ανύψωσαν την Αλγερία σε κύριο προμηθευτή αερίου της Ιταλίας, καλύπτοντας περίπου το ένα τρίτο των εθνικών εισαγωγών και ξεπερνώντας την Ισπανία ως βασικό πελάτη του Αλγερίου. Η Λιβύη, παρά την αστάθεια, αντιμετωπίστηκε ως άλλη μια κρίσιμη πηγή. Η ENI διατήρησε την παραγωγή μέσω της κοινοπραξίας της με την Εθνική Πετρελαϊκή Εταιρεία και στις αρχές του 2023 δεσμεύτηκε σε υπεράκτιο έργο φυσικού αερίου ύψους 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτά τα μέτρα ανάγκης αποτέλεσαν τη βάση πάνω στην οποία οικοδομήθηκε το Σχέδιο Ματτέι. Αυτό που ξεκίνησε ως αγώνας για αναπλήρωση προμηθειών, ανασυσκευάστηκε σε μακροπρόθεσμο πλαίσιο σχεδιασμένο να ενσωματώσει την Ιταλία στα ενεργειακά συστήματα της Αφρικής και να την τοποθετήσει ως νότιο διάδρομο της Ευρώπης για φυσικό αέριο και, όλο και περισσότερο, για ανανεώσιμες πηγές.

Η μετανάστευση αποτελεί δεύτερο εσωτερικό παράγοντα. Η Ιταλία υπήρξε για μεγάλο διάστημα κύριος προορισμός παράτυπων διελεύσεων από την κεντρική Μεσόγειο και το ζήτημα κυριαρχεί στην εθνική πολιτική για πάνω από μία δεκαετία. Το 2023, οι αφίξεις διά θαλάσσης ανήλθαν σε 157.651, υπερδιπλάσιες από το προηγούμενο έτος, εντείνοντας την πίεση του κοινού προς την κυβέρνηση Μελόνι. Το Σχέδιο Ματτέι ενσωματώνει τη μετανάστευση στο πλαίσιό του συνδέοντας τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης και τις επενδύσεις με τη συνεργασία για τον έλεγχο των συνόρων. Το μνημόνιο κατανόησης της 17ης Ιουλίου 2023 μεταξύ ΕΕ και Τυνησίας, το οποίο προωθήθηκε έντονα από τη Ρώμη, προσέφερε έως και 900 εκατομμύρια ευρώ σε μακροοικονομική βοήθεια και 150 εκατομμύρια ευρώ σε στήριξη προϋπολογισμού, μαζί με κονδύλια για την επιτήρηση των ακτών. Σε αντάλλαγμα, η Τύνιδα δεσμεύτηκε να ενισχύσει την αστυνόμευση των συνόρων και να συνεργαστεί στις επιστροφές. Στην Αίγυπτο, η Ιταλία συνδύασε τη συνεργασία στην ενέργεια με τη στήριξη για τη διαχείριση της μετανάστευσης — από τις επενδύσεις της ENI στο κοίτασμα Zohr έως τη βοήθεια για αστυνόμευση των συνόρων και την ενίσχυση της ακτοφυλακής. Αν και λιγότερο θεσμοθετημένο σε σχέση με το μνημόνιο της Τυνησίας, αυτό το διπλό πλαίσιο καταδεικνύει πώς η Ρώμη ενσωματώνει τη μετανάστευση και την ενέργεια στο ίδιο στρατηγικό πλαίσιο. Εντάσσοντας τη μετανάστευση σε περιφερειακό πλαίσιο, το Σχέδιο Ματτέι αναδιαμορφώνει την εσωτερική ευαλωτότητα ως εργαλείο εξωτερικής διαπραγμάτευσης.

Η ευρωπαϊκή διάσταση αποτελεί τον τρίτο κινητήριο μοχλό. Εδώ και χρόνια, οι Ιταλοί ηγέτες υποστηρίζουν ότι η γεωγραφία καθιστά τη χώρα γέφυρα της Ευρώπης προς την Αφρική, αλλά στις Βρυξέλλες αυτός ο ισχυρισμός σπάνια μεταφράστηκε σε επιρροή. Κατά τη διάρκεια των μεταναστευτικών κρίσεων του 2015–2016, οι εκκλήσεις της Ρώμης για αλληλεγγύη αγνοήθηκαν σε μεγάλο βαθμό, ενισχύοντας την αντίληψη ότι η Ιταλία αφέθηκε να επωμιστεί κόστη που άλλοι δεν ήθελαν να μοιραστούν. Το Σχέδιο Ματτέι έχει σχεδιαστεί για να αλλάξει αυτή τη δυναμική. Παρουσιάζοντας τα ενεργειακά συμβόλαια με την Αλγερία και τη Λιβύη ως συνεισφορές στην ευρωπαϊκή διαφοροποίηση, και τις συμφωνίες για τη μετανάστευση με την Τυνησία και την Αίγυπτο ως μέσα συλλογικής διαχείρισης συνόρων, η Ιταλία αναδιατυπώνει τις εθνικές της πρωτοβουλίες ως ευρωπαϊκά περιουσιακά στοιχεία. Σε αυτή τη βάση, η Ρώμη προώθησε το Σχέδιο Ματτέι ως συμπληρωματικό προς την Παγκόσμια Πύλη της ΕΕ (Global Gateway), το πρόγραμμα των 300 δισεκατομμυρίων ευρώ που εγκαινιάστηκε το 2021 για τη χρηματοδότηση παγκόσμιων υποδομών και συνεργασιών. Η ιταλική κυβέρνηση ανακοίνωσε αρχικό πακέτο 5,5 δισεκατομμυρίων ευρώ για το Σχέδιο, εκ των οποίων περίπου 3 δισεκατομμύρια προέρχονται από το Ταμείο για το Κλίμα της Ιταλίας και 2,5 δισεκατομμύρια από πόρους αναπτυξιακής συνεργασίας. Αν και συγκριτικά περιορισμένο σε σχέση με τους πόρους των Βρυξελλών, το επιχείρημα της Ρώμης είναι ότι τα κεφάλαιά της είναι στρατηγικά τοποθετημένα και συνεπώς ασκούν δυσανάλογη επιρροή.

Η εσωτερική λογική πίσω από το Σχέδιο Ματτέι είναι σαφής. Η ενεργειακή εξάρτηση, η πίεση της μετανάστευσης και η ασθενής επιρροή εντός της ΕΕ αναδείχθηκαν ως ορατές ευπάθειες μετά το 2022. Το Σχέδιο απαντά επιχειρώντας να μετατρέψει αυτές τις ευπάθειες σε εργαλεία προβολής: την ενεργειακή εξάρτηση σε ενεργειακή διπλωματία, την πίεση της μετανάστευσης σε περιφερειακές συμφωνίες και την ασθενή επιρροή στην ΕΕ σε αξίωση να καταστεί η Ιταλία νότια πύλη της Ένωσης. Ωστόσο, η βιωσιμότητά του εξαρτάται από συνθήκες πέρα από τον έλεγχο της Ιταλίας. Οι ροές φυσικού αερίου βασίζονται στην πολιτική σταθερότητα στην Αλγερία και τη Λιβύη. Η συνεργασία για τη μετανάστευση στηρίζεται σε εύθραυστες συμφωνίες με την Τύνιδα και το Κάιρο, που αμφότερες έχουν αποδείξει ότι μπορούν να χαλαρώσουν τους ελέγχους όταν αυτό τις εξυπηρετεί. Και η έγκριση από την ΕΕ εξαρτάται από την πειθώ δύσπιστων εταίρων στο Παρίσι, τη Μαδρίτη και το Βερολίνο ότι ο ιταλικός ακτιβισμός προσθέτει συνοχή αντί να δημιουργεί επανάληψη. Για την κυβέρνηση Μελόνι, το διακύβευμα είναι άμεσο: αν πετύχει, το Σχέδιο Ματτέι θα μπορούσε να αναβαθμίσει τη θέση της Ιταλίας τόσο στην Αφρική όσο και στην Ευρώπη· αν αποτύχει, διατρέχει τον κίνδυνο να καταλήξει ακόμη μία περίπτωση φιλόδοξου branding που υπερβαίνει την υλοποίηση.

