Στην κοινή τους διακήρυξη Νίκος Χριστοδουλίδης, Κυριάκος Μητσοτάκης και Μπενιαμίν Νετανιάχου αναγνωρίζουν ότι η περιοχή βρίσκεται σε μια ιστορική καμπή, αναφερόμενοι στην ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας και την προώθηση του Great Sea Inteconnector,
Βασίλης Νάνης (ΤΟ ΒΗΜΑ)
Η κοινή διακήρυξη Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ Η κοινή διακήρυξη: Στόχος της Ελλάδας, του Ισραήλ και της Κύπρου είναι, μεταξύ άλλων, η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας και της συνεργασίας στην ασφάλεια, η προώθηση του Great Sea Inteconnector, αλλά και του IMEC (Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης), όπως επισημαίνεται στην κοινή διακήρυξη των τριών κρατών, η οποία υπεγράφη μετά τη χθεσινή διάσκεψη των ηγετών τους στην Ιερουσαλήμ. Το μήνυμα: Η Σύνοδος στο ανώτατο επίπεδο στέλνει σαφές μήνυμα πολιτικής σύμπλευσης και εμβάθυνσης της συνεργασίας για ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, καθώς και για τη διασφάλιση της ειρήνης και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. Οι φαντασιώσεις: Στη συνέντευξη τύπου, μετά το πέρας της διάσκεψης, ο ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ανέφερε, μεταξύ άλλων, πως «σε αυτούς που φαντασιώνονται ότι θα επανιδρύσουν τις αυτοκρατορίες τους και θα κυριαρχήσουν πάνω στη γη μας (στις χώρες μας), λέω: ξεχάστε το! Δεν πρόκειται να συμβεί. Ούτε που να το σκέφτονται».
Αμετακίνητοι αγρότες και κυβέρνηση
Σκληρή αντιπαράθεση κυβέρνησης – αγροτών: Η κυβέρνηση, μέσω του κυβερνητικού εκπροσώπου, δηλώνει ότι είναι ανοιχτή στον διάλογο. Σημειώνει δε, ότι από τον κατάλογο των αιτημάτων των αγροτών, πολλά έχουν ήδη ικανοποιηθεί ή βρίσκονται υπό επεξεργασία, ενώ λίγα θεωρούνται ανέφικτα για δημοσιονομικούς ή νομικούς λόγους. Οι αγρότες από την πλευρά τους κατηγορούν την κυβέρνηση για «εμπαιγμό» και προσπάθεια συκοφάντησης του κινήματος, ενώ καταγγέλλουν ότι οι κυβερνητικές ενέργειες, όπως απαγόρευση κυκλοφορίας σε παραδρόμους, στοχεύουν στον κοινωνικό αυτοματισμό. Αγροτικές κινητοποιήσεις και κλιμάκωση των μπλόκων: Οι αγρότες συνεχίζουν να κρατούν μπλόκα σε δρόμους και σημεία της χώρας, εν όψει των Χριστουγέννων, με στόχο να αυξήσουν την πίεση στην κυβέρνηση. Μάλιστα, είδαμε και τον συμβολικό αποκλεισμό της σήραγγας των Τεμπών. Οι αγροτικές ενώσεις τονίζουν πως τα αιτήματά τους δεν έχουν ικανοποιηθεί πλήρως και πως σκοπεύουν να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις και μετά τις γιορτές, χωρίς όμως να «ταλαιπωρήσουν το επιβατικό κοινό που θέλει να ταξιδέψει».
Ο Πρωθυπουργός πετάει προς Ιερουσαλήμ και θα βρεθεί επίσης στη Ραμάλλα για να επαναλάβει τα της υποστήριξης της Ελλάδας στην ύπαρξη δύο κρατών στον ιστορικό χώρο της Παλαιστίνης. Δεν θα επισκεφθεί την Βηθλεέμ όπου σε λίγο γεννάται ο Κύριος.
Η Τριμερής με Ισραήλ και Κύπρο αποτελεί από μόνη της ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο της σύγχρονης εξωτερικής πολιτικής μας. Η Ελλάδα όμως, ως μεσαίας ισχύος χώρα, οφείλει να έχει συνολική και μακρά ματιά, σε σχέση αλλά και πέραν των τρεχόντων. Να συμπροσδιορίζει την ατζέντα και όχι απλώς να ακολουθεί. Σεβόμενη τα συμφέροντα των εταίρων της στην περιοχή, να προωθεί και τα δικά της συμφέροντα και τις εθνικές επιδιώξεις,
– Η Τριμερής είναι αμυντική στην στρατηγική αλλά και στο επιχειρησιακό επίπεδο σύμπραξη. Μακράν ημών σκέψεις για επιθετική κατά της Τουρκίας ενέργεια, αλλά θα αμυνθούμε και θα ανταποδώσουμε άμεσα άν εκείνη επιτεθεί.
Σημείο προτεραιότητας για την Ελλάδα και για το Ισραήλ είναι, από διαφορετική αφετηρία, το ζήτημα προμήθειας μαχητικών F-35 από την Τουρκία.
Από την αυριανή συνάντηση θα φανεί κατά πόσον το ενδιαφέρον του Ισραήλ για το καλώδιο Great Sea Interconnector, το οποίο Αθήνα και Λευκωσία παραπέμπουν από αναβολή σε αναβολή, παραμένει ενεργό. Το αυτό ισχύει ως προς τον αγωγό φ.α. East Med, ο οποίος , να θυμηθούμε, στην εξαγγελία του πριν 15 χρόνια ήταν ένα απλώς political project, που όμως αποτέλεσε την συγκολλητική ουσία για την ανάπτυξη των σχέσεων Ελλάδος-Ισραήλ, αλλά και της τριγωνικής σχέσης με συμπερίληψη της Κύπρου. Η πρωτοβουλία 5χ5 πρέπει να θεωρείται ότι δεν απασχολεί σφόδρα την κυβέρνηση Νετανυάχου.
– Η Ελλάς διατηρεί επίσης ισχυρή εταιρική σχέση στρατηγικού χαρακτήρα με την Αίγυπτο. Η χώρα έχει αντίληψη της επενέργειας της σχέσης με το Ισραήλ πάνω στην σχέση μας με την Αίγυπτο ως κράτους ηγετικού στον αραβόφωνο κόσμο. Η εκκρεμότητα του Παλαιστινιακού θέτει στην Αθήνα ένα πολύ σοβαρό και ακανθώδες ζήτημα ισορροπιών. Η σχέση με την Αίγυπτο έχει σαφές γεωπολιτικό, γεωοικονομικό, ακόμη δε και γεωπολιτισμικό περιεχόμενο. Πέραν πολλών άλλων, η χώρα αυτή είναι η είσοδος στην Ερυθρά Θάλασσα, τα δρώμενα στην οποία η Αθήνα όχι λιγότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα μέλος της Ε.Ε. οφείλει στενά να παρατηρεί. Δεν υπάρχει η αίσθηση ότι το πράττει.
– Το Ισραήλ έχει κατά προτεραιότητα στόχο, σταθερό και αμετάκλητο, την καταστολή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Η προηγούμενη κατά του Ιράν επιχείρηση στις αρχές του καλοκαιριού 2025, δεν απέδωσε ακριβώς τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Οποιαδήποτε νέα επιχείρηση, αναλόγως της εμβελείας της, θα επηρεάσει τις σχέσεις με αραβικά κράτη όπως Σαουδαραβία, Αίγυπτος, ΗΑΕ και Ιορδανία. Η στάση των ΗΠΑ, προβάλλεται ως αμφίσημη. Το Ισραήλ θα στηριχθεί σε κάποιο βαθμό στην παροχή διευκολύνσεων από το Αζερμπαιτζάν. Ομως αυτό, λόγω της περαιτέρω οξύνσεως των σχέσεων Ισραήλ – Τουρκίας, φαίνεται περίπλοκο σε σχέση με το παρελθόν. Ισως, η φιλική προς την Ελλάδα Δημοκρατία της Αρμενίας τούτου ένεκα αναπνεύσει για λίγο στην μέγγενη μεταξύ Τουρκίας και Αζερμπαιτζάν, όπου η γεωγραφία την έχει τάξει.
– Το Ισραήλ ανησυχεί επίσης για τα παρεπόμενα της λειτουργίας προσεχώς του πυρηνικού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Ακκουγιού, στην παραλία της Καραμανίας, αντικρύ στις β.δ. ακτές της Κύπρου, ως υποδομή για την κατασκευή πυρηνικού όπλου από την Τουρκία, με ηη χωρίς συνεργασία με το Πακιστάν.
– Στην γή που ελέγχει το Ισραήλ, εδρεύει το παλαίφατο Ορθόδοξο Πατριαρχείο των Ιεροσολύμων, η αδελφότητα του Παναγ Τάφου, μία από τις ναυαρχίδες που διατηρεί ο Ελληνισμός στην Εγγύς Ανατολή. Καθήκον μας είναι να υποστηρίζουμε τα δίκαια συμφέροντα του Πατριαρχείου, που συμπιέζεται από τους επεκτατικούς Ιουδαίους εποίκους εντός της Αγίας Πόλεως.
Οι διαβουλεύσεις με το Ισραήλ δεν μπορεί να αφήνουν στη σιωπή το ζήτημα της δομής της Συρίας. Η Ελλάδα οφείλει να διαδηλώνει και να επιδεικνύει εμπράκτως το ενδιαφέρον της για τους Ορθοδόξους του Πατριαρχείου Αντιοχείας, στην Συρία και τον Λίβανο. Η φύση δεν ανέχεται κενά, η δε Αθήνα δεν μπορεί να απεκδύεται της κληρονομιάς της και της ευθύνης που απορρέει από αυτήν.
