Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα θανάτου του Εθνικού Ποιητού μας Διονυσίου Σολωμού, έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα τιμής προς την Ελληνική Γλώσσα. Η απόφαση της UNESCO ελήφθη το 2025 και έχει ως στόχο την ανάδειξη της γλώσσας μας ως οικουμενικού και πανανθρώπινου πολιτιστικού αγαθού με ιστορία τουλάχιστον 3000 ετών.
Με την ευκαιρία αυτή καταθέτω ορισμένες προτάσεις για να αξιοποιήσουμε αυτό το σημαντικό στοιχείο της ταυτότητάς μας. Η γλώσσα μας είναι ταυτοχρόνως εθνική, αλλά και οικουμενική. Αν δεν γνωρίσουμε καλά εμείς οι Έλληνες τη διαχρονική συνέχεια και αξία της γλώσσας μας πώς θα μπορέσουμε να την προβάλουμε εκτός συνόρων;
Με την ευκαιρία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να προστεθεί διάταξη στο Σύνταγμα για την προστασία της Ελληνικής Γλώσσας. Άλλωστε το άρθρο 1, παρ. 3, του Συντάγματος δηλώνει ότι όλες οι εξουσίες υπάρχουν υπέρ του Λαού και του Έθνους. Έθνος δεν νοείται χωρίς γλώσσα και ταυτότητα. Σε ένα από τα πρώτα τοπικά Συντάγματα του 1821, στη «Νομική Διάταξη της Ανατολικής Χέρσου Ελλάδος» (έδρα τα Σάλωνα-Άμφισσα), αναφέρεται όχι μόνο η Ορθοδοξία ως επικρατούσα θρησκεία, αλλά και η Ελληνική ως επικρατούσα γλώσσα.
Να δίδεται η δυνατότητα στα παιδιά μας να γνωρίσουν τον πλούτο των παλαιοτέρων μορφών της γλώσσας μας από το Δημοτικό. Θα μπορούσε η διδασκαλία απλών κειμένων να αρχίσει από την Ε΄ τάξη του Δημοτικού με βάση προσευχές και ύμνους της Εκκλησίας μας.
Να ληφθεί μέριμνα ώστε να μην καταργηθεί η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών στη Β΄ και Γ τάξη του Λυκείου τώρα που εισάγεται σε ορισμένα δημόσια σχολεία το Διεθνές Απολυτήριο ΙΒ. Να διατηρηθεί ένα ελάχιστο πρόγραμμα ελληνικών μαθημάτων παράλληλα με το αγγλόφωνο πρόγραμμα.
Να διακηρυχθεί η αξία των Αρχαίων Ελληνικών Κειμένων ως θεμελίων του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού. Ο Πώλ Βαλερύ, ο Τόμας Έλιοτ, η Ελένη Αρβελέρ και άλλοι διανοητές καταγράφουν τα τρία θεμέλια του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, δηλαδή την Αρχαία Ελληνική Γραμματεία, το Ρωμαϊκό Δίκαιο και τη Χριστιανική κληρονομιά. Θυμίζω ότι ο Γάλλος Πρόεδρος Μακρόν δεν είναι φιλόλογος, αλλά τραπεζικό στέλεχος. Επανέφερε, όμως, ως βασικό μάθημα σε όλα τα γαλλικά σχολεία τη διδασκαλία των δύο κλασικών γλωσσών: Αρχαίων Ελληνικών και Λατινικών.
Να διδάσκεται στα σχολεία ο ενιαίος διαχρονικός χαρακτήρας της εξελισσόμενης ελληνικής γλώσσας, όπως υποστηρίζει και ο κορυφαίος Γλωσσολόγος Γεώργιος Μπαμπινιώτης. Μιλάς ορθότερα τα Νέα Ελληνικά όταν γνωρίζεις και τα παλαιότερα Ελληνικά. Είναι χρήσιμο να μαθαίνουν τα ελληνόπουλα πόσο βοηθήθηκαν από τη γνώση της Αρχαίας και της λογίας Ελληνικής μεγάλοι ποιητές μας, όπως ο Κωστής Παλαμάς, ο Γιώργος Σεφέρης κ.ά.
Να αναδειχθεί η συμβολή της Ορθόδοξης Εκκλησίας στη διάσωση του γλωσσικού θησαυρού μας και μάλιστα σε δύσκολες περιόδους. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος τον 4ο αιώνα και ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης τον 18ο αιώνα (επί Τουρκοκρατίας) έγραφαν ή μετέγραφαν κείμενα μιμούμενοι το μέτρο και το λεξιλόγιο των Ομηρικών επών. Οι αγωνιστές του 1821 έμαθαν τα πρώτα γράμματα από βιβλία της Εκκλησίας, κυρίως από το Ευαγγέλιο και από τους Ψαλμούς του Δαυίδ.
Να ενισχύσουμε την καλλιέργεια της ελληνομάθειας των Αποδήμων μας ανά την Υφήλιο, καθώς και πληθυσμών με τους οποίους συγγενεύουμε πολιτιστικά, όπως είναι οι Ελληνόφωνοι της Νοτίου Ιταλίας και οι Ορθόδοξοι (Ρουμ Ορτοντόξ) της Μέσης Ανατολής.
«Αν σκοπός είναι να μείνω βουβή δεν θα το πετύχουν»
Η Μαρία Καρυστιανού, μέσω ανακοίνωσής της, απάντησε στις αντιδράσεις που προκάλεσαν οι δηλώσεις της για το δυστύχημα στη Χίο, όπου χρησιμοποίησε τη λέξη «παράνομες εισβολές».
Σε ανάρτησή της, η Μ.Καρυστιανού ανέφερε ότι αναφερόταν σε εισβολή «πράξη οργανωμένη από διακινητές» και όχι σε ανθρώπους. Ως εκ τούτου, κατήγγειλε σκόπιμη αλλοίωση των λέξεών της, για να της αποδώσουν την απάνθρωπη θέση για «δίκαιο θάνατο» μεταναστών.
Η λέξη εισβολή μετατράπηκε σε… εισβολείς»,τόνισε, αφήνοντας αιχμές για τη συγκυρία. «Μετά την έναρξη της διαδικασίας συγκρότησης του Κινήματός μας, ο,τιδήποτε λέω δολίως παρερμηνεύεται με τη γνωστή μέθοδο της διαστρέβλωσης λέξεων»,σημείωσε.
«Αν σκοπός είναι να μείνω βουβή, δεν θα το πετύχουν», διαμήνυσε, ενώ απέρριψε κάθε υπαινιγμό περί απανθρωπιάς. «Παραμένω η παιδίατρος που τιμώ τον όρκο μου και δεν θα μπορούσα ΠΟΤΕ να ταχθώ δήθεν υπέρ του θανάτου και μάλιστα παιδιών, στη θεραπεία των οποίων έχω αφιερώσει τη ζωή μου!» έγραψε, σημειώνοντας ότι οι άνθρωποι που χάθηκαν «είναι ζωές που κόπηκαν απότομα, όπως κόπηκαν και οι ζωές των θυμάτων στα Τέμπη».
Στην ανάρτησή της, η Μ.Καρυστιανού επέρριψε ευθύνες σε διεθνές και εγχώριο επίπεδο για τη μετατροπή της Ελλάδας σε «επί πληρωμή αποθήκη ψυχών». Στο ίδιο πλαίσιο, καταγγέλλει υποκριτική ευαισθησία από πολιτικές και οικονομικές ελίτ που, όπως υποστηρίζει, αδιαφορούν για την ανθρώπινη ασφάλεια.
Αναλυτικά η ανάρτηση της Μαρίας Καρυστιανού:
«Στην ανακοίνωση μου για τα τραγικά γεγονότα στη Χίο, η λέξη εισβολή (πράξη οργανωμένη από διακινητές) μετατράπηκε σε …εισβολείς, οι οποίοι δήθεν δικαίως θαλασσοπνίγηκαν… Μετά την έναρξη της διαδικασίας συγκρότησης του Κινήματός μας, ο,τιδήποτε λέω δολίως παρερμηνεύεται με τη γνωστή μέθοδο της διαστρέβλωσης λέξεων. Αν σκοπός είναι να μείνω βουβή, δεν θα το πετύχουν!
Αν σκοπός είναι ο διχασμός της κοινωνίας και η διάλυση του ιστορικού αγώνα μας για τεράστιες θεσμικές αλλαγές που έχουμε ανάγκη, δεν θα το πετύχουν! Ό,τι και να πουν, παραμένω η πολίτης που παλεύει —μαζί με πολλούς άλλους— για το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια, στην ασφάλεια και το «ευ ζην» όλων.
Παραμένω η παιδίατρος που τιμώ τον όρκο μου και δεν θα μπορούσα ΠΟΤΕ να ταχθώ δήθεν υπέρ του θανάτου και μάλιστα παιδιών, στη θεραπεία των οποίων έχω αφιερώσει τη ζωή μου! Οι άνθρωποι που χάθηκαν είναι ζωές που κόπηκαν απότομα, όπως κόπηκαν και οι ζωές των θυμάτων στα Τέμπη. Ας αναλογιστούμε ποιοι εργαλειοποιούν κατατρεγμένους ανθρώπους, ποιοι ευθύνονται για τη σημερινή τους μοίρα με τους πολέμους και τη δυστυχία, ποιές διεθνείς και τοπικές συντεχνίες και “ελίτ” αδιαφορούν υποκριτικά για τον άνθρωπο και την ασφάλειά του και μετατρέπουν την Ελλάδα σε επί πληρωμή “αποθήκη ψυχών”.
Κάποτε είπα: «Και μόνη μου να μείνω, θα παλέψω για την αλήθεια και τη δικαιοσύνη!». Γιατί αυτό είναι το οξυγόνο μας. Αυτόν τον όρκο έδωσα για τη δικαίωση του παιδιού μου. Σήμερα, παραμένοντας πιστή και σταθερή στον όρκο μου, στην αλήθεια και στην αποστολή μου, δηλώνω ακριβώς τα ίδια. Με όση φωνή έχω. Για όλα τα παιδιά. Για όλους τους γονείς. Για κάθε ανθρώπινο δικαίωμα. Το όραμα μου είναι μια ελεύθερη κοινωνία δικαίου: * Εκεί όπου ο άνθρωπος βρίσκεται πάνω από όλα. * Εκεί όπου η ανάπτυξη και η ευημερία είναι δεδομένες. * Εκεί όπου νιώθουμε την ασφάλεια να δημιουργούμε, να εργαζόμαστε για μια πολιτισμένη και δίκαιη χώρα. Γνωρίζω ότι αυτός ο κοινός αγώνας μας θα δεχθεί ανελέητη επίθεση.
Σε μια χώρα όπου η κυβέρνηση διαχρονικά αδιαφορούσε για τον ξεριζωμό των παιδιών μας ως μεταναστών , οραματίζομαι να γίνουμε η μεγάλη αγκαλιά που θα τα κρατήσει εδώ και θα φέρει πίσω όσα ξενιτεύτηκαν. Με την ίδια στοργική ματιά κοιτώ κάθε παιδί και κάθε αδύναμο πλάσμα.
Η ψυχή, ο πολιτισμός και η αγάπη για τον συνάνθρωπο δεν έσβησαν στη χώρα που ύμνησε τη ζωή και τη δημιουργία. Διότι σε κάθε ερώτηση η μόνη απάντηση είναι: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ Το καλό θα νικήσει!»
