(Υπουργός Φιντάν σε Έλληνα δημοσιογράφο: Ο Μητσοτάκης πρέπει να πληρώσει πολιτικό τίμημα)
Ο Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν έγινε πρωτοσέλιδο στη συνέντευξη Τύπου με την απάντησή του σε ερώτηση Έλληνα δημοσιογράφου σχετικά με τις προσδοκίες και τα επόμενα βήματα στις σχέσεις.
Ο Φιντάν δήλωσε: «Η αντίληψη της Τουρκίας ως απειλής στην ελληνική εσωτερική πολιτική παίζει πάντα κινητήρια δύναμη στην πολιτική. Με άλλα λόγια, όταν κάποιος προσπαθεί να κάνει κάτι εναντίον της Τουρκίας, αναπόφευκτα πρέπει να πληρώσει ένα πολιτικό τίμημα».
Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν σε συνέντευξή του προς τον τοπικό και διεθνή Τύπο σε ξενοδοχείο της Κωνσταντινούπολης αναφέρθηκε σε θέματα εξωτερικής πολιτικής της χώρας του.
Απαντώντας σε ερώτηση του δημοσιογράφου του SKAI TV, Μανώλη Κωστίδη, σχετικά με τις προσδοκίες και τα επόμενα βήματα στις σχέσεις, ο Υπουργός Φιντάν τόνισε ότι η πρόθεση της Τουρκίας δεν είναι να αναβάλει τα προβλήματα, αλλά να τα λύσει.
Ο Φιντάν δήλωσε: «Υπάρχει μόνο ένα βήμα. Θα έρθουμε και θα καθίσουμε με την πρόθεση και τη θέληση να λύσουμε τα υπάρχοντα προβλήματα και δεν θα φύγουμε από το τραπέζι μέχρι να λυθεί το πρόβλημα. Αυτή είναι η επίλυση του ζητήματος του Αιγαίου, πρωτίστως του ίδιου του Αιγαίου».
Ο Φιντάν δήλωσε ότι ο Πρόεδρος Ερντογάν έχει μεγάλο όραμα και θέληση να επιλύσει αυτό το ζήτημα, προσθέτοντας ότι δεν σκοπεύουν να μεταθέσουν την ευθύνη στην άλλη πλευρά, αλλά επεσήμανε ότι οι εσωτερικές πολιτικές δυναμικές στην Ελλάδα δυσχεραίνουν τη διαδικασία επίλυσης.
«Ο ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΛΗΡΩΣΕΙ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΙΜΗΜΑ»
Ο Φιντάν δήλωσε ότι οι Έλληνες πολιτικοί ηγέτες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εσωτερική πολιτική, επιλύοντας και υπογράφοντας συμφωνίες σε ζητήματα με την Τουρκία, θα μπορούσαν να ανοίξουν ένα παράθυρο ευκαιρίας για τον Μητσοτάκη στις πρόσφατες εκλογές.
Ο Φιντάν σχολίασε: «Η αντίληψη της Τουρκίας ως απειλής στην ελληνική εσωτερική πολιτική λειτουργεί πάντα ως κινητήρια δύναμη. Με άλλα λόγια, όταν κάποιος προσπαθεί να κάνει κάτι που σχετίζεται με την Τουρκία, αναπόφευκτα πρέπει να πληρώσει ένα πολιτικό τίμημα. Τώρα, ένας πολιτικός ηγέτης στην Ελλάδα πρέπει να επιλέξει μεταξύ της επίλυσης ζητημάτων με την Τουρκία και της ειρήνης στην περιοχή, και της διακίνησης της δικής του πολιτικής καριέρας».
Ο Φιντάν δήλωσε ότι έχουν επανειλημμένα μεταφέρει ότι η Τουρκία είναι έτοιμη όχι μόνο να διεξάγει διερευνητικές συνομιλίες αλλά και να επιλύσει το ζήτημα οριστικά, προσθέτοντας ότι αυτό απαιτεί αμοιβαία βούληση. Υπογραμμίζοντας την ανάγκη διαχωρισμού της εσωτερικής και της εξωτερικής πολιτικής, ο Φιντάν τόνισε τη σημασία της εφαρμογής μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης και της ενίσχυσης της αλληλεπίδρασης μεταξύ των λαών.
«ΟΙ ΑΕΡΟΜΑΧΕΣ ΜΕΙΩΘΗΚΑΝ, Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΞΗΘΗΚΕ»
Ο Υπουργός Φιντάν, υπενθυμίζοντας ότι οι εντάσεις στο Αιγαίο έχουν μειωθεί τα τελευταία δύο χρόνια και ότι τα περιστατικά που περιγράφονται ως «αερομαχίες» έχουν μειωθεί, δήλωσε ότι οι μηχανισμοί συνεργασίας λειτουργούν σε διάφορα ζητήματα, ιδίως στο μεταναστευτικό πρόβλημα.
Ο Φιντάν ολοκλήρωσε τις παρατηρήσεις του λέγοντας: «Ας επιλύσουμε οριστικά αυτό το ζήτημα του Αιγαίου χωρίς να σπαταλήσουμε αυτή την ιστορική ευκαιρία. Πιστεύω ότι αυτό είναι εφικτό. Αυτό το ζήτημα πρέπει να συζητηθεί σε ορθολογική βάση, λαμβάνοντας υπόψη τα εθνικά συμφέροντα τόσο της Ελλάδας όσο και της Τουρκίας», σημειώνει το τουρκικό δημοσίευμα.
Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Έντι Ράμα, έλαβε προσωπική πρόσκληση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης, έναν διεθνή οργανισμό που ίδρυσε ο πρόεδρος Τραμπ, γράφουν σήμερα τα αλβανικά ΜΜΕ.
Σε μια ανάρτηση στο Facebook, ο Ράμα γράφει:
«Με τιμά ιδιαίτερα η προσωπική πρόσκληση του Προέδρου Τραμπ να εκπροσωπήσω την Αλβανία στο Συμβούλιο Ειρήνης, έναν νέο διεθνή οργανισμό που ο ίδιος σχεδίασε, όπου η Αλβανία προσκαλείται ως ιδρυτικό μέλος, φτάνοντας έτσι σε μια ακόμη διεθνή κορυφή, εντελώς αδιανόητη πριν από λίγα χρόνια», έγραψε ο Ράμα στο Facebook.
«Δεν θα μπορούσα να είμαι πιο περήφανος για την Αλβανία, για όλα όσα έχουμε κάνει όλα αυτά τα χρόνια, μετατρέποντάς την σε μια διαφορετική Αλβανία, αξιοπρεπή και σεβαστή παγκοσμίως όσο ποτέ άλλοτε, και αναμφίβολα και για το επίπεδο στο οποίο έχουμε ανεβάσει τη σχέση στρατηγικής εταιρικής σχέσης μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, έχοντας προσκληθεί με ιδιαίτερο σεβασμό και εκτίμηση από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τζ. Τραμπ, να γίνω μέλος ενός διεθνούς συμβουλίου που δημιούργησε και προεδρεύει ο ίδιος και να συνεργαστώ μαζί του».
«Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Ο Θεός να ευλογεί την Αλβανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες». – καταλήγει ο επικεφαλής της αλβανικής κυβέρνησης.
Το Συμβούλιο Ειρήνης είναι μια διεθνής δομή που συστάθηκε στο πλαίσιο της πολιτικής πρωτοβουλίας του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, η οποία στοχεύει να διαδραματίσει βασικό ρόλο στη μεταβατική διοίκηση, την ανοικοδόμηση και τη σταθεροποίηση της Λωρίδας της Γάζας μετά τη μακρά σύγκρουση εκεί.
Το συμβούλιο περιλαμβάνει ηγέτες από διάφορες σημαντικές χώρες του κόσμου και ισχυρές διεθνείς προσωπικότητες, με πρόεδρο τον Πρόεδρο Τραμπ. Μεταξύ των ονομάτων που αναφέρονται ως μέλη του συμβουλίου είναι ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο πρώην Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ, ο Τζάρεντ Κούσνερ και εκπρόσωποι της Παγκόσμιας Τράπεζας, μεταξύ άλλων.
Το Συμβούλιο Ειρήνης έχει σχεδιαστεί όχι μόνο ως εργαλείο για την ανοικοδόμηση και την χρηστή διακυβέρνηση, αλλά και ως μέρος μιας ευρύτερης ειρηνευτικής διαδικασίας για τη Λωρίδα της Γάζας που περιλαμβάνει κατάπαυση του πυρός, αφοπλισμό των πολιτοφυλακών και μετάβαση σε μια ειρηνική τεχνοκρατική κυβέρνηση.
Σε συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό Alpha σήμερα το πρωί, γράφει η αλβανική εφημερίδα ‘Tema’, ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στις δηλώσεις του Αλβανού ομολόγου του σχετικά με την καταγωγή των Ελλήνων.
«Γνωρίζω τον κ. Ράμα πολλά χρόνια, έχει έναν ιδιαίτερο τρόπο να εκφράζεται και συχνά τη γλιτώνει με πράγματα που δεν έπρεπε να πει. Αυτή τη φορά είπε μια σκληρή κουβέντα και κατάλαβε το λάθος του. Λαμβάνω υπόψη τη διόρθωση που έκανε, ήταν μια ακατάλληλη δήλωση και είναι καλύτερο να την αφήσουμε πίσω μας», είπε.
Αυτή η συζήτηση έρχεται μετά από έντονη κριτική στα ελληνικά μέσα ενημέρωσης προς τον πρωθυπουργό Εντ Ράμα, μετά το σχόλιό του στον Ελληνοαμερικανό δημοσιογράφο Τζον Δευτέριο, κατά τη διάρκεια συζήτησης που πραγματοποιήθηκε στο Άμπου Ντάμπι.
«Νομίζετε ότι έχετε το μονοπώλιο στη φιλοσοφία και είστε άμεσοι κληρονόμοι του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, αλλά δεν είστε», είναι αυτό το απόσπασμα από τη δήλωση του Έντι Ράμα, ο οποίος απευθύνθηκε στον Ελληνοαμερικανό δημοσιογράφο Τζον Δευτέριο, αφού ο τελευταίος πρόφερε λάθος το όνομά του (τον αποκάλεσε Ράμε αντί για Ράμα…)
Πριν από μία ημέρα, ο ίδιος ο Ράμα αντέδρασε λέγοντας ότι οι τόνοι του δεν ήταν καθόλου μεροληπτικοί, αλλά μόνο φιλικό χιούμορ.
«Είμαι έκπληκτος από την αντίδραση ορισμένων μέσων ενημέρωσης στην Αθήνα και ορισμένων κουρασμένων Ελλήνων πολιτικών σχετικά με τον καθόλου μεροληπτικό, αλλά φιλικό τόνο μου κατά τη διάρκεια της συνομιλίας με τον αξιότιμο δημοσιογράφο Τζον Δευτέριο στο πάνελ που διοργανώθηκε κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη στο Άμπου Ντάμπι!»