– ΚΥΠΡΟΣ: είναι κεφαλαιώδους σημασίας η συνδρομή του Ισραήλ προς την Κυπριακή Δημοκρατία στον τομέα των πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο, αλλά και στο επίπεδο
προμήθειας προηγμένων αμυντικών συστημάτων, πρωτίστως αντιαεροπορικών/αντι-
πυραυλικών/αντιντρόουνς. Η είδηση για την σύσταση μεικτής ταξιαρχίας μεταξύ των τριών, εύλογο είναι να ενδυθεί από αντίστοιχη συμφωνία-πλαίσιο αμυντικής συνεργασίας. Η Κύπρος πάντως οφείλει συνεχώς να προάγει την αποτρεπτική ισχύ της Εθνικής Φρουράς, χωρίς ωστόσο να παρεκκλίνει από τον στόχο επανένωσης-απελευθέρωσης με ειρηνικά μέσα, εντός του πλαισίου της δικοινοτικής ομοσπονδίας, αλλά όντως ομοσπονδίας.
– Τουρκία, έναντι Ισραήλ και Αιγύπτου.
Η Τουρκία έχει ήδη εντάξει το “μίνι αεροπλανοφόρο” που δεν είναι αεροπλανοφόρο Anadolu στο δυναμικό του πολυαρίθμου στόλου της. Η αποστολή του, ακόμη και ως πλατφόρμα για drones δεν μπορεί να περιορίζεται εντός του Ευξείνου και της Μεσογείου. Άτοπη και δαπανηρή η ναυπήγηση τέτοιου σκάφους μόνο για τις δικές μας θάλασσες. Η κατασκευή του Anadolu παίρνει νόημα μόνο αν συσχετισθεί με την Ερυθρά και τον Ινδικό: η Τουρκία διαθέτει βάσεις στο Κατάρ, τη Σομαλία και επιδιώκει να αποκτήσει στο Σουδάν και την Ερυθρέα. Το Anadolu θα πρέπει να διαπλεύσει την διώρυγα του Σουέζ. Το Κάιρο δεν θα το επιτρέψει. Ενας ακόμη λόγος η Αγκυρα να επιθυμεί επάνοδο των Αδελφών Μουσουλμάνων στα αιγυπτιακά πράγματα. Αναλόγως αφόρητη είναι για το Ισραήλ η ενίσχυση της τουρκικής παρουσίας στην Ερυθρά.
– Ο παράγων Ινδία.
Ο διάδρομος IMEC που πρόκειται να συνδέει δια θαλάσσης και ξηράς την Βομβάη με την Χάιφα και από εκεί με την Ευρώπη, αποτελεί πεδίο κοινού ενδιαφέροντος Ελλάδος και Ισραήλ. Ανεξαρτήτως της εμπορικής/οικονομικής σχέσεως των δύο χωρών με την Κίνα, ο ΙΜΕC μεσοπροθέσμως θα προχωρήσει, εφόσον όμως προκύψουν ευνοικές προοπτικές στην υπόθεση των Παλαιστινίων, ζήτημα που μοιάζει να ενδιαφέρει ιδιαιτέρως την Σαουδαραβία, το έδαφος της οποίας κατ ανάγκην θα διασχίσει ο Διάδρομος.-
Το όγδοο, πιο επικίνδυνο μέτωπο: Πώς η Τουρκία πέρασε από σύμμαχος σε στρατηγική απειλή
Σιγά-σιγά, διαμορφώνεται ένα τουρκικό μέτωπο, πιο επικίνδυνο από τις επτά αρένες που αντιμετωπίζει το Ισραήλ από τις 7 Οκτωβρίου. Η ιδεολογία και οι φιλοδοξίες του Ερντογάν επιβάλλουν στο Ισραήλ να αναπροσανατολιστεί απέναντι σε έναν ανώτερο στρατηγικό κίνδυνο.
(Πηγή φωτογραφίας: SHUTTERSTOCK)
Του GIORA EILAND
22 Δεκεμβρίου 2025, 09:57
Ενημέρωση: 22 Δεκεμβρίου 2025, 13:53
Από τις 7 Οκτωβρίου 2023, η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του Ισραήλ υποστηρίζει ότι αντιμετωπίζει επτά διαφορετικά μέτωπα που το απειλούν. Φαίνεται όμως ότι, σταδιακά αλλά με συνέπεια, διαμορφώνεται ένα όγδοο απειλητικό μέτωπο, το οποίο από πολλές απόψεις είναι πιο επικίνδυνο από τα υπόλοιπα.
Πρόκειται για το τουρκικό μέτωπο. Η Τουρκία, η οποία μέχρι πριν από περίπου 23 χρόνια ήταν ένας από τους στενότερους φίλους του Ισραήλ, έχει μετατραπεί σε πραγματικό εχθρό από τότε που ο Ερντογάν ανήλθε στην εξουσία.
Οι βασικοί παράγοντες που εξηγούν τη προκλητική και απειλητική στάση της Τουρκίας απέναντι στο Ισραήλ, την Κύπρο και την Ελλάδα είναι το θρησκευτικό της υπόβαθρο, η εθνική της αντίληψη και η μεγαλομανία της. Ωστόσο, η επιρροή του Ερντογάν στην Τουρκία δεν είναι ο μόνος παράγοντας που καθορίζει το τουρκικό ήθος.
Για να γίνει κατανοητό το πλήρες πλαίσιο, πρέπει να εξεταστεί η πραγματικότητα που διαμορφώθηκε εδώ και περισσότερα από εκατό χρόνια. Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Οθωμανική Αυτοκρατορία, η οποία επί αιώνες κυριαρχούσε τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στα Βαλκάνια, κατέρρευσε.
Η Τουρκία, η οποία είχε συμμαχήσει με τη Γερμανία και την Αυστροουγγαρία, ηττήθηκε. Στη διάσκεψη που συγκλήθηκε στη Λωζάνη τον Ιούλιο του 1923, η Τουρκία υποχρεώθηκε να αποδεχθεί τη θέση των νικητριών χωρών — της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ελλάδας. Η βασική τουρκική παραχώρηση αφορούσε το εδαφικό ζήτημα. Η Τουρκία αναγκάστηκε να υποχωρήσει στα σύνορα που αναγνωρίζονται έως και σήμερα.
Ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, μιλάει στα μέσα ενημέρωσης στο τέλος της Συνόδου Κορυφής των Ηγετών της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής, 23 Νοεμβρίου 2025 (πηγή: YVES HERMAN/REUTERS)
Για «νέα γεωπολιτική φάση με κινδύνους αλλά και παράθυρα ευκαιρίας», μίλησε ο Πρωθυπουργόςαναφερόμενος στην Αν. Μεσόγειο.
Ολοκληρώθηκε η τριμερής Σύνοδος Κορυφής Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, με τη συμμετοχή του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, του Μπενιαμίν Νετανιάχου και του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Οι Κυριάκος Μητσοτάκης, Μπέντζαμιν Νετανιάχου και Νίκος Χριστοδουλίδης, μετά την ολοκλήρωση της τριμερούς Συνόδου Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ παραχώρησαν κοινές δηλώσεις.
Στην εμβάθυνση της συνεργασίας στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας αναφέρθηκε στις κοινές δηλώσεις των τριών ηγετών ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, σημειώνοντας πως «συμφωνήσαμε σήμερα να εμβαθύνουμε την συνεργασία μας στην ασφάλεια και στην άμυνα», ενώ επανέλαβε το αίτημα για την επιστροφή των ομήρων από τη Χαμάς.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός τόνισε ακόμη ότι «είμαστε τρεις χώρες υπερήφανες για την ιστορία τους. Μέσα από θυσίες καταφέραμε να επιτύχουμε την ανεξαρτησία. Όσοι πιστεύουν ότι μπορούν να επαναφέρουν την αυτοκρατορία τους στη χώρα μας τους απαντούμε: Ούτε να στο σκεφτείτε. Είμαστε αποφασισμένοι. Μαζί θέλουμε να εξασφαλίσουμε το μέλλον μας στην περιοχή. Να εξασφαλίσουμε την ειρήνη μέσω της ισχύος».
Ειδικότερα, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου στις δηλώσεις του ανέφερε ότι είμαστε τρεις χώρες περήφανες για την ιστορία τους, και είπε ότι έγιναν ανεξάρτητες μέσα από θυσίες. Και πρόσθεσε με νόημα: «Όσοι πιστεύουν ότι μπορεί να επαναφέρουν την αυτοκρατορία τους και την κυριαρχία τους στις χώρες μας, τους λέμε ότι αυτό δεν θα συμβεί. Ούτε να το σκεφτείτε. Είμαστε αποφασισμένοι να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας». Ο κ.Νετανιάχου είπε επίσης ότι Ελλάδα, Ισραήλ και Κύπρος είναι τρεις δημοκρατίες στην περιοχή που προάγουν την ελευθερία, την ευημερία και την ασφάλεια και πρόσθεσε ότι “μαζί θα επαναφέρουμε την σταθερότητα και την ευημερία μέσω της ισχύος, και ακόμη πιο σημαντικό, την ειρήνη μέσω της ισχύος».
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης στάθηκε ιδιαίτερα στα ενεργειακά ζητήματα, κάνοντας λόγο για «ένα αξιόπιστο σχήμα της στρατηγικής συνεργασίας».
Παράλληλα, ανέφερε ότι «συζητήσαμε την άμυνα και τον τομέα της ασφάλειας όπου μπορούμε να κάνουμε πολλά ακόμη», προσθέτοντας πως «η σύμπραξη Κύπρου-Ισραήλ- Ελλάδας είναι στρατηγικής σημασίας».
Κ. Μητσοτάκης: «Η συμμαχία μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου αποτελεί πυλώνας σταθερότητας»
«Η συνεργασία αυτή δοκιμάστηκε και αποδείχθηκε ανθεκτική και συμβάλλει στην σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο», τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στις δηλώσεις του μετά το πέρας των εργασιών της 10ης Τριμερούς Συνόδου Κορυφής Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ.
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε την καταδίκη του στις τρομοκρατικές ενέργειες στην Αυστραλία με θύματα Εβραίους, τα συλλυπητήρια του στις οικογένειες των θυμάτων, και την αλληλεγγύη του στην εβραϊκή κοινότητα.