Άνθρωποι φωτογραφίζουν τη σημαία της Ταϊβάν κατά τη διάρκεια καθημερινής τελετής, 30 Δεκεμβρίου 2025. Φωτογραφία: Reuters
Δημοσιεύθηκε: 9:00 μ.μ., 1 Φεβρουαρίου 2026
Ένας εκδότης μού προσέφερε ευγενικά την ευκαιρία να πάρω συνέντευξη από τον Eyck Freymann, ερευνητή του Hoover Institution στο Πανεπιστήμιο Stanford, και να αξιολογήσω το νέο του βιβλίο Defending Taiwan: A Strategy to Prevent War with China.
Νομίζω πως θα αρνηθώ. Είμαι βέβαιος ότι πρόκειται για εξαιρετικό ακαδημαϊκό και στοχαστή, αλλά ήδη έχω πάρα πολλά αδιάβαστα βιβλία στα ράφια μου που απαιτούν την προσοχή μου — μια μόνιμη κατηγορία που μου θυμίζει πόσο αργός και τεμπέλης αναγνώστης είμαι.
Και η Ταϊβάν; Δεν νομίζω ότι θέλω να σπαταλήσω χρόνο εμπλεκόμενος με το κατηχητικό πλαίσιο ή τις παραμέτρους που θέτουν οι Αμερικανοί —και σε αυτούς συμπεριλαμβάνω και τους Ταϊβανέζους— αντί για τους Κινέζους, σε αυτό που στην ουσία είναι οικογενειακή υπόθεση.
Είμαι απλός άνθρωπος, με μια απλή λύση στο πρόβλημα που θέτει ο τίτλος του βιβλίου του: αναγνωρίστε ότι η Ταϊβάν ανήκει στην Κίνα και ήταν πάντοτε κινεζικό έδαφος. Αυτό είναι όλο. Ή μην το αναγνωρίσετε, αλλά απλώς αγνοήστε το. Κοιτάξτε τη δουλειά σας.
Λόγω της μακράς και τραγικής ιστορίας της σύγχρονης Κίνας —σε μεγάλο βαθμό ως αποτέλεσμα του δυτικού ιμπεριαλισμού, του οποίου η κληρονομιά συνεχίζεται έως σήμερα— οι άνθρωποι και στις δύο πλευρές του Στενού της Ταϊβάν θα χρειαστούν χρόνο για να προσαρμοστούν στην επανένωση. Αυτό θα απαιτήσει αμοιβαίες υποχωρήσεις, πολλή καλή θέληση, συμβιβασμούς και εγγυήσεις. Όμως, είτε αποδώσει είτε όχι, πρόκειται για κινεζική υπόθεση και όχι για υπόθεση της Δύσης. Επομένως, μείνετε εκτός. Πρόβλημα λυμένο.
Κάπως έτσι, ωστόσο, δεν νομίζω ότι ο Freymann θα συμφωνούσε με τη λύση μου. Αναμφίβολα θα με θεωρούσε αφελή, εθνικιστή, ακόμη και σωβινιστή. Ίσως.
Απλώς μαθαίνω από τη Δύση. Ένα μεγάλο μέρος του δυτικού κόσμου έχει σκύψει υπερβολικά για να εξυπηρετήσει τις ανανεωμένες αξιώσεις ασφαλείας και εδαφικής επιρροής της Ουάσιγκτον σε ολόκληρο το δυτικό ημισφαίριο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν πλέον να σκοτώνουν ατιμώρητα στην Καραϊβική, να εισβάλλουν σε χώρες της Λατινικής Αμερικής, να διεκδικούν έλεγχο στη Γροιλανδία και στον Καναδά. Στην πραγματικότητα, το έκαναν πάντοτε σε ολόκληρο τον κόσμο, αλλά ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν μπαίνει πλέον στον κόπο να καλύπτει τις βρώμικες πράξεις με υποκριτική ρητορική. Ανεξέλεγκτος αλλά ειλικρινής!
Η Εθνική Στρατηγική Άμυνας των ΗΠΑ για το 2026 το διατυπώνει ξεκάθαρα:
«Θα υπερασπιστούμε ενεργά και χωρίς φόβο τα αμερικανικά συμφέροντα σε ολόκληρο το δυτικό ημισφαίριο. Θα εγγυηθούμε τη στρατιωτική και εμπορική πρόσβαση των ΗΠΑ σε κρίσιμα εδάφη, ιδίως στη Διώρυγα του Παναμά, στον Κόλπο της Αμερικής και στη Γροιλανδία».
Ακόμη και ο Καναδάς —και μάλιστα ιδιαίτερα ο Καναδάς— δεν εξαιρείται.
«Θα εμπλακούμε καλόπιστα με τους γείτονές μας, από τον Καναδά έως τους εταίρους μας στην Κεντρική και τη Νότια Αμερική, αλλά θα διασφαλίσουμε ότι σέβονται και εκπληρώνουν το μερίδιο ευθύνης τους για την υπεράσπιση των κοινών μας συμφερόντων. Και όπου αυτό δεν συμβαίνει, θα είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε στοχευμένη, αποφασιστική δράση που προωθεί απτά τα αμερικανικά συμφέροντα», αναφέρεται στο κείμενο.
«Ο αμερικανικός στρατός είναι έτοιμος να το επιβάλει με ταχύτητα, ισχύ και ακρίβεια, όπως είδε ο κόσμος στην Επιχείρηση ABSOLUTE RESOLVE». Η επιχείρηση αυτή, γραμμένη με κεφαλαία, παραπέμπει στην παράνομη εισβολή στη Βενεζουέλα και στην απαγωγή του προέδρου της χώρας και της συζύγου του.
Αυτό είναι το λεγόμενο Δόγμα «Donroe», ή, όπως το αποκαλεί πιο επίσημα το Πεντάγωνο, το «Παράγωγο Τραμπ» στο Δόγμα Μονρόε:
«Αποκατάσταση της αμερικανικής στρατιωτικής κυριαρχίας στο δυτικό ημισφαίριο. Θα τη χρησιμοποιήσουμε για να προστατεύσουμε την πατρίδα μας και την πρόσβασή μας σε κρίσιμα εδάφη σε ολόκληρη την περιοχή.
Θα αποτρέψουμε επίσης την ικανότητα των αντιπάλων να αναπτύσσουν δυνάμεις ή άλλες απειλητικές δυνατότητες στο ημισφαίριό μας. Αυτό είναι το Παράγωγο Τραμπ στο Δόγμα Μονρόε — μια κοινής λογικής και ισχυρή αποκατάσταση της αμερικανικής ισχύος και των προνομίων της στο ημισφαίριο αυτό, σε πλήρη συνάφεια με τα συμφέροντα των Αμερικανών».
Αν οι ΗΠΑ μπορούν να διεκδικούν ολόκληρο το δυτικό ημισφαίριο, τότε η Κίνα έχει πολύ πιο νόμιμη αξίωση επί της Ταϊβάν.
Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Υπάρχει και ένα ακόμη «μάθημα» που έμαθα από τη Δύση. Μεγάλο μέρος του δυτικού κόσμου αποδέχεται πλέον σιωπηρά τη γενοκτονία και την εθνοκάθαρση που διαπράττει το Ισραήλ εις βάρος του αυτόχθονα παλαιστινιακού λαού. Τόσο για τις «δυτικές αξίες».
Αν οι Εβραίοι μπορούν να διεκδικούν εδαφικά δικαιώματα στο λεγόμενο «Μεγάλο Ισραήλ» με βάση βιβλικές υποσχέσεις περί γης που τους παραχωρήθηκε από τον Θεό, τότε θεωρώ ότι οι Κινέζοι μπορούν απολύτως νόμιμα, μέσω του διεθνούς δικαίου, να επαναδιεκδικήσουν ένα κινεζικό νησί, του οποίου το ίδιο το σύνταγμα αναγνωρίζει την αρχή της «μίας Κίνας», ως Δημοκρατία της Κίνας.
Και αυτό με φέρνει στον ισχυρισμό του Freymann περί πρωτοτυπίας ή διορατικότητας —τουλάχιστον όπως τον παρουσίασε ο υπεύθυνος προώθησης του βιβλίου του— ο οποίος μου είπε ότι «ο Freymann ανατρέπει τη συμβατική σκέψη γύρω από την κρίση της Ταϊβάν. Η συναίνεση της Ουάσιγκτον φαντάζεται μια αμφίβια εισβολή τύπου D-Day, όμως αυτό χάνει εντελώς τον πραγματικό κίνδυνο».
Είμαι σχεδόν βέβαιος ότι έγραψα κάτι παρόμοιο σε αυτή τη στήλη ήδη από τον περασμένο Δεκέμβριο —και ούτε εγώ ήμουν πρωτότυπος. Οι στρατιωτικές ασκήσεις του κινεζικού στρατού γύρω από το νησί το έχουν καταστήσει σαφές, ενώ παρόμοιες εκτιμήσεις έχουν διατυπωθεί και από δυτικά think tanks, όπως το Center for Strategic and International Studies στην Ουάσιγκτον.
Παρόλα αυτά, αξίζει να επαναληφθεί, και παραθέτω τον ίδιο τον Freymann από συνέντευξή του στο πλαίσιο της προώθησης του βιβλίου του:
«Είμαστε εμμονικοί με εισβολές τύπου D-Day και χάνουμε τον πραγματικό κίνδυνο: την έλλειψη ετοιμότητάς μας για οικονομικό πόλεμο», είπε.
«Το βιβλίο προτείνει την “Αποσύνδεση Χιονοστιβάδας” (Avalanche Decoupling), μια συντονισμένη προσπάθεια με τους συμμάχους για τη σταδιακή μεταφορά κρίσιμων αλυσίδων εφοδιασμού εκτός Κίνας, αποφεύγοντας τον πανικό και τον ανεξέλεγκτο πληθωρισμό. Πρέπει να ξεκινήσουμε τώρα, πριν από μια κρίση.
Δεύτερον, χρειαζόμαστε “Δομημένη Ασάφεια”. Η Ουάσιγκτον πρέπει να προειδοποιήσει τον Σι Τζινπίνγκ ότι δεν θα μείνει απαθής αν στραγγαλίσει την Ταϊβάν. Αν επιχειρήσει να υπονομεύσει σταδιακά το status quo, θα λάβουμε αναλογικά μέτρα για να εμβαθύνουμε τη σχέση μας με την Ταϊβάν. Πρέπει να του δείξουμε ότι η “γκρίζα ζώνη” επιθετικότητας δεν αποδίδει».
Βλέπετε; Σας το είπα ότι δεν θα συμφωνήσει με τη λύση μου για την Ταϊβάν. Διαβάστε ξανά: «Η Ουάσιγκτον πρέπει να προειδοποιήσει τον Σι Τζινπίνγκ ότι δεν θα μείνει απαθής αν στραγγαλίσει την Ταϊβάν».
Μα γιατί όχι; Η Ουάσιγκτον περιμένει από τον κόσμο —και από τη Δύση— να μείνει απαθής ενώ εκείνη «στραγγαλίζει» το δυτικό ημισφαίριο· και να μείνει απαθής και να αποδεχθεί ότι το Ισραήλ διαπράττει την ύστατη πράξη του δυτικού αποικιοκρατικού-εποικιστικού ιμπεριαλισμού εις βάρος των αυτοχθόνων της Παλαιστίνης.