«Είναι απίστευτο ότι μια πρόταση που λέγεται με χιούμορ μπορεί να βγει εντελώς εκτός πλαισίου και να μετατραπεί σε δημόσια πολεμική με εθνικιστικό πάθος, κάτι που δυστυχώς συμβαίνει συχνά στην Αθήνα των μέσων ενημέρωσης», γράφει ο Ράμα.
Ο επικεφαλής της αλβανικής κυβέρνησης προσθέτει περαιτέρω:
«Διαβεβαιώνω όμως όλους όσους ανησυχούν και πληγώνονται ότι δεν έχω την παραμικρή αμφιβολία ότι ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης είναι Έλληνες φιλόσοφοι και ότι η Αρχαία Ελλάδα είναι το λίκνο του ευρωπαϊκού πολιτισμού· ότι ο ελληνικός πολιτισμός αξίζει μόνο θαυμασμό, όχι μόνο για τους φιλοσόφους της αρχαιότητας αλλά και για τους ποιητές, τους συγγραφείς, τους κινηματογραφιστές και τη μουσική που έχει δώσει στην ανθρωπότητα· ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα για την οποία τρέφω τα πιο θετικά συναισθήματα, ότι ο ελληνικός λαός είναι για μένα ένας αναντικατάστατος γείτονας και ένας αναφαίρετος αδελφός του αλβανικού λαού και ότι τρέφω ιδιαίτερο σεβασμό για τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας! Καταλαβαίνουμε; Ελπίζω ναι».
Τέλος, ο Ράμα κλείνει με μια «διευκρίνιση».
«Αλλά ας μην μου ζητήσει κανείς από τους ανήσυχους και τους πληγωμένους το χιούμορ μου, ότι όποιος γράφει και μιλάει ελληνικά με το εθνικιστικό πάθος των προαναφερθέντων, θα έπρεπε να μου φαίνεται απόγονος του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη! Αυτό είναι όλο», γράφει ο Ράμα.
Ο πρώην Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ έκανε μια εκπληκτικά ρεαλιστική δήλωση που ουσιαστικά αντιστρέφει χρόνια αντιπαράθεσης και απομόνωσης προς τη Μόσχα.
Ο πρώην επικεφαλής του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ) προέτρεψε τα δυτικά έθνη να «μιλήσουν με τη Ρωσία ως γείτονα», σε συνέντευξή του στο γερμανικό περιοδικό Der Spiegel.
Ο Στόλτενμπεργκ πιστεύει ότι η πρώτη προτεραιότητα θα πρέπει να είναι η συζήτηση τρόπων τερματισμού της σύγκρουσης στην Ουκρανία, μετά την οποία τα μέρη αναπόφευκτα θα πρέπει να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για να αναπτύξουν μια εντελώς νέα αρχιτεκτονική ελέγχου των όπλων.
Αυτή η έκκληση για διπλωματία έρχεται εν μέσω μιας αυξανόμενης αναγνώρισης ότι οι προσπάθειες χρήσης βίας κατά της Ρωσίας έχουν φτάσει σε αδιέξοδο και ότι η αγνόηση των συμφερόντων ασφαλείας της Μόσχας μόνο επιδεινώνει την παγκόσμια κρίση.
H αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ
Παράλληλα με την έκκληση για αποκλιμάκωση στην ανατολική πλευρά, ο Στόλτενμπεργκ εξέφρασε μια ανησυχητική πρόβλεψη σχετικά με το μέλλον της ίδιας της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, μη αποκλείοντας ένα σενάριο στο οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποχωρήσουν από το μπλοκ.
Ο πρώην Γενικός Γραμματέας αναγνώρισε ότι σήμερα κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί τη συνεχιζόμενη αμερικανική παρουσία στο ΝΑΤΟ και κάλεσε την Ευρώπη να προετοιμαστεί για το χειρότερο. Τόνισε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να μάθουν να διεκδικούν τις δικές τους απόψεις σε διάλογο με την Ουάσιγκτον και να οικοδομήσουν τη δική τους ικανότητα να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες μιας πιθανής αποχώρησης των ΗΠΑ.
Για τη Μόσχα, τέτοιες δηλώσεις αποτελούν σαφή επιβεβαίωση της βαθιάς κρίσης εντός του δυτικού μπλοκ και της εγκυρότητας των ρωσικών επιχειρημάτων σχετικά με την ανάγκη δημιουργίας ενός αδιαίρετου συστήματος ασφαλείας ανεξάρτητου από τις ιδιοτροπίες της αμερικανικής κυβέρνησης.
Το βράδυ της Κυριακής, ο Σύρος πρόεδρος Άχμεντ αλ-Σαράα ανακοίνωσε μια νέα συμφωνία με τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) με στόχο την κατάπαυση του πυρός, την ενίσχυση της κρατικής εξουσίας στις ανατολικές και βορειοανατολικές περιοχές της χώρας και την εδραίωση της ασφάλειας και της σταθερότητας στις ζώνες συγκρούσεων.
Σύμφωνα με το Συριακό Αραβικό Πρακτορείο Ειδήσεων (SANA), η συμφωνία περιλαμβάνει τη μεταβίβαση όλων των δικαιωμάτων πετρελαϊκών κοιτασμάτων στην συριακή κυβέρνηση , καθώς και την ενσωμάτωση όλων των στοιχείων των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) στο Υπουργείο Άμυνας.
Η συμφωνία ορίζει επίσης την είσοδο κρατικών θεσμών στις ανατολικές και βορειοανατολικές επαρχίες για την ενίσχυση της κυβερνητικής διοίκησης και την επέκταση της εξουσίας της Δαμασκού σε αυτές τις περιοχές.
Κείμενο της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός και της πλήρους ολοκλήρωσης
Πρώτον: Μια συνολική και άμεση κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα και τα σημεία επαφής μεταξύ των συριακών κυβερνητικών δυνάμεων και των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, παράλληλα με την αποχώρηση όλων των στρατιωτικών σχηματισμών που συνδέονται με τις «SDF» στην περιοχή ανατολικά του Ευφράτη, ως προκαταρκτικό βήμα για την αναδιάταξη.
Δεύτερον: Οι κυβερνήτες της Ντέιρ εζ-Ζορ και της Ράκα θα παραδώσουν αμέσως τη διοίκηση, σε χαρτί, διοικητικά και στρατιωτικά, στην συριακή κυβέρνηση. Αυτό περιλαμβάνει την ανάληψη όλων των πολιτικών θεσμών και εγκαταστάσεων, με άμεσες αποφάσεις για την επικύρωση των υφιστάμενων υπαλλήλων στα αρμόδια υπουργεία του συριακού κράτους, και τη δέσμευση της κυβέρνησης να μην στοχοποιήσει τους υπαλλήλους και τους μαχητές των SDF και της πολιτικής διοίκησης στις δύο επαρχίες.
Τρίτον: Ενσωμάτωση όλων των πολιτικών θεσμών στο Κυβερνείο Αλ-Χασάκα στους θεσμούς του συριακού κράτους και στη διοικητική του δομή.
Τέταρτον: Η συριακή κυβέρνηση θα αναλάβει τον έλεγχο όλων των συνοριακών διαβάσεων και των κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή και θα διασφαλίσει την προστασία τους από τακτικές δυνάμεις για να εγγυηθεί την επιστροφή των πόρων στο συριακό κράτος.
Πέμπτον: Ενσωμάτωση όλων των στρατιωτικών και ασφαλιστικών στοιχείων των «SDF» στη δομή των Υπουργείων Άμυνας και Εσωτερικών της Συρίας σε «ατομική» βάση, μετά τη διεξαγωγή των απαραίτητων ελέγχων ασφαλείας, με παράλληλη χορήγηση στρατιωτικών βαθμών και υλικών και υλικοτεχνικών δικαιωμάτων, όπως απαιτείται, προστατεύοντας παράλληλα την ιδιωτικότητα των κουρδικών περιοχών.
Έκτον: Η ηγεσία των SDF δεσμεύεται να μην συμπεριλάβει στις τάξεις της υπολείμματα του πρώην καθεστώτος και να παραδώσει καταλόγους αξιωματικών των υπολειμμάτων του πρώην καθεστώτος που βρίσκονται στις περιοχές της βορειοανατολικής Συρίας.
Έβδομο: Έκδοση προεδρικού διατάγματος για τον διορισμό υποψηφίου για τη θέση του κυβερνήτη της Αλ-Χασάκα , ως εγγύηση πολιτικής συμμετοχής και τοπικής εκπροσώπησης.
Όγδοο: Εκκένωση της πόλης «Ain al-Arab/Kobani» με έντονη στρατιωτική παρουσία, σχηματισμός δύναμης ασφαλείας από τους κατοίκους της πόλης και διατήρηση τοπικής αστυνομικής δύναμης διοικητικά συνδεδεμένης με το Υπουργείο Εσωτερικών της Συρίας.
Ένατο: Ενσωμάτωση της διοίκησης που είναι υπεύθυνη για το αρχείο των φυλακών και των στρατοπέδων του ISIS, εκτός από τις δυνάμεις που είναι υπεύθυνες για την προστασία αυτών των εγκαταστάσεων, με τη συριακή κυβέρνηση, έτσι ώστε η συριακή κυβέρνηση να αναλάβει την πλήρη νομική και ασφαλιστική ευθύνη γι’ αυτές.
Η Κομισιόν θέλει να βάλει την Ουκρανία στην ΕΕ ως «εγγύηση ασφαλείας». Σφοδρές αντιδράσεις από Ευρωπαίους.
Από την «πίσω πόρτα» επιδιώκουν οι Βρυξέλλες να βάλουν την Ουκρανία στην ΕΕ. Και μάλιστα με «fast track» διαδικασίες. Το σχέδιο που καταρτίζεται ανατρέπει το σύστημα ένταξης στο ευρωπαϊκό μπλοκ που ισχύει από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, αντικαθιστώντας το με ένα μοντέλο δύο ταχυτήτων, το οποίο θα μπορούσε να επιταχύνει την είσοδο της Ουκρανίας στο πλαίσιο οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας για τον τερματισμό της ρωσικής εισβολής.
Το σχέδιο αναθεώρησης που συζητείται στην Κομισιόν, αν και βρίσκεται σε προκαταρκτικό στάδιο, έχει ήδη προκαλέσει ανησυχία σε ευρωπαϊκές ηγεσίες, οι οποίες φοβούνται μια προσέγγιση «ελαφριάς διεύρυνσης» με εκτεταμένες επιπτώσεις για την Ένωση, σύμφωνα με επτά ανώτερους αξιωματούχους που συμμετέχουν στις συνομιλίες και μίλησαν στη Financial Times.
Η Ουκρανία, η οποία έγινε επίσημα υποψήφια προς ένταξη χώρα λίγο μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022, θεωρεί την ένταξη θεμέλιο της μεταπολεμικής της πορείας και μια ξεκάθαρη δήλωση του φιλοδυτικού της προσανατολισμού.
