Το κόμμα Αδέλφια της Ιταλίας της Τζόρτζια Μελόνι ξεκίνησε μια διαμάχη με την ισχυρή κεντρική τράπεζα της χώρας (που υπακούει στα κελεύσματα της ΕΚΤ όμως) και την ΕΕ για τα αποθέματα χρυσού, καθώς αρνούνται στην ιταλική κυβέρνηση την επιστροφή του ιταλικού χρυσού.
Η κίνηση αυτή εντείνει τη σύγκρουση της κυβέρνησης με την τεχνοκρατική ελίτ της χώρας, που βρίσκεται σε αγαστή συνεργασία με την ΕΚΤ που εδρεύει στην Φρανκφούρτη.
Τον περασμένο μήνα ο Λούτσιο Μάλαν, επικεφαλής του δεξιού κόμματος στη Γερουσία και στενός σύμμαχος της Μελόνι, κατέθεσε μια τροπολογία στον προϋπολογισμό του 2026 που θα επιβεβαιώνει την ιδιοκτησία του ιταλικού κράτους σε αποθέματα χρυσού αξίας σχεδόν 290 δισ. ευρώ, τα οποία κατέχει η Τράπεζα της Ιταλίας.
Η αξία του αποθέματος της Τράπεζας της Ιταλίας έχει αυξηθεί κατά 60% τον τελευταίο χρόνο χάρη σε ένα παγκόσμιο ράλι που οφείλεται κατά μεγάλο βαθμό στις αγορές άλλων κεντρικών τραπεζών.
Η ΕΚΤ δημοσίευσε μια αρνητική γνώμη σχετικά με τη νομιμότητα της πρότασης την Τετάρτη, υπενθυμίζοντας απερίφραστα στη Ρώμη ότι η Συνθήκη της ΕΕ δίνει στο Ευρωσύστημα αποκλειστικά δικαιώματα για την κατοχή και διαχείριση των συναλλαγματικών αποθεμάτων των χωρών που χρησιμοποιούν το ευρώ.
«Όσο υπάρχει ροή χρημάτων στο Κίεβο δεν θα επιζητούν ειρήνη – Έχουν φύγει αυτοί και εισπράττουν, άλλοι πολεμούν»
Την άποψη πως τα μισά supercars που κυκλοφορούν στο Μονακό έχουν ουκρανικές πινακίδες διατύπωσε ο γιος του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ σε μια δήλωση που έρχεται να προσταεθ΄ιστα σκάνδαλα διαφθοράς που μαστίζουν σε πρώτη φάση τον κύκλο του Β.Ζελένσκι ο οποίος συνεχίζει να ζητά χρήματα και θυσίες από τους Ευρωπαίους.
Μάλιστα, υποστήριξε πως όσο δεν σταματά η ροή χρημάτων προς την Ουκρανία τόσο οι ηγέτες της δεν έχουν λόγο να επιδιώκουν την ειρήνη.
«Ένα από τα πιο εντυπωσιακά πράγματα που είδα αυτό το καλοκαίρι ενώ οδηγούσαμε σε μία μέση μέρα το 50% των supercar, Bugatti, Ferrari, τέτοιου είδους οχήματα, όλα είχαν ουκρανικές πινακίδες. Νομίζετε ότι πραγματικά αυτά (σ.σ.τα λεφτά για τα αυτοκίνητα) κερδήθηκαν στην Ουκρανία; Έχω πάει στην Ουκρανία πριν από 20 χρόνια. Δεν είναι ότι υπήρχε πλούτος εκεί. Ακούτε όλες τις φήμες για το τι γίνεται εκεί. Όταν βλέπω όλες τις ουκρανικές πινακίδες supercar στο Μονακό, οι πλούσιοι έφυγαν και άφησαν άλλους να πολεμούν.(…) Όσο τα λεφτά ρέουν και τα κλέβουν και οι ηγέτες, αυτοί που λαμβάνουν τις αποφάσεις δεν έχουν λόγο να θέλουν ειρήνη», ισχυρίστηκε μεταξύ άλλων.
«Ο Ζελένσκι έγινε σχεδόν θεότητα (σ.σ. υπεράνω κριτικής), ειδικά για την αριστερά, ήταν πέρα από κάθε κριτική» ανέφερε ακόμα.
Ο Τραμπ Τζούνιορ πρόσθεσε: «Χρόνια διαφθοράς στη διεθνή σκηνή — που όλοι σε αυτό το δωμάτιο ήξεραν ότι συνέβαινε — συγχωρέθηκαν εντελώς. Είναι γελοίο».
«Η Ουκρανία ήταν μία πολύ πιο διεφθαρμένη χώρα από τη Ρωσία», συμπλήρωσε.
U.S. Ambassador to Turkey and Special Envoy to Syria Tom Barrack speaks during a press conference after his meeting with Lebanese President Joseph Aoun, at the presidential palace in Baabda, east of Beirut, Lebanon, Tuesday, Aug. 26, 2025. (AP Photo/Hussein Malla)
epa12303634 US President Donald Trump (R) and Russian President Vladimir Putin pose on the podium on the tarmac after they arrived to attend a meeting at Joint Base Elmendorf-Richardson in Anchorage, Alaska, USA, 15 August 2025. EPA/GAVRIIL GRIGOROV/SPUTNIK/KREMLIN POOL / POOL MANDATORY CREDIT
Η στρατηγική των ΗΠΑ υιοθετεί ηπιότερη γλώσσα σε σχέση με τη Ρωσία και αυτό ανησυχεί την Ε.Ε.
Η Ρωσία, όπως έγινε γνωστό την Κυριακή (7/12), εξέφρασε την ικανοποίησή της για τη νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, που παρουσιάστηκε πρόσφατα από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, χαρακτηρίζοντάς τη ως «σε μεγάλο βαθμό συμβατή» με τη δική της στρατηγική οπτική.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Συγκεκριμένα, το έγγραφο των 33 σελίδων, το οποίο αποκαλύφθηκε από την αμερικανική κυβέρνηση την περασμένη εβδομάδα, αναφέρει ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με «πολιτισμική εξάλειψη» και δεν περιγράφει τη Ρωσία ως άμεση απειλή για τις ΗΠΑ. Προτεραιότητες της νέας αμερικανικής στρατηγικής είναι ο περιορισμός ξένης επιρροής, ο τερματισμός της μαζικής μετανάστευσης, και η απόρριψη της «λογοκρισίας» της Ε.Ε.
Ωστόσο, αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και αναλυτές άσκησαν κριτική στο περιεχόμενο της στρατηγικής των ΗΠΑ, εκφράζοντας επιφυλάξεις για την έμφαση που δίνεται στην ελευθερία του λόγου και παρομοιάζοντας τη φρασεολογία του κειμένου με ρητορική που συνηθίζεται από το Κρεμλίνο.
Πεσκόφ: «Θετικό βήμα η νέα στρατηγική των ΗΠΑ»
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, σε συνέντευξή του στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, δήλωσε πως «οι προσαρμογές που παρατηρούμε είναι σε μεγάλο βαθμό συμβατές με το όραμά μας», προσθέτοντας: «Το θεωρούμε ένα θετικό βήμα».
Ακόμα, ο ίδιος υπογράμμισε ότι η Μόσχα θα συνεχίσει να αναλύει το έγγραφο πριν καταλήξει σε οριστικά συμπεράσματα.
Γιατί ανησυχεί η Ε.Ε.
Η στρατηγική των ΗΠΑ υιοθετεί ηπιότερη γλώσσα σε σχέση με τη Ρωσία, γεγονός που προκαλεί ανησυχία σε Ευρωπαίους αξιωματούχους, καθώς θεωρούν ότι μπορεί να αποδυναμώσει τη διεθνή πίεση προς τη Μόσχα για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το έγγραφο επιρρίπτει ευθύνες στην Ε.Ε. για παρεμπόδιση των αμερικανικών προσπαθειών επίλυσης της σύγκρουσης και επισημαίνει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να «αποκαταστήσουν τη στρατηγική σταθερότητα με τη Ρωσία», κάτι που – όπως υποστηρίζει – «θα σταθεροποιήσει τις ευρωπαϊκές οικονομίες».
Σε άλλο σημείο, το εν λόγω αμερικανικό έγγραφο φαίνεται να υποστηρίζει προσπάθειες επέμβασης στις ευρωπαϊκές πολιτικές εξελίξεις, επισημαίνοντας ότι η αμερικανική εξωτερική πολιτική θα πρέπει να δίνει προτεραιότητα στην «αντίσταση στην τρέχουσα πορεία της Ευρώπης, εντός των ίδιων των ευρωπαϊκών κρατών».
Ακόμα, γίνεται λόγος για την ανάγκη «αποκατάστασης της δυτικής ταυτότητας», ενώ διατυπώνεται η πρόβλεψη ότι «η Ευρώπη θα είναι αγνώριστη σε 20 χρόνια ή λιγότερο», προσθέτοντας ότι τα σημερινά οικονομικά προβλήματα «ωχριούν μπροστά στην πραγματική και απειλητικότερη προοπτική της πολιτισμικής εξάλειψης».
Το κείμενο των ΗΠΑ υποστηρίζει, επίσης, πως «είναι αμφίβολο εάν ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες θα διαθέτουν στο μέλλον οικονομίες και στρατούς αρκετά ισχυρούς ώστε να παραμείνουν αξιόπιστοι σύμμαχοι».
Σε πλήρη αντίθεση με την ανησυχία για την πορεία της Ευρώπης, το έγγραφο εξυμνεί την επιρροή των «πατριωτικών ευρωπαϊκών κομμάτων» και δηλώνει ότι «η Αμερική ενθαρρύνει τους πολιτικούς της συμμάχους στην Ευρώπη να προωθήσουν αυτή την αναγέννηση του πνεύματος».
Αντιδράσεις από Ευρωπαίους αξιωματούχους
Καθώς συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ε.Ε. και της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ για μια ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία, αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τόνισαν τη σημασία της διατλαντικής σχέσης, αν και εξέφρασαν ανησυχία και ερωτήματα σχετικά με το περιεχόμενο της στρατηγικής.
Συγκεκριμένα, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, δήλωσε την Παρασκευή (5/12) το εξής: «Οι ΗΠΑ θα παραμείνουν ο σημαντικότερος σύμμαχός μας στο πλαίσιο της Συμμαχίας [σ.σ. ΝΑΤΟ]. Η Συμμαχία αυτή, ωστόσο, επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση ζητημάτων ασφάλειας. Πιστεύω ότι ζητήματα όπως η ελευθερία του λόγου ή η οργάνωση των ελεύθερων κοινωνιών μας δεν ανήκουν [σε αυτή τη στρατηγική], τουλάχιστον όχι όταν πρόκειται για τη Γερμανία».
Σε ανάρτηση του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απευθυνόμενος στους «Αμερικανούς φίλους», ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, ανέφερε: «Η Ευρώπη είναι ο στενότερος σύμμαχός σας, όχι το πρόβλημά σας», προσθέτοντας ότι οι δύο πλευρές έχουν «κοινούς εχθρούς».
«Αυτή είναι η μόνη λογική στρατηγική για την κοινή μας ασφάλεια, εκτός αν κάτι έχει αλλάξει», κατέληξε ο Πολωνός πρωθυπουργός στη διαδικτυακή δημοσίευσή του.
Επίσης, ο πρώην Πρωθυπουργός της Σουηδίας, Καρλ Μπιλντ, σχολίασε ότι το νέο στρατηγικό έγγραφο των ΗΠΑ «τοποθετείται δεξιότερα της άκρας δεξιάς». Σημειώνεται ότι οι ΗΠΑ έχουν έρθει πιο κοντά στο ακροδεξιό κόμμα AfD της Γερμανίας, το οποίο οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες έχουν χαρακτηρίσει ως εξτρεμιστικό ακροδεξιό κόμμα.
Αναφορές των ΗΠΑ σε Βενεζουέλα, Ασία και Ειρηνικό
Στο πλαίσιο της στρατηγικής «America First», το έγγραφο δηλώνει ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να στοχεύσουν πλοία διακίνησης ναρκωτικών στη Θάλασσα της Καραϊβικής και στον ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό, εξετάζοντας μάλιστα το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης στη Βενεζουέλα.
Επιπλέον, οι ΗΠΑ ζητούν από την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, την Αυστραλία και την Ταϊβάν να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες.
Επίσκεψη ΥΕΘΑ Ν. Δένδια στη Γαλλία για την τελετή καθέλκυσης της Φρεγάτας "Κίμων" και τη διμερή συνάντηση με τον Υπουργό Άμυνας της Γαλλίας. Τον κ. Δένδια υποδέχθηκε ο Υπουργός Άμυνας της Γαλλίας, Σεμπαστιάν Λεκορνύ (Sebastien Lecornu), στην Αεροπορική Βάση Lann-Bihoue
Τετάρτη 4 Οκτωβρίου 2023 (ΓΡ. ΤΥΠΟΥ ΥΠ. ΑΜΥΝΑΣ/EUROKINISSI)
Πώς ουσιαστικά «ενοικιάζουμε» και τα γαλλικά Rafale και τις φρεγάτες Belharra, αυξάνοντας ανεξέλεγκτα το κόστος αγοράς.
Για τα βαφτίσια της φρεγάτας «ΚΙΜΩΝ» στις 18 Δεκεμβρίου στη Λοριάν της Γαλλίας ετοιμάζεται να «πεταχτεί» με ειδική πτήση κόσμος και ντουνιάς της κοσμικής Αθήνας. Λίγη σημασία έχει εάν ο «ΚΙΜΩΝ» σπάσει την παράδοση και αντί για νονά έχει νονό…
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Σημασία έχει ότι το πλοίο αγοράστηκε με απευθείας ανάθεση, fast track διαδικασίες και το αρχικό του κόστος είναι 1 δις.
Και λέμε “αρχικό κόστος” γιατί κανείς δεν βλέπει και δεν μιλάει για την κρυμμένη “ουρά” του πλοίου. Το κόστος συντήρησης το οποίο παραμένει απροσδιόριστο. Καταρχάς όπως έχει αποκαλύψει το iEidiseis αυτή την στιγμή κανείς δεν μπορεί να κοστολογήσει ολοκληρωμένο το σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου που ΘΑ “φορέσουν” στο πλοίο οι Γάλλοι κατασκευαστές όταν εκείνοι και μόνο εκείνοι το επιλέξουν. Προς το παρών το μόνο που γνωρίζουμε ως τακτικοί πελάτες της γαλλικής αμυντικής βιομηχανίας είναι ότι τα προηγμένα τεχνολογικά, αμυντικά συστήματα της είναι πανάκριβα…
Ναι. Οι φρεγάτες FDI είναι ένα υπερσύγχρονο όπλο που μας μεταβιβάζει με πολύ γρήγορους ρυθμούς στη νέα εποχή. Όμως επί της ουσίας η Ελλάδα δεν αγοράζει τα καράβια αλλά τα νοικιάζει. ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ : Ένας τεχνικός προκειμένου να εκτελέσει επισκευή ή troubleshooting χρειάζεται πλήρη πρόσβαση στο λογισμικό του κάθε συστήματος. Σαν να λέμε πρόσβαση στο μυαλό της κάθε συσκευής καθότι όλα τα άψυχα είναι ..έξυπνα και όλα τα μηχανήματα θέλουν να είναι διασυνδεδεμένα για να δουλέψουν.