Η Γεωοικονομική της Ιταλίας στην Αφρική
Το Σχέδιο Ματτέι προβάλλει τις εσωτερικές πιέσεις της Ιταλίας στην Αφρική μέσω της ενέργειας, των υποδομών και της ανάπτυξης. Ο κεντρικός του ισχυρισμός είναι ότι οι ευπάθειες στο εσωτερικό μπορούν να μετατραπούν σε μοχλούς επιρροής στο εξωτερικό, εφόσον η Ρώμη ενσωματωθεί στις αφρικανικές οικονομίες. Οι υδρογονάνθρακες παραμένουν η ραχοκοκαλιά, αλλά το πλαίσιο επεκτείνεται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τη γεωργία και τη συνδεσιμότητα, όλα υποστηριζόμενα από το επιχειρησιακό βάρος της ENI. Αυτά τα στοιχεία συγκροτούν τη γεωοικονομική βάση της πρωτοβουλίας.

Η Αλγερία παρέχει τη σταθερή άγκυρα της διαφοροποίησης της Ιταλίας. Τα συμβόλαια της ENI με τη Sonatrach το 2022 και το 2023 προσέθεσαν εννέα δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως μέσω του αγωγού TransMed, ανεβάζοντας την Αλγερία στη θέση του κορυφαίου προμηθευτή της Ιταλίας και καλύπτοντας περίπου το ένα τρίτο των εθνικών εισαγωγών. Συνέβαλαν επίσης στο να ξεπεράσει η Ρώμη την Ισπανία ως κύριος πελάτης του Αλγερίου, ενώ άνοιξαν τον δρόμο για κοινή εξερεύνηση και ανανεώσιμες πηγές. Σε πολιτικό επίπεδο, οι συμφωνίες αυτές επέτρεψαν στην Ιταλία να παρουσιάζεται ως νότιος αγωγός φυσικού αερίου της Ευρώπης, ακριβώς τη στιγμή που η Ένωση αναζητούσε εναλλακτικές έναντι της Ρωσίας. Ωστόσο, η Αλγερία συνεχίζει να εξισορροπεί τις σχέσεις της με την Κίνα και τη Ρωσία, υπενθυμίζοντας στη Ρώμη ότι καμία συνεργασία δεν είναι αποκλειστική.

Η αντίθεση με τη Λιβύη είναι έντονη. Η ENI δραστηριοποιείται εκεί επί δεκαετίες μέσω της κοινοπραξίας της με την Εθνική Πετρελαϊκή Εταιρεία και το 2023 ανακοίνωσε νέο υπεράκτιο έργο ύψους 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η γεωγραφία καθιστά τη Λιβύη αναντικατάστατη, αλλά κάθε εγχείρημα εκτίθεται σε πολιτικό κατακερματισμό και ανασφάλεια. Η εγγύτητα διασφαλίζει αποτελεσματικές διαδρομές εφοδιασμού, ενώ οι υπάρχοντες αγωγοί δεσμεύουν τις ιταλικές εταιρείες στο ενεργειακό σύστημα της χώρας ανεξαρτήτως πολιτικής αστάθειας. Όμως η αστάθεια είναι διαρκής. Αντίπαλες αρχές στην Τρίπολη και τη Βεγγάζη, η παρουσία ένοπλων ομάδων και οι επαναλαμβανόμενες εξωτερικές παρεμβάσεις σημαίνουν ότι κάθε έργο είναι εκτεθειμένο στον κίνδυνο ανατροπής. Το Σχέδιο Ματτέι, επομένως, αντιμετωπίζει τη Λιβύη ως αναγκαίο ρίσκο: ένα πεδίο στο οποίο η Ρώμη αποδέχεται το κόστος της αστάθειας προκειμένου να διασφαλίσει τα οφέλη της ενεργειακής πρόσβασης.

Πιο νότια, οι δραστηριότητες της ENI αποδεικνύουν τη φιλοδοξία της Ρώμης να επεκτείνει το αποτύπωμά της πέρα από το Μαγκρέμπ. Στη Μοζαμβίκη, η πλωτή πλατφόρμα υγροποιημένου φυσικού αερίου Coral South ξεκίνησε την παραγωγή το 2022, τροφοδοτώντας τις ευρωπαϊκές αγορές παρά τις προκλήσεις ασφαλείας στο Κάμπο Ντελγκάντο. Στο Κονγκό και την Αγκόλα, η ENI έχει επενδύσει σε υπεράκτια κοιτάσματα που, αν και μικρότερης κλίμακας, διευρύνουν την ιταλική παρουσία κατά μήκος της ακτής του Ατλαντικού. Αυτά τα έργα δεν έχουν την κλίμακα της αλγερινής παραγωγής, αλλά επιτρέπουν στη Ρώμη να διεκδικεί ηπειρωτική εμβέλεια, ενισχύοντας την ιδέα ότι το Σχέδιο Ματτέι δεν περιορίζεται στη Μεσόγειο. Ωστόσο, οι υδρογονάνθρακες από μόνοι τους δεν μπορούν να στηρίξουν την εικόνα της Ιταλίας ως σύγχρονου εταίρου. Για να διευρύνει την απήχηση του Σχεδίου, η Ρώμη έχει δώσει έμφαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τη διαφοροποίηση.

Έργα ηλιακής και αιολικής ενέργειας στην Αλγερία και την Αίγυπτο, καθώς και γεωθερμική συνεργασία με την Κένυα, έχουν προβληθεί ως αποδείξεις ότι η Ιταλία επενδύει στη μετάβαση της Αφρικής στην καθαρή ενέργεια. Αυτές οι πρωτοβουλίες παραμένουν περιορισμένες σε κλίμακα, αλλά ανταποκρίνονται στα οξυμένα ηλεκτρικά ελλείμματα της ηπείρου και ευθυγραμμίζονται με τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες για το κλίμα. Για τη Ρώμη, φέρουν επίσης συμβολικό βάρος: η εμπλοκή παρουσιάζεται όχι ως εκμεταλλευτική αλλά ως προοδευτική, προβάλλοντας την Ιταλία ως εταίρο στη διαφοροποίηση και τη βιομηχανική ανάπτυξη και όχι ως απλό καταναλωτή αερίου. Αυτή η μετατόπιση του αφηγήματος επεκτείνεται στις υποδομές και τη γεωργία, όπου ιταλικές εταιρείες επιδιώκουν να αγκυρώσουν τους ενεργειακούς δεσμούς σε ευρύτερες μορφές οικονομικής συνεργασίας.

Έργα σε λιμάνια, δίκτυα ηλεκτρισμού και διαδρόμους μεταφορών ενισχύουν τη βάση των υδρογονανθράκων διευκολύνοντας τις ροές αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας. Στη Βόρεια Αφρική, ο εκσυγχρονισμός των λιμενικών εγκαταστάσεων και των διασυνδεδεμένων δικτύων συνδέεται άμεσα με την επιδίωξη της Ιταλίας να καταστεί κόμβος για τις ευρωπαϊκές εισαγωγές, ενώ οι πρωτοβουλίες ψηφιακής συνδεσιμότητας στην Ανατολική Αφρική επεκτείνουν το Σχέδιο Ματτέι σε τομείς που υποστηρίζουν το εμπόριο και τη διακυβέρνηση. Η γεωργία έχει επίσης ενταχθεί στη στρατηγική, με προγράμματα στην Τυνησία, την Αίγυπτο και την Ανατολική Αφρική να παρουσιάζονται ως συνεισφορές στην επισιτιστική ασφάλεια και την απασχόληση στην ύπαιθρο. Αυτές οι προσπάθειες επιτρέπουν στη Ρώμη να ισχυρίζεται ότι το Σχέδιο Ματτέι είναι κάτι περισσότερο από εξόρυξη πόρων — ότι συνδέει τις ιταλικές ανάγκες με την αφρικανική ανάπτυξη σε ένα αμοιβαίο πλαίσιο. Αυτό που συγκρατεί όλες αυτές τις ετερογενείς πτυχές είναι η ENI, της οποίας ο ρόλος ως εταιρεία και σχεδόν κρατικός φορέας προσδίδει συνοχή σε όλη την αρχιτεκτονική.