Αναφορά στην ένταξη του Κιέβου στην ΕΕ το 2027 περιλαμβάνεται ειρηνευτικό σχέδιο των 20 σημείων των ΗΠΑ, που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση και έχει την έγκριση και της Ρωσίας, παρά το γεγονός ότι πολλοί αξιωματούχοι της ΕΕ εκτιμούν πως η χώρα μπορεί να χρειαστεί έως και μια δεκαετία μεταρρυθμίσεων για να πληροί τα κριτήρια ένταξης.
Σύμφωνα με ευρωπαίους αξιωματούχους, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, θα μπορέσει να αποδεχθεί άλλα στοιχεία μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας – όπως η παραχώρηση εδαφών στη Ρωσία – μόνο εφόσον μπορεί να παρουσιάσει την ένταξη στην ΕΕ ως το θετικό αντάλλαγμα.
Τι προβλέπει το σχέδιο της Κομισιόν για την Ουκρανία
Το προκαταρκτικό σχέδιο που συζητείται θα επέτρεπε στην Ουκρανία να ενταχθεί στην Ένωση, αλλά με σημαντικά περιορισμένες εξουσίες στη λήψη αποφάσεων. Για παράδειγμα, σύμφωνα με τους αξιωματούχους, η Ουκρανία δεν θα διέθετε αρχικά πλήρη δικαιώματα ψήφου στις συνόδους κορυφής των ηγετών και στις συνεδριάσεις των υπουργών.
Βάσει των προτάσεων που εξακολουθούν να διαμορφώνονται, το Κίεβο θα αποκτούσε σταδιακή πρόσβαση σε τμήματα της ενιαίας αγοράς, στις αγροτικές επιδοτήσεις και στα εσωτερικά αναπτυξιακά κονδύλια της Ένωσης, αφού θα πληρούσε ορισμένα ορόσημα μετά την ένταξη.
Αυτό θα άλλαζε ριζικά τους κανόνες ένταξης που συμφωνήθηκαν το 1993 και απαιτούν από τις υποψήφιες χώρες να υιοθετήσουν εκτεταμένο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο σε ευρύ φάσμα πολιτικών, προτού γίνουν δεκτές ως πλήρη μέλη.
«Οι έκτακτες εποχές απαιτούν έκτακτα μέτρα… Δεν υπονομεύουμε τη διεύρυνση. Διευρύνουμε την έννοια της διεύρυνσης», δήλωσε ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ που έχει ενημερωθεί για το σχέδιο. «Οι κανόνες γράφτηκαν πριν από περισσότερα από 30 χρόνια και χρειάζονται μεγαλύτερη ευελιξία. Πρόκειται για μια στιγμή που εμφανίζεται μία φορά σε κάθε γενιά και πρέπει να ανταποκριθούμε».
«Είναι μια παγίδα των Πούτιν και Τραμπ και πάμε να πέσουμε μέσα»
Ωστόσο, διπλωμάτες από κράτη-μέλη της ΕΕ και άλλες υποψήφιες χώρες που έχουν συμμετάσχει σε άτυπες συζητήσεις με την Επιτροπή εξέφρασαν την έντονη δυσαρέσκειά τους απέναντι στο εγχείρημα. Ορισμένοι φοβούνται ότι θα πλήξει τη μελλοντική σταθερότητα της Ένωσης, θα υποβαθμίσει την αξία της ιδιότητας του μέλους και θα προκαλέσει δυσαρέσκεια σε άλλες υποψήφιες χώρες. «Είναι μια παγίδα που έστησαν ο Πούτιν και ο Τραμπ και εμείς βαδίζουμε μέσα της», δήλωσε δεύτερος διπλωμάτης της ΕΕ, επικαλούμενος τον κίνδυνο για την ενότητα του μπλοκ.
«Η ΕΕ βρίσκεται και πάλι ανάμεσα σε δύο εξαιρετικά δύσκολες επιλογές», δήλωσε ο Μουτζτάμπα Ράχμαν, επικεφαλής Ευρώπης της Eurasia Group. «Δεν έχει άλλη επιλογή από το να επισπεύσει την ένταξη της Ουκρανίας, αλλά αυτό θα ανοίξει ένα κουτί της Πανδώρας πολιτικών και θεσμικών κινδύνων που κανείς στις Βρυξέλλες δεν κατανοεί πλήρως».
Η πρόοδος της Ουκρανίας στο υπάρχον πλαίσιο ένταξης έχει μπλοκαριστεί από την Ουγγαρία, η οποία έχει εμποδίσει την ομόφωνη έγκριση που απαιτείται για το επίσημο άνοιγμα και κλείσιμο καθενός από τα 35 λεγόμενα «κεφάλαια» ένταξης.
Αξιωματούχοι της ΕΕ και της Ουκρανίας εκτιμούν ότι, εάν οι ΗΠΑ είναι συνυπογράφουσες σε ένα τελικό ειρηνευτικό σχέδιο, αυτό θα αναγκάσει τη Βουδαπέστη και τον στενό της σύμμαχο, τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, να υποχωρήσουν.
Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, συνέδεσε την Πέμπτη την ένταξη της Ουκρανίας με τις ειρηνευτικές συνομιλίες. «Η ένταξη αποτελεί από μόνη της μια βασική εγγύηση ασφάλειας για την Ουκρανία, αλλά και τον ουσιαστικό μοχλό για τη μελλοντική ανάπτυξη και ευημερία», δήλωσε.
Σύστημα ένταξης δύο ταχυτήτων
Ωστόσο, μια μεγάλη ομάδα υφιστάμενων κρατών-μελών, παρότι επιθυμούν να στηρίξουν την Ουκρανία, αντιτίθενται σθεναρά σε κάθε μέτρο που θα δημιουργούσε παραθυράκια στους κανόνες ή θα εγκαθίδρυε ένα σύστημα ένταξης δύο κατηγοριών, σύμφωνα με τέσσερις διπλωμάτες της Ένωσης.
«Δεν μπορείς να έχεις μια διαδικασία βασισμένη στην αξιοκρατία με προκαθορισμένη ημερομηνία ολοκλήρωσης», δήλωσε ένας εξ αυτών. «Αν προσπαθήσετε να το επιβάλετε στα κράτη-μέλη, δεν θα το αποδεχθούν ποτέ», προειδοποίησε ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ, σημειώνοντας ότι θα άνοιγε ένα επικίνδυνο ρήγμα ανάμεσα στις Βρυξέλλες και τις εθνικές κυβερνήσεις.
Άλλοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι οποιαδήποτε αλλαγή στη διαδικασία διεύρυνσης θα αποσταθεροποιούσε και τις φιλοδοξίες άλλων υποψήφιων χωρών και θα έθετε ευρύτερα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ αλληλεπιδρά με τους στενούς της γείτονες.
Το Μαυροβούνιο και η Αλβανία βρίσκονται πιο κοντά στην ένταξη με βάση την πρόοδο στα κεφάλαια και ενδέχεται να αισθανθούν ότι τους προσφέρεται ένα λιγότερο ελκυστικό έπαθλο, σύμφωνα με τρεις από τους επτά αξιωματούχους.
Παράλληλα, τίθεται το ερώτημα αν άλλα κράτη που έχουν σημειώσει ελάχιστη ή μηδενική πρόοδο τα τελευταία χρόνια — όπως η Βοσνία και η Τουρκία — θα λάβουν την ίδια επιλογή «ελαφριάς διεύρυνσης».
Δεν είναι επίσης σαφές πώς θα επηρεαστούν χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, όπως η Νορβηγία, που συμμετέχουν στην ενιαία αγορά χωρίς δικαιώματα ψήφου, ή άλλοι στενοί εταίροι εκτός διαδικασίας ένταξης, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο. «Με κάτι τέτοιο θέτεις τεράστια και δύσκολα ερωτήματα», δήλωσε τρίτος ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ. «Υπάρχουν τόσα πολλά απρόβλεπτα ενδεχόμενα».
Turkish President Erdoğan was also invited to sit at the board overnight on Saturday, according to his office. A body tasked with the day-to-day coordination with the Palestinians was also announced
The White House on Friday announced some members of a so-called “Board of Peace” that is to supervise and manage the temporary governance of Gaza, to oversee what it described as a plan to guide the enclave’s transition from war to reconstruction and development.
Among those named were Secretary of State Marco Rubio, Middle East envoy Steve Witkoff, Trump’s son-in-law Jared Kushner, and former British Prime Minister Tony Blair.
A diplomatic source told Haaretz that Turkish President Recep Tayyip Erdoğan was also invited to sit at the board overnight on Saturday, adding that the leaders of all three mediating countries – Egypt, Qatar and Turkey – were invited to take part. Another diplomatic source confirmed that Egyptian President Abdel-Fattah al-Sissi was invited to join the board, as well as Argentinian President Javier Milei.
Sources say the leaders of Indonesia, Germany, Canada, the U.K. and Morocco were also offered a seat at the board.
The state of Israel
According to the statement, the board will “play an essential role in fulfilling all 20 points of the president’s plan, providing strategic oversight, mobilizing international resources, and ensuring accountability as Gaza transitions from conflict to peace and development.”
The Board of Peace is expected to be structured hierarchically. At its top, symbolic-diplomatic level, Trump himself would sit, alongside the leaders of the three mediating countries – Egypt, Turkey and Qatar – as well as the leaders of the U.K. and France. Haaretz has learned that Germany was also asked to join the board and is considering the request favorably.
At the second level would be the Board of Peace’s executive committee, under which the Gaza Executive Board would operate. The Gaza Executive Board officials would be responsible for day-to-day coordination with the Palestinian technocratic committee, which was announced on Wednesday by Witkoff.
Bulgarian diplomat Nikolay Mladenov will serve as the Gaza Executive Board’s “high representative,” who would act as the “on-the-ground link” between the Palestinian committee and the executive board.
Jared Kushner, Trump’s special Envoy Steve Witkoff, White House Chief of Staff Susie Wiles and U.S. Secretary of State Marco Rubio at the White House, September.Credit: Kevin Lamarque/Reuters
The White House also announced the appointment of Major General Jasper Jeffers, who also monitored the agreement between Israel and Lebanon signed in 2024, as commander of the International Stabilization Forces, saying he will “lead security operations, support comprehensive demilitarization, and enable the safe delivery of humanitarian aid and reconstruction materials.”
The stated aim of the multinational mission is the provision of internal and border security, alongside training a Palestinian police force and supporting demilitarization. It is expected to be subordinate to the Board of Peace and will work in coordination with Israel and Egypt.
The statement also named Marc Rowan, CEO of Apollo Global Management, reportedly one of the largest private investment firms worldwide; World Bank President Ajay Banga; and U.S. Deputy National Security Advisor Robert Gabriel as members of the “Board of Peace.”
The White House added that Trump appointed Aryeh Lightstone and Josh Gruenbaum to serve as the board’s senior advisors. Lightstone is the CEO of the Abraham Accord Peace Institute and a former advisor to U.S. Ambassador to Israel David Friedman, while Trump appointed Gruenbaum in February to head the Federal Acquisition Service.
