Οι Ούγγροι προσέρχονται στις κάλπες τον Απρίλιο — και, ασυνήθιστα, κάποιος άλλος πέρα από τον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν έχει πιθανότητες να κερδίσει.
Ουγγαρία: 177η επέτειος από το ξέσπασμα της Επανάστασης του 1848
Το POLITICO αποτυπώνει τα πέντε βασικά ερωτήματα καθώς η Ουγγαρία οδεύει προς την εκλογική αναμέτρηση-τομή της 12ης Απριλίου. | Tibor Illyés/EPA
15 Ιανουαρίου 2026, 04:01 π.μ. (CET)
Κέτριν Γιόχετσοβα και Μαξ Γκρίερα
Ετοιμαστείτε για τη φετινή πιο καθοριστική εκλογική αναμέτρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η προεκλογική εκστρατεία στην Ουγγαρία ανέβασε ταχύτητα αυτή την εβδομάδα, με τον λαϊκιστή εθνικιστή πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν να αντιμετωπίζει τη δυσκολότερη πρόκληση μέχρι σήμερα απέναντι στη 15ετή κυριαρχία του στην εξουσία. Η ταλαιπωρημένη αντιπολίτευση ελπίζει ότι ο Πέτερ Μάγκιαρ — συντηρητικός επικεφαλής του αντιπολιτευόμενου κόμματος Tisza, το οποίο προηγείται κατά 12 μονάδες στις δημοσκοπήσεις — μπορεί να ανατρέψει αυτό που ο ίδιος ο Όρμπαν χαρακτηρίζει «ανελεύθερη δημοκρατία» της Ουγγαρίας.
Για πολλούς Ούγγρους, οι εκλογές αποτελούν δημοψήφισμα για το μοντέλο διακυβέρνησης του Όρμπαν. Υπό την ηγεσία του, η κυβέρνηση — με αιχμή το κόμμα Fidesz του Όρμπαν — έχει εντείνει τον έλεγχό της στα μέσα ενημέρωσης και στις κρατικές εταιρείες, προκαλώντας κατηγορίες για πελατειακές σχέσεις και ευνοιοκρατία, ενώ παράλληλα έχει αποδυναμώσει τη δικαστική ανεξαρτησία και έχει προωθήσει νομοθεσία που οδήγησε τη χώρα σε πτώση στους δείκτες διαφάνειας. Σήμερα βρίσκεται στην τελευταία θέση, μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε., στον δείκτη κράτους δικαίου του World Justice Project.
Ο 62χρονος Όρμπαν είναι ο ηγέτης της Ε.Ε. που βρίσκεται πιο κοντά στον Ρώσο δικτάτορα Βλαντίμιρ Πούτιν και αποτελεί διαρκές εμπόδιο στις προσπάθειες των Βρυξελλών να συγκροτήσουν ενιαίο μέτωπο απέναντι στο Κρεμλίνο. Έχει συγκρουστεί επανειλημμένα με την Ε.Ε. για θέματα που εκτείνονται από τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας έως τη μετανάστευση. Προβλέποντας το τέλος της φιλελεύθερης πολυμερούς τάξης, ο Όρμπαν ξεκίνησε τη χρονιά λέγοντας ότι η Ε.Ε. θα «διαλυθεί από μόνη της».
Όμως μπορεί ο Μάγκιαρ — του οποίου το επώνυμο σημαίνει κυριολεκτικά «Ούγγρος» — να εκτοπίσει πραγματικά τον πρώην σύμμαχό του; Και ακόμη κι αν το πετύχει, μέχρι πού θα μπορούσε ρεαλιστικά να οδηγήσει την Ουγγαρία πίσω προς μια φιλελεύθερη δημοκρατία, με την κρατική αρχιτεκτονική που έχει οικοδομήσει ο Όρμπαν να παραμένει στη θέση της;
Το POLITICO αποτυπώνει τα πέντε βασικά ερωτήματα καθώς η Ουγγαρία οδεύει προς την εκλογική αναμέτρηση-τομή της 12ης Απριλίου.