– Τι γίνεται όταν αγοράζεις κάτι αλλά δεν έχεις τον κωδικό να το παραμετροποιήσεις ; Φανταστείτε να αγοράζατε μία τηλεόραση και να μην μπορούσατε να έχετε πρόσβαση σε αυτήν να αλλάξετε την φωτεινότητα ή να επαναπρογραμματίσετε τα κανάλια όταν θα τη μεταφέρατε στο χωριό σας, και να πρέπει για κάθε τέτοια ενέργεια να φωνάξετε την SONY ή την PHILLIPS ή οποιονδήποτε κατασκευαστή και αυτός να σας χρεώνει κάθε φορά την επίσκεψη, τη διαμονή του, τα αεροπορικά εισιτήρια του, τις μετακινήσεις του και φυσικά τα ανταλλακτικά… Αυτό ακριβώς έκανε η ελληνική κυβέρνηση με τις γαλλικές αγορές των Rafale και Belharra.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ / EUROKINISSI
Για περισσότερο μισό αιώνα ο εξοπλισμός των Ενόπλων Δυνάμεων συντηρήθηκε από τους ένστολους τεχνικούς, το άξιο προσωπικό που χάρις στο μυαλό και τα χέρια τους, στην ευρεσιτεχνία τους και την πλήρη γνώση που κατείχαν για τον εξοπλισμό τους πολλές φορές άφηναν άφωνους τους κατασκευαστές…
Δυστυχώς, με την αγορά των Rafael και των Belharra, οι έλληνες ένστολοι τεχνικοί παραγκωνίζονται και οι Ένοπλες Δυνάμεις περνάνε σε άλλη εποχή που παραμένει αδιευκρίνιστο εάν θα είναι φωτεινή ή σκοτεινή.
Η αντιπολίτευση ξύπνησε από το λήθαργο
Στην επιτροπή εξοπλισμών της Βουλής προχτές που ήρθε προς έγκριση το τριετές πακέτο υποστήριξης (follow on support) των Rafale, εδέησε ο Κύριος και η αντιπολίτευση ξύπνησε από τον λήθαργο. Μάταια οι βουλευτές της αντιπολίτευσης ζητούσαν εξηγήσεις από τον παριστάμενο υφυπουργό Άμυνας Θανάση Δαβάκη και εξ αιτίας του ότι δεν ελάμβαναν σαφείς απαντήσεις, δεν ψήφισαν την ανανέωση της σύμβασης με την Dassault Group για την υποστήριξη των εικοσιτεσσάρων (24) Rafale της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας για άλλα τρία χρόνια. Ένας πραγματικός λαβύρινθος ως προς την εξυπηρέτηση εταιρειών και συμβολαίων που δεν τα πιάνει ανθρώπινος νους με παράλογα ποσά που αγόγγυστα πληρώνουν οι έλληνες φορολογούμενοι… Και για να συνεννοούμαστε χωρίς παρεξήγηση αγαπητέ κύριε Θάνο Ντόκο σύμβουλε του πρωθυπουργού : Βάσει της follow on support (σύμβασης συντήρησης) που ενέκρινε η επιτροπή εξοπλισμών με τις ψήφους της πλειοψηφίας, η εταιρεία Dassault Group θα υποστηρίζει με τεχνογνωσία τα Rafale για οποιαδήποτε βλάβη προκύψει αλλά άκουσον άκουσον, η σύμβαση αυτή δεν συμπεριλαμβάνει και την ανάληψη επισκευής. Δηλαδή στο τέλος η Dassault θα φέρνει στην ελληνική πολεμική αεροπορία καινούργιο λογαριασμό που θα συμπεριλαμβάνει και τα έξοδα επισκευής. Αντίστοιχα έχουμε συμφωνήσει με την NAVAL Group και για τις φρεγάτες FDI.
Επομένως δεν είναι μόνο τα υπέρογκα ποσά που δαπανάμε για να αγοράζουμε πανάκριβους εξοπλισμούς, τους πληρώνουμε διπλούς μέσα στην επόμενη δεκαετία για να το ‘συντηρησή´ τους Το κόστος της αγοράς των 24 Rafale ανέρχεται σε 2,32 δισ. Χθες ψήφισαν άλλα 580 εκατομμύρια για να τα συντηρεί η κατασκευάστρια εταιρεία ( Dassault Group ) μαζί με το προσωπικό της για άλλα τρία χρόνια. Ενώ οι μισθοδοσίες των ένστολων τεχνικών που απαξιώνονται και τρέπονται σε φυγή για την συντήρηση των πλοίων μέσα στα επόμενα τρία χρόνια θα ήταν μόλις 80 εκατομμύρια και σημειωτέον τα λεφτά θα έμεναν στην χώρα.
Φανταστείτε το θα γίνει με τις τέσσερις (4) Belharra. Με το κόστος ήδη να ξεφεύγει από τα 4 δις και με μια ασφαλή πρόβλεψη για τη συντήρηση τουλάχιστον 2 δισ ανά τριετία. Δηλαδή πάνω από 24 δις κατά τον κύκλο ζωής των φρεγατών FDI.
Και για να είναι ολοκληρωμένο το “έγκλημα” η κυβέρνηση σπεύδει να φέρει νομοσχέδιο που επι της ουσίας αναγκάζει τους τεχνικούς των στρατιωτικών σχολών να τραπούν σε φυγή από το στράτευμα. Βρήκαν ήδη δουλειά στη Ρουμανία οι τεχνικοί που μας έφτιαχναν τα F-16, είναι ήδη στον ιδιωτικό τομέα αυτοί που μας επισκεύαζαν τα ελικόπτερα και όσο γι’ αυτούς που μας έφτιαχναν τα καράβια, φεύγουν με ταχύτατους ρυθμούς σαν τα μεταναστευτικά πουλιά.
Με τη μαζική αποχώρηση των ένστολων τεχνικών σίγουρα κάποιοι εκ των κυβερνώντων τρίβουν τα χέρια τους διότι έτσι εξυπηρετείται το ύπουλο σχέδιο : Λιγότεροι ένστολοι τεχνικοί περισσότερα συμβόλαια , περισσότερα λεφτά κάτω από το τραπέζι, περισσότερες μίζες για τα λευκά κολάρα.
Όσο για τη φυσική ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων -όπως μια ζωή – παραμένει απαθής και αμέτοχη κατά την ώρα που συντελείται το έγκλημα της αφαίμαξης του Έλληνα φορολογούμενου και περιορίζεται να υποκλίνεται σε κάθε δήθεν ευεργέτη. Πιο χαρακτηριστική η περίπτωση ενός Αρχηγού που με την λευκή στολή του, μετέφερε τον χαρτοφύλακα γνωστού εφοπλιστή. Υπηρεσία που εξαργύρωσε μετά την αποστρατεία του καταλαμβάνοντας θέση με παχυλό μισθό σε γνωστό ναυπηγείο.
Συμπέρασμα: Όταν ακούτε μεγάλα λόγια περί μετάβασης στη νέα εποχή και ατζέντα 2030 θα ξέρετε ότι πρόκειται για τα νέα συμβόλαια που εξυπηρετούν το κεφάλαιο και τους διαχειριστές της εξουσίας.
Οι απλοί πολίτες θα υπάρχουμε ως κολίγοι στα νέα φέουδα που θα κατέχουν οι αμυντικές βιομηχανίες από τις οποίες θα «αγοράζουμε» εξοπλισμούς αλλά επι της ουσίας θα τις νοικιάζουμε υπό μορφή leasing όπως τα αυτοκίνητα.
Παραθέτουμε τις αναφορές του κειμένου Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ για Ελλάδα, Τουρκία, Ευρώπη και στην συνέχεια οι “Ανιχνεύσεις” προβαίνουν σε μια ανάλυση.
Απο την ανάλυση προκύπτει ότι η Ελλάδα θεωρείται χρήσιμη για τις ΗΠΑ αλλά όχι αναγκαία. Στο έγγραφο δεν αναφέρεται ούτε μια φορά, η Ευρώπη αντιμετωπίζεται με απαξίωση, ενώ στην Τουρκία γίνεται αναφορά για τον ρόλο της στη Μέση Αντολή στην λογική πως αν προωθήσει τηνπολιτική των ΗΠΑ θα έχει αναβαθμισμένο ρόλο.
Πρώτα οι αναφορές.
1. Τι λέει για την Ελλάδα
Στο κείμενο η Ελλάδα δεν αναφέρεται ονομαστικά πουθενά. Αυτό είναι σημαντικό από μόνο του:
– Δεν υπάρχει ειδική μνεία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
– Δεν υπάρχει αναφορά στη Σούδα, στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο, ή σε οποιονδήποτε ελληνικό ρόλο στο ΝΑΤΟ.
– Η Ελλάδα εμφανίζεται μόνο έμμεσα ως μέρος της Ευρώπης ή της Νότιας Ευρώπης στις περιφερειακές κατηγορίες.
Τι λέει για την Ευρώπη
Κύριες αναφορές: σελ. 25–27
«Προώθηση της Ευρωπαϊκής Μεγαλοσύνης»
«Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν συνηθίσει να σκέφτονται τα ευρωπαϊκά προβλήματα ως ζήτημα ανεπαρκών στρατιωτικών δαπανών και οικονομικής στασιμότητας. Υπάρχει αλήθεια σε αυτό, αλλά τα πραγματικά προβλήματα της Ευρώπης είναι ακόμα βαθύτερα.»
«Η ηπειρωτική Ευρώπη χάνει μερίδιο του παγκόσμιου ΑΕΠ — από 25% το 1990 σε 14% σήμερα — εν μέρει λόγω εθνικών και υπερεθνικών κανονισμών που υπονομεύουν τη δημιουργικότητα και την εργατικότητα.»
«Αλλά αυτή η οικονομική παρακμή ωχριά μπροστά στην προοπτική πολιτισμικής εξαφάνισης. Τα μεγαλύτερα ζητήματα που αντιμετωπίζει η Ευρώπη περιλαμβάνουν δραστηριότητες της ΕΕ και άλλων υπερεθνικών φορέων που υπονομεύουν την πολιτική ελευθερία και την κυριαρχία, μεταναστευτικές πολιτικές που μεταμορφώνουν την ήπειρο και δημιουργούν συγκρούσεις, λογοκρισία της ελευθερίας του λόγου και καταστολή της πολιτικής αντιπολίτευσης, καταρρέουσες γεννήσεις και απώλεια εθνικών ταυτοτήτων και αυτοπεποίθησης.»
Για τη Ρωσία & τον πόλεμο στην Ουκρανία
«Η σχέση της Ευρώπης με τη Ρωσία είναι το σημείο όπου η έλλειψη αυτοπεποίθησης είναι πιο εμφανής.»
«Είναι βασικό συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών να διαπραγματευτούν μια γρήγορη παύση των εχθροπραξιών στην Ουκρανία, για να σταθεροποιήσουν τις ευρωπαϊκές οικονομίες, να αποτρέψουν ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, και να επανακαθιδρύσουν στρατηγική σταθερότητα με τη Ρωσία.»
Για τη Γερμανία και την Κίνα
«Ο πόλεμος στην Ουκρανία είχε το διαστρεβλωτικό αποτέλεσμα να αυξήσει τις εξωτερικές εξαρτήσεις της Ευρώπης, ειδικά της Γερμανίας. Σήμερα, οι γερμανικές χημικές εταιρείες χτίζουν τεράστια εργοστάσια στην Κίνα, χρησιμοποιώντας ρωσικό φυσικό αέριο που δεν μπορούν να προμηθευτούν στην πατρίδα τους.»
Για τη δημοκρατία στην Ευρώπη
«Η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται σε αντίθεση με Ευρωπαίους αξιωματούχους που έχουν μη ρεαλιστικές προσδοκίες για τον πόλεμο, και που βρίσκονται σε ασταθείς κυβερνήσεις μειοψηφίας, πολλές από τις οποίες καταπατούν βασικές δημοκρατικές αρχές για να καταστείλουν την αντιπολίτευση.»
Για τον ρόλο των ΗΠΑ στην Ευρώπη
«Η Ευρώπη παραμένει στρατηγικά και πολιτισμικά ζωτική για τις ΗΠΑ.»
«Στόχος μας πρέπει να είναι να βοηθήσουμε την Ευρώπη να διορθώσει την τρέχουσα πορεία της.»
Συγκεκριμένες αμερικανικές προτεραιότητες για την Ευρώπη
• «Επανακαθίδρυση συνθηκών σταθερότητας στην Ευρώπη και στρατηγικής σταθερότητας με τη Ρωσία.»
• «Ενδυνάμωση της Ευρώπης ώστε να στέκεται στα δικά της πόδια και να αναλαμβάνει πρωταρχική ευθύνη για την άμυνά της.»
• «Καλλιέργεια αντίστασης στην τρέχουσα πορεία της Ευρώπης μέσα στα ίδια τα ευρωπαϊκά έθνη.»
• «Άνοιγμα των ευρωπαϊκών αγορών σε αμερικανικά αγαθά.»
• «Ενίσχυση των υγιών εθνών της Κεντρικής, Ανατολικής και Νότιας Ευρώπης με εμπορικούς δεσμούς, πωλήσεις όπλων, πολιτική συνεργασία και πολιτιστικές ανταλλαγές.»
• «Τερματισμός της αντίληψης ότι το ΝΑΤΟ είναι μια διαρκώς επεκτεινόμενη συμμαχία.»
• «Πίεση στην Ευρώπη να αντιμετωπίσει την κινεζική βιομηχανική υπερχωρητικότητα, την τεχνολογική κλοπή και την κυβερνοκατασκοπεία.»
Τι λέει για την Τουρκία
Μοναδική άμεση αναφορά: σελ. 28
Η Τουρκία αναφέρεται μία και μόνο φορά — στο τμήμα για τη Μέση Ανατολή και ειδικά για τη Συρία:
«Syria remains a potential problem, but with American, Arab, Israeli, and Turkish support may stabilize and reassume its rightful place as an integral, positive player in the region.»
«Η Συρία παραμένει ένα πιθανό πρόβλημα, αλλά με αμερικανική, αραβική, ισραηλινή και τουρκική υποστήριξη μπορεί να σταθεροποιηθεί και να επανακτήσει τη δικαιωματική της θέση ως έναν αναπόσπαστο, θετικό παίκτη στην περιοχή.»
Η Νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ:
Τι Σημαίνει για Ελλάδα, Τουρκία και Ευρωπαϊκή Ασφάλεια
ΑΝΑΛΥΣΗ
Η νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών, αποτελεί μια από τις πιο αποκαλυπτικές χαρτογραφήσεις των αμερικανικών προτεραιοτήτων στη σύγχρονη γεωπολιτική περίοδο. Πρόκειται για ένα κείμενο που δείχνει προς τα πού στρέφουν την προσοχή τους οι ΗΠΑ.
Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, η Ελλάδα δεν εμφανίζεται πουθενά. Ούτε ως σύμμαχος, ούτε ως περιφερειακός σταθεροποιητής, ούτε ως κρίσιμος παίκτης στην Ανατολική Μεσόγειο. Το κείμενο δεν περιέχει ούτε μία αναφορά σε βάσεις, διευκολύνσεις, γεωγραφικά σημεία ή στρατηγικούς ρόλους που σχετίζονται με την Αθήνα. Σε μια περίοδο όπου η χώρα προβάλλει ως ενεργειακός κόμβος και πυλώνας σταθερότητας, η απουσία αυτή δεν είναι ουδέτερη∙ είναι πολιτική τοποθέτηση.