«Ο αντισημιτισμός δεν έχει θέση στη σημερινή κοινωνία και θα πρέπει να καταπολεμήσουμε το θρησκευτικό μίσος. Ο αγώνας αυτός πρέπει να είναι συνεχής», είπε ο κ. Μητσοτάκης. Επισήμανε ότι η περιοχή μας βιώνει βαθιές αλλαγές, με σοβαρούς κινδύνους και πολλές ευκαιρίες για να διαμορφώσουμε αρχιτεκτονική ασφαλείας στην περιοχή μας που θα εξασφαλίσει ειρήνη και ευημερία. Πρόσθεσε ότι το σχήμα της τριμερούς συνεργασίας έχει μεγάλη στρατηγική βαρύτητα, διέπεται από το διεθνές δίκαιο και τις αρχές καλής γειτονίας, και η συμμαχία των τριών παράκτιων δημοκρατικών κρατών προάγει την ευημερία της περιοχής.
Ο κ. Μητσοτάκης είπε ακόμη ότι συζητήθηκε το θέμα της Γάζας και έκανε έκκληση να επιστραφούν τα τελευταία θύματα της τρομοκρατικής επίθεσης της Χαμάς, ενώ σημείωσε ότι με τις πρωτοβουλίες Τραμπ αναδύεται μια νέα ευκαιρία, και η τήρηση της συμφωνίας που επιτεύχθηκε πρέπει να είναι ευθύνη και των δυο μερών. «Πρέπει να εξουδετερώσουμε κάθε προσπάθεια τρομοκρατίας και να ενισχύσουμε την περιφερειακή ασφάλεια» είπε ο κ. Μητσοτάκης και πρόσθεσε ότι η Ελλάδα είναι πάντοτε έτοιμη να συμβάλλει στην επόμενη μέρα μέσω της διπλωματίας και τις προσπάθειες σταθερότητας. Εξέφρασε την στήριξη του στη σταθερότητα του Λιβάνου και την εδαφική του ακεραιότητα, επισήμανε ότι η ελληνική βοήθεια στο Λίβανο συνέβαλλε στην ενίσχυση της ασφάλειας της χώρας, ενώ αναφερόμενος στη Συρία τόνισε ότι ένα χρόνο μετά την πτώση του καθεστώτος ‘Ασαντ έχει αποκατασταθεί η ασφάλεια αλλά θα πρέπει να γίνονται σεβαστές όλες οι θρησκείες και εθνότητες, ενώ έδωσε έμφαση στην ανάγκη προστασίας των χριστιανών ορθόδοξων της Μέσης Ανατολής.
Όπως είπε, τα παραπάνω είναι μια παράμετρος για μια διαρκή πολιτική επίλυση. Παράλληλα ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι κατά τη συνάντηση οι τρεις ηγέτες αναφέρθηκαν στην ασφάλεια και την αμυντική συνεργασία των χωρών τους, είπε ότι μπορεί να γίνουν περισσότερα σε τομείς όπως η ετοιμότητα σε θέματα πολιτικής προστασίας και τόνισε ότι η Ελλάδα στηρίζει τις άλλες χώρες σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών. Αναφερόμενος στο θέμα της συνδεσιμότητας είπε ότι η Ελλάδα είναι ένας σημαντικός παίκτης στην Ανατολική Μεσόγειο, είναι πύλη εισόδου για το LNG κάτι που είναι επωφελές και για την Κύπρο και το Ισραήλ, όπως είπε, και πρόσθεσε ότι “μπορούμε να είμαστε εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειες και μπορούμε να συνεργαστούμε στον τομέα αυτό”.
Τέλος, ο πρωθυπουργός είπε ότι αναφέρθηκαν στο θέμα της θαλάσσιας ασφάλειας που όπως είπε, είναι πολύ σημαντική για την Ελλάδα που είναι κορυφαία χώρα στη ναυτιλία, και πρόσθεσε ότι θα γίνουν κοινές ασκήσεις με τις ακτοφυλακές των τριών χωρών. Ο κ. Μητσοτάκης είπε ακόμη ότι συζητήθηκε η αναγκαιότητα κατασκευής του IMΕG και έκανε λόγο για “την ανάγκη να περάσουμε από αυτό που είναι σήμερα μια ασαφής έννοια, σε παραδοτέα συγκεκριμένα έργα που θα αναδείξουν τη μεγάλη σημασία της σύνδεσης με την Ινδία, την Κύπρο και την ηπειρωτική Ευρώπη”. Επανέλαβε πόσο γρήγορα κινήθηκαν οι ΗΠΑ να υπογράψουν συμφωνίες με την Ελλάδα για να ενεργοποιηθεί ο κάθετος διάδρομος για την αποστολή αμερικανικού υγροποιημένου αερίου μέσω του διαδρόμου, που όπως είπε είναι ένα έργο στρατηγικής σημασίας και οι ΗΠΑ δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον γι’ αυτό.
Καταλήγοντας εξήρε την σημασία της τριμερούς συνεργασίας, είπε ότι έχει αποδώσει απτά αποτελέσματα και θα αποδώσει περισσότερα σε αυτή την περιοχή προκλήσεων και ευκαιριών, και όπως είπε, προσβλέπει στη συνέχιση της συνεργασίας αυτής και στην ενίσχυσή της.
Δείτε τις δηλώσεις:
Η Κοινή Διακήρυξη της 10ης Τριμερούς Συνόδου Κύπρου – Ελλάδας και Ισραήλ
Αμέσως μετά την Τριμερή Σύνοδο Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ το βράδυ της Δευτέρας (22/12) στην Ιερουσαλήμ, οι τρεις ηγέτες, Κυριάκος Μητσοτάκης, Νίκος Χριστοδουλίδης και Μπενιαμίν Νετανιάχου, προχώρησαν στην υπογραφή της Κοινής Δικήρυξης
Εμείς, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, Πρωθυπουργός του Κράτους του Ισραήλ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας, και ο Νίκος Χριστοδουλίδης, Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, συναντηθήκαμε σήμερα στην Ιερουσαλήμ για την 10η Τριμερή Σύνοδο Κορυφής μεταξύ των χωρών μας.
Αναγνωρίζουμε ότι η περιοχή μας βρίσκεται σε μια ιστορική καμπή, με την ευκαιρία να εγκαινιάσει μια εποχή σταθερότητας, ευημερίας και συνεργασίας που εκτείνεται από την Ινδία, μέσω της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου, έως την Ευρώπη. Αυτό το κοινό όραμα για πρόοδο, ασφάλεια, σταθερότητα και ειρήνη θεμελιώνεται στον σεβασμό της ιστορικής κληρονομιάς των λαών που τους συνδέει, στα κοινά τους συμφέροντα και στις κοινές τους αξίες.
Η σημερινή Τριμερής Σύνοδος Κορυφής επιβεβαιώνει την αταλάντευτη δέσμευσή μας να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας, ενισχύοντας την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των χωρών μας για τις επόμενες γενιές.
Συμφωνούμε να συγκαλούμε ετήσια Σύνοδο Κορυφής Ηγετών και να εντείνουμε τις τριμερείς συναντήσεις σε υπουργικό και υπηρεσιακό επίπεδο, εμβαθύνοντας έτσι τη συνεργασία και διευρύνοντας τις κοινές πρωτοβουλίες.
Επιβεβαιώνουμε επίσης τη σημασία του σχήματος 3+1 με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (ΗΠΑ) και προσκαλούμε και άλλους ομονοούντες εταίρους να συμμετάσχουν στο πλαίσιο συνεργασίας μας υπό τη μορφή 3+1.
Ασφάλεια, Αντιτρομοκρατία και Θαλάσσια Συνεργασία
Για να διασφαλίσουμε την υλοποίηση αυτού του οράματος, επιβεβαιώνουμε την ανάγκη για συντονισμένη δράση για την υπέρβαση των υφιστάμενων και αναδυόμενων προκλήσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, συμφωνούμε να ενισχύσουμε τη τρέχουσα τριμερή συνεργασία μας στους τομείς ασφάλειας, άμυνας και στρατιωτικού χαρακτήρα.
Επαναβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών για την εξάλειψη της χρηματοδότησης τρομοκρατικών δραστηριοτήτων.
Τονίζουμε τη σημασία της θαλάσσιας ασφάλειας και δεσμευόμαστε να εμβαθύνουμε τη συνεργασία για την προστασία των θαλάσσιων οδών και των κρίσιμων υποδομών έναντι αναδυόμενων απειλών. Χαιρετίζουμε τη σύσταση του Κέντρου Αριστείας για την Κυβερνοασφάλεια στη Θάλασσα (MCCE) στην Κύπρο και την προγραμματισμένη έναρξη λειτουργίας του το 2026.
Αναγνωρίζουμε τη σημαντική και συνεπή συμβολή της Κύπρου και της Ελλάδας στις ανθρωπιστικές προσπάθειες στη Γάζα, μεταξύ άλλων, μέσω του θαλάσσιου διαδρόμου «Αμάλθεια», ο οποίος υλοποιείται σε συντονισμό μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και Κράτους του Ισραήλ και σε στενή συνεργασία με διεθνείς εταίρους, σύμφωνα με τον Μηχανισμό 2720, για την παροχή πρόσθετης ανθρωπιστικής βοήθειας.
Επαναλαμβάνουμε τη σημασία του Ειρηνευτικού Σχεδίου 20 Σημείων για τη Γάζα του Προέδρου Trump, το οποίο υιοθετήθηκε με το Ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, και ζητούμε την άμεση επιστροφή του τελευταίου εναπομείναντος Ισραηλινού ομήρου, Ran Gvili, καθώς και τον αφοπλισμό της Χαμάς σύμφωνα με το συμφωνηθέν πλαίσιο.
Αναγνωρίζουμε το έργο του Κέντρου Πολιτικό-Στρατιωτικού Συντονισμού για τη Γάζα (CMCC) υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, στο οποίο συμμετέχουν η Κύπρος και η Ελλάδα για την επίτευξη, με την παροχή διευκολύνσεων από το Ισραήλ, του ορόσημου για την μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας και εμπορικών αγαθών στη Γάζα.