A Palestinian woman in Gaza City, Friday.Credit: Dawoud Abu Alkas/Reuters
According to the statement, the two are “charged with leading day-to-day strategy and operations, and translating the Board’s mandate and diplomatic priorities into disciplined execution.”
The White House also announced the composition of the Gaza Executive Board, which is set to operate under the “Board of Peace.” This committee would include Witkoff, Kushner, Blair, Mladenov and Rowan, as well as Israeli businessman Yakir Gabay; Turkish Foreign Minister Hakan Fidan; Qatari senior official Ali Al-Thawadi; Egypt’s head of intelligence, General Hassan Rashad; the UN’s Special Coordinator for the Middle East Peace Process Sigrid Kaag; and Emirati Minister Reem Al-Hashimy.
The president also reiterated that the process has moved to the second phase of the agreement to end the war. “We have OFFICIALLY entered the next phase of Gaza’s 20-Point Peace Plan,” he said.
The announcement of the Board of Peace had been scheduled for Monday but was postponed. Sources familiar with the matter told Haaretz at the time that the delay was due to the White House’s desire to “tie up loose ends” on various issues related to the board.
As previously reported by Haaretz, the charter circulated to countries could include language that would allow the Board of Peace to expand its mandate to address other conflicts around the world, effectively replacing the United Nations – a prospect that has raised concerns and opposition among both Arab and Western countries.
Με την έκθεση της επιτροπής για το blackout στο FIR Αθηνών, η κυβέρνηση επιχείρησε –για ακόμη μία φορά– να «κλείσει» τυπικά την υποχρέωση ενημέρωσης των Ελλήνων πολιτών για ένα συμβάν που όχι μόνο εξέθεσε διεθνώς τη χώρα, αλλά θα μπορούσε να έχει και θύματα. Η πολιτική διαχείριση ακολουθεί το γνώριμο μοτίβο: «δεν γνωρίζαμε», «έτσι το παραλάβαμε», «θα το διορθώσουμε το 2028». Το γεγονός ότι ο κ. Μητσοτάκης κυβερνά τη χώρα εδώ και έξι χρόνια δεν φαίνεται να βαραίνει κανέναν· η ευθύνη μετατίθεται μονίμως στους προηγούμενους. Ο ακριβής εντοπισμός της αιτίας του προβλήματος –και κυρίως οι συνέπειες που θα μπορούσε να έχει– δεν απασχολούν μια κυβέρνηση που επιδεικνύει θεσμική αναισθησία και αντιμετωπίζει την κοινή γνώμη ως διαχειρίσιμη μάζα.
Η ενημέρωση των πολιτών δεν αποτελεί προτεραιότητα· αυτό που προέχει είναι η επικοινωνιακή εκτόνωση και η ψευδαίσθηση ελέγχου.
Η έκθεση της επιτροπής δεν αποτελεί απλώς ένα ανεπαρκές τεχνικό κείμενο. Αποτελεί ένα πολιτικό κείμενο μεταμφιεσμένο σε τεχνοκρατική ανάλυση. Ένα κείμενο που, αντί να απαντά στο βασικό ερώτημα «τι έφταιξε», επιλέγει να θολώσει τα νερά, να καταφύγει σε ασαφείς όρους και να μεταφέρει την ευθύνη σε μια γενικόλογη περιγραφή δυσλειτουργιών, σαν να πρόκειται για φυσικό φαινόμενο και όχι για αποτυχία ενός κρίσιμου κρατικού συστήματος.
Η κοινή γνώμη αντιμετωπίζεται, για ακόμη μία φορά, ως ανίκανη να κατανοήσει τεχνικές αιτίες, άρα και ως ανάξια σοβαρής ενημέρωσης. Το αποτέλεσμα είναι μια έκθεση που δεν διαφωτίζει, αλλά επιχειρεί να παραπλανήσει.
Όπως μας λένε ειδικοί επιστήμονες, οι συχνότητες στις οποίες εκδηλώθηκε το πρόβλημα ανήκουν στη ζώνη VHF (118–137 MHz), την κατεξοχήν μπάντα αεροναυτικών επικοινωνιών φωνής. Πρόκειται για ένα σύστημα βασισμένο σε τεχνολογίες δεκαετιών: αναλογική διαμόρφωση AM για φωνή και MSK για περιορισμένα δεδομένα. Οι σταθμοί μετάδοσης είναι γεωγραφικά κατανεμημένοι (Υμηττός, Γεράνεια, Πήλιο, Ακαρνανικά κ.λπ.) και διασυνδέονται μέσω επίσης απαρχαιωμένων, μη υποστηριζόμενων μισθωμένων κυκλωμάτων HellasCom του ΟΤΕ.
Σύμφωνα με μαρτυρίες και τεχνικές πληροφορίες, το περιστατικό ξεκίνησε με έναν συνεχόμενο τόνο μεγάλης διάρκειας στη συχνότητα 121.5 MHz — τη διεθνή συχνότητα κινδύνου. Το γεγονός αυτό από μόνο του θα έπρεπε να σημάνει συναγερμό ανώτατου επιπέδου. Αντ’ αυτού, το πρόβλημα επεκτάθηκε σχεδόν σε όλη τη μπάντα, γεγονός που αποκλείει τόσο την τυχαία παρεμβολή όσο και την εξωγενή κακόβουλη επίθεση.
Η επιτροπή, ωστόσο, επέλεξε να βαφτίσει το φαινόμενο «ψηφιακό θόρυβο». Ο όρος αυτός, με την ακριβή τεχνική του σημασία, δεν περιγράφει τίποτε από όσα συνέβησαν. Ο ψηφιακός θόρυβος αφορά την αλλοίωση ψηφιακών σημάτων λόγω ηλεκτρονικών κυκλωμάτων. Δεν εξηγεί πώς προστέθηκε, πού προστέθηκε, σε ποιο ψηφιακό σήμα, ούτε πώς προκάλεσε ακούσια ενεργοποίηση πομπών σε αναλογικές VHF συχνότητες.
Πρόκειται για όρο που χρησιμοποιείται καταχρηστικά — όχι για επιστημονική ακρίβεια, αλλά για τεχνική συσκότιση.
Τα διαθέσιμα στοιχεία συγκλίνουν σε ένα σαφές σενάριο: αστοχία υλικού σε έναν ή περισσότερους πομποδέκτες, σε συνδυασμό με λανθασμένη αντιμετώπιση στην πρώτη φάση του συμβάντος. Η πιθανή ενεργοποίηση βοηθητικών (backup) συστημάτων χωρίς την ταυτόχρονη απομόνωση των κύριων (main) πομπών δημιούργησε φαινόμενο αυτοπαρεμβολής (self-interference).
Αυτό εξηγεί τη μαζική παρεμβολή συχνοτήτων, τη γεωγραφική εξάπλωση του προβλήματος, τη διάρκειά του, και την απουσία παρεμβολών σε γειτονικά FIR.
Αν επρόκειτο για εξωγενή επίθεση, θα απαιτούσε τεράστια ισχύ, πολύπλοκο συγχρονισμό και θα είχε άμεσα ανιχνεύσιμες παρενέργειες εκτός ελληνικού εναέριου χώρου. Τίποτε από αυτά δεν συνέβη μας λένε οι επιστήμονες με τους οποίους μιλήσαμε.
Η επιτροπή, αντί να εξετάσει με σαφήνεια αυτό το σενάριο, προτίμησε μια ασαφή διατύπωση περί «αποσυγχρονισμού διατάξεων και διεπαφών», χωρίς να εξηγεί τι αποσυγχρονίστηκε, πώς και γιατί.
Η έκθεση δεν απαντά στο κρίσιμο ερώτημα της αιτίας.Περιγράφει το «τι έγινε», όχι το «γιατί έγινε». Αυτό δεν είναι απλώς επιστημονική ανεπάρκεια· είναι πολιτική επιλογή. Όταν δεν κατονομάζεις αιτία, δεν κατονομάζεις και ευθύνη.
Το κράτος, μέσω της επιτροπής, εμφανίζεται ως θεατής μιας ατυχούς αλληλουχίας τεχνικών γεγονότων, όχι ως διαχειριστής ενός απαρχαιωμένου και ευάλωτου συστήματος που εδώ και χρόνια λειτουργεί στο όριο.
Η κυβερνητική αφήγηση περιορίζεται στην ανάγκη νέων μηχανημάτων. Αυτό είναι αναγκαίο, αλλά όχι επαρκές. Το κρίσιμο ζήτημα είναι η αρχιτεκτονική του συστήματος.
Ένα σύστημα που καταρρέει επειδή χτυπήθηκε το κέντρο του είναι εκ φύσεως ευάλωτο. Η ανθεκτικότητα δεν εξασφαλίζεται με «καλύτερα κουτιά», αλλά με αποκέντρωση, πλεονασμό και αυτονομία κόμβων. Αυτή ήταν η θεμελιώδης λογική του ARPANET, του πρώτου δικτύου που σχεδιάστηκε από τον αμερικανικό στρατό: να συνεχίζει να λειτουργεί ακόμη κι αν καταστραφεί ένα κεντρικό σημείο.
Το FIR Αθηνών λειτουργεί με λογική δεκαετίας ’80, όχι με λογική ανθεκτικών δικτύων του 21ου αιώνα. Ο τομέας Μακεδονίας του FIR πρέπει να λειτουργήσει αυτόνομα. Για το καλό και την ασφάλεια των ανθρώπων που ταξιδεύουν.
Η ανακοίνωση της Ένωσης Ηλεκτρονικών Μηχανικών κινείται σε θεσμικό και συνδικαλιστικό πλαίσιο, όμως πάσχει πολιτικά. Επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στον ανθρώπινο παράγοντα, στην αυταπάρνηση και στην πίεση του προσωπικού — στοιχεία υπαρκτά και σεβαστά, αλλά δευτερεύοντα ως προς την αιτία.
Η δήλωση ότι «μέχρι στιγμής δεν προκύπτει βλάβη των συστημάτων» έρχεται σε ευθεία αντίφαση με το ίδιο το γεγονός του blackout. Αν δεν υπήρξε βλάβη, τότε τι ακριβώς συνέβη;
Η έμφαση στη στελέχωση και στο άγχος των εργαζομένων, αν και θεμιτή, λειτουργεί αποπροσανατολιστικά: μεταφέρει τη συζήτηση από τη δομική ανεπάρκεια του συστήματος στην ηρωική διαχείριση της κρίσης. Είναι η γνωστή ελληνική παθογένεια: να υμνούμε τους ανθρώπους για να μη συζητάμε για τις ευθύνες της πολιτείας.
Η έκθεση για το blackout στο FIR Αθηνών δεν είναι απλώς ανεπαρκής. Είναι επικίνδυνη, γιατί καλλιεργεί την ψευδαίσθηση ότι το πρόβλημα «καταγράφηκε» και «αντιμετωπίζεται», ενώ στην πραγματικότητα η αιτία παραμένει θολή και η δομική ευαλωτότητα ανέγγιχτη.