Αντίθετα, η Τουρκία εμφανίζεται, έστω και μια μόνο φορά, σε ένα σημείο κομβικής σημασίας: ως δύναμη που, μαζί με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και αραβικά κράτη, μπορεί να συμβάλει στη σταθεροποίηση της Συρίας. Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία. Σηματοδοτεί ότι η Ουάσιγκτον, παρά τις πολυετείς εντάσεις, εξακολουθεί να θεωρεί την Άγκυρα απαραίτητο παράγοντα για την περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Με άλλα λόγια, η Τουρκία παραμένει “μέρος της λύσης” και όχι “μέρος του προβλήματος”.
Η σύγκριση είναι αναπόφευκτη: η Ελλάδα απούσα∙ η Τουρκία παρούσα. Αυτό μεταφράζεται σε διεθνές βάρος, επιρροή και πρόσβαση στα κέντρα λήψης αποφάσεων.
Η Υποβάθμιση της Ευρώπης και οι Ανατροπές στο ΝΑΤΟ
Το κείμενο αντιμετωπίζει την Ευρώπη όχι ως εταίρο ισχύος, αλλά ως ήπειρο σε βαθιά κρίση. Η ανάλυση μιλά για “πολιτισμική εξαφάνιση”, “κατάρρευση της αυτοπεποίθησης”, “αποτυχημένες μεταναστευτικές πολιτικές” και για έναν πολιτικό μηχανισμό –την Ευρωπαϊκή Ένωση– που υπονομεύει εθνική κυριαρχία και δημοκρατικές ελευθερίες. Πρόκειται για μια σκληρή διάγνωση, πρωτοφανή σε επίσημο έγγραφο αμερικανικής στρατηγικής.
Ακόμη σοβαρότερο είναι το πολιτικό μήνυμα: η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει την άμυνά της μόνη της. Οι ΗΠΑ αποσύρουν βαθμιαία το βάρος της ευρωπαϊκής ασφάλειας και απαιτούν από τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ να φθάσουν το 5% του ΑΕΠ σε αμυντικές δαπάνες – στόχος ανέφικτος για πολλές οικονομίες της Ένωσης. Οι ΗΠΑ δηλώνουν επίσης ότι πρέπει να τερματιστεί η “αντίληψη” του ΝΑΤΟ ως συμμαχίας που επεκτείνεται διαρκώς.
Αυτό έχει δύο άμεσες συνέπειες:
Οι ΗΠΑ θα εμπλέκονται λιγότερο σε διμερείς ευρωπαϊκές κρίσεις, άρα και στα ελληνοτουρκικά.
Το πλαίσιο ασφαλείας της Ελλάδας αδυνατίζει, καθώς το ΝΑΤΟ μετασχηματίζεται από εργαλείο συλλογικής εγγύησης σε μηχανισμό επιμερισμού βαρών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα βρίσκεται σε δυσμενέστερη θέση: λιγότερη αμερικανική προσοχή, αποστασιοποίηση του ΝΑΤΟ και μια Ευρώπη που οι ίδιοι οι Αμερικανοί θεωρούν εύθραυστη και πολιτικά διχασμένη.
Η Τουρκία ως Περιφερειακός Κόμβος: Ένα Νέο Αμερικανικό Παράδειγμα
Η μοναδική αναφορά στην Τουρκία έχει μεγαλύτερο βάρος από ό,τι φαίνεται. Οι ΗΠΑ την εντάσσουν ξανά στο τρίγωνο ισχύος ΗΠΑ–Ισραήλ–Αραβικός Κόλπος. Αυτό αποτελεί μια de facto αποκατάσταση της Τουρκίας μετά από χρόνια προβλημάτων – από τους S-400, έως τη σύγκρουση με τη Γαλλία, τις προκλήσεις στη Λιβύη και τις κρίσεις στο Αιγαίο.
Το μήνυμα της Ουάσιγκτον προς την Άγκυρα είναι σαφές:
“Αν βοηθάς στις αμερικανικές προτεραιότητες (Συρία, Μεσανατολικό, ενεργειακές ροές), θα έχεις ρόλο και επιρροή.”
Οι ΗΠΑ υιοθετούν ένα ψυχρά πραγματιστικό μοντέλο:
η Τουρκία μπορεί να είναι δύσκολος σύμμαχος, αλλά είναι απαραίτητος σύμμαχος.
Αυτό δίνει στον Ερντογάν (ή στον διάδοχο του) ευρύτερα περιθώρια κινήσεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ουάσιγκτον δείχνει ότι δεν θα εμπλακεί ενεργά στις διμερείς εντάσεις, εφόσον η Άγκυρα παραμένει χρήσιμη στα μεσανατολικά μέτωπα.
Η Ελλάδα Εκτός Κάδρου: Μια Επικίνδυνη Σιωπή
Η ελληνική απουσία συνιστά ένα σαφές διπλωματικό μήνυμα:
η Ουάσιγκτον δεν θεωρεί την Αθήνα κρίσιμο παράγοντα για τη σταθερότητα της περιοχής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ΗΠΑ δεν εκτιμούν την Ελλάδα∙ σημαίνει όμως ότι δεν τη θεωρούν αναγκαία για την επίτευξη των δικών τους στόχων.
Η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη, η προώθηση αμερικανικών συμφερόντων στην ΕΕ, όλα αυτά που η Αθήνα θεωρεί κεντρικά, δεν εμφανίζονται ως στρατηγικές προτεραιότητες στο έγγραφο.
Για την Ελλάδα, αυτό συνεπάγεται τρεις αναγκαίες κινήσεις:
Επανατοποθέτηση στην αμερικανική σκηνή με ενεργή διπλωματία και πολιτικό lobbying.
Εμβάθυνση συμμαχιών με Γαλλία, Ισραήλ και Αίγυπτο, που έχουν κοινά συμφέροντα έναντι της Τουρκίας.
Αναβάθμιση της αποτρεπτικής ισχύος, διότι σε περιβάλλον μειωμένης αμερικανικής προσοχής, η Ελλάδα πρέπει να στηρίζεται περισσότερο στις δικές της δυνατότητες.
Η νέα αμερικανική στρατηγική μετακινεί τον άξονα ενδιαφέροντος από το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο προς τον Ινδο-Ειρηνικό και τη Μέση Ανατολή. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η Ελλάδα πρέπει να αποδείξει εκ νέου τη χρησιμότητά της.
Συμπέρασμα: Ένας Δύσκολος Κόσμος για τους Μικρότερους Παίκτες
Η Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του 2025 δεν είναι απλώς ένα έγγραφο∙ είναι η πολιτική βούληση της μεγαλύτερης δύναμης του πλανήτη. Και αυτή η βούληση λέει δύο πράγματα: πρώτον, ότι η Τουρκία παραμένει αναγκαία∙ δεύτερον, ότι η Ελλάδα δεν είναι καθοριστική για τις αμερικανικές επιδιώξεις.
Για την Αθήνα, αυτό σημαίνει ότι η εποχή όπου η παρουσία εντός ΝΑΤΟ αρκούσε για να εξασφαλίσει πολιτική υποστήριξη έχει παρέλθει. Η χώρα χρειάζεται ενεργητική στρατηγική, δικτύωση, επενδύσεις στην άμυνα και νέα συμμαχικά σχήματα.
Σε μια εποχή όπου οι ΗΠΑ επανακαθορίζουν το διεθνές τοπίο, η Ελλάδα δεν μπορεί να περιμένει παθητικά. Πρέπει να επιβάλει την παρουσία της – αλλιώς θα συνεχίσει να γράφεται στις “σιωπές” των μεγάλων στρατηγικών.
«Η ενεργειακή χρησιμότητα της Ελλάδας δεν μεταφράζεται αυτόματα σε γεωπολιτικό βάρος.»
Η Ελλάδα είναι πράγματι χρήσιμη, όχι όμως αναγκαία. Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο που πολλοί αγνοούν.
Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν την Ελλάδα για LNG προς τα Βαλκάνια, για ανατροφοδότηση της Ανατολικής Ευρώπης, για τον περιορισμό της ρωσικής ενέργειας και για στρατιωτικές διευκολύνσεις. Αλλά η Ουάσιγκτον βλέπει αυτά τα projects ως τεχνικά εργαλεία, όχι ως λόγο στρατηγικής αναβάθμισης της Αθήνας.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;
1) Η Ελλάδα είναι μέρος υποδομής, όχι πυλώνας στρατηγικής
Στην αμερικανική αντίληψη, ο ενεργειακός διάδρομος LNG προς Βορρά:
– μπορεί να λειτουργήσει μέσω διαφορετικών κόμβων,
– είναι αναστρέψιμος,
– δεν απαιτεί εγγυήσεις ασφαλείας,
– δεν αλλάζει την αρχιτεκτονική ισχύος της περιοχής.
Άρα δεν ανεβάζει την Ελλάδα επίπεδο στον σχεδιασμό των ΗΠΑ.
2) Η Ελλάδα δεν είναι αναντικατάστατη — και οι ΗΠΑ το ξέρουν
Αν η Ελλάδα ήταν πραγματικά κρίσιμη, θα εμφανιζόταν στο έγγραφο ασφαλείας.
Δεν εμφανίζεται. Γιατί;
Διότι οι ΗΠΑ έχουν εναλλακτικές:
– Τουρκία–Βουλγαρία
– Ρουμανία–Ουκρανία
– LNG terminals σε Κροατία και Πολωνία
– EastMed σε διαφορετικές εκδοχές (ακόμη και μέσω Τουρκίας, αν αλλάξουν οι συνθήκες)
Η Ουάσιγκτον σκέφτεται πάντα με όρους redundancy:
αποφεύγει να εξαρτάται από έναν μόνο διάδρομο.
3) Η ενεργειακή σημασία είναι οικονομική, όχι στρατηγική
Αντιθέτως:
– Η Τουρκία είναι στρατηγικός παράγοντας για Συρία, Ιράν, Ισραήλ.
– Η Ελλάδα είναι διευκόλυνση για LNG.
Σε σκληρή ρεαλιστική πολιτική, αυτό κάνει τεράστια διαφορά.
4) Οι ΗΠΑ δεν θεωρούν ότι η Ελλάδα κινδυνεύει
Ένα από τα μεγάλα προβλήματα για την Αθήνα είναι ότι:
– οι ΗΠΑ θεωρούν την Ελλάδα σταθερό, δυτικό και προβλέψιμο παίκτη,
– δηλαδή όχι πηγή κρίσης.
Η Τουρκία όμως είναι πηγή κρίσης σε πολλά μέτωπα —
άρα είναι πάντα στο κέντρο του τραπεζιού.
Ο Θουκυδίδης έχει μια ωμή αλήθεια: ο χρήσιμος και προβληματικός παίκτης έχει μεγαλύτερη διαπραγματευτική αξία από τον χρήσιμο αλλά προβλέψιμο.
5) Η Ελλάδα βλέπει το LNG ως “ισχύ”, οι ΗΠΑ το βλέπουν ως “project”
Η Αθήνα θεωρεί ότι:
– Αλεξανδρούπολη
– FSRUs
– TAP/IGB
– Διασυνδέσεις με Βαλκάνια
Δεν τα θεωρούν μοχλούς ισχύος της Ελλάδας στο περιφερειακό γίγνεσθαι.
Γι’ αυτό η Ελλάδα χρησιμοποιείται χωρίς να αναβαθμίζεται.
«Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν την Ελλάδα όπου τη χρειάζονται, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι της αποδίδουν ρόλο αποφασιστικής σημασίας στη διεθνή πολιτική. Χρησιμότητα δεν σημαίνει ισχύ. Οι αγωγοί και τα LNG terminals δεν ανεβάζουν μια χώρα στο επίπεδο της Τουρκίας, η οποία παραμένει γεωπολιτικός παίκτης-κλειδί στη Μέση Ανατολή.»
Αυτό είναι σκληρό, αλλά είναι η πραγματικότητα της αμερικανικής στρατηγικής σκέψης.
Τις ημέρες που πέρασαν πήρα στα μηνύματά του ένα βίντεο που έδειχνε μια πλειάδα ρομπότ να εκπαιδεύεται και να παρελαύνει στρατιωτικά. Ανήρτησα το βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα και η αντίδραση που εισέπραξα ήταν φόβος. Όμως αυτά που συντελούνται στα εργαστήρια είναι πολύ πιο προχωρημένα. Οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν τον κόσμο που διαμορφώνεται, ούτε το πως θα διοικηθεί. Πιστεύαμε πως οι νέες τεχνολογίες θα αποσυγκεντρώσουν τις πόλεις και θα δώσουν ζωή στην περιφέρεια των ευρωπαϊκών κρατών αλλά αυτό που συμβαίνει είναι, ακριβώς, το αντίθετο. Η τεχνολογία χρησιμοποιείται για να ενισχυθεί το κέντρο.
Οι επιπτώσεις αυτής της συγκέντρωσης για την Ελλάδα είναι και ορατές και τραγικές. Αλλά θυμίζουν το παλαιό ρητό που έλεγαν οι αριστεροί για τους καπιταλιστές και τους γραφειοκράτες.
«Ο τελευταίος γραφειοκράτης θα κρεμαστεί με το σκοινί που θα του πουλήσει ο τελευταίος καπιταλιστής».
Ίδια είναι η συμπεριφορά του κράτους στο πως προσλαμβάνει τον ρόλο του. Δεν έχει συνολική αντίληψη της εδαφικής επικράτειας. Ο κόσμος του αρχίζει και τελειώνει στην Αθήνα.
Ενώ η πρωτεύουσα αντιμετωπίζει οξύ πρόβλημα υδροδότησης, αντί να αναπτυχθεί μια πολιτική σταδιακής αποσυγκέντρωσης αποφασίσθηκε να δοθεί στους Αμερικανούς, που το διεκδίκησαν αγοραία και χωρίς διπλωματικό τάκτ από την νέα πρέσβη τους, το λιμάνι της Ελευσίνας. Θα μπορούσε, βεβαίως, να αναζητηθεί λύση σε ένα από τα άλλα λιμάνια της χώρας για να ικανοποιηθεί η επιταγή του προστάτη.
Όλο το πολιτικό σύστημα είναι προσανατολισμένο στην ίδια κατεύθυνση και θεωρεί αδιανόητη κάθε άλλη σκέψη. Μια λύση θα μπορούσε να ήταν η δημιουργία κόμματος στην περιφέρεια αλλά δεν υπάρχουν οι άνθρωποι που θα το στηρίξουν. Η Ελλάδα οδεύει νομοτελειακά προς το αδιέξοδο.
Οπότε, οι αγρότες που στηρίζουν την πρωτογενή οικονομία της χώρας άδικα περιμένουν την ικανοποίηση των αιτημάτων τους. Στα κυβερνητικά κλιμάκια ήταν ήσυχοι με τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις και την μετατροπή των γεωργικών εκτάσεων σε μεγάλα αγροκτήματα σύγχρονων φεουδαρχών. Τώρα, με την εξέγερση, δεν γνωρίζουν πως να αντιδράσουν.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη με τους προπαγανδιστικούς της μηχανισμούς προσπαθεί να περάσει στην κοινή γνώμη ως επιτυχία στην ενέργεια ό,τι συμφώνησε με τις ΗΠΑ αλλά όσοι παρακολουθούν τις εξελίξεις γνωρίζουν πως το όλο σχέδιο ήταν αμερικανικής εμπνεύσεως και οικονομικά καταστροφικό για τους καταναλωτές. Η ρωσική εξάρτηση γίνεται αμερικανική με επαχθέστερους οικονομικούς όρους.
Είναι χαρακτηριστικός ο τρόπος που αντιμετώπισε η Αμερικανίδα πρέσβης Κίμπερλι Γκιλφόιλ τους Έλληνες επιχειρηματίες σε συνάντηση μαζί τους. Σύμφωνα με το Politico τους είπε:
«Αν αγοράσετε LNG από εμάς, θα σας καλέσω ξανά. Διαφορετικά … βγαίνετε από τη λίστα των προσκεκλημένων».