Είμαστε αποφασισμένοι να διασφαλίσουμε ότι η ανθρωπιστική βοήθεια θα φτάσει στους άμαχους με ασφάλεια, αποκλειστικά μέσω των συντονισμένων διαύλων και χωρίς να καταχραστεί από κακόβουλους δρώντες.
Διαβεβαιώνουμε το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και απορρίπτουμε τους αβάσιμους ισχυρισμούς κατά του Ισραήλ.
Συμφωνούμε στη σύσταση Τριμερούς Ομάδας Εργασίας για την Ετοιμότητα και Αντιμετώπιση Εκτάκτων Αναγκών, διασφαλίζοντας ταχεία και αποτελεσματική αμοιβαία συνδρομή σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών. Χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία για τη σύσταση του Περιφερειακού Σταθμού αεροπυρόσβεσης με έδρα στην Κύπρο (Cyprus Regional Aerial Firefighting Station), η οποία στοχεύει στην ενίσχυση των περιφερειακών ικανοτήτων ετοιμότητας και αντιμετώπισης, ιδίως όσον αφορά τις πυρκαγιές.
Θα συστήσουμε Ομάδα Εργασίας για την Υγεία, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ των ιατρικών μας ιδρυμάτων στους τομείς της έρευνας, της καινοτομίας και της ανταπόκρισης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Υπογραμμίζουμε περαιτέρω τη σημασία της εκτεταμένης συνεργασίας μας στον τομέα της περιβαλλοντικής προστασίας και της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Οι αρμόδιες Αρχές μας θα ξεκινήσουν τις απαραίτητες εργασίες για τη σύναψη τριμερών μνημονίων συνεργασίας σχετικά με τη διαχείριση των υδάτων και των λυμάτων, καθώς και για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Υπενθυμίζουμε τη Συμφωνία Εφαρμογής για το Υπο-περιφερειακό Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης για τη Θαλάσσια Ρύπανση από Πετρελαιοειδή και συμφωνούμε να πραγματοποιήσουμε κοινή άσκηση το 2026 για την αντιμετώπιση περιστατικών θαλάσσιας ρύπανσης.
Επιβεβαιώνουμε την αποφασιστικότητά μας να προωθήσουμε κοινά ενεργειακά έργα, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης φυσικού αερίου, των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και των πρωτοβουλιών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ως σταθερή βάση συνεργασίας στην περιοχή, με βάση το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του δικαίου της θάλασσας, και τον σεβασμό του δικαιώματος όλων των κρατών να ασκούν τα δικαιώματά τους στις αντίστοιχες Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες (ΑΟΖ) και Υφαλοκρηπίδα τους.
Χαιρετίσαμε την πρόσφατη Κοινή Δήλωση της Υπουργικής Συνόδου για την Ενέργεια 3+1 που πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα τον Νοέμβριο του 2025, με τη συμμετοχή των ΗΠΑ, καθώς και τη δέσμευση για την προώθηση της ενεργειακής ασφάλειας και συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένου του Κέντρου Ενέργειας Ανατολικής Μεσογείου, ως κλειδί για την περιφερειακή στρατηγική σταθερότητα και ανθεκτικότητα.
Εκφράζουμε την ισχυρή μας δέσμευση για το έργο Great Sea Interconnector και συμφωνούμε να συνεργαστούμε για την προώθησή του.
Θα συνεργαστούμε για την προώθηση περιφερειακών έργων διασύνδεσης, τόσο αυτών που βρίσκονται σε εξέλιξη όσο και μελλοντικών, στο πλαίσιο του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC), συμπεριλαμβανομένης, μεταξύ άλλων, της σύστασης ομάδων εργασίας που θα συνεδριάζουν σε τακτική βάση για την επίτευξη αυτού του στρατηγικού στόχου.
Συμφωνούμε να ενισχύσουμε περαιτέρω την τριμερή συνεργασία στους τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας, μεταξύ άλλων, μέσω της δημιουργίας ενός πλαισίου για την προώθηση κοινών ερευνητικών πρωτοβουλιών, καθώς και να βελτιώσουμε τον συντονισμό σχετικά με την πρόσβαση στα χρηματοδοτικά προγράμματα «Ορίζοντας» της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), καθώς και άλλες εξωτερικές πηγές χρηματοδότησης.
Θα συστήσουμε μια Ομάδα Εργασίας για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), με σκοπό τη διερεύνηση ευκαιριών για ενισχυμένη συνεργασία, την προώθηση της αξιόπιστης εφαρμογής της ΤΝ σε κρίσιμους για την αποστολή πολιτικούς τομείς, καθώς και σε υποδομές υψηλού επιπέδου υπολογιστικών συστημάτων και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Χαιρετίζουμε την επικείμενη Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ ως μία ευκαιρία ενίσχυσης της συνεργασίας στη Νότια Γειτονία, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Μεσογείου, συμβάλλοντας μεταξύ άλλων στην ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ισραήλ και στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων τους ως βασικών εταίρων..
Η ενίσχυση και η διεύρυνση του κύκλου ειρήνης ανάμεσα στο Ισραήλ και τον αραβικό κόσμο αποτελεί την υπόσχεση για μια πιο ασφαλή και ευημερούσα περιοχή. Επαναβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας για την επέκταση των Συμφωνιών Αβραάμ και συμφωνούμε να εντείνουμε τις κοινές μας προσπάθειες, μαζί με τις ΗΠΑ και άλλους εταίρους, προς την επίτευξη αυτού του στόχου.
Χαιρετίζουμε την πρόσφατη πρόοδο στον διάλογο μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, η οποία προσθέτει μια οικονομική διάσταση στον διάλογο για την ασφάλεια. Υποστηρίζουμε την κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και την ανεξαρτησία του Λιβάνου, καθώς και τη σημασία της διασφάλισης του μονοπωλίου για τη χρήση βίας από πλευράς νόμιμων κρατικών φορέων, σύμφωνα με την απόφαση της Κυβέρνησης του Λιβάνου, τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, και τις συμφωνίες του Νοεμβρίου του 2024 μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, οι οποίες θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο προς την ομαλοποίηση των σχέσεων μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ.
Τονίζουμε την ιδιαίτερη σημασία της Ιερουσαλήμ για τις τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες: τον Ιουδαϊσμό, τον Χριστιανισμό και το Ισλάμ, και υπενθυμίζουμε τους εγγενείς και στενούς ιστορικούς δεσμούς μεταξύ του εβραϊκού λαού με την ιστορική του πατρίδα. Επαναλαμβάνουμε τη δέσμευσή μας για τη διατήρηση του Status Quo στους Ιερούς Τόπους της Ιερουσαλήμ και τονίζουμε το έντονο ενδιαφέρον μας για τη διαφύλαξη της παρουσίας και της πολιτισμικής κληρονομιάς των Χριστιανικών Εκκλησιών.
Υπό το φως της παγκόσμιας έξαρσης του αντισημιτισμού, συμπεριλαμβανομένων των πρόσφατων αποτρόπαιων τρομοκρατικών επιθέσεων κατά Εβραίων πιστών στο Σίδνεϋ και στο Μάντσεστερ, επιβεβαιώνουμε την αποφασιστικότητά μας για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού σε όλες τις μορφές του, συμπεριλαμβανομένων των εκκλήσεων περί καταστροφής του Ισραήλ και την άρνηση του δικαιώματός του να υπάρχει.
Επίσης, επαναλαμβάνουμε τη σημασία των θρησκευτικών ελευθεριών, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας της λατρείας και των αντίστοιχων υποχρεώσεών μας που απορρέουν από αυτές.
Εκφράζουμε την πλήρη και αταλάντευτη στήριξή μας για μια δίκαιη, συνολική και βιώσιμη λύση του Κυπριακού, με βάση το διεθνές δίκαιο και τα σχετικά Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Μια τέτοια λύση, η οποία θα επανένωνε το νησί με βάση τον σεβασμό των δημοκρατικών αρχών, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών όλων των Κυπρίων, όχι μόνο θα ωφελούσε τον λαό της Κύπρου στο σύνολο του, αλλά θα συνέβαλε επίσης σημαντικά στην ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή.
Δεσμευόμαστε να εμβαθύνουμε τις πολιτιστικές, εκπαιδευτικές και ακαδημαϊκές ανταλλαγές, ενισχύοντας την αμοιβαία κατανόηση και τη φιλία μεταξύ των κοινωνιών μας.
Συμφωνούμε να επιταχύνουμε την εφαρμογή υφιστάμενων συμφωνιών για την περιβαλλοντική εκπαίδευση και τις ανταλλαγές νέων.
Θα ενισχύσουμε τη συνεργασία μας σε θέματα διασποράς, αξιοποιώντας τη μεγάλη δυναμική και τον ζωτικό ρόλο των κοινοτήτων μας ανά τον κόσμο, για την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των χωρών μας.
Με βάση επίσημα στοιχεία ισχύος από τη συγκέντρωση δυνάμεων ώς το ναυτικό και την αεροπορία
Ισραήλ και Τουρκία βρίσκονται σε μια περίοδο ψυχροπολεμικού χαρακτήρα. Και η Κύπρος συνιστά το μήλον της Έριδος λόγω της θέσεώς της, καθώς και για άλλους δυο λόγους: Αφενός διότι τελεί υπό τουρκική κατοχή και αφετέρου λόγω των καλών σχέσεών της με το Ισραήλ και δη σε στρατιωτικά και ενεργειακά ζητήματα. Η Τουρκία ισχυρίζεται ότι το Ισραήλ την απειλεί μέσω Κύπρου και το Ισραήλ θέλει κοντά του την Κύπρο διότι του προσφέρει στρατηγικό βάθος ώς την Ελλάδα. Ερώτημα, λοιπόν: Ποιος απειλεί ποιον; Ούτως ή άλλως, οι σχέσεις αυτές επηρεάζουν τα ισοζύγια δυνάμεων και το Κυπριακό είτε επιλυθεί είτε όχι.
