Κωνσταντίνος Χολέβας- Πολιτικός Επιστήμων

Η Ευρώπη βρίσκεται σε περιδίνηση και αναζητεί ταυτότητα. Επηρεασμένοι από μία ακραία αντίληψη πολιτικής ορθότητας ορισμένοι πολιτικοί και διανοούμενοι αρνούνται τις Χριστιανικές ρίζες του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού και φτάνουν στο σημείο να επιβάλλουν την ευχή «Καλές Γιορτές» ή κάτι πιο ουδέτερο για να μην πουν «Καλά Χριστούγεννα». Πάντως με χαρά διαπίστωσα ότι τα Χριστούγεννα του 2025 η επίσημη σελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην πλατφόρμα Χ ευχήθηκε: Καλά Χριστούγεννα (Merry Christmas) και όχι κάτι θρησκευτικά άχρωμο.

Κι όμως η Χριστιανική διδασκαλία είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο σήμερα η Ευρώπη, τουλάχιστον η Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι απαλλαγμένη από τα βασανιστήρια, τη θανατική ποινή και άλλα απάνθρωπα μέτρα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ιδρύθηκε από ανθρώπους οραματιστές, οι οποίοι είχαν στον νου και στην καρδιά τους τις αρχές του Ευαγγελίου. Αντενάουερ, Ντε Γκάσπερι, Σουμάν και άλλοι. Η σημαία της ΕΟΚ, σημερινής Ε.Ε., έχει 12 αστέρια, διότι αντιγράφει το φωτοστέφανο της Παναγίας από τα αγάλματα των Ρωμαιοκαθολικών. Η επιλογή δεν είναι τυχαία.

Ο ηγέτης των Ελεύθερων Γάλλων κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και εμπνευστής της Αντίστασης των συμπατριωτών του κατά του Ναζισμού, ο Στρατηγός Σαρλ ντε Γκωλ, ήταν πιστός Χριστιανός Καθολικός. Αλλά και πιο πρόσφατα ηγέτες της Ε.Ε, όπως ο Ζακ Ντελόρ, δήλωναν ότι ήταν συνειδητοί Χριστιανοί.

Στη δεκαετία του 1920 ο διάσημος Γάλλος διανοητής Πωλ Βαλερύ έγραψε ένα σπουδαίο δοκίμιο για τον ορισμό της Ευρώπης και του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού. Εκεί τονίζει ότι όπου τιμώνται τα ονόματα του Καίσαρος, του Γαΐου, του Τραϊανού και του Βιργιλίου, καθώς και του Μωυσή και του Αποστόλου Παύλου και εκεί όπου μελετάται με θαυμασμό ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης και ο Ευκλείδης, εκεί είναι Ευρώπη.

Δηλαδή Ευρωπαίος είναι αυτός που έχει υποστεί φιλοσοφικά την επίδραση της αρχαιοελληνικής ορθολογιστικής σκέψης, που έχει ζήσει με τη χριστιανική θρησκευτικότητα και έχει δεχθεί την επίδραση τηςρωμαϊκής διοίκησης και του Ρωμαϊκού Δικαίου (ορθότερα βυζαντινορρωμαϊκού).

Πολλοί άλλοι διανοούμενοι και πολιτικοί, όπως ο Άγγλος Νομπελίστας Τ.S. Eliot και ο Έλληνας φιλόσοφος και πρώην Πρωθυπουργός κατά τον προηγούμενο αιώνα, Παναγιώτης Κανελλόπουλος, έχουν δεχθεί αυτά τα τρία θεμέλια ως απαραίτητα για να κατανοήσουμε τον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό.

Σήμερα κάποιοι ξεχνούν αυτά τα θεμέλια. Μιλούν αόριστα για τις θρησκευτικές ή απλώς ανθρωπιστικές ρίζες της Ευρώπης, αλλά αποφεύγουν να αναφερθούν στον Χριστιανισμό. Φοβούνται ίσως ότι η γραπτή αναφορά των Χριστιανικών ριζών της Ευρώπης σε επίσημα κείμενα θα περιθωριοποιήσει άλλες θρησκείες και άλλους πολιτισμούς. Για να απαντήσω στην αντίρρηση επιτρέψτε μου να θυμίσω δύο γεγονότα: Στη Μεγάλη Βρετανία υπάρχει προσωπική ένωση Επικρατούσης Θρησκείας (Αγγλικανικής) και Πολιτείας στο πρόσωπο του βασιλέως. Αλλά η χώρα αυτή σέβεται τα δικαιώματα των άλλων θρησκειών και βλέπουμε Μουσουλμάνους ή Ινδουϊστές να γίνονται αξιωματικοί, καθηγητές Πανεπιστημίου, ακόμη και Πρωθυπουργοί. Αντιθέτως η Τουρκία (ακόμη και σήμερα επί Ερντογάν) αναγράφει στο Σύνταγμἀ της ότι είναι κράτος ουδετερόθρησκο: laik. Αποδίδουν έτσι τον γαλλικό όρο: Etat Laique: Λαϊκό Κράτος, θρησκευτικά αποχρωματισμένο. Κι όμως στη χώρα αυτή υπάρχουν σοβαρές καταγγελίες ότι δεν γίνονται σεβαστά τα δικαιώματα των χριστιανικών μειονοτήτων και γενικώς τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

Για να το πω διαφορετικά: Η διαφύλαξη των Χριστιανικών αξιών της ανεκτικότητας, του διαλόγου, της αλληλεγγύης, του σεβασμού κάθε ανθρώπου ως εικόνας του Θεού, κάνει μία κοινωνία πιο φιλική στα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Αντιθέτως όσοι απέρριψαν τις Χριστιανικές αξίες οδηγήθηκαν σε αυταρχικά καθεστώτα και σε μεγάλη καταπίεση των Ελευθεριών και των Δικαιωμάτων. Θυμίζω ότι ο Χιτλερισμός βασίσθηκε στον παγανισμό και στη λατρεία των αρχαίων γερμανικών θεών. Θυμίζω επίσης ότι ο Λένιν κατά την περίοδο της κόκκινης τρομοκρατίας γκρέμιζε ναούς, έκλεινε μοναστήρια και εκτελούσε κληρικούς, κυρίως τους Ορθοδόξους.

Σήμερα λοιπόν η Ευρώπη ως σύνολο και όχι μόνο τα κράτη της Ε.Ε. χρειάζεται τις Χριστιανικές αξίες κυρίως σε τρεις τομείς:

1. Ανθρώπινα Δικαιώματα, σεβασμός της ετερότητας, αλλά και της ταυτότητας, αλληλεγγύη, ανθρωπισμός, κοινωνική δικαιοσύνη, σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Χωρίς να υποτιμώ τον Διαφωτισμό διαπιστώνω ότι ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος είχε θέσει τις βάσεις των δικαιωμάτων της γυναίκας, του παιδιού, των φτωχών και των αδυνάτων. Δικαιώματα μεν, αλλά και υποχρεώσεις. Αυτή είναι η Χριστιανική αντίληψη.
2. Παιδεία με στόχο τη δια-μόρφωση, δηλαδή τη διάπλαση ήθους και χαρακτήρων. Στα ελληνικά όταν λέμε Μόρφωση (στα γαλλικά formation), εννοούμε τη δια-μόρφωση ανθρώπου με συνδυασμό γνώσεων, δεξιοτήτων αλλά και ηθικών αρχών. Παιδεία και όχι απλώς κατάρτιση. Το Μάθημα των Θρησκευτικών, βασισμένο στο Ευαγγέλιο και στους Πατέρες, καθώς και τα κλασικά κείμενα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας πρέπει να παραμείνουν βασικά μαθήματα στα σχολικά προγράμματα της Ευρώπης.
3. Δημιουργική και όχι καταστροφική χρήση των νέων τεχνολογιών, της ψηφιακής εποχής, της Τεχνητής Νοημοσύνης. Όλες αυτές οι εξελίξεις εξαρτώνται από το χέρι που θα τις προγραμματίσει. Από το ήθος των ανθρώπων που θα τις χρησιμοποιήσουν. Είναι σαν το παράδειγμα με το μαχαίρι. Το χρησιμοποιείς για να κόψεις ψωμί για τον πεινασμένο, αλλά μπορείς με αυτό -ό μη γένοιτο- και να φονεύσεις άνθρωπο. Το ΠΟΙΟΣ, με ποια παιδεία και με ποιές αξίες και ποιές ηθικές αναστολές, χρησιμοποιεί τα νέα όπλα της τεχνολογίας είναι το κρίσιμο ερώτημα: Μία Ευρώπη με Χριστιανικές αξίες μπορεί να βρει την ορθή και κοινωνικώς ωφέλιμη χρήση αυτών των συστημάτων.

Η Ελλάς, η Κύπρος και ο Μείζων Ελληνισμός έχουν τη δυνατότητα, αν το θελήσουν, να διαδραματίσουν σήμερα ένα λίαν ωφέλιμο ρόλο στο πεδίο του Πολιτισμού και της ουσιαστικής ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Να βοηθήσουμε την Ευρώπη να θυμηθεί και να αναζωογονήσει την ελληνική και χριστιανική κληρονομιά της. Για να γίνει αυτό οφείλουμε να αξιοποιήσουμε δημιουργικά την Παράδοσή μας και όχι να την διαφυλάξουμε απλώς σαν να είναι μουσειακό έκθεμα. Επίσης είναι απαραίτητο να αποβάλουμε κάθε αίσθημα απαισιοδοξίας και να ξαναβρούμε την ελπίδα και τη συγκρατημένη αισιοδοξία που οδήγησε τους προγόνους μας σε κινήματα ελευθερίας και σε βήματα αυτογνωσίας.

Ο Ελληνισμός σήμερα πρέπει να διατηρήσει την αισιοδοξία του και να μην παρουσιάζει συμπτώματα εθνικής κατάθλιψης. Η πορεία του Γένους ήταν και είναι Σταυροαναστάσιμη. Η Τουρκοκρατία ήταν η Σταύρωση. Η Επανάσταση του 1821 ήταν η Ανάσταση. Αναστηθήκαμε διότι σεβασθήκαμε και δεν χάσαμε τις ρίζες μας και την ταυτότητά μας. Η Ορθοδοξία, η ελληνική γλώσσα, η συνείδηση της ιστορικής συνέχειας του Ελληνισμού θα μας βοηθήσουν να έχουμε οδοδείκτες και όραμα για το μέλλον.

Ακούμε από πολλούς την ένσταση ότι τα έθνη και οι εθνικές ταυτότητες θα ισοπεδωθούν από την παγκοσμιοποίηση. Ως Χριστιανοί γνωρίζουμε ότι μόνον ο Θεός ορίζει τις νομοτέλειες στη ζωή μας. Τα ανθρώπινα αλλάζουν εύκολα, έρχονται και παρέρχονται. Ειδικά δε για την Παγκοσμοποίηση έχουμε την παραδοχή και από σοβαρούς μελετητές των διεθνών εξελίξεων ότι μπορεί να ανατραπεί ή να παραμείνει στάσιμη και να μην ισοπεδώσει τα έθνη και τα εθνικά κράτη.

Το 1993 ο διάσημος Αμερικανός πολιτειολόγος Φράνσις Φουκουγιάμα με το βιβλίο του «Το τέλος της Ιστορίας και ο τελευταίος Άνθρωπος» προέβλεπε την επικράτηση της οικονομικής και πολιτιστικής παγκοσμοποίησης και την διάδοση του αμερικανικού πολιτικού και οικονομικού προτύπου σε όλον τον κόσμο. Τώρα αναθεωρεί τις απόψεις του. Με το βιβλίο του «Ταυτότητα» ζητεί συγγνώμην και δέχεται ότι η παγκοσμιοποίηση δεν είναι νομοτέλεια και ότι πέραν από την οικονομία υπάρχουν δυνάμεις που κινούν τα έθνη, όπως είναι η εθνική ταυτότητα, ο πολιτισμός, η θρησκεία. Το μήνυμα του πρόσφατου βιβλίου του είναι ότι τα έθνη θα συνεχίσουν να βασίζονται στη γλωσσική και θρησκευτική ταυτότητά τους. Και μάλιστα τονιζει ότι αυτό είναι καλό, αρκεί να σεβόμαστε τη Δημοκρατία και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, δηλαδή να μην συνδέεται η θρησκευτική πίστη με αυταρχισμό και φανατισμό.

