Αρχική Blog Σελίδα 439

Η Ευρώπη αντιμέτωπη με μια νέα απειλή: τουρκικές συμμορίες, προϊόν της θεσμικής αποσύνθεσης της Άγκυρας

0

 

Nordic Monitor
22 Δεκεμβρίου 2025

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα απειλή: τουρκικές συμμορίες που γεννήθηκαν από τη θεσμική κατάρρευση της Άγκυρας.

Μια νέα γενιά τουρκικών μαφιόζικων ομάδων, οι οποίες εξαπλώνονται κυρίως ανάμεσα σε εφήβους και νεαρούς άνδρες, συχνά παίρνει τα ονόματά της από χαρακτήρες κινουμένων σχεδίων. Οι συμμορίες αυτές προέρχονται κατά κύριο λόγο από φτωχές συνοικίες της Κωνσταντινούπολης και καθοδηγούνται σε μεγάλο βαθμό από Τούρκους κουρδικής καταγωγής.

Abdullah Bozkurt / Στοκχόλμη

Η συστηματική αποδόμηση των τουρκικών σωμάτων ασφαλείας, των υπηρεσιών πληροφοριών και της Δικαιοσύνης την τελευταία δεκαετία —μέσω μαζικών εκκαθαρίσεων, διορισμών κομματικών πιστών χωρίς κανένα κριτήριο αξιοκρατίας και εκτεταμένης διαφθοράς που φτάνει έως τα ανώτατα κλιμάκια της πολιτικής εξουσίας υπό τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τους ακροδεξιούς συμμάχους του στο Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης (MHP)— σε συνδυασμό με την κακή διαχείριση μιας οικονομίας σε παρακμή, δημιούργησε το ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς μαφιόζικων δικτύων.

Αυτές οι εγκληματικές δομές, οι οποίες ευνοήθηκαν και ενισχύθηκαν από το ίδιο το κράτος, συνιστούν πλέον αυξανόμενη απειλή για την ασφάλεια πολύ πέρα από τα σύνορα της Τουρκίας, ιδίως στην Ευρώπη. Εκεί, μια νέα γενιά τουρκικών συμμοριών που δραστηριοποιείται σε ένα ευρύ φάσμα εγκληματικών δραστηριοτήτων —από τη διακίνηση ναρκωτικών και το ξέπλυμα χρήματος έως εκβιασμούς και λαθρεμπόριο όπλων— έχει εξαγάγει τους πολέμους επικράτειας μαζί με τις διευρυνόμενες εγκληματικές της επιχειρήσεις, όπως κατέδειξαν ξεκάθαρα πρόσφατες δολοφονίες και αστυνομικές επιχειρήσεις εναντίον μελών τουρκικών συμμοριών σε όλη την Ευρώπη.

Οι ομάδες αυτές, τροφοδοτούμενες από την εκτόξευση της ανεργίας των νέων, τη διάβρωση του κράτους δικαίου και ένα ολοένα πιο αυταρχικό κλίμα, στο οποίο η κυβέρνηση Ερντογάν επικεντρώνεται στην καταστολή της νόμιμης αντιπολίτευσης αντί στην καταπολέμηση του εγκλήματος, ευδοκίμησαν μέσα στην κατάρρευση των επαγγελματικών προοπτικών για εκατομμύρια νέους ανθρώπους, παγιδευμένους σε ένα σύστημα διακυβέρνησης που χαρακτηρίζεται από βαθιά εδραιωμένο νεποτισμό και μια οικονομία αποδυναμωμένη από διαρκή κακοδιαχείριση.

Ως αποτέλεσμα, οι δραστηριότητές τους έχουν επεκταθεί στην Ευρώπη. Τα τελευταία χρόνια, η Ισπανία έχει αναδειχθεί σε άνευ προηγουμένου πεδίο δράσης για αυτές τις τουρκικές συμμορίες, οι οποίες πλέον εξάγουν στο ισπανικό έδαφος τις εσωτερικές τους βεντέτες, τις στοχευμένες δολοφονίες και τις επιχειρήσεις οργανωμένου εγκλήματος.

Ο Μπαρίς Μπογιούν, ένας διαβόητος Τούρκος μαφιόζος, κατηγορείται ότι διευθύνει βίαιες συμμορίες που διαπράττουν δολοφονίες και επιθέσεις τόσο στην Τουρκία όσο και στο εξωτερικό.

Η ισπανική αστυνομία, ήδη εξοικειωμένη με την αντιμετώπιση βρετανικών, ρωσικών, βαλκανικών και βορειοαφρικανικών εγκληματικών οργανώσεων, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με κάτι νέο: διακρατικές τουρκικές συμμορίες που δρουν σαν ένοπλες παραστρατιωτικές φατρίες.

Οι ομάδες αυτές, με επικεφαλής νεαρά πρόσωπα που έχτισαν τη φήμη τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως το TikTok, το Instagram και το Telegram, κινούνται ταχύτατα πέρα από τα σύνορα, φέρουν όπλα στρατιωτικών προδιαγραφών και μεταφέρουν μαζί τους βίαιες αντιπαλότητες που έχουν τις ρίζες τους στη θεσμική αποσύνθεση του ίδιου του περιβάλλοντος ασφάλειας της Τουρκίας.

Ο μετασχηματισμός του τουρκικού εγκληματικού υποκόσμου ξεκίνησε μετά το 2013, όταν η κυβέρνηση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) επιβίωσε από μεγάλες έρευνες διαφθοράς που ενέπλεκαν μέλη της οικογένειας και του στενού κύκλου του τότε πρωθυπουργού Ερντογάν, συμπεριλαμβανομένων προσώπων συνδεδεμένων με παραβίαση των κυρώσεων κατά του Ιράν και με πρώην Σαουδάραβα χρηματοδότη της Αλ Κάιντα. Η διαδικασία αυτή επιταχύνθηκε μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, το οποίο παρουσιάστηκε ως προβοκάτσια, όταν μια εκτεταμένη πολιτική εκκαθάριση αποδόμησε μεγάλα τμήματα της αστυνομίας, των υπηρεσιών πληροφοριών και της Δικαιοσύνης, απομακρύνοντας πολλούς έμπειρους αξιωματούχους με σημαντική τεχνογνωσία στην αντιμετώπιση εγκληματικών και τρομοκρατικών δικτύων στην Τουρκία.

Δεκάδες χιλιάδες αστυνομικοί, εισαγγελείς, δικαστές και αναλυτές απολύθηκαν ή φυλακίστηκαν και, σε πολλές περιπτώσεις, αντικαταστάθηκαν από πιστούς του κυβερνώντος κόμματος, οι οποίοι συχνά στερούνταν εκπαίδευσης, εμπειρίας ή ανεξαρτησίας. Παράλληλα, άτομα που είχαν στο παρελθόν απομακρυνθεί από τα σώματα ασφαλείας και τη Δικαιοσύνη λόγω δεσμών με το οργανωμένο έγκλημα επανήλθαν αργότερα και τοποθετήθηκαν σε καίριες θέσεις εποπτείας της αστυνομίας και των δικαστηρίων.

Αυτή η αποψίλωση των κρατικών θεσμών δημιούργησε ένα κενό ασφάλειας, το οποίο εκμεταλλεύτηκαν ταχύτατα εγκληματικοί «επιχειρηματίες». Η πολιτική ηγεσία της Τουρκίας, ολοένα και περισσότερο βυθισμένη σε σκάνδαλα διαφθοράς και δίκτυα πελατειακών σχέσεων, βασίστηκε σε άτυπες ομάδες επιβολής και ανέχθηκε ένοπλες συμμορίες, εφόσον ευθυγραμμίζονταν με τα συμφέροντα του κυβερνώντος κόμματος. Ορισμένοι, όπως οι καταδικασμένοι και διαβόητοι μαφιόζοι Αλααντίν Τσακίτζι και Σεντάτ Πεκέρ, επιστρατεύθηκαν μάλιστα ως σύμμαχοι από την κυβέρνηση Ερντογάν, προκειμένου να ενισχυθεί το κλίμα φόβου απέναντι στην αντιπολίτευση, να παγιωθεί η πολιτική εξουσία και να κατασταλούν οι επικριτικές και ανεξάρτητες φωνές.

Την ίδια στιγμή, εκατομμύρια άνεργοι ή υποαπασχολούμενοι νέοι άνδρες, με δραστικά περιορισμένη κοινωνική κινητικότητα, βρήκαν σε αυτές τις συμμορίες ένα υποκατάστατο οικονομικής ασφάλειας, κοινωνικής ταυτότητας και ισχύος. Η σιωπηρή συμμαχία της κυβέρνησης με παραδοσιακά συνδικάτα του οργανωμένου εγκλήματος, σε συνδυασμό με τον ανοιχτό έπαινο διαβόητων εγκληματιών από Τούρκους αξιωματούχους και τη βάθυνση της οικονομικής κρίσης, δημιούργησαν το ιδανικό περιβάλλον για την άνθηση μιας νέας γενιάς εγκληματικών οργανώσεων, οι οποίες αναδείχθηκαν σε επιδραστικούς νέους «παίκτες», ιδίως μεταξύ περιθωριοποιημένων Κούρδων νέων.

Το αποτέλεσμα ήταν η ραγδαία άνοδος χαλαρά οργανωμένων αλλά εξαιρετικά βίαιων φατριών. Με ονομασίες εμπνευσμένες από χαρακτήρες κινουμένων σχεδίων —όπως οι Daltonlar (Ντάλτονς), οι Casperlar (Κάσπερ), ο Lucky Luke (Red Kits) και οι Smurfettes (Çirkinler)— αυτές οι ευέλικτες αλλά αμείλικτες ομάδες έχουν καταστεί κεντρικοί δρώντες σε ένα κύμα πληρωμένων δολοφονιών, εκβιασμών, ένοπλων συγκρούσεων και διακίνησης ναρκωτικών, με πολλούς από τους ηγέτες τους να διευθύνουν τις επιχειρήσεις από το εξωτερικό. Επιδεικνύουν συστηματικά όπλα στο διαδίκτυο, στρατολογούν ανήλικους εκτελεστές και μεταδίδουν απειλές κατά αντίπαλων φατριών σε ακροατήρια εκατομμυρίων.

Η παλαιότερη και πιο διαβόητη από αυτή τη νέα γενιά είναι η Ομάδα Μπαρίς Μπογιούν, η οποία συγκροτήθηκε στην περιοχή Μπεϊόγλου–Κασίμπασα της Κωνσταντινούπολης. Ο Μπογιούν, που σήμερα κρατείται σε φυλακή της Ιταλίας, ηγείται ενός από τα μεγαλύτερα και πιο βίαια δίκτυα, γνωστού για την εκτέλεση δολοφονιών κατ’ εντολή άλλων διεθνών εγκληματικών συνδικάτων.

Για παράδειγμα, η ομάδα βρισκόταν πίσω από τη δολοφονία του Σέρβου αρχιμαφιόζου Γιόβαν Βούκοτιτς, ηγέτη του διαβόητου καρτέλ Škaljari, ο οποίος εκτελέστηκε από ομάδα δολοφόνων με μοτοσικλέτα στην Κωνσταντινούπολη τον Σεπτέμβριο του 2022. Σύμφωνα με το τουρκικό κατηγορητήριο, το συμβόλαιο για τη δολοφονία του φέρεται να ανερχόταν στο ποσό του 1,5 εκατομμυρίου ευρώ. Ο Μπογιούν, ο οποίος δηλώνει Κούρδος και Αλεβίτης, δίνει σήμερα δικαστική μάχη στην Ιταλία κατά του αιτήματος έκδοσής του που έχει υποβάλει η Τουρκία, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει ξεχωριστές κατηγορίες από Ιταλούς εισαγγελείς για τη εγκληματική του δράση στη χώρα.

Πρόσφατο κατηγορητήριο που κατατέθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα κατά της εγκληματικής ομάδας στην Κωνσταντινούπολη αποκάλυψε ότι χρησιμοποιούσε 40 ανηλίκους ηλικίας 15 έως 18 ετών ως εκτελεστές σε απόπειρες εκβιασμού. Αρκετοί από αυτούς ήταν έφηβοι από τη Συρία και το Αζερμπαϊτζάν, οι οποίοι μεταφέρθηκαν στην Κωνσταντινούπολη και ωθήθηκαν σε ένοπλες επιθέσεις μέσω υποσχέσεων για χρήματα ή απειλών θανάτου. Κορίτσια χρησιμοποιούνταν επίσης για την καταγραφή των επιθέσεων και για την παγίδευση των θυμάτων. Οι εισαγγελείς αναφέρουν ότι η συμμορία στοχοποιεί ευάλωτους νέους που αντιμετωπίζουν φτώχεια ή οικογενειακά προβλήματα, παγιδεύοντάς τους με απειλές, σεξ και ναρκωτικά, δημιουργώντας έτσι ένα συνεχώς διευρυνόμενο δίκτυο ανήλικων ένοπλων εκτελεστών σε ολόκληρη την πόλη.

Τον Νοέμβριο του 2025, μέλη της συμμορίας Ντάλτον γιόρτασαν τα γενέθλια του ηγέτη τους, Μπεράτ Τζαν Γκιοκντεμίρ, γνωστού ως «Τσαν Ντάλτον», πυροβολώντας με μακριά κάννη στην Κωνσταντινούπολη.

Μια ακόμη εμβληματική ομάδα είναι οι Daltons, που πήραν το όνομά τους από τους ληστές των αμερικανικών κινουμένων σχεδίων της Άγριας Δύσης. Η συμμορία εμφανίστηκε στη συνοικία Γενιμπόσνα της Κωνσταντινούπολης και καθοδηγείται από τον Μπεράτ Τζαν Γκιοκντεμίρ, Κούρδο από την επαρχία Μπατμάν, ο οποίος δραστηριοποιείται κυρίως στην Κωνσταντινούπολη. Το κατηγορητήριό του περιλαμβάνει κατηγορίες όπως ηγεσία εγκληματικής οργάνωσης, ένοπλες απειλές, εκβιασμούς, ανθρωποκτονία και ηθική αυτουργία. Ο Γκιοκντεμίρ είχε αρχικά συνεργαστεί με τον Μπογιούν, όμως οι δύο αρχηγοί αργότερα χώρισαν τους δρόμους τους έπειτα από διαφωνία. Πιστεύεται ότι σήμερα βρίσκεται στη Ρωσία.

Η ομάδα ενεπλάκη σε ένοπλη επίθεση κατά του Ιρακινού Προξενείου στη συνοικία Σισλί της Κωνσταντινούπολης τον Μάρτιο του 2025, η οποία πραγματοποιήθηκε ως αντίποινα για τη σύλληψη του ανώτερου στελέχους της συμμορίας Αχμέτ Μουσταφά Τίμο, γνωστού ως «Τιμοτζάν», στο Ιράκ και τη μετέπειτα μεταγωγή του στην Τουρκία.

Μέλος της ομάδας, ο Σινάν Μέμι, συνελήφθη στη Βαρσοβία στις 20 Σεπτεμβρίου 2024 και εκδόθηκε στην Τουρκία για τη συμμετοχή του σε πολλαπλά βίαια εγκλήματα. Άλλο μέλος, ο Ατακάν Αβτζί, ο οποίος είχε καταδικαστεί σε 30 χρόνια κάθειρξης για διακίνηση ναρκωτικών, εντοπίστηκε στη Σόφια και επαναπροωθήθηκε στην Τουρκία στις 2 Νοεμβρίου 2024. Τον Μάιο του 2025, οι Daltons φέρονται επίσης να ευθύνονται για ένοπλη επίθεση κατά στελεχών της ελληνικής υπηρεσίας πληροφοριών στη Θεσσαλονίκη, κατά τη διάρκεια επιχείρησης παρακολούθησης. Οι ελληνικές αρχές συνέλαβαν στη συνέχεια έξι Τούρκους υπηκόους και κατέσχεσαν οπλισμό που συνδεόταν με την ομάδα.