Μέρος Α: Σχέσεις Τουρκίας –Ισραήλ
Το μήλον της Έριδος
Η Τουρκία θεωρεί ότι η Κύπρος, όχι μόνο στο βόρειο κατεχόμενο τμήμα, αλλά συνολικά ανήκει στο δικό της σύστημα ασφάλειας. Ως εκ τούτου, δεν θα επιτρέψει τη δημιουργία σε βάρος της απειλών μέσω Κύπρου. Αυτός άλλωστε ήταν και ο στρατηγικός ισχυρισμός για την εισβολή. Δεν θα επέτρεπε στην Ελλάδα να βάλει πόδι στην Ανατολική Μεσόγειο και να συνιστά μόνιμο ανταγωνιστή ή και αποτρεπτική απειλή. Εξ ου και το γεγονός ότι θέτει εμπόδιο στο Δόγμα. Εφόσον έχει εξασφαλίσει την απουσία της Ελλάδας από την Κύπρο, τώρα βρίσκει μπροστά της το Ισραήλ και τον εαυτό της απέναντι σε έναν ισχυρότερο της Ελλάδας και της Κύπρου δρώντα, ο οποίος είναι αξιόπιστος στρατιωτικά. Συνεπώς, η Τουρκία θεωρεί ότι η στρατιωτική συνεργασία του Ισραήλ με την Κύπρο και η όποια στρατηγική εμβάθυνση σημαίνει: Α) Μείωση του τουρκικού ρόλου. Β) Αμφισβήτηση της γεωπολιτικής και γεωστρατηγικής αξίας που θέλει να δώσει η Τουρκία στη Γαλάζια Πατρίδα. Γ) Αύξηση της αποτρεπτικής και της όποιας επιθετικής απειλής μπορεί να εκδηλώσει το Ισραήλ σε βάρος της Τουρκίας. Τα αντίστροφα ισχύουν για το Ισραήλ, το οποίο θεωρεί ότι ο έλεγχος της Κύπρου από την Τουρκία μειώνει τη δική του στρατηγική σημασία και αυξάνει την σε βάρος του απειλή για τους εξής, εκτός των άλλων, λόγους: Η Κύπρος είναι χώρος συγκέντρωσης σημαντικού όγκου στρατευμάτων και ορμητήριο drones, καθώς και του τουρκικού στόλου. Είναι δηλαδή το ναυτικό, ένας τομέας όπου η Άγκυρα υπερέχει έναντι του Ισραήλ.
Με βάση τα επίσημα στοιχεία των οπλικών συστημάτων που διαθέτουν οι δυο χώρες και τους συναφείς συντελεστές ισχύος, που ξεκινούν από την εμπειρία σε επιχειρήσεις ώς τη διοίκηση και τον βαθμό ετοιμότητας, δημιουργείται ένα μοντέλο σχετικής ποιοτικής και ποσοτικής μέτρησης, που καταλήγει στο εξής συμπέρασμα: Η Τουρκία είναι που απειλεί το Ισραήλ μέσω Κύπρου και πολύ λιγότερο το Ισραήλ την Τουρκία. Η σχέση του Ισραήλ με την Κύπρο δεν ανατρέπει ριζικά τα ισοζύγια δυνάμεων, αλλά μειώνει την επικυριαρχία που θέλει να έχει η Άγκυρα στην περιοχή και δη επί της Κύπρου. Ειδικώς η Κύπρος θα ήταν δυνατό με την ενίσχυση μιας σειράς μεταβλητών και τη συμμετοχή της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο να αλλάξει δραματικά το ισοζύγιο δυνάμεων και την αποτρεπτική της ικανότητα. Το ίδιο αμοιβαίο όφελος μπορούν να έχουν Ελλάδα και Ισραήλ έναντι της Τουρκίας.
Οι τιμές του γραφήματος είναι ενδεικτικές. Έχουν παραχθεί από σύνθετους δείκτες (0–100) και αποτυπώνουν ποιοτικά χαρακτηριστικά (τεχνολογία, εμπειρία, αξιοπιστία) πέρα από την καθαρή ποσοτική ισχύ, όπως προκύπτει από το Global Firepower PwrIndx, μεταξύ της Τουρκίας και του Ισραήλ.
Σύνθετη Σύγκριση Ισραήλ – Τουρκίας, πέρα από τον δείκτη GlobalFirepower
Οι τιμές (0–100) είναι εννοιολογικοί δείκτες στρατηγικής ισχύος και αποτροπής και δεν αποτυπώνουν απλώς ποσοτικά μεγέθη, αλλά ποιοτικά χαρακτηριστικά, ιστορική συμπεριφορά και αξιοπιστία χρήσης ισχύος.
Απειλές μέσω Κύπρου: Ποιος απειλεί ποιον και πώς
Με βάση τις πιο πάνω μεταβλητές, καθώς και άλλες, ελέγχουμε ποιος και πώς απειλεί τον άλλο μέσω Κύπρου. Η Τουρκία το Ισραήλ ή το Ισραήλ την Τουρκία; Συναφείς μεταβλητές μέσω Κύπρου είναι και οι εξής:
Προωθημένη παρουσία επί κυπριακού εδάφους (στρατεύματα/μονάδες/ετοιμότητα).
Υποδομές και επιτήρηση (ραντάρ/διασύνδεση/λιμένες/αεροδρόμια).
Γεωγραφία και χρόνος αντίδρασης (εγγύτητα → ταχύτητα/επιμελητεία).
A2/AD / άρνηση πρόσβασης (ικανότητα να “κλειδώνει” χώρους).
Ποιότητα–τεχνολογία (ISR/C4ISR/αεροπορία κ.λπ.) όπως μπορεί να εκδηλωθεί μέσω Κύπρου.
Αξιοπιστία, ιστορικό συμπεριφοράς (αν υλοποιεί ό,τι ανακοινώνει ότι θα πράξει, δηλαδή αξιοπιστία).
Δίκτυο συμμαχιών και θεσμών (ΕΕ, διμερείς, κόστος σε τρίτους).
Τελικό συμπέρασμα:
Το πλεονέκτημα επιθετικής απειλής από την Κύπρο το έχει η Τουρκία, λόγω κατοχής και προωθημένων δυνατοτήτων.
Το πλεονέκτημα αποτρεπτικής ισχύος μέσω Κύπρου γέρνει προς το Ισραήλ, λόγω τεχνολογίας, αυξημένης αξιοπιστίας υπό την έννοια ότι μπορεί να χρησιμοποιεί την Κύπρο ως “γεωστρατηγική εξόδο” – στρατηγικό βάθος.
Η Κυπριακή Δημοκρατία από μόνη της έχει περιορισμένη αποτροπή, που αυξάνει μόνο όταν “κουμπώνει” πάνω στην Ελλάδα, το Ισραήλ και τα συμφέροντα τρίτων.
Μέρος Β: Άξονας Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ
Με βάση τον ρεαλισμό και δη τον κλασικό, για να αυξηθεί η αποτροπή της Κύπρου και η ασφάλειά της θα πρέπει να συνδεθεί με τις περιφερειακές συμμαχίες, με εξοπλιστικά προγράμματα, κοινές ασκήσεις, πολιτική και σύμπλευση συμφερόντων με ηγεμονικά κράτη όπως οι ΗΠΑ.
Συμμαχία χαμηλού ρίσκου Κύπρου – Ισραήλ και τα τρία ΟΧΙ
Το ερώτημα είναι εάν μια στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ στην πράξη με μεταβλητές χαμηλού ρίσκου – χωρίς δηλαδή να δίνει ισχυρές αφορμές στην Τουρκία για κρίση – μπορεί ν’ αυξήσει την αποτρεπτική ικανότητα της Κύπρου. Τι θεωρείται χαμηλού ρίσκου ισραηλινή παρουσία. Τα τρία όχι: Δηλαδή,όχι μόνιμη παρουσία μάχιμων μονάδων. Όχι Βάσεις. Όχι σημαίες. Οι τρόποι παρουσίας χαμηλού ρίσκου αφορούν:
Εκπαιδευτική παρουσία (προσωπικό, ασκήσεις).
Τεχνική παρουσία (επιτήρηση, πληροφορίες, συντήρηση).
Περιοδική αεροναυτική παρουσία.
Κοινά κέντρα εκπαίδευσης και συντονισμού.
Διακριτική παρουσία ειδικών (όχι μόνιμη μάχιμη δύναμη).
Αυτές οι μεταβλητές θα ήταν δυνατό να αλλάξουν τους υπολογισμούς ρίσκου από την Τουρκία σε ό,τι αφορά τη λήψη αποφάσεων. Γιατί; Διότι αυξάνεται η εμπλοκή του Ισραήλ, αλλά ταυτοχρόνως αυξάνονται μέσα από τις ασκήσεις η εμπειρία, το ηθικό και η ικανότητα των εκπαιδευομένων και δη των Κυπρίων. Υπό αυτές τις συνθήκες μειώνεται η αντίληψη της Τουρκίας ότι μπορεί να ελέγξει μια επιδιωκόμενη από την ίδια κρίση, για ν’ αποκομίσει όφελος, στον βαθμό που θα μπορούσε να το πράξει στο παρελθόν. Άρα, ο δείκτης διαχείρισης μιας κρίσης, που είναι σήμερα 40%, να φτάσει ώς το 70%, εάν υπάρχει συγκροτημένη στρατηγική με το Ισραήλ και πολιτική βούληση. Βασική μεταβλητή αυτού του βαθμού αποτρεπτική αξιοπιστία είναι όπως πειστεί η Τουρκία περί της εμπλοκής του Ισραήλ. Αυτό σημαίνει ότι: Α) από την κρίση σε βάρος της Κύπρου απειλείται και το ίδιο. Β) Το δέσιμο συμφερόντων αυξάνει την αποτρεπτική αξιοπιστία.