Η συμπεριφορά της δεν δείχνει, απλώς, έλλειψη διπλωματικής αβρότητας αλλά αποκαλύπτει το πως βλέπουν οι Αμερικανοί το πολιτικό προσωπικό και την λεγόμενη «αστική τάξη» της χώρας.
Ανησυχία σε όσους παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις προκάλεσε και η δήλωση του Αμερικανού πρέσβη στην Άγκυρα Τόμας Μπάρακ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να διαδραματίσουν ένα είδος κονιάματος μεταξύ δύο τούβλων. Ελλάδας και Τουρκίας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες οι οποίες έχουν εισέλθει σε παρακμιακή πορεία προσπαθούν να επιβεβαιώσουν την παγκόσμια μονοκρατορία τους με τον τρόπο που γνωρίζουν καλά από δημιουργίας τους.
Από τότε που δημιουργήθηκαν πολεμούν συνεχώς. Μόνο 11 χρόνια είχαν ειρήνη.
Η αμερικανική μονοκρατορία για πρώτη φορά αμφισβητείται από την Κίνα, ή από έναν συνδυασμό Ρωσίας-Κίνας και αυτό θα γίνεται ολοένα και περισσότερο σαφές. Κατά την ειδησεογραφία η Κίνα έστειλε μήνυμα στις ΗΠΑ να αποφύγει εισβολή στην Βενεζουέλα όπου έχει επενδύσεις περί τα 65 δις. Κάτι σημαντικό σημαίνει.
Καθώς, λοιπόν, αρχίζουν οι δυσκολίες οι ΗΠΑ δείχνουν την πραγματική, υποκριτική τους σχέση με την δημοκρατία. Δεν είναι, μόνο, ο αγενής Τράμπ που αποκαλύπτει την φύση της αμερικανικής πολιτικής. Η Νούλαντ ανήκε στους… ευγενείς δημοκρατικούς. Και, όμως, ήταν αυτή που έστειλε τους ευρωπαίους να πάνε…
Η φύση του Αμερικανικού καθεστώτος είναι κατ επίφασιν δημοκρατική. Με τους προπαγανδιστικούς μηχανισμούς που συντηρούν διεθνώς επιχειρούν να παρουσιάσουν τις επιχειρήσεις ως ειρηνευτικές, δημοκρατικές και αποβλέπουσες στον δυτικό πολιτισμό ενώ δεκάδες εκατομμύρια έχουν σκοτωθεί από τους πολέμους στους οποίους έχουν εμπλακεί χωρίς καμιά διεθνή νομιμοποίηση. Και σήμερα αποδομούν ακόμη περισσότερο το διεθνές σύστημα με την περιφρόνηση που δείχνουν προς τους θεσμούς του. Η περίπτωση της Ουκρανίας είναι χαρακτηριστική.
Στην Ουκρανία είναι οι Ρώσοι που εισέβαλαν και η ενέργειά τους είναι καταδικαστέα αλλά ήταν οι Αμερικανοί που προκάλεσαν με την επιθυμία τους να αγγίξουν, μέσω ΝΑΤΟ, τα ρωσικά σύνορα. Δεν πέτυχαν, έβαλαν τους αρχικά διστακτικούς ευρωπαίους στον πόλεμο και τώρα εγκαταλείπουν και την Ουκρανία και την Ευρώπη επιζητώντας οικονομικά και γεωπολιτικά οφέλη αποκλειστικά γι αυτούς.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση σε μια κρίσιμη στιγμή της ιστορίας της αντιμετωπίζει έλλειμα ηγεσίας που θα μπορούσε να νοηματοδοτήσει την κοινή προσπάθεια.
Επιχείρησε να διαμορφώσει έναν συνεκτικό κρίκο μεταξύ των πολιτών των κρατών μελών της με την προώθηση του «Συνταγματικού Πατριωτισμού» αλλά η προσπάθεια απέτυχε. Σήμερα οι αποδομητικές τάσεις είναι ισχυρές.
Η Γερμανική επικυριαρχία της Ένωσης αναζητώντας διέξοδο στην μοναξιά στην οποία την ώθησαν οι δυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα) προσπαθεί να αναπτύξει ένα γεωπολιτικό δόγμα όχι στη βάση της προστασίας των κρατών μελών της αλλά της αντίθεσης με τη Ρωσία. Ελπίζουν οι εμπνευστές του δόγματος πως έτσι θα συσπειρώσουν τα ευρωπαϊκά κράτη και τους ευρωπαϊκούς λαούς αλλά γεωπολιτική Ευρώπη στη βάση της αντίθεσης με την Ρωσία δεν οικοδομείται. Όταν, μάλιστα, αυτή η Ευρώπη αδιαφορεί που μια χώρα, όπως η Τουρκία, απειλεί την ακεραιότητα δύο κρατών μελών της.
Όσο και αν η Ευρώπη δείχνει υποτακτική διάθεση απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες η Ουάσιγκτον δεν θα την βάλει ως εταίρο στο τραπέζι των μεγάλων δυνάμεων που θα διαμορφώσουν τον κόσμο.
Η Ευρώπη ιδρύθηκε ως υποτακτική των ΗΠΑ, εν μέρει υποστηρίχθηκε από αυτές αλλά τώρα, τα συμφέροντα και οι ισορροπίες έχουν μεταβληθεί.
Το Υπουργείο Εσωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας ανακοίνωσε ότι κινήθηκε διαδικασία πλημμελήματος εναντίον του δημάρχου της Στρούγκα επειδή την Ημέρα της Αλβανικής Σημαίας ανάρτησε την αλβανική σημαία χωρίς τη επίσημη σημαία του κράτους.
Όπως αναφέρεται στο δελτίο τύπου, η αστυνομία υπέβαλε αίτηση για την κίνηση πλημμεληματικής διαδικασίας κατά του Δήμου Στρούγκα και του υπεύθυνου MK (65), για διάπραξη πράξης που αντίκειται στο άρθρο 6 και τιμωρείται βάσει του άρθρου 11 του Νόμου για τη Χρήση Κοινοτικών Σημαιών στη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας.
«Οι αναφερόμενοι, ως διοργανωτές της εκδήλωσης με την ευκαιρία της Ημέρας της Αλβανικής Σημαίας, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2025 στην οδό Στρατάρχη Τίτο στη Στρούγκα, δεν ανέβασαν ούτε τοποθέτησαν την εθνική σημαία της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας, την οποία, σύμφωνα με τον Νόμο, ήταν υποχρεωμένοι να κάνουν, εκτός από τις κοινοτικές σημαίες, ούτε στη σκηνή ούτε στην αποβάθρα του ποταμού Τσρνί Ντριμ», διευκρινίζεται στην ανακοίνωση.
Η επανάσταση την οποία πυροδότησε η εμφάνιση και ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) δεν περιορίζεται στη βαθιά μεταβολή των τρόπων με τους οποίους οργανώνουμε την καθημερινή ζωή, την εργασία και την επικοινωνία μας, αλλά εκτείνεται και σε μια πρωτοφανή υπερτοπική διάσταση με ταχύτητα εξάπλωσης ανάλογη της τεχνολογικής της εξέλιξης. Δεν υπάρχει πλέον γεωγραφικός ή κοινωνικός χώρος ανεπηρέαστος από τη διείσδυσή της, ανεξαρτήτως του βαθμού πολυπλοκότητας των εφαρμογών της. Με την ευρεία υιοθέτησή της να εδράζεται στην παροχή πολυποίκιλων διευκολύνσεων προϋπόθεση των οποίων αποτελεί η συνεχής «τροφοδοσία» δεδομένων, εγκαθίδρυσε έναν κύκλο αμοιβαίας εξάρτησης μεταξύ τεχνολογίας και «χρήστη».
Οι συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο «διασκεδάζουν» ή αλληλεπιδρούν χρησιμοποιώντας ΤΝ για την ικανοποίηση καθημερινών τους αναγκών με αντιπαροχή προσωπικά δεδομένα απροστάτευτα, συνήθως, από κάποιο επαγγελματικό απόρρητο. Εντολές, υποδείξεις ή επιλογές τους οι οποίες-από τη στιγμή της πρώτης σύνδεσης-συνθέτουν τη βάση αυτόματης δόμησης ψηφιακού προφίλ, «συσκευασίας» σε «εμπορεύσιμο προϊόν και χειραγώγησής τους. Μια δυνατότητα οφειλόμενη στον εκούσιο ή ακούσιο σχεδιασμό των συστημάτων της και στην τεράστια οικονομικοπολιτική ισχύ όσων τη δημιούργησαν, αλλά και εκείνων οι οποίοι κατέχουν την τεχνογνωσία αποτελεσματικής της εκμετάλλευσης για καλό και για κακό της κοινωνίας όπως, άλλωστε, και κάθε άλλης τεχνολογίας στον καιρό της αιχμής της.
Η ΤΝ χαρτογράφησε τον Άνθρωπο σε βαθμό που υπερβαίνει την αυτογνωσία του αναδύοντας την ανάγκη ιχνηλάτησής της και από αυτόν προκειμένου να αποτρέψει τον εγκλωβισμό του σε έναν κόσμο επαυξημένης πραγματικότητας η οποία τον αποξενώνει από την αυθεντικά ανθρώπινη διάστασή του; Είτε τη χρησιμοποιεί είτε όχι, οφείλει να συνειδητοποιήσει πως ούτε η άγνοια τον προφυλάσσει ούτε και η υπερβολική εξάρτηση καθώς είναι πιθανό να του προκαλέσει απώλεια εργασίας και προσωπικής ελευθερίας από αλγόριθμους ή ανθρώπους ικανούς να κατευθύνουν τη ζωή του και να τον χειρίζονται.
Κατά συνέπεια δεν είναι περιττό να γνωρίζει τα ακόλουθα:
Τα όρια και τις δυνατότητές της ΤΝ καθώς οι απαντήσεις της είναι πιθανές και όχι απόλυτες αλήθειες.
Η ευθύνη και ο έλεγχος είναι υποχρέωσή του έναντι κάθε κρίσης και απόφασής του.
Η ιδιωτικότητα διασφαλίζεται από τον ίδιο στον βαθμό που μοιράζεται πληροφορίες και ευαίσθητα προσωπικά του δεδομένα.
Η διευκρίνιση, τεκμηρίωση και επαλήθευση της ανεξαρτησίας των πόρων και πηγών αποτελεί συνθήκη εκ των ων ουκ άνευ.
Η ηθική χρήση δεν αφορά μόνο στις πιθανές μεροληψίες της ΤΝ-λόγω σχεδιασμού-αλλά και στον ίδιο ώστε να μη βλάπτει άλλους, αποφεύγοντας παραπληροφόρηση, παραβιάσεις δικαιωμάτων ή κατάχρηση.
Η αδιάλειπτη ενημέρωσή του για τις ραγδαίες της εξελίξεις είναι η μόνη ικανή να συνδράμει στην τήρηση των προηγουμένων, αλλά και η εμβάθυνσή του στον κόσμο της είναι δυνατόν να του δείξει ότι Ανθρώπινη + Τεχνητή = Νοημοσύνη2 ,παρά την αμφισημία της χρήσης της.
Σε κάθε περίπτωση, ας έχει υπόψη του ότι στους καιρούς που διάγουμε η «δωρεάν» σύνδεση και οι «βολικές» ψηφιακές υπηρεσίες δεν συνιστούν προϊόν αλλά δόλωμα. Το πραγματικό προϊόν είναι η ίδια η εμπειρία και συμπεριφορά του η οποία εξάγεται και πωλείται επεξεργασμένη σε μια χωρίς προηγούμενο κλίμακα, με την ιδιωτικότητα και την αυτονομία να αποτελούν το βασικό κόστος το οποίο δεν πρέπει να θεωρηθεί αμελητέο!
Rami Makhlouf (αριστερά) παρουσιάζει τον εαυτό του ως μεσσιανική μορφή. Ο Kamal Hassan (δεξιά) πιστεύει ότι οι Αλαουίτες πρέπει να πάρουν τα όπλα για να υπερασπιστούν τον εαυτό τους. REUTERS/Illustration/Catherine Tai· Πηγή φωτογραφιών: REUTERS/Stringer και Facebook
Από την εξορία στη Μόσχα, ο πρώην αρχικατάσκοπος Kamal Hassan και ο ξάδερφος του Άσαντ, Rami Makhlouf, δαπανούν εκατομμύρια δολάρια σε ανταγωνιστικές προσπάθειες δημιουργίας ένοπλων δυνάμεων που θα ηγηθούν εξέγερσης κατά μήκος των συριακών ακτών. Διεκδικούν επίσης τον έλεγχο ενός δικτύου 14 υπόγειων κέντρων διοίκησης, γεμάτων όπλα και πυρομαχικά, τα οποία κατασκευάστηκαν τις τελευταίες ημέρες της δικτατορίας. Η συριακή κυβέρνηση έχει αναπτύξει έναν άλλο πρώην στενό συνεργάτη του Άσαντ – παιδικό φίλο του νέου προέδρου – προκειμένου να εξουδετερώσει τους συνωμότες.
Του Feras Dalatey και Timour Azhari
5 Δεκεμβρίου 2025, 1:00 μ.μ. GMT+2 · Ανανεώθηκε 5 Δεκεμβρίου 2025
ΔΑΜΑΣΚΟΣ – Πρώην πιστοί του Μπασάρ αλ-Άσαντ που διέφυγαν από τη Συρία μετά την πτώση του δικτάτορα διοχετεύουν εκατομμύρια δολάρια σε δεκάδες χιλιάδες επίδοξους μαχητές, ελπίζοντας να υποκινήσουν εξεγέρσεις κατά της νέας κυβέρνησης και να ανακτήσουν μέρος της χαμένης επιρροής τους, σύμφωνα με έρευνα του Reuters.
Ο Άσαντ, που διέφυγε στη Ρωσία τον περασμένο Δεκέμβριο, έχει σε μεγάλο βαθμό παραιτηθεί από την ιδέα της επιστροφής, σύμφωνα με τέσσερα άτομα κοντά στην οικογένεια. Όμως άλλα κορυφαία στελέχη του στενού του κύκλου, συμπεριλαμβανομένου του αδελφού του, δεν έχουν αποδεχθεί την απώλεια της εξουσίας.
Δύο από τους πιο στενούς συνεργάτες του Άσαντ, ο υποστράτηγος Kamal Hassan και ο δισεκατομμυριούχος Rami Makhlouf, ανταγωνίζονται για να συγκροτήσουν πολιτοφυλακές στη δυτική Συρία και στον Λίβανο, αποτελούμενες από μέλη της μειονότητάς τους, των Αλαουιτών – μιας κοινότητας που παραδοσιακά συνδέεται με την οικογένεια Άσαντ, σύμφωνα με το Reuters. Συνολικά, οι δύο άνδρες και άλλες ομάδες που διεκδικούν ισχύ χρηματοδοτούν περισσότερους από 50.000 μαχητές, με στόχο να εξασφαλίσουν την αφοσίωσή τους.
Ο αδελφός του Άσαντ, Maher, ο οποίος βρίσκεται επίσης στη Μόσχα και εξακολουθεί να διατηρεί τον έλεγχο χιλιάδων πρώην στρατιωτών, δεν έχει δώσει μέχρι στιγμής χρήματα ή εντολές, είπαν τα τέσσερα άτομα κοντά στην οικογένεια.