Η κυβέρνηση δεν είπε την αλήθεια — όχι γιατί δεν την ξέρει, αλλά γιατί δεν θέλει να την πει. Και αυτό συνιστά ύβρη απέναντι σε μια κοινωνία που έχει πληρώσει ακριβά την κρατική ανευθυνότητα και δεν αντέχει άλλη μία έκθεση χωρίς νόημα.
Διαβάζω ότι βρίσκονται σε άνοδο τα ποσοστά των «αγανακτισμένων» και της «αντισυστημικής» ψήφου. Αντιλαμβάνομαι ότι παρατηρούνται σοβαρά προβλήματα στην κοινωνία μας και υπάρχουν πολλοί άνθρωποι, οι οποίοι αισθάνονται την ανάγκη να διαμαρτυρηθούν. Όμως ποιος μάς εγγυάται ότι η «αντισυστημική» ψήφος θα δώσει λύσεις: Μήπως τελικά δημιουργήσει χειρότερα προβλήματα;
Για να μαθαίνουν οι νεώτεροι και να θυμούνται οι παλαιότεροι καταγράφω τις πρόσφατες εμπειρίες μας από την κυβερνητική συνεργασία δύο κομμάτων, των «αντισυστημικών» μιας πτέρυγας της Δεξιάς και των αγανακτισμένων μιας μερίδας της Αριστεράς. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ εμφανίσθηκε ως πολέμιος του συστήματος. Τελικά προκάλεσε ζημία σε όλους τους τομείς:
Κατά την περίοδο 2025-2019 οι δεδηλωμένοι αντισυστημικοί υπηρέτησαν με τον καλύτερο τρόπο τα πάσης φύσεως «συστήματα».
Έβλαψαν την οικονομία και τη διεθνή θέση της χώρας με την λανθασμένη διαπραγμάτευση του πρώτου εξαμήνου.
Καλλιέργησαν φρούδες ελπίδες για δήθεν δάνειο από τη Μόσχα, αλλά ο Πούτιν τους προσγείωσε θυμίζοντας ότι η Ελλάδα ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στον Δυτικό Κόσμο.
Υποσχέθηκαν να σχίσουν τα Μνημόνια και ψήφισαν ένα χειρότερο Μνημόνιο.
Δέσμευσαν σημαντικό μέρος της Δημόσιας Περιουσίας στο Υπερταμείο, κάτι που είχε αρνηθεί να πράξει ως Πρωθυπουργός ο Αντώνης Σαμαράς.
Άνοιξαν τα σύνορα σε μεγάλο αριθμό ανεξέλεγκτων παράνομων μεταναστών, οι οποίοι «λιάζονταν» στο Σύνταγμα.
Προσπάθησαν – και σε ένα βαθμό επέτυχαν – να αποδομήσουν δύο μαθήματα που διαμορφώνουν ήθος και εθνική ταυτότητα και συγκεκριμένα τα μαθήματα των Θρησκευτικών και της Ιστορίας.
Έκαναν πολύ κακή διαπραγμάτευση με τα Σκόπια και τελικά υπέγραψαν και ψήφισαν την επιζήμια Συμφωνία των Πρεσπών. Χάρισαν στο γειτονικό κράτος «μακεδονική» γλώσσα, εθνότητα και ταυτότητα και τους έδωσαν το δικαίωμα να μας περιγελούν σήμερα καταργώντας τον γεωγραφικό προσδιορισμό. Ο ένας εταίρος διαφώνησε. Αλλά κάποιοι βουλευτές του βοήθησαν ώστε να συμπληρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός ψήφων για την κύρωση της Συμφωνίας.
Οι κατά δήλωσή τους αντισυστημικοί συγκυβερνώντες του 2015-2019 παραχώρησαν αυτά που είχε αρνηθεί να δώσει η «συστημική» κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου.
Και σε τελευταία ανάλυση τι σημαίνει «σύστημα» και «αντισύστημα»; Το συμφέρον της πατρίδας επιβάλλει να υπάρχει κάποια στοιχειώδης συναίνεση των περισσοτέρων πολιτικών κομμάτων σε ορισμένες σταθερές αρχές: Στην Εξωτερική Πολιτική, στα αμυντικά θέματα, στην Παιδεία, στο δημογραφικό και σε άλλους τομείς. Σε μία δημοκρατία οι αλλαγές και οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να γίνονται μετά από μελέτη, διάλογο και με τη σαφή υποστήριξη της πλειοψηφίας. Το «αντί» δεν οικοδομεί. Απλώς γκρεμίζει.
Ο διεθνής προσανατολισμός της Ελλάδος δεν πρέπει να διασαλευθεί από τον ερασιτεχνισμό διαφόρων «αντισυστημικών». Η χώρα μας από την αρχαιότητα βασιζόταν στο «Μέγα της Θαλάσσης κράτος» και σήμερα πρέπει να συμμαχεί με τις μεγάλες ναυτικές δυνάμεις. Η Ελληνική Κλασική Παιδεία και η Χριστιανική Παράδοση είναι τα θεμέλια της σύγχρονης Ευρώπης και η Ελλάς δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αποκοπεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράπονα από εταίρους έχουμε σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά οι μάχες δίδονται όταν είμαστε μέσα στα ευρωπαϊκά όργανα και όταν έχουμε επίγνωση των διεθνών εξελίξεων.
Η ελληνική κοινωνία, η οικονομία, η εκπαίδευση κ.λπ. παρουσιάζουν σημαντικές αρρυθμίες, αλλά αυτές δεν θα θεραπευθούν με μοναδικό οδηγό την αγανάκτηση.
Ο Ερντογάν κατάγεται από την Ποταμιά της Ριζούντος στον Πόντο. Ο προπάππος του λεγόταν Μπακάτογλου και ήταν αντάρτης του Πόντου εναντίον των Τούρκων. Οι πρόγονοί του είχαν εξισλαμισθεί. Το 1934 άλλαξαν το επώνυμό τους επειδή το Μπακάτ ήταν συνδεδεμένο με τους αντάρτες του Πόντου και θεωρούταν βρισιά. Ο ίδιος ο Ερντογάν όταν ρωτήθηκε για την εθνική του καταγωγή είπε “στον αλλο κόσμο θα μας ρωτήσουν σε ποιον Θεό πιστεύαμε. Όταν σας ρωτάνε για την εθνική σας καταγωγή να λέτε ότι είστε Μουσουλμάνοι.”
Ο Έντι Ράμα έχει ελληνική καταγωγή. Οι πρόγονοί του ήταν Έλληνες, Ορθόδοξοι από το Δυρράχιο. Έφεραν το επώνυμο Ράμμος. Μάλιστα, ο προ-προπάππος του ήτανε ιερέας. Γιώργος λεγόταν. Χρήστος, Βλάσης, Χρηστάκης (ο πατέρας του). Ο πατέρας του ανέβηκε στην ιεραρχία επί Χότζα ως ενα βαθμό, όμως γνωρίζοντας την ελληνική του καταγωγή δεν έβλαψε ο ίδιος τους Έλληνες. Αυτά από την έρευνα της Δέσποινας Παπαστεργίου που έχει κοινοποιήσει και ο νυν Περιφερειάρχης Ηπείρου κ. Καχριμάνης.
Ο Νικόλας Γκρουέφσκι, πρώην πρωθυπουργός των Σκοπίων και ο πιο ακραίος, o πιο φανατικός “μακεδονιστής”, ήταν εγγονός του Νικολάου Γρούιου από την Αχλάδα Φλώρινας. Τραυματίσηκε θανάσιμα το 1940 στο Έπος της Βορείου Ηπείρου και το όνομά του είναι σε επιγραφή με τους ήρωες του χωριού.
Ο Νικόλας Δημητρώφ, πρώην υπουργός εξωτερικών του Ζάεφ, αυτός που με τον Κοτζιά υπέγραψε το κουρέλι των Πρεσπών, είναι εγγονός του Νικολάου Παπαδημητρίου, ο οποίος ήταν ο παπάς ενός χωριού κοντά στην Αριδαία του νομού Πέλλας.
Ναι, από το 1870 και μετά με την δημιουργία της Βουλγαρικής Εξαρχίας ελληνόφωνοι και δίγλωσσοι βρέθηκαν σε αντιπαράθεση. Κάποιοι σκέτο σλαβόφωνοι έγιναν “Γραικομάνοι” και παρέμειναν πιστοί στην ελληνική εθνική συνείδηση, όπως ο Καπετάν Κώττας. Κάποιοι άλλοι, δίγλωσσοι, με τα χρόνια κύλησαν στην εθνική συνείδηση των Σκοπιανών (δηλαδή όχι οι ίδιοι, αλλά οι απόγονοί τους). Το ενδιάμεσο βημα ήταν η εκκλησιαστική ταύτιση. Πρώτα στην Εξαρχία και μετά το 1950 στην Εκκλησία των Σκοπίων.
Η ελληνική καταγωγή τους όχι απλώς δεν μειώνει την επιθετικότητά τους. Πολλές φορές την ενισχύει. Ως απωθημένο. Αποτελεί αίτιο δηλαδή.
Το φαινόμενο οι αρχαίοι θα το χαρακτήριζαν τραγικό. Με την έννοια που είχε τότε η λέξη. Τραγωδία είναι να διαφωνούν δύο ριζικά μεταξύ τους και να έχουν ταυτόχρονα και οι δύο δίκιο από την πλευρά τους.
Συνεχίζω.
Στα Σκόπια, η έντονη προπαγάνδα το έχει οξύνει. Οι ελληνικής καταγωγής είναι οι πιο σκληροί “μακεδονιστές”.
Στην Αλβανία, ο εγγενής ανθελληνισμός του κράτους και η τρομοκρατία, μέσω του φόβου, επίσης το έχει οξύνει. Δυστυχώς, είναι αρκετοί ελληνικής καταγωγής που έχουν συρθεί στον αλβανικό εθνικισμό.
Στην Τουρκία, υπήρξε απλά μια θρησκευτική καταπίεση. Εφόσον αλλαξοπιστούσες σε άφηναν ήσυχο. Αυτό δρα καταλυτικά και οι άνθρωποι εκεί διατήρησαν τον πολιτισμό τους (χορούς, τραγούδια, φαγητά, συνήθειες). Μέχρι που παρέμειναν και κάποιοι κρυπτοχριατιανοί! Ναι! Υπάρχουν. Όσοι πήραν “ελαφρά” τη νέα τους θρησκεία, έχουν ελπίδα ήπιας μεταστροφής. Τα DNA τεστ λειτουργούν προς αυτήν την κατεύθυνση.