Να γιατί το Πεκίνο δεν θέλει μια εισβολή τύπου D-Day: γιατί θα ισοπέδωνε μεγάλο μέρος της Ταϊβάν. Λυπάμαι, αλλά οι Κινέζοι δεν είναι Ισραηλινοί και δεν θέλουν να μετατρέψουν την Ταϊβάν σε Γάζα.
Δεν ξέρω για εσάς, αλλά η Κίνα έχει πολύ πιο νόμιμη αξίωση επί της Ταϊβάν απ’ ό,τι έχουν αντίστοιχα οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επί οποιασδήποτε λωρίδας γης στο δυτικό ημισφαίριο και στην Παλαιστίνη.
Alex Lo
Ο Alex Lo είναι αρθρογράφος της South China Morning Post από το 2012, καλύπτοντας μείζονα ζητήματα που επηρεάζουν το Χονγκ Κονγκ και την υπόλοιπη Κίνα. Δημοσιογράφος επί 25 χρόνια, έχει εργαστεί σε διάφορα έντυπα στο Χονγκ Κονγκ και το Τορόντο ως ρεπόρτερ και αρχισυντάκτης. Έχει επίσης διδάξει δημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ.
Ευρήματα της Αστυνομίας στο ΑΠΘ μετά τα σοβαρά επεισόδια στη Θεσσαλονίκη
Μολότοφ, κοντάρια και ποσότητες ναρκωτικών ουσιών εντοπίστηκαν στον περιβάλλοντα χώρο του ΑΠΘ, μετά τα επεισόδια που σημειώθηκαν τις πρώτες πρωινές ώρες στη Θεσσαλονίκη.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Σημαντικά ευρήματα προέκυψαν από την αστυνομική έρευνα που πραγματοποιήθηκε στον περιβάλλοντα χώρο της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ, μετά τα επεισόδια που σημειώθηκαν τα ξημερώματα του Σαββάτου και οδήγησαν σε εκατοντάδες προσαγωγές. Σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΡΤ, κατασχέθηκαν 25 κοντάρια, επτά αυτοσχέδιοι εμπρηστικοί μηχανισμοί (μολότοφ), δέκα αντιασφυξιογόνες μάσκες, καθώς και μικροποσότητα κάνναβης, ενώ οι αρχές εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο τα υλικά αυτά βρέθηκαν στον χώρο.
Τα σοβαρά επεισόδια με ρίψεις δεκάδων βομβών μολότοφ και χρήση χημικών σημειώθηκαν, τα ξημερώματα του Σαββάτου (7/2),, καθώς άγνωστοι κουκουλοφόροι που συμμετείχαν σε πάρτι στην Πολυτεχνική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, επιτέθηκαν σε αστυνομικές δυνάμεις των ΜΑΤ.
Ειδικότερα, η ένταση προκλήθηκε όταν ομάδα ατόμων βγήκε από το πανεπιστημιακό campus και εκτόξευσε βόμβες μολότοφ εναντίον διμοιρίας των ΜΑΤ που ήταν σταθμευμένη στη συμβολή των οδών Εγνατία και 3ης Σεπτεμβρίου. Ταυτόχρονα, μια δεύτερη ομάδα ταραξιών που παρέμενε εντός του πανεπιστημίου, έβαλλε με αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς κατά των αστυνομικών δυνάμεων στην οδό της Εγνατίας. Το οδόστρωμα μετατράπηκε γρήγορα σε πεδίο μάχης με την ατμόσφαιρα στην περιοχή να γίνεται αποπνικτική.
Οι αστυνομικές δυνάμεις που βρίσκονταν σε επιφυλακή, επιχείρησαν να περιορίσουν τη δράση των κουκουλοφόρων κάνοντας χρήση δακρυγόνων. Στην επιχείρηση, μάλιστα, επιστρατεύτηκε και το ειδικό όχημα εκτόξευσης νερού για να απωθήσει τους δράστες των επιθέσεων και να κατασβέσει τις εστίες φωτιάς.Νωρίτερα, οι ταραξίες είχαν πυρπολήσει κάδους απορριμμάτων τους οποίους χρησιμοποίησαν ως οδοφράγματα.
«Απρόκλητη επίθεση με πολλές μολότοφ» – Η ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ για τα επεισόδια στη Θεσσαλονίκη
Σύμφωνα με όσα αναφέρει η επίσημη ανακοίνωση από τη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Θεσσαλονίκης τα ξημερώματα «άτομα με καλυμμένα τα χαρακτηριστικά των προσώπων τους, εξήλθαν αιφνιδιαστικά και διαδοχικά, κατά ομάδες, από χώρους του Α.Π.Θ. και στο ύψος της συμβολής των οδών Εγνατία με Γ’ Σεπτεμβρίου, επιτέθηκαν αναίτια και απρόκλητα στις αστυνομικές δυνάμεις, πετώντας εναντίον τους μεγάλο αριθμό αυτοσχέδιων εμπρηστικών εκρηκτικών μηχανισμών (μολότοφ)».
«Αποτέλεσμα των σφοδρών επιθέσεων με μολότοφ ήταν ο τραυματισμός ενός αστυνομικού, ο οποίος εισήχθη στο 424 Στρατιωτικό Νοσοκομείο ενώ καταγράφηκαν υλικές ζημιές σε τρία οχήματα. Για την αποκλιμάκωση και την αποτροπή περαιτέρω επιθέσεων, οι αστυνομικές δυνάμεις προχώρησαν σε αναγκαία χρήση ενδεδειγμένων μέσων και τακτικών, ενώ ενημερώθηκαν άμεσα οι Εισαγγελικές και Πρυτανικές Αρχές.
Στην ανακοίνωσή της η αστυνομία αναφέρει:
Πρώτες πρωινές ώρες σήμερα Σάββατο (07-02-2026), άτομα με καλυμμένα τα χαρακτηριστικά των προσώπων τους, εξήλθαν αιφνιδιαστικά και διαδοχικά, κατά ομάδες, από χώρους του Α.Π.Θ. και στο ύψος της συμβολής των οδών Εγνατία με Γ’ Σεπτεμβρίου, επιτέθηκαν αναίτια και απρόκλητα στις αστυνομικές δυνάμεις, πετώντας εναντίον τους μεγάλο αριθμό αυτοσχέδιων εμπρηστικών εκρηκτικών μηχανισμών (μολότοφ).
Αποτέλεσμα των σφοδρών επιθέσεων με μολότοφ ήταν ο τραυματισμός ενός αστυνομικού, ο οποίος εισήχθη στο 424 Στρατιωτικό Νοσοκομείο ενώ καταγράφηκαν υλικές ζημιές σε τρία οχήματα.
Για την αποκλιμάκωση και την αποτροπή περαιτέρω επιθέσεων, οι αστυνομικές δυνάμεις προχώρησαν σε αναγκαία χρήση ενδεδειγμένων μέσων και τακτικών, ενώ ενημερώθηκαν άμεσα οι Εισαγγελικές και Πρυτανικές Αρχές.
Παράλληλα, στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνσης Θεσσαλονίκης, προσήχθησαν 313 άτομα με τη διαδικασία να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.
FILE - British Prime Minister Keir Starmer, right, talks with Britain's ambassador to the United States Peter Mandelson during a welcome reception at the ambassador's residence on Wednesday, Feb. 26, 2025 in Washington. (Carl Court/Pool Photo via AP, file)
Εκτεθειμένος ο Βρετανός Πρωθυπουργός λόγω των σχέσεων με τον Μάντελσον, ο οποίος με τη σειρά του είναι… εκτεθειμένος στο σκάνδαλο Έπσταϊν.
Η υπόθεση του Πίτερ Μάντελσον εξελίσσεται σε μείζονα πολιτική κρίση για τον Κιρ Στάρμερ, φέρνοντάς τον αντιμέτωπο με τη σοβαρότερη δοκιμασία της πρωθυπουργίας του.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Οι αποκαλύψεις για τους δεσμούς του πρώην πρεσβευτή με τον Τζέφρι Έπσταϊν, οι εσωκομματικές αντιδράσεις στους Εργατικούς και οι πιέσεις για πλήρη διαφάνεια γύρω από τη διαδικασία διορισμού του, εντείνουν την αμφισβήτηση της κρίσης του πρωθυπουργού και του στενού του επιτελείου, με το πολιτικό κόστος να βαθαίνει ενόψει κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων.
Η μυστική ηλεκτρονική αλληλογραφία του Πίτερ Μάντελσον με τον Τζέφρι Έπσταϊν την περίοδο που βρισκόταν στην κυβέρνηση θα μπορούσε να συνιστά «έγκλημα» και ήταν «προδοσία όλων όσων πρεσβεύουμε ως χώρα», δήλωσε το Σάββατο ο πρώην πρωθυπουργός της χώρας, Γκόρντον Μπράουν.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ ο οποίος δέχεται έντονα ερωτήματα για την κρίση της κρίσης του, μετά τον διορισμό του Πίτερ Μάντελσον στη θέση του πρεσβευτή του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ουάσινγκτον, παρά τους δεσμούς του με τον Τζέφρι Έπσταϊν, δεσμεύτηκε την Τετάρτη να δημοσιοποιήσει μια σειρά από emails και γραπτά μηνύματα ανάμεσα στον πρώην λόρδο των Εργατικών και το στενό του επιτελείο — με τους δικούς του όρους.
Λίγες ώρες αργότερα, όμως, αναγκάστηκε να ενισχύσει τον ανεξάρτητο έλεγχο της διαδικασίας δημοσιοποίησης των εγγράφων, μετά από εξέγερση βουλευτών του ίδιου του του κόμματος, οι οποίοι δηλώνουν σοκαρισμένοι από το σκάνδαλο και φοβούνται ότι οι κατηγορίες της αντιπολίτευσης περί συγκάλυψης θα «κολλήσουν».
Από μόνη της, αυτή η τεχνική αναδίπλωση δεν πρόκειται να γραφτεί στα βιβλία της Ιστορίας. Ωστόσο, το παρασκήνιο της τελευταίας στιγμής επιτείνει τον κίνδυνο για τον ήδη αποδυναμωμένο ηγέτη των Εργατικών.
Ανήσυχοι βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος, που πλέον περιμένουν τη δημοσιοποίηση των εγγράφων με έντονη αβεβαιότητα, στρέφονται με ανανεωμένη σφοδρότητα εναντίον του πρωθυπουργού και του επικεφαλής του γραφείου του, Μόργκαν ΜακΣουίνι.
Το POLITICO μίλησε με 20 βουλευτές των Εργατικών, καθώς και νυν και πρώην κυβερνητικούς αξιωματούχους, για το ρεπορτάζ αυτό.
«Χρειαζόμαστε ένα κεφάλι», δήλωσε ένας μετριοπαθής βουλευτής των Εργατικών που εξελέγη το 2024, ο οποίος όπως και οι υπόλοιποι ζήτησε ανωνυμία για να μιλήσει ελεύθερα.
«Κάποιος πρέπει να πληρώσει το τίμημα για αυτή την αποτυχία», ανέφερε δεύτερος βουλευτής, συνήθως πιστός στην ηγεσία, προσθέτοντας ότι «δεν θα τον ενδιέφερε» ποιος ακριβώς θα είναι.
Peter Nicholls/Pool Photo via AP
Στο μυαλό πολλών βουλευτών και στελεχών των Εργατικών, η υπόθεση Μάντελσον έχει αποδυναμώσει περαιτέρω τόσο τον Στάρμερ όσο και τον ΜακΣουίνι, οι οποίοι είχαν πιέσει για τον διορισμό του στενού τους συμμάχου και φίλου ως πρεσβευτή στα τέλη του 2024.