Τον Σεπτέμβριο του 2023, έξι μέλη του εγκληματικού δικτύου Μπογιούν εκτελέστηκαν με τρόπο «στυλ εκτέλεσης» στο προάστιο Αρτέμιδα της Αθήνας, σε επίθεση που θεωρείται ευρέως ότι πραγματοποιήθηκε είτε από τους Daltons είτε από τη συμμορία Red Kits.

Ο Φερχάτ Ντελέν, επίσης Κούρδος από την επαρχία Μαρντίν, ηγείται των Red Kits και ενεπλάκη σε έναν βίαιο αγώνα για τον έλεγχο των ισχυρών οργανωμένων συνδέσμων οπαδών της Φενερμπαχτσέ. Αυτό που ξεκίνησε ως δίκτυο ποδοσφαιρικών φιλάθλων εξελίχθηκε σε συμμορία, διαβόητη για τις σφοδρές αντιπαλότητες και τις βίαιες συγκρούσεις με άλλες φατρίες της ίδιας ομάδας, επεκτείνοντας τελικά την επιρροή της στους δρόμους πολύ πέρα από τις εξέδρες των γηπέδων. Η ομάδα του Ντελέν κατηγορείται ότι οργάνωσε ένοπλες επιθέσεις εναντίον των ηγετών των οπαδών Τζεμ Γκολμπασί και Ιμπραήμ Γκιουμούς, οι οποίοι επέζησαν από απόπειρες δολοφονίας. Ο Ντελέν καταζητείται σήμερα από τις αρχές και εκτιμάται ότι κρύβεται στην Ελλάδα.

Ο Ισμαήλ Ατίζ, αρχηγός της συμμορίας Κάσπερ Τούρκος, συνελήφθη στη Γερμανία και αργότερα κρατήθηκε ξανά στην Ιταλία.

Οι Caspers, μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες ομάδες, προσέλκυσαν πανεθνική προσοχή έπειτα από μια δραματική νυχτερινή επίθεση πέρυσι έξω από νοσοκομείο στη συνοικία Μπαχτσελιεβλέρ. Τα μέλη τους άνοιξαν πυρ κατά του κτιρίου αναζητώντας έναν τραυματισμένο αντίπαλο, τραυματίζοντας έναν αστυνομικό, δύο χωροφύλακες, έναν φύλακα ασφαλείας και έναν πολίτη. Η επίθεση σημειώθηκε λίγο μετά από φονική σύγκρουση με τους Daltons, κατά την οποία σκοτώθηκαν δύο μέλη των Caspers. Επικεφαλής της ομάδας είναι ο Ισμαήλ Ατίζ, γνωστός ως «Χαμούς», επίσης Κούρδος από την επαρχία Μαρντίν. Συνελήφθη στη Γερμανία τον Ιούλιο, αφέθηκε αργότερα ελεύθερος και στη συνέχεια κρατήθηκε εκ νέου στην Ιταλία.

Η ομάδα Ayverdi, ένα ακόμη μαφιόζικο δίκτυο νέας γενιάς με επικεφαλής τον Εμράχ Αϊβερντί, βρίσκεται εδώ και χρόνια σε μια αμείλικτη βεντέτα με την οργάνωση Barış Boyun. Η φατρία Μπογιούν φέρεται να έχει επιχειρήσει επανειλημμένες δολοφονίες, μεταξύ των οποίων και επίθεση με χειροβομβίδα σε αίθουσα γάμων στη συνοικία Εγιούπ της Κωνσταντινούπολης πέρυσι. Ο Αϊβερντί έχει μέχρι στιγμής επιβιώσει από κάθε απόπειρα κατά της ζωής του.

Ορισμένες ομάδες δεν συγκροτούνται γύρω από «ταυτότητες» εμπνευσμένες από κινούμενα σχέδια, αλλά βασίζονται σε δεσμούς αίματος. Η φατρία Bayrolar διοικείται από τέσσερα αδέλφια, τα περισσότερα εκ των οποίων βρίσκονται πλέον στο εξωτερικό. Η δράση τους ήρθε στο προσκήνιο μετά από πυροβολισμούς σε πολιτική εκδήλωση στο Κιουτσούκτσεκμετζε. Κατηγορητήριο ασκήθηκε κατά δύο εκ των αδελφών, του Μπαϊράμ και του Φεϊζί Εμινάντς, σε σχέση με το περιστατικό.

Οι Bayğaralar, με επικεφαλής τον φυγόδικο Ραμαζάν Μπαϊγκαρά, έχουν συνδεθεί με δύο υποθέσεις δολοφονιών υψηλού προφίλ, μεταξύ των οποίων και η δολοφονία υποδιευθυντή λυκείου στην Τούζλα, η οποία φέρεται να διαπράχθηκε ως πράξη εκδίκησης για ανθρωποκτονία δεκαετιών που αφορούσε την οικογένειά τους. Η ομάδα κατηγορείται για σειρά αδικημάτων, όπως σύσταση εγκληματικής οργάνωσης, ανθρωποκτονία, απόπειρα ανθρωποκτονίας, διακίνηση ναρκωτικών, ένοπλες απειλές, φθορές ξένης περιουσίας και διακεκριμένο εκβιασμό. Ο Μπαϊγκαρά εκτιμάται ότι τελεί υπό κράτηση στην Ελλάδα.

Ο Ραμαζάν Μπαϊγκαρά, ηγέτης μαφιόζικης ομάδας νέας γενιάς στην Τουρκία, έχει εμπλακεί σε πολλαπλά εγκλήματα, που εκτείνονται από τη διακίνηση ναρκωτικών έως τη δολοφονία.

Σε αντίθεση με τις παλαιότερες δομές της τουρκικής μαφίας, οι ομάδες αυτές αποτελούνται σε μεγάλο βαθμό από εφήβους ηλικίας 14 έως 17 ετών και νεαρούς άνδρες στις αρχές της τρίτης δεκαετίας της ζωής τους, οι περισσότεροι εκ των οποίων προέρχονται από τις φτωχότερες συνοικίες της Κωνσταντινούπολης και είναι κατά κύριο λόγο κουρδικής καταγωγής. Η στρατολόγησή τους στο έγκλημα γίνεται μέσω της φτώχειας, του κοινωνικού αποκλεισμού και της επιθετικής διαδικτυακής προσέγγισης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου εξιδανικεύονται τα όπλα, το χρήμα και η βία.

Παρότι πολλοί από τους αρχηγούς έχουν διαφύγει στο εξωτερικό, συνεχίζουν να κατευθύνουν τις επιχειρήσεις τους από μακριά, με αρκετές δολοφονίες στην Ευρώπη και στη γειτονική Γεωργία να αποδίδονται ήδη σε αυτά τα δίκτυα.

Η Ισπανία έχει αναδειχθεί σε ιδιαίτερα σημαντικό στόχο για αυτές τις νεαρές τουρκικές μαφιόζικες ομάδες. Η μεταφορά των εσωτερικών τους συγκρούσεων στο ισπανικό έδαφος επιταχύνθηκε το 2024 και το 2025, καθώς μέλη των συμμοριών εγκατέλειπαν την Τουρκία για να αποφύγουν απόπειρες δολοφονίας ή καταδίωκαν αντιπάλους σε ολόκληρη την Ευρώπη. Με τον συνδυασμό υψηλής κινητικότητας, πυκνής τουριστικής κίνησης και μακροχρόνιων εγκληματικών διαδρόμων, η Ισπανία εξελίχθηκε ταχύτατα σε προνομιακό πεδίο δράσης για αυτά τα δίκτυα.

Το πρώτο σοβαρό περιστατικό που αποκάλυψε το βάθος της τουρκικής παρουσίας στην Ισπανία σημειώθηκε στις 3 Αυγούστου 2025, στην Τορεβιέχα της επαρχίας Αλικάντε, όταν ο Τζανέρ Κοτσέρ, ηγετικό στέλεχος της φατρίας Dalton, δολοφονήθηκε με πυροβολισμούς. Η επίθεση αποδίδεται φερόμενα στη rival συμμορία Caspers, στο πλαίσιο προσπάθειας αποσταθεροποίησης της ηγεσίας των Daltons και υπονόμευσης των επιχειρήσεών τους στην Ευρώπη. Η ισπανική αστυνομία συνέλαβε τρεις υπόπτους, μεταξύ των οποίων και τον Μπουράκ Μπουλούτ, ανώτερο στέλεχος των Caspers, ο οποίος φέρεται να εισήλθε στην Ισπανία λίγες ημέρες πριν τη δολοφονία χρησιμοποιώντας κλεμμένο όχημα από τη Γαλλία.

Οι επακόλουθες έρευνες αποκάλυψαν ότι και οι δύο φατρίες είχαν εγκαθιδρύσει αθόρυβα λογιστικά και επιχειρησιακά ερείσματα κατά μήκος της μεσογειακής ακτής της Ισπανίας, από το Αλικάντε έως τη Μάλαγα, αξιοποιώντας βραχυχρόνιες μισθώσεις, οχήματα με ξένες πινακίδες και διαδρομές διέλευσης μέσω Γαλλίας και Ολλανδίας για τη μετακίνηση προσωπικού και οπλισμού.

Η σύγκρουση κλιμακώθηκε λίγες εβδομάδες αργότερα, όταν Ισπανοί αστυνομικοί αναχαίτισαν στις 31 Οκτωβρίου 2025, κοντά στην Τορεβιέχα, κλεμμένο όχημα με γαλλικές πινακίδες που μετέφερε τυφέκια εφόδου τύπου Καλάσνικοφ. Τα όπλα ανήκαν στον Μενσούρ Γκιουμούς, ηγέτη της φατρίας Çirkinler. Ακολούθησε έφοδος σε κοντινή κατοικία, η οποία οδήγησε στη σύλληψη του Γκιουμούς και δύο ένοπλων συνεργών του.

Η ομάδα φέρεται να είχε εισέλθει στην Ισπανία για να συντονίσει αντίποινα για τη δολοφονία του Κοτσέρ, γεγονός που ανέδειξε τον βαθμό στον οποίο το ισπανικό έδαφος είχε πλέον ενσωματωθεί στον τουρκικό εγκληματικό πόλεμο. Η κατάσχεση του οπλοστασίου, σε συνδυασμό με πληροφορίες για σχεδιαζόμενες επιθέσεις, κατέδειξε ότι η Ισπανία δεν λειτουργούσε πλέον απλώς ως καταφύγιο· είχε μετατραπεί σε προκεχωρημένη επιχειρησιακή βάση για διακρατικό πόλεμο τουρκικών συμμοριών.

Μια σειρά διαρθρωτικών παραγόντων έχει καταστήσει την Ισπανία ελκυστικό πεδίο ανάπτυξης για τα τουρκικά μαφιόζικα δίκτυα, επιτρέποντάς τους να επεκτείνουν τη δράση τους με περιορισμένο έλεγχο. Η προσοχή των ισπανικών διωκτικών αρχών εστιάζει συχνά σε παγιωμένες βρετανικές, ιρλανδικές, βαλκανικές και ρωσικές εγκληματικές οργανώσεις, γεγονός που προσφέρει στις τουρκικές συμμορίες συγκριτικά χαμηλό προφίλ καθώς διεισδύουν στο εγκληματικό τοπίο.

Σε αυτή τη φωτογραφία του 2020, ο μαφιόζος Alaattin Çakıcı (αριστερά) διακρίνεται δίπλα στον πρώην υπουργό Εσωτερικών Mehmet Ağar, τον πρώην στρατηγό Engin Alan και τον πρώην συνταγματάρχη Korkut Eken. Όλοι τους έχουν καταδικαστεί για πολλαπλές κατηγορίες στο παρελθόν και έχουν εκτίσει ποινή φυλάκισης.

Η ελεύθερη μετακίνηση στο πλαίσιο της Σένγκεν, οι πυκνές τουριστικές ζώνες και η αφθονία βραχυχρόνιων μισθώσεων προσφέρουν ανωνυμία και γρήγορη εναλλαγή για τα επιχειρησιακά στελέχη, ενώ περιοχές όπως η Costa del Sol και το Αλικάντε διαθέτουν ένα έτοιμο εγκληματικό οικοσύστημα, βασισμένο στο λαθρεμπόριο, το ξέπλυμα χρήματος και τη διακίνηση παράνομων πυροβόλων όπλων.

Οι απευθείας αεροπορικές συνδέσεις με την Κωνσταντινούπολη και η απρόσκοπτη οδική μετακίνηση εντός του χώρου Σένγκεν διευκολύνουν περαιτέρω την ταχεία μεταφορά προσωπικού και οπλισμού. Συνολικά, αυτές οι συνθήκες επιτρέπουν στις τουρκικές φατρίες να εκτελούν στοχευμένες δολοφονίες, να συντονίζουν τη δράση συμμοριών, να διεξάγουν εκστρατείες εκφοβισμού και να διακινούν όπλα με ελάχιστη διατάραξη.

Η παρουσία τουρκικών συμμοριών νέου τύπου στην Ευρώπη αποτυπώνει μια ευρύτερη τάση: την «εξαγωγή» της εσωτερικής κρατικής παρακμής της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό περιβάλλον ασφάλειας. Με τους μηχανισμούς επιβολής του νόμου στην Τουρκία αποδυναμωμένους και τις εγκληματικές φατρίες αποθρασυμένες, η βία που άλλοτε εκδηλωνόταν στην Κωνσταντινούπολη ή την Άγκυρα εκτυλίσσεται πλέον στους δρόμους της Ευρώπης.

Οι ευρωπαϊκές διωκτικές αρχές καλούνται σήμερα να αντιμετωπίσουν ιδιαίτερα ευέλικτες, βαριά οπλισμένες και ψηφιακά συντονισμένες τουρκικές συμμορίες, οι οποίες διαμορφώθηκαν μέσα από μια δεκαετία θεσμικής αποσύνθεσης στη χώρα προέλευσής τους. Οι ομάδες αυτές δεν συνιστούν μόνο μια νέα εγκληματική απειλή, αλλά και σύμπτωμα του τρόπου με τον οποίο η κατάρρευση της κρατικής ικανότητας στην Τουρκία έχει δημιουργήσει σοβαρές παρενέργειες ασφάλειας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Nordic Monitor

Κική Μορφονιού: Πέθανε η κορυφαία μεσόφωνος της Λυρικής

1

Η κορυφαία μεσόφωνος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, Κική Μορφονιού, απεβίωσε σήμερα, Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 2025, αφήνοντας μια σπουδαία κληρονομιά στην ερμηνεία της λυρικής τέχνης

Ηκορυφαία μεσόφωνος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, Κική Μορφονιού, απεβίωσε σήμερα, Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 2025, αφήνοντας μια σπουδαία κληρονομιά στην ερμηνεία της λυρικής τέχνης.

Η Κική Μορφονιού διέγραψε μία μοναδική σταδιοδρομία, διάρκειας τριών δεκαετιών, στην Εθνική Λυρική Σκηνή, όπου ερμήνευσε όλο το ρεπερτόριο της μεσοφώνου αφήνοντας ανεξίτηλο στίγμα σε περισσότερες από σαράντα όπερες.

Μεταξύ άλλων, με χρυσά γράμματα στην ιστορία της όπερας στην Ελλάδα γράφτηκαν οι εμφανίσεις της μαζί με τη Μαρία Κάλλας στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου το 1960 και 1961.

Η θρυλική μεσόφωνος Κική Μορφονιού γεννήθηκε στην Αθήνα το 1936. Σπούδασε πιάνο με τη Φώφη Βαφειάδου και τραγούδι με την Ειρήνη Σκέπερς στο Εθνικό Ωδείο, απ’ όπου αποφοίτησε το 1956 με πρώτο βραβείο και αριστείο εξαιρετικής επίδοσης. Συνέχισε τριετείς σπουδές με κρατική υποτροφία στο Μιλάνο δίπλα στους αρχιμουσικούς Αντόνιο Τονίνι και Αντόνιο Ναρντούκι.