Ένα από τα διακυβεύματα για τον Hassan και τον Makhlouf είναι ο έλεγχος ενός δικτύου 14 υπόγειων κέντρων διοίκησης, χτισμένων κατά μήκος της συριακής ακτής προς το τέλος της κυριαρχίας του Άσαντ, καθώς και αποθηκών όπλων. Δύο αξιωματικοί και ένας περιφερειάρχης της Συρίας επιβεβαίωσαν την ύπαρξη αυτών των κρυφών εγκαταστάσεων, λεπτομέρειες των οποίων εμφανίζονται σε φωτογραφίες που έχει δει το Reuters.
Μια θέα πάνω από τα βουνά της επαρχίας Λατάκια στη Συρία, όπου ζει μεγάλο μέρος της μειονότητας των Αλαουιτών. Δύο αντίπαλοι παράγοντες από την εποχή της εξουσίας Άσαντ καταστρώνουν σχέδια για να υποκινήσουν εξεγέρσεις στην παράκτια αυτή περιοχή. REUTERS/Stringer
«Αυτός ο ανταγωνισμός συνεχίζεται και σήμερα· όμως αντί ο στόχος να είναι η εύνοια του Άσαντ, τώρα το επίκεντρο είναι η αναζήτηση του διαδόχου του και ο έλεγχος της αλαουιτικής κοινότητας.»
— Ανσάρ Σαχχούντ, ερευνήτρια που μελέτησε τη δικτατορία Άσαντ
Ο Hassan, που υπήρξε επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών του Μπασάρ, τηλεφωνεί ακατάπαυστα και στέλνει ηχητικά μηνύματα σε διοικητές και συμβούλους. Σε αυτά ξεσπά για την απώλεια της επιρροής του και περιγράφει μεγαλοπρεπή οράματα για το πώς θα κυβερνούσε τη δυτική Συρία, πατρίδα της πλειονότητας των Αλαουιτών και πρώην προπύργιο της εξουσίας Άσαντ.
Ο Makhlouf, ξάδερφος της οικογένειας Άσαντ, χρησιμοποίησε κάποτε την επιχειρηματική του αυτοκρατορία για να χρηματοδοτήσει τον δικτάτορα κατά τη διάρκεια του εμφυλίου· όμως συγκρούστηκε με ισχυρότερα μέλη της οικογένειας και κατέληξε σε πολυετή κατ’ οίκον περιορισμό. Σήμερα παρουσιάζει τον εαυτό του, σε συνομιλίες και μηνύματα, ως μεσσιανική μορφή που θα επιστρέψει στην εξουσία μετά από μια αποκαλυπτική τελική μάχη.
Οι Hassan και Makhlouf δεν απάντησαν σε αιτήματα σχολιασμού. Οι Μπασάρ και Μαχέρ Άσαντ δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστούν. Το Reuters ζήτησε επίσης σχόλιο από τους δύο αδελφούς μέσω μεσαζόντων, χωρίς ανταπόκριση.
Από την εξορία τους στη Μόσχα, ο Hassan και ο Makhlouf φαντάζονται μια κατακερματισμένη Συρία, διεκδικώντας ο καθένας τον έλεγχο των αλαουιτικών περιοχών. Και οι δύο έχουν δαπανήσει εκατομμύρια δολάρια σε ανταγωνιστικές προσπάθειες συγκρότησης δυνάμεων, σύμφωνα με το Reuters. Οι υπαρχηγοί τους βρίσκονται σε Ρωσία, Λίβανο και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Για να αντιμετωπίσει τους συνωμότες, η νέα κυβέρνηση της Συρίας αναπτύσσει έναν ακόμη πρώην πιστό του Άσαντ — παιδικό φίλο του νέου προέδρου Άχμεντ αλ-Σαράα, ο οποίος είχε γίνει παραστρατιωτικός διοικητής για λογαριασμό του Άσαντ και στη συνέχεια άλλαξε στρατόπεδο όταν ο δικτάτορας στράφηκε εναντίον του. Αποστολή αυτού του άνδρα, του Χάλεντ αλ-Άχμαντ, είναι να πείσει πρώην Αλαουίτες στρατιώτες και πολίτες ότι το μέλλον τους βρίσκεται στη «νέα Συρία».
«Πρόκειται για συνέχεια της εσωτερικής πάλης ισχύος του καθεστώτος Άσαντ», είπε η Σαχχούντ. «Ο ανταγωνισμός συνεχίζεται, αλλά πλέον ο στόχος δεν είναι να ικανοποιήσουν τον Άσαντ· είναι να βρουν τον αντικαταστάτη του και να ελέγξουν την αλαουιτική κοινότητα».
Οι λεπτομέρειες των σχεδίων βασίζονται σε συνεντεύξεις με 48 άτομα με άμεση γνώση των ανταγωνιστικών κινήσεων. Όλοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας. Το Reuters εξέτασε επίσης οικονομικά αρχεία, επιχειρησιακά έγγραφα, καθώς και ανταλλαγές ηχητικών και γραπτών μηνυμάτων.
Φοιτητές στέκονται πάνω στο ανατραπέν άγαλμα του αείμνηστου Σύρου δικτάτορα Χάφεζ αλ-Άσαντ. Η κυριαρχία της οικογένειας Άσαντ συνεχίστηκε με τον γιο του, Μπασάρ, ο οποίος ανατράπηκε από τις δυνάμεις των ανταρτών τον Δεκέμβριο του 2024. REUTERS/Ammar Awad
Ο κυβερνήτης της παράκτιας επαρχίας Ταρτούς, Άχμεντ αλ-Σάμι, δήλωσε ότι οι συριακές αρχές γνωρίζουν τα βασικά σημεία των σχεδίων και είναι έτοιμες να τα αντιμετωπίσουν. Επιβεβαίωσε επίσης την ύπαρξη του δικτύου των κέντρων διοίκησης, αλλά ανέφερε ότι αυτό έχει αποδυναμωθεί.
«Είμαστε βέβαιοι ότι δεν μπορούν να επιτύχουν κάτι ουσιαστικό, λόγω της έλλειψης ισχυρών εργαλείων επί του πεδίου και των αδύναμων δυνατοτήτων τους», είπε ο αλ-Σάμι στο Reuters, απαντώντας σε ερωτήσεις για τις συνωμοτικές κινήσεις.
Το υπουργείο Εσωτερικών του Λιβάνου και το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησαν σε αιτήματα σχολιασμού. Ένας αξιωματούχος των ΗΑΕ δήλωσε ότι η κυβέρνησή του δεσμεύεται να αποτρέπει τη χρήση του εδάφους της για «κάθε μορφή παράνομων χρηματοοικονομικών ροών».
Μια εξέγερση θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει τη νέα συριακή κυβέρνηση, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και περιφερειακές δυνάμεις έχουν ρίξει το βάρος τους υπέρ του Σαράα, του πρώην διοικητή της Αλ Κάιντα που ανέτρεψε τον Άσαντ τον περασμένο Δεκέμβριο και τώρα προσπαθεί να πλοηγηθεί σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο. Θα εγκυμονούσε τον κίνδυνο να πυροδοτήσει έναν ακόμη γύρο αιματηρής σεχταριστικής βίας, η οποία έχει ταράξει τη «νέα Συρία» τον τελευταίο χρόνο.
Προς το παρόν, οι πιθανότητες να ευοδωθεί μια τέτοια εξέγερση φαίνονται χαμηλές.
Οι κύριοι συνωμότες, Hassan και Makhlouf, βρίσκονται σε οξεία σύγκρουση μεταξύ τους. Οι ελπίδες τους εξασθενούν να εξασφαλίσουν τη στήριξη της Ρωσίας, που υπήρξε κάποτε ο ισχυρότερος πολιτικός και στρατιωτικός υποστηρικτής του Άσαντ. Πολλοί Αλαουίτες στη Συρία, οι οποίοι επίσης υπέφεραν υπό την εξουσία Άσαντ, δεν εμπιστεύονται τους δύο άνδρες. Και η νέα κυβέρνηση εργάζεται συστηματικά για να εμποδίσει τα σχέδιά τους.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ συναντά τον Σύρο πρόεδρο Άχμεντ αλ-Σαράα στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας, τον Μάιο φέτος. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ταχθεί ανοιχτά υπέρ του Σαράα, ενός πρώην ηγέτη της Αλ Κάιντα που έβαλε τέλος σε 50 χρόνια κυριαρχίας της οικογένειας Άσαντ. Saudi Press Agency/Handout via REUTERS
Σε μια σύντομη δήλωση ως απάντηση στα ευρήματα του Reuters, ο άνθρωπος-κλειδί της κυβέρνησης για την αλαουιτική κοινότητα, ο αλ-Άχμαντ, είπε ότι «το έργο της θεραπείας – της εκρίζωσης του σεχταριστικού μίσους και της απότισης τιμής στους νεκρούς – παραμένει ο μόνος δρόμος προς μια Συρία που θα μπορεί ξανά να ζήσει με τον εαυτό της».
Ο Hassan ισχυρίζεται ότι ελέγχει 12.000 μαχητές, ενώ ο Makhlouf υποστηρίζει ότι διαθέτει τουλάχιστον 54.000, σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα των παρατάξεών τους. Διοικητές επί του πεδίου δήλωσαν ότι οι μαχητές πληρώνονται ψίχουλα και συχνά παίρνουν χρήματα και από τις δύο πλευρές.
Οι εξόριστοι δεν φαίνεται να έχουν κινητοποιήσει δυνάμεις μέχρι στιγμής. Το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει τα στοιχεία των μαχητών ούτε να προσδιορίσει συγκεκριμένα επιχειρησιακά σχέδια. Ο κυβερνήτης της Ταρτούς, αλ-Σάμι, δήλωσε ότι οι δυνητικοί μαχητές ανέρχονται σε δεκάδες χιλιάδες.
Σε συνεντεύξεις, άτομα κοντά στους συνωμότες είπαν ότι γνωρίζουν πως δεκάδες χιλιάδες Αλαουίτες της Συρίας θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν βίαια αντίποινα αν εφαρμόσουν τα σχέδιά τους ενάντια στη νέα, κυρίως σουνιτική, ηγεσία. Η νέα κυβέρνηση ανέλαβε την εξουσία αφού επικράτησε πριν από έναν χρόνο στον σχεδόν 14ετή εμφύλιο πόλεμο που βύθισε τη χώρα σε σεχταριστική αιματοχυσία.
Τον Μάρτιο, σχεδόν 1.500 άμαχοι σκοτώθηκαν κατά μήκος της μεσογειακής ακτογραμμής από δυνάμεις προσκείμενες στην κυβέρνηση, μετά από μια αποτυχημένη εξέγερση σε αλαουιτική πόλη. Τόσο ο Hassan όσο και ο Makhlouf υπόσχονται να προστατεύσουν τους Αλαουίτες της Συρίας από την ανασφάλεια που συνεχίζεται από τον Μάρτιο, περιλαμβάνοντας σχεδόν καθημερινές δολοφονίες και απαγωγές.
Η αλαουιτική οργή προς τη νέα κυβέρνηση ξέσπασε στις 25 Νοεμβρίου, όταν χιλιάδες βγήκαν στους δρόμους στη Χομς και σε παράκτιες πόλεις. Απαίτησαν μεγαλύτερη αυτονομία, την απελευθέρωση κρατουμένων και την επιστροφή απαχθέντων γυναικών. Οι κινητοποιήσεις αποτέλεσαν τις πρώτες μαζικές διαδηλώσεις που γνώρισε η Συρία μετά την πτώση του Άσαντ.
Ούτε ο Makhlouf ούτε ο Hassan βρίσκονταν πίσω από τις διαδηλώσεις, αλλά ένας κληρικός που αντιτίθεται και στους δύο και κάλεσε δημόσια τον κόσμο να διαδηλώσει ειρηνικά. Ο Makhlouf επιτέθηκε στον κληρικό την επόμενη ημέρα σε ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα, λέγοντας ότι «όλες αυτές οι κινήσεις θα φέρουν μόνο καταστροφή, διότι η ώρα δεν έχει έρθει ακόμη».
Ένας από τους κορυφαίους στρατιωτικούς συντονιστές του Hassan είπε στο Reuters ότι ο ένοπλος αγώνας είναι ο μόνος τρόπος να αποκατασταθεί η αξιοπρέπεια των Αλαουιτών.
«Είμαστε τυχεροί που μέχρι στιγμής έχει πεθάνει μόνο αυτός ο αριθμός των ανθρώπων μας», είπε ο συντονιστής, πρώην αξιωματικός της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών της εποχής Άσαντ, ο οποίος βρίσκεται πλέον στον Λίβανο. «Ίσως να πεθάνουν χιλιάδες ακόμη, αλλά η κοινότητα πρέπει να προσφέρει θυσίες» για να υπερασπιστεί τον εαυτό της.
Μια Αλαουίτισσα κάθεται με τα υπάρχοντά της στο χώρο της ρωσικής αεροπορικής βάσης Hmeimim, στη Λατάκια, στη δυτική Συρία, μετά τις δολοφονίες σχεδόν 1.500 Αλαουιτών τον Μάρτιο. Η πρόσβαση της Ρωσίας στη βάση συνεχίστηκε αδιάλειπτα υπό την κυβέρνηση Sharaa. REUTERS/StringerΈνα κατεστραμμένο σπίτι Αλαουιτών στην πόλη Τζαμπλέ της Συρίας, με γκράφιτι που έγραφε: «Ο Θεός είναι Μέγας», «Η Συρία είναι ελεύθερη» και «ζήτω η Συρία». Η γειτονιά δέχθηκε σφοδρή επίθεση τον Μάρτιο, όταν σχεδόν 1.500 Αλαουίτες σκοτώθηκαν από φιλοκυβερνητικές δυνάμεις. Οι θάνατοι σηματοδότησαν ένα σημείο καμπής για τους δύο άνδρες που σχεδίαζαν εξεγέρσεις από την εξορία. REUTERS/StringerΡούχα και μια κούκλα κρέμονται στο μπαλκόνι ενός κτιρίου που υπέστη ζημιές κατά τη διάρκεια μιας εκστρατείας από παραστρατιωτικές ομάδες που συνδέονται με την κυβέρνηση και στόχευσαν τους Αλαουίτες τον Μάρτιο. Έκτοτε, η νέα κυβέρνηση της Συρίας έχει φέρει έναν πρώην άνθρωπο του Άσαντ για να προωθήσει την απασχόληση και την ασφάλεια στις παράκτιες περιοχές. REUTERS/Stringer
Σύμφωνα με έγγραφα του Ιανουαρίου 2025 που είδε το Reuters, οι δυνάμεις πιστές στον Άσαντ είχαν καταρτίσει αρχικά σχέδια για τη δημιουργία παραστρατιωτικής δύναμης 5.780 μαχητών και τον εφοδιασμό τους από τα υπόγεια κέντρα διοίκησης. Τα κέντρα αυτά είναι ουσιαστικά μεγάλοι αποθηκευτικοί χώροι εξοπλισμένοι με όπλα, ηλιακή ενέργεια, ίντερνετ, συσκευές GPS και ασυρμάτους.
Τίποτα δεν προέκυψε από εκείνο το πρώτο σχέδιο και τα κέντρα διοίκησης — κατά μήκος μιας «ραχοκοκαλιάς» στη δυτική Συρία, μήκους περίπου 180 χιλιομέτρων από βορρά προς νότο — παραμένουν λειτουργικά αλλά ουσιαστικά ανενεργά, σύμφωνα με δύο άτομα με γνώση αυτών των εγκαταστάσεων και φωτογραφίες που είδε το Reuters.