Ύστερα από αλλεπάλληλες αναδιπλώσεις σε φορολογικά και πολιτικά ζητήματα, αρκετοί θεωρούν ότι η κρίση Μάντελσον συμπυκνώνει τις βασικές επικρίσεις προς την ηγεσία Στάρμερ: ότι δεν δίνει τη δέουσα προσοχή σε πιθανούς κινδύνους μέχρι να εξελιχθούν σε πλήρη σκάνδαλα.
«Αγαπώ τον Μόργκαν, αλλά ο Κιρ πρέπει να τον απολύσει και θα έπρεπε να το έχει κάνει εδώ και καιρό», δήλωσε στέλεχος των Εργατικών που υπήρξε διαχρονικά πιστό στην ηγεσία. «Το πρόβλημα είναι ποιον θα τον αντικαταστήσει».
Σκιά Μάντελσον
Ο Στάρμερ υπερασπίστηκε σθεναρά τον ΜακΣουίνι την Τετάρτη.
«Ο Μόργκαν ΜακΣουίνι είναι αναπόσπαστο μέλος της ομάδας μου», είπε στη Βουλή. «Με βοήθησε να αλλάξω το Εργατικό Κόμμα και να κερδίσουμε τις εκλογές. Φυσικά και έχω εμπιστοσύνη σε εκείνον».
Ορισμένοι βουλευτές στάθηκαν επίσης στο πλευρό του Στάρμερ, αποδίδοντας την ένταση σε υπερβολική κάλυψη από τα ΜΜΕ και σε ένα κοινοβούλιο σε διαρκή επιφυλακή για το επόμενο σκάνδαλο. «Αυτό μοιάζει περισσότερο με υπόθεση του Γουέστμινστερ αυτή τη στιγμή, παρά με κάτι τελειωτικό για τον πρωθυπουργό στα μάτια της κοινής γνώμης», ανέφερε τρίτος βουλευτής των Εργατικών, εκλεγμένος το 2024. Ωστόσο, το κλίμα σε μεγάλα τμήματα του κόμματος το βράδυ της Τετάρτης ήταν ιδιαίτερα βαρύ.
Ο τελευταίος γύρος εσωκομματικής αιματοχυσίας ξεκίνησε ουσιαστικά τη Δευτέρα, όταν emails που δόθηκαν στη δημοσιότητα στο πλαίσιο των φακέλων Έπσταϊνφέρεται να δείχνουν τον Μάντελσον να διαρρέει κυβερνητικές συζητήσεις για τα δημόσια οικονομικά μετά την τραπεζική κρίση του 2008. Η αστυνομία διερευνά πλέον καταγγελίες για κατάχρηση δημόσιου αξιώματος.
Ο Μάντελσον δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα σχολιασμού για την αστυνομική έρευνα. Στο παρελθόν έχει δηλώσει ότι ήταν λάθος του να συνεχίσει τη σχέση του με τον Έπσταϊν και έχει ζητήσει «απερίφραστα» συγγνώμη από τα θύματά του.
Ο Στάρμερ επιμένει, όπως και το σύνολο του βρετανικού κράτους και της κοινής γνώμης, ότι δεν γνώριζε την ύπαρξη των συγκεκριμένων emails και ότι δεν θα είχε ποτέ διορίσει τον Μάντελσον αν τα ήξερε.
Αφού τον είχε ήδη απομακρύνει από τη θέση του τον Σεπτέμβριο, πλέον αποδομεί πλήρως τη φήμη του, δηλώνοντας την Τετάρτη ότι ο Μάντελσον «είπε επανειλημμένα ψέματα» κατά τη διαδικασία διορισμού του.
Ωστόσο, ήταν ευρέως γνωστό ότι ο Μάντελσον είχε «βαρύ παρελθόν».
Ο Στάρμερ γνώριζε ότι ο πρώην υπουργός των Εργατικών είχε απομακρυνθεί επανειλημμένα λόγω σκανδάλων και επιβεβαίωσε κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης συνεδρίασης των ερωτήσεων προς τον πρωθυπουργό ότι γνώριζε και τη φιλική σχέση του Μάντελσον με τον Έπσταϊν.
«Εκείνη ήταν η στιγμή», είπε τέταρτος μετριοπαθής βουλευτής των Εργατικών. «Το κλίμα ήταν εφιαλτικό. Αντιπολιτευόμενοι βουλευτές μου έλεγαν ότι δεν είχαν δει κάτι τόσο άσχημο εδώ και δεκαετίες».
Αρκετοί βουλευτές και στελέχη των Εργατικών εξέφρασαν τον φόβο ότι η αποκάλυψη των λεπτομερειών του ελέγχου θα παρουσιάσει τον Στάρμερ και τον ΜακΣουίνι ως υπερβολικά αδιάφορους απέναντι στη συνολική εικόνα.
Ο Μάντελσον συνεργαζόταν στενά με τον ΜακΣουίνι από τα τέλη της δεκαετίας του 2010 και παρείχε άτυπες συμβουλές στους Εργατικούς ενόψει της εκλογικής τους νίκης το 2024.
Πρώην αξιωματούχος της Ντάουνινγκ Στριτ ανέφερε ότι ο Μάντελσον δεν βρισκόταν στη λίστα πιθανών πρεσβευτών μέχρι την ανάληψη των καθηκόντων του ΜακΣουίνι ως επικεφαλής του γραφείου τον Οκτώβριο του 2024, υποστηρίζοντας: «Ο Μόργκαν δεν έκανε τίποτα χωρίς να μιλήσει με τον Πίτερ».
«Όταν αποσαφηνιστεί το χρονοδιάγραμμα και το πόσο διεξοδικά τέθηκαν κρίσιμα ερωτήματα τότε νομίζω ότι ο Μόργκαν θα βρεθεί σε δύσκολη θέση», πρόσθεσε κυβερνητικός αξιωματούχος.
Ο Μάντελσον πέρασε από τουλάχιστον τρία επίπεδα ελέγχου. Πριν την ανακοίνωση του ρόλου του, το Υπουργικό Γραφείο πραγματοποίησε έλεγχο δέουσας επιμέλειας. Στη συνέχεια, υπεβλήθη σε πλήρη έλεγχο ασφαλείας.
Το τρίτο επίπεδο και ενδεχομένως το πιο προβληματικό για τον Στάρμερ και τον ΜακΣουίνι ήταν επιστολή του επικεφαλής του γραφείου προς τον Μάντελσον, εκ μέρους του πρωθυπουργού, πριν τον διορισμό του.
Σε αυτήν τέθηκαν τρία ερωτήματα: γιατί συνέχισε την επαφή με τον Έπσταϊν μετά την καταδίκη του, γιατί φέρεται να διέμεινε σε κατοικία του Έπσταϊν ενώ ο χρηματοδότης ήταν στη φυλακή, και αν είχε σχέση με φιλανθρωπικό ίδρυμα που ίδρυσε συνεργάτιδα του Έπσταϊν, η Γκισλέιν Μάξγουελ.
Αξιωματούχος της Ντάουνινγκ Στριτ ανέφερε ότι οι αναφορές που συνέδεαν τον Μάντελσον με τον Έπσταϊν, ακόμη και μετά την πρώτη του καταδίκη, είχαν εξεταστεί στο πλαίσιο της διαδικασίας διορισμού.
«Ο Πίτερ Μάντελσον είπε ψέματα στον πρωθυπουργό, απέκρυψε πληροφορίες που ήρθαν στη δημοσιότητα αργότερα και παρουσίασε τον Έπσταϊν ως κάποιον που μόλις γνώριζε», πρόσθεσε.
Βιάσου και περίμενε
Ορισμένοι βουλευτές των Εργατικών τρομοκρατημένοι από τις δημοσκοπήσεις που φέρνουν το κόμμα πίσω από το λαϊκιστικό Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ είναι τόσο εξοργισμένοι που ζητούν άμεση αλλαγή ηγεσίας.
Για πολλούς της αριστερής ή «ήπιας αριστερής» πτέρυγας, η υπόθεση αποτέλεσε απλώς αφορμή για να εντείνουν την επίθεσή τους κατά της Ντάουνινγκ Στριτ.
Πρώην υπουργός, ήδη εχθρικός προς την ηγεσία, είπε ότι πρόκειται για τη χειρότερη περίοδο της πρωθυπουργίας Στάρμερ και ότι ο ΜακΣουίνι πρέπει να αποχωρήσει άμεσα.
Ο πρώην ηγέτης των Εργατικών Τζέρεμι Κόρμπιν, ο οποίος έχει αποπεμφθεί από το κόμμα λόγω σχολίων περί αντισημιτισμού, δήλωσε στο Sky News ότι ο Στάρμερ μπορεί ακόμη και να δεχθεί εσωκομματική αμφισβήτηση πριν από τις τοπικές εκλογές του Μαΐου.
Άλλοι μόλις τώρα τάσσονται υπέρ άμεσης δράσης. Πέμπτος βουλευτής των Εργατικών, μετριοπαθής και εκλεγμένος το 2024, δήλωσε επίσης ότι ο ΜακΣουίνι πρέπει να φύγει τώρα, μιλώντας για «τυφλό σημείο της ηγεσίας» που επέτρεψε τον διορισμό Μάντελσον.
Το κλίμα έχει αφήσει αρκετούς βουλευτές οργισμένους και απογοητευμένους. Η Σάρα Όουεν παρενέβη με έντονο τρόπο στη συζήτηση της Τετάρτης: «Δεν πρέπει να βάλουμε στο επίκεντρο τα θύματα και όχι μόνο τους εαυτούς μας;»
Ωστόσο, όσοι επιθυμούν πλήρη αποσαφήνιση των γεγονότων θα πρέπει να περιμένουν.
Carl Court/Pool Photo via AP, File
Το βράδυ της Τετάρτης, οι βουλευτές συμφώνησαν στη δημοσιοποίηση σειράς εγγράφων σχετικά με τη διαδικασία ελέγχου του διορισμού Μάντελσον, καθώς και των επικοινωνιών του με τον ΜακΣουίνι, υπουργούς, δημόσιους λειτουργούς και ειδικούς συμβούλους τους έξι μήνες πριν από τον διορισμό του.
Ο Στάρμερ είχε σκοπό να μπλοκάρει τη δημοσιοποίηση εγγράφων που θα μπορούσαν να βλάψουν την εθνική ασφάλεια ή τις διεθνείς σχέσεις του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ωστόσο, η Ντάουνινγκ Στριτ υπαναχώρησε την τελευταία στιγμή, αφού η Άντζελα Ρέινερ ζήτησε να έχει ρόλο η Επιτροπή Πληροφοριών και Ασφάλειας του Κοινοβουλίου. Οι αξιωματούχοι έσπευσαν να συντάξουν τροπολογία που θα δίνει στην Επιτροπή τον τελικό λόγο για το τι θα αποκλειστεί.
Η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει ημέρες ή εβδομάδες, ενώ η εξέταση των πιο αμφιλεγόμενων εγγράφων από την Επιτροπή αναμένεται να πάρει ακόμη περισσότερο χρόνο.
Η Μητροπολιτική Αστυνομία προειδοποίησε ότι η δημοσιοποίηση συγκεκριμένων εγγράφων «θα μπορούσε να υπονομεύσει» την εν εξελίξει έρευνά της για πιθανή κατάχρηση δημόσιου αξιώματος από τον Μάντελσον.