Είναι χαρακτηριστική η συνηγορία του Φουκουγιάμα, πρώην θεωρητικού της παγκοσμιοποιήσεως, υπέρ των εθνικών κρατών. Γράφει σχετικά:

«Η ιδέα ότι τα κράτη, είναι παρωχημένα και ότι θα πρέπει να αντικατασταθούν από διεθνείς φορείς πάσχει, διότι κανένας δεν κατάφερε να σκεφθει μία καλή μέθοδο ώστε αυτοί οι διεθνείς φορείς να υπόκεινται σε δημοκρατική λογοδοσία. Η λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών εξαρτάται από κοινές νόρμες, από κοινές προοπτικές και εν τέλει από κοινή κουλτούρα, και όλα αυτά μπορεί να υπάρχουν στο επίπεδο ενός εθνικού κράτους, αλλά δεν υπάρχουν διεθνώς» (1).

Την ίδια πρόβλεψη για την αναστροφή της παγκοσμιοποιήσεως και για την επιβίωση των εθνικών κρατών και των εθνικών ταυτοτήτων κάνει και ο Έλληνας Καθηγητής της Γεωπολιτικής σε γαλλικά πανεπιστήμια Γεώργιος Πρεβελάκης, Γράφει σχετικά:

«Η εθνική κλίμακα θα παραμείνει ως υποδομή του παγκοσμίου συστήματος. Από ορισμένες απόψεις θα ενισχυθεί…… Ταυτοχρόνως η

«υπαρκτή» παγκοσμιοποίηση, χωρίς να εξαφανιστεί τελείως, θα υποχρεωθεί να υποχωρήσει. Ένα τόσο ευρύ διασυνδεδεμένο σύστημα δεν είναι βιώσιμο. Αυτό απέδειξαν διαδοχικά η οικονομική κρίση του 2008 και η υγειονομική του 2020» (2).

Τα έθνη, λοιπόν, θα επιβιώσουν. Η εθνική ταυτότητα κάθε λαού είναι δικαίωμά του και υποχρέωσή του να την διατηρήσει. Εμείς ως Έλληνες θα διαφυλάξουμε την παρακαταθήκη που κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας. Το ερώτημα είναι ποιο θα είναι το όραμα για το μέλλον. Ποια θα είναι η νέα Μεγάλη Ιδέα του Ελληνισμού, η οποία θα μπορέσει να αναγεννήσει και την Ευρώπη; Μέχρι το 1922 απελευθερώναμε εδάφη και πληθυσμούς που είχαν ριζωμένη την Ορθοδοξία και την Ελληνικότητα. Σήμερα πιστεύω ότι το όραμα για το Έθνος και ιδίως για τους νέους μας πρέπει να έχει επίκεντρο την Παιδεία, τις Αξίες, την οικουμενική καλλιέργεια των ελληνορθοδόξων γραμμάτων και τα πανανθρώπινα μηνύματα του Ευαγγελίου και των Πατέρων.

Η ιδέα δεν είναι δική μου. Την αντλώ από τον Άγιο Νεκτάριο, αλλά και από τον Ιωάννη Καποδιστρια, τον πρώτο Κυβερνήτη της ελεύθερης Ελλάδος.

Έγραφε το 1896 ο Άγιος Νεκτάριος: «Εάν η φιλοσοφία εγένετο παιδαγωγός εις Χριστόν έπεται ότι ο Έλλην πλασθείς φιλόσοφος επλάσθη Χριστιανός, επλάσθη ίνα γνωρίση την αλήθειαν και διαδώ (να διαδώσει) αυτήν τοις έθνεσι. Ναι, ο Έλλην εγεννήθη κατά Θείαν Πρόνοιαν διδάσκαλος της Ανθρωπότητος» (3).

Κάτι αντίστοιχο έλεγε ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο ευλαβής Ορθόδοξος διπλωμάτης και πολιτικός, λίγα χρόνια πριν από την Επανάσταση του

1821. Ο Γιώργος Καραμπελιάς παραθέτει την έκθεση ενός Αυστριακού στρατιωτικού που τον παρακολουθούσε το 1816:

«Η Ελλάς πρέπει κατά τον Καποδίστρια να κηρυχθεί ομοφώνως υφ’ όλων των Δυνάμεων χώρα αφιερωμένη αποκλειστικώς και μόνον εις τας επιστήμας και εις την διαφώτισιν του ανθρωπίνου γένους  Κειμένη μεταξύ

Ασίας και Ευρώπης ευκόλως θα κατανοή η Ελλάς το νόημα της μυστικοπαθούς επιστήμης της Ανατολής, ενώ από την άλλην πλευράν θα δέχεται το εκλεπτυσμένον πνεύμα των Ευρωπαίων, δημιουργούσα κατ’ αυτόν τον τρόπον μίαν δι’ ολόκληρον την ανθρωπότητα σωτήριον ισορροπίαν» (4).

Στα δύσκολα χρόνια της δουλείας, όταν είχαν αποτύχει δεκάδες κινήματα για την απελευθέρωση, ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός μιλούσε για την ελπίδα, για το Ποθούμενον που θα έλθει οπωσδήποτε, αρκεί να κρατήσουν οι Έλληνες την Ορθόδοξη Πίστη, την ελληνική γλώσσα και την ιστορική συνείδηση. Έτσι θα επιβιώσουμε! Με ελπίδα, με αναβάπτιση στις ελληνορθόδοξες αξίες μας.

Ο Ελληνισμός έχει μέλλον και οικουμενική αποστολή αρκεί να αξιοποιήσει δημιουργικά το παρελθόν του. Να αντλήσουμε διδάγματα από την κληρονομιά μας και από τη διαχρονική πνευματική συνέχεια του Έθνους. Από τον Όμηρο, τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη, τον Μέγα Αλέξανδρο, τον Μέγα Βασίλειο, τον Άγιο Νεόφυτο τον Έγκλειστο, τους λογίους και τους Νεομάρτυρες της Τουρκοκρατίας, την Αγία Φιλοθέη, τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον Διονύσιο Σολωμό, τον Κωστή Παλαμά, τον Φώτη Κόντογλου, τον Γιώργο Σεφέρη, τον Οδυσσέα Ελύτη.

Ένας Ελληνισμός που θα μπορέσει να σταθεί στα δικά του πόδια και όχι επάνω σε ξύλινα πόδια θα έχει την ικμάδα και τη δυνατότητα να βοηθήσει την Ευρώπη, η οποία αναζητεί τις ελληνικές και χριστιανικές ρίζες της.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

• Φράνσις Φουκουγιάμα: Ταυτότητα, εκδόσεις Ροπή, Αθήνα 2020, σελίδα
• Γεώργιος Πρεβελάκης: Ο κόσμος και τα σύνορα στην μετα- κορωνοϊό εποχή, επίλογος το βιβλίο του Αλέξανδρου Μαλλιά: Σύνορα, εκδόσεις Σιδέρη, Αθήνα 2020, σελίδα 205.
• Άγιος Νεκτάριος, Επίσκοπος Πενταπόλεως: Η Ελληνική Φιλοσοφία ως Προπαιδεία του Χριστιανισμού, ομιλία του 1896, ανθολογείται στο Συλλογικό Έργο

«Ελληνορθόδοξη Παράδοση», Αθήνα 2003, επιμέλεια Κωνσταντίνου Χολέβα, σελίδες 47-48.

• Γιώργος Καραμπελιάς: 1821- Η Παλιγγενεσία, Εναλλακτικές Εκδόσεις, Αθήνα 2015, σελίδες 278- 279.

Κ.Χ. ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

3 Ιανουαρίου 2026

Counterpunch
Τζέφρι Σόμερς

Ο άνθρωπος πίσω από την κουρτίνα. Στιγμιότυπο από τον Μάγο του Οζ.

Ο πρόεδρος Τραμπ σηματοδότησε την επιστροφή του Δόγματος Μονρόε από την αρχή της δεύτερης θητείας του. Ένα ασταθές μείγμα γεωπολιτικής, ημισφαιρικής και εσωτερικής πολιτικής βρισκόταν σε εξέλιξη. Τα μεγαλύτερα αποθέματα «Texas Tea» στον κόσμο έστρεψαν το περιπλανώμενο Μάτι του Σάουρον στην Ουάσιγκτον προς τον τόπο γέννησης της Μπολιβαριανής Επανάστασης. Η κυβέρνηση Τραμπ σκοπεύει να ενισχύσει την οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ και παγκοσμίως μειώνοντας το ενεργειακό κόστος, όπως είδαμε τη δεκαετία του 1980 και του 1990, όταν οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν. Τα ορυκτά καύσιμα είναι η προτιμώμενη επιλογή «βρώμικης» ενέργειας της κυβέρνησης Τραμπ για να τροφοδοτήσει το άλμα της τεχνητής νοημοσύνης, στο οποίο οι ΗΠΑ σκοπεύουν να ηγηθούν. Δεξαμενόπλοια φορτωμένα με πετρέλαιο που αναχωρούν από τη Βενεζουέλα με προορισμό την Κίνα δεν περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα.

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση Τραμπ αντιμετωπίζει το αμερικανικό κοινό σαν αφελείς επαρχιώτες. Ενώ ο Τραμπ, σε στυλ Όσκαρ Ζοροάστερ Φάντριγκ Άιζακ Νόρμαν Χένκελ Εμάνουελ Αμπρουάζ Ντιγκς, φυσά θειώδη σύννεφα καπνού πίσω από την κουρτίνα περί ναρκωτικών και συλλήψεων της DEA, αναμένεται να αγνοήσουμε ότι ο γείτονας της Βενεζουέλας, η Κολομβία, κατά πολλαπλάσιο βαθμό είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας παράνομων ουσιών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ευτυχώς για την Κολομβία, διαθέτει τα 34α μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο και όχι τα πρώτα, και, σε αντίθεση με τη Βενεζουέλα, δεν είναι ικέτης των ΗΠΑ· συνεπώς, μην περιμένετε να συλληφθεί η ηγεσία της και να συρθεί με χειροπέδες από τους —εε— πράκτορες της DEA του Θείου Σαμ.

Η Λατινική Αμερική γνώρισε περίπου δύο δεκαετίες μειωμένης προσοχής από τον αποδυναμωμένο, αλλά πάντως ακόμη ισχυρό, βόρειο γείτονά της στον 21ο αιώνα. Οι ΗΠΑ αποσύρθηκαν εν μέρει από τη Λατινική Αμερική με τον πόλεμο του Ντικ Τσέινι στο Ιράκ το 2003. Εξάλλου, δεν μπορεί κανείς να κάνει τα πάντα. Όταν ο Τσέινι δεν πυροβολούσε στο πρόσωπο κυνηγετικούς συντρόφους απαιτώντας στη συνέχεια συγγνώμες, η προσοχή του περιοριζόταν κυρίως σε δύο μέτωπα: το Ιράκ και τη Ρωσία.

Το Ιράκ και η Ρωσία έγιναν στόχοι ενός ιδιότυπου «Συμφώνου Μολότοφ–Ρίμπεντροπ» ανάμεσα σε φιλελεύθερους παρεμβατιστές Δημοκρατικούς και νεοσυντηρητικούς Ρεπουμπλικάνους (τις κυρίαρχες πτέρυγες και των δύο κομμάτων), με σκοπό τη διατήρηση της αμερικανικής ηγεμονίας σε αυτό που οι νεοσυντηρητικοί αποκαλούσαν «Σχέδιο για έναν Νέο Αμερικανικό Αιώνα».

Η Μέση Ανατολή καθόταν πάνω σε ασύλληπτα αποθέματα πετρελαίου, για τα οποία η τότε υπουργός Εξωτερικών Μαντλίν Ολμπράιτ διαβόητα υποστήριξε ότι η απώλεια 500.000 παιδιών «άξιζε» για την ανατροπή του ηγέτη του Ιράκ.

Και η Ρωσία ήταν ένας πραγματικός κουμπαράς φυσικών πόρων, για τον οποίο οι στοχασμοί του Ζμπίγκνιου Μπρζεζίνσκι το 1997 περί πιθανής διάσπασής της σε τρία κράτη δεν θα ήταν ανεπιθύμητοι — και σίγουρα καταγράφηκαν στο Κρεμλίνο.

Το «Mission Accomplished» και η περικύκλωση της Ρωσίας με το ΝΑΤΟ (ναι, τα κράτη που συνορεύουν με τη Ρωσία, δεδομένης της ιστορίας τους υπό τη ρωσική μπότα, ήθελαν να ενταχθούν) δημιούργησαν δύο νικητές: τους Αμερικανούς συνταξιούχους και τους Λατινοαμερικανούς. Οι πρώτοι επρόκειτο να δουν τον «W» Μπους να ιδιωτικοποιεί πλήρως ή εν μέρει την Κοινωνική Ασφάλιση, προτού η περιπέτεια στο Ιράκ απαιτήσει την προσοχή της κυβέρνησής του. Και οι δεύτεροι είδαν το περιπλανώμενο Μάτι του Σάουρον να απομακρύνεται από την ιστορική του εστίαση στη Λατινική Αμερική.

