Αρχική Blog Σελίδα 421

Η άποψη του Guardian για την ευρωπαϊκή απάντηση στον ιμπεριαλισμό «America first»: πολύ αδύναμη, πολύ διστακτική

0

Editorial The Guardian

Ο Σερ Κιρ Στάρμερ και οι Ευρωπαίοι ηγέτες οφείλουν να υπερασπιστούν την ισχύ του διεθνούς δικαίου, καθώς αναδύεται μια επικίνδυνη νέα παγκόσμια τάξη.

Δευτέρα 5 Ιανουαρίου 2026, 20:05 CET

Η αρχική αντίδραση των Ευρωπαίων ηγετών στην παράνομη στρατιωτική επέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ στη Βενεζουέλα δεν ήταν απλώς αδύναμη· είχε και εξαιρετικά μικρή διάρκεια ζωής. Αρνούμενα την Κυριακή να καταδικάσουν την επίθεση ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιορίστηκαν σε μια ευχολόγια έκκληση για «μια διαπραγματευμένη, δημοκρατική, χωρίς αποκλεισμούς και ειρηνική λύση στην κρίση, με επικεφαλής τους ίδιους τους Βενεζουελάνους». Η αυταπάτη αυτής της απάντησης αποκαλύφθηκε πλήρως την ίδια ημέρα, όταν ο κ. Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Εμείς κάνουμε κουμάντο».

Όσο για την αποκατάσταση της δημοκρατίας, αυτή έμεινε στα λόγια. Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε επίσης τις απειλές για περαιτέρω στρατιωτική δράση, εάν το κατασταλτικό καθεστώς που άφησε πίσω του μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο δεν συμμορφωθεί με τις επιταγές της Ουάσινγκτον. Όπως κατέδειξε από νωρίς ο παραγκωνισμός της βραβευμένης με Νόμπελ αντιπολιτευόμενης ηγετικής μορφής, Μαρίας Κορίνα Ματσάδο, η βούληση των Βενεζουελάνων δεν βρίσκεται στις προτεραιότητες του κ. Τραμπ.

Η «Επιχείρηση Απόλυτη Αποφασιστικότητα» αφορούσε την άσκηση ωμής ισχύος για την υποταγή ενός κυρίαρχου κράτους και τον έλεγχο της μελλοντικής πετρελαϊκής παραγωγής της Βενεζουέλας.

Απέναντι σε τόσο απροκάλυπτες ιμπεριαλιστικές φιλοδοξίες και σε μια προκλητική περιφρόνηση της πολυμερούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες, ο Σερ Κιρ Στάρμερ και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί του οφείλουν να πράξουν πολύ περισσότερα από το να κλείνουν τα μάτια και να μετατοπίζουν ανειλικρινώς το επίκεντρο της συζήτησης. Αφού αρχικά τόνισε την ανάγκη για δημοκρατική μετάβαση στη Βενεζουέλα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε τη Δευτέρα ότι «ούτε στήριξε ούτε ενέκρινε» τον τρόπο με τον οποίο απομακρύνθηκε ο κ. Μαδούρο. Το ίδιο θα πρέπει να κάνει και ο Σερ Κιρ, του οποίου οι μέχρι τώρα υπεκφυγές και ασάφειες στο ζήτημα ήταν επώδυνες στην παρακολούθησή τους. Όταν η Έμιλι Θόρνμπερι, πρόεδρος της κοινοβουλευτικής επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων των Εργατικών, προειδοποιεί ότι οι αμερικανικές ενέργειες στη Βενεζουέλα θα ενθαρρύνουν άλλους παγκόσμιους νταήδες να καταπατούν τους διεθνείς κανόνες, ο ίδιος γνωρίζει ότι έχει δίκιο.

Από την πλευρά τους, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις οφείλουν επειγόντως να σχεδιάσουν για έναν κόσμο στον οποίο η «Δύση», όπως παραδοσιακά νοείται, δεν αποτελεί πλέον χρήσιμη έννοια.

Η απροθυμία άσκησης κριτικής στον κ. Τραμπ συνδέεται εν μέρει με την ανάγκη να διατηρηθεί ο Αμερικανός πρόεδρος «με το μέρος μας», σε μια κρίσιμη στιγμή για την Ουκρανία.

Είναι αλήθεια ότι χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις ασφαλείας από τον Λευκό Οίκο για το μέλλον του Κιέβου, η δυνατότητα του Βλαντίμιρ Πούτιν να προωθήσει το δικό του αναθεωρητικό σχέδιο περιφερειακής κυριαρχίας θα ενισχυθεί δραστικά.

Όμως, ανεξέλεγκτος και χωρίς αντίλογο, ο επεκτατισμός του «America first» εξελίσσεται από μόνος του σε γεωπολιτική απειλή.

Μαζί με τα Ηνωμένα Έθνη, η Ευρώπη έχει καθήκον να αντισταθεί στην υποταγή του διεθνούς δικαίου στις ορέξεις παραβατικών υπερδυνάμεων που «αστυνομεύουν» τις δικές τους «σφαίρες επιρροής». Οι ηγέτες της πρέπει επίσης να διασφαλίσουν την ταχεία ανάπτυξη επαρκούς σκληρής ισχύος, ώστε να ασκήσουν και οι ίδιοι κάποια επιρροή. Ενδέχεται να μην έχουν άλλη επιλογή: αρκεί να σημειωθούν οι ανανεωμένες διεκδικήσεις του κ. Τραμπ επί της Γροιλανδίας, αυτόνομης περιοχής της Δανίας. Σε ραδιοφωνική συνέντευξη, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, δήλωσε ότι η αμερικανική απειλή πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη. Το γεγονός ότι μια τέτοια δήλωση μπορεί να γίνει ειλικρινά και δικαιολογημένα προκαλεί ίλιγγο.

Η αλλαγή καθεστώτος στο Καράκας ήρθε λίγες εβδομάδες μετά τη δημοσίευση μιας πολεμοχαρούς στρατηγικής εθνικής ασφάλειας, η οποία δεσμευόταν να «αποκαταστήσει την αμερικανική πρωτοκαθεδρία στο δυτικό ημισφαίριο». Η Κολομβία και η Κούβα έχουν πλέον τεθεί υπό προειδοποίηση, ενώ στη Δανία το ίδιο ισχύει και για έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ.

Με την Ουάσινγκτον στην εμπροσθοφυλακή, μια επικίνδυνη νέα παγκόσμια τάξη διαμορφώνεται με ταχύ ρυθμό. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρώπη οφείλει επειγόντως να υψώσει τη φωνή της υπέρ των αξιών της, ενώ ταυτόχρονα να οικοδομήσει την ικανότητα να υπερασπιστεί τα δικά της συμφέροντα. 

The Guardian

Cinq scénarios pour le Venezuela post-Maduro

0

L’opération militaire menée par les États-Unis à l’aube du 3 janvier, qui a permis de capturer Nicolas Maduro et son épouse puis de les emmener à New York, où ils ont été incarcérés, marque un tournant pour le continent américain. Après plusieurs mois de menaces d’intervention militaire et de renforcement constant des forces armées états-uniennes dans la région, ces dernières ont destitué un président étranger à l’issue d’une opération qui a duré un peu plus de deux heures.

Que ce soit sous le prétexte de la lutte contre le trafic de drogue ou au nom d’un changement de régime, le message est clair : les États-Unis sont prêts à agir de manière unilatérale, par la force et, au besoin, de façon illégale. Les répercussions seront vastes pour le Venezuela, bien sûr, mais aussi pour l’ensemble de l’Amérique latine.

Les réactions à l’intervention états-unienne ont été immédiates. La Colombie, qui a dépêché des troupes à sa frontière, se préparant à l’arrivée potentielle de réfugiés, a dénoncé les frappes comme un affront à la souveraineté des pays de la région. Cuba s’est joint à l’Iran, à la Russie et à d’autres adversaires de Washington pour condamner le raid devant les Nations unies. Quelques gouvernements, notamment celui de l’Argentine, ont en revanche apporté leur soutien sans réserve à cette opération.

Donald Trump a annoncé que les États-Unis allaient « diriger » le Venezuela jusqu’à ce qu’il y ait une « transition sûre, appropriée et judicieuse » du pouvoir, et assuré que son administration « n’avait pas peur d’envoyer des troupes au sol ».

Jusqu’à présent, peu de détails concrets sur la suite des événements ont été fournis. Beaucoup dépendra des prochaines actions de Washington et de la réaction de la classe politique vénézuélienne, qui est très divisée. En tant qu’expert des relations entre les États-Unis et l’Amérique latine, j’estime que cinq scénarios principaux sont plausibles.

1. Trump déclare avoir eu gain de cause et en reste là

Dans ce premier scénario, Trump proclame que la mission a été accomplie, présente la capture de Maduro comme un triomphe et réduit rapidement le rôle des États-Unis dans l’avenir immédiat du pays. Les institutions vénézuéliennes restent largement intactes. L’actuelle vice-présidente Delcy Rodriguez, le ministre de l’intérieur Diosdado Cabello et le ministre de la défense Vladimir Padrino Lopez dirigent un gouvernement reconstitué qui poursuit la ligne de gauche développée par feu Hugo Chavez, même si ce système est désormais privé de sa dernière figure de proue en la personne de Maduro.

Un tel développement conviendrait aux généraux états-uniens désireux de limiter les risques pour leurs troupes, ainsi qu’aux puissances étrangères soucieuses d’éviter un vide du pouvoir. A contrario, l’opposition vénézuélienne et les pays voisins qui ont subi des années d’afflux de réfugiés feraient la grimace.

Surtout, cela réduirait à néant l’influence sur le pays que Washington vient d’acquérir au prix de nombreux efforts. Après avoir pris la décision extraordinaire d’enlever un chef d’État, revenir en arrière et se contenter d’un léger remaniement du chavisme apparaîtrait comme une reculade contraire aux normes des interventions étrangères des États-Unis.

2. Un soulèvement populaire renverse le chavisme

Deuxième possibilité : le choc provoqué par la destitution de Maduro brise l’aura d’inévitabilité du gouvernement et déclenche un soulèvement populaire qui balaye le chavisme. Au vu de la vacance de la présidence et de l’affaiblissement des forces de sécurité, démoralisées ou divisées, une large coalition de partis d’opposition, de groupes de la société civile et de chavistes mécontents fait pression pour la mise en place d’un conseil de transition, peut-être sous l’égide de l’Organisation des États américains (OEA) ou des Nations unies.

Reste qu’une telle révolution, en particulier lorsqu’elle est soutenue par une ingérence extérieure, se déroule rarement sans heurts. Des années de répression politique, de crime organisé, de misère économique et d’émigration ont vidé la classe moyenne et les syndicats vénézuéliens de leur substance. Les colectivos armés – des groupes paramilitaires ayant un intérêt au maintien de l’ancien régime – opposeraient une résistance farouche. Il en résulterait peut-être non pas une avancée démocratique rapide mais une transition instable : un gouvernement provisoire fragile, des violences sporadiques et d’intenses luttes intestines sur les questions relatives aux amnisties et au contrôle du secteur pétrolier.

3. Les États-Unis installent à Caracas un pouvoir allié

Dans ce scénario, Washington tire parti de la nouvelle donne pour faire pression en faveur d’un changement complet de régime. Cela pourrait se traduire par un durcissement des sanctions à l’encontre des personnalités encore au pouvoir, par l’intensification des frappes contre les installations de sécurité et les milices, par un soutien secret aux factions insurgées et par l’utilisation du procès de Maduro comme d’une tribune mondiale pour délégitimer une fois pour toutes le chavisme.

Une personnalité reconnue en tant que leader de l’opposition serait portée au pouvoir à la suite d’une forme d’élection contrôlée, d’un conseil de transition ou d’une passation de pouvoir négociée – potentiellement, quelqu’un comme Maria Corina Machado, lauréate du prix Nobel de la paix 2025. Les États-Unis et leurs alliés proposeraient une restructuration de la dette et un financement de la reconstruction du pays en échange de réformes économiques libérales et d’un alignement géopolitique sur Washington.

Cette option est très risquée. Une transition ouvertement orchestrée par les États-Unis entacherait la légitimité du nouveau leadership vénézuélien, tant au niveau national qu’international. Elle aggraverait la polarisation du pays, renforcerait la dénonciation de l’impérialisme (ce qui est depuis longtemps un argument central du chavisme) et inciterait la Chine, Cuba, l’Iran et la Russie à s’ingérer également dans les affaires du pays. Un mouvement chaviste meurtri mais non brisé pourrait se transformer en résistance armée, faisant du Venezuela un nouveau théâtre d’insurrection de faible intensité.

4. Supervision par Washington et transition contrôlée

Une transition contrôlée : c’est l’option que Trump a ouvertement envisagée. Washington exercerait provisoirement sa tutelle sur le Venezuela. Les premières priorités seraient d’imposer une chaîne de commandement et de restaurer les capacités administratives du pays, de stabiliser la monnaie et le système de paiement, et de mettre en place des réformes progressives afin d’éviter l’effondrement de l’État pendant la transition.

Le calendrier politique serait alors une dimension essentielle. Washington exercerait une forte influence sur les dispositions provisoires en matière de gouvernance, les règles électorales et le calendrier des élections présidentielle et législatives, y compris la reconstitution des autorités électorales et la définition des conditions minimales pour la campagne électorale et l’accès aux médias. Les États-Unis n’auraient pas nécessairement besoin d’occuper le pays, mais ils pourraient avoir besoin de déployer des forces sur le terrain pour dissuader les fauteurs de troubles.

La logique économique de cette option reposerait sur le rétablissement rapide de la production pétrolière et des services de base grâce au soutien technique des États-Unis, à l’implication de leurs entreprises privées et à un allègement sélectif des sanctions. Des entreprises, telles que Chevron, la seule grande compagnie pétrolière états-unienne encore implantée au Venezuela, ou des prestataires de services pétroliers, comme Halliburton, seraient probablement les premiers bénéficiaires.

Là aussi, les risques sont considérables. Comme dans le cas précédent de l’arrivée au pouvoir d’une équipe ouvertement alignée sur Washington, une tutelle états-unienne pourrait attiser les sentiments nationalistes et valider le discours anti-impérialiste propre au chavisme. La menace implicite de l’utilisation de la force pourrait dissuader les groupes criminels, mais elle pourrait également approfondir le ressentiment et durcir la résistance des groupes armés, des partisans de Maduro ou de toute autre personne opposée à l’occupation.