Το 1958 προσλήφθηκε ως χορωδός στην ΕΛΣ και αμέσως υπέγραψε συμβόλαιο μονωδού ως μόνιμο στέλεχος. Μεταξύ των ετών 1958 και 1987 τραγούδησε βασικούς ρόλους μεσοφώνου σε σαράντα όπερες, σε 93 παραγωγές ή αναβιώσεις παραγωγών όπως: Φάουστ, Κάρμεν, Το δαχτυλίδι της μάνας, Ο κουρέας της Σεβίλλης, Ο τροβαδούρος, Τζοκόντα κ.ά.

Συμμετείχε στις πρώτες παρουσιάσεις από την ΕΛΣ των έργων: Διάλογοι Καρμηλιτισσών, Ναμπούκκο, Κασσιανή ,Υπόθεση Χοβάντσκι, Μήδεια, Ο πύργος του Κυανοπώγωνα, Φάλσταφ, Διδώ και Αινείας, Η άνοδος και η πτώση της πόλης Μαχαγκόννυ, Η στέψη της Ποππαίας, Ο Ιούλιος Καίσαρας στην Αίγυπτο, Δον Κιχώτης, Κώστας Καρυωτάκης, μεταξύ άλλων.

Κική Μορφονιού: Πέθανε η κορυφαία μεσόφωνος της Λυρικής-1

Εμφανίστηκε στο Φεστιβάλ Επιδαύρου δίπλα στη Μαρία Κάλλας, ως Ανταλτζίζα στη Νόρμα (1960) και Νέρις στη Μήδεια (1961). Εμφανίστηκε στα φεστιβάλ Μουσικός Ιούλιος του Τράπανι της Σικελίας, Σπολέτο, Αθηνών, Κέρκυρας, Ηρακλείου και στα Δημήτρια Θεσσαλονίκης. Συνέπραξε με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης και τη Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, τις ορχήστρες της ραδιοφωνίας των Βρυξελλών και της Κολωνίας. Από το 1974 δίδαξε στο Ωδείο Αθηνών. Υπήρξε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής τη δεκαετία του ’90. Επιπλέον, είχε ηχογραφήσει έργα Ελλήνων συνθετών (Καλομοίρη, Θεοδωράκη, Χατζηαποστόλου).

Η Εθνική Λυρική Σκηνή τίμησε την Κική Μορφονιού το 2023, κατά την έναρξη των επετειακών εκδηλώσεων για τα εκατό χρόνια από τη γέννηση της Μαρίας Κάλλας. Στην πρεμιέρα της «Μήδειας» του Κερουμπίνι, στις 25 Απριλίου 2023, στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος, ο καλλιτεχνικός διευθυντής της ΕΛΣ, Γιώργος Κουμεντάκης, της απένειμε τιμητική πλακέτα για «τη σπουδαία συνεισφορά της στη λυρική τέχνη, τις αξεπέραστες ερμηνείες της, αλλά και για το ήθος, την αγάπη και την αφοσίωσή της στην Εθνική Λυρική Σκηνή».

Η τελευταία εμφάνισή της ήταν στο ντοκιμαντέρ της ΕΛΣ για τη Μαρία Κάλλας (2023), όπου αναφέρθηκε στην ιστορική συνεργασία τους στην Επίδαυρο.

Η Διοίκηση και το προσωπικό της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, με σεβασμό στο έργο και στη μνήμη της Κικής Μορφονιού, εξέφρασαν τη βαθιά συγκίνηση και την οδύνη τους και υπέβαλαν τα συλλυπητήριά τους στην οικογένεια και στους οικείους της.

Καθημερινή

Θα χτυπήσει ο Τραμπ τη Βενεζουέλα; Ο κίνδυνος ενός νέου Βιετνάμ

0

Η πανεπιστημιακός και δημοσιογράφος Δρ Μπεατρίζ Μπίσσιο μιλά στον Δημήτρη Κωνσταντακόπουλο  Για ελληνικούς υπότιτλους πιέστε το κουμπί “Watch on Youtube”

Χρησιμοποιώντας εμφανώς αστήρικτους και παράλογους ισχυρισμούς, ο Αμερικανός Πρόεδρος Τραμπ άρχισε να βομβαρδίζει και να βυθίζει καϊκια, στη συνέχεια εξαπέλυσε απειλές κατά της Βενεζουέλας, της Κολομβίας και του Μεξικού, διέταξε την αρπαγή ενός τάνκερ και τώρα έχει συγκεντρώσει το ένα δέκατο του συνολικού αμερικανικού στόλου στην Καραϊβική και επέβαλε αποκλεισμό στη Βανεζουέλα, παρά την αντίθεση της συντριπτικής πλειοψηφίας των πολιτών των ΗΠΑ σε καινούρια πολεμική εμπλοκή της χώρας τους, μια πολιτική που προκάλεσε ήδη την παραίτηση ανώτατων αξιωματικών του αμερικανικού Ναυτικού.

 

Ο εχθρός του κ. Τραμπ δεν είναι ασφαλώς τα ναρκωτικά (το καρτέλ ντελ Σολ που αναφέρει συχνά δεν υπάρχει σήμερα και το έφτιαξε η ίδια η DEA και η CIA). Eίναι οι αριστερές κυβερνήσεις της Λατινικής Αμερικής: Βενεζουέλα, Κολομβία, Νικαράγουα, Κούβα, Μεξικό και στο βάθος Βραζιλία που εκπροσωπεί τους BRICS στη Νότιο Αμερική (κυβερνήσεις που τυχαίνει να είναι και οι δριμύτεροι επικριτές της γενοκτονίας των Παλαιστινίων από τον «μέντορα» του Τραμπ, τον κ. Νετανιάχου). Ενώ ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν ότι άμεσο κίνητρο του Τραμπ είναι ο έλεγχος των αποθεμάτων πετρελαίου της Βενεζουέλας, ώστε να γίνει δυνατός ένας πόλεμος κατά του Ιράν χωρίς τις μεγάλες παρενέργειες από το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ Why a War With Venezuela Means the Big War With Iran is Coming. Διακηρυγμένη κεντρική επιδίωξη του Τραμπ είναι βεβαίως και η εξαφάνιση οποιασδήποτε κινεζικής, ρωσικής και ιρανικής επιρροής στην ήπειρο.

Οι «τραμπικοί» αρέσκονται να εμφανίζουν όλη αυτή την πολιτική ως «αναδίπλωση» στο δυτικό ημισφαίριο. Θα μπορούσε όμως να είναι και η εκκαθάριση των «μετόπισθεν» (πλήρης έλεγχος Λατ. Αμερικής, Ευρώπης και δυτικής Ασίας), πριν την αποφασιστική σύγκρουση με τη Ρωσία και την Κίνα.

Για όλα αυτά, αλλά και για τις πολιτικές εξελίξεις στη Λατινική Αμερική ο Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος συζητά με την καταγόμενη από την Ουρουγουάη, αλλά Βραζιλιανή υπήκοο Δρ. Μπεατρίζ Μπίσσιο, αναπληρώτρια Καθηγήτρια του μεταπτυχιακού προγράμματος συγκριτικής Ιστορίας και συντονίστρια του Ερευνητικού Κέντρου για διεπιστημονικές μελέτες της Αφρικής, της Ασίας και των σχέσεων Νότου Νότου στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο του Ρίο ντε Τζανέιρο, μέλος του Δικτύου για το Πνεύμα του Μπαντούνγκ, μέλος του συμβουλευτικού γραφείου του Ευρωπαϊκού Κέντρου για τη μελέτη του Εξτρεμισμού, μέλος του Ακαδημαϊκού Συμβουλευτικού Γραφείου του Κέντρου Παλαιστινιακών Σπουδών του Cambridge. Η Βεατρίζ Μπίσσιο έχει βραβευθεί με τρία βραβεία για το σύνολο του έργου της, ενώ εργάσθηκε ως δημοσιογράφος για πάνω από 20 χρόνια.  ‘Ιδρυσε και διηύθυνε επί σειρά ετών τα περιοδικά Third World, Ecology and Development και Revista do Mercosur.

Έχει πάρει συνεντεύξεις από σειρά ηγετικών προσωπικοτήτων και διανοουμένων του αντιαποικιακού αγώνα και του «τρίτου κόσμου», μεταξύ των οποίων οι Nelson Mandela, Agostinho Neto, Fidel Castro, Sean MacBride, Eduardo Galeano, Maurice Strong, Rigoberta Menchú, Otelo Saraiva de Carvalho, Yasser Arafat, Mahmud Darwish, Samora Machel, Muammar Gaddafi, Saddam Hussein, Xanana Gusmão, Julius Nyerere και τον Στρατηγό Omar Torrijos.

konstantakopoulos.gr

Όταν οι Βορειοηπειρώτισσες μανάδες βρέθηκαν στο στόχαστρο του καθεστώτος Χότζα

0

Διώξεις, φυλακίσεις και εκτελέσεις γυναικών που επιχείρησαν να ξανασμίξουν με τις οικογένειές τους στην Ελλάδα

Ο Μιχαλάκι Ζιτσίστι (Mihallaq Ziçishti), υφυπουργός Εσωτερικών της Αλβανίας, αναφερόμενος ενώπιον της ΚΕ του ΚΕΑ τον Οκτώβριο του 1950, δήλωνε ότι οι γυναίκες στη Δρόπολη διέφευγαν μαζικά στην Ελλάδα «όχι διότι μάχονταν το καθεστώς, αλλά για να συνενωθούν με τους άντρες τους». Ήταν το ελάχιστο που δικαιούται ο άνθρωπος: να ζει με την οικογένειά του.

Εν τούτοις, υπήρχε αυστηρή ποινικοποίηση της απόπειρας διαφυγής από τη χώρα των απροστάτευτων μανάδων και γιαγιάδων μας, με σκοπό την –όπως την αποκαλούμε σήμερα– «οικογενειακή συνένωση». Η δικονομική αντίληψη της εποχής του Ενβέρ Χότζα τις θεωρούσε εγκληματικές ενέργειες και τα στρατοδικεία τις καταδίκαζαν με περισσή ζέση σε πολυετή κάθειρξη, ενώ ο εσωτερικός κανονισμός των συνόρων διέτασσε, σε ορισμένες περιπτώσεις, την εν ψυχρώ δολοφονία τους.

Παρακολούθηση και καταστολή

Οι απόπειρες αυτές –ιδίως τη δεκαετία του ’50– συνιστούσαν πονοκέφαλο για την αλβανική ασφάλεια. Οι αρχές ασφαλείας παρακολουθούσαν τακτικά την αλληλογραφία των γυναικών με τους συζύγους τους, τις οποίες στη συνέχεια καλούσαν προς συνετισμό στα αστυνομικά τμήματα, ενώ η κομματική επιτροπή Αργυροκάστρου, με συνεχείς παραινέσεις προς την εφημερίδα Λαϊκό Βήμα, καλούσε τους δημοσιογράφους της να δημοσιεύσουν «επιστολές» μεταναστών από την Αμερική που περιέγραφαν «τις κακουχίες και την καπιταλιστική ανέχεια».

Στοιχεία για τις προθέσεις των εναπομεινάντων μελών των οικογενειών των μεταναστών οι αλβανικές αρχές αντλούσαν και από εσωτερική πληροφόρηση, κυρίως από πληροφοριοδότες και συνεργάτες τους σε Ελλάδα και ΗΠΑ. Η όλη προσπάθεια δεν ήταν πειστική, αλλά ούτε μπορούσε να ανακόψει το κύμα διαφυγών, το οποίο συνεχίστηκε έως το τέλος του καθεστώτος και κορυφώθηκε το 1992.

Εκτελέσεις και διώξεις

Την 26η Αυγούστου 1946, οι συνοριοφύλακες της Κοσοβίτσας εκτέλεσαν τη Μαρίκα Νάτση κατά την απόπειρα διαφυγής της στην Ελλάδα και την παράχωσαν πρόχειρα. Ο θείος της, Παύλος Κατσούλας, ζήτησε να εκτεθεί δημόσια το πτώμα της, καταγγέλλοντας κακοποίηση του θύματος. Εξαιτίας της διαμαρτυρίας του φυλακίστηκε και καταδικάστηκε από το Στρατοδικείο του Αργυροκάστρου.

Από το Πωγώνι, π.χ., μόνον τον Γενάρη του 1949 είχαν διαφύγει 15 άτομα, μεταξύ των οποίων και 9 γυναίκες (από το Χλωμό), 2 κομμουνιστές από το Σελλειό και μία γυναίκα από τη Γράψη. Υπήρχαν και οργανωμένες αποδράσεις γυναικών. Οι οικογένειες των δραπετών κηρύσσονταν εχθρικές προς το καθεστώς και εκτοπίζονταν στην ενδοχώρα.

Με αφορμή τις αποδράσεις στο Πωγώνι, από τις αρχές του 1949 η αλβανική ασφάλεια αποφάσισε, με υπερβολική επίδειξη τραχύτητας και ωμοτήτων, να καταστείλει βάναυσα και απροκάλυπτα, προς παραδειγματισμό των υπολοίπων, μη διστάζοντας να συλλάβει, να εξαφανίσει, να φυλακίσει και να εξορίσει γυναίκες από τη Βόρειο Ήπειρο, μάλιστα υπέργηρες και έγκυες.

Χαρακτηριστικές υποθέσεις

Τον Φεβρουάριο του 1949, επίλεκτοι καταδρομείς της ασφάλειας, μαζί με φύλακες των συνόρων, φόνευσαν την Αθηνά Καλέγια και τη μητέρα της, Καλλιόπη, μαζί με την Αθηνά Τέρπου, στη μεθόριο της Σωτήρας, μπροστά στα μάτια του ανήλικου γιου της, Λάζαρου Καλέγια, 16 ετών, τον οποίο στη συνέχεια συνέλαβαν και καταδίκασαν για προδοσία κατά της πατρίδας. Οι χωριανοί των θυμάτων κατήγγειλαν, επίσης, κακοποίηση των γυναικών πριν από τη δολοφονία τους.

Την 7η Μαΐου 1949, οι άνδρες της αλβανικής ασφάλειας συνέλαβαν την Ουρανία Σιλίρα από τη Σοπική των Πωγωνίων, η οποία κρατήθηκε προφυλακισμένη για έξι μήνες υπό καθεστώς βασανιστηρίων. Σε δημόσια δίκη τον Οκτώβριο του 1949, η 57χρονη, αναλφάβητη μητέρα 13 παιδιών κατηγορήθηκε για κατασκοπεία υπέρ της Ελλάδας και πλήθος άλλων αδικημάτων και καταδικάστηκε σε 15ετή ειρκτή.

Τον Αύγουστο του 1949 συνελήφθη η Γιαννούλα Καραγιάννη, 70 ετών, από τη Δίβρη των Ριζών Δελβίνου. Κρατήθηκε επτά μήνες προφυλακισμένη και κακοποιήθηκε ψυχικά και σωματικά. Κατηγορήθηκε ότι υποκίνησε ανηλίκους λέγοντάς τους πως μόνον στην Ελλάδα θα γίνουν άνθρωποι, ενώ χαρακτηρίστηκε από τις αρχές ως δόλια, πανούργα και άκρως επικίνδυνη.

Τον Μάρτιο του 1955 συνελήφθη η Σάνα Τσίπα, 35 ετών, από το Χλωμό του Πωγωνίου, κατηγορούμενη για απόπειρα παράνομης διαφυγής, λαθρεμπόριο χρυσού και παραεμπόριο. Το «παραεμπόριο» αφορούσε την πώληση ενός όνου.

Τον Ιούνιο του 1955 συνελήφθη η Φρόσω Μπάσιο, 70 ετών, από τη Σωτήρα, κατηγορούμενη για αντικαθεστωτική προπαγάνδα και απόπειρα διαφυγής, με στόχο την Τουρκία, όπου ζούσε η κόρη της.

Τον χειμώνα του 1957 δραπέτευσαν ο Γιώργος Ζιαβάς και ο 16χρονος γιος του, αλλά η σύζυγός του Ευθαλία και η 9χρονη κόρη του Ελένη κατέληξαν από κρυοπαγήματα στη μεθόριο.