(Σημείωση Σύνταξης:Το Μάτι του Σάουρον είναι ένα συμβολικό και αφηγηματικό μοτίβο από τον κόσμο του The Lord of the Rings του J. R. R. Tolkien. Αντιπροσωπεύει τον Σάουρον, τον απόλυτο σκοτεινό άρχοντα του Μόρντορ (Sauron). Την πανταχού παρούσα επιτήρηση, την εμμονή με τον έλεγχο. Τη μονομανία της εξουσίας: δεν κυβερνά με συναίνεση, αλλά με φόβο.)

Για πρώτη φορά από την Πολιτική του Καλού Γείτονα του Φράνκλιν Ντελάνο Ρούζβελτ, η Λατινική Αμερική άσκησε κάποια αυτονομία στον 21ο αιώνα. Η ανανεωμένη αριστερή στροφή της Λατινικής Αμερικής ξεκίνησε με την εκλογή του Ούγκο Τσάβες το 1998 στη Βενεζουέλα και, θα έλεγε κανείς, επιβίωσε στη συνέχεια μόνο χάρη στις αμερικανικές αποσπάσεις προσοχής. Το ίδιο ισχύει για τον Λούλα ντα Σίλβα στη Βραζιλία μετά την εκλογή του το 2002. Ακολούθησαν και άλλοι, όπως ο Έβο Μοράλες στη Βολιβία, ο Ραφαέλ Κορέα στον Ισημερινό κ.ά. Ακόμη και η Κούβα, μακροχρόνιος στόχος αμερικανικών επεμβάσεων όπως ο Κόλπος των Χοίρων το 1961 και πολλαπλών αποπειρών δολοφονίας του Φιντέλ Κάστρο που επιβεβαίωσε η CIA, είδε το μεγαλύτερο νησιωτικό κράτος του ημισφαιρίου να απολαμβάνει μια σύντομη ανάπαυλα, όταν οι ΗΠΑ άνοιξαν τα ταξίδια προς αυτήν το 2016, έστω κι αν ο οικονομικός πόλεμος των ΗΠΑ κατά του «Μαργαριταριού των Αντιλλών» συνεχίστηκε.

Το Δόγμα Μονρόε αποτελεί συνέχεια των δίδυμων κινημάτων της κατάκτησης και της εξέγερσης κατά της αυτοκρατορίας που συνυπήρχαν ήδη από τη γέννηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι Αμερικανοί κουράστηκαν από την εξουσία που ασκούνταν από το εξωτερικό το 1776, η οποία περιλάμβανε και τις απαιτήσεις τους για ολοένα μεγαλύτερη αρπαγή γαιών από τους αυτόχθονες πληθυσμούς. Το Στέμμα αποδοκίμαζε, καθώς η εποικιστική κατάκτηση παρήγαγε αφθονία «Ινδιάνικων Πολέμων», το κόστος των οποίων το επωμιζόταν.

Οι αναγνώστες γνωρίζουν τα υπόλοιπα, αλλά συνοψίζοντας: το 1823 ο Τζον Κουίνσι Άνταμς, ως υπουργός Εξωτερικών του προέδρου Τζέιμς Μονρόε, διακήρυξε με τόλμη ότι το ημισφαίριο ανήκει στη σφαίρα επιρροής των Ηνωμένων Πολιτειών. Η πολιτική ήταν σαφής: ενώ οι ΗΠΑ συνέχιζαν το Manifest Destiny, (σσ: Το Manifest Destiny ήταν μια ιδεολογία του 19ου αιώνα στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με την οποία οι Αμερικανοί είχαν θεϊκά προορισμένο δικαίωμα και καθήκον να επεκταθούν προς τη Δύση και να καταλάβουν ολόκληρη τη Βόρεια Αμερική) κατακτώντας μεγάλο μέρος της Βόρειας Αμερικής, οι άλλες δυνάμεις όφειλαν να συγκρατήσουν τις φιλοδοξίες τους στο Δυτικό Ημισφαίριο. Τον επόμενο αιώνα ακολούθησαν δεκάδες επεμβάσεις, μικρές και μεγάλες. Στη «μεγαλύτερη» πλευρά του απολογισμού συγκαταλέγεται η αρπαγή του 55% του Μεξικού από τον πρόεδρο «Τζίμι» Πόλκ το 1848.

Επίσης αξιοσημείωτη, στη «μεγάλη» κλίμακα των ενεργειών του Δόγματος Μονρόε, ήταν η αμερικανική κατοχή της Αϊτής το 1915, η οποία διήρκεσε έως το 1934. Περίπου 50.000 «ιθαγενείς» πέθαναν από τις συνέπειες του πολέμου στην Αϊτή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν εποφθαλμιούσαν τόσο τους πόρους της Αϊτής όσο το να κρατήσουν ανταγωνιστές —κυρίως τη Γερμανία— εκτός αυτής της χώρας, από τα ύδατα της οποίας διέρχονταν πλοία καθ’ οδόν προς τη Διώρυγα του Παναμά. Παρ’ όλα αυτά, το χρήμα είχε σημασία. Μεγάλο μέρος της αμερικανικής κατοχής της Αϊτής καθοδηγήθηκε από τον αντιπρόεδρο της προκατόχου της σημερινής Citibank, Ρότζερ Π. Φάρναμ, του οποίου οι προσωπικές επενδύσεις, όπως και εκείνες της τράπεζάς του, ήταν δεμένες με δάνεια για έργα υποδομής στην Αϊτή.

Ο FDR (αρχικά του Franklin Delano Roosevelt)  γύρισε σελίδα, τερματίζοντας την αμερικανική κατοχή της Αϊτής και ανακοινώνοντας την Πολιτική του Καλού Γείτονα. Ο ίδιος ο τίτλος παραδεχόταν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έως τότε υπήρξαν κακός γείτονας. Ο θάνατος του FDR έφερε την επιστροφή των ΗΠΑ στον ρόλο του κακού γείτονα, μέχρι την προαναφερθείσα ανάπαυλα του 21ου αιώνα, που αγκυρώθηκε σε άλλα αμερικανικά συμφέροντα. Και τώρα, να που βρισκόμαστε εδώ, με τον Μαδούρο να συλλαμβάνεται και να απομακρύνεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες στις 3 Ιανουαρίου 2026.

Τι μπορούμε να περιμένουμε από την επιστροφή του Δόγματος Μονρόε;

• Μπορούμε να σαλπίσουμε το «Σιωπητήριο» για το Διεθνές Δίκαιο, το οποίο ούτως ή άλλως ήταν ήδη βαριά άρρωστο.
• Η κυβέρνηση της Κούβας πιθανότατα δεν μπορεί να επιβιώσει. Θανάσιμα τραυματισμένη και με κοινωνικές παθολογίες (π.χ. εγκληματικότητα του δρόμου, παλαιότερα ανύπαρκτη) να επιδεινώνουν τη φτώχεια της, η κυβέρνησή της πιθανόν να καταρρεύσει. Ο Μάρκο Ρούμπιο και ο Τραμπ κάνουν τον γύρο της νίκης με τη σημαντική κοινότητα Κουβανών μεταναστών στη Φλόριντα.
• Οι ηγέτες της Λατινικής Αμερικής προειδοποιούνται. Ο Θείος Σαμ επέστρεψε στον ιστορικό του κανόνα άσκησης κυριαρχίας στο ημισφαίριο. Οι λατινοαμερικανοί ηγέτες θα επιδείξουν προσοχή στις σχέσεις τους ή στην ένταξή τους στους BRICS. Την ίδια στιγμή, μεγάλο μέρος του υπόλοιπου κόσμου εκτός Αμερικής και Ευρώπης θα στραφεί προς την ένταξη στους BRICS.
• Η Κίνα θα βλέπει ολοένα και περισσότερο τις ΗΠΑ ως επιθετικές, αν όχι απορρυθμισμένες. Το Μέσο Βασίλειο πιθανότατα θα ενισχύσει περαιτέρω τις ήδη σημαντικές αμυντικές του δυνατότητες. Αν οι ΗΠΑ αποφασίσουν να επιβάλουν λύση στο ζήτημα του μελλοντικού καθεστώτος της Ταϊβάν, η Κίνα ενδέχεται να απαντήσει με αποκλεισμό του νησιού.
• Η Ρωσία θα αναμένει ανταλλάγματα από την Ουάσιγκτον σε ό,τι αφορά τις σφαίρες επιρροής. Ωστόσο, η επιτυχής απομάκρυνση του Μαδούρο από τον Τραμπ θα αφήσει ορισμένους στη Ρωσία να αναρωτιούνται αν άσκοπα υπέμειναν έναν τετραετή επιθετικό πόλεμο κατά της Ουκρανίας (ναι, το Κρεμλίνο προκλήθηκε αδιάκοπα, αλλά, παρ’ όλα αυτά, υπήρξε ο επιτιθέμενος).

*Ο Τζέφρι Σόμερς είναι καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας και Δημόσιας Πολιτικής στο Τμήμα Αφρικανικών και Αφροαμερικανικών Σπουδών και ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Παγκόσμιων Υποθέσεων του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν–Μιλγουόκι. Το βιβλίο του για τις Βαλτικές χώρες (μαζί με τον Τσαρλς Γούλφσον) τιτλοφορείται The Contradictions of Austerity: The Socio-economic Costs of the Neoliberal Baltic Model.

Counterpunch

January 4, 2026

Νικολάς Μαδούρο: «Στον λαό των Ηνωμένων Πολιτειών λέω: εδώ, στη Βενεζουέλα, υπάρχει ένας φιλικός λαός».

Συνέντευξη στον Ignacio Ramonet (31 Δεκεμβρίου 2025)

Δημοσιεύθηκε από το Venezuela infos
1 Ιανουαρίου 2026

Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, η σύζυγός του Σίλια Φλόρες και ο δημοσιογράφος Ignacio Ramonet* κατά τη διάρκεια της συνέντευξης στο Καράκας. Φωτογραφία δημοσιευμένη με την ευγενική παραχώρηση του Ignacio Ramonet*.

Για δέκατη συνεχόμενη χρονιά, ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο δέχθηκε να μας παραχωρήσει μια «συνέντευξη της Πρωτοχρονιάς». Την καταγράψαμε στο Καράκας, αργά το απόγευμα της 31ης Δεκεμβρίου, την ώρα που η νύχτα άρχιζε να πέφτει πάνω στην πανέμορφη πρωτεύουσα και το έτος 2025 έφθανε στο τέλος του. Αυτή τη φορά, ο πρόεδρος Μαδούρο πρότεινε μια «κινητή συνέντευξη»: να συνομιλήσουμε μέσα στο αυτοκίνητό του, το οποίο οδηγούσε ο ίδιος, καθώς διασχίζαμε τους πολυσύχναστους δρόμους της πόλης. Στο πίσω κάθισμα βρίσκονταν η σύζυγός του Σίλια Φλόρες και ο Φρέντι Νιάνες, ο νεαρός αντιπρόεδρος Πολιτισμού και Επικοινωνίας. Δεν υπήρχαν ούτε σωματοφύλακες ούτε οπλισμένοι άνδρες σε εμφανή θέση.

Οι δηλώσεις του προέδρου Μαδούρο έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς εδώ και περισσότερους από πέντε μήνες η χώρα του υφίσταται την πίεση μιας ισχυρής αμερικανικής ναυτικής δύναμης που έχει αναπτυχθεί ανοικτά των ακτών της. Επιπλέον, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών δεν έχει σταματήσει να εκτοξεύει απειλές κατά της κυριαρχίας της Βενεζουέλας. Αυτή η τεταμένη κατάσταση τοποθετεί τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο στο επίκεντρο της διεθνούς σκηνής.