Να! Αν μέσα στην εθνική μας μιζέρια, είχαμε ένα κράτος σοβαρό(τερο), με θεσμούς, με στρατηγική μακροπρόθεσμη, θα μπορούσαμε όλα αυτά να τα αναπτύξουμε. Να τα λάβουμε υπόψιν μας. Να τα μελετήσουμε. Να κάνουμε διδακτορικά, ακαδημαϊκές έρευνες . Να φτιάξουμε οργανισμούς, να κάνουμε επαφές, να γράψουμε βιβλία, να γνωρίσουμε ανθρώπους, να κάνουμε κοινές εκδηλώσεις. Να χτίσουμε διαύλους. Να αποκτήσουμε εξωστρέφεια.
Στο Camp Viking στη Νορβηγία, επίλεκτες βρετανικές δυνάμεις προετοιμάζονται για σύγκρουση — καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν να επαναφέρουν την προσοχή των ΗΠΑ στο δικό τους ημισφαίριο.
Οι επίλεκτοι στρατιώτες μυούνται στην άγρια φύση κατασκηνώνοντας στο χιόνι, σε θερμοκρασίες κάτω από -20°C. | Φωτογραφία: Ben Dance / FCDO 16 Ιανουαρίου 2026, 04:00 π.μ. (CET) Του Dan Bloom και της Esther Webber
CAMP VIKING, Νορβηγία — Στα βαθιά χιόνια των αρκτικών βουνών, οι Βασιλικοί Πεζοναύτες της Βρετανίας προετοιμάζονται για πόλεμο με τη Ρωσία.
Οι επίλεκτοι στρατιώτες εισάγονται στις συνθήκες της ερημιάς κατασκηνώνοντας στο χιόνι, σε θερμοκρασίες κάτω από -20°C. Ολοκληρώνουν την εκπαίδευση πηδώντας μέσα από τρύπες στον πάγο και φωνάζοντας το όνομά τους, τον βαθμό τους και τον αριθμό τους, πριν τους τραβήξουν έξω από το νερό. Έπειτα κυλιούνται στο χιόνι, πίνουν μια δόση ρούμι και κάνουν πρόποση στον βασιλιά Κάρολο Γ΄.
Η εκπαίδευση της Βρετανίας σε ακραίες καιρικές συνθήκες σε αυτή την περιοχή ανάγεται στον Ψυχρό Πόλεμο, όμως το Camp Viking — η εγκατάστασή της στο Skjold, στη βόρεια Νορβηγία — είναι νέο και αναπτύσσεται. Άνοιξε το 2023, μετά την πλήρους κλίμακας ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, και αναμένεται να φτάσει στο μέγιστο των 1.500 ατόμων προσωπικού την άνοιξη, ενώ του χρόνου προβλέπεται να ανέλθει στους 2.000. Η Βρετανία «ουσιαστικά διπλασιάζει» μέσα σε τρία χρόνια τον αριθμό των Βασιλικών Πεζοναυτών της στη Νορβηγία, δήλωσε η υπουργός Εξωτερικών Yvette Cooper στο POLITICO, σε συνέντευξή της.
Οι ασκήσεις προσομοιώνουν αποστολές που θα εκτελούσαν οι δυνάμεις σε περίπτωση ενεργοποίησης του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ περί συλλογικής άμυνας — αντανακλώντας την πραγματικότητα ότι «δεν είμαστε πλέον σε ειρήνη», όπως είπε στον Cooper και στον Νορβηγό ομόλογό της Espen Barth Eide, κατά την επίσκεψή τους στην εγκατάσταση την Πέμπτη, ο ταξίαρχος Jaimie Norman, διοικητής των Commando Forces του Ηνωμένου Βασιλείου. «Βλέπουμε τους εαυτούς μας πάνω σε ένα συνεχές, που έχει τον πόλεμο στο ένα άκρο και την ειρήνη στο άλλο, και βρισκόμαστε κάπου πάνω σε αυτό το συνεχές.»
Κι όμως, αυτό είναι μόνο το ένα ημισφαίριο της Αρκτικής. Στο άλλο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ πυροδοτεί μια εντελώς διαφορετική κρίση, πιέζοντας για την απόκτηση της Γροιλανδίας.
Οι κίνδυνοι που συνδέουν τις δύο περιοχές — οι οποίες διαθέτουν θαλάσσιες οδούς πιο πολυσύχναστες από ποτέ, με ρωσικά και κινεζικά σκάφη, καθώς λιώνουν οι πολικοί πάγοι — είναι παρόμοιοι, αν και λιγότερο άμεσοι για τη Γροιλανδία σε σύγκριση με τη Νορβηγία. Παρ’ όλα αυτά, η Γροιλανδία απορροφά τεράστιο μέρος της παγκόσμιας προσοχής.
Δεν προκαλεί έκπληξη ότι ο Eide, χαιρετώντας την Cooper αφού είχε περάσει δύο ημέρες στην Ουκρανία, εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του που δεν μπορούν να επικεντρωθούν περισσότερο στην Ουκρανία και «λιγότερο σε άλλα πράγματα».
Ο Τραμπ δεν τους άφησε άλλη επιλογή.
Βάλτε μπροστά τον «Arctic Sentry»
Η απάντηση της Cooper και του Eide είναι να στηρίξουν δημόσια την ιδέα μιας αποστολής του ΝΑΤΟ τύπου «Arctic Sentry» — μιας στρατιωτικής συνεργασίας που θα στοχεύει στην αντιμετώπιση ρωσικών απειλών, ενώ ταυτόχρονα θα καθησυχάζει τον Τραμπ για τη δέσμευση της Ευρώπης στην περιοχή.
Οι λεπτομέρειες της αποστολής — συμπεριλαμβανομένου του αριθμού των στρατευμάτων που θα εμπλέκονταν και του αν θα περιλάμβανε χερσαίες, ναυτικές ή αεροπορικές αναπτύξεις — παραμένουν ασαφείς.
Θα μπορούσε να σημαίνει ότι ασκήσεις όπως αυτές στη βόρεια Νορβηγία θα επεκταθούν και στη Γροιλανδία, όπως και στους θαλάσσιους διαύλους γύρω από αυτήν. Οι θαλάσσιες οδοί στη Βόρεια Ευρώπη έχουν δει αύξηση των «σκιωδών στόλων» που μεταφέρουν πετρέλαιο υπό κυρώσεις, καθώς και καταγγελίες για δολιοφθορές σε καλώδια επικοινωνιών.
Το μήνυμα της Yvette Cooper προς τον Trump, και όλους τους άλλους, ήταν να επιμείνει ότι δεν υπάρχει πραγματική διαίρεση μεταξύ της ανατολικής και της δυτικής Αρκτικής. | Stefan Rousseau/Getty Images
Όμως, όπως συμβαίνει με τόσα άλλα ζητήματα, δεν έχουν ακόμη διαπιστώσει αν ο Τραμπ θα δώσει σημασία. Η παρέμβαση της Κούπερ ήρθε μία ημέρα αφότου ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ.Ντ. Βανς, συναντήθηκε στον Λευκό Οίκο με Δανούς και Γροιλανδούς εκπροσώπους, εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων σχετικά με την πρόθεση του Τραμπ — που την έχει επαναλάβει πολλές φορές — να πάρει τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Το μήνυμα της Κούπερ προς τον Τραμπ, και προς όλους τους άλλους, ήταν ότι στην πραγματικότητα δεν υπάρχει διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ανατολική και τη δυτική Αρκτική. «Η ασφάλεια της Αρκτικής είναι ενιαία και αλληλένδετη», είπε — επικαλούμενη τον ρωσικό βόρειο στόλο, τον «σκιώδη» στόλο, τα πετρελαιοφόρα, μη στρατιωτικά μέσα, κατασκοπευτικά πλοία και τις απειλές για υποθαλάσσια καλώδια.
«Κοιτάξτε τον χάρτη της Αρκτικής και πού βρίσκονται τα θαλάσσια περάσματα», πρόσθεσε. «Δεν μπορείς να εξετάζεις κανένα κομμάτι της ασφάλειας της Αρκτικής απομονωμένα, γιατί όλη η ουσία της αρκτικής ασφάλειας είναι ότι επηρεάζει τη διατλαντική μας ασφάλεια συνολικά.
»Μέρος της ρωσικής απειλής περνά μέσω του Βόρειου Στόλου και φτάνει στον Ατλαντικό. Αυτό είναι μια διατλαντική απειλή. Είναι κάτι στο οποίο προφανώς δεν μπορείς απλώς να επιστρέψεις στην ιδέα της άμυνας της Ευρώπης από μόνη της.»
Ωστόσο, σε τμήματα της Βρετανίας και της Ευρώπης, υπάρχουν πολλοί που φοβούνται ότι ο Τραμπ ακριβώς αυτό ζητά από την Ευρώπη. Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι πιέζουν εδώ και καιρό τον πρόεδρο των ΗΠΑ να ξεκαθαρίσει τις δεσμεύσεις του προς την Ουκρανία.
Ένα μικρό μόνο δείγμα αυτής της ενόχλησης διακρίνεται στον Εϊντε. Έσπευσε να επισημάνει ότι ο κίνδυνος στο δικό του άκρο της Αρκτικής είναι πιο άμεσος.
«Ακριβώς ανατολικά από τα ανατολικά μας σύνορα, βρίσκονται η Χερσόνησος Κόλα και το Μούρμανσκ», είπε, στεκόμενος σε ένα χιονισμένο ύψωμα. «Εκεί υπάρχει η μεγαλύτερη συγκέντρωση πυρηνικών όπλων στον κόσμο — και, ειδικότερα, η ικανότητα δεύτερου πλήγματος της Ρωσίας βρίσκεται εκεί. Χρειάζονται πρόσβαση στις ανοιχτές θάλασσες και, σε συνθήκες πολέμου, δεν θέλουμε να έχουν αυτή την πρόσβαση.»
Πρόσθεσε: «Αν υπάρξει κρίση, αυτή η περιοχή θα γίνει αμέσως κέντρο βάρους λόγω της σημασίας των πυρηνικών δυνατοτήτων της Ρωσίας, της βάσης υποβρυχίων κ.ο.κ. Θα περάσει από χαμηλή ένταση στο να βρεθεί στο επίκεντρο μέσα σε πολύ λίγο χρόνο. Γι’ αυτό χρειάζεται να σχεδιάσουμε για ταχεία ενίσχυση, για γρήγορη κλιμάκωση, και επίσης να έχουμε μια μόνιμη παρουσία στρατιωτικής πίεσης σε αυτή την περιοχή.»
Η διαχείριση αυτής της προσπάθειας «καθησυχασμού» του Τραμπ είναι μια λεπτή ισορροπία. Η Ρέιτσελ Έλεχιους, γενική διευθύντρια του μη κομματικού think tank εξωτερικής πολιτικής RUSI και πρώην εκπρόσωπος των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, δήλωσε: «Θέλεις να εκπέμψεις αλληλεγγύη, παρουσία και εμπλοκή, και να στείλεις μήνυμα ότι η Ευρώπη ανεβάζει ρυθμό απέναντι σε αυτήν την υποτιθέμενη ρωσική και κινεζική απειλή μέσα και γύρω από τη Γροιλανδία.