Γυναικεία αντίσταση

Η γυναικεία αντίδραση των Βορειοηπειρωτισσών εντασσόταν στη γενικότερη υφέρπουσα αντίσταση του βορειοηπειρωτικού πληθυσμού, αλλά αφορούσε πρωτίστως το προσωπικό τους δράμα επιβίωσης σε συνθήκες αποχωρισμού.

Ως γηραιότερη δραπέτισσα καταδεικνύεται η Θεοδώρα Τσούκα, 80 ετών, η οποία παραδόθηκε στις ελληνικές αρχές τον Οκτώβριο του 1958.

Στις 25 Δεκεμβρίου 1963, συνελήφθη η Μαγδαληνή Ζήση με τα δύο ανήλικα παιδιά της. Τον Απρίλιο του 1964 καταδικάστηκε σε 17 χρόνια κάθειρξης, εκ των οποίων εξέτισε 16 χρόνια, 6 μήνες και 2 ημέρες, αποτελώντας την πρώτη Βορειοηπειρώτισσα με τόσο βαριά ποινή.

Ανακαλύψτε και άλλα
Βιβλία ιστορίας Βόρειας Ηπείρου
Ελληνικά μουσικά άλμπουμ
Ελληνικά ιστορικά χάρτες
Μειονότητα Βορείου Ηπείρου
Τουρισμός Βορείου Ηπείρου
Ροή ειδήσεων
Μαθήματα αλβανικής γλώσσας
Ελληνική πολιτική ανάλυση
Ελληνικά παραδοσιακά εργαλεία
Ελληνικά θρησκευτικά αντικείμενα

Οι σύζυγοι στην Ελλάδα και τις ΗΠΑ

Οι σύζυγοι των γυναικών αυτών βρέθηκαν εγκλωβισμένοι. Η πλειονότητα προσπάθησε ανεπιτυχώς να συνενωθεί με τις οικογένειές της. Υπήρξαν και εξαιρέσεις, με νέους γάμους και αποποίηση των οικογενειών, αλλά αποτέλεσαν μειοψηφία.

Από το 1956, οι Βορειοηπειρώτες μετανάστες των ΗΠΑ, χωρίς νόμιμες διεξόδους οικογενειακής συνένωσης, επιχείρησαν παράτολμες αποστολές φυγάδευσης. Πολλές από αυτές έγιναν γνωστές στην αλβανική ασφάλεια μέσω πληροφοριοδοτών, κυρίως με τα ψευδώνυμα «Γιαννάκης» και «Λουάν», που δρούσαν στη Νέα Υόρκη.

Σταύρος Γ. Ντάγιος
Διδάκτωρ Ιστορίας ΑΠΘ

himara.gr

Ημέρα 21 του Διαστημικού Ημερολογίου Αντίστροφης Μέτρησης του 2025. Καμπυλωμένος Χώρος

1

 

Του Alan Taylor
21 Δεκεμβρίου 2025, 11:11 π.μ. (ET)

The Atlantic

Περίπου εκατό γαλαξίες διαφόρων σχημάτων και μεγεθών, ορισμένοι από τους οποίους εμφανίζονται επιμηκυμένοι και παραμορφωμένοι
ESA / Hubble & NASA, M. Postman, P. Kelly

Ημέρα 21 του Διαστημικού Ημερολογίου Αντίστροφης Μέτρησης του 2025: Καμπυλωμένος Χώρος. Αυτή η εικόνα του Hubble από το Σμήνος Γαλαξιών Abell 209, σε απόσταση περίπου 2,8 δισεκατομμυρίων ετών φωτός, παρουσιάζει περισσότερους από 100 γαλαξίες. Η τεράστια συνολική μάζα των γαλαξιών καμπυλώνει και μεγεθύνει τις εικόνες γαλαξιών και άστρων που βρίσκονται στο υπόβαθρο, μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται βαρυτικός φακός, η οποία μπορεί να παρατηρηθεί στις επιμηκυμένες και «απλωμένες» δομές προς το κέντρο της εικόνας.

Ελ. Τζιόλας: η κρίση στη στέγαση & την ΚΑΤΟΙΚΙΑ: η νεολαία και τα λαϊκά στρώματα σε απόγνωση

0

Υπάρχει λύση; άλλος δρόμος με αποτελεσματα!

του Ελευθερίου Τζιόλα
  • Γιατί έχουν αποτύχει οι πολιτικές στέγης; Τι διδασκόμαστε από την αποτυχία τους;
Η ΕΕ αποφάσισε να θέσει το ζωτικό θέμα της στέγασης και της κρίσης κατοικίας υπό συζήτηση και ήδη υπάρχουν σχετικές ανακοινώσεις για πολιτικές που θα ακολουθηθούν.
Η ελληνική κυβέρνηση εκτός των προγραμμάτων «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» και «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», σύμφωνα με ανακοινώσεις της, θα προσθέσει και νέο πρόγραμμα επιδότησης «Ανακαινίζω» για να ανοίξουν -λένε- κλειστές κατοικίες.
Θα δούμε το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα. Αν και δεν μπορεί να περιμένει κανείς θεαματικά αποτελέσματα σ΄ ένα πρόβλημα αυτών των διαστάσεων.
Σε κάθε περίπτωση, μετά την οριστική απόφασή του Ευρωπαϊκού Προγράμματος, σύμφωνα και με την υπάρχουσα εμπειρία θα απαιτηθούν από την ευρωπαϊκή γραφειοκρατία και εν συνεχεία από τις εθνικές περί τους 18-20 μήνες μέχρι να αρχίσει το Πρόγραμμα να κινείται παραγωγικά σε εθνικό επίπεδο κάθε ενδιαφερόμενης χώρας!
Για τα ελληνικά προγράμματα, τα αποτελέσματα ήδη έχουν αξιολογηθεί, και είναι πενιχρά!
Παρόμοια αναμένονται και αυτά από το νέο πρόγραμμα “Ανακαινίζω”.
Το πρόβλημα όχι μόνο δεν λύθηκε, αλλά δείχνει ότι είναι αδύνατο να λυθεί με τέτοιες ή/και παρόμοιες πολιτικές.
Το αντίθετο, διογκώνεται και οξύνεται.
Μαζί με την ακρίβεια (=αποτέλεσμα των τριών (3) καρτέλ: 1ο-διατροφικών αλυσίδων/σούπερ μάρκετ, 2ο-ενέργειας, 3ο-τραπεζών) το πρόβλημα της στέγης κυριολεκτικά έχει γονατίσει, εξουθενώνει την ελληνική κοινωνία και ιδιαίτερα τις τάξεις χαμηλών εισοδημάτων και την νεολαία!
Επίσης τα ελληνικά κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν καταθέσει διάφορες προτάσεις, στα πλαίσια μιας θεσμικής “συνδικαλιστικής αντιπολίτευσης” (”συνδικαλιστικής αντιπολίτευσης”, με την έννοια, διεκδικώ στη Βουλή με προτάσεις και η κυβέρνηση ικανοποιεί ένα μέρος). Το σημαντικότερο, αυτές οι προτάσεις, παρά την προβολή τους, δεν έτυχαν της προσδοκώμενης κοινωνικής αποδοχής. Γεγονός που θα έπρεπε να οδηγήσει στην αναγκαία επαναξιολόγηση τους, στον επανασχεδιασμό και τη ριζοσπαστικοποίηση των προτάσεων στεγαστικής πολιτικής και πολιτικής κατοικίας.
Ο πυρήνας όλων αυτών των πολιτικών -που έχουν αποδειχθεί χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα- είναι η ιδιωτική οικονομική πρωτοβουλία με γραμμές φορολογικής υποστήριξης και μερικής επιδότησης. Αυτός ο πυρήνας (η ιδιωτική οικονομία), ως ο μόνος και αποκλειστικός πυρήνας γέννησης και υλοποίησης των σχετικών πολιτικών στέγης, αποτελεί τη δομική αδυναμία. Την αδυναμία αποφασιστικής, ολοκληρωμένης απάντησης στο τεράστιο θέμα της στέγασης και της κατοικίας.
  • Η κρατική παρέμβαση. Μπορεί να υπάρξει άλλη στεγαστική πολιτική με θετικά αποτελέσματα;
Χωρίς παρέμβαση του κράτους, εννοούμε χωρίς εμπλοκή του ίδιου του κράτους στην στεγαστική πολιτική δεν μπορεί να αλλάξει αυτή η κατάσταση (κρίσης και απόγνωσης).
>Η δέσμη κατευθύνσεων μπορεί να αποτελείται από τις παρακάτω έξι (6):

Α. Καταγραφή όλων των ακινήτων, με χρήση, π.χ., των στοιχείων από το Κτηματολόγιο -ολόκληρων κτιρίων, ή/και τμημάτων κτιρίων). Δηλαδή, όλου του σχολάζοντος (=ακατοίκητου/μη χρησιμοποιούμενου) κτιριακού αποθέματος που ανήκουν στο κράτος, εννοούμε σε Υπουργεία, ή σε Κρατικούς Φορείς και Οργανισμούς, ή Ιδρύματα, ή/και ΝΠΙΔ. Με άμεσο στόχο την ανακαίνισή τους και σκοπό την απόδοσή τους, με κριτήρια οργανωμένης στεγαστικής-κοινωνικής πολιτικής, στους τελικούς χρήστες αστέγους.

Β. Η Εκκλησία, πρωτίστως, με το ιδιαίτερο τεράστιο απόθεμα της, αλλά και οι Δήμοι, ιδιαίτερα για κτίρια που ρημάζουν παραμένοντας αναξιοποίητα, συμμετέχουν σ΄ αυτή την καταγραφή/συνεισφορά για την ολοκλήρωση της εικόνας του πραγματικού εθνικού κτιριακού αποθέματος που θα αποδοθεί για στεγαστική πολιτική.

Γ. Το κράτος ασκεί ενεργή πολιτική κατασκευής στέγης και διάθεσής της στη βάση οργανωμένης κοινωνικής πολιτικής. Εκτός από την απόδοση προς στέγαση των ανακαινισμένων σχολαζόντων κτιρίων ( =χρονικά, πρώτη προτεραιότητα), με την κατασκευή νέων σύγχρονων κατοικιών σε εκτάσεις κρατικής ιδιοκτησίας ή ιδιοκτησίας φορέων-νομικών προσώπων του ή εκκλησιαστικής ακίνητης ή δημοτικής περιουσίας ( =δεύτερη, εθνικά και περιφερειακά οργανωμένη δραστηριότητα). Διατηρώντας το κράτος τον κυρίαρχο ρόλο χρηματοδότησης μπορεί στην πολιτική αυτή να εμπλακεί δημιουργικά η τοπική αυτοδιοίκηση.

Δ. Η ίδρυση Φορέα για την εφαρμογή και ανάπτυξη μιας τέτοιας στρατηγικής καταγραφής, διαχείρισης, κατασκευής, απόδοσης-παράδοσης είναι αναγκαία. Ο Φορέας προορισμένος να αντιμετωπίσει ένα οξύ κοινωνικό πρόβλημα πρέπει να έχει και ανάλογη σύνθεση στη διοίκησή του με βάρος στην κοινωνική εκπροσώπηση.

Ε. Ειδικό πρόγραμμα κατασκευής και πολιτικής στέγασης θα πραγματοποιηθεί για την φοιτητική νεολαία με νέο, ευρύ και περιφερειακά αναπτυγμένο πρόγραμμα Φοιτητικών Εστιών.

Στ. Η ιδιωτική πρωτοβουλία μπορεί να συνεχίσει την επισκευαστική δραστηριότητά της και τη διάθεση του εξ αυτής πρόσθετου κτιριακού αποθέματος στα πλαίσια των εφαρμοζόμενων επιδοτούμενων πολιτικών (εθνικών και ευρωπαϊκών). Ασφαλώς η ιδιωτική δραστηριότητα κατασκευής νέων κατοικιών μπορεί να συνεχισθεί -και θα συνεχισθεί- με τους κάθε φορά διαμορφούμενους όρους της αγοράς. Όροι, οι οποίοι θα έχουν ωστόσο δραστικά διαφοροποιηθεί υπέρ των τάξεων με χαμηλά εισοδήματα και της νεολαίας, αφού στην αγορά θα έχουν εισέλθει και οι κατοικίες που θα προέλθουν από την ευρεία σχετική δραστηριότητα του κράτους μειώνοντας θεαματικά τις τιμές στην αγορά (ενοικίων και απόκτησης κατοικίας).

Αυτό θα ήταν ένα άλλο ρεαλιστικό πλαίσιο πολιτικής για τη θετική και οργανωμένη απάντηση στο ζωτικό πρόβλημα της στέγασης και της κατοικίας.
  • Χρειάζεται πολιτική βούληση…
Θεσσαλονίκη, 20. 12.2025

Σκληρή κόντρα αγροτών και κυβέρνησης – Ελεγχος ΑΑΔΕ στον Σύλλογο Τεμπών – Συνομιλίες Πούτιν με Μακρόν

0

Οι αγρότες ανοίγουν διόδια και κάνουν στην άκρη τα τρακτέρ ενόψει των γιορτών, προκειμένου να διευκολύνουν τους πολίτες που θέλουν να ταξιδέψουν. Ωστόσο, η κόντρα με την κυβέρνηση συνεχίζεται, ενώ ο πρωθυπουργός καλεί εκ νέου σε διάλογο.

Μιχαέλα Μαρία Δεριζιώτη (ΤΟ ΒΗΜΑ)

Κλιμακώνεται η κόντρα κυβέρνησης και αγροτών
Κλιμάκωση κινητοποιήσεων, αλλά με «φίλτρο» στα μπλόκα: Οι αγρότες εντείνουν τις κινητοποιήσεις, προχωρώντας σε συμβολικό αποκλεισμό της σήραγγας των Τεμπών, στοχεύοντας μόνο τα εμπορικά οχήματα. Δηλώνουν ότι θέλουν να πιέσουν την κυβέρνηση χωρίς να ταλαιπωρήσουν τους πολίτες, ανοίγοντας διόδια και επιτρέποντας τη διέλευση ΙΧ και λεωφορείων.

Κυβερνητική απάντηση και παρέμβαση των Αρχών: Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επαναλαμβάνει ότι η κυβέρνηση είναι ανοιχτή στον διάλογο, αλλά όχι σε παράλογα αιτήματα, σημειώνοντας πως τα περισσότερα από τα αγροτικά αιτήματα έχουν ήδη ικανοποιηθεί ή εξετάζονται. Μάλιστα, η άρνηση των αγροτών να προσέλθουν στο Μέγαρο Μαξίμου στο ραντεβού που τους όρισε ο πρωθυπουργός αιφνιδίασε την κυβέρνηση. Παράλληλα, η ΕΛ.ΑΣ. προχωρά σε ταυτοποιήσεις και σχηματισμό δικογραφιών για το άνοιγμα διοδίων στα Ιωάννινα.

Δημοσίευμα για εμπλοκή Ανεστίδη στον ΟΠΕΚΕΠΕ: Αντιδράσεις προκαλούν τα δημοσιεύματα που εμπλέκουν τον αγροτοσυνδικαλιστή Κώστα Ανεστίδη με παράνομες επιδοτήσεις, με τον ίδιο να δηλώνει αθώος και να κάνει λόγο για προσπάθεια «χτυπήματος» του αγροτικού κινήματος μέσω του προσώπου του.

Έλεγχος ΑΑΔΕ στον Σύλλογο Τεμπών – Αντιδράσεις Καρυστιανού

Έλεγχος ΑΑΔΕ: Την περασμένη Παρασκευή, τρεις ελεγκτές της ΑΑΔΕ επισκέφθηκαν τα γραφεία του Συλλόγου Θυμάτων και Συγγενών των Τεμπών 2023, ζητώντας πλήρη φάκελο με τα οικονομικά δεδομένα του Συλλόγου. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε ενώ τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου απουσίαζαν, καθώς βρίσκονταν στη Λάρισα για τη δίκη που αφορά τα βίντεο και τον διευθύνοντα σύμβουλο του ΟΣΕ, Παναγιώτη Τερεζάκη. Για αυτό και ορίστηκε νέα ημερομηνία παράδοσης των στοιχείων για τις 9 Ιανουαρίου.