Από την εποχή του Ματτέι, η ENI λειτουργεί ως κάτι περισσότερο από εμπορική επιχείρηση — δρα ως προέκταση της ιταλικής κρατικής ισχύος. Το Σχέδιο Ματτέι θεσμοθετεί αυτόν τον ρόλο, μετατρέποντας την ENI στο κύριο όργανο προβολής. Η εταιρεία διαπραγματεύεται απευθείας με αφρικανικές κυβερνήσεις, κινητοποιεί κεφάλαια και υλοποιεί έργα που μπορούν να παρουσιαστούν ως διπλωματικές επιτυχίες. Αυτή η συγκέντρωση εταιρικής και πολιτικής ισχύος διακρίνει την Ιταλία από τους ομολόγους της. Η Γαλλία διαχέει την παρουσία της μέσω ενός δικτύου οργανισμών, ενώ η Γερμανία διοχετεύει την επιρροή της μέσω της αναπτυξιακής χρηματοδότησης· η Ιταλία βασίζεται σε έναν και μόνο φορέα ευθυγραμμισμένο με την εθνική στρατηγική.

Τα πλεονεκτήματα αυτού του μοντέλου είναι σαφή. Η ENI διαθέτει αναγνωρισμένο brand, αξιοπιστία στην υλοποίηση σύνθετων έργων και αποδεδειγμένη ικανότητα να δρα σε ασταθή περιβάλλοντα. Παρέχει στη Ρώμη ευελιξία, επιτρέποντας στη χάραξη πολιτικής και την επένδυση να κινούνται ταυτόχρονα. Ωστόσο, η εξάρτηση από μία εταιρεία εισάγει και ευπάθειες. Η αξιοπιστία του Σχεδίου Ματτέι εξαρτάται από την ικανότητα της ENI να διατηρεί τη λειτουργία της σε ευαίσθητα περιβάλλοντα όπως η Λιβύη και η Μοζαμβίκη, και οι αποφάσεις της παραμένουν τόσο εμπορικές όσο και πολιτικές. Ένα επιχειρηματικό πλήγμα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά άμεσα πολιτικό, ικανό να υπονομεύσει το ευρύτερο αφήγημα της ιταλικής εμβέλειας. Και ακόμη και όταν η ENI αποδίδει σταθερά, το βάρος της Ιταλίας μετριέται σε σχέση με ανταγωνιστές με πολύ μεγαλύτερους πόρους. Σε αυτό το σημείο, ο ρόλος της αφρικανικής αυτονομίας καθίσταται καθοριστικός, καθώς οι κυβερνήσεις βαθμονομούν μέχρι ποιο σημείο θα εντάξουν τη Ρώμη στις στρατηγικές τους εν μέσω προσφορών από την Κίνα, τα κράτη του Κόλπου, τη Σλαβομακεδονία και άλλους.

Οι αντιδράσεις σε ολόκληρη την ήπειρο αναδεικνύουν τόσο τις ευκαιρίες όσο και τους περιορισμούς. Η Αλγερία εκτιμά τα ιταλικά συμβόλαια, αλλά τηρεί επιφυλάξεις διατηρώντας δεσμούς με τη Μόσχα και το Πεκίνο. Η Τυνησία έχει αποδεχθεί την ευρωπαϊκή και ιταλική οικονομική στήριξη, αλλά αντιστάθηκε σε ευρύτερους όρους. Η Αίγυπτος αξιοποιεί το καθεστώς της ως ενεργειακού κόμβου και φύλακα της μετανάστευσης για να προσελκύσει πόρους από πολλούς ενδιαφερόμενους, ενσωματώνοντας την Ιταλία σε ένα πολυσύχναστο πεδίο. Στη Δυτική Αφρική, η Ακτή Ελεφαντοστού και άλλες χώρες καλωσόρισαν τις ιταλικές πρωτοβουλίες όχι ως υποκατάστατο της γαλλικής επιρροής αλλά ως επιπλέον διαπραγματευτική επιλογή. Η Ιταλία αναγνωρίζεται ως χρήσιμος εταίρος, αλλά ως ένας μεταξύ πολλών.

Η γεωοικονομική στρατηγική του Σχεδίου Ματτέι έχει συνεπώς αποδώσει απτά αποτελέσματα: ροές φυσικού αερίου από την Αλγερία, ανανεωμένες επενδύσεις στη Λιβύη, ηπειρωτική εμβέλεια μέσω υποσαχάριας δραστηριότητας και διαφοροποίηση στις ανανεώσιμες πηγές, τις υποδομές και τη γεωργία. Έχει κινητοποιήσει την ENI ως σχεδόν κρατικό φορέα για να αγκυρώσει αυτά τα κέρδη. Ωστόσο, η βιωσιμότητά τους εξαρτάται από τη βούληση των αφρικανικών κυβερνήσεων να διατηρήσουν τη συνεργασία και από την ικανότητα της ENI να αποδίδει σε δύσκολα περιβάλλοντα. Η Ιταλία έχει επιτύχει ορατότητα σε ολόκληρη την ήπειρο· το αναπάντητο ερώτημα είναι εάν αυτή η ορατότητα μπορεί να μετατραπεί σε διαρκή επιρροή ή εάν θα παραμείνει ευκαιριακή σε ένα ανταγωνιστικό και ασταθές πεδίο.

Ευρώπη, Μετανάστευση και Στρατηγική Προοπτική
Το Σχέδιο Ματτέι δεν αποτελεί μόνο αφρικανικό πλαίσιο αλλά και ευρωπαϊκό. Από τη στιγμή της έναρξής του, η Ρώμη το παρουσίασε ως ευθυγραμμισμένο με την Παγκόσμια Πύλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το πρόγραμμα των 300 δισεκατομμυρίων ευρώ που ανακοινώθηκε το 2021 για τη χρηματοδότηση παγκόσμιων υποδομών και συνδεσιμότητας. Συγκριτικά, το πακέτο των 5,5 δισεκατομμυρίων ευρώ της Ιταλίας, κατανεμημένο μεταξύ περιβαλλοντικών και αναπτυξιακών ταμείων, είναι περιορισμένο. Η διαφορά κλίμακας δεν απέτρεψε την κυβέρνηση Μελόνι από το να παρουσιάσει το σχέδιο ως ευρωπαϊκό περιουσιακό στοιχείο. Κάθε παράδοση φυσικού αερίου από την Αλγερία και κάθε συμφωνία για τη μετανάστευση με την Τυνησία έχει πλαισιωθεί ως μέρος της συλλογικής ασφάλειας της Ευρώπης και όχι ως αποκλειστικά ιταλική πρωτοβουλία — και αυτή η τοποθέτηση έχει δώσει στη Ρώμη το βήμα να ισχυριστεί ότι η γεωγραφία την καθιστά αναντικατάστατη.