Οι αποκαλύψεις που ενδέχεται να περιλαμβάνουν ιδιωτικά μηνύματα του Μάντελσον προς φίλους στο υπουργικό συμβούλιο προσφέρουν άφθονη τροφή στα βρετανικά μέσα ενημέρωσης, που παρακολουθούν στενά τις σχέσεις του με τον Έπσταϊν και τον πρίγκιπα Άντριου.
Ωστόσο, οι περισσότεροι βουλευτές και αξιωματούχοι που μίλησαν στο POLITICO συμφωνούν ότι εκείνοι που κινδυνεύουν περισσότερο είναι η Ντάουνινγκ Στριτ και ο ΜακΣουίνι.
«Πολλοί πολιτικοί είναι ευγενικοί με ύποπτους ανθρώπους. Όμως όταν φτάνουμε στο ποιος ήξερε τι και πότε κατά τον διορισμό — εκεί αρχίζουν οι αποκεφαλισμοί», δήλωσε πρώην αξιωματούχος της Ντάουνινγκ Στριτ.
Έκτος βουλευτής των Εργατικών, από την αριστερή πτέρυγα, είπε ότι ακόμη και στελέχη της πρώτης γραμμής «αναρωτιούνται γιατί να ρισκάρουν τις θέσεις τους για να προστατεύσουν ένα μόνο πρόσωπο».
Το ερώτημα, ωστόσο, είναι το «πότε».
Στέλεχος των Εργατικών πιστό στη Ντάουνινγκ Στριτ παραδέχθηκε ότι θα υπάρξει πίεση για άμεση απομάκρυνση του ΜακΣουίνι, αλλά υποστήριξε ότι όποιος διαθέτει στοιχειώδη πολιτική λογική θα καθυστερήσει οποιαδήποτε κίνηση μέχρι μετά τις τοπικές εκλογές του Μαΐου, ώστε να επωμιστεί εκείνος το πολιτικό κόστος και να προστατευθεί ο πρωθυπουργός.
Ακόμη και στενός σύμμαχος του ΜακΣουίνι παραδέχθηκε ότι δεν γνωρίζει αν τελικά θα επιβιώσει πολιτικά.
Ωστόσο, έβδομος βουλευτής των Εργατικών, εκλεγμένος το 2024, θεωρεί ότι η συζήτηση για το μέλλον του ΜακΣουίνι αποπροσανατολίζει: «Στο τέλος της ημέρας, το ζήτημα είναι η κρίση του ίδιου του πρωθυπουργού».
Ο τέταρτος βουλευτής που παρατέθηκε προηγουμένως πρόσθεσε: «Αν φύγει ο ένας, πρέπει να φύγει και ο άλλος».
Στο μικροσκόπιο της έρευνας της Αρχής για το μαύρο χρήμα και η ακίνητη περιουσία του προέδρου της ΓΣΕΕ, Γιάννη Παναγόπουλου.
Στο επίκεντρο ευρύτατης οικονομικής έρευνας από την Αρχή για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος βρίσκεται η ακίνητη περιουσία του προέδρου της ΓΣΕΕ. Οι Aρχές εστιάζουν – μεταξύ άλλων – σε μια υπερπολυτελή εξοχική κατοικία που διατηρεί ο Γιάννης Παναγόπουλος στην Αρκαδία. Η έρευνα για τα περιουσιακά στοιχεία διεξάγεται παράλληλα με τις εξελίξεις σχετικά με τη δέσμευση των τραπεζικών του λογαριασμών μετά από εισαγγελική εντολή.
Το ακίνητο στη Γορτυνία και η «ολυμπιακή» πισίνα
Ο Γιάννης Παναγόπουλος διαθέτει μια πολυτελή κατοικία στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Το ακίνητο βρίσκεται στο χωριό Σέρβου της Γορτυνίας στην Αρκαδία, κοντά στην κοσμοπολίτικη Δημητσάνα. Η κατοικία είναι χτισμένη σε υψόμετρο περίπου 1.100 μέτρων. Το στοιχείο που ξεχωρίζει στο συγκεκριμένο κτηριακό συγκρότημα είναι ότι διαθέτει πισίνα ολυμπιακών διαστάσεων, κάτι μοναδικό για τα δεδομένα της ορεινής περιοχής.
Εκτός από τη βίλα στην Αρκαδία, η έρευνα της Αρχής επεκτάθηκε και σε ένα άλλο ακίνητο. Πρόκειται για ένα οικόπεδο δύο στρεμμάτων στην περιοχή του Αγίου Στεφάνου Αττικής. Το συγκεκριμένο ακίνητο φέρεται να αγοράστηκε με αναγραφόμενο τίμημα στα συμβόλαια ύψους 140.000 ευρώ. Τα στελέχη της Αρχής εκτίμησαν ότι το ποσό της αγοράς ήταν ύποπτο και υπήρχαν σοβαρές ενδείξεις ότι η συναλλαγή πραγματοποιήθηκε με χρήση μαύρου χρήματος.
Ο Παναγόπουλος και η έρευνα για διασπάθιση 2 εκατ. ευρώ
Στο στόχαστρο του Προέδρου της Αρχής για το Ξέπλυμα, Χαράλαμπου Βουρλιώτη, έχει μπει ο Γιάννης Παναγόπουλος για τον οποίο διατάχθηκε η δέσμευση των τραπεζικών λογαριασμών του μέχρι του ποσού των 2.100.000 ευρώ. Η υπόθεση αφορά σε ευρήματα στο πλαίσιο έρευνας για διασπάθιση περίπου 2 εκατ. ευρώ από επτά οικονομικά προγράμματα. Στην υπόθεση εμπλέκονται ακόμη έξι φυσικά πρόσωπα και έξι εταιρείες, για τα οποία αποφασίστηκε επίσης δέσμευση λογαριασμών και δύο ακινήτων.
Η έρευνα αφορά, ειδικότερα, σε κρατικά και ευρωπαϊκά κονδύλια ύψους 73 εκατ. ευρώ για επτά προγράμματα επιμόρφωσης και κατάρτισης εργαζομένων. Τα ποσά αυτά φέρονται να δόθηκαν σε έξι εταιρείες ΑΜΚΕ κατά το χρονικό διάστημα των τελευταίων πέντε με έξι ετών. Οι επικεφαλής των εταιρειών αυτών εισέπραξαν τα χρήματα κυρίως με μεθόδους απευθείας αναθέσεων και εναλλάσσονταν μεταξύ τους ως ανάδοχοι των έργων.
Διαπιστώθηκε ότι πολλές από τις απευθείας αναθέσεις δεν είχαν αναρτηθεί στη «Διαύγεια». Ορισμένες από τις εμπλεκόμενες εταιρείες δεν παρουσίαζαν δραστηριότητα και στερούνταν της απαραίτητης υλικοτεχνικής υποδομής και προσωπικού. Το πόρισμα των 60 σελίδων, όπως έχει μεταδώσει το iEidiseis, διαβιβάστηκε στον Οικονομικό Εισαγγελέα και στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Στο έγγραφο επισημαίνεται ότι προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις υπεξαίρεσης χρημάτων από τις επιχορηγήσεις του Ελληνικού Δημοσίου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Καταγράφηκαν εκτεταμένες μεταφορές χρημάτων προς ατομικούς λογαριασμούς των εμπλεκομένων χωρίς νόμιμη αιτιολογία. Επίσης, εντοπίστηκαν επανειλημμένες αναλήψεις μετρητών που καταδεικνύουν μεθόδευση για την ιδιοποίηση των κεφαλαίων. Πάντως, σύμφωνα με την Αρχή, οι αναλήψεις αυτές προκαλούν υπόνοιες ότι τα ποσά περιέρχονταν εν τέλει στην κατοχή του Γιάννη Παναγόπουλου και των άλλων ελεγχόμενων προσώπων. Ο φάκελος βρίσκεται πλέον στα χέρια του αρμόδιου εισαγγελέα για την έναρξη ποινικής έρευνας.
Η ανάγκη του ανθρώπου για επικοινωνία στο περιβάλλον που κινείται συνδέεται με την κοινωνικότητά του, όπως την αποτυπώνει με μοναδικό τρόπο ο διαχρονικός φιλόσοφος Αριστοτέλης, με την φράση «φύσει πολιτικό ζώον (ζωντανός οργανισμός)».
Στην πορεία του χρόνου, μέσα από την διαρκή προσπάθεια και επινοητικότητα, οι εφευρέσεις και οι ανακαλύψεις του ανθρώπου αύξησαν σημαντικά τα μέσα και τις δυνατότητες της επικοινωνίας, αυξάνοντας και τον χωρικό του ορίζοντα.
Το νέο ψηφιακό περιβάλλον υπάρχει παράλληλα με το φυσικό περιβάλλον διαμορφώνοντας μια ιδιότυπη υβριδική πραγματικότητα.
Ένα πολύ σημαντικό μέρος της νέας επαυξημένης πραγματικότητας καταλαμβάνουν εδώ και δυο και πλέον δεκαετίες τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης (ΜΚΔ-Social Media), σε μια δικτυωμένη σήμερα παγκόσμια κοινότητα των έξι περίπου δισεκατομμυρίων χρηστών.
Το ένα τρίτο από τους παραπάνω χρήστες της συνδεδεμένης πραγματικότητας του Κυβερνοχώρου αφορά τα παιδιά, τα οποία σε σχέση με τους γονείς τους είναι περισσότερο εξοικειωμένα με την τεχνολογία, δίχως όμως να κατέχουν, όπως είναι φυσικό, την κοινωνική εμπειρία.
Πέρα από τα ποικιλόμορφα ΜΚΔ τα παιδιά συγκινούνται από πλατφόρμες κι εφαρμογές που τους δίνουν τη δυνατότητα να παίξουν και να ψυχαγωγηθούν, να δημιουργήσουν αλλά και να περάσουν πιο ευχάριστα το χρόνο τους.
Η κατάσταση αυτή έχει πλέον τα χαρακτηριστικά μια παγίωσης, με αποτέλεσμα η συνολική εικόνα που υπάρχει γύρω από τον τρόπο χρήσης των αναδυόμενων τεχνολογιών να είναι αναλογικά περίπου η ίδια (την ώρα που κι άλλα παιδιά δεν έχουν την πρόσβαση στην τεχνολογία, στην συνδεσιμότητα και σε άλλα βασικά αγαθά).
Η γενιά της ντοπαμίνης όπως χαρακτηρίζεται από την συνεχή και παρατεταμένη χρήση των ΜΚΔ αποτελεί κι ένα πεδίο ευαλωτότητας αφού τα παιδιά πέφτουν συχνά θύματα αυτής τους της επιλογής.
Η απουσία κουλτούρας διαχείρισης των ευαίσθητωνπροσωπικών δεδομένων τους, η μη οριοθετημένη από τους ίδιους χρονική ενασχόληση με τα ΜΚΔ, σε συνδυασμό με την άγνοια υπαρκτών κινδύνων μπορεί να φέρει τα παιδιά σε πολύ δύσκολες καταστάσεις.
Η απουσία ενός ουσιαστικού υποστηρικτικού οικογενειακού και σχολικού περιβάλλοντος, η απουσία διαλόγου γονέων παιδιών, οδηγεί σε ανεπιθύμητες καταστάσεις.