Μία φωτογραφία έδειχνε έναν χώρο με πέντε στοιβαγμένα κιβώτια, τρία από τα οποία ήταν ανοιχτά, αποκαλύπτοντας μια συλλογή από καλάσνικοφ, πυρομαχικά και χειροβομβίδες. Στον χώρο υπήρχαν επίσης τρεις επιτραπέζιοι υπολογιστές, δύο τάμπλετ, ένα σετ ασυρμάτων και ένα power bank. Στο κέντρο βρισκόταν ένα ξύλινο τραπέζι με έναν μεγάλο χάρτη. Για τους συνωμότες, «το δίκτυο αυτό είναι σαν το Νησί των Θησαυρών, και όλοι είναι καράβια που προσπαθούν να το φτάσουν», είπε ένα από τα άτομα, ένας διοικητής που παρακολουθεί την ετοιμότητα των εγκαταστάσεων.
Ο αλ-Σάμι, ο κυβερνήτης της Ταρτούς, είπε ότι το δίκτυο είναι πραγματικό αλλά δεν αποτελεί σοβαρή απειλή. «Αυτά τα κέντρα έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά από την απελευθέρωση και μετά», δήλωσε. «Δεν υπάρχει ανησυχία για τη συνέχιση της ύπαρξής τους».
Καθώς ανώτεροι στρατιωτικοί και υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησης διέφευγαν στο εξωτερικό τον Δεκέμβριο του 2024, πολλοί μεσαίοι διοικητές παρέμειναν στη Συρία. Οι περισσότεροι κατέφυγαν στις παράκτιες περιοχές που κυριαρχούνται από Αλαουίτες — μια μουσουλμανική μειονότητα που αποτελεί κάτι παραπάνω από το 10% του συριακού πληθυσμού. Αυτοί οι αξιωματικοί άρχισαν να στρατολογούν μαχητές, σύμφωνα με έναν απόστρατο διοικητή που συμμετείχε στην προσπάθεια.
«Το πιο πρόσφορο έδαφος ήταν ο στρατός», είπε ο απόστρατος. «Χιλιάδες νέοι άνδρες της κοινότητας είχαν στρατευτεί στον στρατό, ο οποίος διαλύθηκε τον Δεκέμβριο, και ξαφνικά βρέθηκαν εκτεθειμένοι».
Στη συνέχεια ήρθε η αποτυχημένη εξέγερση της 6ης Μαρτίου. Μια αλαουιτική μονάδα που δρούσε ανεξάρτητα έστησε ενέδρα σε δυνάμεις ασφαλείας της νέας συριακής κυβέρνησης στη αγροτική Λατάκια, σκοτώνοντας 12 άνδρες και αιχμαλωτίζοντας περισσότερους από 150, σύμφωνα με έναν ταξίαρχο που συμμετείχε στην ενέδρα και έκτοτε έχει καταφύγει στον Λίβανο.
Η νέα συριακή κυβέρνηση λέει ότι εκατοντάδες μέλη των δυνάμεων ασφαλείας της σκοτώθηκαν στις μάχες που ακολούθησαν — ισχυρισμός που σε μεγάλο βαθμό επιβεβαιώνεται και από τους φιλο-Άσαντ μαχητές. Ο ταξίαρχος είπε ότι 128 φιλο-Άσαντ δυνάμεις σκοτώθηκαν στην εξέγερση, την οποία τελικά κατέστειλε η νέα κυβέρνηση. Η ανταρσία προκάλεσε αντίποινα που στοίχισαν τη ζωή σε σχεδόν 1.500 Αλαουίτες.
Σύμφωνα με αξιωματικούς που βρίσκονταν εκεί, οι εξόριστοι του Άσαντ δεν ξεκίνησαν ούτε καθοδήγησαν την εξέγερση, αλλά εκείνες οι ημέρες αποτέλεσαν σημείο καμπής. Άρχισαν να οργανώνονται.
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΔΙΑΜΑΧΗ ΤΩΝ ΑΣΑΝΤ
Στις 9 Μαρτίου, ο Makhlouf άρχισε να αυτοαποκαλείται «Το Παιδί της Ακτής», δηλώνοντας ότι έχει αναλάβει μια θεόσταλτη αποστολή να βοηθήσει τους Αλαουίτες. «Επέστρεψα, και ευλογημένη ας είναι η επιστροφή», έλεγε η δήλωση. Δεν ανέφερε ότι βρισκόταν στη Μόσχα.
Ο Makhlouf κυριάρχησε στην οικονομία της Συρίας για περισσότερες από δύο δεκαετίες, με περιουσιακά στοιχεία που η βρετανική κυβέρνηση εκτιμούσε ότι ξεπερνούσαν το ένα δισεκατομμύριο δολάρια, σε κλάδους τόσο διαφορετικούς όσο οι τηλεπικοινωνίες, οι κατασκευές και ο τουρισμός. Χρησιμοποίησε τα χρήματά του για να χρηματοδοτήσει μονάδες του συριακού στρατού και συμμαχικές πολιτοφυλακές κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, ο οποίος ξέσπασε το 2011.
Ο Ράμι Μαχλούφ, που φαίνεται εδώ σε στιγμιότυπο οθόνης από τον λογαριασμό του στο Facebook, τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό από τον ξάδερφό του, τον πρώην πρόεδρο της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ, αφότου ο Μαχλούφ ανέλαβε τα εύσημα όταν η νίκη του Άσαντ στον εμφύλιο πόλεμο φαινόταν εξασφαλισμένη το 2019. Πηγή: Στιγμιότυπο οθόνης μέσω Facebook
Όταν η νίκη του Άσαντ φαινόταν εξασφαλισμένη το 2019, ο Makhlouf διεκδίκησε δημόσια τα εύσημα. Λίγο αργότερα, ο Άσαντ κατέσχεσε τις επιχειρήσεις του, υποστηρίζοντας ότι είχαν οφειλές προς το κράτος, και τον έθεσε σε πολυετή κατ’ οίκον περιορισμό.
Ο Makhlouf διέφυγε στον Λίβανο μέσα σε ασθενοφόρο τη νύχτα της 8ης Δεκεμβρίου 2024, καθώς η Δαμασκός έπεφτε στα χέρια των ανταρτών του Σαράα. Ο αδελφός του, Ehab, προσπάθησε επίσης να διαφύγει εκείνο το βράδυ με τη Maserati του, αλλά σκοτώθηκε κοντά στα σύνορα και ληστεύτηκε από τα εκατομμύρια δολάρια που είχε μαζί του σε μετρητά, σύμφωνα με τέσσερις στενούς συνεργάτες της οικογένειας και έναν τελωνειακό υπάλληλο με άμεση γνώση των γεγονότων. Το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα τα συμβάντα εκείνης της νύχτας.
Ο Makhlouf ζει πλέον σε έναν ιδιωτικό όροφο πολυτελούς ξενοδοχείου Radisson στη Μόσχα, υπό αυστηρή ασφάλεια, σύμφωνα με εννέα συνεργάτες και συγγενείς του. Παραθέτει συχνά αποσπάσματα από το Κοράνι. Όπως είπαν, έγινε ιδιαίτερα θρησκευόμενος κατά τα χρόνια του κατ’ οίκον περιορισμού, χρησιμοποιώντας τον χρόνο απομόνωσης για να γράψει μια τριλογία σχετικά με ισλαμικές παραδόσεις και ερμηνείες.
Το Radisson στη Μόσχα και τα κεντρικά γραφεία του ομίλου στις Βρυξέλλες δεν απάντησαν σε αίτημα σχολιασμού.
Σύμφωνα με αναρτήσεις του Makhlouf στο Facebook και μηνύματα στο WhatsApp προς συνεργάτες του, πιστεύει ότι ο Θεός τού έδωσε χρήματα και επιρροή ώστε να παίξει έναν μεσσιανικό ρόλο σε μια σιιτική προφητεία που αφορά τη μάχη του Αρμαγεδδώνα στη Δαμασκό. Στη δική του ερμηνεία, η αποκάλυψη θα έρθει μετά τη λήξη της θητείας του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Δημόσια αποκαλεί τον Σαράα «Αλ Σουφγιάνι», τον κεντρικό κακό της προφητείας, ο οποίος πεθαίνει όταν μια ρωγμή στη γη καταπίνει τον στρατό του.
Χρησιμοποιώντας έμπιστους οικονομικούς διαχειριστές στον Λίβανο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Ρωσία, ο Makhlouf μεταφέρει χρήματα σε Αλαουίτες αξιωματικούς για μισθούς και εξοπλισμό, σύμφωνα με έναν οικονομικό διαχειριστή καθώς και αποδείξεις και μισθολογικούς πίνακες που είδε το Reuters.
Τα έγγραφα δείχνουν ότι τα χρήματα διοχετεύονται μέσω δύο εξέχοντων Σύρων αξιωματικών που συναντήθηκαν ξανά με τον Makhlouf στη Μόσχα: του Suhail Hassan και του Qahtan Khalil, οι οποίοι κατείχαν και οι δύο τον βαθμό του υποστράτηγου. Ο Hassan και ο Khalil υποστήριξαν ότι δημιούργησαν για λογαριασμό του Makhlouf μια δύναμη συνολικού αριθμού — όπως είπαν — 54.053 πρόθυμων μαχητών, μεταξύ των οποίων 18.000 αξιωματικοί, οργανωμένων σε 80 τάγματα και ομάδες στις πόλεις Χομς, Χαμά, Ταρτούς και Λατάκια και γύρω από αυτές. Ωστόσο, πολλοί απλοί στρατιώτες που είχαν στρατολογηθεί επί Άσαντ εγκατέλειψαν τον αγώνα όταν η κυβέρνησή του κατέρρευσε.
Ο Hassan και ο Khalil δεν απάντησαν σε αιτήματα σχολιασμού σχετικά με τον ρόλο τους στη μεταφορά χρημάτων.
Ο αξιωματούχος των ΗΑΕ δήλωσε ότι η κυβέρνησή του ασκεί αυστηρή εποπτεία στους οικονομικούς της τομείς και στηρίζει πλήρως «τις προσπάθειες της Συρίας να διαφυλάξει την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την κυριαρχία της σε όλα τα εδάφη της».
Ένας από τους οικονομικούς διαχειριστές του Makhlouf είπε στο Reuters ότι ο Makhlouf έχει δαπανήσει τουλάχιστον 6 εκατομμύρια δολάρια σε μισθούς. Οι μισθολογικοί πίνακες και οι αποδείξεις πληρωμών που συνέταξαν οικονομικοί βοηθοί του Makhlouf στον Λίβανο ανέφεραν ότι ξόδεψε 976.705 δολάρια τον Μάιο και ότι μια ομάδα 5.000 μαχητών έλαβε 150.000 δολάρια τον Αύγουστο.
Ένα κορίτσι Αλαουίτη κάθεται σε ένα καρότσι αποσκευών στο χώρο της ρωσικής αεροπορικής βάσης Χμεϊμίμ μετά τις δολοφονίες στις ακτές τον Μάρτιο. Σε συνομιλίες με τη νέα κυβέρνηση της Συρίας, η Ρωσία έχει δώσει προτεραιότητα στη διατήρηση του ελέγχου της βάσης. REUTERS/Stringer
«Δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να πάρουμε λίγα χρήματα από αυτές τις φάλαινες που μας ρουφούσαν το αίμα για χρόνια.»
— Τοπικός στρατιωτικός ηγέτης που έλαβε χρήματα και από τον Makhlouf και από τον Hassan
Οι συνολικοί αριθμοί της δύναμης είναι πραγματικοί, σύμφωνα με πέντε αρχηγούς ενόπλων ομάδων στη Συρία που βρίσκονται στη μισθοδοσία του Makhlouf και ηγούνται περίπου του ενός πέμπτου των δυνάμεών του. Όμως η χρηματοδότηση του Makhlouf δεν καλύπτει τις ανάγκες τους — αντιστοιχεί μόλις σε 20 έως 30 δολάρια τον μήνα ανά μαχητή.
Επιπλέον, το επιτελείο του Makhlouf επιδιώκει να προμηθεύσει όπλα. Έχει χαρτογραφήσει τις πιθανές τοποθεσίες δεκάδων αποθηκών που είχαν κρυφτεί την εποχή του Άσαντ και περιλαμβάνουν συνολικά μερικές χιλιάδες πυροβόλα όπλα, σύμφωνα με διαγράμματα που είδε το Reuters. Αυτά τα αποθέματα είναι ξεχωριστά από τα υπόγεια κέντρα διοίκησης.
Το επιτελείο του έχει επίσης συνομιλήσει με λαθρέμπορους στη Συρία για νέα όπλα. Άνθρωποι με γνώση των επαφών είπαν ότι δεν γνωρίζουν αν αγοράστηκαν ή παραδόθηκαν τελικά νέα όπλα.
Συνολικά, οι πέντε τοπικοί στρατιωτικοί ηγέτες είπαν ότι διοικούν περίπου 12.000 άνδρες σε διάφορα επίπεδα ετοιμότητας. Ένας από αυτούς είπε στο Reuters ότι η ώρα δεν έχει φτάσει ακόμη για δράση.
Ένας άλλος από τους πέντε διοικητές χλεύασε τον Makhlouf λέγοντας ότι προσπαθεί να αγοράσει αφοσίωση με «ψίχουλα».
Και οι πέντε παραδέχτηκαν ότι έχουν δεχτεί χρήματα και από τον Makhlouf και από τον Hassan, τον πρώην αρχικατάσκοπο. Δεν θεωρούσαν πρόβλημα το ότι έχουν δύο «εργοδότες».
«Χιλιάδες Αλαουίτες, είτε πρώην Σύροι στρατιώτες είτε πολίτες απολυμένοι από κρατικές θέσεις, ζουν σε ακραία φτώχεια», είπε ένας από τους άνδρες. «Δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να πάρουμε λίγα χρήματα από αυτές τις φάλαινες που μας ρουφούσαν το αίμα για χρόνια».
«ΚΑΝΤΕ ΥΠΟΜΟΝΗ»
Ο Hassan διηύθυνε το σύστημα στρατιωτικών κρατητηρίων της δικτατορίας Άσαντ, το οποίο ήταν διαβόητο για εκβιασμούς σε μεγάλη κλίμακα εις βάρος των οικογενειών των κρατουμένων, σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ το 2024 για το σύστημα αυτό. Έρευνα του Reuters φέτος αποκάλυψε ότι ήταν ο Hassan που πρότεινε, το 2018, τη μεταφορά ενός ομαδικού τάφου με χιλιάδες πτώματα στην έρημο του Dhumair, έξω από τη Δαμασκό, ώστε να αποκρυφτεί το εύρος των θηριωδιών της κυβέρνησης Άσαντ.
Αυτό το πορτρέτο του Kamal Hassan δημοσιεύτηκε στις 18 Ιανουαρίου 2024, σε μια σελίδα στο Facebook που ο ίδιος χρηματοδότησε ανεπίσημα. Ο Hassan και ο αντίπαλός του, Rami Makhlouf, έχουν ξεκινήσει και οι δύο καμπάνιες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που προωθούν το έργο τους για τους Αλαουίτες της Συρίας. Πηγή: Στιγμιότυπο οθόνης μέσω Facebook
«Κάντε υπομονή, λαέ μου, και μη παραδώσετε τα όπλα σας. Εγώ είμαι αυτός που θα αποκαταστήσει την αξιοπρέπειά σας.»