- Γιατί να με νοιάζει;
Η Ουγγαρία μπορεί να είναι σχετικά μικρή, με πληθυσμό 9,6 εκατομμύρια, όμως υπό την ηγεσία του Όρμπαν έχει εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους «πονοκεφάλους» της Ε.Ε. Εδώ και χρόνια αξιοποιεί ως «όπλο» το δικαίωμα βέτο της Βουδαπέστης στις Βρυξέλλες για να μπλοκάρει κυρώσεις που σχετίζονται με τη Ρωσία, να καθυστερεί την οικονομική βοήθεια προς την Ουκρανία και να φρενάρει επανειλημμένα επείγουσες αποφάσεις της Ε.Ε.
Είναι επίσης κεντρικό — και κατά περιόδους ηγετικό — πρόσωπο μιας ομάδας δεξιών λαϊκιστών σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, που συσπειρώνονται σε θέματα όπως η αντίθεση στη μετανάστευση και ο σκεπτικισμός απέναντι στον εξοπλισμό της Ουκρανίας. Χωρίς τον Όρμπαν, ο Αντρέι Μπάμπις της Τσεχίας και ο Ρόμπερτ Φίτσο της Σλοβακίας θα εμφανίζονταν πολύ πιο απομονωμένοι στις συνόδους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Οι Βρυξέλλες συχνά καταφεύγουν σε σύνθετες παρακάμψεις ώστε να ξεπεράσουν την ουγγρική παρελκυστική στάση, ενώ η επίμονη ανυπακοή του Όρμπαν έχει οδηγήσει σε εκκλήσεις για εγκατάλειψη του κανόνα της ομοφωνίας που ισχύει εδώ και δεκαετίες.
«Με έχετε ακούσει 20 φορές να εκφράζω τη λύπη μου — αν όχι περισσότερες — για τη στάση του Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος, κάθε φορά που έπρεπε να προχωρήσουμε για να βοηθήσουμε την Ουκρανία… χρησιμοποίησε το βέτο του για να ασκήσει περισσότερο εκβιασμό», δήλωσε την Τρίτη στους δημοσιογράφους η επικεφαλής του φιλελεύθερου κόμματος της Ε.Ε., Βαλερί Αγιέρ.
- Ποια είναι τα βασικά πεδία της αντιπαράθεσης;
Ο Μάγκιαρ κατηγορεί τον Όρμπαν και το Fidesz για νεποτισμό και διαφθορά — ότι αποδυνάμωσαν την οικονομία της χώρας ευνοώντας ολιγάρχες — και ότι, με την αντιπαράθεση προς τις Βρυξέλλες, οδήγησαν την Ουγγαρία στο να χάσει ευρωπαϊκά κονδύλια.
Ο Όρμπαν θέλει να παρουσιάσει τον βασικό του αντίπαλο, τον Μάγκιαρ, ως «μαριονέτα» που ελέγχεται από τις Βρυξέλλες.
Τον τελευταίο χρόνο, το Fidesz έχει ξεκινήσει δημόσιες συζητήσεις με στόχο να διχάσει τη βάση του Μάγκιαρ — η οποία εκτείνεται από πράσινους και αριστερούς ψηφοφόρους έως απογοητευμένους πρώην πιστούς του Όρμπαν — πάνω σε ζητήματα όπως η απαγόρευση του LGBTQ+ Pride.
Η στρατηγική της Tisza ήταν να αποφεύγει να παίρνει θέση σε αμφιλεγόμενα θέματα, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία που θα δώσει στο κόμμα τη δύναμη να μεταρρυθμίσει τον εκλογικό νόμο — τον οποίο, όπως υποστηρίζει, ο Όρμπαν «έστησε» προς όφελός του — και να καταστήσει δυνατές συνταγματικές αλλαγές.
Ο υπ’ αριθμόν 2 της Tisza, Ζόλταν Ταρ, δήλωσε στο POLITICO ότι αναμένει η κυβέρνηση του Όρμπαν να επιστρατεύσει «όλα τα πιθανά βρόμικα κόλπα».
«Δυσφημιστικές εκστρατείες μέσω κρατικής προπαγάνδας, ψεύτικα που παράγονται με AI, παραποιημένα βίντεο, πιθανές “στημένες” υποθέσεις/περιστατικά, εκβιασμοί και αξιοποίηση του αλλοιωμένου εκλογικού συστήματος. Θα κινητοποιήσουν τα πάντα, γιατί έχουν πάρα πολλά να χάσουν», είπε ο Ταρ.