»Αλλά δεν θέλεις να “χώνεις το δάχτυλο στο μάτι” των Ηνωμένων Πολιτειών ή να δείχνεις ότι αναζητάς κάποιου είδους αντιπαράθεση.»
Ίσως γι’ αυτό, η Έλεχιους εκτίμησε ότι το ίδιο το ΝΑΤΟ κρατά αποστάσεις. «Η μία φωνή που ήταν αρκετά σιωπηλή είναι αυτή του ΝΑΤΟ», είπε. «Είναι αρκετά παράξενο που ο Μαρκ Ρούτε δεν έχει εκδώσει δήλωση ως γενικός γραμματέας, εκφράζοντας αλληλεγγύη προς τη Δανία και υπογραμμίζοντας ότι οποιεσδήποτε ανησυχίες ασφαλείας που μπορεί να έχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν νόμιμα να αντιμετωπιστούν μέσω της Συμμαχίας του ΝΑΤΟ, επειδή τόσο η Δανία όσο και η Γροιλανδία είναι μέλη και τα εδάφη τους καλύπτονται από την εγγύηση του Άρθρου 5.
»Νομίζω ότι αυτό έχει συνέπειες ως προς την αξιοπιστία της Συμμαχίας και πιστεύω ότι θα μπορούσαμε να δούμε εντατικοποίηση της πρακτικής κατά την οποία οι σύμμαχοι στρέφονται σε διμερείς ή περιφερειακές σχέσεις… για να καλύψουν τις ανάγκες ασφαλείας τους, αντί να στηρίζονται σε πολυμερείς συμμαχίες όπως το ΝΑΤΟ.»
Μια νέα εποχή
Μια υπενθύμιση του πόσο γρήγορα αλλάζει η πολυμερής διπλωματία είναι αναρτημένη στον τοίχο της βιβλιοθήκης, μέσα στη γραφική, ροζ και λευκή βρετανική πρεσβεία στο Ελσίνκι.
Η φωτογραφία, με ημερομηνία Ιούλιος 1975, δείχνει τον Βρετανό πρωθυπουργό Χάρολντ Γουίλσον στον κήπο της πρεσβείας μαζί με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζέραλντ Φορντ, τον Χένρι Κίσινγκερ και άλλους, λίγο πριν από την υπογραφή των Συμφωνιών του Ελσίνκι. Η συμφωνία, που έδινε έμφαση στα δικαιώματα της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, αποτέλεσε μέρος ενός σταθερού «βηματισμού» προς το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Η εκπαίδευση της Βρετανίας σε ακραία καιρικά φαινόμενα σε αυτήν την περιοχή χρονολογείται από τον Ψυχρό Πόλεμο, αλλά το Camp Viking — η εγκατάστασή του στο Skjold, στη βόρεια Νορβηγία — είναι καινούργιο και αναπτυσσόμενο. | Ben Dance / FCDO
Απέναντι, στο Ελσίνκι, βρίσκεται η πρεσβεία των ΗΠΑ — μια σχεδόν φρουριακή κατασκευή — όπου ο Τραμπ είναι ένας από εκείνους που σήμερα «κρατούν το τιμόνι» στα ζητήματα εδαφικής ακεραιότητας. Πέρα από τις βλέψεις του για τη Γροιλανδία, ο πρόεδρος είπε πρόσφατα ότι το ΝΑΤΟ «δεν θα ήταν αποτελεσματική δύναμη ή αποτρεπτικός παράγοντας» χωρίς την αμερικανική στρατιωτική ισχύ και ότι δεν χρειάζεται το διεθνές δίκαιο.
Η Βρετανία και πολλοί σύμμαχοί της είναι απρόθυμοι να δεχτούν οποιαδήποτε υπόνοια για ρωγμές στη Συμμαχία. Όταν το POLITICO ρώτησε αν το ΝΑΤΟ βρίσκεται σε κρίση, η υπουργός Εξωτερικών της Φινλανδίας, Ελίνα Βάλτονεν, επέμεινε: «Το ΝΑΤΟ είναι ισχυρότερο από ποτέ».
Και η Κούπερ είπε επίσης ότι το ΝΑΤΟ είναι «εξαιρετικά ισχυρό» — υποστηρίζοντας ότι όσοι περιγράφουν τη διοίκηση του Τραμπ ως αποσταθεροποιητική δύναμη κάνουν υπεραπλούστευση. Επισήμανε την παρουσία του Μάρκο Ρούμπιο, ενός πιο «παραδοσιακού» Ρεπουμπλικανού από τον Τραμπ, τον οποίο οι Ευρωπαίοι έχουν βρει ευκολότερο στη συνεργασία από τον πρόεδρο, όπως και τις εργασίες για εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία, τη συνεργασία στο πλαίσιο των πληροφοριών των «Five Eyes» και το σχέδιο για τη Γάζα, μεγάλο μέρος του οποίου — όπως είπε — καθοδηγήθηκε από τις ΗΠΑ.
«Προφανώς, όλοι βλέπουν ότι αυτή η διοίκηση λειτουργεί με διαφορετικό τρόπο», είπε, αλλά «σε κάθε συζήτηση που είχα με τον… Ρούμπιο, υπήρχε πάντα μια πολύ ισχυρή δέσμευση στο ΝΑΤΟ». Το σχέδιο για τη Γάζα, πρόσθεσε με έμφαση, «στηριζόταν στην πραγματικότητα στο διεθνές δίκαιο, στο πλαίσιο του ΟΗΕ».
Ωστόσο, ένας Βρετανός αξιωματούχος, που δεν είχε εξουσιοδότηση να μιλήσει δημόσια, είπε ότι υπάρχουν τρεις «σχολές σκέψης» σχετικά με τα σχόλια του Τραμπ για τη Γροιλανδία. Η πρώτη είναι ο δηλωμένος στόχος του προέδρου: ότι ανησυχεί για απειλές ασφαλείας στην Αρκτική· η δεύτερη, ότι αναζητά επιχειρηματικές ευκαιρίες εκεί.
Και μετά «υπάρχει και μια σχολή σκέψης ότι, τελικά, απλώς θέλει να την πάρει… ότι απλώς θέλει να κάνει την Αμερική μεγαλύτερη», είπε.
Η Επιχείρηση «Κατακλυσμός του Αλ-Άκσα» δεν ήταν ποτέ απλώς μια πολεμική πράξη. Ράγισε το προσωπείο της περιφερειακής σταθερότητας, αποκάλυψε τις ρωγμές της ισχύος και επιτάχυνε την έλξη προς τέσσερις ανταγωνιστικούς πόλους που πλέον αναδιαμορφώνουν τη Δυτική Ασία.
Μοχάμαντ Χασάν Σουεϊντάν 16 Ιανουαρίου 2026
Φωτογραφική πίστωση: The Cradle
«Ο “Κατακλυσμός του Αλ-Άκσα” ήταν ένα προληπτικό πλήγμα – με στόχο να σπάσει το αμερικανο-σιωνιστικό σχέδιο σε αυτή την περιοχή.» — Ιχσάν Ατάγια, αξιωματούχος της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ (PIJ), μιλώντας στο The Cradle στις 28 Οκτωβρίου 2023
Μέχρι πρόσφατα, οι περιφερειακές εξελίξεις στη Δυτική Ασία μπορούσαν ακόμη να ερμηνεύονται μέσα από τα παλιά σχήματα: απομονωμένες συγκρούσεις, διμερείς αντιπαλότητες ή «πόλεμοι δι’ αντιπροσώπων». Πλέον, όχι.
Η Επιχείρηση «Κατακλυσμός του Αλ-Άκσα» στις 7 Οκτωβρίου 2023 αποτέλεσε μια στρατηγική τομή που επανακαθόρισε τους κανόνες της αποτροπής, της νομιμοποίησης και της αποδεκτής χρήσης βίας. Από εκείνη τη μέρα, η Δυτική Ασία μετατράπηκε σε ένα ενιαίο, υπερ-διασυνδεδεμένο πεδίο μάχης, όπου τα σύνορα θολώνουν, τα μέτωπα αλληλοεπικαλύπτονται και οι κρίσεις δεν εξελίσσονται πλέον μεμονωμένα.
Ό,τι ακολούθησε μετά τις 7 Οκτωβρίου λειτουργεί μέσα σε μια νέα στρατηγική εξίσωση. Οι μεγάλες δυνάμεις έσπευσαν να αναπροσαρμόσουν τις προτεραιότητές τους, σύμμαχοι και αντίπαλοι αναχάραξαν τις γραμμές τους και οι γνώριμες διευθετήσεις άρχισαν να ξηλώνονται.
Οι συνήθεις δικλίδες — διπλωματική κάλυψη, «βαλβίδες» οικονομικής εκτόνωσης, ακόμη και στρατιωτικά αποτρεπτικά μέσα — έχουν διαβρωθεί. Η περιοχή δεν είναι πια ένα μωσαϊκό ξεχωριστών εστιών έντασης, αλλά ένα ασταθές σύστημα όπου οποιαδήποτε σπίθα — ένα συνοριακό επεισόδιο, ένας εμπορικός ελιγμός ή μια διπλωματική μετατόπιση — μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτή αντίδραση. Αυτό που παρακολουθούμε είναι η ενεργή ανακατασκευή της ισορροπίας ισχύος της περιοχής, σε πραγματικό χρόνο.
Τέσσερις άξονες, κανένας ηγεμόνας
Στην καρδιά αυτού του μετασχηματισμού βρίσκεται η ανάδυση τεσσάρων διακριτών κέντρων ισχύος: το Ιράν, η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το ισραηλινό κράτος κατοχής.
Το καθένα ασκεί επιρροή σε πολλαπλά πεδία, όμως κανένα δεν έχει καταφέρει να τη μετατρέψει σε αδιαμφισβήτητη κυριαρχία.
Αντίθετα, η περιοχή έλκεται ανάμεσα σε τέσσερα «βαρυτικά πεδία», τα οποία διαμορφώνουν συμμαχίες, συγκρούσεις και αφηγήσεις.
Το Ιράν και η Σαουδική Αραβία διαθέτουν ενεργειακούς πόρους που επεκτείνουν την εμβέλειά τους πέρα από τη Δυτική Ασία. Το Ιράν επιπλέον απολαμβάνει τη στήριξη σιιτικών πληθυσμών και διατηρεί μακρόχρονες συνεργασίες με κινήματα αντίστασης.
Η Τουρκία και το Ιράν είναι μεγάλα, πολυπληθή κράτη με βαθιές ιστορικές αυτοκρατορικές ρίζες, στρατηγική γεωγραφία και εκτεταμένες ένοπλες δυνάμεις. Η Σαουδική Αραβία — και, σε μικρότερο βαθμό, η Τουρκία — διαθέτουν επίσης σημαντική ήπια ισχύ, εδρασμένη σε θρησκευτική και πολιτισμική νομιμοποίηση. Το Ισραήλ, από την πλευρά του, παραμένει στρατιωτικός και τεχνολογικός πρωτοπόρος, υποστηριζόμενο από μια «ειδική σχέση» με την Ουάσιγκτον και ένα μη επιβεβαιωμένο πυρηνικό οπλοστάσιο.