Άξονας χαμηλού ρίσκου μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ
Ένας άξονας Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ «χαμηλού ρίσκου», επί τη βάσει των μεταβλητών που έχουμε ήδη καταγράψει – χωρίς να δίνει στην Τουρκία αφορμές για κρίση, αλλά να της αυξάνει το ρίσκο εάν αποφασίσει να προχωρήσει σε κρίση – ενισχύει την αποτροπή της Κύπρου κατά 35 μονάδες. Την φέρνει στο 80%, 10% μόνο πιο πάνω από μια συμμαχία με το Ισραήλ. Και συμβαίνει αυτό λόγω της χαμηλής αξιοπιστίας της Ελλάδας, η οποία προκύπτει από το ιστορικό των κρίσεών της με την Τουρκία και δη στο Κυπριακό από το1967 ώς σήμερα.
Αποτροπή, ισχύς, λύση
Με βάση τη θεωρία του ρεαλισμού και των συγκρούσεων, η επίλυσή προβλημάτων είναι συναφής με τα ισοζύγια δυνάμεων και την αποτροπή. Υπό αυτές τις συνθήκες, δηλαδή με βάση τις ενισχυμένες μεταβλητές αποτροπής μιας τριμερούς συμμαχίας, η Τουρκία: 1) Χάνει την άνεση της επιβολής των τετελεσμένων. 2) Η διαπραγμάτευση γίνεται όσο πιο δυνατό ισοδύναμη μεταξύ των μερών. 3. Η λύση παύει να είναι μονομερής απαίτηση ή επιβαλλόμενη από την Τουρκία. Εννοείται ότι ο άξονας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ στηρίζεται σε κοινά συμφέροντα και γίνεται αντιληπτό ότι η τουρκική απειλή μέσω Κύπρου σε βάρος του Ισραήλ είναι υπαρκτή και χρήζει αυξημένης αποτροπής, που σχετίζεται με τον ζωτικό του χώρο. Και ποιος είναι αυτός; Η έξοδός του από την Κύπρο προς την Ελλάδα. Η τουρκική δηλαδή απειλή και η θέση της Κύπρου, καθώς και η σύγκλιση συμφερόντων δημιουργούν συνθήκες αμυντικής συμμαχίας και περιφερειακής ασφάλειας.
Ο Νίκος Λαζαρίδης, ο οραματιστής που ίδρυσε την πρώτη ολοκληρωμένη οινοποιία στη Δράμα, άφησε ανεξίτηλο στίγμα στον κλάδο.
«Έφυγε» πλήρης ημερών, όπως έγινε γνωστό την Κυριακή (21/12), ο βραβευμένος οινοποιός, Νίκος Λαζαρίδης, ο άνθρωπος που με τόλμη και επιμονή κατάφερε να αναδείξει τη Δράμα σε σημείο αναφοράς για την ελληνική οινοπαραγωγή. Το τολμηρό του στοίχημα, δηλαδή να δημιουργήσει ελληνικές ετικέτες ικανές να σταθούν επάξια δίπλα στα μεγάλα ονόματα του εξωτερικού, δικαιώθηκε απόλυτα, χαράζοντας νέους δρόμους για ολόκληρο τον κλάδο.
Συγκεκριμένα, η εταιρεία ανακοίνωσε τον θάνατό του μέσω των κοινωνικών δικτύων, γράφοντας στο Instagram το εξής: «Με λύπη ανακοινώνουμε την απώλεια του Νίκου Λαζαρίδη. Έναν άνθρωπο που έκανε κάθε βήμα του σημείο αναφοράς. Από το μάρμαρο στο κρασί, με όραμα, τόλμη και αφοσίωση, άφησε έργο που σηματοδοτεί την ταυτότητα του τόπου του. Η προσφορά του και το έργο του θα συνεχίσουν να εμπνέουν τον τόπο του και όλους όσους είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν».
Η γέννηση ενός οράματος το 1987
Πάντως, η ιστορία άρχισε το 1987, όταν ο Νίκος Λαζαρίδης, εμπνευσμένος από τις καταβολές του στην Τοσκάνη αλλά και τη βαθιά του σύνδεση με τη μακεδονική γη, θεμελίωσε την πρώτη ολοκληρωμένη οινοποιία στη Δράμα. Εκείνο το εγχείρημα, που εξελίχθηκε στη σημερινή Nico Lazaridi, υπήρξε το εφαλτήριο για τη συστηματική εμπορική οινοποίηση στην περιοχή.
Ακόμα, ο δραστήριος επιχειρηματίας ακολούθησε μια καθαρά οικογενειακή φιλοσοφία, επιδιώκοντας κρασιά με ταυτότητα, χαρακτήρα και μακροζωία που θα κερδίσουν διεθνή αναγνώριση.
Ο Λαζαρίδης οινοποιείο με θέα τρία βουνά
Η Αγορά Δράμας αναδείχθηκε ως η ιδανική τοποθεσία χάρη στην εξαιρετική μορφολογία και το μοναδικό μικροκλίμα της. Το 1997, σε ένα τοπίο με θέα το Παγγαίο, το Φαλακρό και το Μενοίκιο όρος, υψώθηκε το σύγχρονο οινοποιείο που δημιούργησε ο Νίκος Λαζαρίδης και έγινε σύμβολο της νέας εποχής.
Τρία χρόνια αργότερα, το 2000, η αναζήτηση νέων εδαφών οδήγησε στην ίδρυση δεύτερου οινοποιείου στον Πλατανότοπο Καβάλας, στους πρόποδες του Παγγαίου και της οροσειράς του Συμβόλου. Στόχος ήταν η πληρέστερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η μακεδονική γη.
Η δίψα για καινοτομία δεν σταμάτησε ποτέ. Έτσι, ο Νίκος Λαζαρίδης, στο πλαίσιο της διαρκούς αναζήτησης νέων οινικών εκφράσεων, στράφηκε με την εταιρεία του στη φημισμένη ελληνική ποικιλία ξινόμαυρο, εμπλουτίζοντας την γκάμα της με κρασιά που τιμούν τον εγχώριο αμπελώνα.
Σε ρινγκ μετατράπηκε η τουρκική Βουλή κατά την διάρκεια συζήτησης για τον κρατικό προϋπολογισμό, όταν βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος και της αντιπολίτευσης πιάστηκαν στα χέρια.
Η ένταση κορυφώθηκε κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης για την ψήφιση του προϋπολογισμού, με το επεισόδιο να διαρκεί περίπου δέκα λεπτά και να οδηγεί τον πρόεδρο της Βουλής, Νουμάν Κουρτουλμούς, στην αναστολή της διαδικασίας, καθώς οι άνδρες ασφαλείας δυσκολεύονταν να απομακρύνουν τους βουλευτές που συμμετείχαν στα επεισόδια.
Στη συνέχεια, η Βουλή ενέκρινε τελικά τον Κεντρικό Κυβερνητικό Προϋπολογισμό για το 2026 με 320 ψήφους υπέρ και 249 κατά, ενώ ο νόμος για τον Απολογισμό του 2024 πέρασε με 316 ψήφους υπέρ και 247 κατά.
Σύμφωνα με όσα προηγήθηκαν, η ένταση ξεκίνησε έπειτα από λεκτική αντιπαράθεση ανάμεσα στον βουλευτή Προύσας του κυβερνώντος κόμματος, Μουσταφά Βαράνκ, και τον αναπληρωτή επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του CHP, Γκιοκάν Γκιουνάιντιν.
Όταν ο αναπληρωτής επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του CHP, Αλί Μαχίρ Μπασαρίρ, σηκώθηκε για να διαμαρτυρηθεί, η ένταση κλιμακώθηκε ραγδαία. Οι λεκτικές αντεγκλήσεις μετατράπηκαν αρχικά σε σπρωξίματα και στη συνέχεια άρχισαν να πέφτουν γροθιές ανάμεσα σε βουλευτές των δύο κομμάτων.
Πολλοί βουλευτές έσπευσαν προς το κέντρο της αίθουσας, με σκηνές χάους να εκτυλίσσονται μπροστά στα έδρανα, ενώ άνδρες ασφαλείας και άλλοι βουλευτές προσπαθούσαν να διαχωρίσουν τους εμπλεκόμενους. Οι αψιμαχίες συνεχίστηκαν ακόμη και κατά τη διάρκεια της διακοπής της συνεδρίασης.
Ήταν επικεφαλής της διεύθυνσης εκπαίδευσης του ρωσικού Γενικού Επιτελείου Στρατού
(Ανανέωση από αρχική δημοσίευση: 09:33):
Ρώσος στρατηγός έχασε τη ζωή του σήμερα στη Μόσχα, όταν εξερράγη βόμβα που είχε τοποθετηθεί στο αυτοκίνητό του
Τα παραπάνω ανακοίνωσε η ερευνητική επιτροπή της Ρωσίας.
«Ο 56χρονος υποστράτηγος Φανίλ Σαρβάροφ, επικεφαλής της διεύθυνσης εκπαίδευσης του ρωσικού γενικού επιτελείου Στρατού, σκοτώθηκε από έκρηξη βόμβας», ανέφερε η επιτροπή.
Μια ισχυρή έκρηξη σημειώθηκε στην αυλή ενός κτιρίου κατοικιών γύρω στις 7 π.μ. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ένας αυτοσχέδιος εκρηκτικός μηχανισμός τοποθετήθηκε κάτω από το σασί ενός Kia Sorento και εξερράγη λίγα δευτερόλεπτα αφότου το όχημα άρχισε να κινείται.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ένα από τα ενδεχόμενα που ερευνώνται είναι η βόμβα να τοποθετήθηκε από τις ουκρανικές μυστικές υπηρεσίες.
Θεωρείται βέβαιο ότι θα υπάρξουν αντίποινα από τις ρωσικές υπηρεσίες.
Τους τελευταίους μήνες η Μόσχα δεν αφήνει αναπάντητες τις δολοφονίες στρατιωτικού προσωπικού και αξιωματούχων και διοργανώνει παρόμοιες επιχειρήσεις κατά αντίστοιχων Ουκρανών αξιωματούχων.
Οι σχέσεις Τουρκίας-Ισραήλ συνεχίζουν να επιδεινώνονται
Επτά Εβραίοι δέχθηκαν άγρια επίθεση στην Κωνσταντινούπολη της Τουρκίας από μεγάλο πλήθος Τούρκων φιλοπαλαιστινίων, την ώρα που κατευθύνονταν προς συναγωγή για να γιορτάσουν τη Χανουκά.