Αποτέλεσμα της νέας αυτής πραγματικότητας είναι η αύξηση των περιστατικών σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, η παραβίαση της ιδιωτικότητας, η απρεπής εκφορά του λόγου μέχρι την ρητορική του μίσους, οι καταγραφές βίαιων περιστατικών ακόμη και οπαδικής βίας.
Επιπρόσθετα, τα παιδιά είναι εκτεθειμένα σ’ ένα τοξικό περιβάλλον, το οποίο στην εποχή της delivery οικονομίας, τα φέρνει κοντά στα ναρκωτικά και τις νέες ψυχοδραστικές ουσίες αλλά και ουσίες ντοπαρίσματος.
Τα παραπάνω στοιχεία προκύπτουν με σαφήνεια από όλες τις πρόσφατες εκθέσεις διεθνών οργανισμών όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τα Ναρκωτικά (EUDA), η Ευρωπαϊκή Αστυνομία (Europol), η Interpol, το Συμβούλιο της Ευρώπης, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (UNODC).
Μπροστά σ αυτήν την κατάσταση προέκυψαν φωνές και σκέψεις από κράτη και οργανισμούς περί της καθολικής απαγόρευσης της πρόσβασης παιδιών μιας ορισμένης ηλικίας στα ΜΚΔ, ξεκινώντας από την «κοντινή» μας Αυστραλία, και φτάνοντας μέσα στην Ευρώπη (μεταξύ αυτών των χωρών και στη χώρα μας).
Δημιουργήθηκαν διάφορα τεχνολογικά εργαλεία για να πετύχει αυτός ο στόχος (όπως το Kid’s Wallet), έχοντας προηγηθεί η απαγόρευση της χρήσης των κινητών στα σχολεία.
Η μονομερής αυτή προσέγγιση με την δημιουργία της εντεκάτης εντολής («ου χρησιμοποιήσεις αυτήν την πλευρά της τεχνολογίας») παραμέρισε την προοπτική πιο ενεργούς συμμετοχής των γονέων και των εκπαιδευτικών στην διαμόρφωση της απαραίτητης κουλτούρας, λειτουργώντας ως μια σιωπηρή παραίτηση αλλά και ομολογία
αποτυχίας μιας μη διαχειρίσιμης καταστασης.
Την εποχή της προσδοκώμενης ευημερίας περιμένουμε η νέα γενιά να αποτελεί το κύτταρο μιας δημοκρατικής και δικαιότερης κοινωνίας, με αυξημένη την κριτική σκέψη, δίχως να κάνουμε την αυτοκριτική μας και να δίνουμε το κακό παράδειγμα χρήσης της τεχνολογίας, το οποίο τα παιδιά αναπαράγουν.
Από την άλλη οι τεχνολογικοί κολοσσοί των αλγοριθμικών πλατφορμών κερδίζουν δυσανάλογα σε βάρος όλων μας, μέσα από την οικειοθελή συνεισφορά μας με τα προσωπικά μας δεδομένα, συμβάλλοντας στην διεύρυνση των ανισοτήτων σε επίπεδο εισοδήματος και πλούτου.
Ενδεικτική είναι τελευταία αποτύπωση των πιο πλούσιων ανθρώπων στον πλανήτη, η πλειοψηφία των οποίων σχετίζεται με τις πλατφόρμες των ΜΚΔ.
Πέρα από τον οικονομικό αντίκτυπο υπάρχει και ο γεωπολιτικός αντίκτυπος αφού σημαντικό μέρος από τα ΜΚΔ φιλοξενείται σε χώρες που προωθούν μοντέλα αυξημένης κοινωνικής επιτήρησης κι απουσίας της ελευθερίας της έκφρασης.
Για το λόγο αυτό το θέμα δεν μπορεί να λυθεί μόνο με την απαγόρευση, η οποία από μόνη της δεν αρκεί.
Ο επανακαθορισμός του μοντέλου ανθρωποκεντρικής χρήσης των τεχνολογιών έρχεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης και η ανάπτυξη τεχνοηθικού πλαισίου είναι απαραίτητη, σε μια εποχή όπου η ΤΝ και Κβαντικές τεχνολογίες αλλάζουν το τοπίο.
Με αποκλεισμούς κερδίζουμε το εφήμερο και χάνουμε το αύριο.
*Ο Γιώργος Παπαπροδρόμου είναι Αντιστράτηγος ε.α. ΕΛ.ΑΣ.πρώην Διευθυντής της Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος του Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας, Δικαστικός Γραφολόγος
Στην αρχή η Τουρκία εξέδωσε τη γνωστή NAVTEX με επιδίωξη να δημιουργήσει τετελεσμένα στο Αιγαίο. Νομική ισχύ δεν έχει μια NAVTEX, αλλά πέραν της νομιμότητας υπάρχει και η επιβολή στο πεδίο. Και η Τουρκία είναι διατεθειμένη να επιβάλει τη θέση της ανατολικά του 25ου μεσημβρινού. Καμιά ενέργεια της ελληνικής κυβέρνησης δεν υπήρξε ως σήμερα που να αμφισβητεί, στο πεδίο, τη μεθόδευση της Τουρκίας.
Ακολούθησαν οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου, που είχαν ανασταλεί εδώ και αρκετό καιρό.
Και οι εξελίξεις κορυφώθηκαν με την μεθοδευμένη προώθηση μεταναστών προς την Ελλάδα, και το τραγικό συμβάν στο οποίο έχασαν την ζωή τους 15 άνθρωποι. Ορισμένοι αναλυτές συνδέουν και την ανακοίνωση του σκανδάλου κατασκοπείας στην Αθήνα με την προσπάθεια της κυβέρνησης να αλλάξει την ατζέντα της επικαιρότητας που έχει εστιάσει πολύ στο επικείμενο ταξίδι του πρωθυπουργού, με τρόπο αρνητικό.
Τι επιδιώκει η Τουρκία; Να ακυρώσει την συνάντηση ή να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα; Αν ήθελε να ακυρώσει την συνάντηση, η Άγκυρα δεν θα δίσταζε να το κάνει με τρόπο αψύ, όπως στη Νέα Υόρκη τον προηγούμενο Σεπτέμβριο. Άρα κάτι άλλο επιδιώκει η Τουρκία. Και προκαλεί την Αθήνα ενώ η γειτονική χώρα έχει ανοικτά στρατιωτικά μέτωπα στη Σομαλία, τη Συρία, τη Λιβύη και αλλού. Ποιος είναι ο προβληματισμός της Αθήνας να αντιμετωπίσει μια αναθεωρητική δύναμη που από την εξαγγελία των θέσεών της περνά στην πράξη;
Δεν διακρίνεται κανείς.
Στο πολιτικό παρασκήνιο οι αναλυτές, στην προσπάθειά τους να εξηγήσουν τη δήλωση Γεραπετρίτη ότι η Ελλάδα θα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα, μιλούν για επέκταση με τη μέθοδο των δακτύλων και αποδίδουν τις εξελίξεις σε κάποιου είδους συμφωνία με την επίκληση και της δήλωσης Φιντάν. Το αν όλα αυτά έχουν βάση, θα φανεί τις επόμενες ημέρες.
Το ενδιαφέρον θα πρέπει να εστιαστεί επίσης στην αποκάλυψη του κατασκοπευτικού σκανδάλου, από το οποίο ό,τι γνωρίζουμε μέχρι στιγμής είναι οι επίσημες κυβερνητικές ανακοινώσεις. Το σκάνδαλο συνδέεται με την Κίνα, και πιθανώς να αποτελέσει την αρχή αμφισβήτησης των ελληνοκινεζικών σχέσεων και της κινεζικής παρουσίας στην Ελλάδα. Δημοσιοποιείται δε –ίσως συγκυριακά– μετά και τη δήλωση του Ρώσου υπουργού εξωτερικών ότι η Ελλάδα ευθύνεται για τη διατάραξη των ελληνορωσικών σχέσεων. Ποια είναι η εικόνα των διεθνών σχέσεων της χώρας; Ένα νέο τείχος του Βερολίνου;
Σε ό,τι αφορά το ναυάγιο, είναι αυτονόητο ότι δεν μπορεί να συμφωνήσει κανείς με το να πνίγονται άνθρωποι στην προσπάθειά τους να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή. ΤΟ ΤΡΑΓΙΚΟ ΣΥΜΒΑΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΤΕΟ.
Στο πολιτικό πεδίο, επισημαίνονται οι ανησυχίες των ευρωπαϊκών κοινωνιών ότι το μεταναστευτικό αποδομεί το σύνολο της ζωής τους. Και σ’ αυτό το θέμα η απάντηση δεν είναι εύκολη. Πιέζονται κοινωνικές δομές, οξύνονται ανισότητες, και όταν η μετανάστευση δεν συνοδεύεται από σχέδιο ένταξης και κατανομής ευθυνών, τροφοδοτείται ο κοινωνικός κατακερματισμός. Η θέση αυτή –που έχει διατυπωθεί και από δημόσιες παρεμβάσεις– δεν αρνείται την ανθρωπιστική διάσταση· ζητά, αντίθετα, ρεαλισμό και ευθύνη.
Εδώ αναδεικνύεται και η μικρόθωρη πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συχνά περιορίζεται σε διαχειριστικές λύσεις ανάγκης, μεταθέτοντας το βάρος στα κράτη πρώτης γραμμής, χωρίς ουσιαστικό μηχανισμό αλληλεγγύης, επιστροφών και νόμιμων οδών μετανάστευσης.
Αυτό το κενό πολιτικής αφήνει χώρο τόσο για τραγωδίες όσο και για εργαλειοποίηση ανθρώπων.
Στην περίπτωση της Χίου, οι ελληνικές Αρχές μιλούν για τουρκική μεθόδευση πρόκλησης. Αν ισχύει, τότε βρισκόμαστε μπροστά σε μια κυνική πρακτική όπου ευάλωτοι άνθρωποι μετατρέπονται σε μοχλό πίεσης. Αυτό δεν αναιρεί την ανάγκη διάσωσης και προστασίας· φωτίζει όμως τις ευθύνες όσων σπρώχνουν ανθρώπους στη θάλασσα για γεωπολιτικά οφέλη.
Η ισορροπία είναι λεπτή: ανθρωπισμός αλλά και φύλαξη συνόρων χωρίς απανθρωπιά, διάλογος χωρίς εκπτώσεις. Αν κάτι μας διδάσκει το ναυάγιο της Χίου, είναι ότι χωρίς συνολική ευρωπαϊκή πολιτική και χωρίς σαφή μηνύματα προς όσους εργαλειοποιούν τον ανθρώπινο πόνο, οι τραγωδίες θα επαναλαμβάνονται – και οι κοινωνίες θα διχάζονται.
Η Ευρώπη, αν θέλει, μπορεί να στείλει μηνύματα στην Άγκυρα. Η Τουρκία δεν είναι τόσο παντοδύναμη όσο θέλει να φαίνεται.
Οι αρχές αναγνωρίζουν ότι η ποινική δίωξη από μόνη της δεν επαρκεί
Υγεία
Magdalena Kensy
Euractiv
Γυναίκες διαδηλώνουν κατά τη Διεθνή Ημέρα Μηδενικής Ανοχής στον ακρωτηριασμό γυναικείων γεννητικών οργάνων. (Φωτογραφία: Marcos del Mazo/LightRocket μέσω Getty Images)
Καθώς τα παγκόσμια ποσοστά του ακρωτηριασμού γυναικείων γεννητικών οργάνων (Female Genital Mutilation – FGM) παραμένουν ανησυχητικά υψηλά, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανανεώνουν τις εκκλήσεις για τον τερματισμό της πρακτικής, η οποία επηρεάζει επίσης γυναίκες και κορίτσια που ζουν στην Ευρώπη.