Αντίδραση Καρυστιανού: Η πρόεδρος του Συλλόγου, Μαρία Καρυστιανού, με ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατήγγειλε «νέο δόλιο χτύπημα της Κυβέρνησης για την τρομοκράτηση και φίμωσή μας». Τόνισε ότι όλα τα οικονομικά του Συλλόγου είναι «καθαρά και διάφανα» και ότι η προσπάθεια τους για σπίλωση θα πέσει στο κενό.

Αιτήματα για λογοδοσία: Ο Σύλλογος ζητά ξεκάθαρες απαντήσεις από το Υπουργείο Οικονομικών και την ΑΑΔΕ για τα κριτήρια προτεραιοποίησης των φορολογικών ελέγχων. Επισημαίνεται ότι φάκελοι με μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα παραμένουν ανεξερεύνητοι για χρόνια, ενώ άλλοι έλεγχοι χωρίς ευρήματα κατέληξαν σε υπερβολικά πρόστιμα, δημιουργώντας ερωτήματα για την αντικειμενικότητα των διαδικασιών.

Στο προσκήνιο συνομιλίες για Πούτιν και Μακρόν

Διάθεση για διάλογο Ρωσίας-Γαλλίας: Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν είναι «έτοιμος για διάλογο» με τον Εμανουέλ Μακρόν, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, εφόσον υπάρχει αμοιβαία πολιτική βούληση. Από την πλευρά του, ο Μακρόν ανέφερε ότι είναι «διατεθειμένος να συνομιλήσει με τον Πούτιν».

Πλαίσιο συνομιλιών και συμφωνία ΕΕ-Ουκρανίας: Οι δηλώσεις έγιναν μετά τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ, η οποία αποφάσισε δάνειο 90 δισ. ευρώ για την Ουκρανία. Ο Μακρόν τόνισε την ανάγκη διαμόρφωσης πλαισίου, ώστε οι Ευρωπαίοι και οι Ουκρανοί να μπορούν να συμμετέχουν άμεσα στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία.

Συναντήσεις στο Μαϊάμι: Απεσταλμένοι των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Ουκρανίας συζήτησαν στη Φλόριντα, χωρίς να υπάρχουν ακόμη θετικά αποτελέσματα που να καταδεικνύουν πως γίνονται βήματα προς τον τερματισμό του πολέμου. Οι συνομιλίες χαρακτηρίστηκαν «εποικοδομητικές» από τη ρωσική πλευρά, ενώ ο Ζελένσκι ζήτησε από τις ΗΠΑ να αυξήσουν την πίεση στη Μόσχα.

Βροχές, καταιγίδες και χιόνια τις γιορτές

Άστατος καιρός σήμερα: Τοπικές βροχές αναμένονται σε Επτάνησα, Στερεά Ελλάδα, Σποράδες, Εύβοια, Μαγνησία, βόρεια Πελοπόννησο, νοτιοανατολικές Κυκλάδες και Κρήτη, ενώ στις υπόλοιπες περιοχές θα υπάρξουν πρόσκαιρες νεφώσεις. Στην Αττική προβλέπονται βροχές με θερμοκρασίες 10–17°C και στη Θεσσαλονίκη διαστήματα ηλιοφάνειας με 5–14°C.
Κακοκαιρία τύπου «Π» από την Τρίτη: Από την Τρίτη αναμένεται νέο κύμα κακοκαιρίας, με ενίσχυση των βροχών από το απόγευμα στα δυτικά και σταδιακή επέκταση στα ηπειρωτικά. Θα εκδηλωθούν σποραδικές καταιγίδες, κυρίως στο Ιόνιο, ενώ χιόνια θα πέσουν στα κεντρικά και βόρεια ορεινά.
Βροχερά τα Χριστούγεννα: Την Παραμονή και ανήμερα των Χριστουγέννων προβλέπονται αυξημένες νεφώσεις, τοπικές βροχές και καταιγίδες κυρίως στο Ιόνιο και το βόρειο Αιγαίο, με χιονοπτώσεις στα ορεινά. Από την Παρασκευή τα φαινόμενα θα εξασθενήσουν σταδιακά, με μικρή πτώση της θερμοκρασίας.

ΤΟ ΒΗΜΑ

«Πόλεμος των τάνκερ»: Θεατής ή συνεργός η κυβέρνηση;

0

Ξέφραγο αμπέλι των μυστικών υπηρεσιών που δεν διστάζουν πλέον να προβαίνουν σε άκρως επικίνδυνα κτυπήματα κατά «πολιτικών στόχων», σε δεξαμενόπλοια, έχει καταντήσει η Ελλάδα. Και ναι μεν η επίθεση (19-12-25), την ευθύνη της οποίας υποστηρίζει ότι έχει η ουκρανική μυστική υπηρεσία, νοτίως της Κρήτης, και πιθανότατα εντός της ελληνικής περιοχής έρευνας και διάσωσης (SAR), έγινε κατά τάνκερ του «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας που δεν μετέφερε φορτίο, αλλά οι κίνδυνοι να πληγούν άλλοι «στόχοι» στο άμεσο μέλλον με δραματικές οικολογικές συνέπειες για τις ελληνικές θάλασσες και τα νησιά είναι οφθαλμοφανείς.

Εκτός αυτού, εύλογα προκύπτει το ερώτημα: Τι πράττει η ελληνική κυβέρνηση και οι υπηρεσίες ασφαλείας της χώρας; Παρακολουθούν ως θεατές τη δράση των ξένων μυστικών υπηρεσιών και κάνουν τον «τροχονόμο» ή όλα αυτά γίνονται με τη συμμετοχή τους; Να σημειωθεί ότι η τελευταία επίθεση, στο δεξαμενόπλοιο, Qendil, δεν είναι η πρώτη που γίνεται εντός εθνικής ζώνης ευθύνης. Οπως έχει επισημάνει το Neostrategy.gr, τον Ιούλιο, σε πλοίο συμφερόντων του εφοπλιστή, Γιώργου Οικονόμου, είχε γίνει έκρηξη, η οποία είχε αποδοθεί σε … νάρκη. Στη συνέχεια, το σκάφος ρυμουλκήθηκε σε ελληνικό λιμάνι. Την ίδια περίοδο, σε διάφορες περιοχές του κόσμου, είχε γίνει σειρά επιθέσεων σε πλοία, τα οποία είχαν προηγουμένως «πιάσει» σε ρωσικά λιμάνια.

Εχει δώσει το «πράσινο φως» η κυβέρνηση Μητσοτάκη;

Εδώ και πολλούς μήνες έχει καταστεί εμφανές ότι ο «πόλεμος των τάνκερ» κατά του ονομαζόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, τείνει να γίνει … παγκόσμιος. Μετά τα πρόσφατα ουκρανικά κτυπήματα σε τρία ρωσικά τάνκερ στη Μαύρη Θάλασσα, εκφράστηκαν έντονες ανησυχίες ότι οι επιθέσεις μπορεί να επεκταθούν σε πολλές περιοχές του κόσμου. Κάτι που ήδη γίνεται.

Η Μεσόγειος και το Αιγαίο, όπως είναι αναμενόμενο, βρίσκονται στο στόχαστρο, δεδομένου ότι πολλά από τα δεξαμενόπλοια που φορτώνουν σε ρωσικά λιμάνια περνούν μέσω αυτών των «δρόμων». Πόσο μάλλον, αφού κοινό μυστικό είναι ότι, σε πολλές περιπτώσεις, πίσω από τον «σκιώδη στόλο», βρίσκονται Ελληνες εφοπλιστές.

Η σιωπή της κυβέρνησης Μητσοτάκη μετά και την τελευταία επίθεση νοτίως της Κρήτης, προκαλεί ερωτηματικά. Να σημειωθεί ότι το βασικό κέντρο απ’ όπου παρακολουθείται ο «σκιώδης στόλος», συγκεντρώνονται πληροφορίες γι’ αυτόν, και σχεδιάζονται κινήσεις εναντίον του, φέρεται να βρίσκεται στην Εσθονία, ενώ συντονιστικοί εγκέφαλοί του στη Βρετανία. Οι Ουκρανοί, απλά δείχνουν να είναι η «βιτρίνα», τα εκτελεστικά όργανα.

Σε αυτό το σκηνικό, εντύπωση προκαλούν οι δηλώσεις που είχε κάνει ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, όταν στις 8 Οκτωβρίου 2025, βρέθηκε στην πρωτεύουσα της Εσθονίας, Ταλλίν. Είπε χαρακτηριστικά: «Πρέπει να επιβεβαιώσω με τον πιο έντονο τρόπο τη σταθερή προσήλωσή μας στην καταπολέμηση ενός φαινομένου, όπως ο σκιώδης στόλος της Ρωσίας. Όχι μόνο επειδή αντικατοπτρίζει το όχημα επιθετικότητας της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και του κόσμου, αλλά επειδή συνιστά τεράστια απειλή για τη θαλάσσια ασφάλεια. Συζητήσαμε εκτεταμένα με τον συνάδελφό μου για τον συντονισμό των δράσεών μας για να έχουμε μία πιο ουσιαστική και αποτελεσματική εποπτεία της κατάστασης αναφορικά με τον σκιώδη στόλο».

Τι εννοούσε, άραγε, ο Γ. Γεραπετρίτης όταν έλεγε περί «συντονισμού των δράσεών μας»; Την επόμενη ημέρα, στο Ελσίνκι, στη Φινλανδία, επαναλάμβανε: «Καταδικάζουμε ευθέως την ύπαρξη σκιώδους στόλου που παραβιάζει φανερά το Διεθνές Δίκαιο. Και θα αναλάβουμε κάθε προσπάθεια για την καταπολέμηση αυτού του φαινομένου».

Επικίνδυνες καταστάσεις για την Ελλάδα

Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Θρησκείας στη Μέση Ανατολή, στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Σωτήρης Ρούσσος, αναφερόμενος στην τελευταία επίθεση, σε ανάρτησή του στα social media, επισημαίνει: «Η επίθεση των ουκρανικών μυστικών υπηρεσιών (κατά δήλωση τους) σε εμπορικό πλοίο ρωσικών συμφερόντων εντός της ελληνικής περιοχής έρευνας και διάσωσης και σε μικρή απόσταση από την Κρήτη εμπλέκει αντικειμενικά την Ελλάδα -ακόμη δηλαδή κι’ αν δεν το γνώριζε ή δεν έχει συμμετάσχει στον σχεδιασμό και την υλοποίηση – σε μια επικίνδυνη κατάσταση πολύ πέραν των δυνάμεων της.

Το σημείο όπου επλήγη το τάνκερ, νοτίως της Κρήτης

Είναι αναγκαία η άμεση δημόσια αποποίηση κάθε ευθύνης από το ΥΠΕΞ, η δημόσια και πάλι δήλωση για τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των κανόνων ελεύθερης ναυσιπλοΐας και η διακριτική αλλά αποφασιστική υπόδειξη σε όλους τους φίλους- να αποφύγουν τέτοιες επιχειρήσεις στο μέλλον.

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια και μοναδική απειλή, τις ηγεμονικές βλέψεις της Άγκυρας στο Αιγαίο και την Κύπρο. Εκεί θα πρέπει να εστιάζει κάθε κίνηση. Οι μικρομεγαλισμοί και η εμπλοκή σε συγκρούσεις άλλης κλίμακας επιφυλάσσουν στην χώρα την τύχη του γρασιδιού όταν μαλώνουν οι ελέφαντες».

Πόλεμος των τάνκερ

Οι ουκρανικές επιθέσεις κλιμακώνονται εν μέσω της πρωτοβουλίας Τραμπ για «ειρηνική» διέξοδο στο Ουκρανικό και για επανεκκίνηση των συνομιλιών Ρωσίας – Ουκρανίας. Είναι εμφανές ότι πρόκειται για ένα bras de fer ανάμεσα στη Μόσχα και το Κίεβο. Με τη Ρωσία να πλήττει ενεργειακές υποδομές και εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Ουκρανίας, και την Ουκρανία να κτυπάει τόσο ενεργειακές υποδομές εντός της Ρωσίας όσο και τα μέσα (τάνκερ) με τα οποία μεταφέρονται ρωσικοί ενεργειακοί πόροι. Δηλαδή, πλήγματα στις οικονομίες των δύο χωρών.

Στην προκειμένη, η ουκρανική πλευρά επιλέγει να πλήττει πλοία, τα οποία έχουν μπει στη «μαύρη λίστα» των ευρωπαϊκών κυρώσεων ως «σκιώδης στόλος» της Ρωσίας. Να σημειωθεί πως σε αυτήν έχουν καταχωρηθεί εκατοντάδες ονομασίες πλοίων, που κυκλοφορούν ακόμα και στο διαδίκτυο, αν και ως άτυπη πληροφόρηση.

Το εντυπωσιακό είναι ότι, τόσο στην περίπτωση των πρόσφατων επιθέσεων με θαλάσσια drones στη Μαύρη Θάλασσα, όσο και τώρα στη Μεσόγειο, επισήμως βγαίνει και αναλαμβάνει την ευθύνη του κτυπήματος κατά πολιτικού στόχου η Ουκρανία. Το απαράδεκτο είναι ότι, ενώ όταν κάνουν τέτοιες επιθέσεις οι Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, οι Ευρωπαίοι τις καταγγέλλουν, και μάλιστα για την αντιμετώπισή τους δημιουργήθηκε η επιχείρηση «Ασπίδες», ενώ τώρα που γίνονται από την Ουκρανία (κατά τον ισχυρισμό της), άπαντες ποιούν την νήσσαν. Λες και οι κίνδυνοι οικολογικής καταστροφής, αλλά και της παρεμπόδισης της ελευθερίας του εμπορίου, είναι μικρότεροι εδώ απ’ ότι στην Ερυθρά.

Νότια της Κρήτης

Το δεξαμενόπλοιο Qendil δέχτηκε επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone) ενώ έπλεε σε διεθνή ύδατα, νοτιοδυτικά της Κρήτης και βόρεια της Λιβύης. Εξετάζεται η εκδοχή, το drone να εστάλη από παραπλέον πλοίο. Κάτι, βέβαια, που είναι πολύ εύκολο να διαπιστωθεί. Να σημειωθεί ότι για τέτοιου είδους τακτικές καταγγέλλουν οι Ευρωπαίοι τους Ρώσους. Ειδικότερα, ισχυρίζονται ότι από εμπορικά σκάφη στέλνονται drones, τα οποία πολλάκις έχει αναφερθεί ότι ίπτανται πάνω από τη Γερμανία και άλλες βορειοευρωπαϊκές χώρες.

Τα ελληνικής αρμοδιότητας όρια έρευνας – διάσωσης

Εάν όμως το drone απογειώθηκε από ουκρανικό έδαφος, σύμφωνα με ισχυρισμούς που έχουν εκφραστεί, και διέσχισαν τον ελληνικό εναέριο χώρο για να πλήξουν το πλοίο, τότε η κατάσταση καθίσταται άκρως προβληματική για την Ελλάδα. Διότι, στην περίπτωση που η πτήση δεν ήταν εις γνώσιν της Ελλάδας, τότε έκανε σουρωτήρι την ελληνική αεράμυνα. Εάν το γνώριζαν όμως οι ελληνικές Αρχές, τότε πρόκειται για συνέργεια.