Ignacio Ramonet*. Κύριε Πρόεδρε, σας ευχαριστώ θερμά που μου παραχωρείτε, για δέκατη συνεχόμενη χρονιά, αυτή τη συνέντευξη της Πρωτοχρονιάς. Γνωρίζω ότι το πρόγραμμά σας είναι ιδιαίτερα φορτωμένο, ιδίως στο σημερινό πλαίσιο… Θα ήθελα να ξεκινήσω με ένα οικονομικό ερώτημα: μόλις δημοσιεύθηκε μια έκθεση της CEPAL (ΟΗΕ, Οικονομική Επιτροπή για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική), η οποία αναφέρει ότι η Βενεζουέλα θα καταγράψει την υψηλότερη οικονομική ανάπτυξη στη Λατινική Αμερική το 2025, εκτιμώμενη στο 6,5%. Το ερώτημά μου είναι το εξής: πώς είναι δυνατόν, σε μια χώρα υπό αποκλεισμό, που υφίσταται τόσα μονομερή και παράνομα καταναγκαστικά μέτρα και βρίσκεται σήμερα υπό σοβαρή στρατιωτική απειλή από τις Ηνωμένες Πολιτείες, να επιτυγχάνεται αυτό το «οικονομικό θαύμα»;

Νικολάς Μαδούρο: Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, η Βενεζουέλα εμφανίζει τη μεγαλύτερη ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική. Έχουμε καταγράψει είκοσι συνεχόμενα τρίμηνα ανάπτυξης από το 2021, όταν ξεκίνησε η ανάκαμψή μας. Θυμάμαι ότι όταν σας παρουσίασα το οικονομικό σχέδιο στη συνέντευξη που δημοσιεύσατε την 1η Ιανουαρίου 2022 —την οποία μπορείτε να συμβουλευτείτε— είχαμε μιλήσει για τη σύλληψη ενός συστήματος «οικονομικών κινητήρων», ώστε ο καθένας να λειτουργεί με σχετική αυτονομία. Οι κινητήρες αυτοί ήταν βαθιά ριζωμένοι στη βενεζουελανική πραγματικότητα· δεν τους επινοήσαμε αυθαίρετα. Η ανάπτυξη κάθε κινητήρα, τόσο ως προς τη δυναμική πραγματικής μεγέθυνσης όσο και ως προς τον συντονισμό του συνόλου, άρχιζε ήδη να αποδίδει καρπούς.

Το 2021 βιώσαμε τα δύο πρώτα τρίμηνα εκρηκτικής ανάπτυξης, εν μέσω της πανδημίας της COVID-19. Διαμόρφωσα τη μέθοδο που σήμερα είναι γνωστή ως Μέθοδος 7×7, η οποία μας επέτρεψε να δρομολογήσουμε αυτή την ανάπτυξη. Από πνευματική σκοπιά, μπορεί κανείς να μιλήσει για «θαύμα», όμως από τη σκοπιά της βενεζουελανικής ταυτότητας θα έλεγα ότι η ανάπτυξη αυτής της νέας οικονομίας —η οποία σήμερα περιλαμβάνει 14 τομείς— είναι προϊόν της βούλησης για δημιουργία και της ικανότητας ολόκληρης της κοινωνίας να ανασυγκροτηθεί, να επανεφευρεθεί. Βενεζουελανικές οικογένειες, άνδρες, γυναίκες, επιχειρηματίες, εργοδότες, εργάτες — όλοι επανεφευρέθηκαν. Από τα πιο απλά επαγγέλματα: πώληση καφέ, πώληση arepas (1)… Οι άνθρωποι ξαναστάθηκαν στα πόδια τους, η ύπαιθρος ανασυγκροτήθηκε και η παραγωγή επανεκκίνησε… Ενώ πάντοτε λεγόταν ότι αυτό ήταν αδύνατο. Ότι ήταν αδύνατο να παραχθούν τρόφιμα στη Βενεζουέλα: κρέας, γάλα, κοτόπουλο, καλαμπόκι, ρύζι κ.λπ. Όλα όσα παλαιότερα αγοράζονταν χάρη στα έσοδα από το πετρέλαιο. Η πετρελαϊκή άνθηση είχε ανατρέψει τα πάντα.

Δεν είχαμε επιλέξει εμείς αυτό το εισοδηματικό μοντέλο που εξαρτάται από το πετρέλαιο. Όταν γεννήθηκα το 1962, αυτό το πετρελαιοεξαρτημένο καπιταλιστικό μοντέλο μας είχε ήδη επιβληθεί. Ήμασταν μια πετρελαϊκή αποικία των Ηνωμένων Πολιτειών. Εκείνο που επιλέξαμε ήταν να θέσουμε τα θεμέλια για να απεξαρτηθούμε από την πετρελαϊκή πρόσοδο, για να οικοδομήσουμε το δικό μας μοντέλο.

Ο κομαντάντε Τσάβες μάς άφησε τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές του «Σχεδίου για την Πατρίδα» (Plan de la Patria), και εμείς τις δοκιμάσαμε στην πιο δύσκολη δυνατή στιγμή: εν μέσω του αποκλεισμού που μας επέβαλαν, όταν μας στέρησαν το 99% των πετρελαϊκών μας εσόδων…

Εκείνη την περίοδο, τίποτα δεν κινούνταν στη Βενεζουέλα. Και χωρίς πόρους, δεν μπορούσαμε πλέον να εισαγάγουμε τίποτα… Τότε είπαμε: προχωράμε μπροστά, αναλαμβάνουμε την πρόκληση. Και αυτό ακριβώς συνέβη: η Βενεζουέλα αναπτύχθηκε, τόσο σε πνευματικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο οικονομικού δόγματος. Διαμορφώσαμε μια πραγματική οικονομία, βασισμένη σε αυθεντικές αξίες, η οποία σταδιακά μετατράπηκε σε μια νέα παραγωγική δύναμη. Το 2024 καταγράψαμε ανάπτυξη 9% και το 2025 αυτή αναμένεται να κινηθεί γύρω στο 9%, ίσως και υψηλότερα. Τι είναι αυτό που αναπτύσσεται; Η πραγματική οικονομία, εκείνη που παράγει αγαθά και υπηρεσίες, που δημιουργεί πλούτο σε προχωρημένο στάδιο — κάτι πραγματικά εντυπωσιακό. Διότι, το επαναλαμβάνω, η πραγματική οικονομία βρίσκεται σε ανάπτυξη· καθένας από τους 14 κινητήρες ανάπτυξης βρίσκεται σε άνοδο.

Και η μεγάλη πρόκληση πλέον —όπως έχω πει— είναι αυτοί οι 14 κινητήρες να εφαρμόσουν μια στρατηγική που θα μειώσει, ή ακόμη και θα εξαλείψει σχεδόν ριζικά, όλες τις εισαγωγές. Οφείλουμε να τα παράγουμε όλα αυτά εντός της Βενεζουέλας.

Δεύτερον, πρέπει να διαφοροποιήσουμε τις εξαγωγές μας πέρα από το πετρέλαιο. Χρειαζόμαστε νέες πηγές ξένου συναλλάγματος. Τρίτον: να τροφοδοτούμε επαρκώς την αγορά. Εκτιμώ όμως ότι η καλύτερη προσέγγιση είναι η ριζική αντικατάσταση όλων των εισαγωγών, απολύτως όλων, μέχρι να φτάσουμε σε μηδενικές εισαγωγές. Και να παράγουμε ό,τι χρειαζόμαστε για να καλύπτουμε το 100% της εγχώριας αγοράς.

Ι.Ρ.: Τρόφιμα;

Νικολάς Μαδούρο: Όχι, απολύτως τα πάντα. Μιλάμε για δημόσιες υπηρεσίες, για αγαθά, για όλες τις ανάγκες της χώρας, για ρούχα, παπούτσια — για τα πάντα, για την παραγωγή των πάντων.

Ι.Ρ.: Και τα οχήματα;

Νικολάς Μαδούρο: Ναι, τα οχήματα, φυσικά. Και τρίτον: να συνεχίσουμε την ανάπτυξη του βασικού κινητήρα, δηλαδή των εξαγωγών εκτός πετρελαίου. Να συνεχίσουμε να αναπτύσσουμε τις εξαγωγές θαλάσσιων προϊόντων, βιολογικών προϊόντων… Να συνεχίσουμε να εξάγουμε τον καφέ μας, τον καλύτερο στον κόσμο· να εξάγουμε σοκολάτα, κακάο κ.ο.κ. Έχουμε ήδη σημειώσει πρόοδο· οι εξαγωγές μας αυξάνονται διαρκώς. Η οικονομία μας, λοιπόν, έχει μπροστά της μεγάλες προκλήσεις για να συνεχίσει την ανάπτυξή της. Διότι κανείς δεν μπορεί ακόμη να πανηγυρίσει τη νίκη. Η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη, η οικοδόμηση συνεχίζεται. Και οι 14 τομείς έχουν επιδείξει μεγάλη δυναμική. Τα καλά νέα είναι ότι, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, από μια Βενεζουέλα πολιορκημένη και υπό απειλή, βρισκόμαστε στην πρωτοπορία της οικονομικής ανάπτυξης στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική. Αυτό είναι εξαιρετικά θετικό.

Ι.Ρ.: Κύριε Πρόεδρε, αυτή η οικονομική επιτυχία δεν αποκλείει μια νέα άνοδο του πληθωρισμού. Στο εξαιρετικά δύσκολο αυτό γεωπολιτικό περιβάλλον, ποιες στρατηγικές εφαρμόζει η κυβέρνησή σας για να ελέγξει τον πληθωρισμό, να σταθεροποιήσει το νόμισμα και να βελτιώσει την αγοραστική δύναμη των συνταξιούχων, των εργαζομένων και των μισθωτών;

Νικολάς Μαδούρο: Πρώτα απ’ όλα, η στρατηγική μας αποδείχθηκε απολύτως ορθή: η τιμαριθμική προσαρμογή. Δεν πρόκειται για μια πρακτική που συζητείται ευρέως σε παγκόσμιο επίπεδο… Είναι μια φόρμουλα που δοκιμάσαμε… Η τιμαριθμική προσαρμογή, σε συνδυασμό με την επιχειρηματικότητα, τις οικογενειακές επιχειρήσεις και τους συνεταιρισμούς εργαζομένων, επέτρεψε στη Βενεζουέλα να αποκτήσει μία από τις πιο δυναμικές εσωτερικές αγορές στον κόσμο και αυτό που αποκαλώ, από τον Σεπτέμβριο του 2024, «υπερθέρμανση του εσωτερικού εμπορίου».

Σήμερα, τον Δεκέμβριο του 2025, οι εμπορικές συναλλαγές και η κατανάλωση έχουν αυξηθεί κατά 34%, γεγονός που δείχνει μια εξαιρετικά έντονη υπερθέρμανση. Τα εγχώρια προϊόντα καλύπτουν ήδη το 90% της συνολικής ζήτησης στην εσωτερική αγορά. Και η αύξηση των συναλλαγών φτάνει εκ νέου το 34% φέτος… Αυτό σημαίνει ότι οι βενεζουελανικές οικογένειες διαθέτουν πραγματική αγοραστική δύναμη και πραγματική δυνατότητα κατανάλωσης. Και το γνωρίζουν. Όμως είναι απολύτως αναγκαίο να εδραιώσουμε αυτό το μοντέλο.

Το άλλο πρόβλημα αφορά τις επίμονες κερδοσκοπικές επιθέσεις κατά του νομίσματός μας, του μπολίβαρ. Καταφέραμε να τις υπερβούμε σταδιακά. Διότι αυτό έχει εξελιχθεί σε αυτό που θα μπορούσε κανείς να αποκαλέσει τον βασικό στόχο της άκρας δεξιάς και των ιμπεριαλιστικών εκστρατειών απειλών και οικονομικού αποκλεισμού.

Ένας από τους στόχους τους, σε συνδυασμό με τις επιθέσεις σε πετρελαιοφόρα και την πώληση βενεζουελανικού πετρελαίου, είναι να διαταράξουν εκ νέου το νομισματικό σύστημα και τις ισορροπίες που έχουμε ήδη οικοδομήσει και εδραιώσει. Πρόκειται για μια αποσταθεροποίηση που γνωρίζουμε πώς να διαχειριστούμε, την οποία θα αντιμετωπίσουμε, και όταν πραγματοποιήσουμε τη συνέντευξή μας σε έναν χρόνο από σήμερα, θα διαπιστώσετε ότι θα την έχουμε ήδη ξεπεράσει.