«Δεν θέλουμε Σιωνιστές στη χώρα μας», ακούγεται να λέει ένας από τους επιτιθέμενους.
Οι συγκεκριμένοι Εβραίοι είναι Τούρκοι πολίτες και δέχτηκαν επίθεση επειδή ήθελαν να εξασκήσουν το δικαίωμα της πίστης τους.
Οι λεπτομέρειες του βίντεο δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθούν ανεξάρτητα.
Οι σχέσεις Τουρκίας-Ισραήλ συνεχίζουν να επιδεινώνονται.
Τα αντισημιτικά περιστατικά έχουν αυξηθεί παγκοσμίως μετά την επίθεση της Χαμάς κατά του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023 και την έναρξη μίας ανηλεούς σύγκρουσης,
Τρομοκρατική επίθεση σε εκδήλωση για τη Χανούκα στην Αυστραλία την περασμένη εβδομάδα, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 15 ανθρώπων, έχει εντείνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια των εβραϊκών κοινοτήτων κατά τη διάρκεια της οκταήμερης γιορτής.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, προσέρχεται στη προσύνοδο των Σοσιαλιστών ηγετών στις Βρυξέλλες, Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 2025. Στην προσύνοδο των Σοσιαλιστών ηγετών στις Βρυξέλλες μετείχε το πρωί της Πέμπτης ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης. Για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, που θα συζητήσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σημείωσε πως «η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που μειώνει τα κονδύλια για τη συνοχή και την Κοινή Αγροτική Πολιτική, αυξάνοντας τις δαπάνες για την άμυνα, είναι απαράδεκτη γιατί βάζει την Ευρώπη σε επικίνδυνα ψευτοδιλήμματα, σε μια εποχή που αυξάνονται οι προκλήσεις αλλά και οι εχθροί της. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ/DIMITRIS IOANNOU
Κάποιος πρέπει, επιτέλους, να ξυπνήσει το ΠΑΣΟΚ από τον λήθαργο. Ενώ ο κόσμος αλλάζει και η κοινωνία βράζει, η διαφορά της ΝΔ με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης αγγίζει σταθερά τα επίπεδα double score. Σε οποιαδήποτε ομάδα, ο προπονητής θα είχε παραιτηθεί. Αλλιώς, οι φίλαθλοι στις εξέδρες θα του κουνούσαν λευκό μαντίλι για να τον αποχαιρετήσουν. Στις εφημερίδες και τα sites αυτό θα ήταν το κύριο θέμα.
Στον δείκτη της καταλληλότητας για τη θέση του πρωθυπουργού, ο πρόεδρός του ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στην τέταρτη θέση ανάμεσα στους πολιτικούς αρχηγούς, μετά τη Ζωή και τον Βελόπουλο. Ενώ στη δημοτικότητά τους, που κατέγραψε πρόσφατα η Metron Analysis, βρίσκεται στην έκτη θέση, κάτω ακόμα και από τον Κουτσούμπα, τον Φάμελλο και τον Χαρίτση. Με αυτά τα δεδομένα, ποιος μπορεί να γίνει πρωθυπουργός; Πιο χαμηλά δεν πάει.
Ακόμα πιο συγκεκριμένα, στις προβλέψεις των στοιχηματικών εταιριών, ενώ η περίπτωση να επανεκλεγεί ο Κυριάκος πρωθυπουργός δίνει απόδοση 1,40, το σενάριο να γίνει ο Ανδρουλάκης προσφέρει στους παίκτες 21 φορές τα λεφτά τους. Η πιθανότητα να κερδίσει τις επόμενες εκλογές, έστω και με μία ψήφο όπως υπόσχεται, είναι μηδαμινή. Το ΠΑΣΟΚ δεν έχει στρατηγική με πρόσωπο για τη διακυβέρνηση της χώρας. Ο κόσμος το έχει τούμπανο και στη Χαριλάου Τρικούπη το κρατούν κρυφό καμάρι.
Η βελόνα έχει κολλήσει και ο καιρός πέρασε. Ο δύο μήνες που δόθηκαν ως προθεσμία για την αντιστροφή των πραγμάτων έγιναν ήδη τρεις. Μετά τις γιορτές, πάμε για τέσσερις και δημόσια ακόμα κανείς δεν μιλάει. Ο χρόνος πλέον για τις εθνικές εκλογές μετράει αντίστροφα. Το χειρότερο, όμως, δεν είναι αυτό. Όταν η βελόνα ξεκολλήσει, δεν θα είναι προς τα πάνω. Εάν δημιουργήσουν νέα κόμματα ο Αλέξης Τσίπρας, ο Αντώνης Σαμαράς και η Μαρία Καρυστιανού, πολλά δεδομένα θα ανατραπούν. Στην εποχή μας, οι πολιτικές δεξαμενές δεν είναι στεγανές. Μόλις ανακοινώσουν τις προθέσεις τους, η βελόνα του ΠΑΣΟΚ θα πέφτει πια προς τα κάτω.
Όπως καταγράφει η Metron Analysis, το 62% των πολιτών θέλει πολιτική αλλαγή. Η διαιώνιση, όμως, του προβλήματος ηγεσίας έχει οδηγήσει το κόμμα, που βρέθηκε από καραμπόλα στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, σε αδιέξοδο. Ενώ η κοινωνία βράζει, το ΠΑΣΟΚ δεν είναι εδώ. Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της MRB, το 47,9% των πολιτών αισθάνεται οργή για το μέλλον της χώρας, στο 42,9% κυριαρχεί ο φόβος και στο 32,6% η παραίτηση και η απογοήτευση. Παρ’ όλα αυτά, η παράσταση νίκης του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης περιορίζεται στο ισχνό 8,1%. Το ΠΑΣΟΚ όχι μόνο δεν αποτελεί εναλλακτική, ουσιαστικά δεν υπάρχει.
Σύμφωνα μάλιστα με την τελευταία δημοσκόπηση της Interview, 7 στους 10 πολίτες θεωρούν ότι η κατάσταση στη χώρα είναι εκτός ελέγχου. Ακόμα όμως και ως δεύτερη επιλογή ψήφου, το ΠΑΣΟΚ χάνει από το κόμμα της Αφροδίτη Λατινοπούλου, ενώ τα κόμματα της Ζωή και του Βαρουφάκη το ακολουθούν με μόλις μία μονάδα διαφορά. Η εξίσωση της υποτυπώδους Στρατηγικής που εφαρμόζει το ΠΑΣΟΚ δεν βγαίνει.
Η λύση της αλλαγής στο ΠΑΣΟΚ
Με βάση όλα τα δεδομένα, τόσο τα ποσοτικά, όσο και τα ποιοτικά στοιχεία των ερευνών, εάν ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ συντάσσεται με την πλειοψηφία της κοινωνίας και θέλει την αλλαγή της κυβέρνησης, πρέπει να παραιτηθεί. Όπως φαίνεται από την τελευταία δημοσκόπηση της RealPolls, σε μια τέτοια περίπτωση το ποσοστό του ΠΑΣΟΚ σχεδόν θα διπλασιαστεί, από 9,4% στην πρόθεση ψήφου σε 17,4%.
Εναλλακτικά, εάν επιθυμεί τόσο πολύ να κρατήσει αυτή την καρέκλα, που είναι μεγαλύτερη από το μπόι του, οφείλει στο επόμενο συνέδριο να προτείνει ένα άλλο πρόσωπο ως υποψήφιο πρωθυπουργό. Όπως συμβαίνει στα περισσότερα κόμματα των χωρών του αναπτυγμένου κόσμου. Όλοι το ξέρουν, το σιγοψιθυρίζουν, στα καφενεία γελάνε, αλλά κανένας δεν τολμάει ακόμα να το θέσει ανοικτά. Εκτός και αν κάποιοι θέλουν να ξαναχαρίσουν την εξουσία στη ΝΔ, όπως όταν έκαψαν την απλή αναλογική, αυτή η κατάσταση δεν πάει άλλο.
Ο Παύλος Γερουλάνος έχει τη μόρφωση και την εμπειρία, σε οποιαδήποτε από τις δύο δυνατότητες, να τον αντικαταστήσει άμεσα. Όσο είναι ακόμα καιρός. Καθώς, οι εθνικές εκλογές δε θα αργήσουν, θα διεξαχθούν το 2026. Μόνο τότε, εάν η ηγεσία και οι βουλευτές του Κινήματος δουν κατάματα την αλήθεια, θα υπηρετήσουν τις αρχές του ΠΑΣΟΚ, τις προοπτικές της παράταξης και την επιθυμία της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας.
Όποιος εισέλθει στο Κονκλάβιο ως Πάπας, φεύγει ως καρδινάλιος. Η παροιμία που έχει επανειλημμένα επιβεβαιωθεί στην εκλογή Ποντίφικα στο Βατικανό, ήρθε να επιβεβαιωθεί και στο κονκλάβιο των Βρυξελλών.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες απέρριψαν την αρχική ιδέα του Βερολίνου και της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για χρηματοδότηση του Κιέβου με τα «παγωμένα» ρωσικά κεφάλαια σε ευρωπαϊκές τράπεζες, αλλά κατέληξαν σε μια εναλλακτική λύση: κοινό χρέος με την έκδοση ευρωομολόγων, ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Όσο κι αν το βάρος θα πέσει στους Ευρωπαίους φορολογούμενους, το Βερολίνο αναγκάστηκε να αποδεχτεί τρεις δυσάρεστες αλήθειες:
Πρώτον, δεν κατάφερε να πείσει την «απρόθυμη» κυβέρνηση μιας μικρής χώρας, όπως το Βέλγιο, να «αυτοκτονήσει», καθώς η Μόσχα απειλούσε με αντίποινα.
Η δεύτερη αλήθεια είναι ότι οι Γερμανοί έκαναν ήρωα τον «απρόθυμο» Όρμπαν στους ψηφοφόρους του, αφού η Ουγγαρία, όπως και η Τσεχία και η Σλοβακία, επίσης, εξαιρέθηκαν από την οικονομική υποστήριξη στο Κίεβο.