Αγνωστο, πάντως, παραμένει εάν επρόκειτο για ένα ή περισσότερα drones. Στο βίντεο που διέρρευσαν οι Ουκρανοί φαίνεται να καταγράφεται η στιγμή που γίνεται έκρηξη στο δεξαμενόπλοιο. Κάτι που σημαίνει ότι ή πετούσαν δύο drones στην περιοχή (ένα παρατήρησης και ένα αυτοκτονίας) ή υπήρξε ένα το οποίο μπορούσε να φέρει ρουκέτες. Και μια από αυτές έπληξε το πλοίο. Να σημειωθεί ότι η Τουρκία έχει δώσει στην Ουκρανία drones με μεγάλη εμβέλεια και με τέτοιες δυνατότητες. Παράλληλα, η χώρα, με τη βοήθεια Δυτικών, έχει και η ίδια κατασκευάσει μη επανδρωμένα. Μάλιστα, ο Ουκρανός επιχειρηματίας που τα κατασκευάζει, φίλος του Ζελένσκι, βρίσκεται στο μικροσκόπιο των ερευνών για … ροκάνισμα κονδυλίων.

Η Ουκρανία έχει επιτεθεί σε ρωσικά διυλιστήρια καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024 και του 2025. Τελευταία, όμως, έχει διευρύνει αισθητά τη δραστηριότητά της της, πλήττοντας στόχους στον Καύκασο, ακόμα και εξέδρες πετρελαίου στην Κασπία Θάλασσα. Κάτι που προϋποθέτει drones αρκετά μεγάλης εμβέλειας.

Το υπό σημαία Ομάν, Qendil, φέρεται να ανήκει στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας. Κατά τη στιγμή της επίθεσης, δεν μετέφερε φορτίο. Το πλήγμα, αν και προκάλεσε ζημιές, δεν εμπόδισε τη λειτουργία του πλοίου, το οποίο κατευθύνθηκε προς πλησίον λιμάνι στην Αίγυπτο.

Σύμφωνα με το Bloomberg, το πλοίο είχε παραδώσει πετρέλαιο στο λιμάνι Σίκα στο κρατίδιο Γκουτζαράτ της Ινδίας νωρίτερα αυτόν τον μήνα και επέστρεφε στο ρωσικό λιμάνι Ουστ-Λούγκα (λιμάνι στη Ρωσία, στη Βαλτική, κοντά στην Εσθονία) με ενδιάμεση στάση στο Αλί Αγά της Τουρκίας. Να σημειωθεί πως στις 24 Αυγούστου 2025, ουκρανικά drones έπληξαν το στρατηγικής σημασίας τερματικό εξαγωγών πετρελαίου και προϊόντων της Novatek στο Ουστ-Λούγκα, προκαλώντας εκτεταμένη πυρκαγιά.

neostrategy.gr

Παν. Γερογλής: ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΔΕΝΔΙΑ , ΟΙ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΟΝΕΡΑ ΤΗΣ ΦΡΕΓΑΤΑΣ “ΚΙΜΩΝ”…

3
του Παναγιώτη Γερογλή, Υποστρατήγου ε.α.

Οι αντιδράσεις του προσωπικού στο νομοσχέδιο εκτιμώ ότι δεν θα καμφθούν, αλλά θα ενταθούν ακόμη περισσότερο…

Ήδη έχουμε δύο ιδιότυπες αντιδράσεις από στελέχη -υπαξιωματικούς της ΠΑ, σε δύο Πτέρυγες Μάχης, οι οποίοι δεν προσήλθαν στα καθήκοντά τους , λόγω …ασθενείας…και μάλιστα ομαδικής…

Πέρα από τις μαζικές κινητοποιήσεις και τις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας που ήδη πραγματοποιήθηκαν στο κέντρο της Αθήνας (11 Οκτ και 29 Νοε 2025) για την απόσυρση του νομοσχεδίου, εκτιμώ ότι το προσωπικό θα βρει και άλλους ευφάνταστους αλλά νομιμοφανείς τρόπους αντίδρασης, επιδεικνύουντας τη σταθερή άρνησή του να δεχτεί τις εντός νομοσχεδίου “καινοφάνειες” που ευαγγελίζεται ο κ. Δένδιας.
Να θυμίσω ότι ο κ. Δένδιας , ο οποίος σε έναν άκρατο αλαζονικό συμβολισμό, επέλεξε την 21η Νοεμβρίου -δηλαδή την ημέρα εορτασμου των ΕΔ- , ως την καταλληλότερη ημέρα ανάρτησης του υπόψη νομοσχεδίου για διαβούλευση, υπεραμύνεται σθεναρά του νομοσχεδίου, αποκλειστικής του έμπνευσης (και των “συμβούλων” του)….
Μάλιστα γυρνώντας από εκδήλωση σε εκδήλωση σε άσχετους με την άμυνα και την ασφάλεια φορείς, δεν διστάζει σε ομλίες του να αποκαλύπτει επανειλλημένα , σημαντικά τμήματα που αφορούν επιχειρησιακή σχεδίαση, τακτική, αλλά και δόγμα…τουλάχιστον έτσι όπως τα εννοεί ο ίδιος…
Αλγεινή εντύπωση προκαλεί δε και η παράκλησή του προς τους υπόψη φορείς και τα στελέχη τους, π.χ. στην ομιλία του στην ΑΜΚΕ ΚΟΜΒΟΣ την 29 Νοε, ( δηλαδή την ημέρα της δεύτερης συγκέντρωσης διαμαρτυρίας του προσωπικού ), να του πουν και να τον ενημερώσουν τα στελέχη της ΑΜΚΕ, για σημεία που χρήζουν αλλαγών και βελτιώσεων επί του νομοσχεδίου…
Το ίδιο έπραξε και στην ομιλία του στο συνέδριο SAP την 9η Δεκεμβρίου.
Και ενώ λοιπόν ο κ. Δένδιας, ζητά την άποψη και προτάσεις από άσχετους, την ίδια στιγμή γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων τους, τις προτάσεις των πλέον σχετικών,δηλαδή του προσωπικού των ΕΔ, και πρωτίστως αυτών που θίγονται…
Η δε ομιλία του στο κοινοβούλιο την 18 Δεκ, δείχνει μια αλαζονική,έως και εμμονική αντίληψη για την υπερψήφιση του νομοσχεδίου του με κάθε κόστος…
Εκεί λοιπόν αναφέρθηκε άστοχα σε Αξκούς που θέλουν να γίνουν όλοι Αρχιστράτηγοι, πράγμα άτοπο..
Ομιλία ΥΕΘΑ Ν. Δένδια στο 3ο Συνέδριο Εργασίας της ΑΜΚΕ Κόμβος, με τίτλο «Η Ελλάδα σε Παγκόσμια Προοπτική»
Αναφέρθηκε στην πυραμίδα αναλογίας Αξκων/Υπαξκων (θεωρητικό 1/3), η οποία έχει αναστραφεί, πλην όμως μεροληπτικά απέφυγε να πει, ότι την τελευταία τετραετία , η “αναστροφή”, όχι μόνο δεν γύρισε επί τω βελτίω, αλλά αντίθετα οξύνθηκε και οξύνεται έτι περαιτέρω, δεδομένης της μη προσέλευσης σπουδαστών στις στρατιωτικές παραγωγικές σχολές…
Επίσης αναφέρθηκε σε 4 ταξιαρχιες Ι5, δηλαδή σε ακατάλληλους προς στράτευση, πλην όμως και πάλι μεροληπτικά, απέφυγε να πει , ότι για τη μη στράτευση και μάλιστα τη δόλια αποφυγή, υπέυθυνη είναι πρωτίστως η πολιτική ηγεσία και η διαφθορά που τη συνοδεύει, και ακολουθούν τα ενεργούμενά της…
Επιπλέον δήλωσε ότι πιστεύει στον στρατό των πολιτών και με ένα άλμα (εκτός ) ΄λογικής, άφησε να εννοηθεί ότι θα περάσει η συντήρηση των μέσων και οπλικών συστημάτων σε…. ιδιώτες..!!!…
Απαντώντας σε κριτική των κομμάτων, και αφού ως συνήθως μπηκε στην κλασσική διελκυστίνδα αντιπαράθεσης χωρίς ουσία, δεν παρέλειψε να “ξεπλύνει” και τον Κ. Καραμανλή, τον ιδρυτή της παράταξης, ο οποίος “βρέθηκε στη δυστυχή θέση να μην μπορεί να αντιδράσει στην τουρκική εισβολή το 1974”, υπονοώντας ότι οι ΕΔ, τότε δεν ήταν ικανές να αντιταχθούν στην τουρκική εισβολή..
Ενω, πλέον όλο και περισσότερος κόσμος , μετά από αδιάψευστα γεγονότα που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, σε συνδυασμό με αποχαρακτηρισμούς αρχείων ξένων μυστικών υπηρεσιών, και παρότι οι φακελοι της Κύπρου μένουν ακόμη “απόρρητοι” (με κάποιους να μένουν ακόμη κλειστοί στο αρχείο της Βουλής, και κάποιοι άλλοι να έχουν ήδη καταστραφεί), έχει γίνει παραπάνω από κατανοητό, ότι τόσο η Κύπρος, όσο και οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις επ’ αυτής, προδόθηκαν σε δύο φάσεις, με τον πλέον ιταμό τρόπο…
Και παρότι δεν του έκαναν καμία εντύπωση τα 16 χιλιάδες επικριτικα σχόλια κατά τη διαβούλευση, ανέφερε ότι του κάνει ιδιαίτερη εντύπωση που όλοι μιλάνε για τους υπαξιωματικούς και μόνο…
Δλαδή ,με άλλα λόγια ο κ.Δένδιας, αφήνει να υπονοηθεί ότι…”…δεν σας πειράζει που η περιουσία των ΕΔ, περνάει εμμέσως πλην σαφώς στο ΤΑΙΠΕΔ σε σύντομο χρόνο…δεν σας πειράζει που διέλυσα τα στρατιωτικά νοσοκομεία…δεν σας πειράζει που σας ενοποιώ τα μετοχικά ταμεία και διέσπειρα κλαδική διχόνοια μέχρι και στους ε.α…….δεν πειράζει που θέλω να περάσω τη συντήρηση των μέσων και των οπλικών συστημάτων σε ιδιώτες…δεν σας πειράζει που το ΠΝ και η ΠΑ , δεν θα ξαναδούν σμηνίτη και ναύτη…δεν σας πειράζει που υπόσχομαι θητεία-ευκαιρία με τάμπλετ και FPV χωρίς όπλα…δεν σας πειράζει που διαλύω την εθνοφυλακή και δεν ασχολούμαι με την παλλαική άμυνα…δεν σας πειράζουν όλα αυτά τα φληναφήματα περί εφεδρείας και θητείας γυναικών…,δεν σας πειράζουν όλα αυτά τα ψεύδη και οι προσβολές και οι λοιδωρίες που έχω πει, εναντίον του προσωπικού… και εν τέλει , εσάς, απ’ όλα αυτά σας πειράζουν οι υπαξιωματικοί μόνο..??..
Ένιωσα και εγώ την αγανάκτηση σας κ. Δένδια…και εδώ που τα λέμε ένα δίκιο το έχετε…
Και επειδή προσωπικά,με ενοχλούν όλα αυτά, είμαι υπέρ της καθολικής άρνησης και απόρριψης του νομοσχεδίου…
Όμως επειδή , όπως μας είπε και κατάμουτρα και ο κ.Γεωργιάδης, σε ένα κρεσέντο καθεστωτικών αντιλήψεων, ότι εσείς είστε η κυβέρνηση και εν τέλει εσείς λαμβάνετε τις αποφάσεις ,εκτιμώ ότι το επίμαχο νομοσχέδιο θα περάσει και έχετε από τώρα γραμμένες τις αντιδράσεις, τις επικρίσεις, τις προτάσεις ,στα παλαιότερα των υποδημάτων σας…
Προσδοκώ όμως , ότι κάποια στιγμή αυτό το πολιτικό σύστημα -ελπίζω σύντομα- θα δει την πόρτα της εξόδου μέσα από το ναό της Δημοκρατίας, συνοδευόμενη από παραδειγματικές τιμωρίες όσων την έβλαψαν…και τότε από τα πρώτα που θα πρέπει να αλλάξουν είναι και το νομοσχέδιο αυτό…
Υ.Γ.1. Καλοτάξιδη, καλόπλωρη και με τον Αι Νικόλα στο πλευρό της η πρώτη μας φρεγατα FDI ΚΙΜΩΝ!!…
Όμως, στην  τελετή παράδοσης-παραλαβής της φρεγάτας Κίμων στο Λοριάν στη Γαλλία προχθές, έψεξα ανοιχτά την επιλογή του εφοπλιστή Π. Λασκαρίση ως ανάδοχο στην ονοματοδοσία του πλοίου (και όχι “βαπόρι” κ. Δένδια)…για λόγους που περιέγραψα. αναλυτικά….
Διότι θεωρώ όχι μόνο άστοχο, όχι μόνο οξύμωρο, αλλά ανεπίτρεπτο, ένας άνθρωπος που κατά δήλωσή του “έχει χεσμ@νο τον ΠΘ” και επίσης “δεν έχει κανένα ενδιαφέρον για την ελληνική σημαία”, να γίνεται Υποναύαρχος επί τιμή και να γίνεται και ανάδοχος στην τελετή ονοματοδοσίας πολεμικού πλοίου και μάλιστα της πρώτης φρεγάτας FDI – Bellhara.. ( ποσώς ενδιαφέρουν οι δωρεές του και δεν μπορούν να λειτουργήσουν αποσβεστικά-συμψηφιστικά των προτέρων δηλώσεων του).
Όμως ακόμη και εκεί , ο κ. Δένδιας, δεν απέφυγε να δείξει την αντιπάθειά του (και όχι τη συμπαθεια όπως ειπε από το βήμα της βουλής) , προς τους υπαξιωματικούς…
Κατά την ομιλία του (και αφού την έπαρση της σημαίας την έκανε το πλήρωμα και όχι ο ίδιος όπως εκ των προτέρων μας διαβεβαίωνε ), αναφέρθηκε στον κυβερνήτη, στους Αξιωματικούς, και στους ….”ναυτικούς”!!!…στους “ναυτικούς” όπως είπε…και όχι στους υπαξιωματικούς..
Επιπλέον δε, αναφέρθηκε εσφαλμένα στο γεγονός, ότι για πρώτη φορά θα πλεύσει ο ΚΙΜΩΝ στα νερά του Αιγαίου…αγνοώντας???…την ύπαρξη σε υπηρεσία του αντιτορπιλλικού ΚΙΜΩΝ, σε υπηρεσία στο ΠΝ, από το 1992 μέχρι το 2004….
Ομοίως αναφέρθηκε ότι με την παρούσα ένταξη του ΚΙΜΩΝΑ, αποκτούμε το ισχυρότερο ΠΝ από ποτέ…
Όμως και εδώ είστε λάθος κ. Δένδια…
Προφανώς και έχετε  κακούς συμβούλους οι οποίοι δεν σας ενημερώνουν σωστά και εκτίθεστε με τις ανακρίβειες που δηλώνετε…
Το ισχυρότερο ΠΝ, αναλογικά,  το είχαμε στους Βαλκανικούς και στον Α’ΠΠ, με τρία!!!! θωρηκτά!!!, το θρυλικό “Αβέρωφ” και τα μεγαλύτερα “Λήμνος” και “Κιλκίς”, έχοντας αδιαμφισβήτητα έναν ισχυρό στόλο στο Αιγαίο, γεγονός που μεγάλωσε την Ελλάδα!!!
Τα γιατί αυτά, δεν υποστήριξαν τα στρατεύματα μας και την εκκένωση των αμάχων από τη Μ. Ασία και τη Σμύρνη, αναζητείστε τα στους ίδιους λόγους, που οι ελληνικές ΕΔ δεν ενεπλάκησαν στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο και άφησαν τα ελληνικά ένοπλα τμήματα της ΕΛΔΥΚ και τους αδελφούς Κυπρίους, βορά στου τούρκους…, παρά την αδιαμφισβήτη υπεροπλία των Ελληνικών όπλων..
Και εννοείται με αυτή τη “σικέ” και στημένη αντιπολίτευση, δεν περιμένω ότι θα σας απαντήσει κανείς , είτε εντός, είτε εκτός κοινοβουλίου…και λόγω ιστορικής άγνοιας, αλλά κυρίως λόγω ανύπαρκτης θέλησης και πιθανού δόλου…
Υ.Γ.2 : Σε αρκετά άρθρα μου, έχω μιλήσει για τα ρουμανικά Χριστούγεννα του ’89…που κανείς δεν τα περίμενε…
Εντύπωση μου κάνει που ο γνωστός και προσφιλής στον ΥΕΘΑ δημοσιογράφος Νίκος Χασαπόπουλος, εχθές έκανε μια ανάρτηση για αυτό ακριβώς το θέμα …για το τέλος των Τσαουσέσκου, τα ρουμανικά Χριστουγεννα του 89…
Και ο κ. Δένδιας, προ ολιγων ημερών είχε απευθύνει ομιλία του σε βιβλιοπαρουσίαση του εν λόγω δημοσιογράφου…
Λέτε να θέλει να του πει κάτι..??…
Εξ εμπειρίας θέλω να σας πω κ. Δένδια, ότι έχω μάθει να ξεχωρίζω τις ερπύστριες από μακριά…και να γνωρίζω και ποιό άρμα ακριβώς είναι και ποιό πέδιλο είναι φθαρμένο..
Και όταν ακούω κανά ξημέρωμα , κανά φορτωτή, κανά σφυρί, ή κανά προωθητή caterpilar, απλά αλλάζω πλευρό , όπως λαγοκοιμάμαι…
Άλλοι βέβαια τινάζονται ιδρωμένοι από τον ύπνο τους…προφανώς και έχουν τους λόγους τους…
Υ.Γ. 3: Εγώ “στραταίος ” είμαι…”ναυταίος” δεν είμαι…
Παρακαλώ όμως , και προτρέπω το προσωπικό , όλων των Κλάδων, όλων των βαθμών, να παραμείνει ενωμένο!!..
Παρά τους διχασμούς που του τίθενται τεχνηέντως εμπρός του…
Ποτέ δεν υπήρξε η αρχή “εμείς” και οι “άλλοι”..
Όλοι είμαστε ταγμένοι στην ίδια πλευρά, αυτήν της υπεράσπισης του έθνους και της πατρίδας..
Θυμάμαι πριν πολλά χρόνια, μπαίνοντας στον Αυλώνα ,πιτσιρικάς τότε, θυμάμαι πως υπήρχαν και ευτυχώς υπάρχουν ακόμα, δυο επιγραφές…
Η μία έλεγε “αν δεν μπορείς να το κάνεις με ασφάλεια, απαγορεύεται να το κάνεις”…
Η δεύτερη έλεγε, “το καλύτερο άρμα ,είναι αυτό που έχει το καλύτερο πλήρωμα”…και όντως έτσι είναι…
Και επειδή λοιπόν φτάνανε τα καλά πληρώματα να ρίχνουν εν κινήσει τρία βληματα σε 5” (=απίστευτοι ρυθμοί βολής) , για τον ίδιο λόγο, τα πληρώματα αυτά, δεν θα κολ@νανε ποτέ να σταθούνε, έστω και με “ταπεινά” MOLF και Μ60Α3TTS, απέναντι ακόμη και σε LEO2 και σε Abraams …
Όμως για να έχεις “καλά πληρώματα”…πρέπει να έχεις πληρώματα…ώστε να τα κάνεις , να τα φτιάξεις “καλά” και ακόμη ¨καλύτερα”…
Το αυτό ισχύει βέβαια και για το ΠΝ και τα πλοία του και τα πληρώματά του….
Θέλοντας να τονίσω, ότι τη διαφορά δεν την κάνουν μόνοι τους οι εξοπλισμοί…
Το ανθρώπινο δυναμικό, το προσωπικό είναι που κάνει τη διαφορά και χαράσσει στην ιστορία, χωρίς να ξέρει εκ των προτέρων τη “σωστή πλευρά της”…
Και χαράσσει με τις ικανότητες του, μα κυρίως με τις ζωές του, είτε ένδοξες νίκες, είτε οδυνηρές ήττες με πολύ εθνικό πόνο και δάκρυα..
Κάι τόσο το υπόψη νομοσχέδιο, όσο και οι ενέργειες και οι συμπεριφορά σας με την πρωτοφανή απαξία και λοιδωρία προς το προσωπικό των ΕΔ, το έχουν ήδη επηρεάσει αρνητικά, με ένα εξίσου πρωτοφανές κύμα φυγής και με μία αντίστοιχα πρωτοφανή απαξία και μη προσέλευση σπουδαστών στις στρατιωτικές παραγωγικές σχολές…
Και έτσι δεν θα υπάρχουν σε λίγο καιρό “πληρώματα”…
Και αναρωτιέμαι…δεδομένου του περιβάλλοντος ασφαλείας, στη “γειτονιά” μας, των απειλών του και του παρόντος momentum…
Με μια Ουκρανία, χαίνουσα πληγή…και μια Ε.Ε. να προσπαθεί να κάνει τα πράγματα παντοιοτρόπως χειρότερα..
Με μια Συρία και μια Γάζα πυριτιδαποθήκη…
Με μια Λιβύη failed state..
Με καιροσκοπικά και ασταθή Βαλκάνια..
Και κυρίως, με μια αναθεωρητική και ανασφαλή Τουρκία …
…ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΓΙΑΤΙ..???…
ΜΑ ΚΥΡΙΩΣ..ΓΙΑΤΙ ΤΩΡΑ..??…
Παναγιώτης Γερογλής
Υπτγος ε.α.
Diploma in Diplomatic and Strategic Studies
MA in  International Security and Applied Strategy
EU Political Advisor  / EAS  /European Security&Defence College
ex Military Advisor of Greece to the UN
ex Military Representative of Greece to the OSCE
ex NATO /PTEC/MPSOTC Commander
ex HNDGS/JMMLC Commander