Κανένα από αυτά τα κέντρα ισχύος, ωστόσο, δεν κρατά όλα τα χαρτιά. Η παράλληλη άνοδός τους έχει εμποδίσει την ανάδειξη ενός περιφερειακού ηγεμόνα. Αντιθέτως, αναχαιτίζουν τις κινήσεις αλλήλων, σε μια ασταθή ισορροπία που διαμορφώνεται από την ιστορία, την ιδεολογία και τη φιλοδοξία.
Αυτοί οι τέσσερις άξονες δεν λειτουργούν ως επίσημες συμμαχίες. Είναι ρευστές ζώνες επιρροής που καθορίζουν το πώς ευθυγραμμίζονται κράτη, κινήματα, ακόμη και αγορές.
Αυτό που μετρά δεν είναι η σταθερή «ιδιότητα μέλους», αλλά η βαρυτική έλξη:η ικανότητα να εξαναγκάζεις αποφάσεις, να προσφέρεις προστασία, να επιβάλλεις κόστος ή να διαμορφώνεις αφηγήματα. Και στο ασταθές περιβάλλον που ακολούθησε την 7η Οκτωβρίου, αυτή η έλξη έχει μόνο ενταθεί.
Η δομή αυτή υπάρχει επειδή κανένας από τους παίκτες δεν διαθέτει αποφασιστικό πλεονέκτημα. Ούτε είναι όλοι εξίσου αποδεκτοί στην περιοχή. Η επιρροή από μόνη της δεν αρκεί· μια δύναμη πρέπει να είναι διατεθειμένη να δράσει και οι άλλοι να είναι διατεθειμένοι να αποδεχθούν την ηγεσία της.
Κανένα κράτος στη σύγχρονη ιστορία της Δυτικής Ασίας δεν διατήρησε και τα τρία αυτά χαρακτηριστικά αρκετά ώστε να μετατραπεί σε ηγεμόνα. Αντίθετα, ελίσσονται για να κατοχυρώσουν τον χώρο τους ή να στερήσουν από τους αντιπάλους τους την υπεροχή. Αυτοί οι ανταγωνισμοί φουντώνουν σε περιόδους αναταραχής — στον Πόλεμο του Περσικού Κόλπου, στην εισβολή στο Ιράκ το 2003, στις αραβικές εξεγέρσεις, και τώρα, στη ρήξη της περιόδου μετά την Επιχείρηση «Κατακλυσμός του Αλ-Άκσα».
Τα περισσότερα κράτη της περιοχής πλέον «περιστρέφονται» γύρω από έναν από αυτούς τους τέσσερις άξονες. Το Ριάντ ηγείται πολλών αραβικών κρατών του Περσικού Κόλπου, με εξαίρεση το Κατάρ και τα ΗΑΕ. Το Αμπού Ντάμπι, βασικό μέλος του «Άξονα της Εξομάλυνσης», έχει φυσικά κλίνει προς το ισραηλινό στρατόπεδο. Τα κινήματα αντίστασης ευθυγραμμίζονται με το Ιράν.
Το Κατάρ κλίνει προς την Τουρκία, μια σχέση που στηρίζεται στην κοινή τους υποστήριξη προς κινήματα που συνδέονται με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα σε όλη την περιοχή. Η Αίγυπτος, άλλοτε δύναμη από μόνη της, έχει σε μεγάλο βαθμό περάσει υπό σαουδαραβική επιρροή.
Ο ανταγωνισμός Σαουδικής Αραβίας–ΗΑΕ επί χρόνια παρουσιαζόταν ως μια αντιπαλότητα μέσα στον «στενό κύκλο» του Κόλπου: δύο εταίροι με διαφορετικές τακτικές, όχι με συγκρουόμενα οράματα. Αυτό το πλαίσιο πλέον δεν ισχύει. Η εξομάλυνση των σχέσεων των ΗΑΕ με το Τελ Αβίβ αναδιαμόρφωσε το Αμπού Ντάμπι ως διευκολυντή της ισραηλινής περιφερειακής ενσωμάτωσης — όχι απλώς ως ανταγωνιστή του Ριάντ, αλλά ως δίαυλο για ισραηλινή επέκταση.
Αυτή η αναπροσαρμογή έχει οξύνει τις σαουδαραβικές ευαισθησίες. Παρότι το Ριάντ μπορεί να συμπίπτει τακτικά με το Ισραήλ, δεν αποδέχεται το Τελ Αβίβ ως στρατηγικό ρυθμιστή. Η ανησυχία δεν αφορά καθεαυτή τους δεσμούς Εμιράτων–Ισραήλ, αλλά το λειτουργικό τους βάθος: μια «σύντηξη» εμιρατινού κεφαλαίου και εφοδιαστικής υποδομής με ισραηλινή τεχνογνωσία ασφάλειας και παγκόσμια δίκτυα. Αυτός ο συνδυασμός, φοβάται το Ριάντ, θα μπορούσε να προβάλει ισχύ μέσα στην ίδια τη σφαίρα επιρροής της Σαουδικής Αραβίας.
Αυτό γίνεται ιδιαίτερα οξύ στο νότιο τμήμα της Υεμένης, όπου οι φιλοδοξίες του Αμπού Ντάμπι κινδυνεύουν να προσφέρουν στο Τελ Αβίβ παρουσία στο νότιο «πλευρό» της Σαουδικής Αραβίας. Το Ριάντ δεν το βλέπει ως συνηθισμένο περιφερειακό ανταγωνισμό, αλλά ως άμεση απειλή για την εθνική του ασφάλεια.
Η σαουδαραβική θέση είναι σαφής: η τακτική σύμπτωση με το Ισραήλ είναι ανεκτή μέχρι ενός σημείου, όμως ένας άξονας ΗΑΕ–Ισραήλ μέσα στον Κόλπο αποτελεί «κόκκινη γραμμή». Αυτό έχει πλέον ξεφύγει από τα όρια μιας αντιπαλότητας του Κόλπου. Είναι τώρα σύγκρουση δύο διακριτών περιφερειακών οραμάτων: το ένα επιδιώκει να περιορίσει την ισραηλινή επέκταση, το άλλο διευκολύνει την εδραίωσή της.
Το περιφερειακό σχέδιο του Τελ Αβίβ απειλεί φίλους και εχθρούς
Για δεκαετίες, ο εκλιπών γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ, Σαγιέντ Χασάν Νασράλα, προειδοποιούσε ότι η αποδυνάμωση του Άξονα της Αντίστασης θα έθετε τελικά σε κίνδυνο κάθε κράτος στην περιοχή — ακόμη και εκείνα που ευθυγραμμίζονται με την Ουάσιγκτον. Σε ομιλία του το 2013, ο Νασράλα δήλωσε:
«Αν πέσει η Συρία, η Παλαιστίνη χάνεται — και μαζί της, η αντίσταση στη Γάζα, στη Δυτική Όχθη και στην Ιερουσαλήμ. Αν η Συρία πέσει στις ΗΠΑ, στο Ισραήλ και στους τακφιριστές, η περιοχή μας θα μπει σε μια σκοτεινή, βίαιη εποχή. Αυτή είναι η εκτίμησή μας.»
Δέκα χρόνια αργότερα, η περιφερειακή συμπεριφορά του Τελ Αβίβ επιβεβαιώνει εκείνη την προειδοποίηση.
Το Ισραήλ δεν περιορίζει πλέον τις ενέργειές του σε ένα μόνο μέτωπο. Κινείται συντονισμένα σε Γάζα, Λίβανο, Συρία, Ιράκ, Υεμένη, Σουδάν, Σομαλία, Λιβύη και Ιράν, αντιμετωπίζοντας την περιοχή ως ενιαίο πεδίο μάχης.
Τα πρόσφατα γεγονότα — οι ανατροπές εις βάρος της αντίστασης, η διάβρωση της Συρίας, η διεύρυνση των ισραηλινών επιχειρήσεων — κατέστησαν σαφές ότι το Τελ Αβίβ δεν σέβεται όρια, ούτε καν εκείνα φιλικών κυβερνήσεων.
Για το Ιράν, η απειλή είναι άμεση και υπαρξιακή. Ισραηλινοί αξιωματούχοι δηλώνουν συστηματικά ότι ο στρατηγικός τους στόχος είναι η αποδόμηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο στόχος αυτός έχει επιδιωχθεί μέσω δολοφονιών, δολιοφθορών, «έγχρωμων επαναστάσεων», επιθέσεων μέσω αντιπροσώπων και τώρα ανοιχτού πολέμου.
Για την Τουρκία, η απειλή είναι στρατηγική.Το Ισραήλ αμφισβητεί την επιρροή της Άγκυρας στη Συρία και στην Ανατολική Μεσόγειο, προωθώντας εναλλακτικούς εμπορικούς διαδρόμους που παρακάμπτουν τη γεωγραφική σημασία της Τουρκίας. Ειδικά η Συρία έχει μετατραπεί σε πεδίο όπου η ισραηλινή ελευθερία κινήσεων συγκρούεται με τις τουρκικές προτεραιότητες ασφαλείας.
Για τη Σαουδική Αραβία, η ανησυχία είναι δομική. Η προσπάθεια του Τελ Αβίβ να ξαναγράψει τους περιφερειακούς κανόνες απειλεί την αυτονομία και την ηγεμονική φιλοδοξία του Ριάντ. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος βρίσκεται στην αναδυόμενη περιφερειακή αρχιτεκτονική:
μια τάξη πραγμάτων σχεδιασμένη να παγιώσει την ισραηλινή κυριαρχία, ενώ θα υποβιβάζει τις αραβικές δυνάμεις σε δευτερεύοντες ρόλους.
Από τις 7 Οκτωβρίου, το Τελ Αβίβ έχει διευρύνει το επιχειρησιακό του «εγχειρίδιο»: προληπτικά πλήγματα, πολυμέτωπες εκστρατείες και εντατικοποιημένη αποτροπή. Αυτό έχει ενισχύσει την αίσθηση απειλής σε όλες τις μεγάλες δυνάμεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι σχηματίζεται μια νέα αντι-ισραηλινή συμμαχία. Σημαίνει όμως ότι κάθε δρων — με εξαίρεση το Ιράν, που βλέπει το Ισραήλ ως εγγενή εχθρό — αντιμετωπίζει πλέον την ισραηλινή επέκταση ως περιορισμό του δικού του στρατηγικού χώρου.
Αυτό που διαγράφεται ως μεγαλύτερη απειλή από την ανοιχτή σύγκρουση είναι μια στρατηγική μετατόπιση που θα μπορούσε να επιτρέψει σε έναν δρωντα να αναδιαμορφώσει τους κανόνες εμπλοκής για ολόκληρη την περιοχή.