— Kamal Hassan, απευθυνόμενος σε διοικητές σε ηχητικό μήνυμα στο WhatsApp τον Απρίλιο
Αφού εγκαταλείφθηκε από τον διαλυόμενο στρατό του Άσαντ, ο Hassan κατέφυγε αρχικά στην πρεσβεία των ΗΑΕ στη Δαμασκό και στη συνέχεια ζήτησε άσυλο στην πρεσβεία της Ρωσίας τον Δεκέμβριο του 2024, όπου έμεινε σχεδόν δύο εβδομάδες. Εξοργίστηκε από αυτό που θεώρησε κακομεταχείριση από τους οικοδεσπότες του, οι οποίοι του παρείχαν ένα μόνο δωμάτιο με μία σκληρή καρέκλα για να καθίσει, σύμφωνα με δύο άτομα που βρίσκονταν κοντά του.
«Ο Kamal Hassan δεν είναι άνθρωπος που κάθεται σε ξύλινη καρέκλα επί μέρες!» είπε σε ένα ηχητικό μήνυμα στο WhatsApp προς τον στενό του κύκλο την άνοιξη, το οποίο άκουσε το Reuters.
Τελικά, ο Hassan εγκαταστάθηκε σε μια τριώροφη βίλα στα προάστια της Μόσχας, σύμφωνα με αξιωματικό που τον συνάντησε το καλοκαίρι. Έκτοτε, έχει δει μία φορά τον Μαχέρ αλ-Άσαντ και διατηρεί στενές σχέσεις με τους Ρώσους προστάτες του Μπασάρ, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν τις κινήσεις του.
Σύμφωνα με τον συντονιστή των επιχειρήσεων του Hassan στον Λίβανο, ο Hassan έχει ξοδέψει 1,5 εκατομμύριο δολάρια από τον Μάρτιο για 12.000 μαχητές στη Συρία και τον Λίβανο.
«Κάντε υπομονή, λαέ μου, και μην παραδώσετε τα όπλα σας. Εγώ είμαι αυτός που θα αποκαταστήσει την αξιοπρέπειά σας», είπε σε ένα ακόμη ηχητικό μήνυμα στο WhatsApp τον Απρίλιο, το οποίο φαίνεται να απευθυνόταν σε διοικητές. Δύο παραλήπτες επιβεβαίωσαν ότι το μήνυμα ήταν δικό του.
Στα μέσα της χρονιάς, μια φιλανθρωπική οργάνωση με την ονομασία «Ανάπτυξη της Δυτικής Συρίας» ανακοίνωσε τη δημιουργία της και δήλωσε ότι χρηματοδοτείται από «τον Σύρο πολίτη, υποστράτηγο Kamal Hassan», σύμφωνα με μία από τις πρώτες αναρτήσεις της στο Facebook. Τρεις αξιωματικοί συνδεδεμένοι με τον Hassan και ένα στέλεχος της οργάνωσης την περιέγραψαν ως ανθρωπιστικό προσωπείο, ώστε ο Hassan να μπορέσει να ενισχύσει την επιρροή του μεταξύ των Αλαουιτών.
Ένα στιγμιότυπο οθόνης από ένα προπαγανδιστικό βίντεο του Καμάλ Χασάν (αριστερά) δημοσιεύτηκε σε έναν λογαριασμό στο Facebook που χρηματοδότησε ανεπίσημα. Ο πρώην αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών έχει επίσης χρηματοδοτήσει ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα στον Λίβανο (δεξιά), το οποίο ανακοίνωσε βοήθεια για τους εκτοπισμένους Σύρους Αλαουίτες τον Σεπτέμβριο. Πηγή: Στιγμιότυπα οθόνης μέσω Facebook
Τον Αύγουστο, η φιλανθρωπική οργάνωση κατέβαλε 80.000 δολάρια για τη στέγαση 40 αλαουιτικών οικογενειών από τη Συρία, σύμφωνα με ανακοίνωση της πρώτης της δράσης. Τον ίδιο μήνα, ο Hassan έστειλε 200.000 δολάρια σε μετρητά σε 80 αξιωματικούς στον Λίβανο, σύμφωνα με μισθολογικό έγγραφο που είδε το Reuters.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, ο Hassan στρατολόγησε επίσης περίπου 30 χάκερ, πρώην στελέχη της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών του, σύμφωνα με έναν συνεργάτη του στη Μόσχα και έναν από τους χάκερ, ο οποίος είναι μηχανικός υπολογιστών. Οι εντολές τους ήταν να πραγματοποιήσουν κυβερνοεπιθέσεις κατά της νέας κυβέρνησης και να εγκαταστήσουν λογισμικό κατασκοπείας στα πληροφοριακά της συστήματα.
Μέχρι τον Σεπτέμβριο, κυβερνητικά δεδομένα της Συρίας τα οποία — σύμφωνα με τον μηχανικό — είχε υποκλέψει η ομάδα του, πωλούνταν στο dark web έναντι 150 έως 500 δολαρίων. Το Reuters εντόπισε αρκετά από τα σύνολα δεδομένων που περιέγραψε, μεταξύ των οποίων βάσεις δεδομένων με στοιχεία προσωπικού των υπουργείων Τηλεπικοινωνιών και Υγείας.
Ο μηχανικός είπε ότι ο πρώην αρχικατάσκοπος Hassan σχεδιάζει μια πολυμέτωπη επίθεση για να ανακτήσει τη θέση του στη Συρία. «Ο υποστράτηγος Kamal γνωρίζει ότι ο πόλεμος δεν διεξάγεται μόνο στο πεδίο, αλλά σε κάθε μέτωπο», είπε.
Ο ΑΛΛΟΣ ΑΣΑΝΤ
Ένας πιθανός καταλυτικός παράγοντας στις προσπάθειες υποκίνησης εξέγερσης είναι ο Μαχέρ αλ-Άσαντ, ο νεότερος αδελφός του πρώην δικτάτορα.
Ο Μαχέρ έλεγχε τόσο μια επιχειρηματική αυτοκρατορία όσο και την ισχυρότερη μονάδα του συριακού στρατού, την 4η Τεθωρακισμένη Μεραρχία. Υπό την εποπτεία του, σύμφωνα με έρευνα του αμερικανικού think tank New Lines Institute, η μεραρχία απέκτησε ισχύ και οικονομική αυτονομία σε βαθμό που έμοιαζε με «κράτος εν κράτει» — έως το σημείο που της επιβλήθηκαν ξεχωριστές κυρώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βρετανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αυτό το πανό, που φωτογραφήθηκε το 2014 στο αποκορύφωμα του εμφυλίου πολέμου στη Συρία, απεικόνιζε τον Πρόεδρο της Συρίας Μπασάρ αλ-Άσαντ (αριστερά), τον αδελφό του Μαχέρ (δεξιά) και τον εκλιπόντα πατέρα τους Χαφέζ (κέντρο). Ο Μπασάρ και ο Μαχέρ βρίσκονται τώρα εξόριστοι στη Ρωσία. REUTERS/Khaled al-Hariri
Ένας ανώτερος διοικητής της μεραρχίας, που βρίσκεται πλέον στον Λίβανο, δήλωσε ότι η οικονομική αυτοκρατορία του Μαχέρ παραμένει σε μεγάλο βαθμό ενεργή, με εξαίρεση τις φερόμενες πωλήσεις Captagon — μιας παράνομα παραγόμενης αμφεταμίνης. Τα περιουσιακά του στοιχεία θεωρείται ότι είναι κρυμμένα σε εταιρείες–κελύφη, τόσο εντός όσο και εκτός Συρίας, σύμφωνα με έναν επιχειρηματία που βρίσκεται κοντά του.
Ο διοικητής είπε ότι ενώ ο Μπασάρ αλ-Άσαντ έχει στραφεί στην προσωπική του ζωή και τις επιχειρήσεις του, ο Μαχέρ εξακολουθεί να θέλει επιρροή στη Συρία. Ο νεότερος αδελφός δεν μπορεί να διανοηθεί — όπως είπε — πως τα παιδιά του Χάφεζ αλ-Άσαντ, του ιδρυτή της δικτατορίας, θα μπορούσαν να εξαναγκαστούν σε έξοδο από τη Συρία.
«Η οικογένεια θεωρεί τον Χάφεζ αλ-Άσαντ ως θεϊκή μορφή και ο Μαχέρ προσπαθεί να χτίσει πάνω σε αυτό, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει κινηθεί», είπε ο διοικητής.
Δύο αξιωματικοί της μεραρχίας λένε ότι πολλοί από τους 25.000 μαχητές της, εντός και εκτός Συρίας, εξακολουθούν να θεωρούν τον Μαχέρ αλ-Άσαντ ως διοικητή τους και ότι μπορεί να τους κινητοποιήσει αν δώσει την εντολή.
Ο Makhlouf δεν επιδιώκει τη στήριξη των Άσαντ: δημοσίως χαρακτήρισε τα ξαδέλφια του «φυγάδες». Ο Hassan, βασιζόμενος σε χρόνια προσωπικών δεσμών και συνεργασίας με τους Άσαντ, επιδιώκει τη στήριξη του Μαχέρ, σύμφωνα με τρεις υψηλόβαθμες πηγές και από τα δύο στρατόπεδα.
Η Ρωσία μέχρι στιγμής έχει αρνηθεί να στηρίξει τόσο τον Hassan όσο και τον Makhlouf, σύμφωνα με έξι άτομα με άμεση γνώση των προσπαθειών των εξόριστων να κερδίσουν το Κρεμλίνο. Παρότι η Μόσχα φιλοξενεί τους εξόριστους, η ρωσική κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές ότι προτεραιότητά της είναι η διατήρηση της πρόσβασης στις στρατιωτικές βάσεις που εξακολουθεί να λειτουργεί στη δυτική Συρία, σύμφωνα με δύο διπλωμάτες ενήμερους για τη ρωσική στάση.
Στην προσπάθεια εξασφάλισης ρωσικής βοήθειας, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει ένας ανώτερος Σύρος αξιωματικός, ο Άχμεντ αλ-Μάλα, ο οποίος έχει ρωσική υπηκοότητα από τα πρώτα χρόνια του εμφυλίου. Ο αλ-Μάλα διαμεσολάβησε σε ξεχωριστές ανεπίσημες συναντήσεις στη Μόσχα, αρχής γενομένης από τον Μάρτιο, μεταξύ Ρώσων αξιωματούχων και των δύο υπαρχηγών του Hassan και του Makhlouf που βρίσκονται στη Ρωσία, σύμφωνα με χειρόγραφες σημειώσεις από μία τέτοια συνάντηση που είδε το Reuters. Σύμφωνα με τις σημειώσεις, οι Ρώσοι είπαν στους εξόριστους: οργανωθείτε και δείξτε μας τα σχέδιά σας.
Ο πρόεδρος της Συρίας, Άχμεντ αλ-Σαράα, και ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, χειραψία κατά τη διάρκεια συνάντησης τον Οκτώβριο στο Κρεμλίνο στη Μόσχα. Από την επίσκεψη του Σαράα στη Μόσχα, δεν έχουν υπάρξει περαιτέρω συναντήσεις μεταξύ Ρώσων αξιωματούχων και των ανδρών που συνωμοτούν κατά της κυβέρνησης Σαράα. Pool via REUTERS
Ο αλ-Μάλα δεν απάντησε σε αιτήματα σχολιασμού σχετικά με τον ρόλο του ως μεσολαβητή.
Ωστόσο, οι συναντήσεις μεταξύ Ρώσων αξιωματούχων και των εξόριστων συριακών φατριών έχουν αραιώσει, σύμφωνα με δύο άτομα με άμεση γνώση του προγραμματισμού τους. Είπαν ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία συνάντηση μετά την επίσκεψη του προέδρου Σαράα στη Μόσχα τον Οκτώβριο, όταν επιδίωξε τη στήριξη του Κρεμλίνου.
Κατά την επίσκεψη εκείνη, ο Σαράα έθεσε το ζήτημα του Hassan και του Makhlouf στη ρωσική κυβέρνηση, είπε ο αλ-Σάμι, ο κυβερνήτης της Ταρτούς. Ο αλ-Σάμι είπε ότι η Ρωσία —και ξεχωριστά ο Λίβανος— «εξέφρασαν τη διάθεσή τους να ενισχύσουν τον συντονισμό και να αποτρέψουν οποιαδήποτε δραστηριότητα αυτών των ατόμων εντός των εδαφών τους». Δήλωσε ότι δεν ήταν ενήμερος για τυχόν συναντήσεις που μπορεί να είχαν οι συνωμότες με Ρώσους αξιωματούχους.
Ένας από τους διπλωμάτες είπε ότι η συνάντηση του Σαράα στο Κρεμλίνο «έστειλε μήνυμα στους Αλαουίτες αντάρτες: δεν υπάρχει κανείς στο εξωτερικό που πρόκειται να τους σώσει».
Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Makhlouf, του οποίου οι επιχειρηματικοί λογαριασμοί έχουν παγώσει λόγω διεθνών κυρώσεων, αντιμετωπίζει πλέον πρόβλημα ρευστότητας. Οι μισθοί του Οκτωβρίου δεν έχουν ακόμη καταβληθεί, σύμφωνα με τρία άτομα με γνώση των μεταφορών χρημάτων.
Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ
Από τις δολοφονίες του Μαρτίου και μετά, η κυβέρνηση της Δαμασκού στηρίζεται σε έναν άνθρωπο-κλειδί για την αντιμετώπιση των συνωμοτικών κινήσεων: τον Χάλεντ αλ-Άχμαντ, παιδικό φίλο του προέδρου Σαράα.
Αλαουίτης, ο αλ-Άχμαντ υπήρξε κάποτε μέλος του στενού κύκλου του Άσαντ. Υπηρέτησε ως «σκιώδης διπλωμάτης» και ήταν ιδρυτικό στέλεχος των Δυνάμεων Εθνικής Άμυνας, της μεγαλύτερης συμμαχικής παραστρατιωτικής του Άσαντ.
Ο Χάλεντ αλ-Αχμάντ, κατά τη διάρκεια συνάντησης τον Μάιο με τον υπουργό Άμυνας της Συρίας. Ο πρώην στέλεχος του Άσαντ άλλαξε στρατόπεδο αφότου ο δικτάτορας στράφηκε εναντίον του. Πηγή: Υπουργείο Άμυνας της Συρίας μέσω Facebook
Όπως και ο Makhlouf, έτσι και ο αλ-Άχμαντ πίστευε ότι ήταν εκείνος που ευθυνόταν για τη νίκη του Άσαντ στον εμφύλιο πόλεμο. Ο Άσαντ του φέρθηκε με τον ίδιο τρόπο όπως και στον ξάδερφό του: του αφαίρεσε προνόμια και διέταξε την επιστράτευσή του, σύμφωνα με δύο συνεργάτες του αλ-Άχμαντ.
Ο αλ-Άχμαντ διέφυγε στην Κύπρο και, στη συνέχεια, το 2021, επισκέφθηκε το Ιντλίμπ στη βορειοδυτική Συρία για να συναντήσει τον παλιό του φίλο, τον Σαράα, σύμφωνα με τρεις ανθρώπους που έχουν συνεργαστεί και με τους δύο άνδρες. Εκεί συζήτησαν το σχέδιο του Σαράα να ανατρέψει τον Άσαντ, όπως είπαν οι ίδιες πηγές. Το σχέδιο υλοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2024.
Το Reuters εξέτασε ηχητικά μηνύματα στο WhatsApp από τον αλ-Άχμαντ στα τέλη του 2024, στα οποία έλεγε σε καίριους στρατιωτικούς αξιωματούχους ότι ήταν μάταιο να παραμείνουν στο πλευρό ενός ηττημένου δικτάτορα και υποσχόταν επιείκεια αν τον εγκατέλειπαν και απέτρεπαν μια αιματοχυσία.
Σε δήλωσή του προς το Reuters, ο αλ-Άχμαντ είπε ότι στόχος του κατά την πτώση της κυβέρνησης τον Δεκέμβριο ήταν να αποτρέψει περαιτέρω αιματοχυσία, αλλά αναγνώρισε ότι δεν ήταν δυνατό να «προφυλάξει τους Σύρους από επιπλέον απώλειες ή από τις σεχταριστικές σκιές που συνεχίζουν να σκοτεινιάζουν την κοινωνία μας».
Σήμερα, ο αλ-Άχμαντ είναι ο ισχυρότερος Αλαουίτης της Συρίας, μοιράζοντας τον χρόνο του ανάμεσα σε ένα ρετιρέ στη Βηρυτό με θέα στη θάλασσα και μια οχυρωμένη βίλα στη Δαμασκό.
Οι Αλαουίτες διαμαρτύρονται για περισσότερη αυτονομία και την απελευθέρωση των κρατουμένων μελών της κοινότητάς τους στην παράκτια πόλη της Λαττάκειας στα τέλη του περασμένου μήνα. REUTERS/StringerΜια Αλαουίτισσα κρατάει μια πινακίδα στις διαμαρτυρίες του Νοεμβρίου στη Λατάκια: «Όχι στις θρησκευτικές εκκαθαρίσεις. Όχι στον εκτοπισμό». REUTERS/Stringer
«Ο ρόλος του θεωρείται κρίσιμος για την καλλιέργεια εμπιστοσύνης ανάμεσα στην αλαουιτική κοινότητα και τη νέα κυβέρνηση», είπε ο αλ-Σάμι, ο κυβερνήτης της Ταρτούς.
Τέσσερις συνεργάτες του αλ-Άχμαντ ανέφεραν ότι χρηματοδοτεί και συντονίζει προγράμματα δημιουργίας θέσεων εργασίας και οικονομικής ανάπτυξης, επειδή πιστεύει ότι αυτά αποτελούν τη λύση στην αποσταθεροποιητική υψηλή ανεργία που ακολούθησε την πτώση του Άσαντ, όταν ο στρατός διαλύθηκε και οι Αλαουίτες έχασαν τις κρατικές τους θέσεις.
Στα τέλη Οκτωβρίου, το υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε τη σύλληψη ενός παράκτιου πυρήνα, ο οποίος, όπως ανέφερε, χρηματοδοτούνταν από τον Makhlouf και σχεδίαζε δολοφονίες δημοσιογράφων και ακτιβιστών. Συνολικά, ο κυβερνήτης της Ταρτούς, αλ-Σάμι, είπε ότι οι συλλήψεις ατόμων συνδεόμενων με τον Makhlouf και τον Hassan ανέρχονται σε δεκάδες.
Στην ίδια ακτογραμμή, αποθέματα εξοπλισμού μαζεύουν αθόρυβα σκόνη σε υπόγεια δωμάτια, σύμφωνα με τον διοικητή πεδίου, ο οποίος επιβλέπει προσωπικά αρκετά από αυτά.
Θα είναι έτοιμα όταν χρειαστεί, είπε — αλλά, μέχρι στιγμής, δεν βλέπει καμία πλευρά που να αξίζει να επιλέξει.
Ρεπορτάζ: Feras Dalatey και Timour Azhari.
Επεξεργασία φωτογραφιών: Marie Semerdijian.
Εικονογράφηση και σχεδιασμός: Catherine Tai.
Συντακτική επιμέλεια: Lori Hinnant και Peter Hirschberg.
Πόσοι θυμήθηκαν στην Ελλάδα ότι φέτος συμπληρώθηκαν 1000 χρόνια από τον θάνατο του Αυτοκράτορος Βασιλείου Β΄του Μακεδόνος; Διοίκησε το κράτος της Ρωμανίας, το κράτος της Νέας Ρώμης- Κωνσταντινουπόλεως, από το 976 έως το 1025. Ήταν ευλαβής, μεγάλωσε την έκταση του κράτους ανακτώντας τη Νότιο Ιταλία, αντιμετώπισε επιτυχώς τις επιθέσεις Αράβων και Βουλγάρων. Η κάθοδός του στην Αθήνα για να ευχαριστήσει την Παναγία την Αθηνιώτισσα, δηλαδή να προσκυνήσει στον Παρθενώνα που είχε μετατραπεί σε Ορθόδοξο Ναό, ενέπνευσε τον Κωστή Παλαμά. Έτσι ο ποιητής έγραψε το επικό ποιημα «Η Φλογέρα του Βασιλιά».
Θα έπρεπε να μελετούμε και να τιμούμε περισσότερο τον Βυζαντινό Πολιτισμό. Είναι κομμάτι της ψυχής μας, είναι ο πνευματικός πατέρας μας, όπως η Κλασική Αρχαιότητα και η Ελληνιστική περίοδος είναι ο παππούς μας.
Όπως εξηγεί η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ το Βυζαντινό κράτος (η Ρωμανία όπως ήταν το πραγματικό όνομά του) είχε τρία συστατικά: Ελληνική Γλώσσα και Ελληνικό Πολιτισμό. Ρωμαϊκό Δίκαιο και πολιτειακή συγκρότηση. Ορθόδοξη Χριστιανική Πίστη. Και τα τρία αποτελούν σήμερα θεμελιώδη στοιχεία της εθνικής μας ταυτότητας. Ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί και ως ενδιαφερόμενοι για τον διαχρονικό Ελληνικό Πολιτισμό είμαστε μέτοχοι της Βυζαντινής κληρονομιάς. Αλλά και το Ρωμαϊκό Δίκαιο, βελτιωμένο με την επίδραση του Χριστιανισμού και του Βυζαντίου, εφαρμόσθηκε στη Νεώτερη Ελλάδα, όπως φαίνεται και από τις αποφάσεις των Εθνικών Συνελεύσεων του Αγώνος.
Εκτός Ελλάδος υπάρχει μεγάλη επιστημονική σζήτηση για τον Βυζαντινό Πολιτισμό και εκφράζεται θαυμασμός από τους ειδικούς. Άλλες φορές τονιζεται η συμβολή του Ελληνισμού στη διαμόρφωση αυτού του Πολιτισμού. Άλλες φορές επιχειρείται μία στρέβλωση για να προβληθούν άλλοι πολιτισμοί, ακόμη και για να διαφημισθούν έθνη, τα οποία διαμορφώθηκαν κατά τον 20ό αιώνα και δεν υπήρχαν στη Βυζαντινή εποχή.
Αναφέρω πρώτα ένα παράδειγμα επιστημονικής και έντιμης μελέτης και προβολής του Ελληνορθοδόξου Βυζαντίου. Στο βιβλίο του «Η υψηλή στρατηγική της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας» (στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Τουρίκη, 2009) ο σύγχρονός μας Αμερικανός Έντουαρντ Λούτβακ, καθηγητής Στρατηγικής και διεθνολόγος, παραδέχεται ότι η επιβίωση της Αυτοκρατορίας επί 11 αιώνες, παρά τις εκατοντάδες επιθέσεις και εισβολές, οφείλεται σε τρία σταθερά στοιχεία:
Στη Χριστιανική πίστη, στον αρχαιοελληνικό πολιτισμό, ο οποίος επηρέασε την κλασική ελληνική παιδεία των Βυζαντινών, και στην αίσθηση υπερηφανείας για τις ρωμαϊκές καταβολές του κράτους.
Ο συγγραφέας αναφέρει, μετά από εξαντλητική έρευνα των πηγών, ότι η Ορθόδοξη Πίστη και η ελληνική παιδεία των Βυζαντινών κάνουν τη μεγάλη διαφορά μεταξύ Παλαιάς Ρώμης και Νέας Ρώμης- Κωνσταντινουπόλεως.
Χαρακτηριστικά υπογραμμίζει ότι οι Βυζανινοί απεκαλούντο μεν Ρωμαίοι, αλλά είχαν συνείδηση ότι συνεχίζουν την ελληνική παράδοση σε πολλούς τομείς. Επί παραδείγματι στη διπλωματία και στην στρατιωτική τέχνη θαύμαζαν τον Μέγα Αλέξανδρο και όχι τις ρωμαϊκές λεγεώνες.
Επίσης η κλασική ελληνική παιδεία τούς οδηγούσε να μελετούν την εθνογραφία, τα ήθη και τα έθιμα των γειτονικών λαών, μιμούμενοι τον Ηρόδοτο και άλλους Αρχαίους Έλληνες. Το βλέπουμε στην επιστολή του Αυτοκράτορος Κωνσταντίνου Πορφυρογεννήτου «Προς τον ίδιον υιόν Ρωμανόν», η οποία έγινε γνωστή στη διεθνή βιβλιογραφία με το λατινικό όνομα De Administrando Imperio. Εκεί ο λόγιος Αυτοκράτωρ περιγράφει ήθη, συνήθειες, γλώσσα και θρησκεία κάθε λαού που περιβάλλει τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία κατά τον 10 αιώνα μ.Χ. Αντιθέτως οι παλαιοί Ρωμαίοι της ειδωλολατρικής Ρώμης αδιαφορούσαν για την εθνογραφία των λαών. Τούς αρκούσε να έχουν ισχυρό στρατό για να κατακτήσουν και να ισοπεδώσουν.
Ο Λούτβακ επισημαίνει ότι η επίδραση του Χριστιανισμού στο Βυζάντιο- Ρωμανία φαινεται συν τοις άλλοις και στις συμβουλές που δίδονται: Να προσπαθεί ο ηγεμών πρώτα να γίνει φίλος με έναν γειτονικό λαό και μόνον κατ’ ανάγκην να κάνει πόλεμο. Το Ελληνορθόδοξο Βυζαντινό Κράτος προτιμούσε, κατά κανόνα, να έχει φίλους και συμμάχους και όχι να ισοπεδώνει και να ταπεινώνει τα πολυάριθμα έθνη και φύλα που περιέβαλλαν τα σύνορα. Μία κλασική μέθοδος αποκτήσεως φίλων ήταν η βάπτιση άλλων λαών στον Χριστιανισμό.
Έρχομαι τώρα σε μία προπαγανδιστική χρήση του Βυζαντίου και μιάς μεγάλης μορφής, του Αυτοκράτορος Ιουστινιανού. Ο σπουδαίος αυτός κυβερνήτης διοίκησε το κράτος της Κωνσταντινουπόλεως από το 527 έως το 565. Μεγάλωσε την έκταση, έκτισε την Αγία Σοφία και έγινε παγκοσμίως γνωστός για το νομοθετικό έργο του.
Επειδή πιθανολογείται ότι γεννήθηκε στη σημερινή περιοχή των Σκοπίων, (άλλοι αναφέρουν τη Δαλματία), η οποία τότε ανήκε στην ενιαία Ανατολικη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, τη Ρωμανία, ορισμένοι επιχειρούν σήμερα να τον παρουσιάσουν ως …Σλάβο Μακεδόνα. Χαρακτηριστικό είναι ένα πρόσφατο Επιστημονικό Συνέδριο Ιταλών και Σκοπιανών επιστημόνων σε συνεργασία με την Ιταλική Πρεσβεία στα Σκόπια. Στο Συνέδριο με τίτλο: Ημέρες Ιουστινιανού Α΄ (31 Οκτωβρίου- 2 Νοεμβρίου 2025) προβλήθηκε μεν το πολιτιστικό και νομοθετικό έργο του Ιουστινιανού, αλλά η κληρονομιά του χαρακτηρίσθηκε ως η κοινή κληρονομιά Ιταλών και «Μακεδόνων»!
Τέτοιες ενέργειες δεν τιμούν την Ιστορία και την Επιστήμη. Είναι σαφώς πριοπαγανδιστικές. Στους φίλους Ιταλούς θυμίζουμε ότι η νομοθεσία του Ιουστινιανού δεν εγράφη μόνο στα λατινικά, αλλά και στα ελληνικά, όπως πχ οι περίφημες «Νεαραί». Στους δε βορείους γείτονες θυμίζουμε ότι όταν γεννήθηκε ο Ιουστινιανός δεν υπήρχε η παραμικρή αναφορά στα ιστορικά κείμενα περί Μακεδόνων ως ξεχωριστού λαού. Είναι γνωστό ότι η εθνότητα αυτή δημιουργήθηκε με πολιτικά κριτήρια στα μέσα του 20ού αιώνος.
Ας μην αδιαφορούμε για τον Ελληνικό και Χριστιανικό Πολιτισμό της Ρωμανίας- Βυζαντίου. Ας μιλήσουμε στα παιδιά μας για το μεγαλείο της Αγίας Σοφίας, για τη συμβολή των Ορθοδόξων Βυζαντινών προγόνων μας στον παγκόσμιο πολιτισμό. Η πολιτιστική ταυτότητα του Βυζαντίου ήταν ελληνική και ταυτοχρόνως οικουμενική. Ας γνωρίσουμε καλύτερα την θαυμαστή υπερχιλιόχρονη Αυτοκρατορία που οικοδομήθηκε στα θεμέλια της Ορθόδοξης Παράδοσης και της διαχρονικής Ελληνικής Γλώσσας και Παιδείας.
Η ισχύς της Κίνας συνιστά ένα καινούριο πρότυπο τεχνοοικονομικής υπερδύναμης.
Θα εξηγήσω τί εννοώ.
Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες υπερδυνάμεις που στηρίζονται στην στρατιωτική παρουσία και στην πολιτιστική κυριαρχία, η Κίνα επεκτείνει την επιρροή της πρωτίστως μέσω οικονομικοτεχνολογικής διείσδυσης και εξαρτήσεων στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, στις μεταφορές και στην ναυτιλία.
Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν κυρώσεις και πολέμους μέσω αντιπροσώπων (proxy wars). Η Κίνα διεξάγει οξύτατο γεωοικονομικό ανταγωνισμό και αποφεύγει τις στρατιωτικές αντιπαραθέσεις.
Αντιμετωπίζει την Ευρωπαϊκή Ένωση ως σημαντική αγορά για να διασπάσει την συνοχή της Δύσης και την Ρωσία ως στρατηγικό και απρόβλεπτο εταίρο για οικονομικούς, ενεργειακούς λόγους και αντιπερισπασμό.
Η Αφρική αποτελεί το κύριο πεδίο της κινεζικής εξωτερικής πολιτικής. Με μεγάλες επενδύσεις και παροχή δανείων επιτυγχάνει την μακροπρόθεσμη εξάρτησή της.
Η Κίνα διαμορφώνει νέους κανόνες στην παγκόσμια ισχύ (game changer).
Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΛΛΑΖΕΙ. ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΛΛΑΖΟΥΝ. ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΡΕΙ.
*Ο Γιώργος Κωνσταντινίδης είναι οικονομολόγος, διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου, συγγραφέας του βιβλίου «ΨΗΦΙΔΕΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ. Ελλάδα, Τουρκία και Παγκόσμια Κοινότητα στην Σύγχρονη Εποχή της Διεθνούς Οικονομικής, Ενεργειακής, Κλιματικής και Υγειονομικής Κρίσης», εκδόσεις Λειμών, 2023.
του Δρ. Ηρακλή Γωνιάδη, Οικονομολόγου
*Ο Γιώργος Κωνσταντινίδης είναι οικονομολόγος, διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου, συγγραφέας του βιβλίου «ΨΗΦΙΔΕΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ. Ελλάδα, Τουρκία και Παγκόσμια Κοινότητα στην Σύγχρονη Εποχή της Διεθνούς Οικονομικής, Ενεργειακής, Κλιματικής και Υγειονομικής Κρίσης», εκδόσεις Λειμών, 2023.