Ι.Ρ.: Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να θίξω ένα ακόμη ζήτημα που συζητείται ανεπαρκώς: την πρωτοτυπία του βενεζουελανικού πολιτικού μοντέλου. Το 2025 δώσατε ιδιαίτερη έμφαση στο Κοινοτικό Κράτος, και σας ρωτώ, στο σημερινό πλαίσιο των πολλαπλών απειλών κατά της Βενεζουέλας, γιατί επιλέξατε να ενισχύσετε τη λαϊκή αυτοδιαχείριση αντί να συγκεντρώσετε την εξουσία; Αποτελεί η Κομμούνα τη μπολιβαριανή πολιτική απάντηση στο κυρίαρχο στη Δύση φιλελεύθερο δημοκρατικό μοντέλο; Σκέφτεστε ένα νέο, ειδικό μοντέλο βενεζουελανικής δημοκρατίας;

Νικολάς Μαδούρο: Πιστεύω ότι αυτό το μοντέλο γεννήθηκε με το Γαλάζιο Βιβλίο (2). Ήδη από το 1990, ο κομαντάντε Τσάβες μιλούσε για «μπολιβαριανή δημοκρατία», για λαϊκή δημοκρατία. Χωρίς καμία αμφιβολία, η δυτική δημοκρατία, η κλασική δημοκρατία που αποκαλούν φιλελεύθερη, έχει φτάσει σε σημείο χωρίς επιστροφή. Δεν εκπροσωπεί πλέον τον λαό· πρόκειται για δημοκρατίες χωρίς λαό· δημοκρατίες χειραγωγημένες, εύκολα χειραγωγήσιμες· δημοκρατίες για τις μειοψηφίες· και, όλο και περισσότερο, δημοκρατίες που λειτουργούν προς όφελος των δισεκατομμυριούχων και των μεγάλων επιχειρήσεων… Είναι δημοκρατίες υποταγμένες στη χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων, στη συναισθηματική χειραγώγηση που αυτά ασκούν. Κατά συνέπεια, η κοινότητα, ο πολίτης, δεν έχει καμία εξουσία μέσα σε αυτές τις δημοκρατίες. Ουσιαστικά. Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν θετικές εμπειρίες σε αυτό που αποκαλούν «δυτική δημοκρατία». Φυσικά και υπάρχουν.

Εμείς, από την αρχή, είχαμε εδώ το δικό μας πρωτότυπο σχέδιο, εμπνευσμένο από τον Μπολίβαρ, τον Σιμόν Ροδρίγκεζ και τον Εσεκιέλ Ζαμόρα. Ο κομαντάντε Τσάβες, στο Γαλάζιο Βιβλίο, προτείνει την αναθεμελίωση της δημοκρατίας μέσω μιας λαϊκής συντακτικής διαδικασίας. Και την επαναδιατύπωση του δημοκρατικού σχήματος ώστε να οικοδομηθεί μια δημοκρατία της καθημερινότητας. Μια μόνιμη δημοκρατία. Μια δημοκρατία του λαού. Όπου η απόλυτη εξουσία ανήκει στον λαό. Και τι είναι η εξουσία; Πρώτον, πολιτική εξουσία: το δικαίωμα να αποφασίζει. Να αποφασίζει για τις δημόσιες πολιτικές. Δεύτερον, οικονομική εξουσία: να αποφασίζει για τους προϋπολογισμούς. Να αποφασίζει για τον εθνικό προϋπολογισμό. Και τρίτον, η εξουσία του πολιτισμού. Η εξουσία της παιδείας. Αυτό ακριβώς οικοδομούμε.

Ο κομαντάντε Τσάβες ίδρυσε τα Κοινοτικά Συμβούλια. Και ασφαλώς θυμάσαι πώς μου το εμπιστεύθηκε αυτό — σε εμένα και σε όλους. Μου είπε: «Νικολάς», πιάνοντάς με από τον ώμο, «σου εμπιστεύομαι το σχέδιο των Κομμούνων σαν να σου εμπιστεύομαι την ίδια μου τη ζωή».

Όταν το είπε αυτό, ένιωσα το βάρος αιώνων να πέφτει στους ώμους μου· στεκόμουν ακριβώς δίπλα του… Ευτυχώς όμως, ο λαός μας πήρε αυτό το βάρος στους δικούς του ώμους, και τώρα δεν με βαραίνει πια. Βλέπετε, οι ώμοι μου είναι ελεύθεροι, γιατί ο λαός μας ασκεί πλέον άμεση δημοκρατία.

Συγκεκριμένα, φέτος πραγματοποιήσαμε τέσσερις εθνικές διαβουλεύσεις, οργανωμένες από τις κοινοτικές δομές αυτοδιοίκησης, οι οποίες αποφασίζουν και ψηφίζουν για τα δικά τους έργα. Βεβαίως, για το AP, το EFE, το CNN, το UPI, το AFP, για τα δυτικά μέσα ενημέρωσης, η άμεση δημοκρατία μας δεν υπάρχει. Για αυτούς, υπάρχει μόνο μια διαρκής επίθεση κατά της μπολιβαριανής Βενεζουέλας. Όμως απευθύνω μια πρόκληση σε όποιον θέλει να συζητήσει, όποιο κι αν είναι το όνομά του, όποια κι αν είναι η θέση του: τον προσκαλώ να συζητήσει σε οποιαδήποτε γειτονιά του Καράκας, να συζητήσει με τον λαό μας, όχι μαζί μου. Ας συζητήσουν με τον λαό. Έτσι θα μπορέσουν να διαπιστώσουν πώς οικοδομείται μια νέα δημοκρατία.

Δεν ισχυριζόμαστε ότι αποτελούμε πρότυπο για κανέναν, αλλά είμαστε υπερήφανοι για αυτό που χτίζουμε. Οι άνθρωποι χειραφετούνται, χαράσσουν τον δικό τους δρόμο και αναπτύσσονται. Πραγματοποιήσαμε τέσσερις διαβουλεύσεις, μία ανά τρίμηνο, και φέτος εγκρίναμε επίσης 33.000 κοινοτικά έργα, τα οποία χρηματοδοτήθηκαν και υλοποιήθηκαν. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για δημόσια έργα, κέντρα υγείας, ιατρεία, σχολεία, λύκεια, δρόμους, αυτοκινητοδρόμους, υποδομές, κέντρα για ηλικιωμένους, κέντρα νεολαίας και πολλά ακόμη. Πρόκειται για την επίλυση συγκεκριμένων προβλημάτων.

Από πού προέρχονται τα έργα; Από τη συνέλευση της γειτονιάς. Και πώς εγκρίνονται; Όχι από κάποιον δήμαρχο, ούτε από υπουργό, ούτε από πρόεδρο. Δεν τα εγκρίνω εγώ για αυτή την κοινότητα, δεν λέω: «Κοιτάξτε, κάντε αυτό για εμάς». Όχι. Τα εγκρίνει ο λαός με την ψήφο του. 33.000 έργα… Περισσότερα από 330 εκατομμύρια δολάρια επενδύθηκαν. Από πού προήλθαν αυτά τα 330 εκατομμύρια δολάρια; Το ισοδύναμό τους σε μπολίβαρ προέρχεται από τους 14 κινητήρες, από τους εισπραττόμενους φόρους, από τις εξαγωγές, από το πετρέλαιο, από τα πετρελαιοφόρα που αναχωρούν… Όλα αυτά μετατρέπονται στη συνέχεια σε έργα γενικού συμφέροντος· δίνουν απαντήσεις στις ανάγκες.

Πιστεύω, λοιπόν, ότι οικοδομούμε μια δυναμική δημοκρατία διαρκούς άμεσης συμμετοχής, όπου η εξουσία ανήκει στον λαό και μόνο ο λαός αποφασίζει. Γι’ αυτό και υιοθετώ τη φράση του Τσάβες: «Δεν είναι ένας άνθρωπος, είναι ένας λαός». Δεν είναι ο Μαδούρο, είναι μια Δημοκρατία, είναι ένας λαός. Αυτό που κάνει ο Μαδούρο είναι να λειτουργεί ως φορέας μιας εξουσίας που είναι η εξουσία του λαού».

Ι.Ρ.: Πόσες κομμούνες υπάρχουν σήμερα στη χώρα;

Νικολάς Μαδούρο: Υπάρχουν 49.000 κοινοτικά συμβούλια και 4.100 κομμούνες. Ωστόσο, οι τριμηνιαίες διαβουλεύσεις μας οργανώνονται σε 5.336 κοινοτικούς κύκλους. Πώς λειτουργεί αυτό; Στις κομμούνες, η κομμούνα συντονίζει τα κοινοτικά συμβούλια· τότε μιλάμε για κοινοτικό κύκλο. Εκεί όπου δεν υπάρχουν ακόμη κομμούνες, δημιουργούνται κοινοτικοί κύκλοι ώστε οι πολίτες να μπορούν να ψηφίζουν και να αποφασίζουν. Πρόκειται, επομένως, για ένα μοντέλο που αναπτύξαμε εμείς οι ίδιοι. Δεν το αντιγράψαμε από κανέναν.

Ι.Ρ.: Και αυτό ισχύει τόσο στις πόλεις όσο και στην ύπαιθρο; Τόσο στην πρωτεύουσα όσο και στις πολιτείες;

Νικολάς Μαδούρο: Ναι. Από τον βορρά έως τον νότο, από την ανατολή έως τη δύση. Είτε πάτε στο πιο απομακρυσμένο βουνό, σε ένα μικρό χωριό, στην ύπαιθρο, σε οποιαδήποτε γειτονιά, θα βρείτε ένα κοινοτικό συμβούλιο, μια κομμούνα, έναν εκπρόσωπο, μια διοίκηση. Το 70% των θέσεων ευθύνης κατέχονται από γυναίκες. Ο στόχος, λοιπόν, είναι να φτάσουμε το 2026 στο «big bang» της δημοκρατικής εξουσίας της Βενεζουέλας.

Ι.Ρ.: Κύριε Πρόεδρε, έχετε επικρίνει και καταγγείλει —όπως μόλις κάνατε— την ύπαρξη ενός μιντιακού και γνωσιακού πολέμου κατά της Βενεζουέλας και της μπολιβαριανής διαδικασίας. Πώς ενεργεί η κυβέρνησή σας ώστε η αλήθεια για όσα συμβαίνουν εδώ να φτάσει στη διεθνή κοινή γνώμη; Ιδίως σε μια εποχή όπου η επικοινωνία κυριαρχείται από τα κοινωνικά δίκτυα;

Νικολάς Μαδούρο: Δημιουργήσαμε ένα εθνικό σύστημα που αρχίζει ήδη να έχει διεθνή απήχηση και το οποίο αποκαλώ, σε ένα βιβλίο που έχω εκδώσει, ένα είδος εγχειριδίου: από τους δρόμους στα δίκτυα, από τα δίκτυα στα μέσα ενημέρωσης, από τα μέσα ενημέρωσης στους τοίχους. Και τη Radio Bemba (3), που αλλού ονομάζεται Boca Oreja.

Θέσαμε, λοιπόν, αυτό το σύστημα σε λειτουργία. Υπάρχουν ακόμη πολλά να γίνουν, αλλά είμαι πραγματικά χαρούμενος βλέποντας πώς εκατομμύρια άνδρες και γυναίκες, εδώ στη Βενεζουέλα και σε ολόκληρο τον κόσμο, υπερασπίζονται την αλήθεια για τη Βενεζουέλα.

Ο πόλεμος είναι γνωσιακός, διότι διεξάγεται μέσα στον εγκέφαλο· και ο εγκέφαλος διαχειρίζεται τα συναισθήματα και τις έννοιες. Για να αντιμετωπίσουμε αυτόν τον γνωσιακό πόλεμο, οφείλουμε να ενισχύσουμε τη συνείδησή μας, τις αξίες μας και την πνευματικότητά μας, και να δώσουμε τη μάχη με όπλο την αλήθεια. Το ισχυρότερο όπλο μας δεν είναι ένας πυρηνικός πύραυλος· το ισχυρότερο όπλο μας είναι η αλήθεια για τη Βενεζουέλα — μια αλήθεια αδιάψευστη και συντριπτική. Όταν μας δίνεται η δυνατότητα να την εκφράσουμε, το φως ρίχνεται προς όφελος της χώρας μας. Υπερασπιζόμαστε το δικαίωμά μας στην ειρήνη, το δικαίωμά μας στην εθνική κυριαρχία, το δικαίωμά μας στο διεθνές δίκαιο που εγγυάται την αυτοδιάθεση των λαών. Υπερασπιζόμαστε το δικαίωμά μας στο μέλλον και στην ανάπτυξη.

Πρόκειται για θεμελιώδη δικαιώματα που κατοχυρώνονται από τα Ηνωμένα Έθνη και όλες τις διεθνείς συνθήκες: το δικαίωμα των λαών στην ανάπτυξη, το δικαίωμα στο μέλλον, το δικαίωμα στην ειρήνη. Υπερασπιζόμαστε επίσης μια ένδοξη ιστορία, εκείνη των απελευθερωτών της Αμερικής. Γι’ αυτό πιστεύω ότι αυτό το σύστημα δρόμων, δικτύων, μέσων ενημέρωσης και τοίχων θα ενισχυθεί και θα μας επιτρέψει, το 2026 και τα επόμενα χρόνια, να κάνουμε γνωστή τη Βενεζουέλα μέσα από την αλήθεια της και όχι μέσα από τις χειραγωγήσεις και τις αήθεις επιθέσεις που υφίσταται.