Η τρίτη δυσάρεστη αλήθεια για το Βερολίνο αλλά και τη Γερμανίδα Φον ντερ Λάιεν, ήταν η αναβολή της έγκρισης της συμφωνίας με τις χώρες Mercosur της Νοτίου Αμερικής.
Μια συμφωνία που έχει ξεσηκώσει τους «απρόθυμους ν’ αυτοκτονήσουν», Ευρωπαίους αγρότες. Απειλούμενοι από έναν αδιάκριτο ανταγωνισμό φθηνών και ανεξέλεγκτης ποιότητας προϊόντων, για να μπορεί η Γερμανία να εξάγει αυτοκίνητα στη Λατινική Αμερική.
Την ίδια ώρα, μάλιστα, η γραφειοκρατία των Βρυξελλών θέλει να περικόψει κατά 86 δισ. ευρώ την ΚΑΠ στον προϋπολογισμό της Ε.Ε. για την περίοδο 2028-2034, ώστε να δημιουργηθεί «χώρος» για άλλες δαπάνες, ιδίως για την άμυνα.
Για αυτό οι δυνάμεις που κυριαρχούν στην Ε.Ε. βλέπουν να αυξάνονται οι «απρόθυμοι» στη γηραιά ήπειρο, οι οποίοι δεν θέλουν τον πόλεμο και τα θηριώδη εξοπλιστικά προγράμματα, σε βάρος του κοινωνικού κράτους, των νοικοκυριών και της πραγματικής οικονομίας.
Μπορεί ο λεγόμενος Συνασπισμός των πολεμοχαρών «Προθύμων» να κάνει ό,τι μπορεί για να συνεχιστεί ο πόλεμος -πραγματικός και κοινωνικός- αλλά και η αντίσταση των «Απρόθυμων να αυτοκτονήσουν» μεγαλώνει…
Γι’ αυτό και οι αγρότες εξεγείρονται στον ευρωπαϊκό Νότο.
Δεν πρόκειται για «μαξιμαλισμό» ούτε για «παράλογα» αιτήματα, αλλά για αγώνα επιβίωσης και στήριξης της πρωτογενούς παραγωγής. Μαζί με τους υπόλοιπους «απρόθυμους» Ευρωπαίους συναδέλφους τους…
Είναι γνωστό το επεισόδιο, που έλαβε χώραν κατά τις τελευταίες στιγμές του Μεγάλου στρατηλάτη – και «κοσμοκράτορος», «βασιλέως Ελλήνων» κατά την Π.Δ*.- Μεγ. Αλεξάν-δρου, ο οποίος ρωτήθηκε από τους παρισταμένους στρατηγούς του «ότωι απολείπει την βασιλείαν» (σε ποιον αφήνει την βασιλεία του).Η μονολεκτική απάντησή του δεν ερμηνεύτη-κε ορθά – κατά τη γνώμη μας- ούτε από τους στρατηγούς του ούτε από τους συγχρόνους μελετητές-μεταφραστές,οι οποίοι μεταφράζουν γενικά «στον δυνατότερο,ικανότερο,καλύτε-ρο».
Γιατί λοιπόν ο Μ.Αλέξανδρος επέλεξε αυτό το παραθετικό του επιθ.αγαθός και όχι κάποιο από τα άλλα τα σημασιολογικώς συναφή , «τω αρίστω», «τω βελτίστω»…; Τούτο οφείλεται στην παιδεία του και ειδικότερα στην περί ψυχής αντίληψη του μεγάλου διδασκάλου του και των Ελλήνων σοφών: «Διαιρείται δε η ψυχή εις τρία (μέρη): ΄Εστι γαρ αυτής έν μεν λογιστι-κόν, έν δε θυμικόν, έν δε επιθυμητικόν.» « Έστι δε το μεν λογιστικόν,ώ λογιζόμεθα, το δε θυ- μικόν , ώ θυμούμεθα και οργιζόμεθα και θαρσούμεν και αμυνόμεθα, το δε επιθυμητικόν, ώ τας επιθυμίας αναλαμβάνομεν…Διαιρείται δε η αρετή εις τέσσαρα…έν μεν φρόνησις, έν δε ανδρεία , έν δε σωφροσύνη, έν δε δικαιοσύνη.Έστι δε η μεν φρόνησις εν τω λογιστικώ, η δε ανδρεία εν τω θυμικώ, η δε σωφροσύνη εν τω επιθυμητικώ, η δε δικαιοσύνη εν πάσι τούτοις τοις μέρεσι γίγνεται».
Γνώριζε λοιπόν ο Αλέξανδρος από την παραπάνω διδασκαλία του Αριστοτέλους ότι το επίθ. αγαθός σημαίνει τον ενάρετο γενικώς (ανδρείο,φρόνιμο,σώφρονα).Εκ των παραθετικών δε το μεν αμείνων-άριστος αναφέρεται στο θυμικόν και σημαίνει τον ανδρείο,γενναιότατον, το δε βελτίων- βέλτιστος αναφέρεται στο λογιστικόν και σημαίνει τον φρονιμότατο, το δε κρείττων –κράτιστος αναφέρεται στο επιθυμητικόν μέρος της ψυχής και σημαίνει τον εγκρατέστατον, σωφρονέστατον.
Ως μελετητής δε της Ιλιάδος και θαυμαστής του Αχιλλέως ο Αλέξανδρος συνειδητοποίησε (και ίσως το εδιδάχθη από τον Δάσκαλό του) ότι ο Αχιλλεύς ήταν μεν ο «άριστος ανδρών» αλλά δεν ήταν και «κράτιστος» (εγκρατέστατος), με αποτέλεσμα, όταν του αφηρέθη η Βρι-σηίδα, να χάσει την αυτοκυριαρχία του και να εκδηλώσει αναξιοπρεπή συμπεριφορά,την οποία εκμεταλλεύθηκε ο «ανδροφόνος Έκτωρ» και επέφερε οδυνηρές συμφορές στο στρά-τευμα των Ελλήνων, με κορυφαία για τον ίδιο τον Αχιλλέα συμφορά τον φόνο του Πατρό-κλου από τον οξυδερκή αρχηγό των Τρώων.
Στην Ομηρική λοιπόν εποχή το κριτήριο του πραγματικού ηγέτη είναι κάπως γενικό, ο «ρητήρ μύθων και πρηκτήρ έργων» (αυτός που ομιλεί ορθολογικά και πράττει έργα κοινω-φελή».Ο Αλέξανδρος ,μολονότι σε νεαρή ηλικία και ένδοξος κοσμοκράτωρ, κατορθώνει και διακρίνει ( χάρις βέβαια στην παιδεία του αλλά και την οξυδερκή του αντίληψη) ότι το κύριο προσόν του αληθινού ηγέτη είναι η αυτοκυριαρχία επί των παθών του, της φιλαργυρίας ,της φιληδονίας, της κενοδοξίας κλπ.Διότι χωρίς αυτήν την αυτοκυριαρχία,την σωφροσύνη και εγκράτεια ο ηγέτης δεν διοικεί «κατά λόγον» αλλά κατά τα πάθη του. Ο δε Αριστοτέλης προβλέπει ότι « ο μη άρχων κατά λόγον εαυτώ ποιεί και γίγνεται τύραννος»!
Τέλος, να επισημάνουμε ότι το επίθετο «κράτιστος»,που διετύπωσε ο Μ.Αλέξανδρος ως κριτήριο επιλογής ηγέτη, παρατηρείται ότι επικρατεί εφεξής ως τίτλος στη διοίκηση κατά την Ελληνιστική και Ρωμα-ική περίοδο.Ο ελληνικής καταγωγής Λουκάς ο Ευαγγελιστής λ.χ. απευθύνει το Ευαγγέλιό του στον αξιωματούχο «κράτιστο Θεόφιλο», ενώ στις Πράξεις των Αποστόλων αναγινώσκουμε ότι ο Ρωμαίος αξιωματούχος Κλαύδιος Λυσίας απευθύνει επιστολή «τω κρατίστω ηγεμόνι Φήλικι (Felix)»,αλλά και ο απόστολος των εθνών Παύλος προσφωνεί τον Ρωμαίο διοικητή της Καισαρείας Παλαιστίνης «κράτιστε Φήστε»! Κατά συνέπειαν και στην περίφημη φράση « τω μεν πατρί το ζήν τω δε διδασκάλω το εύ ζήν» το επίρρημα «εύ» του επιθ.αγαθός δεν πρέπει να μεταφράζεται προχείρως με τα επιρρήματα «καλά ή σωστά» αλλά με το εναρέτως,δηλ.γενναίως,φρονίμως,σωφρόνως,δικαίως».Και είναι αξιοθαύμαστο που αυτή η τόσο μικρή λέξη «εύ» εμπεριέχει τόσο μεγάλο και σπουδαίο σημα-σιολογικό περιεχόμενο!
*Κατά το Βιβλίο Δανιήλ της Π(αλαιάς) Δ(ιαθήκης) ο πρώτος παγκόσμιος βασιλεύς ήταν ο Ναβουχοδονόσωρ των Ασσυροβαβυλωνίων, ο δεύτερος «κοσμοκράτωρ» ο Δαρείος της Μη- δοπερσικής βασιλείας και ο τρίτος «ο τράγος αιγών,βασιλεύς Ελλήνων» Αλέξανδρος, ο οποί- ος συνέτριψε «τα κέρατα» (την πολεμική δύναμη) του «κριού, βασιλέως Περσών» Δαρείου και επεβλήθη ως παγκόσμιος βασιλεύς, «κοσμοκράτωρ».Μάλιστα ο Ιππόλυτος Ρώμης επιση- μαίνει ότι η κυριαρχία των Περσών διήρκεσε 245 έτη,ενώ των Ελλήνων 300 έτη,προφανώς από ιδρύσεως Αλεξανδρείας (330 π.Χ.) έως την κατάληψή της από τον Οκταβιανό Αύγουστο (30 π.Χ.),οπότε αρχίζει η κοσμοκρατορία των Ρωμαίων.