Αυτός ο ισχυρισμός, ωστόσο, εντάσσει την Ιταλία σε ανταγωνισμό με άλλα κράτη-μέλη. Η Γαλλία είναι ο πιο ευαίσθητος ανταγωνιστής, καθώς τα μακρόχρονα δίκτυα πολιτικής, εμπορικής και πολιτιστικής επιρροής της επικαλύπτονται άμεσα με τον ιταλικό ακτιβισμό στην Αλγερία, την Τυνησία και τη Λιβύη. Καθώς το Παρίσι πασχίζει με τη φθίνουσα επιρροή του σε περιοχές της Βόρειας Αφρικής και του Σαχέλ, η Ρώμη άδραξε ευκαιρίες, προκαλώντας ωστόσο ανησυχία. Και η Ισπανία έχει λόγους επιφύλαξης. Οι συνεργασίες της για τη μετανάστευση στη Δυτική Αφρική και η σημασία της διαδρομής μέσω των Καναρίων Νήσων σημαίνουν ότι η Μαδρίτη βλέπει τις ιταλικές πρωτοβουλίες στις ίδιες περιοχές ως πιθανό ανταγωνισμό. Η Γερμανία δρα διαφορετικά: λιγότερο επικεντρωμένη στη γεωγραφία αλλά οπλισμένη με πόρους, το Βερολίνο είναι από τους μεγαλύτερους παρόχους βοήθειας και χρηματοδότησης στην Αφρική, και το βάρος του επηρεάζει κάθε ευρωπαϊκή συζήτηση περί εμπλοκής. Για τη Ρώμη, το Σχέδιο Ματτέι λειτουργεί συνεπώς σε ένα περιβάλλον όπου ο συντονισμός θα μπορούσε να προσδώσει συλλογική ισχύ, αλλά όπου είναι εξίσου πιθανό να κυριαρχήσει ο ανταγωνισμός.

Για την Ιταλία, το διακύβευμα γύρω από το ανανεωμένο Σχέδιο Ματτέι είναι άμεσο. Η επιτυχία θα αποδείκνυε ότι μια μεσαία δύναμη μπορεί να μετατρέψει δομικές ευπάθειες σε εργαλεία επιρροής αξιοποιώντας την ενεργειακή διπλωματία, τη διαχείριση της μετανάστευσης και τη γεωγραφική της θέση. Η αποτυχία θα αποκάλυπτε το σχέδιο ως πολιτικό branding που δεν αντέχει στις πιέσεις του ανταγωνισμού και της αστάθειας. Για την Ευρώπη, το διακύβευμα είναι η συνοχή. Η Ένωση υφίσταται πίεση να παρουσιάσει αξιόπιστη παρουσία στην Αφρική ως απάντηση στην Πρωτοβουλία Belt and Road της Κίνας και στις επενδύσεις των κρατών του Κόλπου. Εθνικά σχέδια όπως το Σχέδιο Ματτέι θα μπορούσαν να συμβάλουν σε αυτή την παρουσία, αλλά θα μπορούσαν επίσης να τη διασπάσουν εάν επικρατήσει ο ανταγωνισμός. Για την Αφρική, το διακύβευμα είναι η ευκαιρία. Οι κυβερνήσεις μπορούν να αποκομίσουν οφέλη από πολλούς Ευρωπαίους διεκδικητές, αλλά πρέπει να σταθμίσουν εάν η εξάρτηση από βραχυπρόθεσμες παραχωρήσεις υπονομεύει τη μακροπρόθεσμη αυτονομία.

Το Σχέδιο Ματτέι υπενθυμίζει την παλαιά φιλοδοξία της Ιταλίας ενώ θέτει υπό έλεγχο τη σημερινή της στρατηγική, θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο η ενεργειακή διπλωματία και η διαχείριση της μετανάστευσης μπορούν να αντέξουν την πραγματικότητα της αφρικανικής αυτονομίας και του ευρωπαϊκού ανταγωνισμού. Το αποτέλεσμά του θα δείξει εάν η Ρώμη μπορεί να εδραιώσει τη θέση της ως νότιος ευρωπαϊκός δρων στην Αφρική ή εάν το Σχέδιο θα παραμείνει άλλη μία πρωτοβουλία της οποίας η φιλοδοξία ξεπέρασε τη δυνατότητα επιβίωσης.

geopoliticalmonitor.

Κάτι θα αλλάξει: Τραμπ και Χέγκεθ συναντώνται ξαφνικά με επικεφαλής του Στρατού δώδεκα χωρών

0

Το Πεντάγωνο προσκάλεσε ξαφνικά ανώτερους διοικητές των ΗΠΑ από όλο τον κόσμο σε μια συνάντηση σε στρατιωτική βάση στη Βιρτζίνια, όπου θα τους απευθύνουν ομιλία ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, γράφει το Associated Press.

Η συνάντηση, που έχει προγραμματιστεί για τη βάση του Σώματος Πεζοναυτών στο Κουάντικο, κοντά στην Ουάσινγκτον, έχει πυροδοτήσει εκτεταμένες εικασίες σχετικά με τον σκοπό και την αξία της συνάντησης τόσων πολλών στρατηγών και ναυάρχων, ειδικά επειδή πολλοί από αυτούς σταθμεύουν σε περισσότερες από δώδεκα χώρες, συμπεριλαμβανομένων ζωνών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και αλλού.

Αν και οι συναντήσεις μεταξύ ανώτερων στρατιωτικών και πολιτικών ηγετών δεν είναι κάτι καινούργιο, οι ειδικοί σημείωσαν ότι το μέγεθος της συνάντησης, η ταχύτητα με την οποία συγκλήθηκε και η μυστικότητα που την περιέβαλε ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστο γεγονός.

«Η ιδέα ότι ο υπουργός θα μιλούσε με τους στρατηγούς και θα παρουσίαζε το όραμά του για τη λειτουργία του τμήματος, και ίσως τη στρατηγική και την οργάνωσή του, έχει απόλυτα νόημα», δήλωσε ο Μαρκ Καντσιάν, ανώτερος σύμβουλος στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών και συνταξιούχος συνταγματάρχης των Πεζοναυτών.

«Αυτό που προκαλεί έκπληξη είναι γιατί η συνάντηση ανακοινώθηκε τόσο νωρίς, γιατί πραγματοποιείται αυτοπροσώπως και τι μπορεί να συνεπάγεται αυτό», πρόσθεσε ο Καντσιάν.

Αυτή η αβεβαιότητα έρχεται καθώς η χώρα αντιμετωπίζει πιθανό κλείσιμο της κυβέρνησης αυτή την εβδομάδα, και καθώς ο Χέγκσεθ, ο οποίος έχει δώσει έμφαση στην αποτελεσματικότητα της μάχης και σε αυτό που αποκαλεί «πολεμικό πνεύμα», έχει προβεί σε αρκετές ασυνήθιστες και ανεξήγητες ενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης του αριθμού των γενικών αξιωματικών και της απόλυσης άλλων ανώτερων στρατιωτικών ηγετών.

AP

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

Νευροκόπι: Το συνέδριο για το νερό, τα συμπεράσματα και οι … απουσίες

0
ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΗ ΓΚΕΡΤΑ

Αν και είμαι πολύ επιφυλακτικός απέναντι στα συνέδρια και τις ημερίδες που διεξάγονται κατά κόρον στη χώρας, το συνέδριο για το νερό που πραγματοποιήθηκε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο στο Νευροκόπι, ήταν ομολογουμένως, πολύ καλό.

Όχι τόσο για την οργάνωση του(άριστος οικοδεσπότης ο Δήμος Νευροκοπίου) όσο για την ποιότητα των εργασιών του και κυρίως για τα συμπεράσματα του.

 

Που ουσιαστικά ήταν ένα. Σαφές και ξεκάθαρο.