Ι.Ρ.: Κύριε Πρόεδρε, ακριβώς σε αυτό το σημείο, πρόσφατες ανεξάρτητες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι υπάρχει σήμερα ευρεία συναίνεση στον βενεζουελανικό λαό για την απόρριψη των αμερικανικών στρατιωτικών απειλών. Πώς ερμηνεύετε αυτή τη λαϊκή στήριξη και ποιες στρατηγικές εφαρμόζετε για να διατηρηθεί η ενότητα του βενεζουελανικού λαού;

Νικολάς Μαδούρο: Πιστεύω ότι οι άνθρωποι, ιδίως σε ολόκληρο τον κόσμο —και το λέω με απόλυτη ειλικρίνεια, γιατί μεγάλωσα μέσα στην απλότητα— πρέπει να κατανοήσουν ότι οι λαοί του Νότου έχουν δικαίωμα να υπάρχουν, να ζουν. Δεν είμαι μεγιστάνας, ούτε θέλω να γίνω· θέλω να παραμείνω άνθρωπος του λαού, να κυβερνώ για τον λαό και μαζί με τον λαό. Σήμερα, ο κόσμος πρέπει να καταλάβει —και η αμερικανική κοινή γνώμη πρέπει να καταλάβει— ότι οι λαοί του Νότου έχουν δικαίωμα να υπάρχουν, να ζουν… Ότι ένα νέο αποικιακό μοντέλο, ένα νέο ηγεμονικό μοντέλο, ένα νέο παρεμβατικό μοντέλο, δεν μπορεί να επιβληθεί ούτε μέσω του Δόγματος Μονρόε ούτε μέσω οποιουδήποτε άλλου δόγματος· ένα μοντέλο στο οποίο οι χώρες θα έπρεπε να αποδεχθούν να είναι αποικίες μιας υπερδύναμης και στο οποίο εμείς, οι λαοί, θα ήμασταν σκλάβοι νέων αφεντικών… Αυτό είναι ανεφάρμοστο. Στον 21ο αιώνα, είναι απολύτως ανεφάρμοστο. Και πρέπει να ληφθούν υπόψη τα στοιχεία που δείχνουν οι δημοσκοπήσεις. Υποθέτω ότι στα ανώτατα επίπεδα λήψης αποφάσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο σύνολο της κυβέρνησης και σε όλους τους θεσμούς, διαθέτουν αξιόπιστα δεδομένα για τη συμπεριφορά των πολιτών, διότι υπάρχει πλέον αυτό που αποκαλούν… Big Data, και το αξιοποιούν μαζί με την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία επιτρέπει τη γνώση της κοινής γνώμης σε όλες τις χώρες…

Θα σου εκμυστηρευτώ ένα μυστικό — μπορείς να μου το κρατήσεις;

Ι.Ρ.: Γι’ αυτό βρισκόμαστε εδώ, είναι μια εξομολόγηση…

Νικολάς Μαδούρο: (γέλια) Αναπτύξαμε προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη και Big Data, όπως και σε πολλές άλλες χώρες. Δεν είναι δύσκολο να το καταλάβει κανείς. Διαθέτουμε αυτή την τεχνολογία· δεν αποτελεί μόνο εργαλείο ανάλυσης των δημόσιων γεγονότων στη χώρα μας, αλλά και όσων συμβαίνουν σε άλλες χώρες… Αυτές οι παγκόσμιες δυνάμεις την διαθέτουν επίσης και οφείλουν να γνωρίζουν ότι η «ανοσολογική αντίδραση» της βενεζουελανικής κοινωνίας απέναντι στην επίθεση και στην κλοπή του πετρελαίου της υπήρξε απόρριψη σε ποσοστό 95%. Η σημερινή κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών πρέπει να γνωρίζει ότι στη Βενεζουέλα —και μιλώ εδώ ειδικά για τη Βενεζουέλα— το 95% των πολιτών απορρίπτει τις ενέργειες της παρούσας αμερικανικής κυβέρνησης όταν απειλεί στρατιωτικά τη χώρα μας. Πρόκειται για την ανοσολογική αντίδραση ολόκληρης της βενεζουελανικής κοινωνίας. Πρέπει επίσης να γνωρίζουν ότι το πρόσωπο που τοποθέτησαν επικεφαλής της δεξιάς είναι βαθιά απομονωμένο και απορριπτέο στη Βενεζουέλα.

Σήμερα θα μπορούσε κανείς να πει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν κανέναν πολιτικό σύμμαχο στη Βενεζουέλα, διότι αυτή η γυναίκα, η Μαρία Ματσάδο —γνωστή στη Βενεζουέλα με το προσωνύμιο «La Sayona» (4)— έχει ποσοστό αντιδημοφιλίας 85%, γεγονός που συνιστά πλήρη απόρριψη από τη βενεζουελανική κοινωνία. Ούτε η ίδια ούτε αυτό που εκπροσωπεί θα μπορέσουν ποτέ να κυβερνήσουν αυτή τη χώρα.

Ξέρω ότι το γνωρίζουν. Το γνωρίζουν στον Βορρά και το γνωρίζει ολόκληρος ο κόσμος. Και οφείλουν να γνωρίζουν ότι εμείς, οι πατριωτικές δυνάμεις της χώρας, ο πρόεδρος Μαδούρο, και πολύ πέραν του PSUV (5), πολύ πέραν του Μεγάλου Πατριωτικού Πόλου (6), διαθέτουμε σήμερα στήριξη άνω του 70% στον αγώνα που διεξάγω για την υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας και της ειρήνης. Πάνω από 70%. Δεν είχαμε ποτέ φτάσει σε τέτοια ποσοστά.

Ο κομαντάντε Τσάβες απολάμβανε διαρκή στήριξη καθ’ όλη τη διάρκεια της διακυβέρνησής του και, αναμφίβολα, κερδίσαμε υποστήριξη σε διαφορετικές φάσεις, όπως αποδείχθηκε στις εκλογές. Πρόκειται, λοιπόν, για εξαιρετικά εύγλωττα στοιχεία που αποτυπώνουν την κατάσταση της εθνικής κοινής γνώμης και τον τρόπο με τον οποίο η Βενεζουέλα έχει φτάσει σε ένα επίπεδο συναίνεσης και εθνικής ενότητας πρωτοφανές. Κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί! Το αποκαλώ τέλεια ένωση ανάμεσα στον λαό, τον στρατό και την αστυνομία, αλλά θα μπορούσε κανείς να μιλήσει ακόμη και για τη μεγαλύτερη δυνατή ένωση όλων των τομέων — τη ισχυρότερη εθνική ενότητα που έχουμε γνωρίσει ποτέ.

Πρόκειται για τη φυσική «ανοσολογική απάντηση» της βενεζουελανικής κοινωνίας απέναντι στην παράνομη, δυσανάλογη, απειλητική και πολεμοχαρή επίθεση που υφιστάμεθα εδώ και 28 συνεχόμενες εβδομάδες.

Ι.Ρ.: Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για την αμερικανική στρατιωτική απειλή. Η Βενεζουέλα αντιμετωπίζει αυτή τη ναυτική απειλή ανοικτά των ακτών της εδώ και περισσότερους από πέντε μήνες. Πολλοί αναρωτιούνται πώς πρέπει να ερμηνευθούν οι προθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών. Τι επιδιώκει η Ουάσιγκτον; Θέλει να σας εξαναγκάσει να διαρρήξετε την εθνική συνοχή για την οποία μόλις μιλήσαμε, την ενότητα της Μπολιβαριανής Επανάστασης, την ενότητα των Μπολιβαριανών Εθνικών Ενόπλων Δυνάμεων; Ή επιχειρεί να εξαπολύσει μια πραγματική επίθεση με στόχο αυτό που αποκαλείται «αλλαγή καθεστώτος»; Πώς ερμηνεύετε αυτή την απειλή;

Νικολάς Μαδούρο: Πιστεύω ότι υπάρχει ένας ανοιχτός διάλογος εντός της αμερικανικής κοινωνίας —και εδώ στη Βενεζουέλα επίσης— για το τι επιδιώκει να πετύχει η σημερινή κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών με όλες αυτές τις απειλές. Απειλές ασυνήθιστες, παράνομες, ακόμη και εξωφρενικές.

Ποιος είναι ο στόχος τους; Τι αναζητούν; Είναι σαφές ότι επιδιώκουν να επιβάλουν τη θέλησή τους μέσω της απειλής, του εκφοβισμού και της βίας. Όλα αυτά παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και την ειρήνη, όπως αυτά θεμελιώθηκαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με την ίδρυση των Ηνωμένων Εθνών το 1945 —των οποίων πρόσφατα εορτάστηκε η 80ή επέτειος. Και το διεθνές δίκαιο, ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών που αποτελεί τη βάση του διεθνούς δικαίου στη μεταπολεμική εποχή, απαγορεύει ρητά και καταδικάζει κάθε κράτος που απειλεί άλλο κράτος με χρήση βίας. Το απαγορεύει, το καταδικάζει και το χαρακτηρίζει διεθνές έγκλημα. Καταδικάζει και απαγορεύει επίσης τη χρήση βίας από ένα κράτος εναντίον άλλου. Μεταξύ άλλων διατάξεων…

Αυτό έχει τεράστιες νομικές συνέπειες. Πρόκειται για κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και η κατάσταση εγείρει επίσης σοβαρά ηθικά και δεοντολογικά ζητήματα. Διότι ο αμερικανικός λαός πρέπει να αναρωτηθεί αν εξέλεξε τη σημερινή του κυβέρνηση για να εξαπολύσει και πάλι στρατιωτικές επεμβάσεις στη Λατινική Αμερική. Προς το αμερικανικό κοινό, τα μέσα ενημέρωσης, αλλά κυρίως προς τους απλούς πολίτες, τη νεολαία των Ηνωμένων Πολιτειών, τη χριστιανική κοινότητα, τους αδελφούς και τις αδελφές μου χριστιανούς —καθώς και εγώ είμαι μέλος μιας εκκλησίας— θέτω το ερώτημα: είναι ηθικό, είναι σωστό, είναι σύμφωνο με τις χριστιανικές αξίες να ενεργεί η κυβέρνησή σας όπως ενεργεί;

Εξέλεξαν την κυβέρνησή τους για να επανεκκινήσει στρατιωτικές επεμβάσεις στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, για να επιδιώξει αλλαγές καθεστώτων διά της βίας, για να οργανώσει πραξικοπήματα, να τα ενθαρρύνει, να ξεκινήσει προετοιμασίες για έναν μεγάλο πόλεμο, για έναν από αυτούς τους «αιώνιους» πολέμους; Διότι το έχω πει στις ομιλίες μου και στα τραγούδια μου… «Όχι στον πόλεμο, όχι στην πολεμική παραφροσύνη… Ναι στην ειρήνη». Το είπα, το επανέλαβα —και έγινε τραγούδι— είπα όχι σε έναν ακόμη πόλεμο τύπου Βιετνάμ. Είστε υπερήφανοι, στις Ηνωμένες Πολιτείες, για όσα συνέβησαν στο Βιετνάμ; Δεν το πιστεύω.

Αν διεξαγάγεις μια δημοσκόπηση, το 80% του αμερικανικού πληθυσμού δεν επιθυμεί έναν νέο πόλεμο τύπου Βιετνάμ. Δεν επιθυμεί έναν νέο πόλεμο όπως στο Αφγανιστάν. Είναι περήφανοι για το Αφγανιστάν; Θα εισαγάγουν έναν πόλεμο τύπου Βιετνάμ, έναν πόλεμο τύπου Αφγανιστάν, έναν πόλεμο τύπου Ιράκ, έναν πόλεμο τύπου Λιβύης εδώ, στην Καραϊβική, στη Νότια Αμερική; Αυτά είναι μόνο υποθέσεις. Η σημερινή πολιτική της αμερικανικής κυβέρνησης αντιβαίνει στις προσδοκίες της αμερικανικής κοινωνίας και της Ανθρωπότητας. Διότι η Ανθρωπότητα επιθυμεί διάλογο, διπλωματία, ειρήνη, σεβασμό μεταξύ των κρατών, σεβασμό μεταξύ των λαών.