Στ. Κωνσταντινίδης: η νέα αμερικανική εξωτερική πολιτική

1

Υπάρχει ένα νέο στοιχείο στην εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ με την νέα του θητεία και αυτό αφορά την παράκαμψη των θεσμικών πλαισίων άσκησής της. Ούτε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ούτε το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, ούτε και οι άλλοι θεσμοί που χάραζαν την αμερικανική εξωτερική πολιτική διαδραματίζουν πια τον ρόλο που είχαν στο παρελθόν. Σήμερα η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ χαράζεται και ασκείται εξωθεσμικά μέσα από ένα δίκτυο προσώπων, στενών φίλων του Τραμπ ή συγγενών του που εκφράζουν κατά κανόνα διάφορα συμφέροντα. Γύρω από τον Αμερικανό πρόεδρο υπάρχει ένας συνασπισμός διαφορετικών και πολλές φορές αντιθετικών  συμφερόντων και αυτό φαίνεται στις αλλαγή των αποφάσεών του που είναι πολύ συχνές.

Χαρακτηριστικό είναι ότι αυτοί που ασκούν την αμερικανική εξωτερική πολιτική σήμερα προέρχονται από τον κόσμο των επιχειρήσεων και δεν έχουν καμιά σχέση με την παραδοσιακή διπλωματία. Παράδειγμα ο Στιβ Γουίτκοφ που λειτουργεί λίγο σαν ο ανεπίσημος υπουργός των Εξωτερικών του Τραμπ στις διάφορες ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας αλλά και ως διαπραγματευτής με τον αραβομουσουλμανικό κόσμο και το Ισραήλ, παρακάμπτοντας τον θεσμικό Αμερικανό ΥΠΕΞ.

Δεύτερος σημαντικός παράγοντας άσκησης  της αμερικανικής  εξωτερικής πολιτικής είναι ο ίδιος ο γαμπρός του Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, που διαδραματίζει ρόλο τόσο στις διαπραγματεύσεις με την Μόσχα για το Ουκρανικό όσο και για τα προβλήματα της Μέσης Ανατολής. Πρόκειται για έναν επιχειρηματία με μεγάλα συμφέροντα στην περιοχή των χωρών του Κόλπου αλλά και αλλού. Σε μια περίπτωση πήγε στην Άγκυρα και συνάντησε τον ίδιο τον Ερντογάν με τον οποίο είχε συζητήσεις που προετοίμασαν την επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο. Είναι και ο εισηγητής μετατροπής της Γάζας σε ριβιέρα.

Ένας τρίτος προσωπικός φίλος του Τραμπ και του στενού του κύκλου, και αυτός επιχειρηματίας, ο Τομ Μπάρακ απέκτησε επίσημη ιδιότητα με τον διορισμό του ως πρέσβη στην Άγκυρα. Σε αυτόν φαίνεται να έχει ανατεθεί και η ευθύνη για την Συρία και τον Λίβανο ενώ αν κρίνει κανείς από τις τελευταίες δηλώσεις του συζητά με τον Τραμπ και τα ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό.

Χαρακτηριστικό της υποβάθμισης ακόμη και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είναι το γεγονός  ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μαρκο Ρούμπιο συναντά πολλές φορές τους ομολόγους του ή και άλλους επίσημους επισκέπτες στις ΗΠΑ στον ίδιο τον Λευκό Οίκο και όχι στην έδρα του υπουργείου του. Αν και ο ρόλος του Ρούμπιο παραμένει σημαντικός δεν είναι λίγοι αυτοί που έχουν παρατηρήσει ότι είναι υποδεέστερος για παράδειγμα αυτού του Στιβ Γουίτκοφ.

Όλα αυτά υπάγονται στη λογική της συναλλακτικής πολιτικής που ακολουθεί ο Τραμπ και που είναι η ίδια με αυτή που ο ίδιος και οι συνεργάτες του είχαν παλιότερα στις επιχειρήσεις τους. Με την έννοια αυτή, όσοι συναντούν τον Αμερικανό πρόεδρο πρέπει να έχουν κάτι να του προσφέρουν. Κάπως έτσι γίνονται συμφωνίες για τα πάντα από τις πολύτιμες γαίες έως και τα κρυπτονομίσματα. Όλες οι χώρες μαθαίνουν τώρα να προσαρμόζονται σε αυτή την εναλλακτική λογική της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Αυτή η πολιτική φαίνεται να έχει υιοθετηθεί και στις σχέσεις Τραμπ-Πούτιν αφού κατά καιρούς γίνεται λόγος για μεγάλες επενδύσεις αμερικανικών επιχειρήσεων στη Ρωσία, ακόμη και για κοινή εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που παρέχει η Αρκτική.

Ο κίνδυνος βέβαια από μια τέτοια πολιτική, είναι η αμερικανική εξωτερική πολιτική αντί να υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον να είναι στην υπηρεσία ιδιωτικών συμφερόντων. Και όπου το κράτος χάνει ακόμη και αυτή τη σχετική αυτονομία του απέναντι στα μεγάλα συμφέροντα.

Ακόμη και οι Ευρωπαίοι προσαρμόζονται σε αυτή την πολιτική.  Θυμάται κανείς  την φωτογραφία τους στον Λευκό Οίκο όπου κάθονταν σαν μαθητούδια στην τάξη και άκουαν τον Τραμπ.  Αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι και η κολακεία που νιώθουν όλοι υποχρεωμένοι να έχουν ως τακτική απέναντι στον Τραμπ.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες δεν υπάρχει τίποτε το δεδομένο στην αμερικανική εξωτερική πολιτική. Γι’ αυτό και οι συχνές εναλλαγές που παρατηρούμε με τις αναρτήσεις του Τραμπ που μπορεί να ανατρέπουν αυτά που είχε αναγγείλει την προηγούμενη μέρα.

Το ερώτημα για την Ελλάδα και την Κύπρο είναι πόσο αντιλαμβάνονται αυτή την εναλλακτική αμερικανική πολιτική και τους κινδύνους της στην Αθήνα και την Λευκωσία όπου φαίνεται να πιστεύουν ότι τίποτε δεν άλλαξε στον τρόπο άσκησης της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Αντίθετα στην Άγκυρα οι Τούρκοι πολιτικοί και ειδικά ο Ερντογάν, φαίνονται εξοικειωμένοι με αυτή την πολιτική και  την αντιμετωπίζουν  ως φυσιολογική αφού την εφάρμοζαν και οι ίδιοι ακόμη και πριν από τον Τραμπ. Το γνωστό ανατολίτικο παζάρι.

Δεν μπορεί να ξέρει κανείς αν ο Τραμπ και οι συνεργάτες του θα ασχοληθούν κάποια στιγμή με τα ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό, με κάποια ιδιαίτερη παρέμβαση τους. Αλλά αν το κάνουν, στα πλαίσια της εναλλακτικής λογικής τους, θα δούμε πολλά. Είναι προετοιμασμένοι για κάτι τέτοιο στην Αθήνα και την Λευκωσία;

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ

Παρακολουθώ και εγώ τη συζήτηση στον Ιππόδρομο που προκλήθηκε από τους πίνακες του ζωγράφου Γιώργου Γαβριήλ. Το σύστημα τα ενσωματώνει όλα! Και στον Ιππόδρομο τσακώνονται “Βένετοι” και “Πράσινοι”, “σκοταδιστές” και “φωτισμένοι”. Το κάθε έργο τέχνης έχει ιδεολογικό πρόσημο. Το θέμα είναι αν έχει και αισθητικό πρόσημο. Διότι αν δεν το έχει κινδυνεύει να γίνει πρόσκαιρο παίγνιο εκτόνωσης και πολιτικής εκμετάλλευσης. Εννοείται ότι η ελευθερία της έκφρασης είναι αδιαπραγμάτευτη. Αλλά εξίσου αδιαπραγμάτευτη είναι και η ελευθερία του πολίτη να ασκήσει κριτική σε όποιο έργο τέχνης, “τεχνη” με εισαγωγικά, ή τέχνη χωρίς εισαγωγικά. Και σίγουρα δεν είναι δουλειά των πολιτικών κομμάτων να θέλουν να περιορίσουν την ελεύθερη έκφραση, έστω και αν πρόκειται για έργο τέχνης με ιδεολογικό πρόσημο και ενδεχομένως χωρίς αισθητικό πρόσημο.

Καλές γιορτές. Καλά Χριστούγεννα

*Πανεπιστημιακός, Email  [email protected]

philenews.com

Δ. Τσαϊλάς: Νέο Δόγμα Δένδια: Από τη στρατηγική ισχύ στη διαχείριση παραχώρησης

2

του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.

Η ευρύτερη Μεσόγειος θάλασσα (Αζοφική θάλασσα- Εύξεινος πόντος- Ελλήσποντος- Αιγαίο Πέλαγος- Μεσόγειος- Ερυθρά θάλασσα και στενά Ορμούζ)  εξελίσσεται ταχύτατα στο πιο τεχνολογικά σύνθετο ναυτικό περιβάλλον παγκοσμίως. Η διάδοση μη επανδρωμένων εναέριων και θαλάσσιων συστημάτων, η δικτυωμένη επιτήρηση, ο ηλεκτρονικός πόλεμος και οι χαμηλού κόστους επιθέσεις ακριβείας έχουν μεταβάλει ριζικά τον χαρακτήρα της αποτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα, μέσω της «Ατζέντας 2030» και των εξαγγελιών του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, επιχειρεί μια δογματική στροφή από το παραδοσιακό μοντέλο ναυτικής υπεροχής προς μια περισσότερο κατανεμημένη, τεχνολογικά διαμεσολαβημένη μορφή αποτροπής.

Η στροφή αυτή δεν είναι αβάσιμη. Η Τουρκία έχει αποδείξει ότι τα μη επανδρωμένα συστήματα μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλεία εξαναγκασμού κάτω από το κατώφλι της συμβατικής σύγκρουσης, συνδυάζοντας συνεχή ISR (Intelligence, Surveillance, and Reconnaissance) με επιλεκτική χρήση ισχύος. Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Ελλάδα πρέπει να εκσυγχρονιστεί τεχνολογικά, αλλά αν ο εκσυγχρονισμός αυτός συγκροτεί ένα συνεκτικό και βιώσιμο δόγμα αποτροπής.