«Κάντε τώρα υποδομές με στόχο την σωστή διαχείριση του νερού, πριν είναι πολύ αργά»

Το λυπηρό κατ εμέ και παράλληλα ενδεικτικό του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζουν το μεγάλο πρόβλημα διαχείρισης του νερού, όλοι οι εμπλεκόμενοι θεσμικοί φορείς, ήταν η …απουσία τους.

Απουσία των αρμόδιων για το θέμα Υπουργείων μέσω της πολιτικής τους ηγεσίας.

Η παρουσία της συντονίστριας του γραφείου του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη δεν μπορεί εκ των πραγμάτων να υποκαταστήσει τους καθ ύλην αρμόδιους υπουργούς.

Απουσία των εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης των όμορων νομών, παρά το γεγονός ότι κλήθηκαν να παραστούν.

Μάλλον έχουν την εντύπωση ότι το νερό και η διαχείριση του αποτελεί ένα θέμα τοπικό και δεν τους αγγίζει.

Απουσία των περισσότερων πανελλαδικών media αλλά και πολλών περιφερειακών μέσων ενημέρωσης.

Βλέπετε το ρεπορτάζ δεν είχε ούτε πόνο, ούτε αίμα ούτε – έστω και λίγη …ένταση και επεισόδια.

Δεν θα αναφερθώ περισσότερο στο θέμα.

Υιοθετώ πλήρως την άποψη του γνωστού δημοσιογράφου Παντελή Σαββίδη, ο οποίος παρέστη στο συνέδριο ως ομιλητής και αναφέρει ως επίλογο στο κείμενο του:

«Εύχομαι στους δημάρχους που συνεργάστηκαν για το συνέδριο να πετύχουν τον στόχο τους. Θέλουν να προλάβουν την λειψυδρία στον τόπο τους. Η λειψυδρία μπορεί να προληφθεί. Άνθρωποι θα υπάρχουν να ποτίσουν τα χωράφια και να ξεδιψάσουν; Ή θα ψάχνουν κάποια δουλειά στην Αθήνα;»

alpha-news.gr

Τουρκικό στρατιωτικό περιοδικό ισχυρίζεται ότι το NATO χρησιμοποιεί την Άγκυρα χωρίς να της δίνει φωνή

0


30 Σεπτεμβρίου 2025

Levent Kenez/Στοκχόλμη

Μία ερευνητική εργασία που δημοσιεύθηκε από περιοδικό συνδεδεμένο με τον στρατό της Τουρκίας έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση σχετικά με τον ρόλο της Άγκυρας στο NATO, προειδοποιώντας ότι η χώρα φέρει βαριές ευθύνες στην πρώτη γραμμή ενώ απολαμβάνει περιορισμένη επιρροή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της συμμαχίας.

Το άρθρο, το οποίο εμφανίζεται στο Journal of Defence and Security Research και είναι γραμμένο από τον Mehmet Kılıç του Πανεπιστημίου Başkent, επισημαίνει ένα παράδοξο στον πυρήνα της εξελισσόμενης αμυντικής στάσης του NATO. Η Τουρκία περιγράφεται ως ένα αναντικατάστατο κράτος της νότιας πτέρυγας με μέσα που κυμαίνονται από στόλους μη επανδρωμένων αεροσκαφών έως έλεγχο της Μαύρης Θάλασσας, ωστόσο παραμένει δομικά στο περιθώριο όταν καθορίζεται η στρατηγική.

Το περιοδικό εποπτεύεται από το Εθνικό Πανεπιστήμιο Άμυνας της Τουρκίας, το οποίο ιδρύθηκε το 2016 μετά από απόπειρα πραξικοπήματος που οδήγησε σε σαρωτική εκκαθάριση φιλοΝΑΤΟϊκών αξιωματικών και στο κλείσιμο των παραδοσιακών στρατιωτικών ακαδημιών. Ως μέρος της αναδιάρθρωσης των ενόπλων δυνάμεων από τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, το πανεπιστήμιο έχει έκτοτε καταστεί ο μοναδικός φρουρός της εκπαίδευσης αξιωματικών, προσδίδοντας στις δημοσιεύσεις του ιδιαίτερη βαρύτητα ως αντανάκλαση του πώς η ανασχηματισμένη στρατιωτική ηγεσία βλέπει τη συμμαχία.

Η ανάλυση των 29 σελίδων εξετάζει τα περιφερειακά αμυντικά σχέδια του NATO για την περίοδο 2023–2025, συμπεριλαμβανομένων των αναπτύξεων «East Shield» κατά μήκος της Πολωνίας, της Ρουμανίας και της Τουρκίας, της προωθημένης παρουσίας στη Μαύρη Θάλασσα και της πανευρωπαϊκής πρωτοβουλίας αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας Sky Shield. Σε καθεμία περίπτωση, η Άγκυρα παρουσιάζεται ως καθοριστικός παίκτης, παρέχοντας βάσεις, υποδομές εφοδιαστικής αλυσίδας και εφαρμογή της Σύμβασης του Μοντρέ, η οποία ρυθμίζει τη ναυτική πρόσβαση στα στενά που συνδέουν τη Μεσόγειο με τη Μαύρη Θάλασσα.

Η εγχώρια αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας, και ιδιαίτερα τα προγράμματα ένοπλων μη επανδρωμένων αεροσκαφών, επισημαίνεται ως πυλώνας των επιχειρήσεων της νότιας πτέρυγας του NATO. Τα τουρκικά αεροδρόμια και λιμάνια περιγράφονται ως στρατηγικό βάθος για αποστολές της συμμαχίας που εκτείνονται από την Ανατολική Ευρώπη έως τη Μέση Ανατολή.

Αλλά παρά αυτές τις συνεισφορές, η έκθεση επικρίνει αυτό που αποκαλεί ανισορροπία «υψηλής ευθύνης, χαμηλής επιρροής». Η εξουσία λήψης αποφάσεων, υποστηρίζει, συγκεντρώνεται μεταξύ των βασικών κρατών του NATO — των Ηνωμένων Πολιτειών, της Βρετανίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας — ενώ σύμμαχοι της πρώτης γραμμής όπως η Τουρκία, η Πολωνία και τα κράτη της Βαλτικής επωμίζονται δυσανάλογους κινδύνους χωρίς ισότιμη συμμετοχή.

Αυτή η ανισορροπία, προειδοποιεί η μελέτη, θα μπορούσε να εμβαθύνει τις εσωτερικές διαιρέσεις της συμμαχίας σε μια περίοδο κατά την οποία το NATO επαναπροσδιορίζει τον ρόλο του όχι απλώς ως αμυντική συνθήκη αλλά ως φορέας διαμόρφωσης περιφερειακής τάξης.

Το άρθρο πλαισιώνει την Τουρκία ως «ημιπεριφερειακό» μέλος: στρατιωτικά αναντικατάστατη αλλά κανονιστικά και θεσμικά περιθωριοποιημένη. Με απλά λόγια, η Άγκυρα φέρει τα βάρη της γεωγραφίας και της στρατιωτικής συνεισφοράς, αλλά η φωνή της στον καθορισμό του δόγματος της συμμαχίας παραμένει αποδυναμωμένη.

Η κριτική έρχεται καθώς το NATO επιδιώκει δαπανηρές προσπάθειες εκσυγχρονισμού. Οι ηγέτες στη σύνοδο της Χάγης το 2025 δεσμεύτηκαν να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5 τοις εκατό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, στόχος που είναι πιθανό να πιέσει τις χώρες που ήδη φέρουν βαρύ επιχειρησιακό φορτίο. Για την Τουρκία, με την ευμετάβλητη οικονομία της, η πίεση θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα έντονη.