Μιλώντας στο συνέδριο του Fidesz το Σάββατο, ο Όρμπαν εξαπέλυσε επίθεση στην Tisza, χαρακτηρίζοντάς την υποχείριο υπέρ της Ε.Ε.
«Αν ψηφίσετε Tisza ή DK [τον σοσιαλδημοκρατικό Δημοκρατικό Συνασπισμό], ψηφίζετε ενάντια στο δικό σας μέλλον. Η Tisza και το DK θα εκτελέσουν τις απαιτήσεις των Βρυξελλών χωρίς ούτε να ανοιγοκλείσουν τα μάτια. Μην ξεχνάτε ότι το αφεντικό της Tisza είναι ο κύριος Βέμπερ, ο μεγαλύτερος πολεμοκάπηλος της Ευρώπης», είπε ο Όρμπαν, αναφερόμενος στον Γερμανό επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Μάνφρεντ Βέμπερ.
- Πώς και πότε διεξάγονται οι εκλογές;
Οι εθνικές εκλογές θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 12 Απριλίου. Οι ψηφοφόροι θα εκλέξουν νέα Εθνοσυνέλευση 199 εδρών, με βάση το μικτό εκλογικό σύστημα της Ουγγαρίας: 106 βουλευτές εκλέγονται σε μονοεδρικές περιφέρειες και 93 από εθνικές κομματικές λίστες.
Το «Poll of Polls» του POLITICO δείχνει την Tisza να προηγείται με 49% έναντι 37% του Fidesz — με το κόμμα του Όρμπαν να βρίσκεται πίσω εδώ και σχεδόν έναν χρόνο.
Παρότι η επίσημη προεκλογική περίοδος ξεκινά στις 21 Φεβρουαρίου, η κούρσα βρίσκεται στην πράξη σε πλήρη εξέλιξη εδώ και μήνες.
Άλλα αξιοσημείωτα κόμματα στην αναμέτρηση είναι ο Δημοκρατικός Συνασπισμός (DK), το ακροδεξιό κίνημα Mi Hazánk (Η Πατρίδα μας) και το σατιρικό Ουγγρικό Κόμμα του Δίχρωμου Σκύλου (MKKP), που δημιουργήθηκε σε μεγάλο βαθμό για να χλευάζει τις πολιτικές του Όρμπαν. Όμως αυτά παλεύουν για την επιβίωσή τους, καθώς ενδέχεται να μην πιάσουν το όριο στήριξης που απαιτείται για να κερδίσουν έδρες στο κοινοβούλιο — κάτι που σημαίνει ότι η ουγγρική Βουλή θα μπορούσε να ελέγχεται αποκλειστικά από δύο δεξιά κόμματα.
- Μπορούν οι εκλογές να είναι ελεύθερες και δίκαιες;
Οι αντίπαλοι του κυβερνώντος κόμματος αντιμετωπίζουν ένα σύστημα σχεδιασμένο να ευνοεί το Fidesz. Το 2011 η κυβέρνηση Όρμπαν αναχάραξε τις εκλογικές περιφέρειες και αναμόρφωσε το εκλογικό σύστημα ώστε να μεγιστοποιήσει τις πιθανότητες κατάκτησης εδρών.
«Δεν υπάρχει άμεση παρέμβαση στην ίδια την πράξη της ψηφοφορίας, ωστόσο το ευρύτερο ανταγωνιστικό περιβάλλον — τόσο ως προς τους θεσμικούς κανόνες όσο και ως προς την πρόσβαση σε πόρους — γέρνει έντονα υπέρ των κυβερνώντων κομμάτων», δήλωσε ο πολιτικός αναλυτής Μάρτον Μπένε από το Ινστιτούτο Πολιτικής Επιστήμης TK στη Βουδαπέστη.
Πέρα από τον έλεγχο περίπου του 80% της αγοράς των ΜΜΕ, η κυβέρνηση επιτρέπει σε εθνοτικούς Ούγγρους που ζουν σε γειτονικές χώρες (οι οποίοι τείνουν να προτιμούν το Fidesz) να ψηφίζουν ταχυδρομικά, ενώ όσοι ζουν στο εξωτερικό αλλά έχουν διατηρήσει ουγγρική διεύθυνση πρέπει να ταξιδέψουν σε πρεσβείες για να ψηφίσουν.