Εμείς ενεργούμε στο πλαίσιο του δικαίου μας. Ως Πρόεδρος, ενεργώ στο πλαίσιο του δικαίου μας. Ενεργούμε εντός του δικαίου μας, του διεθνούς δικαίου και του Συντάγματος. Υπερασπιζόμαστε ό,τι είναι για εμάς το πιο ιερό: τη γη μας, τους φυσικούς μας πόρους. Διότι ποιος είναι ο στόχος; Ποιος είναι ο στόχος της σημερινής κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών; Το έχουν ήδη πει. Δεν είναι έτσι; Να αρπάξουν όλο το πετρέλαιο της Βενεζουέλας. Το έχουν ήδη πει. Τον χρυσό. Τις σπάνιες γαίες. Τον πλούτο της Βενεζουέλας. Υπάρχει μια ισπανική έκφραση που λέει: «Έτσι, όχι! Έτσι, όχι!». Εμείς θέλουμε την ειρήνη. Θέλουμε τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Ας ελπίσουμε ότι, τις επόμενες εβδομάδες και τους επόμενους μήνες, η αμερικανική κοινωνία και η παγκόσμια κοινωνία θα μπορέσουν να βρουν λύσεις για να διαλύσουν και να τερματίσουν αυτή την απειλή.

Ι.Ρ.: Τα πιο έγκριτα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης έχουν ήδη δηλώσει ότι ορισμένα επιχειρήματα που προβάλλει η κυβέρνησή τους στο πλαίσιο αυτής της εκστρατείας πίεσης κατά της Βενεζουέλας —όπως, για παράδειγμα, ο ισχυρισμός ότι η Βενεζουέλα είναι «χώρα παραγωγής κοκαΐνης»— είναι ψευδή. Δεν πρόκειται για δήλωση της κυβέρνησης της Βενεζουέλας, αλλά των ίδιων των αμερικανικών μέσων. Αυτό δεν ανταποκρίνεται σε καμία περίπτωση στην πραγματικότητα, όπως μπορεί να διαπιστώσει οποιοσδήποτε γνωρίζει το θέμα. Όσο για το πετρέλαιο, η δήλωση του Αμερικανού προέδρου ότι αποδοκιμάζει την «εθνικοποίηση του πετρελαίου» του 1976 —πολύ πριν από τον τσαβισμό— είναι επίσης παράλογη. Συνεπώς, τα συγκεκριμένα επιχειρήματα που θα δικαιολογούσαν αυτή τη στρατιωτική πίεση παραμένουν ασαφή.

Νικολάς Μαδούρο: Άκου, όσον αφορά τα ναρκωτικά, μπορώ να σου μιλήσω. Η Βενεζουέλα διαθέτει ένα μοντέλο, θα έλεγα, υποδειγματικό, για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών. Σήμερα, καταφέραμε να καταρρίψουμε το τεσσαρακοστό ξένο αεροσκάφος που χρησιμοποιούσαν Κολομβιανοί διακινητές ναρκωτικών. Πώς; Με ένα βενεζουελανικό μαχητικό Sukhoi. Τιμή στους πιλότους! Σήμερα, σε επιχείρηση στη βενεζουελανική περιοχή των Λιάνος (7), εξουδετερώθηκε στη Γκουαρίκο ο τελευταίος επιχειρησιακός αρχηγός της συμμορίας Tren del Llano, μαζί με τέσσερις από τους μπράβους του. Ήταν ο τελευταίος επιζών του Tren del Llano. Διαθέτουμε ένα άρτιο μοντέλο για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών και των εγκληματικών οργανώσεών της. Όλη η κοκαΐνη που κυκλοφορεί σε αυτή την περιοχή παράγεται στην Κολομβία. Απολύτως όλη. Είμαστε θύματα της κολομβιανής διακίνησης ναρκωτικών. Όχι μόνο σήμερα, αλλά εδώ και δεκαετίες. Και χάρη στο μοντέλο μας, στο παρελθόν καταφέραμε να περιορίσουμε τον αντίκτυπο της κολομβιανής διακίνησης ναρκωτικών στη Βενεζουέλα.

Βρισκόμαστε, λοιπόν, αντιμέτωποι με έναν σκληρό αγώνα στα σύνορα. Δαπανούμε δισεκατομμύρια σε πόρους για την ανάπτυξη αστυνομικών και στρατιωτικών δυνάμεων και για επιχειρήσεις, διότι τα σύνορα με την Κολομβία είναι πλήρως απογυμνωμένα από στρατιωτική και αστυνομική προστασία. Δημιουργήσαμε τρεις ζώνες ειρήνης κατά μήκος των 2.200 χιλιομέτρων των συνόρων με την Κολομβία. Όμως δεν λαμβάνουμε καμία συνεργασία από την κολομβιανή πλευρά. Επομένως, πρέπει να τα κάνουμε όλα μόνοι μας.

Και από αυτά τα σαράντα αεροσκάφη που καταρρίφθηκαν, όλα προέρχονταν από την Κολομβία… Ο νόμος είναι σε ισχύ, ο νόμος της απαγόρευσης· είχαν προειδοποιηθεί εγκαίρως, έγιναν όλα όσα έπρεπε να γίνουν και, στη συνέχεια, μπαμ, μπαμ, μπαμ — οι ρουκέτες των Sukhoi έκαναν τη δουλειά. Συνολικά, έχουμε καταρρίψει 431 ξένα και κολομβιανά αεροσκάφη που μετέφεραν ναρκωτικά… στο πλαίσιο του νόμου. Διαθέτουμε, λοιπόν, ένα υποδειγματικό και εξαιρετικά αποτελεσματικό μοντέλο.

Όλα τα υπόλοιπα, βλέπεις, αποτελούν μέρος μιας αφήγησης στην οποία ούτε καν στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν πιστεύουν ούτε για ένα δευτερόλεπτο. Και, πολύ απλά, επειδή δεν μπορούν να με κατηγορήσουν, επειδή δεν μπορούν να κατηγορήσουν τη Βενεζουέλα ότι διαθέτει όπλα μαζικής καταστροφής, επειδή δεν μπορούν να μας κατηγορήσουν ότι έχουμε πυρηνικούς πυραύλους, ότι προετοιμάζουμε πυρηνικό όπλο, ότι διαθέτουμε χημικά όπλα, επινόησαν μια κατηγορία την οποία οι ίδιες οι Ηνωμένες Πολιτείες γνωρίζουν ότι είναι εξίσου ψευδής με εκείνη των όπλων μαζικής καταστροφής — μια κατηγορία που τους οδήγησε σε έναν πόλεμο χωρίς τέλος.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες γνωρίζουν ότι αυτό είναι ψευδές. Κατά τη γνώμη μου, λοιπόν, πρέπει να μπουν όλα αυτά στην άκρη και να ξεκινήσει ένας σοβαρός διάλογος, βασισμένος σε πραγματικά δεδομένα. Η αμερικανική κυβέρνηση το γνωρίζει αυτό, διότι το έχουμε δηλώσει σε πολλούς εκπροσώπους της: εάν επιθυμεί ουσιαστικές συνομιλίες για μια συμφωνία καταπολέμησης της διακίνησης ναρκωτικών, είμαστε έτοιμοι. Εάν θέλει βενεζουελανικό πετρέλαιο, η Βενεζουέλα είναι έτοιμη να υποδεχθεί αμερικανικές επενδύσεις, όπως συνέβη με τη Chevron· μπορούμε να το συζητήσουμε όποτε και όπου το επιθυμούν.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να κατανοήσουν ότι, εάν επιθυμούν συνολικές συμφωνίες οικονομικής ανάπτυξης, και εδώ στη Βενεζουέλα —το έχω πει χίλιες φορές— πρέπει να εξετάσουν τι συνέβη με το μεταναστευτικό ζήτημα. Οφείλω να το πω αυτό, διότι είχαμε καταλήξει σε συμφωνία στις 31 Ιανουαρίου 2024 με τον απεσταλμένο Ρικ Γκρένελ. Η συμφωνία λειτουργούσε άψογα, και πριν από τρεις εβδομάδες οι αμερικανικές αρχές σταμάτησαν, απλώς και μόνο, να επαναπατρίζουν μετανάστες στη Βενεζουέλα. Μιλούν διαρκώς για τη μετανάστευση, όμως είναι εκείνοι που ανέστειλαν τη συμφωνία, μεταξύ άλλων. Αν υπήρχε στοιχειώδης λογική και διπλωματία, αυτά τα ζητήματα θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν, και εμείς διαθέτουμε την ωριμότητα και την αναγκαία θεσμική ισχύ. Άλλωστε, είμαστε άνθρωποι του λόγου μας, Ραμονέ. Είμαστε σοβαροί άνθρωποι. Και κάποια στιγμή, θα μπορέσουμε να τα συζητήσουμε, είτε με τη σημερινή κυβέρνηση είτε με την επόμενη.

Ι.Ρ.: Κύριε Πρόεδρε, μια πολύ σημαντική ερώτηση. Σύμφωνα με πρόσφατες δηλώσεις στην Ουάσιγκτον, φέρεται να έχει σημειωθεί μια μορφή «χερσαίας επίθεσης» στη Βενεζουέλα, που υποτίθεται ότι στόχευε ένα εργοστάσιο παραγωγής ναρκωτικών. Η κυβέρνησή σας δεν επιβεβαίωσε ούτε διέψευσε την πληροφορία. Τι μπορείτε να μας πείτε επ’ αυτού;

Νικολάς Μαδούρο: Κοίτα, αυτό είναι ένα θέμα που θα μπορούσαμε να συζητήσουμε σε λίγες ημέρες, σε ένα δεύτερο επεισόδιο αυτού του podcast. Αυτό που μπορώ να σου πω είναι ότι το σύστημα εθνικής άμυνας μας, το οποίο ενώνει τις λαϊκές, στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις, έχει διασφαλίσει και συνεχίζει να διασφαλίζει την εδαφική ακεραιότητα, την ειρήνη της χώρας και το δικαίωμα της πλήρους κυριαρχίας επί της επικράτειάς μας. Ο λαός μας είναι ασφαλής και ζει εν ειρήνη.

Ι.Ρ.: Είχατε άμεση συνομιλία με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, σωστά; Και πρόσφατα ειπώθηκε ότι υπήρξε και δεύτερη συνομιλία. Μπορείτε να επιβεβαιώσετε αν αυτή η δεύτερη συνομιλία πραγματοποιήθηκε πράγματι;

Νικολάς Μαδούρο: Είδα φήμες για μια δεύτερη συνομιλία. Εμείς, Ραμονέ, είχαμε μόνο μία συνομιλία. Με κάλεσε την περασμένη Παρασκευή, στις 21 Νοεμβρίου, από τον Λευκό Οίκο, και εγώ βρισκόμουν στο παλάτι Μιραφλόρες. Μιλήσαμε για δέκα λεπτά. Ήταν μια συνομιλία, όπως έχω πει, σεβαστή, απολύτως σεβαστή και εγκάρδια.

Ι.Ρ.: Τι σας είπε ο πρόεδρος Τραμπ;

Νικολάς Μαδούρο: Το πρώτο πράγμα που μου είπε ήταν: «Κύριε Πρόεδρε Μαδούρο». Και εγώ του απάντησα: «Κύριε Πρόεδρε Ντόναλντ Τραμπ». Και πιστεύω μάλιστα ότι εκείνη η συνομιλία ήταν ευχάριστη. Όμως τα γεγονότα που ακολούθησαν δεν ήταν. Ας περιμένουμε, ας κάνουμε υπομονή. Εμπιστεύομαι τον Θεό. Ιδίως αυτή την 31η Δεκεμβρίου. Κάτω από έναν υπέροχο και μεγαλοπρεπή ουρανό, με τα λαμπερά χρώματα του δειλινού, σε αυτή την ήρεμη και όμορφη Καράκας· ο Θεός γνωρίζει τι κάνει. Ας ενεργούμε με ηθική, με ακεραιότητα, με πατριωτισμό, με αγάπη για την πατρίδα μας.

Έως το 2026, το οποίο έχω ονομάσει «έτος του θαυμαστού εγχειρήματος», θα ξεπεράσουμε τις αναταράξεις και τα προβλήματα και θα μπορέσουμε να συνεχίσουμε την εδραίωση της Βενεζουέλας ως χώρας ειρήνης. Και προς τον λαό των Ηνωμένων Πολιτειών, το επαναλαμβάνω: εδώ, στη Βενεζουέλα, έχετε ένα αδελφό έθνος. Στον λαό των Ηνωμένων Πολιτειών λέω ακόμη: έχετε εδώ μια φιλική κυβέρνηση. Γνωρίζω καλά τις Ηνωμένες Πολιτείες· έχω ταξιδέψει πολύ εκεί: στη Νέα Υόρκη, στη Βοστώνη, στη Βαλτιμόρη, στη Φιλαδέλφεια, στο Νιου Τζέρσεϊ, στο Κουίνς, στο Μανχάταν, στην Ουάσιγκτον…

Το είπα και στον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Γνωρίζω πολύ καλά τη λεωφόρο Constitution. Είναι απολύτως εντυπωσιακή. Την Pennsylvania Avenue, όπου δεσπόζει το άγαλμα του Μπολίβαρ. Το Μνημείο του Λίνκολν, που είναι θαυμάσιο. Έχω κυκλοφορήσει πολύ εκεί με αυτοκίνητο. Οι Αμερικανοί πρέπει να γνωρίζουν ότι εδώ ζουν δίπλα σε έναν φιλικό και ειρηνικό λαό, και με μια επίσης φιλική κυβέρνηση· πρέπει να το γνωρίζουν αυτό. Και το σύνθημά μας είναι απολύτως ξεκάθαρο: όχι στον πόλεμο, ναι στην ειρήνη.

Ι.Ρ.: Τελευταία ερώτηση, κύριε Πρόεδρε, ακριβώς πάνω σε αυτό το σημείο. Τις τελευταίες εβδομάδες, παρά αυτή την αδιαμφισβήτητη πίεση, σας είδαμε ιδιαίτερα δραστήριο δημόσια και με ευρεία λαϊκή στήριξη. Με άλλα λόγια, δεν είστε οχυρωμένος σε κάποιο καταφύγιο, μακριά από αυτή την απειλή. Βρίσκεστε ανάμεσα στον κόσμο, και ορισμένες από τις ομιλίες σας έκαναν τον γύρο του κόσμου. Ιδίως αυτό το σύνθημα χαράχτηκε στη μνήμη: «Όχι στον πόλεμο, ναι στην ειρήνη»… όπως και τα διάφορα τραγούδια που έχετε συνθέσει. Νομίζω ότι τα κοινωνικά δίκτυα σας έδειξαν μεγάλη συμπάθεια. Θα ήθελα, λοιπόν, να κλείσουμε με μια προσωπική σας σκέψη: πώς βιώνετε αυτή την κατάσταση προσωπικά, ψυχολογικά και πνευματικά, απέναντι στην απειλή επίθεσης από τη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του κόσμου;

Νικολάς Μαδούρο: Έχω ένα αλάνθαστο καταφύγιο: τον Παντοδύναμο Θεό. Έχω εμπιστευθεί τη Βενεζουέλα στον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Είναι ο Βασιλιάς των βασιλιάδων. Ο Βασιλιάς της πατρίδας μας. Σε Αυτόν εμπιστεύομαι τον εαυτό μου κάθε μέρα. Σε Αυτόν εμπιστεύομαι την πατρίδα μας. Πάντα — όχι μόνο τώρα, αλλά πάντα. Και επιπλέον, ο λαός είναι το μεγαλύτερο οχυρό μας, η μεγαλύτερη πηγή έμπνευσης, η μεγαλύτερη δύναμή μας. Διότι από αυτόν τον λαό αντλούμε όλα όσα είμαστε.

Και για αυτόν τον λαό δίνουμε ό,τι είμαστε. Δεν είμαι απλώς ο εαυτός μου. Εκπροσωπώ ένα ιστορικό σχέδιο 500 ετών αγώνα. Θα μπορούσα να σας πω: «Είμαι ο Γκουαϊκαϊπούρο (8), είμαι ο Ζαμόρα (9), είμαι ο Τσάβες», γιατί είμαι ο λαός. Και το να αγκαλιάζεις τον λαό, να δίνεις την εξουσία στον λαό, είναι ο λόγος ύπαρξής μας, η ίδια η ουσία του ιστορικού μας σχεδίου. Σε αυτόν τον δρόμο θα ευημερούμε πάντα, πάντα, όποιες κι αν είναι οι συνθήκες. Η απόφασή μας είναι απόλυτη: να μείνουμε πιστοί στον όρκο να οδηγήσουμε την πατρίδα μας στο μεγαλείο. Όμως, για να γίνει μεγάλη η Βενεζουέλα, δεν πρέπει να κάνουμε κακό σε κανέναν. Έτσι δεν είναι; Όπως και οι Ηνωμένες Πολιτείες, που επιθυμούν να ξαναβρούν το μεγαλείο τους. Ας το πετύχουν, λοιπόν, με προσπάθεια, με εργασία, με ειρηνική κλίση. Και όχι με απειλές, ούτε με πόλεμο. Φτάνει πια, δεν θέλουμε άλλους πολέμους. Αυτές είναι πεποιθήσεις. Μας καθοδηγούν πεποιθήσεις, δεσμεύσεις, όρκοι και μια θεϊκή, ιερή δύναμη που υπερβαίνει το ορατό. Διότι ο Θεός είναι μαζί μας και, όπως λέει ο λαός μας: «Αν ο Θεός είναι με εμάς, ποιος μπορεί να είναι εναντίον μας;». Έτσι, η νίκη, σε κάθε περίσταση, θα μας ανήκει πάντα. Γι’ αυτό έχουμε γαλήνη, ηρεμία και τη βεβαιότητα ότι υπερασπιζόμαστε την πιο δίκαιη υπόθεση που υπερασπίστηκε ποτέ. Και ότι η νίκη της ειρήνης μάς ανήκει.

Ι.Ρ.: Σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε, και καλή χρονιά!

(Η συνέντευξη αυτή ηχογραφήθηκε για τηλεοπτική μετάδοση. Η συνολική διάρκειά της είναι 1 ώρα και 4 λεπτά. Η παρούσα γραπτή εκδοχή είναι συντομότερη. Την επεξεργάστηκα ο ίδιος, αφαιρώντας τα λιγότερο σημαντικά σημεία και διατηρώντας τα ουσιώδη, εκείνα που συνδέονται στενότερα με τη διεθνή επικαιρότητα. Ι.Ρ.)

Πηγή:
https://www.jornada.com.mx/noticia/2026/01/01/mundo/nicolas-maduro-al-pueblo-de-eu-le-digo-que-aqui-en-venezuela-tiene-a-un-pueblo-amigo

Μετάφραση: Thierry Deronne, Venezuelainfos

Φωτογραφίες δημοσιευμένες με την ευγενική παραχώρηση του Ignacio Ramonet*

Ignacio Ramonet*: Δημοσιογράφος, πανεπιστημιακός και συγγραφέας ισπανικής καταγωγής με έδρα τη Γαλλία, ευρέως γνωστός για τις κριτικές του αναλύσεις γύρω από την παγκοσμιοποίηση, τα μέσα ενημέρωσης και τη γεωπολιτική.

Τρέχουσα δραστηριότητα (2026)
Στις αρχές Ιανουαρίου 2026, ο Ramonet συνεχίζει τη διεθνή δημοσιογραφική του δράση. Την 1η Ιανουαρίου 2026 πραγματοποίησε την ετήσια αποκλειστική συνέντευξή του με τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, η οποία μεταδόθηκε από το teleSUR. Κατά τη διάρκεια αυτής της εκτενούς συζήτησης, εξετάστηκαν η γεωπολιτική κατάσταση στη Λατινική Αμερική και οι προοπτικές διπλωματικού διαλόγου με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σταδιοδρομία και σημαντικές συνεισφορές

• Le Monde Diplomatique: Υπήρξε διευθυντής σύνταξης του έγκυρου αυτού μηνιαίου περιοδικού από το 1991 έως το 2008 και σήμερα διευθύνει την ισπανική του έκδοση.
• ATTAC: Το κύριο άρθρο του το 1997 στο Le Monde Diplomatique, με το οποίο υποστήριζε τον φόρο Τόμπιν (φόρος στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές), οδήγησε στη δημιουργία της ATTAC, ενός διεθνούς κινήματος για τον δημοκρατικό έλεγχο των χρηματοπιστωτικών αγορών.
• Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ: Διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διοργάνωση του πρώτου Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ στο Πόρτο Αλέγκρε της Βραζιλίας, το 2001.
• Ακαδημαϊκό έργο: Είναι διδάκτωρ σημειωτικής και υπήρξε καθηγητής θεωρίας της επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο Paris VII.

Κύρια δημοσιευμένα έργα
Ο Ramonet είναι συγγραφέας περισσότερων από 20 βιβλίων, πολλά από τα οποία αποτελούν έργα αναφοράς για ηγέτες της Λατινικής Αμερικής:

• Fidel Castro: Η ζωή μου (2006): Αναλυτική προφορική αυτοβιογραφία, βασισμένη σε περισσότερες από 100 ώρες συνεντεύξεων με τον εκλιπόντα Κουβανό ηγέτη.
• Hugo Chávez: Mi primera vida (2013): Πλήρης βιογραφία του πρώην προέδρου της Βενεζουέλας.
• Η γεωπολιτική του χάους (1997): Ανάλυση της παγκόσμιας τάξης μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.
• Η τυραννία της επικοινωνίας (1998): Κριτική ανάλυση της επίδρασης των μέσων μαζικής ενημέρωσης και των τεχνολογιών πληροφορίας στη σύγχρονη κοινωνία.

Σημειώσεις (του μεταφραστή)

1. Καλαμποκένια πίτα που αποτελεί βασικό στοιχείο της καθημερινής διατροφής στη Βενεζουέλα.
2. Λήψη του «Libro Azul» του Ούγκο Τσάβες: http://www.psuv.org.ve/wp-content/uploads/2013/10/libroazul.pdf. Στο κείμενο αυτό των 50 σελίδων, γραμμένο το 1990, ο μελλοντικός πρόεδρος αναπτύσσει τη μπολιβαριανή ιδεολογία και το όραμά του, βασισμένα στο «δέντρο των τριών ριζών»: Σιμόν Μπολίβαρ, Σιμόν Ροδρίγκεζ και Εσεκιέλ Ζαμόρα. Για την πνευματικότητα που πηγάζει από τις αυτόχθονες και αφροκαταγόμενες ρίζες και τη λαϊκή κουλτούρα αντίστασης, βλ. Carlos Ron: Saint José Gregorio Hernández and the Splendour of Venezuelan Popular Resistance (Δεκέμβριος 2025).
3. Radio Bemba: «στόμα με στόμα». Στη Βενεζουέλα και γενικότερα στη Λατινική Αμερική, η προφορική επικοινωνία έχει πρωτεύοντα ρόλο.
4. «Ψυχή σε οδύνη», «μοναχική θρηνωδός», μαγική φιγούρα της λαϊκής κουλτούρας και των αγροτικών τραγουδιών.
5. Το PSUV είναι το κύριο τσαβικό κόμμα: http://www.psuv.org.ve/psuv/
6. Συμμαχία προοδευτικών κομμάτων που στηρίζουν τη Μπολιβαριανή Επανάσταση.
7. Εκτεταμένη αγροτική περιοχή στη δυτική Βενεζουέλα.
8. Κεντρική μορφή της λαϊκής πνευματικότητας· ο Γκουαϊκαϊπούρο (1530–1568) ήταν ένας από τους ηγέτες των αυτόχθονων λαών που αντιστάθηκαν στην ισπανική εισβολή, πριν δολοφονηθεί από τους κατακτητές.
9. Στρατηγός των «γη και ελεύθεροι άνθρωποι», ο Εσεκιέλ Ζαμόρα (1817–1860) κινητοποίησε λαϊκό στρατό κατά της γαιοκτημονικής ολιγαρχίας μετά τον θάνατο του Μπολίβαρ και δολοφονήθηκε από αυτήν. Ο Ούγκο Τσάβες τον ανέδειξε σε πρόδρομο του μπολιβαριανού σοσιαλισμού.

Υπενθυμίζουμε στους αναγνώστες ότι η δημοσίευση άρθρων στον ιστότοπό μας δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι υιοθετούμε το περιεχόμενό τους. Πολιτική μας είναι να δημοσιεύουμε ό,τι θεωρούμε ενδιαφέρον, ώστε να βοηθούμε τους αναγνώστες να διαμορφώνουν τη δική τους άποψη. Κατά καιρούς δημοσιεύουμε και άρθρα με τα οποία διαφωνούμε πλήρως, διότι πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό οι αναγνώστες μας να έχουν πρόσβαση σε όσο το δυνατόν ευρύτερο φάσμα απόψεων.

Πηγή:konstantakopoulos.gr