Από την αναδιοργάνωσή του, ο τουρκικός στρατός έχει αποκτήσει διαφορετικό προφίλ εντός του NATO. Παλαιότερα γνωστός για τον μεγάλο στρατό του από κληρωτούς, έχει επενδύσει σε μεγάλο βαθμό σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ασύμμετρες δυνατότητες και δυνάμεις ταχείας ανάπτυξης. Οι επεμβάσεις του στη Συρία, τη Λιβύη και τον Νότιο Καύκασο ανέδειξαν τόσο τις νέες του ικανότητες όσο και την προθυμία να ενεργεί ανεξάρτητα από τους συμμάχους.

Αυτή η ανεξαρτησία έχει κατά καιρούς ανησυχήσει τους εταίρους του NATO. Η αγορά από την Άγκυρα του ρωσικού συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας S-400 το 2019 οδήγησε σε αμερικανικές κυρώσεις και στην απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35 Joint Strike Fighter. Διαφωνίες για τη Συρία και την ανατολική Μεσόγειο προστέθηκαν στις εντάσεις. Ωστόσο, η συμμαχία βασίστηκε επίσης στα μέσα της Τουρκίας, ιδιαίτερα για την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.

Η δημοσίευση του άρθρου συνέπεσε με την επίσκεψη του Προέδρου Ερντογάν στον Λευκό Οίκο στις 25 Σεπτεμβρίου. Τουρκικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ο Ερντογάν και ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ συζήτησαν την άρση κυρώσεων κατά της Τουρκίας, την επανένταξη της Άγκυρας στο πρόγραμμα F-35 και την έγκριση νέων πωλήσεων F-16. Η συνάντηση περιγράφηκε ως θετική, αν και δεν ανακοινώθηκαν συγκεκριμένες αποφάσεις για τη βιομηχανία άμυνας. Μιλώντας στους δημοσιογράφους μετά, ο Τραμπ δήλωσε ότι υπάρχει κάτι που πρέπει να κάνει ο Πρόεδρος Ερντογάν ώστε η Τουρκία να επανενταχθεί στο πρόγραμμα F-35, αλλά δεν παρείχε λεπτομέρειες. Σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ειδικοί λένε ότι η απαίτηση του Τραμπ μπορεί να περιλαμβάνει την απαλλαγή της Άγκυρας από τους S-400 ή, όπως έχει αναφερθεί προηγουμένως στα μέσα, την αποθήκευσή τους στη Βάση Ιντσιρλίκ στην Άδανα, καθώς και την αποχή από την αγορά πετρελαίου από τη Ρωσία. Οποιοδήποτε βήμα για άρση κυρώσεων ή πώληση μαχητικών αεροσκαφών θα απαιτήσει επίσης έγκριση από το Κογκρέσο των ΗΠΑ.

Το άρθρο του περιοδικού αντικατοπτρίζει μακροχρόνια τουρκικά παράπονα σχετικά με την κατανομή των βαρών και την αναγνώριση. Υποστηρίζει ότι ο τεχνολογικός μετασχηματισμός του NATO, με τα βασικά μέλη να ηγούνται πρωτοβουλιών για την τεχνητή νοημοσύνη, τον κυβερνοπόλεμο και τα αυτόνομα συστήματα, διατρέχει τον κίνδυνο να αφήσει τους περιφερειακούς συμμάχους στη θέση των εκτελεστών αντί των διαμορφωτών του δόγματος.

Επισημαίνει επίσης ένα γεωγραφικό παράδοξο: ενώ οι νέες γραμμές άμυνας του NATO στις Βαλτικές χώρες και στην Ανατολική Ευρώπη απολαμβάνουν ισχυρή πολιτική στήριξη, οι ρόλοι της Τουρκίας στο νότιο μέτωπο και στη Μαύρη Θάλασσα αντιμετωπίζονται περισσότερο ως λειτουργικές αναγκαιότητες παρά ως στρατηγικές προτεραιότητες.

Κείμενο ερευνητικής εργασίας για τον εξελισσόμενο ρόλο του NATO, δημοσιευμένο στο Journal of Defence and Security Research στις 18 Σεπτεμβρίου 2025.

Το άρθρο δεν υποδηλώνει ότι η Τουρκία θα πρέπει να αποκοπεί από το NATO. Αντιθέτως, τονίζει τον αναντικατάστατο ρόλο της Άγκυρας και παρουσιάζει την ανισορροπία ως πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί και όχι ως λόγο αποχώρησης. Παρ’ όλα αυτά, θέτοντας το ζήτημα σε όρους «κέντρου και περιφέρειας», αναδεικνύει μια ιεραρχία εντός της συμμαχίας που η Άγκυρα βρίσκει όλο και πιο άβολη.

Η Τουρκία, η οποία εντάχθηκε στο NATO το 1952, διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη της συμμαχίας μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, με περίπου 445.000 ενεργό προσωπικό και περισσότερους από 200.000 εφέδρους. Φιλοξενεί τη Βάση Ιντσιρλίκ, η οποία χρησιμοποιείται για επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του NATO, και τον σταθμό ραντάρ Kurecik στη Μαλάτεια, ένα κρίσιμο τμήμα της αντιβαλλιστικής ασπίδας του NATO. Η Τουρκία παρέχει επίσης κόμβους υλικοτεχνικής υποστήριξης και εγκαταστάσεις διοίκησης που στηρίζουν αποστολές στα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και τη Μαύρη Θάλασσα, και έχει συνεισφέρει στρατεύματα σε επιχειρήσεις στο Κόσοβο, το Αφγανιστάν και τη Μεσόγειο. Η Χερσαία Διοίκηση του NATO (LANDCOM) έχει την έδρα της στη Σμύρνη, ενώ η Κωνσταντινούπολη φιλοξενεί το Σώμα Ταχείας Ανάπτυξης του NATO (NRDC-TUR). Η Άγκυρα είναι έδρα του Κέντρου Αριστείας για την Άμυνα κατά της Τρομοκρατίας (CoE-DAT) του NATO και του Κέντρου Εκπαίδευσης για τη Συνεργασία για την Ειρήνη, ενώ στην Κωνσταντινούπολη λειτουργεί το Κέντρο Αριστείας Ναυτικής Ασφάλειας (MARSEC CoE).

Η 36η ετήσια σύνοδος κορυφής του NATO έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στις 7–8 Ιουλίου 2026, όπου οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των κρατών-μελών αναμένεται να λάβουν επίσημες αποφάσεις για ζητήματα ασφαλείας.

Παράλληλα, ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί, αρχηγός του Κόμματος Εθνικιστικού Κινήματος (MHP), εταίρος στον κυβερνητικό συνασπισμό, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η Τουρκία θα πρέπει να αλλάξει τον άξονά της σχηματίζοντας οικονομικές και στρατιωτικές συμμαχίες με τη Ρωσία και την Κίνα. Ωστόσο, ο Ερντογάν δεν απάντησε σε αυτήν την απαίτηση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στις ΗΠΑ, λέγοντας στους δημοσιογράφους που ρώτησαν για την πρόταση ότι δεν ήταν σε θέση να παρακολουθήσει τις δηλώσεις του Μπαχτσελί.

Nordic Monitor

Βοσνία: Ο Λαβρόφ ζητά «επανεκτίμηση» των Ειρηνευτικών Συμφωνιών του Ντέιτον

0

Η Ρωσία επανενεργοποιεί ένα νέο μέτωπο αντιπαράθεσης στην Ευρώπη και ανακοινώνει ότι θέλει να χρησιμοποιήσει την προεδρία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για να «επανεκτιμήσει» τις Συμφωνίες του Ντέιτον, οι οποίες τερμάτισαν τους αιματηρούς βαλκανικούς πολέμους του 1995, μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, όταν Σέρβοι, Κροάτες και Βόσνιοι πολέμησαν μεταξύ τους.