«Η μία πλευρά έχει πρόσβαση σε όλους τους πόρους του κράτους, ενώ ο αντίπαλος δεν λαμβάνει δημόσια χρηματοδότηση για την καμπάνια και ουσιαστικά δεν έχει παρουσία στα κρατικά ελεγχόμενα ΜΜΕ», δήλωσε ο πολιτικός επιστήμονας Ρούντολφ Μετς από το Ινστιτούτο TK, προσθέτοντας ότι αυτή η ανισορροπία αντισταθμίζεται εν μέρει στον ψηφιακό χώρο.
Ωστόσο, ακόμη και οι άνισοι όροι δεν αποκλείουν μια νίκη του Μάγκιαρ, λέει ο Μπένε — αρκεί να διαφυλαχθεί η ακεραιότητα της εκλογικής διαδικασίας.
- Πόσο θα άλλαζε πραγματικά μια νίκη του Μάγκιαρ;
Το «κατεστημένο» των Βρυξελλών εύχεται να κερδίσει ο Μάγκιαρ, ελπίζοντας ότι μια κυβέρνηση Tisza θα εμβαθύνει τους δεσμούς με την Ε.Ε.
Η κεντρώα επικεφαλής Αγιέρ δήλωσε ότι το κόμμα της στηρίζει «κάθε υποψήφιο που θα εκπροσωπήσει φιλοευρωπαϊκές αξίες και που θα μπορέσει να νικήσει» τον εν ενεργεία πρωθυπουργό της Ουγγαρίας.
Ο συντηρητικός επικεφαλής Βέμπερ έσπευσε να καλωσορίσει την Tisza στην κεντροδεξιά οικογένεια, ώστε να εξασφαλίσει επιρροή στη Βουδαπέστη και να τους δώσει πόρους για να αναπτύξουν το εκλογικό τους πρόγραμμα. Έχει επανειλημμένα παρουσιάσει τον Μάγκιαρ ως τον άνθρωπο που θα «σώσει» την Ουγγαρία από τον Όρμπαν.
Αν και θεωρείται πιθανός «γεφυροποιός» για τη δοκιμαζόμενη σχέση Βρυξελλών-Βουδαπέστης, ο Μάγκιαρ δεν είναι σε καμία περίπτωση ένας αταλάντευτος «χειροκροτητής» της Ε.Ε. Έχει κρατήσει επιφυλακτική στάση απέναντι στις Βρυξέλλες, καθώς οποιαδήποτε προσέγγιση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από τον Όρμπαν εναντίον του. Σε συνέντευξή του στο POLITICO τον Οκτώβριο του 2024 είπε: «σίγουρα δεν πιστεύουμε σε ένα ευρωπαϊκό υπερκράτος.»
Στο εσωτερικό μέτωπο, ο Ζόλταν Ταρ — υπ’ αριθμόν 2 της Tisza — δήλωσε στο POLITICO ότι το κόμμα θέλει να «διατηρήσει τον φράχτη στα σύνορα, να αντιταχθεί στις υποχρεωτικές ποσοστώσεις μετεγκατάστασης μεταναστών και στην επιτάχυνση της ένταξης της Ουκρανίας, να επιδιώξει την ειρήνη, να καταπολεμήσει τη ρωσική προπαγάνδα, να ενισχύσει το V4 [Ουγγαρία, Πολωνία, Τσεχία και Σλοβακία] και την Κεντρική Ευρώπη, χωρίς να είναι το “κακό παιδί” της Ευρώπης».
Αυτό ευθυγραμμίζεται με την εκτίμηση του πολιτικού επιστήμονα Ρούντολφ Μετς, ο οποίος είπε ότι μια νίκη του Μάγκιαρ «δεν θα σήμαινε μια ριζική στροφή 180 μοιρών ή επιστροφή σε κάποιο εξιδανικευμένο παρελθόν».
«Ο ρόλος της Ουγγαρίας ως μόνιμου ταραχοποιού στην Ε.Ε. πιθανότατα θα ατονήσει — όχι επειδή εξαφανίζονται τα εθνικά συμφέροντα, αλλά επειδή θα επιδιώκονται μέσω διαπραγμάτευσης και θεσμικής συμμετοχής, αντί για μια πολιτική διαρκών βέτο και συμβολικών συγκρούσεων», πρόσθεσε ο Μετς.