5. Conflit hybride et instabilité contrôlée

Finalement, le plus probable est que tous les scénarios ci-dessus soient en quelque sorte mélangés : on assisterait alors à une lutte prolongée dans laquelle aucun acteur ne l’emporterait complètement. La destitution de Maduro pourrait affaiblir le chavisme, sans totalement détruire ses réseaux dans l’armée, l’administration et les quartiers défavorisés. L’opposition pourrait être revigorée mais demeurerait divisée. Sous Trump, les États-Unis seront puissants sur le plan militaire mais limités dans leur marge de manœuvre en raison de la lassitude de leur population à l’égard des guerres étrangères, de la perspective des élections de mi-mandat à venir et ees doutes quant à la légalité de leurs méthodes.

Dans ce cas de figure, le Venezuela pourrait sombrer dans plusieurs années d’instabilité contrôlée. Le pouvoir pourrait de facto être partagé entre une élite chaviste affaiblie, des figures de l’opposition cooptées dans le cadre d’un accord transitoire et des acteurs sécuritaires contrôlant des fiefs locaux. Les frappes sporadiques et les opérations secrètes des États-Unis pourraient se poursuivre en étant calibrées pour punir les fauteurs de troubles et protéger les partenaires privilégiés de Washington, sans aller jusqu’à une occupation de grande échelle.

Une doctrine Monroe 2.0 ?

Quel que soit l’avenir, ce qui semble clair pour l’instant, c’est que l’opération anti-Maduro peut être considérée, tant par ses partisans que par ses détracteurs, comme l’application d’une sorte de doctrine Monroe 2.0. Cette version, qui fait suite à la doctrine originale du XIXe siècle dans laquelle Washington mettait en garde les puissances européennes contre toute ingérence dans sa sphère d’influence, est une affirmation plus musclée selon laquelle les rivaux lointains des États-Unis et leurs clients locaux ne seront pas autorisés à avoir leur mot à dire sur le continent américain.

Ce message agressif ne se limite pas à Caracas. Cuba et le Nicaragua, déjà soumis à de lourdes sanctions états-uniennes et de plus en plus dépendants des soutiens russe et chinois, verront le raid vénézuélien comme un avertissement indiquant que même les gouvernements bien établis ne sont pas à l’abri si leur politique n’est pas suffisamment alignée sur celle de Trump. La Colombie, théoriquement alliée des États-Unis mais actuellement dirigée par un gouvernement de gauche qui a vivement critiqué la politique vénézuélienne de Washington, se retrouve prise en étau.

Les États petits et moyens, et pas seulement ceux d’Amérique latine, ne peuvent qu’être inquiets. Le Panama, dont le canal est essentiel au commerce mondial et à la mobilité navale des États-Unis, pourrait faire l’objet d’une pression renouvelée, Washington souhaitant pouvoir compter dans ce pays sur un pouvoir local qui sera proche de lui et qui bloquera les avancées chinoises dans les ports et les télécommunications. Le Canada et le Danemark auront également regardé cet épisode de très près, l’administration Trump ayant récemment rappelé avec force qu’elle convoite le Groenland.

Photo: Pancarte représentant Nicolas Maduro (et son prédécesseur Hugo Chavez) brandie lors d’une manifestation de soutien au régime à Caracas, le 4 janvier 2026, au lendemain de la capture du président vénézuélien par les États-Unis. Juan Barreto/AFP

Robert Muggah est cofondateur de l’Institut Igarapé, un groupe de réflexion brésilien indépendant qui bénéficie du soutien financier des gouvernements du Royaume-Uni, de la Banque interaméricaine de développement et de divers donateurs locaux au Brésil. Robert Muggah est également cofondateur de SecDev, un cabinet de conseil en cybersécurité et risques géopolitiques, et chercheur à l’université de Princeton. De plus amples informations sur ses affiliations sont disponibles sur les sites web des deux institutions.

https://theconversation.com/cinq-scenarios-pour-le-venezuela-post-maduro

Η πτώση του Μαδούρο, το Ιράν και το δίδαγμα για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο

0

του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.

Η κατάρρευση του καθεστώτος του Νικολά Μαδούρο παρουσιάζεται ως ένα λατινοαμερικανικό δράμα ή μια δοκιμασία της αποφασιστικότητας των ΗΠΑ. Αυτή η ερμηνεία είναι ατελής. Πέρα από τη Βενεζουέλα, αυτό το γεγονός αποκαλύπτει μια βαθύτερη στρατηγική πραγματικότητα. Η παγκόσμια στάση του Ιράν που εδώ και καιρό διογκωνόταν από ασύμμετρες συμμαχίες και πολιτικό συμβολισμό έχει περιοριστεί απότομα από τη γεωγραφία, τα όρια προβολής ισχύος και τις θαλάσσιες πραγματικότητες.

Για χρόνια, η Τεχεράνη αντιμετώπιζε τη Βενεζουέλα ως γεωπολιτικό φυλάκιο, μια μακρινή αλλά πολύτιμη πλατφόρμα από την οποία μπορούσε να σηματοδοτήσει την ανυπακοή, να αποφύγει τις κυρώσεις και να διεκδικήσει σημασία πέρα ​​από τη Μέση Ανατολή. Από στρατηγικής άποψης, το Καράκας εξυπηρετούσε το Ιράν όχι ως εταίρο ίσων, αλλά ως μια προοδευτική λειτουργική ψευδαίσθηση. Μια ψευδαίσθηση που βασιζόταν στην υπόθεση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν τη βούληση να δράσουν αποφασιστικά στο δικό τους ημισφαίριο. Αυτή η υπόθεση έχει πλέον διαψευσθεί.

Η γεωπολιτική δεν αποφασίζεται από τη ρητορική, αλλά από τον έλεγχο των σημείων ελέγχου (choke-points), αυτών των στρατηγικών θαλάσσιων και γεωγραφικών κόμβων μέσω των οποίων δρομολογείται η ισχύς, το εμπόριο και η επιρροή.

Η πτώση του Νικολά Μαδούρο είναι επομένως μια υπενθύμιση ότι η παγκόσμια επιρροή διατηρείται μέσω του ελέγχου κρίσιμων διαδρόμων, όχι συμβολικών συμμαχιών. Για το Ιράν, το μήνυμα είναι αδιαμφισβήτητο, ο στρατηγικός του χάρτης στενεύει.

Η Θαλάσσια και Γεωστρατηγική Διάσταση

Από την οπτική γωνία της θαλάσσιας ασφάλειας, η απομόνωση του Ιράν δεν είναι ιδεολογική, είναι δομική. Το Ιράν είναι μια ηπειρωτική δύναμη με περιορισμένη εμβέλεια, που εξαρτάται από πολιτικούς πληρεξουσίους και εξωχώρια περιβάλλοντα αντί για διαρκή θαλάσσια κυριαρχία. Η Βενεζουέλα παρείχε πολιτική πρόσβαση, όχι ναυτικό βάθος. Προσέφερε συμβολισμό χωρίς έλεγχο της θάλασσας.

Ωστόσο η πτώση του Μαδούρο καταδεικνύει ένα διαχρονικό στρατηγικό μάθημα: Η γεωγραφία ευνοεί όσους μπορούν να την επιβάλουν.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν χρειάζονταν παρατεταμένη κατοχή ή κλιμάκωση. Η κυριαρχία τους στην εφοδιαστική αλυσίδα, τις πληροφορίες και την θαλάσσια πρόσβαση στο Δυτικό Ημισφαίριο καθιστούσε την μακρινή εμπλοκή του Ιράν αβάσιμη. Αυτό δεν είναι απλώς ένα αποτέλεσμα της Βενεζουέλας, είναι ένα φαινόμενο επίδειξης.

 

Η ισχύς ρέει μέσω σημείων ελέγχου, όχι περιφερειών

Η παγκόσμια ισχύς ασκείται μέσω ενός περιορισμένου αριθμού στρατηγικών κόμβων: το Στενό του Ορμούζ, το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, η Διώρυγα του Σουέζ, ο Βόσπορος-Δαρδανέλια, η Διώρυγα του Παναμά, το Στενό του Μάλακα στην Ινδονησία και οι ολοένα και πιο αμφισβητούμενοι χώροι στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτές είναι οι αρτηρίες του διεθνούς συστήματος. Τα κράτη που τις επηρεάζουν διαμορφώνουν τα αποτελέσματα πολύ πέρα ​​από τα σύνορά τους.

Το Ιράν κατανοεί καλά αυτή τη λογική. Η στρατηγική του έχει εδώ και καιρό επικεντρωθεί στην εγγύτητα με τα σημεία ελέγχου, ιδιαίτερα στο Ορμούζ και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, όπου ακόμη και οι περιορισμένες ναυτικές ή διεκπεραιωτικές δυνατότητες μπορούν να έχουν υπερβολικά μεγάλες επιπτώσεις. Εδώ βρίσκεται η επιρροή της Τεχεράνης, δηλαδή κοντά στην έδρα του, σε κοντινή απόσταση και ενσωματωμένη σε πολύπλοκα περιφερειακά περιβάλλοντα.

Η Βενεζουέλα αντιπροσώπευε τον τρίτο πυλώνα, έξω από τη φυσική γεωγραφική σφαίρα του Ιράν. Η απώλειά της σηματοδοτεί ότι η επιρροή της Τεχεράνης μειώνεται απότομα όσο απομακρύνεται από τα εσωτερικά της ύδατα. Σε αντίθεση με τη Ρωσία ή την Κίνα, το Ιράν δεν διαθέτει τη ναυτική υποδομή, τα δίκτυα συμμαχιών και την οικονομική ανθεκτικότητα για να διατηρήσει μακρινές δεσμεύσεις υπό πίεση. Το συμπέρασμα είναι ανησυχητικό για την Τεχεράνη: το στρατηγικό της βάθος συρρικνώνεται, δεν επεκτείνεται .

Η Ναυτική Πραγματικότητα και τα Όρια της Ασυμμετρίας

Το ασύμμετρο δόγμα του Ιράν είναι αποτελεσματικό κοντά σε βασικά σημεία ελέγχου, όπου η γεωγραφία ενισχύει την αναστάτωση. Αλλά η ασυμμετρία χωρίς εγγύτητα χάνει την ισχύ της. Στο Δυτικό Ημισφαίριο, το Ιράν δεν είχε πρόσβαση σε θαλάσσιο έλεγχο, σε προωθημένες βάσεις ή σε κλιμακούμενη κυριαρχία. Μόλις οι Ηνωμένες Πολιτείες εδραιώθηκαν εντός της δικής τους στρατηγικής γειτονιάς, υποστηριζόμενες από απαράμιλλη θαλάσσια εφοδιαστική δυνατότητα, το αποτέλεσμα ήταν προκαθορισμένο.

Αυτό το επεισόδιο επιβεβαιώνει μια κλασική αρχή της ναυτικής στρατηγικής:

Η απόσταση ευνοεί τον αμυνόμενο μόνο όταν ο αμυνόμενος μπορεί να διατηρήσει την παρουσία του.

Το Ιράν δεν μπορούσε.

Επιπτώσεις σε όλο το Παγκόσμιο Σύστημα Σημείων Ελέγχου

Η πτώση του Μαδούρο θα έχει αντίκτυπο πολύ πέρα ​​από το Καράκας:

  • Στο Στενό του Ορμούζ, η Τεχεράνη μπορεί να επιδιώξει να αντισταθμίσει τις παγκόσμιες αποτυχίες σηματοδοτώντας αποφασιστικότητα πιο κοντά στην έδρα της.
  • Στην Ερυθρά Θάλασσα και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, οι πληρεξούσιοι του Ιράν ενδέχεται να αυξήσουν τη δραστηριότητά τους για να επιβεβαιώσουν τη σημασία τους κατά μήκος κρίσιμων εμπορικών οδών.
  • Στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου τέμνονται οι ενεργειακές οδοί και τα θαλάσσια σύνορα, οι περιφερειακοί παράγοντες θα αντλήσουν διδάγματα σχετικά με τη σημασία της αξιόπιστης ναυτικής ισχύος και της συνοχής των συμμαχιών.
  • Σε κανάλια και στενά παγκοσμίως, το επεισόδιο ενισχύει το γεγονός ότι ο έλεγχος δεν βασίζεται μόνο στην πολιτική ευθυγράμμιση, αλλά και στη βιώσιμη ναυτική ικανότητα.

Η πρόκληση του Ιράν για το διεθνές σύστημα γίνεται επομένως πιο συγκεντρωμένη, πιο περιφερειακή, και πιο προβλέψιμη.

Επιπτώσεις για τον Ελληνισμό την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ

Για την Ευρώπη και ιδιαίτερα για τα νότια και ναυτικά μέλη του ΝΑΤΟ όπως ο Ελληνισμός, αυτή η εξέλιξη κουβαλάει μαθήματα.

Καταρχάς, υπογραμμίζει τη συνεχιζόμενη σημασία της αξιοπιστίας της σκληρής ισχύος.

Η αποτροπή δεν διατηρείται μόνο μέσω δηλώσεων, αλλά μέσω της αποδεδειγμένης ικανότητας δράσης με αποφασιστικότητα όταν παραβιάζονται οι κόκκινες γραμμές.

Δεύτερον, ενισχύει τη σημασία της θαλάσσιας κυριαρχίας ως σταθεροποιητικής δύναμης. Ο έλεγχος των θαλάσσιων γραμμών επικοινωνίας, η υλικοτεχνική υπεροχή και η περιφερειακή παρουσία παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες στη διαμόρφωση των πολιτικών αποτελεσμάτων, παρά τους ισχυρισμούς ότι ο πόλεμος έχει μεταφερθεί εξ ολοκλήρου στον κυβερνοχώρο ή στον πληροφοριακό τομέα.

Τέλος, μας υπενθυμίζει ότι η πρόκληση του Ιράν για τη διεθνή τάξη είναι πραγματική αλλά όχι απεριόριστη. Η Τεχεράνη ευδοκιμεί σε γκρίζες ζώνες και σε επιτρεπτικά περιβάλλοντα. Όταν αντιμετωπίζει ενωμένη, γεωγραφικά πλεονεκτική δύναμη, οι επιλογές της στενεύουν ραγδαία.

Ένας κόσμος που εξακολουθεί να διέπεται από τη γεωγραφία

Το διεθνές σύστημα δεν έχει ξεφύγει από τη γεωγραφία. Απλώς έχει συγκεντρωθεί περισσότερο γύρω από λιγότερα, πιο ζωτικά σημεία. Η ήττα του Ιράν στη Βενεζουέλα επιβεβαιώνει ότι η επιρροή χωρίς πρόσβαση σε σημεία ελέγχου είναι προσωρινή και οι συμμαχίες χωρίς εκτελεστή εμβέλεια είναι εύθραυστες.

Από το Καράκας μέχρι το Ορμούζ, από τον Παναμά μέχρι το Σουέζ, και από τον Ινδικό μέχρι το Αιγαίο το μάθημα είναι: η ισχύς ακολουθεί τις οδούς του εμπορίου, της ενέργειας και της μετακίνησης και όσοι δεν μπορούν να τις φτάσουν δεν μπορούν να διαμορφώσουν τα αποτελέσματα.

Στη γεωπολιτική, όπως και στη θάλασσα, ο έλεγχος του περάσματος καθορίζει την ισορροπία δυνάμεων και η ισορροπία ευνοεί όσους κατανοούν ότι η παρουσία, η ικανότητα και η αποφασιστικότητα πρέπει να πλέουν μαζί .

*Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS).

 

 

 

 

 

Οι χρυσές λίρες της Κατοχής: Πόσες πήρε ο ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα και πόσες ξόδεψε

0

Ο πλήρης απολογισμός εσόδων – εξόδων της οργάνωσης του Ναπολέοντα Ζέρβα – Τα χρήματα που έλαβε από τους Βρετανούς – Νέα στοιχεία

Ένα από τα πιο πολυσυζητημένα θέματα που αφορά την Εθνική Αντίσταση είναι τι έγινε με τα χρήματα που λάμβαναν οι αντιστασιακές οργανώσεις από τους Βρετανούς, τις περίφημες «χρυσές λίρες». Μέχρι σήμερα, κάποιοι πιστεύουν ότι υπάρχουν ακόμα θαμμένες, κρυμμένες, χρυσές λίρες.

Μερικοί μάλιστα, ψάχνουν να βρουν, 80 χρόνια μετά, λίρες της Κατοχής. Είναι εντυπωσιακό, ότι μία από τις κορυφαίες αντιστασιακές οργανώσεις, ο ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα, όχι μόνο κρατούσε πλήρη στοιχεία για το πόσες λίρες έπαιρνε από τους Βρετανούς, πόσες ξόδευε και για ποιες ακριβώς αγορές.

Με εντολή του Ζέρβα είχε συγκροτηθεί επιτροπή που διαχειριζόταν τα οικονομικά της οργάνωσης και μετά το τέλος του πολέμου, ο ΕΔΕΣ ήταν η μόνη οργάνωση που έδωσε στη δημοσιότητα πλήρη απολογισμό των οικονομικών δραστηριοτήτων του. Βέβαια, με το θέμα έχουμε ασχοληθεί και πριν λίγους μήνες, αλλά η ανεύρεση από εμάς και η αποκάλυψη, όπως θα δούμε, νέων στοιχείων, μας οδήγησε στη συγγραφή καινούργιων άρθρων.

Οι χρυσές λίρες της Κατοχής: Πόσες πήρε ο ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα και πόσες ξόδεψε
Γεώργιος Αγόρος, βασικό στέλεχος του ΕΔΕΣ

Οι πρώτες λίρες των Βρετανών στον ΕΔΕΣ

Ο αγώνας του ΕΔΕΣ, που ιδρύθηκε τον Σεπτέμβριο του 1941, κατά την Αριστερά, ως «αντίβαρο του ΕΛΑΣ» έγινε κάτω από αντίξοες συνθήκες. Πρωταρχικός στόχος της οργάνωσης ήταν η προστασία των αμάχων κατοίκων της επαρχίας, τόσο από τα αντίποινα των Αρχών Κατοχής όσο και από διάφορους ληστοσυμμορίτες. Σύντομα η Οργάνωση υποχρεώθηκε να αναλάβει δράση και εναντίον καπετάνιων άλλων Οργανώσεων, που είχαν εξελιχθεί σε μάστιγα για αγρότες και κτηνοτρόφους, οι οποίοι έφταναν στο σημείο να ζητούν από απόγνωση τη βοήθεια των Αρχών Κατοχής!

Ο Ζέρβας δεν ήθελε να επιβαρύνει τους χωρικούς για τη συντήρηση των ανδρών του. Έτσι, αξιοποίησε το γεγονός ότι οι Σύμμαχοι θεωρούσαν την Ελλάδα, λόγω της μορφολογίας του εδάφους της, πρόσφορη για αντιστασιακή δράση. Όπως γράφει ο Δρ. Ιωάννης Σ. Παπαφλωράτος: «… ο Ζέρβας ουδέποτε εξήρτησε τη δράση του από τα χρήματα των Βρετανών και διατήρησε την ανεξαρτησία του και την αντενέργειά του. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα συχνά οι Βρετανοί να διακόπτουν τόσο τη χρηματοδότηση, όσο και την τροφοδοσία των ανταρτών του ΕΔΕΣ με όπλα». Βέβαια, η Αριστερά διαφωνεί κάθετα με αυτή την άποψη.

Οι χρυσές λίρες της Κατοχής: Πόσες πήρε ο ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα και πόσες ξόδεψε
Ο Ζέρβας με συνεργάτες του

Οι πρώτες βρετανικές λίρες που έφτασαν στα χέρια του του Ν. Ζέρβα δόθηκαν σε αξιωματικούς για να συγκροτήσουν αντάρτικες ομάδες σε Θεσσαλία, Φθιώτιδα και Φωκίδα. Αυτό δεν έγινε. Φαίνεται ότι κάποιοι πήραν τα χρήματα, χωρίς να κάνουν απολύτως τίποτε… Ευτυχώς ο Ζέρβας είχε κρατήσει ένα μικρό ποσό, το οποίο έδωσε στον Δημήτριο Ίσκο, για να αγοράσει τα πρώτα τρόφιμα, που θα κατανάλωναν οι αντάρτες όταν θα έβγαιναν στο βουνό.

Ο Ζέρβας ξεκίνησε για το βουνό, τον Ιούλιο του 1942 με σχεδόν άδειες τσέπες. Ποτέ δεν κατέφυγε σε προαιρετικούς ή υποχρεωτικούς εράνους, επιτάξεις, επιβολή φορολογίας στους αγρότες. Αρχικά, βασίστηκε σε χρήματα συγγενών και φίλων, καθώς και όσα χρήματα έφερναν μαζί τους όσο έρχονταν από την Αθήνα. Ακόμα και εχθροί του Ζέρβα, παραδέχονται ότι εξοφλούσε πάντοτε πλήρως τις αγορές του, σε τιμές του ελεύθερου εμπορίου μην αφήνοντας να δημιουργηθούν χρέη.

Οι χρυσές λίρες της Κατοχής: Πόσες πήρε ο ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα και πόσες ξόδεψε
Αγόρος, Ζέρβας και ο Βρετανός σύνδεσμος Μπαρνς, με μία νεαρή

Η επιτροπή διαχείρισης των οικονομικών του ΕΔΕΣ – Ο επικεφαλής της, Αντώνιος Πετάσης

Πώς κατάφερε όμως ο Ζέρβας, να διαχειριστεί με διαφανή τρόπο τα ποσά που λάμβανε από τους Βρετανούς, σε καιρό πολέμου μάλιστα και να δώσει στη δημοσιότητα τον πλήρη απολογισμό των οικονομικών του, μετά τον πόλεμο; Αυτό έγινε διότι από τη μέρα εξόδου του στο βουνό, ο Ζέρβας είχε συστήσει μία επιτροπή, που διαχειριζόταν τα οικονομικά του ΕΔΕΣ και απέδιδε, σε τακτά χρονικά διαστήματα, λογαριασμό στον ίδιο. Επικεφαλής αυτής της επιτροπής ήταν ο εμπορικός αντιπρόσωπος Αντώνιος Πετάσης, ο οποίος ήταν και ο συντάκτης της τελευταίας και συγκεντρωτικής αναφοράς προς τον Ζέρβα.

Αναφέρουμε προς το παρόν, ότι σύμφωνα με τον Πετάση, οι οικονομικές υπηρεσίες του ΕΔΕΣ έλαβαν συνολικά 221.760 χρυσές βρετανικές λίρες, 95.825 βρετανικές στρατιωτικές λίρες και 4.441.054 497 δραχμές, από τις αρχές Νοεμβρίου 1942 ως τον Απρίλιο του 1945. Επιπλέον, οι διάφοροι απεσταλμένοι του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής, έδωσαν απευθείας στα τοπικά αρχηγεία του ΕΔΕΣ στο βουνό 38.000-40.000 χρυσές λίρες, από τον Μάιο του 1943 ως τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους. Το ποσό αυτό δεν συμπεριλήφθηκε στην αναφορά του Πετάση, γιατί οι κατά τόπους επικεφαλής δεν έδωσαν στην οικονομική υπηρεσία αναλυτικό απολογισμό για τα χρήματα αυτά.

Οι χρυσές λίρες της Κατοχής: Πόσες πήρε ο ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα και πόσες ξόδεψε
Ο Αντώνιος Πετάσης στη μοναδική φωτογραφία του

Αναλυτική κατάσταση με τα χρήματα που εισέπραξε και ξόδεψε ο ΕΔΕΣ

Ο Δρ. Ιωάννης Σ. Παπαφλωράτος στη ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΑ του περιοδικού «ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ» (2007) με τίτλο «ΕΔΕΣ- ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ» παρουσιάζει αναλυτικά, ανά μήνα, τα χρήματα που έλαβε ο ΕΔΕΣ. Θα αναφέρουμε ενδεικτικά, ότι τον Νοέμβριο του 1942 έλαβε τα πρώτα χρήματα (1.000 χρυσές λίρες), τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 1943 έλαβε 1.270 χρυσές λίρες και 4.000.000 δραχμές, ενώ από τον Μάρτιο ως τον Ιούνιο του ίδιου έτους έλαβε 13.895 χρυσές λίρες και 217.000.000 δραχμές. Στη συνέχεια για το 1943, η βοήθεια κυμαινόταν από 7.000 χρυσές λίρες (Οκτώβριος 1943), μέχρι 20.570 χρυσές λίρες (Αύγουστος 1943).

Το 1944, η βοήθεια ήταν μεγαλύτερη και ανελλιπής, ως τον Οκτώβριο του 1944 (εξαίρεση αποτελεί ο Φεβρουάριος του 1944, που δεν δόθηκαν χρήματα στον ΕΔΕΣ). Το μεγαλύτερο ποσό, το έλαβε η οργάνωση ήταν τον Αύγουστο του 1944 (30.611 χρυσές λίρες και 1.743.150.000 δραχμές). Ο Ζέρβας έκρινε ότι δεν μπορούσε να αξιοποιηθεί όλο το ποσό των βρετανικών λιρών και ήταν απαραίτητη η μετατροπή του σε δραχμές. Σταδιακά εξαργυρώθηκαν 56.247 χρυσές βρετανικές λίρες (από τις 221.760) και εισπράχθηκαν 1.198.863.346.026 δραχμές.

Ας δούμε όμως τα έξοδα του ΕΔΕΣ. Αυτά αφορούσαν, τροφοδοσία και επιδόματα τμημάτων του Γενικού Αρχηγείου, τροφοδοσία και επιδόματα διαφόρων μονάδων, βοηθήματα και ενισχύσεις, γενικά έξοδα και έξοδα της οργάνωσης της Αθήνας. Αναλυτικά:

α) Γενικό Αρχηγείο: 19.881 χρυσές λίρες, 443.947.980.605 δραχμές. Ο Δρ. Ιωάννης Σ. Παπαφλωράτος παραθέτει αναλυτικά ανά μήνα τα έξοδα αυτά, δεν θεωρούμε ότι έχει κάποια ιδιαίτερη σημασία η αναφορά τους.

β) Διάφορες μονάδες: 123.401 χρυσές λίρες, 581.605.381.687 δραχμές.

γ) Βοηθήματα και ενισχύσεις: 9.121 χρυσές λίρες, 40.379.464.000 δραχμές

δ) Πολεμικές ζημίες: 6.252 χρυσές λίρες, 935.536.039 δραχμές

ε) Έξοδα Οργάνωσης (ΕΔΕΣ) Αθηνών: 2.803 χρυσές λίρες, 4.013.328.697 δραχμές

στ) Αγορασθέντα κτήνη (παλαιότερα, έτσι ονομάζονταν τα ζώα, ιδίως αυτά που χρησιμοποιούνταν για μεταφορές π.χ. τα μουλάρια, τα άλογα και τα γαϊδούρια, η βοήθεια που πρόσφεραν στον Ελληνικό Στρατό και τις αντιστασιακές οργανώσεις τα ζώα αυτά, ήταν ανεκτίμητη): 681 χρυσές λίρες, 29.350.000 δραχμές. Δυστυχώς, τα περισσότερα από τα ζώα αυτά πέθαναν στη διάρκεια των επιχειρήσεων. Το σύνολο των ποσών που δαπανήθηκαν (α-στ) ήταν 165.474 χρυσές λίρες και 1.190.821.147.178 δραχμές.

Οι χρυσές λίρες της Κατοχής: Πόσες πήρε ο ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα και πόσες ξόδεψε
Ο Ναπολέων Ζέρβας προσερχόμενος σε παρέλαση

Βοήθεια σε άπορους και πυρόπληκτους

Ένα σημαντικό ποσό επίσης διέθεσε ο ΕΔΕΣ στους άπορους κατοίκους των χωριών των περιοχών δράσης του. Επίσης, όταν τον Ιούλιο του 1943, οι Ιταλοί πυρπόλησαν χωριά, αλλά και απομονωμένες αγροικίες στην περιοχή του Βάλτου Αιτωλοακαρνανίας, το Γενικό Αρχηγείο του ΕΔΕΣ έσπευσε να συνδράμει με 9.121 λίρες και 40.379.464.000 δραχμές. Να σημειώσουμε ότι τα χρήματα αυτά είναι ανεξάρτητα από τη συμμαχική βοήθεια προς τα δεκάδες πυρόπληκτα χωριά εκείνη την εποχή. Οι κάτοικοι των χωριών αυτών βρίσκονταν σε τραγική θέση και σαφώς η βοήθεια των Συμμάχων και του ΕΔΕΣ ήταν σημαντική.

Επίσης δόθηκαν κάποια χρήματα για λειτουργικά και άλλα έξοδα του Γενικού Αρχηγείου, πέρα από αυτά που αναφέραμε παραπάνω. Αναλυτικά:

α) Οδοιπορικά, τροφοδοσία, αποζημίωση: 1.627 λίρες, 8.569.044.000 δραχμές σε συνδέσμους και πληροφοριοδότες.

β) Γραφική ύλη: 146 λίρες, 23.444.844.300 δραχμές

γ) Μεταφορές τροφίμων και όπλων, αποζημιώσεις κτηνών και ημιόνων: 562 λίρες, 87.732.200 δραχμές

δ) Παραστάσεις σε εθνικές εορτές, κηδείες και μικροέξοδα 147 λίρες, 16.588.940.650 δραχμές

ε) Ελλείμματα χρηματαποστολών, κυρίως αυτά αφορούν χρήματα που κατασχέθηκαν σε συνδέσμους κ.ά.: 47 λίρες 6.558.000 δραχμές

στ) Έκτακτες δαπάνες: 240 λίρες, 51.406.187.000 δραχμές

ζ) Αποζημιώσεις: 168 λίρες, 16.800.000 δραχμές και

η) Αγορές και επισκευές εργαλείων και σκευών: 398 λίρες, 20.290.000.000 δραχμές

Το συνολικό ποσό των παραπάνω ανήλθε σε 3.335 λίρες, 120.710.106.150 δραχμές.

Η απροσδόκητη ζημιά του ΕΔΕΣ από τη συμμαχική επιχείρηση στην Ήπειρο που δεν έγινε ποτέ.

Οι χρυσές λίρες της Κατοχής: Πόσες πήρε ο ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα και πόσες ξόδεψε
Ο Ναπολέων Ζέρβας με άνδρες του ΕΔΕΣ

Τον Ιούνιο του 1943, το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής έδωσε εντολή στον ΕΔΕΣ για αγορά και αποθήκευση τροφίμων εν όψει απόβασης, στις ακτές της Ηπείρου (που δεν έγινε ποτέ). Ο ΕΔΕΣ ξόδεψε 5.194 λίρες και 8.796.714 δραχμές, για την αγορά τροφίμων που μεταφέρθηκαν στις περιοχές Πηγών και Τετράκωμου. Όμως, οι Γερμανοί κατέσχεσαν τα τρόφιμα αυτά, κατά τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του Οκτωβρίου 1943.

Οι Εδεσίτες αναπλήρωσαν, με αργούς ρυθμούς τα τρόφιμα αυτά, όμως και τα νέα τρόφιμα που αγόρασαν κατασχέθηκαν από τους Ναζί κατά τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του Σεπτεμβρίου 1944. Η συνολική ζημιά του ΕΔΕΣ ήταν 6.252 λίρες και 135.536.039 δραχμές.

Οι χρυσές λίρες της Κατοχής: Πόσες πήρε ο ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα και πόσες ξόδεψε
Κέρκυρα, 26 Δεκεμβρίου 1944, ο Αντισυνταγματάρχης του ΕΔΕΣ Γεώργιος Αγόρος και ο κυβερνήτης του αγγλικού μεταγωγικού κατά την άφιξή τους στο Καφέ Γυαλί

Επίλογος

Μετά την αποχώρηση των Γερμανών, ο ΕΛΑΣ υπό τον Βελουχιώτη επιτέθηκε στον ΕΔΕΣ. Το αποτέλεσμα ήταν 8.000 μαχητές της οργάνωσης και 7.000 άμαχοι να γίνουν «πρόσφυγες» και να μεταβούν στην Κέρκυρα, ως τον Απρίλιο του 1945. Για τη συντήρησή τους δαπανήθηκαν περίπου 24.000 χρυσές βρετανικές λίρες (95.825 βρετανικές στρατιωτικές λίρες). Τέλος, οι Βρετανοί έδωσαν στον ΕΔΕΣ 67.686 χρυσές λίρες για να τις παραδώσει στους κατοίκους των χωριών της Ηπείρου που τα σπίτια τους είχαν πυρποληθεί από τους Γερμανούς και ήταν άστεγοι.

Το Γενικό Αρχηγείο του ΕΔΕΣ απέδωσε ξεχωριστό λογαριασμό για το ποσό αυτό απευθείας στους Βρετανούς. Τα στοιχεία που παραθέτει ο Δρ. Ιωάννης Σ. Παπαφλωράτος δείχνουν ότι τα χρήματα που πήρε από τους Βρετανούς ο ΕΔΕΣ, σχεδόν εξ ολοκλήρου αξιοποιήθηκαν κατά τον καλύτερο τρόπο. Προκαλεί εντύπωση η άψογη διαχείριση των οικονομικών και η λεπτομερής καταγραφή εσόδων-εξόδων μέσα σε αντίξοες συνθήκες.

Ο Ζέρβας τήρησε την υπόσχεση που είχε δώσει βγαίνοντας «στο βουνό»: «… όταν θα καταθέσουμε τα όπλα μας, θα καταθέσουμε και την πολιτεία (τον τρόπο ζωής, τα πεπραγμένα) μας, για να μας κρίνει ο λαός». Φυσικά, μπορεί να γίνει κριτική για τη διαχείριση των χρημάτων που έλαβε ο ΕΔΕΣ. Ο Ηπειρώτης λογοτέχνης Γιώργος Κοτζιούλας, δεν έχει και την καλύτερη άποψη για τον Ζέρβα: “Ο Ζέρβας…έναν ήχο αγαπούσε: της λίρας -κι ένα βρόντο σκιαζόταν: της κουμπούρας. Από διπλωματίες και πρωτόκολλα δεν έπαιρνε χαμπέρι”.Τι έκανε όμως ο ΕΛΑΣ; Παρέδωσε ανάλογη κατάσταση με τα χρήματα που έλαβε και έδωσε; Μετά τον θάνατο του Άρη Βελουχιώτη, τι απέγιναν οι λίρες που είχε μαζέψει και κουβαλούσε πάντα μαζί του;Όλα αυτά, θα τα δούμε σε άρθρο μας το επόμενο Σ/Κ.

Πηγή: Δρ. Ιωάννης Σ. Παπαφλωράτος, «ΕΔΕΣ-ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ», Μονογραφία του περιοδικού «ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ», ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ, 2007

https://www.protothema.gr/stories/article/1752366/oi-hruses-lires-tis-katohis-poses-pire-o-edes-kai-poses-xodepse/

Το FIR Αθηνών σχετίζεται με την εθνική ασφάλεια. Γι αυτό το πρόβλημα με το black out είναι σοβαρό. Τι διακυβεύεται

6

Είτε το σύστημα κατέρρευσε λόγω μη εκσυγχρονισμού και ανανέωσής του-παρά τα δισεκατομμύρια που εισέρρευσαν στη χώρα- είτε πρόκειται για κυβερνοεπίθεση, το πρόβλημα που παρουσιάσθηκε στο FIR Αθηνών έχει διαστάσεις εθνικής ασφάλειας και κινδύνους απώλειας δικαιωμάτων της χώρας τα οποία, δικαιώματα, η Ελλάδα προσπαθεί να διαφυλάξει ως κόρη οφθαλμού.

Το γεγονός αναδεικνύει εύστοχα με σχόλιό του ο Ευάγγελος Βενιζέλος και αξίζει να το παραθέσουμε διότι αναφέρεται και στο ιστορικό υπόβαθρο του θέματος.

Γράφει ο κ. Βενιζέλος: 

«Για κάθε χώρα η Διαχείριση της Εναέριας Κυκλοφορίας (ATM), η παροχή Υπηρεσιών Εναέριας Κυκλοφορίας (ATS) και όλα τα συναφή ζητήματα που σχετίζονται με αυτό που συνήθως ονομάζουμε FIR, είναι υψίστης σοβαρότητας ζητήματα αεροναυτιλίας και ασφάλειας πτήσεων.

Για την Ελλάδα επιπλέον αυτής της ιδιαίτερα σοβαρής όψης, η διαχείριση του FIR Αθηνών έχει,  τα τελευταία πενήντα χρόνια και ιδίως μετά την αποχώρηση ( το 1974 ) και την επιστροφή (το 1980) στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, συνδεθεί με τον σκληρό πυρήνα της εθνικής  ασφάλειας: με το σύστημα αεράμυνας, τη δέσμευση περιοχών για πεδία βολής και ασκήσεων  και κυρίως με την απαίτηση μας τα  αεροσκάφη να υποβάλουν σχέδια πτήσης πριν εισέλθουν στο FIR Αθηνών.

Αντιγράφω για λόγους ακριβείας από το σχετικό σημείωμα που είναι αναρτημένο στον ιστότοπο του Υπουργείου Εξωτερικών:

«Το FIR Αθηνών καλύπτει τον ελληνικό εθνικό εναέριο χώρο και επιπλέον διάσπαρτα τμήματα του διεθνούς εναερίου χώρου, δεδομένου ότι δεν άπτεται ζητημάτων κυριαρχίας, αλλά δικαιοδοσίας. Η Τουρκία ήταν εξ αρχής παρούσα στις παραπάνω συνδιασκέψεις και αποδέχθηκε τον καθορισμό του εναέριου χώρου για τον οποίο υπεύθυνη ορίσθηκε η Ελλάδα. Σύμφωνα με τους κανόνες του ICAO και τη διεθνή πρακτική, η Ελλάδα απαιτεί, για λόγους ασφάλειας των πολιτικών πτήσεων, όπως όλα τα αεροσκάφη, πολιτικά και στρατιωτικά, υποβάλλουν σχέδια πτήσεως πριν από την είσοδό τους στο FIR Αθηνών. Παρά ταύτα, τον Αύγουστο του 1974, η Τουρκία αυθαίρετα εξέδωσε τη ΝΟΤΑΜ 714 (“ειδοποίηση προς αεροναυτιλλομένους”) με την οποία προσπαθούσε να επεκτείνει τον χώρο της δικαιοδοσίας της μέχρι το μέσο του Αιγαίου εντός του FIR Αθηνών. Η Ελλάδα τότε κήρυξε το Αιγαίο επικίνδυνη περιοχή (NOTAM 1157). Ο ICAO, απηύθυνε έκκληση και στις δύο πλευρές χωρίς επιτυχία. Τέλος, η ‘Αγκυρα, το 1980, και πάλι μονομερώς, ανακάλεσε τη ΝΟΤΑΜ 714 όταν διαπίστωσε ότι το μέτρο έβλαπτε τα συμφέροντά της και ιδίως τον τουρισμό της. Ωστόσο, η Τουρκία έκτοτε, με το επιχείρημα ότι η Σύμβαση του Σικάγο δεν αφορά στα κρατικά αεροσκάφη, σταθερά αρνείται να υποβάλει σχέδια πτήσεων για τις εισόδους των στρατιωτικών αεροσκαφών της εντός του FIR Αθηνών, διαπράττοντας, έτσι, πολυάριθμες παραβάσεις των κανόνων Εναέριας Κυκλοφορίας και δημιουργώντας κινδύνους για την ασφάλεια της πολιτικής αεροπορίας. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία εξαναγκάζεται να προβαίνει σε διαδικασίες αναγνώρισης των αγνώστων στις αρμόδιες αρχές εναέριας κυκλοφορίας ιχνών αεροσκαφών, που έχουν εισέλθει στο FIR Αθηνών χωρίς να έχουν υποβάλει σχέδιο πτήσεως.»

Δεν αναφέρομαι τώρα ούτε στην ιστορία ούτε στις βαθύτερες πτυχές των θεμάτων αυτών. Αναφέρομαι στη σημασία που έχει, κατά πάγια ελληνική θέση, η διαχείριση του FIR Αθηνών που αφορά την ασφάλεια πτήσεων, από πλευράς εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής εθνικής ασφάλειας και άμυνας. Υποθέτω ότι η Κυβέρνηση ως ενιαίο κέντρο άσκησης της πολιτικής αυτής υπό τον Πρωθυπουργό, έχει πλήρη αίσθηση ότι το χθεσινό επεισόδιο αδυναμίας ελέγχου και διαχείρισης του FIR Αθηνών, που ευτυχώς αποκαταστάθηκε, πρέπει βεβαίως να διερευνηθεί σε πλήρες βάθος, κυρίως όμως δεν πρέπει να επαναληφθεί.

Γιατί και στα δύο επίπεδα στα οποία ρυθμίζονται τα θέματα αυτά, το διεθνές ( Σύμβαση του Σικάγο και  ICAO) και το ενωσιακό (Single European Sky με την EASA, τους σχετικούς κανονισμούς, το Eurocontrol κλπ ), προβλέπεται ότι σε έκτακτες περιστάσεις εφαρμόζονται contingency plans, συμφωνημένα από πριν ή επιβαλλόμενα που φτάνουν μέχρι την ανάθεση της προσωρινής διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας σε γειτονικές χώρες μέλη της ΕΕ (όπως η Ιταλία, η Βουλγαρία ή η Κύπρος), αλλά στο επίπεδο του ICAO αυτό μπορεί να αφορά και γειτονική χώρα που δεν είναι κράτος μέλος της ΕΕ».

Ο κ. Βενιζέλος επισημαίνει μια βλάβη που μπορεί να αφήσει τα ίχνη της αλλά μπορεί και να είναι επιδιορθώσιμη.

Υπάρχει και ένα πιο αρνητικό ενδεχόμενο. Ο ICAO μετά απο επανειλημμένες- αν συμβούν- βλάβες στο σύστημα να συζητήσει το ενδεχόμενο περιορισμού του δικαιώματος στην Αθήνα. Και τότε όλο το σύστημα άμυνας που οικοδομήθηκε μεταπολιτευτικά απέναντι στην Τουρκία να καταρρεύσει. Διότι η φιλοσοφία του συστήματος βασίζεται στα σημερινά όρια του FIR Αθηνών.

Το συμβάν αναδεικνύει στην επικαιρότητα και ένα άλλο ζήτημα. Τις κυβερνοεπιθέσεις που μπορεί να δεχθεί το σύστημα του FIR. Και αν είναι συχνές τι γίνεται;

Το αρχικό σύστημα internet δημιουργήθηκε για τις ανάγκες του αμερικανικού στρατού, λεγόταν ARPANET και η φιλοσοφία του ήταν αν κοπεί ή επηρεαστεί ένα μέρος των επικοινωνιών πως θα λειτουργήσει το υπόλοιπο. Ήταν, δηλαδή, ένα σύστημα που μπορούσε να λειτουργήσει τοπικά, περιφερειακά. Δεν υπήρχε κέντρο που αν χτυπηθεί να καταρρεύσει ολόκληρο.

Αν η δομή του συστήματος FIR Αθηνών βασιζόταν σε αυτήν την φιλοσοφία θα μπορούσε με την κυβερνοεπίθεση στο κέντρο να λειτουργήσουν τα άλλα συστήματα οπότε η βλάβη να ήταν πολύ μικρότερη ή και να είχε αποτραπεί.

Το χάος που προκλήθηκε στα ελληνικά αεροδρόμια, με πτήσεις καθηλωμένες και το FIR Αθηνών κλειστό, δεν είναι απλώς ένα ακόμη «τεχνικό πρόβλημα». Είναι ένα καμπανάκι για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε κρίσιμες υποδομές στη χώρα: με λογική συγκεντρωτισμού σε έναν κόσμο που απαιτεί ανθεκτικότητα.

Τι γνωρίζουμε μέχρι στιγμής

Τα επιβεβαιωμένα δεδομένα είναι συγκεκριμένα: σοβαρό τεχνικό πρόβλημα στις ραδιοεπικοινωνίες των Κέντρων Ελέγχου Περιοχής, δυσλειτουργία στα κεντρικά συστήματα ραδιοσυχνοτήτων της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, αδυναμία ασφαλούς επικοινωνίας πιλότων και ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Το αποτέλεσμα ήταν καθολικό: αναστολή αναχωρήσεων και αφίξεων σε όλη τη χώρα, αβεβαιότητα για τους επιβάτες και καμία σαφής ώρα επαναλειτουργίας.

Αυτό που έχει σημασία δεν είναι μόνο η βλάβη αυτή καθαυτή. Είναι το γεγονός ότι ένα πρόβλημα σε «κεντρικό» σύστημα μπόρεσε να παραλύσει ολόκληρο τον ελληνικό εναέριο χώρο.

Ήταν κυβερνοεπίθεση;

Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση κυβερνοεπίθεσης. Ταυτόχρονα, όμως, δεν υπάρχει και σαφής διάψευση. Η ταυτόχρονη κατάρρευση σε πανελλαδικό επίπεδο, η εμπλοκή τηλεπικοινωνιακών παρόχων και η αδυναμία άμεσης επαναφοράς δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν ήταν τοπικό.

Σε κρίσιμες υποδομές, ακόμη και όταν υπάρχει κυβερνοεπίθεση, η πλήρης εικόνα σπάνια δημοσιοποιείται άμεσα. Αυτό σημαίνει ότι το ερώτημα παραμένει ανοιχτό. Όμως, ακόμη κι αν αποδειχθεί ότι δεν υπήρξε κακόβουλη ενέργεια, το συμπέρασμα δεν αλλάζει ουσιαστικά.

Το πραγματικό ζήτημα: ο σχεδιασμός

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι «γιατί έπεσε το σύστημα», αλλά «γιατί, όταν έπεσε, έπεσαν όλα μαζί». Η απάντηση βρίσκεται στον συγκεντρωτικό σχεδιασμό.

Όταν ένα σύστημα βασίζεται σε ένα κέντρο – σε έναν κεντρικό κόμβο, σε μία αλυσίδα ραδιοσυχνοτήτων ή σε ένα σημείο ελέγχου – τότε δημιουργείται ένα μοναδικό σημείο αποτυχίας. Αν αυτό το σημείο καταρρεύσει, η λειτουργία σταματά καθολικά.

Αυτός ο σχεδιασμός είναι αποδοτικός σε κανονικές συνθήκες. Είναι, όμως, εύθραυστος σε συνθήκες κρίσης.

Το μάθημα του ARPANET

Το πρώτο δίκτυο που γέννησε το Διαδίκτυο, το ARPANET, σχεδιάστηκε με ακριβώς αντίθετη λογική. Δεν υπήρχε κέντρο. Κάθε κόμβος μπορούσε να επικοινωνεί με πολλούς άλλους. Αν ένας έπεφτε, η πληροφορία έβρισκε άλλο δρόμο.

Η βασική αρχή ήταν απλή: το σύστημα δεν πρέπει να σταματά όταν κάτι πάει στραβά. Πρέπει να συνεχίζει να λειτουργεί, έστω και με μειωμένες δυνατότητες.

Αυτή η λογική εφαρμόζεται μέχρι σήμερα σε στρατιωτικά δίκτυα, χρηματοπιστωτικά συστήματα υψηλής ασφάλειας και υποδομές που έχουν σχεδιαστεί με την παραδοχή ότι η αποτυχία δεν είναι εξαίρεση, αλλά βεβαιότητα.

Θα μπορούσε να λειτουργήσει διαφορετικά το σύστημα εναέριας κυκλοφορίας;

Τεχνολογικά, ναι. Σε ένα πιο αποκεντρωμένο μοντέλο, τα Κέντρα Ελέγχου – Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Ηρακλείου – θα διέθεταν μεγαλύτερη αυτονομία. Αν το κεντρικό σύστημα παρουσίαζε βλάβη, θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί περιφερειακός μηχανισμός ή να μεταφερθεί προσωρινά ο έλεγχος σε άλλο κόμβο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα υπήρχαν καθυστερήσεις. Σημαίνει, όμως, ότι δεν θα έκλεινε ολόκληρος ο εναέριος χώρος της χώρας.

Και αν ήταν κυβερνοεπίθεση;

Ακόμη κι αν αποδειχθεί ότι η βλάβη προκλήθηκε από κυβερνοεπίθεση, η αποκέντρωση δεν θα την απέτρεπε απαραίτητα. Θα περιόριζε, όμως, δραστικά το εύρος της ζημιάς.

Στην κυβερνοασφάλεια ισχύει ένας απλός κανόνας: ο επιτιθέμενος αναζητά το κέντρο. Αν δεν υπάρχει ένα κέντρο, η επίθεση γίνεται πιο δύσκολη και λιγότερο αποτελεσματική.

Συγκεντρωτισμός ή ανθεκτικότητα;

Ο συγκεντρωτισμός μειώνει το κόστος, απλοποιεί τη διαχείριση και διευκολύνει τον έλεγχο. Δεν προσφέρει, όμως, ανθεκτικότητα. Και στις κρίσιμες υποδομές, η ανθεκτικότητα είναι σημαντικότερη από την ευκολία.

Το περιστατικό στα ελληνικά αεροδρόμια, ανεξαρτήτως αιτίας, αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα φιλοσοφίας. Σχεδιάζουμε συστήματα με βάση το «τι γίνεται αν όλα πάνε καλά», όχι το «τι γίνεται αν κάτι πάει στραβά».

Συμπέρασμα

Το ασφαλές Διαδίκτυο – και κατ’ επέκταση τα ασφαλή συστήματα εναέριας κυκλοφορίας – δεν είναι συγκεντρωτικά. Δεν βασίζονται σε ένα κέντρο, αλλά σε πλεονασμό, αποκέντρωση και δυνατότητα μεταφοράς ελέγχου.

Αν ένα τεχνικό πρόβλημα μπορεί να κλείσει ολόκληρο τον ελληνικό εναέριο χώρο, τότε το ζήτημα δεν είναι μόνο τεχνικό. Είναι σχεδιαστικό και πολιτικό.

Το μάθημα είναι παλιό, αλλά επίκαιρο: ό,τι δεν μπορεί να σπάσει σε κομμάτια, αργά ή γρήγορα θα σπάσει ολόκληρο.

 

Γ. Παπαπροδρόμου: η Κυβερνοασφάλεια στις αερομεταφορές

0
Η έννοια της Κυβερνοασφάλειας γενικότερα συνδέεται με την έννοια του χώρου που διαμορφώνεται από το σύνολο των τεχνολογικών εξελίξεων κι ονομάζεται Κυβερνοχώρος. Αρχικά η έννοια του Κυβερνοχώρου φαίνεται να μην έχει υλική υπόσταση όπως ορατά γίνεται αντιληπτή η φυσική πραγματικότητα, το φυσικό περιβάλλον.Το φυσικό περιβάλλον γίνεται περισσότερο αντιληπτό μέσα από την έννοια της κινητικότητας, με πρωταγωνιστές τους ανθρώπους (ανθρώπινα όντα, αφού και η ίδια η λέξη ον σημαίνει κίνηση) που χρησιμοποιούν μια μεγάλη ποικιλία μέσων σε χερσαίο, θαλάσσιο κι εναέριο περιβάλλον.

Η ετερογένεια και η ποικιλομορφία αυτή διαμορφώνει το πλαίσιο των αντίστοιχων μεταφορών, με την εξέλιξη των μηχανών, της αυτοκίνησης και του σιδηροδρόμου (χερσαίες μεταφορές), της ναυσιπλοΐας και της αεροπλοΐας, συμβάλλοντας καθοριστικά στην βιώσιμη ανάπτυξη και ευημερία των κοινωνιών μας.

Και η ίδια η τεχνολογία αφορά τόσο τα ίδια τα μέσα μεταφοράς που ενσωματώνουν πλέον υψηλή τεχνολογία, όσο και τις αναγκαίες υποδομές (αυτοκινητόδρομοι, σιδηρόδρομοι, υδάτινοι δρόμοι, εναέρια κυκλοφορία).

Νέοι τύποι αεροσκαφών με υψηλό βαθμό αυτοματοποίησης έχουν τεθεί και πρόκειται να τεθούν σε λειτουργία, γεγονός που απαιτεί την ασφαλή ενσωμάτωσή τους σε ένα περιβάλλον εναέριου χώρου, που το διακρίνει η πολυπλοκότητα.

Η ενσωμάτωση αυτή, σε συνδυασμό με την προβλεπόμενη αύξηση της εναέριας κυκλοφορίας, δημιουργεί νέες προκλήσεις σε θέματα ασφάλειας, προστασίας και κυβερνοασφάλειας, οι οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Δισεκατομμύρια επιβάτες εξυπηρετούνται κάθε χρόνο και στις αερομεταφορές την ίδια ώρα που είναι συνδεδεμένοι και με την εικονική πραγματικότητα του Κυβερνοχώρου.

Κοινό σημείο τομής από τις δυο πραγματικότητες οι νέες προκλήσεις που έχουν διαμορφωθεί αφού τα πληροφοριακά συστήματα που υποστηρίζουν επιβάτες και χρήστες αντίστοιχα είναι εκτεθειμένα στις ίδιες εξελισσόμενες απειλές, υποστηριζόμενες από τις τεχνολογίες αιχμής, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η Νεφο-υπολογιστική, τα Μαζικά Δεδομένα, η Κβαντική Υπολογιστική, κα.

Οι επίγειοι σταθμοί εξυπηρέτησης των αεροεπιβατών  και των αερομεταφερόμενων προϊόντων (Αεροδρόμια) στηρίζονται σε ένα ειδικά διαμορφωμένο νέο οικοσύστημα με πολλά ενδιαφερόμενα μέρη (αεροπορικές εταιρείες, εταιρείες υποστήριξης των αερομεταφορών, διεθνείς οργανισμοί, εθνικές αρχές, κα).

Το οικοσύστημα αυτό στηρίζεται σε πολύπλοκα τεχνολογικά συστήματα, συγκεκριμένες αποδεκτές διαδικασίες προτύπων, και φυσικά στο ανθρώπινο στελεχιακό δυναμικό, γεγονός που μπορεί να αποτελεί ξεχωριστό πεδίο τρωτότητας κι ευαλωτότητας, όπως αυτά περιγράφονται από τις ειδικές εκθέσεις απειλών στον Κυβερνοχώρο από τους καθ υλην αρμόδιους οργανισμούς (κακόβουλα λογισμικά, ransomware, DdoS επιθέσεις, παραβίαση και διαρροή προσωπικών δεδομένων, υβριδικές επιχειρήσεις παραπληρόρησης, παρεμβολές σε επικοινωνιακά συστήματα, κα).

Οι αλυσιδωτές συνέπειες μιας κυβερνοεπίθεσης (μικρής ή μεγαλύτερης κλίμακας) σε μια οντότητα που ανήκει στο οικοσύστημα των αερομεταφορών μπορεί να εξελιχθεί σε μια πολύ σοβαρή κρίση, η οποία επιβάλλει ιδιαίτερες συνθήκες διαχείρισης με τα νέα δεδομένα.

Ο αντίκτυπος αυτός μπορεί να αποκτήσει και τα χαρακτηριστικά μιας σημαντικής οικονομικής και πολιτικής κρίσης (οικονομικό βάρος αποζημιώσεων, απώλεια εμπιστοσύνης στις αερομεταφορές, επιβράδυνση οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, δοκιμασία γεωπολιτικών διεθνών σχέσεων, κα), η διαχείριση της οποίας θα πρέπει να βρει προετοιμασμένη την διεθνή κι εγχώρια κοινότητα.

Πρώτιστο μέλημα για τους εμπλεκόμενους με τις αερομεταφορές φορείς είναι η αποφυγή αεροπορικών δυστυχημάτων και ανθρώπινων απωλειών,  η μείωση των καθυστερήσεων των πτήσεων, η επαναφορά στην κανονικότητα της ελεύθερης ροής στον εναέριο χώρο, και γενικά η καλύτερη και ολιστική εξυπηρέτηση των αερομεταφερόμενων.

Για το λόγο αυτό σε διεθνές επίπεδο χαράσσονται και υλοποιούνται στρατηγικές και πολιτικές που φιλοδοξούν να διαχειριστούν τις προκλήσεις αυτές με έναν τρόπο πιο αποτελεσματικό.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί τόσο για την χώρα μας όσο και για την ίδια την ΕΕ η εφαρμογή της Οδηγίας NIS2, η οποία προτεραιοποιεί  και τις αερομεταφορές στις βασικές και σημαντικές οντότητες, επεκτείνοντας την θεματική ατζέντα της κυβερνοασφάλειας και στα θέματα του διαστήματος αλλά κι άλλων κρίσιμων και υποστηρικτικών των αερομεταφορών τομέων.

Η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής όλων αυτών των κανονισμών και των προτύπων διαδικασιών που πρέπει να ακολουθούνται θα κριθεί κι από την σχετική ευαισθητοποίηση της ανθρώπινης διάστασης (εργαζόμενοι στον κλάδο των αερομεταφορών, αλλά και των ίδιων των επιβατών) αλλά και την αλλαγή κουλτούρας (τρόπος σκέψης, ανάπτυξη της κριτικής σκέψης).

Η εναέρια διάσταση του Κυβερνοχώρου αφορά τόσο τους επιβάτες και εργαζόμενους στις αερομεταφορές όσο και τα δεδομένα μας και την επικοινωνία μας (νεφο-υπολογιστική, ασύρματες επικοινωνίες, παγκόσμια χρήση φάσματος ραδιοσυχνοτήτων) και σε αυτές τις απαιτήσεις οφείλουμε να «προσγειωθούμε» ομαλά και υπεύθυνα.

Γιώργος Παπαπροδρόμου

Αντιστράτηγος εα [ΕΛ.ΑΣ.]

Ειδικός σε θέματα Αντιμετώπισης Κυβερνοεγκλήματος

Πηγές

  1. https://www.icao.int/about-icao/Council/strategic-plan-2026-2050
  2. https://www.enisa.europa.eu/topics/cybersecurity-of-critical-sectors/transport
  3. https://www.itu.int/hub/2025/12/radio-spectrum-coordination-a-critical-component-for-safe-aviation/
  4. https://www.eett.gr/wp-content/uploads/2025/11/%CE%95%CE%9A%CE%98%CE%95%CE%A3%CE%97-%CE%A0%CE%95%CE%A0%CE%A1%CE%91%CE%93%CE%9C%CE%95%CE%9D%CE%A9%CE%9D_2024.pdf
  5. https://www.eett.gr/wp-content/uploads/2021/12/AP1004-002.pdf
  6. https://www.easa.europa.eu/en/domains/air-operations/global-navigation-satellite-system-outages-and-alterations
  7. https://cyber.gov.gr/2025-etos-thesmikis-thorakisis-me-orama-tin-psifiaki-anthektikotita-tis-choras/
  8. https://www.icao.int/news/icao-assembly-condemns-gnss-radio-frequency-interference-originating-dprk-and-russian

cyber-news.gr

 

Ο Χαμενεΐ του Ιράν διαθέτει σχέδιο διαφυγής προς τη Μόσχα σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος εν μέσω διαδηλώσεων  

0

The Jerusalem Post

Το σχέδιο, που η βρετανική αναφορά αποκαλεί «Σχέδιο Β», θα περιλαμβάνει τον 86χρονο Χαμενεΐ και 20 στενούς συνεργάτες του, μεταξύ των οποίων μέλη της οικογένειάς του και βοηθοί.

Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, φέρεται να διαθέτει ένα «σχέδιο διαφυγής» που προβλέπει τη φυγή του στη Ρωσία, σε περίπτωση που οι συνεχιζόμενες πανεθνικές διαδηλώσεις κλιμακωθούν περαιτέρω, σύμφωνα με δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας The Times την Κυριακή.

Το σχέδιο, το οποίο το βρετανικό ρεπορτάζ αποκαλεί «Σχέδιο Β», περιλαμβάνει τον 86χρονο Χαμενεΐ και 20 άτομα από τον στενό του κύκλο, συμπεριλαμβανομένων συγγενών και στενών συνεργατών.

Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, το σχέδιο προβλέπει επίσης τρόπο μεταφοράς του εκτεταμένου δικτύου περιουσιακών του στοιχείων, το οποίο —βάσει έρευνας του Reuters το 2013, την οποία επικαλείται η The Times— αποτιμάται σε περίπου 95 δισ. δολάρια. Το δίκτυο αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον οργανισμό Setad, έναν από τους ισχυρότερους οργανισμούς στο Ιράν, καθώς και το σύστημα ημικρατικών «φιλανθρωπικών» ιδρυμάτων του Αγιατολάχ, τα οποία είναι γνωστά για την οικονομική τους αδιαφάνεια.

«Το “Σχέδιο Β” αφορά τον Χαμενεΐ και τον πολύ στενό κύκλο συνεργατών και συγγενών του, συμπεριλαμβανομένου του γιου του και φερόμενου διαδόχου του, Μοτζτάμπα», ανέφερε η The Times, επικαλούμενη πηγές των υπηρεσιών πληροφοριών.

Το δημοσίευμα προσθέτει επίσης ότι, σύμφωνα με τον πρώην αξιωματούχο των ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών Μπένι Σάμπτι, ο Χαμενεΐ θα κατευθυνόταν στη Ρωσία, «καθώς δεν υπάρχει άλλο μέρος για εκείνον».

Το δημοσίευμα σημείωνε ότι ο Χαμενεΐ είχε διαβεβαιώσει στο παρελθόν πως «θαυμάζει τον Πούτιν, ενώ ο ιρανικός πολιτισμός μοιάζει περισσότερο με τον ρωσικό πολιτισμό».

Το σχέδιο του Χαμενεΐ μιμείται τη διαφυγή του αλ-Άσαντ από τη Συρία

Το σχέδιο που αποκάλυψε η The Times φαίνεται να είναι παρόμοιο με εκείνο που χρησιμοποίησε ο πρώην Σύρος δικτάτορας Μπασάρ αλ-Άσαντ, ο οποίος διέφυγε από τη Συρία προς τη Μόσχα όταν το καθεστώς του κατέρρευσε τον Νοέμβριο του 2024.

Ο Άσαντ ζει πλέον μέσα στη ρωσική πολυτέλεια και «φρεσκάρει τις γνώσεις του στην οφθαλμολογία», ανέφερε η The Guardian στις 19 Δεκεμβρίου, επικαλούμενη πηγές κοντά στην οικογένεια.

Φίλος της οικογένειας Άσαντ δήλωσε στη The Guardian ότι «μελετά ρωσικά και ξαναασχολείται με την οφθαλμολογία. Είναι το πάθος του· προφανώς δεν χρειάζεται τα χρήματα», υπονοώντας ότι το κοινό στο οποίο θα στόχευε θα ήταν η εύπορη ελίτ της Μόσχας.

Λογαριασμός του ΥΠΕΞ των ΗΠΑ στα φαρσί: «Ο πρόεδρος Τραμπ είναι άνθρωπος της δράσης»

Καθώς οι διαδηλώσεις συνεχίζουν να εξαπλώνονται στο Ιράν, η κυβέρνηση Τραμπ συνεχίζει την πολιτική της «μέγιστης πίεσης» απέναντι στην Ιλαμική Δημοκρατία.

Το μήνυμα του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σχετικά με το ενδεχόμενο αντιμετώπισης του ιρανικού καθεστώτος με τρόπο παρόμοιο με αυτόν που ακολούθησε το Σάββατο απέναντι στον πρώην πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, φαίνεται ότι επηρέασε τις διαδηλώσεις.

Την Κυριακή, ο λογαριασμός του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών στα φαρσί δημοσίευσε φωτογραφία του προέδρου Τραμπ με το μήνυμα:
«Ο πρόεδρος Τραμπ είναι άνθρωπος της δράσης. Αν δεν το ξέρατε, τώρα το ξέρετε.»

Νωρίτερα την Κυριακή, η ίδια ανάρτηση δημοσιεύτηκε και στον γενικό λογαριασμό του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, συνοδευόμενη από φωτογραφία του Τραμπ μαζί με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ.

Ο Τραμπ δήλωσε επίσης σε δημοσιογράφους την Κυριακή, εν πτήσει με το Air Force One, ότι «αν σκοτώσουν ανθρώπους, όπως έχουν κάνει στο παρελθόν, θα δεχθούν σκληρό πλήγμα από τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Η Έστερ Ντέιβις συνέβαλε σε αυτό το ρεπορτάζ.

The Jerusalem Post

Don’t Cry for Me Venezuela (Μην κλαις για μένα, Βενεζουέλα)

0

Drasko Jovanovic

Drasko Jovanovic
Συγγραφέας | Διπλωμάτης | Νομικός | Συγγραφέας των βιβλίων “Democracy Was Never the Plan”, “Calm and Confidence”, “Seesaw of Souls” και άλλων, διαθέσιμων στο Amazon.

Σχετικά

Γράφω σε όλη μου τη ζωή: ιστορίες, θεατρικά έργα, διάφορες σύντομες φόρμες, όμως τα άρθρα είναι εκείνα που έχω δημοσιεύσει περισσότερο. Ασχολήθηκαν κυρίως με την πολιτική και την πολιτική ανάλυση, όπως και τα σημερινά μου άρθρα στο LinkedIn, αλλά και με πολλά άλλα θέματα. Είμαι επίσης συγγραφέας των βιβλίων «Democracy Was Never the Plan», «Calm and Confidence» και «Seesaw of Souls», τα οποία μπορείτε να βρείτε στο Amazon: https://a.co/d/8nk1hF7

5 Ιανουαρίου 2026

Ισχύει το Διεθνές Δίκαιο για τις Μεγάλες Δυνάμεις;

Στη θεωρία, ναι. Στην πράξη, μόνο όταν το επιτρέπουν.

Το διεθνές δίκαιο χτίστηκε πάνω σε μια παρηγορητική φαντασίωση: ότι τα κράτη, ντυμένα με κυριαρχία και αμοιβαίο σεβασμό, θα αυτοσυγκρατούνταν. Τα σύνορα θα ήταν ιερά. Οι συνθήκες θα είχαν σημασία. Ο πόλεμος θα ρυθμιζόταν — όχι θα καταργούνταν, αλλά τουλάχιστον θα εξανθρωπιζόταν. Έπειτα εμφανίστηκαν οι μεγάλες δυνάμεις και αντιμετώπισαν όλο αυτό σαν προαιρετικό ανάγνωσμα.

Το βασικό πρόβλημα είναι απλό. Το διεθνές δίκαιο δεν διαθέτει παγκόσμια αστυνομία, ούτε υποχρεωτικό δικαστήριο, ούτε ουσιαστικό μηχανισμό επιβολής απέναντι σε δρώντες αρκετά ισχυρούς ώστε να το αγνοούν. Δίκαιο χωρίς επιβολή είναι εθιμοτυπία. Και οι μεγάλες δυνάμεις ποτέ δεν φημίζονταν για τους καλούς τους τρόπους.

Η Ιστορία προσφέρει άφθονα παραδείγματα.
Ας ξεκινήσουμε από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ιδρυτικό μέλος των Ηνωμένων Εθνών, αρχιτέκτονας της μεταπολεμικής νομικής τάξης και ένθερμος προωθητής της «διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες». Το ίδιο κράτος που εισέβαλε στο Ιράκ το 2003 χωρίς εξουσιοδότηση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με πρόσχημα όπλα που δεν υπήρχαν. Η εισβολή παραβίασε την απαγόρευση χρήσης βίας του Χάρτη του ΟΗΕ. Αυτό δεν ήταν αμφιλεγόμενο μεταξύ των διεθνολόγων. Ήταν απλώς άνευ σημασίας. Η νομική συζήτηση έγινε. Τα τανκς προχώρησαν ούτως ή άλλως.

Όταν αργότερα ιδρύθηκε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ως χώρος όπου ενδέχεται να κριθούν εγκλήματα πολέμου, οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να προσχωρήσουν. Ο λόγος ήταν αναζωογονητικά ειλικρινής: Αμερικανοί στρατιώτες και αξιωματούχοι δεν πρέπει να δικάζονται από τρίτους. Το δίκαιο είναι καθολικό — εκτός κι αν πρόκειται να εφαρμοστεί σε εμάς.

Η Ρωσία προσφέρει ένα διαφορετικό, αλλά εξίσου ωμό παράδειγμα. Ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, διαθέτει δικαίωμα βέτο επί των μηχανισμών επιβολής. Το 2014 προσάρτησε την Κριμαία, παραβιάζοντας την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και πολλαπλές διεθνείς συμφωνίες, μεταξύ των οποίων και το Μνημόνιο της Βουδαπέστης. Το 2022 προχώρησε ακόμη περισσότερο, με μια εισβολή πλήρους κλίμακας. Το διεθνές δίκαιο αντέδρασε όπως πάντα: καταδίκες, ψηφίσματα, δηλώσεις με έντονη φρασεολογία. Η Ρωσία απάντησε με βέτο, αδιαφορία ή επαναπροσδιορισμό της πραγματικότητας. Η κατοχή, τελικά, αποδείχθηκε ότι εξακολουθεί να αποτελεί τα εννέα δέκατα του διεθνούς δικαίου.

Η προσέγγιση της Κίνας είναι πιο εκλεπτυσμένη. Αντί να απορρίπτει ανοιχτά το διεθνές δίκαιο, το αγκαλιάζει επιλεκτικά. Στη Νότια Σινική Θάλασσα, το Πεκίνο υπέγραψε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και κατόπιν απέρριψε απόφαση διεθνούς δικαστηρίου που ακύρωνε τις εδαφικές του διεκδικήσεις. Η απόφαση χαρακτηρίστηκε «άκυρη και ανυπόστατη». Το δίκαιο έγινε σεβαστό μέχρι τη στιγμή που συγκρούστηκε με την ισχύ. Από εκεί και πέρα, οι χάρτες ξανασχεδιάστηκαν και οι ύφαλοι στρατιωτικοποιήθηκαν.

Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, μικρότερες μεγάλες δυνάμεις αλλά ακόμη νοσταλγικές ως προς το καθεστώς τους, έχουν επίσης το δικό τους ιστορικό. Από παρεμβάσεις της αποικιακής εποχής έως σύγχρονες στρατιωτικές επιχειρήσεις που δικαιολογούνται με ελαστικές ερμηνείες της «ανθρωπιστικής αναγκαιότητας», η νομιμότητα συχνά προσαρμόζεται εκ των υστέρων. Το δόγμα της ανθρωπιστικής επέμβασης, αν και ηθικά ελκυστικό, έχει συχνά λειτουργήσει ως νομικό φύλλο συκής για στρατηγικά συμφέροντα.

Αυτό το μοτίβο δεν είναι τυχαίο. Το διεθνές δίκαιο δεν σχεδιάστηκε ποτέ για να περιορίζει τις μεγάλες δυνάμεις με τον τρόπο που το εσωτερικό δίκαιο περιορίζει τους πολίτες. Σχεδιάστηκε για να διαχειρίζεται τις μεταξύ τους σχέσεις, να μειώνει το χάος, όχι να εξαλείφει την κυριαρχία. Το ίδιο το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αντικατοπτρίζει αυτή την πραγματικότητα. Τα πέντε μόνιμα μέλη με δικαίωμα βέτο δεν ήταν μια παράβλεψη. Ήταν μια ομολογία.

Οι υποστηρικτές του διεθνούς δικαίου υποστηρίζουν ότι εξακολουθεί να έχει σημασία. Και δεν έχουν απολύτως άδικο. Το δίκαιο διαμορφώνει τη ρητορική. Τα κράτη αισθάνονται την ανάγκη να δικαιολογούν τις πράξεις τους με νομικούς όρους. Ακόμη και οι πιο κραυγαλέες παραβιάσεις τυλίγονται σε ισχυρισμούς περί αυτοάμυνας, πρόσκλησης, αναγκαιότητας ή ιστορικού δικαιώματος. Η υποκρισία, υπό αυτή την έννοια, αποτελεί απόδειξη ότι οι κανόνες εξακολουθούν να υπάρχουν.

Ο κυνισμός, όμως, έχει τη δική του διαύγεια. Το διεθνές δίκαιο εφαρμόζεται με τη μεγαλύτερη αυστηρότητα στα μικρά και μεσαία κράτη, επιλεκτικά στις ανερχόμενες δυνάμεις και ρητορικά στις μεγάλες. Η επιβολή είναι ισχυρότερη εκεί όπου η ισχύς είναι ασθενέστερη. Η δικαιοσύνη, τελικά, δεν κλιμακώνεται καλά.

Υπάρχουν και εξαιρέσεις. Περιστασιακά, οι μεγάλες δυνάμεις αυτοσυγκρατούνται, συμμορφώνονται με δυσμενείς αποφάσεις ή αποδέχονται νομικούς περιορισμούς. Συνήθως, όμως, αυτό συμβαίνει όταν εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους, τις συμμαχίες τους ή την εικόνα τους. Η συμμόρφωση είναι στρατηγική, όχι αρχής.

Άρα, ισχύει το διεθνές δίκαιο για τις μεγάλες δυνάμεις;
Τυπικά, ναι. Πρακτικά, μόνο όταν εκείνες το επιτρέπουν.

Το διεθνές δίκαιο δεν είναι ανούσιο. Παρέχει γλώσσα, πρότυπα και μακροπρόθεσμη πίεση. Καταγράφει τις παραβιάσεις για την Ιστορία, αν όχι για την άμεση απονομή δικαιοσύνης. Όμως, η προσδοκία ότι θα δεσμεύει τις μεγάλες δυνάμεις με τον ίδιο τρόπο που το εσωτερικό δίκαιο δεσμεύει τα άτομα είναι αφελής.

«Το δίκαιο χωρίς ισχύ πείθει. Η ισχύς χωρίς δίκαιο δρα.
Και οι μεγάλες δυνάμεις πάντοτε προτιμούσαν τη δράση.»

Και οι μεγάλες δυνάμεις πάντοτε προτιμούσαν την πράξη.

Απο το Linkedin

Σε δικαστήριο στις ΗΠΑ ο Μαδούρο

0

Reuters

Ο έκπτωτος ηγέτης της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, αναμένεται να εμφανιστεί ενώπιον δικαστηρίου στη Νέα Υόρκη για κατηγορίες ναρκωτικών, η νομιμότητα της σύλληψής του από τις ΗΠΑ βρίσκεται στο επίκεντρο του ΟΗΕ, ενώ η Γροιλανδία δηλώνει «τέλος στις φαντασιώσεις περί προσάρτησης» μετά τις δηλώσεις Τραμπ. 

Ο συλληφθείς πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, ποζάρει δίπλα στον επικεφαλής της Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών των ΗΠΑ (DEA), Τέρι Κόουλ. Φωτογραφία: Handout via REUTERS

Βενεζουέλα

Ο έκπτωτος ηγέτης της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, αναμένεται να εμφανιστεί σήμερα σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν για να αντιμετωπίσει κατηγορίες ναρκο-τρομοκρατίας. Ο Μαδούρο και η σύζυγός του, Σίλια Φλόρες, κρατούνται σε φυλακή στο Μπρούκλιν, αφού αμερικανικές δυνάμεις τους συνέλαβαν στο Καράκας σε αιφνιδιαστική επιδρομή το Σαββατοκύριακο. Το podcast Reuters World News εξηγεί τι αναμένεται από τη δικαστική διαδικασία, ενώ παραμένουν ερωτήματα σχετικά με τη νομική εκπροσώπηση του πρώην ηγέτη.

Ο σχεδιασμός για τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, και της συζύγου του βρισκόταν σε εξέλιξη επί μήνες και περιλάμβανε λεπτομερείς πρόβες. Σας μεταφέρουμε στα παρασκήνια της επιχείρησης.

Ο κορυφαίος διπλωμάτης της Κίνας κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι ενεργούν ως «παγκόσμιος δικαστής» συλλαμβάνοντας τον ηγέτη της Βενεζουέλας. Το Πεκίνο αναμένεται να αντιπαρατεθεί με την Ουάσιγκτον στα Ηνωμένα Έθνη σχετικά με τη νομιμότητα της κίνησης.

Η νομιμότητα της σύλληψης του Μαδούρο θα βρεθεί σήμερα στο μικροσκόπιο του ΟΗΕ, ωστόσο η Ουάσιγκτον δύσκολα θα αντιμετωπίσει έντονες επικρίσεις από συμμάχους για τη στρατιωτική της επιχείρηση.

Άλλες ειδήσεις

Ο ηγέτης της Γροιλανδίας δήλωσε ότι «αρκετά είναι αρκετά», ενώ οι ευρωπαίοι σύμμαχοι της Δανίας υπογράμμισαν ότι το μέλλον του αρκτικού νησιού πρέπει να καθοριστεί από τον λαό του, απορρίπτοντας νέες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, περί απόκτησης της εκτεταμένης επικράτειας.

Νυχτερινή ρωσική αεροπορική επίθεση στο Κίεβο και την ευρύτερη περιοχή σκότωσε δύο ανθρώπους, ανακοίνωσαν οι ουκρανικές αρχές, στις πρώτες αναφερόμενες απώλειες από ρωσικά πλήγματα στην ουκρανική πρωτεύουσα για φέτος.

Αυξάνονται οι πιέσεις για απαντήσεις από την έρευνα σχετικά με τη φονική πυρκαγιά σε μπαρ χιονοδρομικού κέντρου στην Ελβετία την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, που στοίχισε τη ζωή σε 40 ανθρώπους, αφού οι αρχές ανακοίνωσαν ότι έχουν πλέον ταυτοποιήσει όλα τα θύματα, τα περισσότερα εκ των οποίων ήταν έφηβοι.

Τουλάχιστον 16 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί κατά τη διάρκεια μίας εβδομάδας αναταραχών στο Ιράν, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς οι διαδηλώσεις για την εκτόξευση του πληθωρισμού εξαπλώνονται σε όλη τη χώρα, προκαλώντας βίαιες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας.

Δικαστήριο του Παρισιού έκρινε ενόχους δέκα ανθρώπους για κυβερνοπαρενόχληση της πρώτης κυρίας της Γαλλίας, Μπριζίτ Μακρόν, στην τελευταία δικαστική εξέλιξη που προκλήθηκε από ψευδείς ισχυρισμούς ότι είναι τρανς γυναίκα και ότι γεννήθηκε άνδρας.

Σύντομες Ειδήσεις: Τα κορυφαία θέματα της ημέρας

0

 

Νωρίς το πρωί του Σαββάτου, αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις πραγματοποίησαν επιχείρηση «απαγωγής» στην πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, το Καράκας, πλήττοντας καίριες στρατιωτικές εγκαταστάσεις της χώρας και συλλαμβάνοντας τον Βενεζουελανό δικτάτορα Νικολάς Μαδούρο και τη σύζυγό του, Σίλια. Το ζεύγος μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη, όπου αντιμετωπίζει ομοσπονδιακές κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών, όπλων και ναρκο-τρομοκρατία. Ενώ το Ανώτατο Δικαστήριο της Βενεζουέλας ορκίζει την αντιπρόεδρο της χώρας, Ντέλσι Ροδρίγκες, στην ηγεσία της χώρας, ο Τραμπ δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου το Σάββατο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «διοικήσουν» το κράτος της Νότιας Αμερικής προς το παρόν. Πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να αναλάβουν τον έλεγχο της κρατικής πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας και να πουλήσουν «μεγάλες ποσότητες» της παραγωγής της σε ξένες χώρες. Την Κυριακή, ο Τραμπ υπέδειξε ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να αναλάβουν δράση και εναντίον άλλων χωρών, λέγοντας σε δημοσιογράφους ότι ο πρόεδρος της Κολομβίας είναι «ένας άρρωστος άνθρωπος που του αρέσει να φτιάχνει κοκαΐνη και να τη πουλά στις Ηνωμένες Πολιτείες», αλλά ότι «δεν θα το κάνει για πολύ ακόμη»· ότι η Κούβα «είναι έτοιμη να καταρρεύσει»· και ότι «χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία από την άποψη της εθνικής ασφάλειας». Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την επιχείρηση, διαβάστε το πλήρες άρθρο στο σημερινό TMD.

Γαλλικές και βρετανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν κοινή επιχείρηση το βράδυ του Σαββάτου, πλήττοντας τρομοκρατικές υποδομές του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία. Το πλήγμα εντάσσεται στο πλαίσιο της Επιχείρησης Inherent Resolve, του διεθνούς συνασπισμού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για την αντιμετώπιση της αναζωπύρωσης του Ισλαμικού Κράτους, και στόχευσε σήραγγες και υπόγεια αποθήκη που οι μαχητές του ΙΚ χρησιμοποιούσαν προηγουμένως για αποθήκευση όπλων. Το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι τα αρχικά ευρήματα δείχνουν πως η επιχείρηση «εκτελέστηκε με επιτυχία» και ότι δεν υπήρχαν πολιτικές εγκαταστάσεις κοντά στο σημείο του πλήγματος.

Οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν σε ολόκληρο το Ιράν το Σαββατοκύριακο, μετά το ξέσπασμά τους την περασμένη εβδομάδα εν μέσω λαϊκής οργής για τον αυξανόμενο πληθωρισμό. Το HRANA —δίκτυο ακτιβιστών για τα ανθρώπινα δικαιώματα— υποστήριξε την Κυριακή ότι τουλάχιστον 16 άνθρωποι έχουν μέχρι στιγμής σκοτωθεί από τις τοπικές δυνάμεις ασφαλείας κατά την καταστολή των διαδηλώσεων και ότι 582 άτομα έχουν συλληφθεί. Τα στοιχεία αυτά δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα από τα μέσα ενημέρωσης. Την Παρασκευή, ο Τραμπ προειδοποίησε το Ιράν με ανάρτηση στο Truth Social ότι, εάν η κυβέρνηση πυροβολεί και σκοτώνει διαδηλωτές, οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να «έρθουν σε βοήθειά τους», προσθέτοντας ότι «είμαστε οπλισμένοι και έτοιμοι για δράση». Την επόμενη ημέρα, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, έγραψε στο X ότι «δεν θα υποκύψουμε στον εχθρό» και ότι «οι ταραχοποιοί πρέπει να μπουν στη θέση τους». Στο μεταξύ, ο πρώην υπουργός Οικονομίας του Ιράν, Αμπντολνασέρ Χεμματί, διορίστηκε την Τετάρτη επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας, εν μέσω της ιστορικής υποτίμησης του ριάλ. Ο προκάτοχός του παραιτήθηκε τη Δευτέρα.

Ο Τραμπ δήλωσε την Κυριακή σε δημοσιογράφους ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών κατέληξαν πως ουκρανικά στρατιωτικά drones δεν επιτέθηκαν στην κατοικία του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, όπως εκείνος και το Κρεμλίνο είχαν προηγουμένως ισχυριστεί. Το Σάββατο, ο Τραμπ είπε σε συνέντευξη Τύπου ότι «δεν είναι καθόλου ευχαριστημένος με τον Πούτιν», επειδή «σκοτώνει πάρα πολλούς ανθρώπους». Την Πέμπτη, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι ένα ειρηνευτικό σχέδιο, υπό διαπραγμάτευση από τις ΗΠΑ, είναι «κατά 90% έτοιμο», τονίζοντας όμως ότι το υπόλοιπο 10% «θα καθορίσει τη μοίρα της ειρήνης, τη μοίρα της Ουκρανίας και της Ευρώπης, το πώς θα ζήσουν οι άνθρωποι». Η Ρωσία επιτέθηκε την Παρασκευή στην ανατολική ουκρανική πόλη Χάρκοβο, σκοτώνοντας πέντε αμάχους, μεταξύ των οποίων και ένα αγόρι τριών ετών. Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν την Κυριακή ότι ρωσικά πλήγματα με drones σκότωσαν έξι αμάχους σε περιοχές κοντά στα σύνορα με τη Ρωσία και ότι άλλοι δύο, μεταξύ τους και ένα μικρό παιδί, τραυματίστηκαν. Το Σάββατο, ο Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι πρότεινε τον υπουργό Άμυνας της Ουκρανίας, Ντένις Σμιχάλ, για τη θέση του υπουργού Ενέργειας και του πρώτου αντιπροέδρου της κυβέρνησης. Μία ημέρα νωρίτερα, ο Ζελένσκι όρισε τον επικεφαλής της ουκρανικής υπηρεσίας πληροφοριών, Κιρίλο Μπουντάνοφ, ως κορυφαίο σύμβουλό του και πρότεινε τον υπουργό Ψηφιακού Μετασχηματισμού, Μιχαΐλο Φεντόροφ, για τη θέση του υπουργού Άμυνας.

Οι ελβετικές εισαγγελικές αρχές ανακοίνωσαν την Κυριακή την έναρξη ποινικών ερευνών σε βάρος των δύο προσώπων που ήταν υπεύθυνα για τη διαχείριση μπαρ σε χιονοδρομικό κέντρο στο Κρανς-Μοντάνα της Ελβετίας, όπου ξέσπασε φονική πυρκαγιά κατά τη διάρκεια εορτασμών της Πρωτοχρονιάς, με αποτέλεσμα τον θάνατο 40 ανθρώπων και τον τραυματισμό άλλων 119. Οι ελβετικές αρχές ανέφεραν την Παρασκευή ότι η πυρκαγιά φαίνεται να προκλήθηκε από αναμμένα σπινθηροβόλα που είχαν προσαρτηθεί σε μπουκάλια σαμπάνιας και κρατήθηκαν «πολύ κοντά στην οροφή». Η αστυνομία ερευνά το αδίκημα της ανθρωποκτονίας εξ αμελείας. Την Κυριακή, η ελβετική αστυνομία ανακοίνωσε ότι ταυτοποίησε και τα τελευταία 16 θύματα της πυρκαγιάς.

Κ. Κυριακόπουλος: εάν δεν υπάρξει πάνδημη και διεθνής καταδίκη του τυχοδιωκτισμού, θα τον βρούμε στο πιάτο της επόμενης μέρας…

1

του Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Α) Όσο τα πάσης φύσεως τρολς (πρώτης γραμμής, αλλά και περιφερειακά) επιδίδονται μετά μανίας σε υπερωριακή απασχόληση προκειμένου να αναζητήσουν άλλοθι στην σιωπή που επιδείχτηκε από άλλους, απέναντι σε αντίστοιχες πειρατικές ενέργειες της Ρωσίας σε Τσετσενία, Γεωργία, Ουκρανία και αλλού, ούτως ώστε να ισοσκελίσουν το επίπεδο της κατάντιας που αποπνέει η πρόσφατη γραπτή πράξη δουλοπρέπειας του πρωθυπουργού, μετά από την Αμερικανική πειρατική παρέμβαση στην Βενεζουέλα, τόσο επιβεβαιώνεται ότι το πολιτικό σύστημα στο σύνολό του, έχει προδιαγράψει μια πορεία για την χώρα που μόνο την καταστροφή της μπορεί να εγγυηθεί…

Άλλωστε ΚΑΙ οι μεν αλλά ΚΑΙ οι δε, με την συγκεκριμένη τακτική, αλλά και την γενικότερη στάση τους, αυτό που αποδεικνύουν είναι ότι ουδέποτε πίστεψαν στο αδιαφιλονίκητο της ισχύος του και κυρίως ουδέποτε σχεδίασαν να αξιοποιήσουν τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου επ’ ωφελεία της χώρας. Το μοναδικό που έκαναν, ήταν να το επικαλούνται επιλεκτικά, αναγορεύοντάς το σε πρόσχημα και φερετζέ της ενδοτικότητάς τους…

Δεν ξέρω εάν μετά από αυτήν την απαράδεκτη δήλωση ο Μητσοτάκης θα είναι ο μοιραίος πρωθυπουργός ή το όχημα που προλειαίνει τον συμβιβασμό του επόμενου, αλλά όλα δείχνουν ότι με την Ελλάδα να έχει ενσωματωθεί πλήρως σε μια κρίσιμη ζώνη ενδιαφέροντος στην οποία υλοποιούνται ήδη σχεδιασμοί του Αμερικανού προέδρου, η υπόθεση των χωρικών υδάτων και της ολοκλήρωσης των οριοθετήσεων ΑΟΖ για την πατρίδα μας, τελειώνει μάλλον οριστικά με έναν συμβιβασμό μειοδοσίας…

Και μάλιστα σε μια εποχή που αντικειμενικά προσφέρεται στο πλαίσιο μιας έξυπνης και στοχευμένης στρατηγικής πρωτοβουλίας, να «ισοσκελιστεί» ΤΩΡΑ ο απόηχος αυτής της φαιδρής δήλωσης, με έναν αιφνιδιασμό στον οποίο θα μπορούσε να πρωταγωνιστήσει η χώρα, επεκτείνοντας τα χωρικά της ύδατα και ανακηρύσσοντας ΑΟΖ, επιβάλλοντας στην πράξη την μοναδική νόμιμη λύση σε μια μακροχρόνια εκκρεμότητα…

___________________________

Β) Το να καταδικάζεις απερίφραστα τον πειρατικό τυχοδιωκτισμό Τραμπ, ΔΕΝ ισοδυναμεί με αγάπη προς τον δικτάτορα Μαδούρο… Αφήστε τις ανοησίες όσοι νομίζετε ότι με αυθαίρετες συλλογιστικές επιπέδου κολοκυθιάς, θα εξασφαλίσετε άλλοθι στην πρωθυπουργική αθλιότητα και σε όσους επιμένουν (ανεξαρτήτως των λόγων που επιλέγουν να το κάνουν) να προσεγγίζουν τον Τραμπ ως θέσφατο που οι ενέργειές του βρίσκονται υπεράνω κριτικής…

Η ένοπλη εισβολή στην Βενεζουέλα, ήταν γεωπολιτικός τυχοδιωκτισμός. ΑΝΕΠΙΤΡΕΠΤΟΣ, ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΟΣ και ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΤΕΟΣ… Εάν δεν βρει απέναντί του αδιαπραγμάτευτη πάνδημη και διεθνή καταδίκη, τότε αύριο η πόρτα των αδυνάμων της Γης, θα αρχίσει να χτυπά και δεν θα είναι ο γαλατάς… Στην θέση των κυβερνήσεων να τοποθετούνται ανδρείκελα διορισμένα και το αδιαπραγμάτευτο των συνόρων θα μπει στο χρηματιστήριο των ισορροπιών… Αυτό θέλετε;;; Συνεχίστε τα γιούχου και τα ζήτω και αύριο κλαίνε…

________________________

Γ) Αναλύσεις επί αναλύσεων που επιχειρούν να ερμηνεύσουν την Αμερικανική πειρατική ενέργεια με την επέμβαση ενόπλων Αμερικανών στην Βενεζουέλα και την απαγωγή του προεδρεύοντα Μαδούρο. Το πρόβλημα όμως κύριοι δεν είναι το να ερμηνεύσουμε τυχοδιωκτισμούς, επιστρατεύοντας την γνώση και μέρος της Ιστορίας. Αυτό από μόνο του δεν αρκεί…

Το πρόβλημα είναι να καταδείξουμε τους κινδύνους… Τις τραγικές εξελίξεις στις οποίες οδήγησαν ανάλογοι τυχοδιωκτισμοί κατά το παρελθόν… Τα καταγράψουμε τα εμπόδια που ατόνησαν και κατέστησαν πρακτικά ευκολότερη την «δουλειά» των τυχοδιωκτών. Και φυσικά… Να προσδιορίσουμε όλα όσα πρέπει να γίνουν, για να υπάρξει ταχύτατα, ένα σοβαρό και ολοκληρωμένο σύστημα ανάσχεσης, που θα αποτρέψει κάθε επίδοξο παραβάτη της διεθνούς νομιμότητας στο μέλλον…

Ο Αμερικανός πρόεδρος μετά από την συγκεκριμένη ενέργεια, δεν μπορεί να θεωρείται αξιόπιστος θεσμικός συνομιλητής και αυτήν την μεταστροφή στην στάση της διεθνούς κοινότητας, θα πρέπει να την συνειδητοποιήσουν πρώτοι από όλους οι επιτελείς του. Εάν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρούν ότι έχουν τα κότσια, θα πρέπει να αναλάβουν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες σε αυτήν την κατεύθυνση. Διαφορετικά ας παραιτηθούν χθες…

_________________________
Δ) Το Δίκαιο το ορίζουν κανόνες που τους διατυπώνουν ή τους διαχειρίζονται κακοποιώντας τους οι ισχυροί… Οι ολιγότερον ισχυροί και οι αδύναμοι, το μόνο που έχουν να αντιπαραθέσουν (εάν φυσικά το διαθέτουν) είναι την στρατηγική ευστροφία τους, μέρος της οποίας είναι η δημιουργία ευκαιριών, η αξιοποίηση συγκυριών και φυσικά η ικανότητά τους να διατυπώνουν διλήμματα εξαιρετικά προσαυξημένου κόστους, που δεν θα μπορούν να αγνοηθούν από κανέναν…

Σχόλιο: Η παραπάνω διαπίστωση, ΔΕΝ αφορά στα παπαγαλάκια που βλέπουν τα πάντα ως καλώς καμωμένα…

__________________________

ΤΟΛΜΗΣΤΕ ΤΟ…

Εάν ο κ. Μητσοτάκης δεν θέλει να καταστεί ο μοιραίος πρωθυπουργός που θα προσυπογράψει την έναρξη της διαδικασίας του εδαφικού ακρωτηριασμού της πατρίδας μας, τότε οφείλει, στο πλαίσιο μιας έξυπνης και στοχευμένης αλυσίδας στρατηγικών πρωτοβουλιών, να «ισοσκελίσει» ΤΩΡΑ τον απόηχο της φαιδρής δήλωσης στην οποία προέβη, μετά την πειρατική επέμβαση των Αμερικανών στην Βενεζουέλα…

Ο κ. Μητσοτάκης, οφείλει να μετατρέψει σε στρατηγικό πλεονέκτημα το δουλοπρεπές αποτύπωμα της απαράδεκτης γραπτής δήλωσής του, να δραπετεύσει ΧΘΕΣ από τα φοβικά σύνδρομα τα οποία τον διακατέχουν και να προχωρήσει αμέσως σε έναν αιφνιδιασμό, ικανό να καταστήσει την χώρα αδιαφιλονίκητο πρωταγωνιστή των περιφερειακών εξελίξεων, επεκτείνοντας ΤΩΡΑ τα χωρικά της ύδατα στα 12 νμ και ανακηρύσσοντας ΤΩΡΑ την Ελληνική ΑΟΖ στο υπολειπόμενο τμήμα της δικής μας Γαλάζιας Πατρίδας, επιβάλλοντας στην πράξη την μοναδική νόμιμη λύση σε μια μακροχρόνια εκκρεμότητα…

______________________

Ε) Κατά τα λοιπά… Χθες ήταν μια υπέροχη μέρα… Καθ’ άπασαν την επικράτειαν δεν ξέραμε τι μας γίνεται…

Τα Επιχειρησιακά Διδάγματα από την Αμερικανική Επίθεση εναντίον της Βενεζουέλας

0

Σπυρίδων Κίσσας

Σμχος (ΥΠΛ) ε.α

Κατόπιν της αστραπιαίας επιχείρησης “Absolute Resolve” που πραγματοποίησαν οι ΗΠΑ εναντίον της Βενεζουέλας με τη σύλληψη του Προέδρου της χώρας Nicolas MADURO (03 Ιαν 2026), ο οποίος για λόγους ασφαλείας διέμενε το τελευταίο διάστημα εντός στρατιωτικής βάσης, δημιουργείται το εύλογο ερώτημα για ποιους λόγους η αεράμυνα της Βενεζουέλας ΔΕΝ κατάφερε να λειτουργήσει.

Η αεράμυνα της Βενεζουέλας αποτελείται από Α/Α συστήματα ρωσικής κατασκευής μεγάλης, μεσαίας και μικρής εμβέλειας. Το S-300VM Antey-2500 (SA-23 Gladiator/Giant) που χρησιμοποιείται για εισερχόμενες απειλές μεγάλης εμβέλειας δύναται να πλήξει βαλλιστικούς πυραύλους, Α/Φ-Ε/Π και πυραύλους πλεύσης (CΜ).

  

Για αεροπορικούς στόχους μέσης εμβέλειας ο Στρατός της Βενεζουέλας διαθέτει τα Ο/Σ Buk-M2E και Pechora-2M (αποτελεί την εκσυγχρονισμένη έκδοση του S-125), ενώ για στόχους μικρής εμβέλειας διαθέτει το Ο/Σ Pantsir-S1.    

Οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν από καιρό εντοπίσει και στοχοποιήσει τα συστήματα αεράμυνας της Βενεζουέλας (RADAR ερεύνης αέρος και RADAR Ο/Σ). Αρχικά, πραγματοποίησαν ισχυρές παρεμβολές στα συστήματα αυτά – με άμεσο αποτέλεσμα την τύφλωσή τους- και στη συνέχεια τα έπληξαν με πυρομαχικά ακριβείας. Είναι προφανές ότι, οι δυνάμεις των ΗΠΑ πραγματοποίησαν ταυτόχρονα και ισχυρές παρεμβολές στα συστήματα επικοινωνιών της Βενεζουέλας, με αποτέλεσμα τη δημιουργία σύγχυσης και έλλειψης συντονισμού.   

     

Η αμερικανική επιχείρηση ήταν τόσο καλά σχεδιασμένη – συντονισμένη που ακόμα και τα μικρής εμβέλειας Α/Α συστήματα Pantsir-S1 ΔΕΝ κατάφεραν να λειτουργήσουν. Σύμφωνα με τις εικόνες που έρχονταν από τη Βενεζουέλα εκείνο το βράδυ, ήταν εμφανές ότι τα αμερικανικά Ε/Π πετούσαν ανενόχλητα εντός του ΕΕΧ της χώρας, επιχειρώντας σε μικρά ύψη.

Από την αμερικανική επιχείρηση τεκμαίρονται ποικίλα διδάγματα για το επιχειρησιακό περιβάλλον του Αιγαίου και της ανατολικής Μεσογείου. Το κυριότερο από όλα είναι ότι, στο σύγχρονο πεδίο μάχης απαιτείται η ευρεία χρήση συστημάτων Ηλεκτρονικού Πολέμου (συλλογής πληροφοριών & πραγματοποίησης παρεμβολών), καθώς και βαλλιστικών συστημάτων, τα οποία θα δύναται να επιφέρουν μεγάλα πλήγματα σε εχθρικούς στόχους στην περίπτωση που ο εχθρός επιχειρήσει εναντίον μας. Όπως διαπιστώνεται από την επίθεση των ΗΠΑ στην Βενεζουέλα, τα συστήματα αεράμυνας από μόνα τους ΔΕΝ μπορούν να κερδίσουν τις μάχες, ή τον πόλεμο, παρά μόνο να παρέχουν ίσως λίγο χρόνο και αυτό ακόμα να μην είναι σίγουρο.

https://www.militaire.gr/ta-epicheirisiaka-didagmata-apo-tin-amerikaniki-epithesi-enantion-tis-venezoyelas/