Σύμφωνα με ρουμανική ειδησεογραφική ιστοσελίδα, η Ρωσία θα αναλάβει την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας τον Οκτώβριο. «Η προεδρία μας θα επικεντρωθεί ιδιαίτερα στην εφαρμογή των Συμφωνιών του Ντέιτον για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη», δήλωσε ο Σεργκέι Λαβρόφ.

Ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας υπερασπίζεται τους Σέρβους Ορθόδοξους αδελφούς στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη με μια ομιλία που υπενθυμίζει τις δικαιολογίες που εξαπέλυσε ο Πούτιν πριν από την εισβολή στην Ουκρανία, όταν κατηγόρησε το Κίεβο ότι παραβιάζει τα δικαιώματα των Ρώσων στο Ντονμπάς.

«Η Δύση έχει χαράξει μια πορεία για την αποδυνάμωση της κρατικής υπόστασης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης υπονομεύοντας την Ειρηνευτική Συμφωνία του Ντέιτον» – αυτό είναι το μήνυμα που μεταφέρει ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τόσο στο Κόσοβο όσο και στη Βοσνία, θίγονται τα ζωτικά συμφέροντα του σερβικού λαού, συμπεριλαμβανομένων των παραδοσιακών δικαιωμάτων της Σερβικής Ορθοδοξίας, ισχυρίζεται ο Ρώσος αξιωματούχος.

Ο Λαβρόφ ισχυρίζεται ότι το θέμα είναι επίκαιρο επειδή «η κατάσταση εκεί είναι κρίσιμη». Κατά τη γνώμη του, στόχος είναι η «κατάρρευση των συμφωνιών» και η «παραβίαση των δικαιωμάτων του σερβικού λαού». Τόνισε ότι υπάρχει «κατάφωρη παραβίαση της Συμφωνίας του Ντέιτον, η οποία κατοχύρωσε τα ίσα δικαιώματα των τριών συστατικών λαών – Σέρβων, Κροατών και Βοσνίων».

Εντάσεις στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη

Οι δηλώσεις του Λαβρόφ υποδηλώνουν ότι η Ρωσία θα προσπαθήσει να ασκήσει την επιρροή της στα Βαλκάνια και, ενδεχομένως, να εκμεταλλευτεί τις υπάρχουσες εντάσεις κατά τη διάρκεια της προεδρίας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Εκδρομές στα Βαλκάνια

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Λαβρόφ έθεσε επίσης το ζήτημα του Κοσσυφοπεδίου. Δήλωσε ότι η μονομερής αναγνώριση της ανεξαρτησίας αυτής της περιοχής, αντίθετη με το ψήφισμα 1244 του ΟΗΕ, αποτελεί «επίθεση κατά της σερβικής κρατικής υπόστασης».

Ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας επέμεινε ότι όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ πρέπει να συμμορφώνονται με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Η ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου παρέμεινε ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα, αλλά οι εντάσεις στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη τροφοδοτούνται κυρίως από τους Σέρβους εθνικιστές, οι οποίοι μερικές φορές υποστηρίζουν ανοιχτά τη διάλυση του κράτους.

Ο πρώην ηγέτης της Δημοκρατίας Σέρπσκα, Μίλοραντ Ντόντικ, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η οντότητα της οποίας ηγήθηκε θα πρέπει να ενταχθεί στη Σερβία. Τον Αύγουστο, ένα βοσνιακό δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση να τον απομακρύνει από το αξίωμα του προέδρου, απορρίπτοντας την έφεσή του κατά της απόφασης της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής. Ο Ντόντικ δήλωσε αργότερα ότι δεν θα συμμορφωθεί με την ετυμηγορία.

Ενώ οι Σέρβοι ηγέτες αμφισβητούν τους κοινούς θεσμούς, η Δύση προσπαθεί να διατηρήσει ενωμένη τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, στο πνεύμα της Συμφωνίας του Ντέιτον.

Αντιφάσεις στη στάση της Ρωσίας

Ο Λαβρόφ ανέφερε επίσης άλλα παραδείγματα «δυτικών παραβιάσεων», κάνοντας παραλληλισμούς με τις Συμφωνίες του Μινσκ ή τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στο Ιράν, τις οποίες η Τεχεράνη απαιτεί να μην τηρούνται. Η Ρωσία, ωστόσο, σιωπά για τις δικές της παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Μεταξύ αυτών είναι το Μνημόνιο της Βουδαπέστης, μέσω του οποίου η Μόσχα δεσμεύτηκε να εγγυηθεί την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, ένα έγγραφο που παραβιάστηκε με την προσάρτηση της Κριμαίας και την στρατιωτική επιθετικότητα που ξεκίνησε το 2014 και εντάθηκε το 2022.

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

«Η Τουρκία στέλνει περισσότερο ρωσικό πετρέλαιο στην Ευρώπη απ’ ό,τι η Ινδία»: Ειδικός στην ενέργεια κατακεραυνώνει τη λογική των δασμών του Τραμπ

0

Ο Δρ. Anas Al Hajji αμφισβητεί την αιτιολόγηση της διοίκησης Τραμπ για την επιβολή υψηλών δασμών στην Ινδία λόγω των αγορών ρωσικού πετρελαίου, υποστηρίζοντας ότι άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας και της Κίνας, εισάγουν πολύ περισσότερα χωρίς να υφίστανται τις ίδιες κατηγορίες. (Business Today)

«Η Τουρκία εισάγει τεράστιες ποσότητες φυσικού αερίου και προϊόντων πετρελαίου από τη Ρωσία. Κανείς δεν κατηγόρησε την Τουρκία ότι υποστηρίζει τον πόλεμο. Και το γεγονός είναι ότι η Τουρκία εξάγει περισσότερα πετρελαϊκά προϊόντα στην Ευρώπη προερχόμενα από ρωσικό πετρέλαιο απ’ ό,τι η Ινδία. Και κανείς δεν την κατηγόρησε ότι υποστηρίζει τον πόλεμο. Η Κίνα εισάγει τεράστιες ποσότητες φυσικού αερίου και πετρελαίου από τη Ρωσία. Κανείς δεν κατηγόρησε την Κίνα για αυτό», είπε ο Al Hajji σε συνέντευξη στο The Core. (Business Today)

Κατήγγειλε αυτό που περιέγραψε ως ασυνέπειες στην πολιτική των ΗΠΑ. «Τον προηγούμενο μήνα, το 12% των εισαγωγών φυσικού αερίου της ΕΕ προήλθε από τη Ρωσία, και κανείς δεν τους κατηγόρησε ότι υποστηρίζουν τον πόλεμο στη Ρωσία. Στην πραγματικότητα οι εισαγωγές των ΗΠΑ από τη Ρωσία αυξήθηκαν μέσα στη χρονιά, και κανείς δεν κατηγόρησε τη διοίκηση Τραμπ ότι υποστηρίζει τον πόλεμο», είπε. (Business Today)

Η διοίκηση Τραμπ έχει επιβάλει δασμούς 50% στα ινδικά προϊόντα, με 25% από αυτούς ειδικά συνδεδεμένους με τις αγορές της Ινδίας σε αργό από τη Μόσχα. Ο Λευκός Οίκος κατηγορεί την Ινδία ότι χρηματοδοτεί τον πολεμικό μηχανισμό του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία, αλλά ο Al Hajji απέρριψε αυτό το σκεπτικό. (Business Today)

«Είναι πολύ δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ο δασμός έχει πραγματικά να κάνει με την εισαγωγή ρωσικού πετρελαίου. Νομίζω ότι υπάρχει κάτι περισσότερο πίσω απ’ αυτή την ιστορία. Η Ινδία, με βάση τον πληθυσμό της, είναι η μεγαλύτερη αγορά στον κόσμο, και όλοι θέλουν πρόσβαση σε αυτή την αγορά. Άρα είναι θέμα αυτού; Λοιπόν, αυτή είναι μια καλύτερη εξήγηση από τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου», είπε. (Business Today)