Οι αναλυτές προειδοποίησαν επίσης ότι η αλλαγή στο εσωτερικό μπορεί να είναι αργή. Ο Ζόλταν Βασάλι του Πανεπιστημίου Milton Friedman είπε ότι η αποδόμηση του σημερινού συστήματος θα ήταν «νομικά και θεσμικά δύσκολη».
«Βασικά συνταγματικά όργανα θα διατηρήσουν τις θητείες τους και μετά τις επερχόμενες εκλογές, ενώ κρίσιμες θέσεις παραμένουν στα χέρια προσώπων που ευθυγραμμίζονται με την τωρινή κυβέρνηση, περιορίζοντας τις αλλαγές στο άμεσο μέλλον», είπε ο Βασάλι.
Η έκταση μιας νίκης του Μάγκιαρ μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Μια κοινοβουλευτική υπερπλειοψηφία δύο τρίτων — που θα επέτρεπε στη νέα κυβέρνηση να αλλάξει το Σύνταγμα — θα ήταν, σύμφωνα με τον Μετς, «καθοριστική αλλαγή παιχνιδιού».
«Θα έδινε σε μια κυβέρνηση Μάγκιαρ τη νομική δυνατότητα να αποκαταστήσει βασικά στοιχεία του κράτους δικαίου, να ξαναχτίσει τις ισορροπίες και τους θεσμικούς ελέγχους, και να εισαγάγει δικλίδες ασφαλείας, όπως όρια θητειών για κρίσιμα αξιώματα», είπε.
Η Κίνγκα Γκαλ, επικεφαλής του Fidesz στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.
Οι διαδικασίες PBN, όπως εξηγεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και η εφαρμογή του σχετικού Κανονισμού (ισχύει από το 2018), «αποφέρει οφέλη όσον αφορά την ασφάλεια, τη χωρητικότητα, το περιβάλλον και την οικονομική αποδοτικότητα» και αυξάνει την χωρητικότητα «στον ελληνικό εναέριο χώρο και στα ελληνικά αεροδρόμια, πράγμα που σημαίνει λιγότερες καθυστερήσεις». «Η εφαρμογή των διαδικασιών προσέγγισης PBN που λείπουν θα παράσχει κατακόρυφη καθοδήγηση στους χειριστές, η οποία θα αυξήσει την επίγνωση της κατάστασής εκ μέρους τους. Οι ικανότητες αυτές θα αυξήσουν την ασφάλεια και την προσβασιμότητα των αερολιμένων, ιδίως σε συνθήκες χαμηλής ορατότητας», κατέληγε η Κομισιόν στην απόφαση της παραπομπής που ήρθε αφού είχαν προηγηθεί οι διαδικασίες προειδοποίησης μέσα στο 2024.
Ο νόμος και η νομολογία όντως επιτρέπουν τις απευθείας αναθέσεις όταν υπάρχει κατεπείγουσα ανάγκη και απρόβλεπτες περιστάσεις. Βέβαια, ο νόμος 4412/2016 αναφέρεται σε κατεπείγουσα ανάγκη που δεν πρέπει να απορρέει από ευθύνη των φορέων που την επικαλούνται. Το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει εγκρίνει απευθείας αναθέσεις για «απρόβλεπτες περιστάσεις» που είναι ««αιφνίδια πραγματικά γεγονότα τα οποία δεν ήταν γνωστά στην αναθέτουσα αρχή ούτε ανάγονται στη σφαίρα ευθύνης της και τα οποία κατέστησαν ανέφικτο τον έγκαιρο προγραμματισμό εκ μέρους της των ενεργειών που ήταν αναγκαίες για την αντιμετώπισή τους». Το πόσο πραγματικά απρόβλεπτες είναι εδώ οι ανάγκες όταν η ΥΠΑ διαβεβαίωνε εδώ και μήνες ότι όλες οι διαδικασίες προχωρούν κανονικά και πόσο ξαφνικά ανακάλυψε ότι δεν υπάρχει το απαραίτητο προσωπικό, αυτό εύκολα γίνεται αντιληπτό από τον αναγνώστη.
Το θέμα χαρακτηρίζεται σκάνδαλο όχι μόνο για τα χρήματα της επισκευής αλλά και για το γεγονός ότι δεν τηρήθηκε καμία απολύτως διαδικασία για τον παροπλισμό του υποβρυχίου.