Η στρατηγική θεωρία διαχωρίζει σαφώς την άμυνα από την αποτροπή. Τα αντιαεροπορικά, τα drones και τα συστήματα επιτήρησης είναι κατεξοχήν αμυντικά μέσα διότι περιορίζουν απώλειες και αυξάνουν το κόστος του αντιπάλου μετά την εκδήλωση μιας ενέργειας. Η αποτροπή, όμως, προϋποθέτει κάτι επιπλέον. Επιδιώκει αξιόπιστη πρόθεση και ικανότητα άμεσης αντίδρασης. Χωρίς φυσική παρουσία και χωρίς σαφείς κανόνες εμπλοκής, η τεχνολογία μετατρέπεται σε μηχανισμό καταγραφής παραβιάσεων και όχι σε εργαλείο αποτροπής.

Τα τελευταία χρόνια διαμορφώνεται στον ελληνικό στρατηγικό λόγο μια προβληματική αντίληψη, ότι η παραδοσιακή στρατιωτική παρουσία με μαχητικά αεροσκάφη στον αέρα και πλοία στη θάλασσα, μπορεί να υποκατασταθεί από πυραυλικά συστήματα, δίκτυα αισθητήρων και «εγκλωβισμούς». Η προσέγγιση αυτή παρουσιάζεται ως σύγχρονος εκσυγχρονισμός, συχνά μάλιστα με επίκληση των «διδαγμάτων» του πολέμου στην Ουκρανία. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν συγκροτεί αποτροπή, αλλά ένα σχήμα διαχείρισης απώλειας κυριαρχίας χαμηλής έντασης.

Η ιδέα ότι η αεράμυνα μπορεί να υποκαταστήσει την αεροπορική παρουσία είναι στρατηγικά εσφαλμένη. Ο έλεγχος του εναέριου χώρου δεν επιτυγχάνεται με «εγκλωβισμούς», αλλά με μαχητικά που βρίσκονται στον αέρα, επιβάλλουν κανόνες σε πραγματικό χρόνο και αναγκάζουν τον αντίπαλο να αλλάξει συμπεριφορά. Όταν ο αντίπαλος γνωρίζει ότι ένας εγκλωβισμός δεν πρόκειται να εξελιχθεί σε κατάρριψη, η παραβίαση παύει να είναι ρίσκο και μετατρέπεται σε ρουτίνα.

Το παράδειγμα της Ουκρανίας, που συχνά επικαλούνται όσοι υποστηρίζουν ότι «οι πύραυλοι αρκούν», δείχνει ακριβώς το αντίθετο. Παρά την ισχυρή αντιαεροπορική της άμυνα, η Ουκρανία δεν διαθέτει αεροπορική υπεροχή και ο εναέριος χώρος της παραμένει αμφισβητούμενος. Τα συστήματα SAM (surface-to-air missile)  περιορίζουν τις απώλειες, αλλά δεν αποτρέπουν τη χρήση ισχύος. Αυτό δεν είναι αποτροπή· είναι άμυνα ανάγκης.

Αντίστοιχα προβληματική είναι η αντίληψη ότι ο πανάκριβος Στόλος «απελευθερώνεται» απομακρυνόμενος από το Αιγαίο. Το Αιγαίο είναι μια κλειστή, νησιωτική θάλασσα, γεμάτη στενά περάσματα και choke points. Ιστορικά και επιχειρησιακά, τέτοια περιβάλλοντα ευνοούν τον έλεγχο μέσω διαρκούς παρουσίας. Ένας ισχυρός στόλος δεν αποφεύγει τα στενά· τα ελέγχει. Η αποχώρηση από τον χώρο ευθύνης δεν αποτελεί αναδιάταξη, αλλά παραίτηση από τον έλεγχο.

Το πρόβλημα αναδεικνύεται στις καθημερινές παραβιάσεις. Όταν τουρκικό πλοίο εισέρχεται σε χωρικά ύδατα ή αεροσκάφος παραβιάζει τον εναέριο χώρο χωρίς φυσική αντίδραση, δηλαδή χωρίς έξοδο μονάδων ή αναχαίτιση, οι επιλογές περιορίζονται σε δύο, είτε χρήση πυρός είτε ανοχή και μεταγενέστερο διάβημα. Στην πράξη επιλέγεται συστηματικά το δεύτερο, με αποτέλεσμα το τετελεσμένο να εμπεδώνεται.

Η αποτροπή δεν ταυτίζεται με τον πόλεμο. Είναι ακριβώς αυτό που καθιστά τον πόλεμο περιττό. Προϋποθέτει φυσική παρουσία, άμεση και αναλογική αντίδραση, καθώς και σαφείς κόκκινες γραμμές. Το επιχείρημα «τι θέλετε δηλαδή, να κάνουμε πόλεμο;» αποτελεί ψευδές δίλημμα που συγκαλύπτει την απουσία στρατηγικής βούλησης.

Συμπέρασμα

Συμπερασματικά, η Ελλάδα έχει ορθά αναγνωρίσει ότι το παραδοσιακό μοντέλο αποτροπής χρειάζεται αναθεώρηση. Όμως ο εκσυγχρονισμός χωρίς δογματική συνοχή και αρχιτεκτονική ανθεκτικότητα εγκυμονεί τον κίνδυνο μιας τεχνολογικής ψευδαίσθησης αποτροπής. Η πραγματική ισχύς στο Αιγαίο δεν θα προκύψει από την αντικατάσταση της παρουσίας με αισθητήρες, αλλά από τη σύνθεση τεχνολογίας, φυσικής ισχύος και πολιτικής βούλησης σε ένα σύστημα που επιβιώνει, απορροφά πίεση και καθιστά τον εξαναγκασμό ασύμφορο.

Η Ελλάδα οφείλει να επαναδιατυπώσει ρητά το δόγμα αποτροπής της με βάση τρεις αδιαπραγμάτευτες αρχές:

  1. Μόνιμη φυσική παρουσία σε αέρα και θάλασσα στις περιοχές κυριαρχίας και άμεσου ενδιαφέροντος, με μαχητικά και ναυτικές μονάδες σε ενεργό ρόλο επιβολής και όχι απλής επιτήρησης.
  2. Σαφείς και δημοσίως γνωστούς κανόνες αντίδρασης σε παραβιάσεις χαμηλής έντασης, που να επιτρέπουν αναχαίτιση και παρεμπόδιση χωρίς αυτόματη κλιμάκωση σε πολεμική σύγκρουση.
  3. Ενσωμάτωση της τεχνολογίας ως πολλαπλασιαστή παρουσίας, όχι ως υποκατάστατό της: πυραυλικά συστήματα, αισθητήρες και μη επανδρωμένα μέσα να λειτουργούν υποστηρικτικά σε ένα δόγμα φυσικής επιβολής κυριαρχίας.

Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, κάθε αναφορά σε «σύγχρονη αποτροπή» δεν αποτελεί στρατηγική επιλογή, αλλά διαχείριση παραχώρησης με αναβολή κόστους. Και αυτό, σε ένα περιβάλλον διαρκούς αμφισβήτησης, δεν είναι ρεαλισμός, είναι στρατηγικό ρίσκο.

Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS).

 

 

Οι χαμένες ευκαιρίες στην αξιοποίηση του ευρωπαϊκού χρήματος

0

Η κατεύθυνση των κοινοτικων πόρων είναι μια χρόνια παθογένεια για την Ελλάδα. Οι επενδύσεις με ισχυρές πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις στην οικονομία που δεν υλοποιήθηκαν. Γράφει ο Δημήτρης Μάρδας.

Δημοσιεύθηκε: 17 Δεκεμβρίου 2025 – 07:17

  • Του Δημήτρη Μάρδα*
Σύμφωνα με τα στοιχεία του κρατικού προϋπολογισμού των ετών 2021-2025 και τα όσα καταγράφονται στην Εισηγητική Έκθεση του υπουργού Οικονομικών του 2026 (σελίδες 157-58) διαπιστώνεται το εξής:

Από τους πίνακες του κρατικού προϋπολογισμού και ιδιαίτερα τις προβλέψεις των μεταβιβάσεων-εσόδων (επιχορηγήσεων) που αναφέρονται στον εν λόγω «Μηχανισμό» βλέπουμε ότι κατά την περίοδο 2021-25 τα ποσά που προβλέπονταν να εισρεύσουν στα Ταμεία του κράτους ανέρχονταν σε 15,8 δισ. ευρώ.

Παρακολουθώντας όμως την εξέλιξη αυτής της πρόβλεψης και βλέποντας τις πραγματικές εισροές, διαπιστώνεται ότι το σύνολο αυτό ανέρχεται σε 12,2 δισ. ευρώ. Αν θεωρήσουμε ότι θα επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις του 2026 (προβλεπόμενα έσοδα 5,9 δισ. ευρώ) τότε μόνο το σύνολο των ποσών ως το 2026, της περιόδου λήξης του προγράμματος, θα ανέλθει σε 18,1 δισ. ευρώ.

Ως προς το σκέλος των δανείων, από τα πρώτα 290 περίπου επενδυτικά σχέδια, τα 167 προέρχονται από Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις,(ΜμΕ) συνολικού ύψους περίπου μόνο 2,25 δισ. ευρώ σε σύνολο 17,7 δισ. ευρώ δανείων!

Η πρόσβαση των ΜμΕ σε δάνεια αυτής της μορφής είναι άκρως περιορισμένη καθώς εξαρτάται από την αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων και του προφίλ τους από τις τράπεζες κατά κύριο λόγο όπως και και τις λοιπές δυσκολίες που προτάσσονται από αυτές.

Η απορροφητικότητα των πόρων του «Μηχανισμού Ανάκαμψης» είναι το πρώτο σκέλος του προγράμματος. Η αποτελεσματικότητα είναι το δεύτερο σκέλος. Δυστυχώς διαπιστώνεται, για ακόμη μια φορά, ότι δεν αποφεύχθηκαν επιλογές χαμηλής προτεραιότητας με ισχνές πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις. Ενδεικτικά παραθέτουμε ένα παράδειγμα.

Όλοι είδαμε διαφημίσεις στην τηλεόραση για ένα πρόγραμμα με αναφορά την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, που ενισχύθηκε από τον «Μηχανισμό Ανάκαμψης». Και ερωτάται κάθε εχέφρων άνθρωπος: Με το πανδαιμόνιο των πληροφοριών που κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο και στα προγράμματα της τεχνικής νοημοσύνης (προσβάσιμα σε όλους και χωρίς κόστος) είναι τόσο απαραίτητο να δίνονται χρήματα για τη διαφήμιση και για την υλοποίηση ενός προγράμματος με θέμα την παχυσαρκία;

Και φυσικά δεν είναι το μόνο πρόγραμμα ως εκφραστής τέτοιας μορφής επιχορηγήσεων, που μειώνουν την αποτελεσματικότητα με τελικό απόηχο την ασθενή αύξηση του ΑΕΠ.

Όλα χρειάζονται σε μια οικονομία, ουδείς το αμφισβητεί αυτό! Αλλά σε κάθε οικονομία υπάρχουν προτεραιότητες. Στη δική μας, που χαρακτηρίζεται από μια μοναδική αποβιομηχάνιση και κάμψη της αγροτικής παραγωγής, οι κύριες προτεραιότητες οφείλουν να στρέψουν το βλέμμα τους προς τα εκεί. Όταν ένα τέτοιο πρόγραμμα 35,9 δισ. ευρώ, δεν προτάσσει τις κύριες αδυναμίες της χώρας με σκοπό τη θεραπεία τους, τότε η προοπτική της δεν είναι ανθηρή.

Και αυτό φαίνεται και στις μελλοντικές μεσοπρόθεσμες προβλέψεις αύξησης του ΑΕΠ. Η αύξηση του ΑΕΠ εκτιμάται από ΔΝΤ, ΟΟΣΑ και Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι θα κυμανθεί, το 2025 από 2% ως 2,3%, το 2026 από 1,8% ως 2,2%, το 2027 από 1,7% ως 1,8% και μετά το 2027 από 1,2% ως 1,5%. Αυτή η πτωτική τάση αντανακλά τις ανεπαρκείς επιλογές των αναπτυξιακών προγραμμάτων της χώρας και ό,τι σχετίζεται με αυτές.

Κλείνοντας, τονίζονται δύο άλλες εξελίξεις που διαπιστώνονται στην Εισήγηση Έκθεση του υπουργού και τον κρατικό προϋπολογισμό του 2026. Πρώτη δυσάρεστη εξέλιξη αναφέρεται στο έλλειμμα του εμπορικού μας ισοζύγιο. Με τα τελικά στοιχεία του 2024 διαπιστώνεται ότι το έλλειμμα αυτό έχει εκτιναχθεί στο 15% του ΑΕΠ της χώρας.

Έχοντας υπόψη τα στοιχεία του οκταμήνου του 2025 και τις προβλέψεις για την αύξηση του ΑΕΠ, το ποσοστό αυτό θα είναι κάπως μικρότερο (εκτίμηση στο 12-13%) για το τρέχον έτος, αλλά εξακολουθεί να είναι υπέρογκο. Να υπενθυμίσουμε ότι ο πρόεδρος Τραμπ τάραξε όλο τον πλανήτη με τους δασμούς εισαγωγής που επέβαλε, έχοντας οι ΗΠΑ ένα εμπορικό έλλειμμα, ως ποσοστό του ΑΕΠ, της τάξης του 3,9%.

Δεύτερη εξέλιξη. Οι προβλέψεις της Εισηγητικής Έκθεσης, του Νοεμβρίου του 2024 για το 2025 σε, ΑΕΠ, επενδύσεις, και εξαγωγές ήταν πολύ καλύτερες από τις εκτιμήσεις, όπως αυτές καταγράφονται στη νέα Εισηγητική Έκθεση του υπουργού και για τον κρατικό προϋπολογισμό του 2026. (2025, αυξήσεις: ΑΕΠ πρόβλεψη 2,3%, εκτίμηση 2,2%, Επενδύσεις, πρόβλεψη 8,4%, εκτίμηση 5,7%, εξαγωγές, πρόβλεψη 4%, εκτίμηση 2,2%).

Κινητήρια δύναμη αύξησης του ΑΕΠ στην χώρα είναι η ιδιωτική κατανάλωση και ακολουθούν οι επενδύσεις και οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών. Η ιδιωτική όμως κατανάλωση ενισχύει τις εισαγωγές αγαθών. Ως προς τις εξαγωγές των αγαθών παρατηρείται σημαντική κάμψη από το 2022 ως σήμερα.

Η προοπτικές της Ελληνικής οικονομίας δεν ηχούν λοιπόν ευοίωνες. Έχουν χαθεί δεκάδες ευκαιρίες (ΕΣΠΑ, Μηχανισμός Ανάκαμψης κ.λπ) ικανές να οικοδομήσουν έναν παραγωγικό ιστό μέσω επενδύσεων με ισχυρές πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις στην οικονομία.

Από τα ΕΣΠΑ έχουμε λάβει κατά την περίοδο 2000-2020, 72,5 δισ. ευρώ ενώ το ΕΣΠΑ της περιόδου 2021-27 έχει προϋπολογισμό 26,2 δισ. ευρώ. Προσθέτοντας και τα 18,8 δισ. ευρώ των επιχορηγήσεων και τα 17,7 δισ. χαμηλότοκων δανείων του «Μηχανισμού Ανάκαμψης», το συνολικό ποσό ανέρχεται γύρω στα 135 δισ. ευρώ περίπου! Και δεν είναι φυσικά μόνο αυτοί οι εισερχόμενοι πόροι από την Ε.Ε.

Παρόλα αυτά, η οικονομία καταγράφει χαμηλές επιδόσεις, εξέλιξη που δείχνει τις ακατάλληλες κατευθύνσεις δεκαετιών. Οι υποδομές από μόνες τους δεν χαρίζουν την επιθυμητή ανάπτυξη. Και όταν στους υπερσύγχρονους αυτοκινητόδρομους δεν κυκλοφορούν πολλά φορτηγά, αυτό είναι μια απλή ένδειξη της ασθενούς μεγέθυνσης της οικονομίας.

* Ο Δημήτρης Μάρδας είναι Καθηγητής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. 

euro2day.gr