«Ο ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων αποτελεί σοβαρή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Είναι εργαλείο ελέγχου και καταπίεσης που επιβάλλεται σε γυναίκες και κορίτσια», δήλωσαν σε κοινή ανακοίνωση η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, η επίτροπος Κοινωνικών Δικαιωμάτων Ροξάνα Μινζάτου και η επίτροπος Ετοιμότητας Χάντζα Λαχμπίμπ, με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μηδενικής Ανοχής στον Ακρωτηριασμό Γυναικείων Γεννητικών Οργάνων (FGM), την Παρασκευή.
Σύμφωνα με τον ορισμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο FGM αναφέρεται σε πρακτικές που περιλαμβάνουν τη μερική ή ολική αφαίρεση των εξωτερικών γυναικείων γεννητικών οργάνων ή άλλες βλάβες στα γυναικεία γεννητικά όργανα, οι οποίες πραγματοποιούνται για μη ιατρικούς λόγους.
Οι τρεις επίτροποι προειδοποίησαν ότι ο FGM παραμένει πραγματικότητα στην Ευρώπη και ζήτησαν την πλήρη εξάλειψή του: «Δεν υπάρχει καμία ιατρική, πολιτισμική ή ηθική δικαιολόγηση για την πρακτική αυτή».
Παρότι ο FGM είναι πιο διαδεδομένος σε περιοχές της Αφρικής, καθώς και σε ορισμένες ασιατικές και μεσανατολικές χώρες, ειδικοί επισημαίνουν ότι η πρακτική έχει φτάσει και στην Ευρώπη μέσω της μετανάστευσης.
Στοιχεία σε ολόκληρη την Ευρώπη
Σε παγκόσμιο επίπεδο, εκτιμάται ότι περισσότερα από 200 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια ζουν με τις συνέπειες του FGM. Η αξιόπιστη καταγραφή στοιχείων για τον FGM στην Ευρώπη παραμένει δύσκολη, καθώς τα δεδομένα είναι συχνά αποσπασματικά ή υποτιμημένα, λόγω της υποαναφοράς και του «κρυφού» χαρακτήρα της πρακτικής, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), το οποίο διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη συλλογή στατιστικών.
Το EIGE εκτιμά ότι στην Ευρώπη περισσότερες από 600.000 γυναίκες και κορίτσια ζουν με τις συνέπειες του FGM, ενώ σε 17 ευρωπαϊκές χώρες περίπου 190.000 κορίτσια θεωρούνται σε κίνδυνο.
Διαδραστικός χάρτης που συγκεντρώνει εθνικές μελέτες και δεδομένα από την Ευρωπαϊκή Απογραφή του 2011 δείχνει σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ 16 χωρών της ΕΕ.
Η Γαλλία καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά. Σύμφωνα με το Υπουργείο Ισότητας των Φύλων, 139.000 γυναίκες έχουν υποστεί FGM, ενώ 28.521 κορίτσια θεωρούνται σε κίνδυνο.
Αν και ο FGM αποτελεί ποινικό αδίκημα σε όλες τις χώρες της ΕΕ, η γαλλική νομοθεσία ποινικοποιεί την πράξη και όταν τελείται στο εξωτερικό, προβλέποντας ποινές έως και 20 έτη κάθειρξης για γονείς ή νόμιμους κηδεμόνες.
Σε άλλες χώρες, τα προβλήματα εντοπίζονται λιγότερο στο νομικό πλαίσιο και περισσότερο στον εντοπισμό και τη φροντίδα των θυμάτων. Στην Ολλανδία, μαίες παραδέχονται ότι συχνά δεν αναγνωρίζουν ή δεν καταγράφουν σωστά τα περιστατικά, ενώ στη Γερμανία επαγγελματίες υγείας επισημαίνουν την ανεπαρκή συνεργασία μεταξύ νοσοκομείων και συμβουλευτικών κέντρων. Ως αποτέλεσμα, πολλές γυναίκες σε ολόκληρη την Ευρώπη εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε επαρκή ή εξειδικευμένη υποστήριξη.
Οι αρχές αναγνωρίζουν ολοένα και περισσότερο ότι η ποινική δίωξη από μόνη της δεν αρκεί. Για τον λόγο αυτό, η ΕΕ έχει ενισχύσει την έμφαση στην πρόληψη, την ευαισθητοποίηση και τη βελτιωμένη προστασία των θυμάτων, μέσω διαφόρων στρατηγικών, σχεδίων δράσης και οδηγιών.
Η Αυστρία είναι μία από τις λίγες χώρες που έχουν αναπτύξει εξειδικευμένες υπηρεσίες για επιζώσες, παρέχοντας ιατρική και ψυχολογική φροντίδα, καθώς και εκπαίδευση για επαγγελματίες υγείας. Ωστόσο, μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό BMC Public Health δείχνει ότι, ακόμη και στην Αυστρία, τα περισσότερα περιστατικά παραμένουν αθέατα.
Έληξε την Πέμπτη η συνθήκη New START μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ. Και οι ανησυχίες είναι έντονες. Ακόμα και ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ κάλεσε για άλλη μια φορά τις δύο πλευρές να την επεκτείνουν.
Δοκιμή ρωσικού διηπειρωτικού πυραύλου που το ΝΑΤΟ βάφτισε «Satan 2»Εικόνα: Cover-Images/IMAGO
Τι είναι η New START;
Το START σημαίνει «Strategic Arms Reduction Treaty» (Συνθήκη Μείωσης Στρατηγικών Όπλων) και αφορά τα πυρηνικά όπλα μεγάλου βεληνεκούς των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Η συμφωνία New START του 2010 περιορίζει τον αριθμό των αναπτυγμένων στρατηγικών (δηλαδή, τοποθετημένων σε συστήματα εκτόξευσης μεγάλου βεληνεκούς) πυρηνικών κεφαλών σε κάθε πλευρά σε 1.550. Ο αριθμός των συστημάτων εκτόξευσης, όπως οι διηπειρωτικοί βαλλιστικοί πύραυλοι, οι βαλλιστικοί πύραυλοι που εκτοξεύονται από υποβρύχια και βομβαρδιστικά, περιορίζεται σε μέγιστο 800. Κάθε πλευρά επιτρέπεται να διεξάγει επιθεωρήσεις στην άλλη χώρα για σκοπούς επαλήθευσης. Υπογράφηκε από τους τότε προέδρους Μπαράκ Ομπάμα και Ντμίτρι Μεντβέντεφ και είναι η τελευταία εναπομένουσα συμφωνία ελέγχου πυρηνικών όπλων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας. Η πρώτη τέτοια συμφωνία ήταν η συνθήκη SALT I το 1972.
Τι θα συμβεί όταν λήξει η New START;
Τότε δεν θα υπάρχουν πλέον ανώτατα όρια στα στρατηγικά πυρηνικά οπλοστάσια των δύο μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων. «Αυτό είναι πολύ κακό για την παγκόσμια ασφάλεια», δήλωσε την Τρίτη ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ. Ο κόσμος θα μπορούσε να αντιμετωπίσει μια νέα, ανεξέλεγκτη κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών. Αλλά σηματοδοτεί επίσης την αρχή μιας νέας εποχής αβεβαιότητας. Η New START αφορούσε επίσης αμοιβαίες επιθεωρήσεις και ανταλλαγή δεδομένων και, επομένως, την εμπιστοσύνη και τη διαφάνεια. Στόχος της ήταν να αποτρέψει τη μία πλευρά από το να διακινδυνεύσει «κατά λάθος» ένα πυρηνικό χτύπημα απλώς και μόνο επειδή παρερμήνευσε πληροφορίες για την άλλη.
Τι θέλουν οι ΗΠΑ και η Ρωσία;
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλάντιμιρ Πούτιν ήθελε παράταση ενός έτους για την επαναδιαπραγμάτευση. Ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αρχικά χαρακτήρισε την πρόταση του Πούτιν τον Σεπτέμβριο του 2025 «καλή ιδέα», δεν την υλοποίησε ποτέ. Ήταν μια εποχή που οι δύο πλευρές τα πήγαιναν ιδιαίτερα καλά – εις βάρος της Ουκρανίας, όπως φοβόντουσαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες. Αλλά στη συνέχεια ο Τραμπ φαίνεται να άλλαξε γνώμη. Σε συνέντευξή του στους «New York Times», είπε για τη συνθήκη: «Όταν λήξει, λήγει. Απλώς θα κάνουμε μια καλύτερη συμφωνία». Με αυτό εννοούσε ότι η πυρηνική ενέργεια της Κίνας θα έπρεπε επίσης να συμπεριληφθεί.
Ποια είναι η ιστορία της New START;
Ομπάμα και Μεντβέντεφ υπέγραψαν το 2010 τη New STARTΕικόνα: AP
Όπως υποδηλώνει η λέξη «νέα», η συμφωνία έχει προκατόχους. Υπήρχαν η START I και η START II. Η START I ξεκίνησε από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρίγκαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και υπογράφηκε το 1991, πέντε μήνες πριν από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, από τον διάδοχο του Ρίγκαν, Τζορτζ Μπους του πρεσβύτερου, και από σοβιετικής πλευράς από τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Η συνθήκη τέθηκε σε ισχύ στα τέλη του 1994. Σε αντίθεση με την START I, η συμφωνία START II, από το 1993, δεν τέθηκε ποτέ σε ισχύ, επειδή οι εντάσεις μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον αυξήθηκαν ξανά μετά από μια περίοδο επαναπροσέγγισης. Ωστόσο, το ενδιαφέρον για τον στρατηγικό πυρηνικό αφοπλισμό παρέμεινε τόσο στην Ουάσινγκτον όσο και στη Μόσχα. Τελικά, επιτεύχθηκε η New START, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2011. Προοριζόταν να αποτελέσει μια «νέα αρχή» για τις διμερείς σχέσεις.
Τι άλλαξε με τον Ντόναλντ Τραμπ;
Κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του (2017 έως 2021), οι ΗΠΑ αποσύρθηκαν από αρκετές συμφωνίες αφοπλισμού με τη Ρωσία, αλλά όχι από τη New START. Ακόμη και τότε, ο Τραμπ ήθελε να συμπεριλάβει την Κίνα στις διαπραγματεύσεις για τη συνέχιση της συμφωνίας, χωρίς επιτυχία. Όταν έληξε η New START τον Φεβρουάριο του 2021, ο Δημοκρατικός διάδοχος του Τραμπ, Τζο Μπάιντεν, ήταν ήδη στο αξίωμα. Υποστήριξε μια πενταετή παράταση. Η Ρωσία, υπό τον πρόεδρο Πούτιν, ήταν επίσης υπέρ. Η παράταση μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026 εξασφαλίστηκε.
Τι σχέση έχει η START με τον πόλεμο στην Ουκρανία;
Η Ουκρανία έχει δεσμευτεί να παραιτηθεί από όλα τα πυρηνικά όπλα της σοβιετικής εποχήςΕικόνα: Supinski/epa/picture-alliance
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 αρχικά δεν άλλαξε τη συμφωνία New START, παρόλο που οι εντάσεις μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον αυξήθηκαν σημαντικά. Περίπου έξι μήνες μετά την έναρξη του πολέμου, η Ρωσία απαγόρευσε στη συνέχεια τις αμερικανικές επιθεωρήσεις των στρατιωτικών βάσεών της. Τον Φεβρουάριο του 2023, ανέστειλε τη συμμετοχή της στη συνθήκη λόγω της υποστήριξης των ΗΠΑ προς την Ουκρανία, αλλά ήθελε να συνεχίσει να τηρεί τα καθορισμένα όρια. Εκ των υστέρων αποδείχθηκε σημαντικό ότι το 1991 η Ουκρανία δεσμεύτηκε σε ένα πρόσθετο πρωτόκολλο της START I να παραιτηθεί από όλα τα πυρηνικά όπλα της σοβιετικής εποχής. Η ουκρανική ηγεσία θα το μετάνιωνε αυτό, το αργότερο με την έναρξη του πολέμου με τη Ρωσία περίπου 30 χρόνια αργότερα.
Ποιος είναι ο ρόλος της Κίνας;
Η Κίνα έχει ενισχύσει σημαντικα το πυρηνικό της οπλοστάσιοΕικόνα: Xu Yu/Xinhua/picture alliance
Οι συνθήκες START υπογράφηκαν όταν η Ρωσία και οι ΗΠΑ ήταν ακόμη οι αδιαμφισβήτητες πυρηνικές δυνάμεις. Έκτοτε, ωστόσο, η Κίνα έχει αναδειχθεί όχι μόνο σε οικονομική, αλλά και σε στρατιωτική υπερδύναμη. Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι μια νέα έκδοση της New START χωρίς τη συμμετοχή της Κίνας είναι άσκοπη. Το Πεκίνο εκτιμάται ότι διαθέτει περίπου 600 πυρηνικές κεφαλές και επεκτείνει γρήγορα το οπλοστάσιό του. Στις ΗΠΑ, μια επιτροπή του Κογκρέσου προειδοποίησε ήδη από το 2023 ότι οι ΗΠΑ αντιμετώπιζαν την πρόκληση να αποτρέψουν όχι μόνο έναν, αλλά δύο ισότιμους πυρηνικούς αντιπάλους ταυτόχρονα. Αλλά το Πεκίνο απορρίπτει οποιονδήποτε περιορισμό των πυρηνικών όπλων του, υποστηρίζοντας ότι το οπλοστάσιό του είναι σημαντικά μικρότερο από αυτό των άλλων δύο πυρηνικών δυνάμεων.
Πώς θα μπορούσε να σωθεί η New START;
Εκτός από την παρεμπόδιση του Πεκίνου, η παράταση ή η ανανέωση της συμφωνίας θα ήταν δύσκολη και για άλλους λόγους. Επειδή η Ρωσία έκτοτε έχει αναπτύξει συστήματα με πυρηνική ισχύ που δεν εμπίπτουν στους αρχικούς ορισμούς της New START, όπως ο υπερηχητικός πύραυλος Oreshnik και η τορπίλη Poseidon. Από την πλευρά της, η Μόσχα βλέπει τα σχέδια του Τραμπ για το διαστημικό σύστημα πυραυλικής άμυνας Golden Dome ως μια προσπάθεια αλλαγής της στρατηγικής ισορροπίας. Ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριάμπκοφ δήλωσε επίσης ότι εάν οι ΗΠΑ εγκαταστήσουν ένα σύστημα πυραυλικής άμυνας στη Γροιλανδία, η Ρωσία θα αναγκαστεί να θεσπίσει στρατιωτικά αντίμετρα.
Ποιες είναι οι αντιδράσεις στην Ευρώπη;
Ο Τραμπ ονειρεύεται έναν «Χρυσό Θόλο» προστασίας για τις ΗΠΑΕικόνα: Alex Brandon/AP Photo/picture alliance
Η λήξη της New START ανησυχεί επίσης τους Ευρωπαίους. Σε αυτό προστίθεται η ανησυχία, που τροφοδοτείται από πολυάριθμες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ότι η πυρηνική ομπρέλα των ΗΠΑ δεν ισχύει πλέον άνευ όρων για την Ευρώπη. Αυτό έχει πυροδοτήσει συζητήσεις για μια ευρωπαϊκή πυρηνική άμυνα. Μια ιδέα είναι ότι οι δύο ευρωπαϊκές πυρηνικές δυνάμεις, η Γαλλία και η Μεγάλη Βρετανία, θα προστατεύσουν και άλλα έθνη, όπως τη Γερμανία.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επιβεβαίωσε τώρα ότι διεξάγονται αντίστοιχες συνομιλίες και με τις δύο χώρες. «Γνωρίζουμε ότι πρέπει να λάβουμε ορισμένες στρατηγικές και επίσης στρατιωτικοπολιτικές αποφάσεις εδώ, αλλά η ώρα δεν είναι ακόμη ώριμη για αυτό». Αυτές οι σκέψεις δεν έχουν προχωρήσει πολύ. Μεταξύ άλλων, παραμένει ασαφές ποιος θα λάβει την απόφαση για μια πιθανή πυρηνική επίθεση. Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από το γεγονός ότι η Ρωσία θέλει επίσης να συμπεριλάβει τα βρετανικά και γαλλικά πυρηνικά οπλοστάσια σε μια πιθανή νέα συνθήκη, καθώς και οι δύο χώρες είναι, άλλωστε, σύμμαχοι των ΗΠΑ.
Τι λένε όσοι διαπραγματεύτηκαν τη New START;
Ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα κάλεσε το Κογκρέσο των ΗΠΑ να αναλάβει δράση. Ένα τέλος της New START «θα εξαφάνιζε άσκοπα δεκαετίες διπλωματίας και θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια νέα κούρσα εξοπλισμών που θα έκανε τον κόσμο πιο επικίνδυνο». Ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ, νυν αναπληρωτής πρόεδρος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, δήλωσε ότι ο κόσμος θα πρέπει να ανησυχήσει, όταν η συνθήκη λήξει χωρίς να γνωρίζει τι θα συμβεί στη συνέχεια. Το «Ρολόι προς την Ημέρα της Κρίσης» θα χτυπά τότε πιο γρήγορα.
Σε μια αιφνιδιαστική δήλωση ο πρόεδρος της FIFA, Τζάνι Ινφαντίνο, ανέφερε πως ίσως έχει έρθει η ώρα για την επιστροφή της Ρωσίας στις διεθνείς διοργανώσεις ποδοσφαίρου. Ο Ινφαντίνο δείχνει να προετοιμάζει το έδαφος για επιστροφή της Ρωσίας στις ποδοσφαιρικές διοργανώσειςΕικόνα: Yuri Kadobnov/AFP via Getty Images
Ο πρόεδρος της FIFA, Τζάνι Ινφαντίνο, δήλωσε πως θέλει την επανένταξη της Ρωσίας στις διεθνείς ποδοσφαιρικές διοργανώσεις.
«Πρέπει σίγουρα να το εξετάσουμε, γιατί αυτός ο αποκλεισμός δεν έχει πετύχει τίποτα. Απλώς δημιούργησε περισσότερη απογοήτευση και μίσος», είπε ο Ινφαντίνο σε συνέντευξή του στο Sky. «Το να μπορούν κορίτσια και αγόρια από τη Ρωσία να παίζουν ποδοσφαιρικούς αγώνες σε άλλα μέρη της Ευρώπης θα βοηθούσε».
Η Ρωσία έχει αποκλειστεί από το διεθνές ποδόσφαιρο από τότε που εισέβαλε στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια: αποβλήθηκε από το Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ και δεν συμμετείχε στα προκριματικά για το τουρνουά του 2026. Από το 2022, η ανδρική ομάδα της Ρωσίας δίνει μόνο φιλικούς αγώνες.
Από το 2022 η Ρωσία συμμετέχει μόνο σε φιλικούς αγώνεςΕικόνα: Dmitry Rogulin/TASS/IMAGO
Το 2023 η UEFA σχεδίαζε να επιτρέψει στις ρωσικές ομάδες Κ17 να αγωνιστούν, λέγοντας ότι δεν ήθελε να τιμωρήσει τα παιδιά για τις πράξεις μιας κυβέρνησης. Έπειτα από πιέσεις περίπου δώδεκα εθνικών ομοσπονδιών, όμως, το σχέδιο αυτό δεν υλοποιήθηκε ποτέ.
Η UEFA συνεδριάζει στις 11 Φεβρουαρίου για το ενδεχόμενο επιστροφής της Ρωσίας στις διεθνείς διοργανώσεις, τόσο σε επίπεδο συλλόγων όσο και εθνικών ομάδων. Ο πρόεδρος της UEFA, Αλεξάντερ Τσέφεριν, έχει δηλώσει βέβαια πως για να επιστρέψει η Ρωσία, θα πρέπει να τερματιστεί η εισβολή στην Ουκρανία.
Η Ουκρανία αντέδρασε
Αντιδρώντας στις δηλώσεις Ινφαντίνο, ο υπουργός Αθλητισμού της Ουκρανίας, Ματβίι Μπίντνι, δήλωσε στο Sky News πως με αυτά που λέει ο πρόεδρος της FIFA «αποσυνδέει το ποδόσφαιρο από την πραγματικότητα, στην οποία σκοτώνονται παιδιά», τονίζοντας ακόμα πως «ο πόλεμος είναι έγκλημα, όχι πολιτική». Σύμφωνα με τον ίδιο, «η Ρωσία είναι αυτή που πολιτικοποιεί τον αθλητισμό και τον χρησιμοποιεί για να δικαιολογήσει την επιθετικότητά της.
Συμμερίζομαι τη θέση της Ουκρανικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας, η οποία επίσης προειδοποιεί κατά της επιστροφής της Ρωσίας στις διεθνείς διοργανώσεις», προσέθεσε. «Όσο οι Ρώσοι συνεχίζουν να σκοτώνουν Ουκρανούς και να πολιτικοποιούν τον αθλητισμό, η σημαία τους και τα εθνικά τους σύμβολα δεν έχουν θέση ανάμεσα σε ανθρώπους που σέβονται αξίες όπως η δικαιοσύνη, η ηθική ακεραιότητα και το ευ αγωνίζεσθαι».
Τι θα γίνει με τους Ολυμπιακούς Αγώνες;
Θα επιστρέψει η Ρωσία και στους Ολυμπιακούς Αγώνες;Εικόνα: David J. Phillip/AP Photo/picture alliance
Το κατά πόσον θα επιστρέψει η Ρωσία και στους Ολυμπιακούς Αγώνες παραμένει ασαφές. Η επικεφαλής της ΔΟΕ, Κίρστι Κόβεντρι, φάνηκε να προετοιμάζει το έδαφος για κάτι τέτοιο, σχολιάζοντας πως «κατανοούμε την πολιτική, όμως εμάς μας αφορά ο αθλητισμός. Αυτό σημαίνει να διατηρούμε τον αθλητισμό ως ένα ουδέτερο πεδίο, έναν χώρο όπου κάθε αθλητής μπορεί να αγωνιστεί, χωρίς να περιορίζεται από την πολιτική ή τους διχασμούς μεταξύ κυβερνήσεων».
Αν και η Κόβεντρι δεν έκανε ρητή μνεία στη Ρωσία, η χρονική συγκυρία των δηλώσεων αυτών μάλλον υποδηλώνει μια σύνδεση και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής Ρώσων αθλητών στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2028 στο Λος Άντζελες.
Alex Lo