Ο Al Hajji αμφισβήτησε επίσης τη στάση της ΕΕ απέναντι στην ρωσική ενέργεια. «Ο πόλεμος μαίνεται από τον Φεβρουάριο του 2022 και ακόμη εισάγουν ενέργεια από τη Ρωσία μέχρι σήμερα. Και τώρα λένε, ‘Ω, θα απαγορεύσουμε τις εισαγωγές LNG έως το 2027.’ Ηθικά αυτό δεν είναι αποδεκτό», είπε. Παρατήρησε ότι η Γαλλία έχει εισαγάγει όρους ώστε να προστατεύει εταιρείες με μακροχρόνια συμβόλαια από κυρώσεις και διαιτησία, καθιστώντας απίθανη μια πλήρη απαγόρευση. (Business Today)

Στο πεδίο της μάχης, ο Al Hajji υπογράμμισε πώς οι εκλογικοί υπολογισμοί της Ουάσινγκτον επηρέασαν τη στρατηγική της Ουκρανίας εις βάρος της ρωσικής ενεργειακής υποδομής. «Από την αρχή του 2024, η Ουκρανία άρχισε να χρησιμοποιεί drones για να πλήττουν ρωσικές διυλιστήριες, αλλά δεν έπλητταν εγκαταστάσεις αργού πετρελαίου ή εγκαταστάσεις εξαγωγής αργού πετρελαίου. Η διοίκηση Μπάιντεν τους προειδοποίησε να μην τις πλήξουν επειδή δεν ήθελαν υψηλότερες τιμές πετρελαίου πριν τις επανεκλογές», είπε. (Business Today).

Πρόσθεσε ότι υπό τον Τραμπ, η Ουκρανία αρχικά έλαβε την ίδια προειδοποίηση, αλλά οι πρόσφατες επιθέσεις υποδηλώνουν αλλαγή. «Τώρα μπαίνουμε στο τέταρτο τρίμηνο, όπου μπορεί να καταλήξουμε με χαμηλότερη ζήτηση, χαμηλότερες τιμές. Και ξαφνικά, είδαμε για πρώτη φορά την Ουκρανία να πλήττει εγκαταστάσεις εξαγωγής αργού πετρελαίου. Το έχουν κάνει τρεις φορές τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Και είναι ξεκάθαρο ότι το έκαναν με πράσινο φως από τη διοίκηση Τραμπ, απλώς και μόνο λόγω των χαμηλότερων τιμών», είπε.

Ο Al Hajji ανέφερε ότι η Ρωσία φαίνεται να αντιδρά διαταράσσοντας τις εξαγωγές μέσω του τερματικού σταθμού CPC στο Καζακστάν, για να αυξήσει τις παγκόσμιες τιμές. «Είναι απολύτως ξεκάθαρο από αυτό ότι η διοίκηση Πούτιν πιστεύει πως αν αυξήσουμε τις τιμές, οι Ουκρανοί θα σταματήσουν να πλήττουν τις εγκαταστάσεις εξαγωγής αργού πετρελαίου, και αυτό είναι που έχουμε δει τις τελευταίες δύο ημέρες», σημείωσε.

Ο ειδικός στην ενέργεια απέρριψε την ιδέα ότι η μείωση των εσόδων από το ρωσικό πετρέλαιο θα μπορούσε να τερματίσει τον πόλεμο. «Η ιδέα γενικά ότι αν μειωθούν τα έσοδα, αυτό θα τερματίσει τον πόλεμο είναι λανθασμένη. Δεν μιλάμε για μια δημοκρατική χώρα όπου οι άνθρωποι ψηφίζουν για να διώξουν ηγέτες στη Ρωσία. Η Ρωσία πέρασε πολλούς πολέμους στο παρελθόν, ακόμη και την κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου στα μέσα της δεκαετίας του ’80, και μετά τη Σοβιετική Ένωση. Έχουμε δει αρκετές μειώσεις στα έσοδα ως αποτέλεσμα καταρρεύσεων της αγοράς — δεν συνέβη τίποτα. Άρα η ίδια η ιδέα είναι λανθασμένη», είπε.

businesstoday.in

Το «Κρύο ντουζ» με την άρνηση για κινητήρα στο αεροσκάφος KAAN και το παρασκήνιο της διαδοχής Ερντογάν…

0

Ο δημοσιογράφος Ισμαήλ Σαϊμάζ έγραψε ότι η ανακοίνωση του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν ότι η παραγωγή του εγχώριας παραγωγής μαχητικού αεροσκάφους KAAN είχε σταματήσει επειδή η άδεια κινητήρα του δεν είχε εγκριθεί από το Κογκρέσο των ΗΠΑ «δημιούργησε ένα φαινόμενο κρύου ντους στο Μπεστέπε και το κόμμα AK».

Σύμφωνα με την τουρκική T24, o Σαϊμάζ έγραψε  στη σημερινή του στήλη: «Μια πηγή κοντά στο Beştepe με την οποία μίλησα ήταν πολύ αρνητική για τις δηλώσεις του Φιντάν». [Beştepe, Μπεστέπε =περιοχή όπου βρίσκεται το προεδρικό μέγαρο].

Ο Σαϊμάζ, ο οποίος ανέφερε ότι μια πηγή κοντά στην Μπεστέπε του είπε : «Ο Χακάν Φιντάν μετέτρεψε τον “Kaan” σε ανεμόπτερο!» , έγραψε ότι η ίδια πηγή «ισχυρίστηκε ότι ο Φιντάν έριξε σκιά στην επιτυχία του Ερντογάν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στις ΗΠΑ με τα λόγια του και άλλες συμπεριφορές, κάνοντας έτσι τον εαυτό του να ξεχωρίζει».

  • Ο δημοσιογράφος, ο οποίος υπογράμμισε ότι υπήρχαν εκείνοι που εξήγησαν τη διαμάχη μεταξύ της Χάντερ Φιράτ και του Μελίκ Γιγιτέλ  στο CNNTürk «στον άξονα της υποστήριξης ή της αντίθεσης στον Φιντάν», επικαλούμενος μια πηγή κοντά στο AKP, η οποία είπε: «Με έκανε να σκεφτώ ότι έχει ξεκινήσει μια διαμάχη μεταξύ των ομάδων σχετικά με την εποχή μετά τον Ερντογάν ». 

Ο Σαϊμάζ έγραψε : «Από τη στιγμή που έγινε σαφές το ταξίδι του Ερντογάν στις ΗΠΑ, αυτές οι τρεις αμφιβολίες βασανίζουν το μυαλό και την καρδιά του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) και του Μπεστέπε».

Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο, ένα από αυτά είναι ποιος διέρρευσε την μυστική συνάντηση του Ερντογάν με τον γιο του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο Ντολμάμπαχτσε στον ηγέτη του CHP, Οζγκούρ Όζελ (όπως δημοσιεύθηκε πριν μερικές ημέρες).

Το άλλο είναι ποιος έστειλε τις ερωτήσεις στον Συνήγορο των Μέσων Ενημέρωσης, Φαρούκ Μπιλντιριτζί, ο οποίος υποτίθεται ότι θα ρωτήθηκε από δημοσιογράφους στο αεροπλάνο της επιστροφής από τις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με τον Σαϊμάζ, εξετάζεται το ενδεχόμενο είτε ένας από τους δημοσιογράφους στο αεροπλάνο είτε η ομάδα του πρώην Διευθυντή Επικοινωνίας, Φαχρετίν Αλτούν, να διέρρευσαν τις ερωτήσεις.

Μια άλλη «αμφιβολία που βασανίζει το AKP και το Μπεστέπε» είναι ο λόγος για τον οποίο ο Φιντάν έκανε μια τέτοια δήλωση για το KAAN.

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog