Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, παραμένει σιωπηλός όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφο για το αν η Τουρκία θα έπρεπε να έχει πυρηνικά όπλα.
Δείτε βίντεο:
Ο παρουσιαστής επαναλαμβάνει την ερώτηση και ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών σιωπά ξανά.
Η παρατεταμένη σιωπή του Χακάν Φιντάν κατά τη διάρκεια συνέντευξης στο CNN Turk, υπογραμμίζει τη στρατηγική ασάφεια εν μέσω κλιμάκωσης των περιφερειακών εντάσεων με το Ισραήλ και το Ιράν.
Η αντίδραση του Χ.Φιντάν, αντί για μια άρνηση, σηματοδοτεί πιθανή εγχώρια υποστήριξη για ενισχυμένη αποτροπή, με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι το 60% των Τούρκων τάσσονται υπέρ των πυρηνικών δυνατοτήτων σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Kadir Has.
Και η ίδια μιλάει για τις φρικαλεότητες του σοβιετικού καθεστώτος!
Η ρωσοφοβική επικεφαλής της «διπλωματίας» της ΕΕ, Κάγια Κάλλας (από την Εσθονία ) είναι μια γραφειοκράτισσα δεύτερης γενιάς της ΕΕ.
Στην φωτογραφία απεικονίζεται μικρό κορίτσι με τη μαμά και τον μπαμπά της τη δεκαετία του 1980 στη Σοβιετική Εσθονία.
Ο πατέρας της έχτισε μια καριέρα στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης και το 1989 έγινε βουλευτής της Σοβιετικής Ένωσης – δηλαδή μέλος του Ανώτατου Σοβιέτ.
Αλλά η κόρη του μιλάει όπου σταθεί για τις φρικαλεότητες της σοβιετικής κατοχής της Εσθονίας! Ήταν «κατεχόμενη από τον μπαμπά της»!
Με περιορισμένες προσδοκίες, αλλά αυξημένο γεωπολιτικό βάρος, πραγματοποιείται στις 11 Φεβρουαρίου στην Άγκυρα η συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Παρά τη συνέχιση των «ήρεμων νερών», οι ουσιαστικές διαφορές παραμένουν άλυτες.
Ο Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής και Σύμβουλος του Πρωθυπουργού για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Σωτήρης Σέρμπος, μιλώντας στο CNN Greece, θέτει εξαρχής το πλαίσιο, επισημαίνοντας ότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι ο ίδιος ο διάλογος, αλλά οι προσδοκίες που τον συνοδεύουν.
Όπως σημειώνει ο κ. Σέρμπος, για την Τουρκία, όλα τα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά, από την πολιτική διαπραγμάτευση στο Αιγαίο έως τον αναθεωρητισμό που αποτελεί πυλώνα της στρατηγικής της.
«Βλέπετε ότι αργά και σταθερά περνάμε σε μία φάση χαμηλού ρίσκου ελεγχόμενης κλιμάκωσης, που όμως γνωρίζαμε και από πριν ότι αυτή η περίπτωση της τακτικής αναδίπλωσης με συγκυριακό πρόσημο εκ μέρους της Τουρκίας, κάποτε θα τελείωνε», σημειώνει.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι συχνά στην Αθήνα εστιάζουμε στο «δέντρο» των διμερών ελληνοτουρκικών σχέσεων και χάνουμε το «δάσος», δηλαδή τη μεγάλη γεωπολιτική εικόνα, στην οποία η Τουρκία δίνει πολύ μεγαλύτερη σημασία.
Ο Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής και Σύμβουλος του Πρωθυπουργού για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Σωτήρης Σέρμπος
INTIME NEWS
Τονίζει πως « έχουμε πλέον εισέλθει σε μια γεωπολιτική περιπέτεια που ενέχει ρίσκο, μια δοκιμασία αντοχών χωρίς το άλλοτε δεδομένο προστατευτικό δίχτυ. Σε μια τέτοια συνθήκη, όπου κυριαρχούν οι λογικές της ισχύος και της αυτοσυντήρησης, η Ελλάδα δεν βρίσκεται απλώς ενώπιον νέων προκλήσεων· έχει εισέλθει σε μια φάση ιστορικής “ρήξης”».
Σε αυτό το πλαίσιο, θα ήταν αφελές να θεωρηθεί ότι ο Τούρκος πρόεδρος θα παραμείνει αδρανής. Αντιθέτως, εκτιμάται ότι θα επιχειρήσει να κεφαλαιοποιήσει τον συναλλακτικό χαρακτήρα της προσωπικής διπλωματίας με τον πρόεδρο Τραμπ, αξιοποιώντας το νέο διεθνές κλίμα.
Παράλληλα, με το διμερές επίπεδο, υπογραμμίζει πως «θα πρέπει ταυτόχρονα να επιστρέψουμε σε συνθήκες ενεργητικής διαπραγμάτευσης, πρωτίστως με τους Αμερικανούς. Αξιοποιώντας και συντελεστές ήπιας ισχύος που δεν έχουμε έως τώρα ενεργοποιήσει (πχ. θρησκευτική διπλωματία). Ασφαλώς και η διαπραγμάτευση περιλαμβάνει πάντοτε ρίσκο. Όμως , αν παραμείνουμε ανδρανείς και επιφυλακτικοί, αρνούμενοι την διαπραγμάτευση, υπάρχει ο μεγαλύτερος κίνδυνος να μας επιβληθεί ένα τετελεσμένο και με το επιχείρημα πως αν δεν το αποδεχτούμε, σε διαφορετική εξέλιξη τα πράγματα θα πάνε χειρότερα».
Η συνάντηση της Άγκυρας, υπό αυτό το πρίσμα, δεν αποτελεί ούτε λύση ούτε εγγύηση. Αποτελεί, ωστόσο, έναν κρίκο σε μια αλυσίδα εξελίξεων που ξεπερνούν κατά πολύ το διμερές επίπεδο.
Το βασικό πολιτικό διακύβευμα είναι αν και κατά πόσο τα ήρεμα νερά μπορούν να διατηρηθούν στο μέλλον, δεδομένου ότι κανείς δεν γνωρίζει πως θα διαμορφωθούν οι διαθέσεις της Τουρκίας.
Σε αυτό το πλαίσιο τονίζει πως «η Ελλάδα εξακολουθεί να θεωρεί ότι χρειάζεται επιπλέον χρόνο. Όλο αυτό ξεκίνησε με πρωτοβουλία της Άγκυρας που και η Αθήνα ανταποκρίθηκε. Πιθανώς αυτός ο χρόνος να θέλουμε να χρησιμοποιηθεί για μία προσπάθεια εξορθολογισμού της Άγκυρας». Η διαδικασία εξομάλυνσης ξεκίνησε με πρωτοβουλία της Άγκυρας, σε μια περίοδο, όπου η Τουρκία είχε ανάγκη οικονομικής ανάσας, ιδίως μετά τους σεισμούς, αλλά και επαναπροσέγγισης με τη Δύση. Ήταν, επομένως, αναμενόμενο να «κατεβάσει στροφές», συμπληρώνει.
Το πρόβλημα, κατά τον κ. Σέρμπο, ήταν ότι στο δημόσιο διάλογο καλλιεργήθηκαν υπερβολικές και εσφαλμένες προσδοκίες, ακόμη και περί προσφυγής στη Χάγη, χωρίς να υπάρχουν ποτέ πραγματικές ενδείξεις προς αυτή την κατεύθυνση. Αυτό με τη σειρά του προκάλεσε καχυποψία και επιφυλακτικότητα σε τμήματα της κοινής γνώμης. «Είναι καλύτερο να είσαι απαισιόδοξος και σωστός παρά αισιόδοξος και λάθος. Καλύτερο από όλα να είσαι ρεαλιστής με γνώση και στιβαρότητα», προσθέτει.
Η αλλαγή στο διεθνές σύστημα
Σήμερα, ωστόσο, η μεγάλη εικόνα είναι ριζικά διαφορετική. Όπως επισημαίνει, συντελείται μια δομική αλλαγή καθεστώτος (regime change) στο διεθνές σύστημα, με μεταβολές στο εσωτερικό της Αμερικής, στη Δύση συνολικά και στις διεθνείς ισορροπίες.
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, ανοίγει ο δρόμος για δευτερεύουσες δυνάμεις – όπως η Τουρκία – να διεκδικήσουν αναβαθμισμένο ρόλο. Το προηγούμενο της Ουκρανίας επιβεβαιώνει στην Άγκυρα ότι ο αναθεωρητισμός, όταν συνοδεύεται από ισχύ, τείνει να νομιμοποιείται de facto, αναφέρει.
Εάν οι αμερικανικές προσπάθειες διευθέτησης αποτύχουν, δεν αποκλείεται να ανοίξει παράθυρο για εξαναγκαστική διπλωματία, ένα σενάριο που, όπως παρατηρεί, δεν συζητείται επαρκώς στην Ελλάδα.
«Σίγουρα πρέπει να μας απασχολήσει πολύ πιο συστηματικά και το κομμάτι και της προσωπικής διπλωματίας και της συναλλακτικότητας μεταξύ των δύο ηγετών, Τραμπ και Ερντογάν. Η Ελλάδα διατηρεί και ένα ρόλο αντίβαρου για τη Δύση, απέναντι στον αναθεωρητισμό και την Τουρκία. Υπάρχει το παράδειγμα της Γροιλανδίας, που ουσιαστικά η αμερικανική διοίκηση λέει ότι “εγώ πουλάω ασφάλεια, πρέπει να με πληρώνετε”. Άρα, το να βρισκόμαστε σε μία συνθήκη που τα πάντα καθίστανται αμφισβητούμενα έως διαπραγματεύσιμα συνιστά ένα αρνητικό προηγούμενο για τα ελληνικά συμφέροντα λόγω της αναθεωρητικής Τουρκίας. Είναι μέχρι που μπορούμε να φτάσουμε για ένα θέμα εθνικής ασφάλειας».
Ο κ. Σέρμπος φέρνει ως παράδειγμα την περίπτωση της Ιαπωνίας, επισημαίνοντας ότι, παρότι λειτουργεί για τις ΗΠΑ ως αντίβαρο απέναντι στην Κίνα, βρέθηκε υπό έντονη πίεση στο ζήτημα των δασμών. Όπως σημειώνει, το Τόκιο πιέστηκε ακόμη και να απορρίψει την προοπτική συγκρότησης ενός κοινού εμπορικού μετώπου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να διαπραγματευτεί πιο ισότιμα. Το παράδειγμα αυτό, όπως τονίζει, γεννά ένα κρίσιμο ερώτημα και για την Ελλάδα: υπάρχει το ενδεχόμενο να λειτουργούμε ως στρατηγικό αντίβαρο, αλλά ταυτόχρονα να δεχθούμε πιέσεις για παραχωρήσεις ή «συνεννοήσεις»; Και, σε μια τέτοια περίπτωση, με ποια χαρτιά και ποια μέσα θα απαντήσουμε απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες;
Υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα παραμένει μια μικρή χώρα πληθυσμιακά, χωρίς την πολυτέλεια εσωτερικών διχασμών γύρω από το μείζον ζήτημα της εθνικής ασφάλειας. Παράλληλα, υπογραμμίζει πως σε σχέση με το 2019 έχει αλλάξει ένα κρίσιμο δεδομένο ότι η Άγκυρα επενδύει συστηματικά στη στρατηγική του εξαναγκασμού, αυτό που διεθνώς περιγράφεται ως bullying. Σε αυτό το πεδίο, όπως τονίζει, η ελληνική στάση οφείλει να είναι απολύτως ξεκάθαρη. Η χώρα διαθέτει πλέον τη σκληρή ισχύ για να απορρίψει τέτοιες πρακτικές και να καταστήσει σαφές ότι οποιαδήποτε αναθεωρητική αυθαιρεσία, εκτός του πλαισίου των «ήρεμων νερών», δεν θα ανοίξει δρόμο για συναλλαγές αλλά θα έχει κόστος και συνέπειες.
Τα μηνύματα, σημειώνει, πρέπει να είναι κρυστάλλινα, καθώς η ασάφεια λειτουργεί ως πρόσκληση για τετελεσμένα. Οι δύο ηγέτες οφείλουν να μπορούν να μιλούν ανοιχτά ,κάτι που, όπως παρατηρεί, εκτιμά και ο Τούρκος πρόεδρος. Το πραγματικό ερώτημα, ωστόσο, είναι κατά πόσο σε μεταγενέστερο στάδιο μπορούν να αποτραπούν διπλωματικά ορισμένα δεδομένα στην εξωτερική πολιτική . Γι’ αυτό και καθίσταται αναγκαίο η Ελλάδα να εισέλθει σε δύσκολες και απαιτητικές συζητήσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, προκειμένου να αποσαφηνίσει τι συνεπάγεται για τα ελληνικά συμφέροντα το άνοιγμα προς την Τουρκία , τόσο για την αρχιτεκτονική ασφάλειας, όσο και για την Ανατολική Μεσόγειο και τα ελληνοτουρκικά. Η διατήρηση ανοικτών διαύλων με την Άγκυρα είναι θεμιτή, καταλήγει, ωστόσο η εμπειρία δείχνει ότι το διμερές πλαίσιο έχει εκ των πραγμάτων συγκεκριμένα όρια και προδιαγραφές.
Casus belli και «Γαλάζια Πατρίδα»
Ο κ. Σέρμπος επισημαίνει ότι η συζήτηση γύρω από τα ελληνοτουρκικά κινδυνεύει συχνά να εγκλωβιστεί σε έναν φαύλο κύκλο, καθώς η Τουρκία επιδιώκει σταθερά μια πολιτική διαπραγμάτευση για το Αιγαίο, θέση που ο ίδιος ο Τούρκος πρόεδρος έχει διατυπώσει δημόσια ήδη από παλαιότερες επισκέψεις του στην Αθήνα, ακόμη και σε περιόδους λιγότερο ευνοϊκές για την Άγκυρα σε γεωπολιτικό επίπεδο.
Το ζήτημα του casus belli, το οποίο αναμένεται να θέσει ο πρωθυπουργός στον Πρόεδρο της Τουρκίας κατά τη συνάντησή τους, όπως έχει δηλώσει αποτελεί σύμφωνα με τον κ. Σέρμπο ένα χρήσιμο εργαλείο διεθνοποίησης της τουρκικής απειλής, ιδίως προς τους Ευρωπαίους.
«Διότι, ξέρετε, δεν είναι ψηλά στην ιεράρχηση του ευρωπαϊκού παράγοντα σαν θέμα. Ποτέ δεν ήταν και ίσως είναι και ένας από τους λόγους που δεν λύθηκαν τα Ελληνοτουρκικά. Οπότε, σωστά φέρνουμε και σε πιο δύσκολη θέση την Τουρκία», προσθέτει.
Ωστόσο, δεν θα πρέπει να αγνοείται η πραγματικότητα ότι, μετά το ουκρανικό «και το απότομο τράβηγμα χαλιού των Αμερικανών στους Ευρωπαίους», αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπως λέει, έχουν προχωρήσει σε άνοιγμα προς την Τουρκία, τόσο στην αμυντική βιομηχανία όσο και στις διμερείς σχέσεις.
Η μετατόπιση αυτή αποτελεί σαφές καμπανάκι για την ελληνική εξωτερική πολιτική. Αν η Ελλάδα δεν αξιώσει συνιδιοκτησία στη διαμόρφωση των ευρωτουρκικών σχέσεων, κινδυνεύει να βρεθεί σε δυσμενή διαπραγματευτική θέση.
Όπως υποστηρίζει, «αν δεν αξιώσουμε συνιδιοκτησία με ενεργητική διαπραγμάτευση θα βρεθούμε σε δυσμενή αργότερα διαπραγματευτική θέση. Τι είδους πρωτοβουλίες πρέπει να πάρουμε προκειμένου να συνδιαμορφώσουμε μια ειδική σχέση ΕΕ-Τουρκίας που θα περιλαμβάνει ορισμένες αιρεσιμότητες και δικλείδες ασφαλείας».
Παρά τις προσπάθειες «εκλογίκευσης» της τουρκικής στάσης, επισημαίνει ότι η Άγκυρα όχι μόνο δεν έχει εγκαταλείψει τον μεγαλοϊδεατισμό της, αλλά εμφανίζεται σήμερα με αυξημένη αυτοπεποίθηση και αίσθηση ισχύος.
Σε αυτό το πλαίσιο τονίζει πως ο διάλογος είναι αναγκαίος, αλλά δεν αρκεί από μόνος του. «Θα είναι λάθος να εγκλωβιστούμε σε ένα διμερές επίπεδο», υπογραμμίζει . Η Ελλάδα οφείλει να κινηθεί ταυτόχρονα σε πολλαπλά επίπεδα διπλωματικά, γεωπολιτικά και στρατηγικά με καθαρά μηνύματα και χωρίς ασάφειες.
Ο κ. Σέρμπος υποστηρίζει ότι η προσπάθεια εξορθολογισμού της Τουρκίας «πρέπει να συμβαδίζει με μια απαιτητική διαπραγμάτευση με τη Δύση συνολικά και ιδίως με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη».
Οι μυστικές υπηρεσίες οφείλουν να ενεργούν προληπτικά, αθόρυβα και αποτελεσματικά προκειμένου να προστατεύουν την εθνική ασφάλεια.
Η έννοια προϊόντος του χρόνου και δεδομένης της ραγδαίας τεχνολογικής εξέλιξης –περιλαμβανομένης της εδραίωσης της τεχνητής νοημοσύνης (AI)– έχει διευρυνθεί και περιλαμβάνει πληθώρα, συμβατικών και μη, απειλών εναντίον κάθε κρατικής οντότητας.
Πολλές κυβερνήσεις ανά τον κόσμο έχουν επικαλεστεί λόγους εθνικής ασφάλειας προκειμένου να καταπατήσουν θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών τους. Η συζήτηση, άλλωστε, για το πώς διασφαλίζεται η ισορροπία μεταξύ των δύο μείζονων αγαθών –της ασφάλειας και της ελευθερίας– είναι διαχρονική. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Patriot Act, ο νόμος που ψηφίστηκε στις ΗΠΑ μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του 2001. Είχε επικριθεί έντονα διότι παραβίαζε θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες.
Πώς προστατεύεται η εθνική ασφάλεια ενός κράτους απέναντι στις σύγχρονες και πολλαπλές απειλές, κρίσεις και προκλήσεις; Η αντικατασκοπεία των μυστικών υπηρεσιών, χάριν της οποίας συνελήφθη προ ημερών ο 54χρονος σμήναρχος της Πολεμικής Αεροπορίας κατηγορούμενος για κατασκοπεία υπέρ της Κίνας, είναι μία εξ αυτών των δράσεων.
Η συλλογή πληροφοριών από το εξωτερικό (παρακολούθηση στρατιωτικών κινήσεων, γεωπολιτικών εξελίξεων και άλλων καταστάσεων σε τρίτες, φιλικές ή μη, χώρες) αποτελεί πάγια τακτική, ενώ υπάρχει και η αντιμετώπιση πιο νεωτερικών προκλήσεων όπως η καταπολέμηση της τρομοκρατίας, η κυβερνοασφάλεια –η προστασία κρίσιμων κρατικών πληροφοριακών συστημάτων– και η αποτροπή υβριδικών επιθέσεων, είτε αυτές εκδηλώνονται μέσω του Μεταναστευτικού είτε με στοχοποίηση κρίσιμων κρατικών υποδομών, όπως ενεργειακές κ.λπ.
Συχνά, η εικόνα της πλειονότητας των πολιτών για τις μυστικές υπηρεσίες εξαντλείται στον «τηλεοπτικό» κόσμο. Από την πολυδιαφημισμένη στο Χόλιγουντ CIA έως την περίφημη ισραηλινή Μοσάντ –επικουρούμενη από την υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας Σιν Μπετ και τη στρατιωτική Αμάν– που αυτοπαρουσιάζονται ως απόλυτα αποτελεσματικές. Αρκετές ταινίες και σειρές είναι βασισμένες σε πραγματικές ή εμπνευσμένες από αληθινές κατασκοπευτικές ιστορίες: ενδεικτικά, η εμβληματική υπόθεση του Ισραηλινού πράκτορα Έλι Κοέν ή πιο σύγχρονες μυθοπλασίες όπως η σειρά «Fauda».
Στην περίπτωση του Ισραήλ, η εικόνα δεν περιορίζεται στη μυθοπλασία: συνοδεύεται και από απτά επιχειρησιακά παραδείγματα όπως, μεταξύ άλλων, η δράση Ισραηλινών πρακτόρων στο εσωτερικό του Ιράν πριν και κατά τη διάρκεια του πολέμου των 12 ημερών μεταξύ Ιερουσαλήμ και Τεχεράνης τον περασμένο Ιούνιο αλλά και πολλών άλλων παραδειγμάτων (επιχείρηση «Φινάλε», «Οργή του Θεού» κ.λπ.). Οι παλαιότερες γενιές διαμόρφωσαν εικόνα για τον κόσμο της κατασκοπείας υπό το πρίσμα του Τζέιμς Μποντ, του πράκτορα 007 της Βρετανικής Μυστικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (SIS).
Κατά τους αρμόδιους, CIA και Μοσάντ θεωρούνται από τις καλύτερες μυστικές υπηρεσίες στον κόσμο. Αμφότερες έχουν ιλιγγιώδη μπάτζετ –λόγω και της παρουσίας και της δραστηριοποίησής τους σε όλον τον κόσμο– και διατηρούν ενεργούς λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (X, Instagram, LinkedIn, YouΤube). Η δε Μοσάντ τα χρησιμοποιεί και ως εργαλείο ψυχολογικών επιχειρήσεων εναντίον των εχθρών της (μηνύματα σε ξένες γλώσσες κ.λπ.), εκπέμποντας σήμα τόσο σε αυτούς όσο και στους φίλους της ότι είναι παντού.
Αντιθέτως, η ΕΥΠ προτιμά ένα αθόρυβο και πιο χαμηλό επικοινωνιακά προφίλ. Κάτι που σχετίζεται άμεσα και με τις ανάγκες αλλά και τους στόχους κάθε κράτους. Κατά καιρούς, η υπηρεσία έχει βρεθεί στο στόχαστρο: από κραυγαλέες περιπτώσεις όπως η διαρροή φωτογραφιών με τα πρόσωπα πρακτόρων να διασκεδάζουν σε νυχτερινό κέντρο προ ετών ή για εσωτερικές έριδες εντός του ίδιου του οικοσυστήματός της, μέχρι την αποτυχία σύλληψης ξένων πρακτόρων (βλέπε τη Ρωσίδα «Μαρία Τσάλλα») αλλά και υποθέσεις που άπτονται της πολιτικής.
Η περίπτωση της σύλληψης του 54χρονου ανώτερου αξιωματικού είναι μάλλον ο κανόνας και όχι η εξαίρεση της δράσης της ΕΥΠ. Τον περασμένο Οκτώβριο, η υπηρεσία έλαβε σήμα από τη CIA για διαρροή κρίσιμων απόρρητων στρατιωτικών πληροφοριών από την Ελλάδα στην Κίνα. Η ΕΥΠ κινητοποιήθηκε άμεσα και σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΓΕΕΘΑ εντόπισαν ποια μπορεί να είναι η πηγή των διαρροών και την έθεσαν υπό στενή παρακολούθηση.
Εν τω μεταξύ, στις 15 Δεκεμβρίου 2025, κατατέθηκε στη Βουλή το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Άμυνας «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή». Μεταξύ των άρθρων ήταν και ένα που πέρασε κάτω από τα ραντάρ: το 298 που μετατρέπει την κατασκοπεία σε αδίκημα που μπορεί να επιφέρει την αφαίρεση της ιθαγένειας. Στις αρχές Ιανουαρίου το νομοσχέδιο υπερψηφίστηκε.
Αθόρυβα και κατόπιν στενής συνεργασίας μεταξύ της ραχοκοκαλιάς των υπηρεσιών ασφάλειας του κράτους, δηλαδή της ΕΥΠ και των Ενόπλων Δυνάμεων, συνελήφθη ο αξιωματικός που κατηγορείται με τα σοβαρότερα αδικήματα που μπορούν να αποδοθούν σε έναν στρατιωτικό: την κατασκοπεία και την προδοσία κατά της χώρας του. Αύριο, ο 54χρονος απολογείται στον στρατιωτικό εισαγγελέα και είναι αντιμέτωπος, εκτός από πιθανή ποινή 20 ετών κάθειρξης, και με την αφαίρεση της ελληνικής ιθαγένειας.
Φωτογραφία: οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις πραγματοποίησαν την Δευτέρα αεροναυτική άσκηση δεσμεύοντας με NAVTEX και NOTAM περιοχές του Αιγαίου όπως διακρίνονται στον χάρτη. Η άσκηση αμφισβήτησε στο πεδίο την NAVTEX που εξέδωσε η Τουρκία.
Οι επανειλημμένες αμφισβητήσεις της Τουρκίας κατά της ελληνικής εξουσίας σχετικά με την έκδοση NAVTEX στο ανατολικό Αιγαίο αντιμετωπίζονται συχνά ως διαδικαστικές διαφορές ή διπλωματικά προβλήματα. Στην πραγματικότητα, τέμνονται άμεσα με τη λογική της διαχείρισης της αποτροπής και της άρνησης πρόσβασης στη θάλασσα, η οποία αποτελεί τη βάση του επιχειρησιακού δόγματος του Πολεμικού Ναυτικού σε ένα αμφισβητούμενο θαλάσσιο περιβάλλον.
Λίγες μέρες πριν από τις υψηλού επιπέδου ελληνοτουρκικές συνομιλίες στην Άγκυρα, η Τουρκία εξέδωσε αντι-NAVTEX αμφισβητώντας μια τακτική ελληνική ναυτική και αεροπορική άσκηση, «TRIAINA-2026». Το επεισόδιο ακολούθησε τις γνωστές γραμμές. Η Άγκυρα αμφισβήτησε τη δικαιοδοσία της Ελλάδας ανατολικά του 25ου μεσημβρινού και αναβίωσε ισχυρισμούς σχετικά με την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών. Ενώ είναι επιχειρησιακά ασήμαντο, το περιστατικό προσφέρει μια αποκαλυπτική μελέτη περίπτωσης για το πώς λειτουργεί στην πράξη το δόγμα της άρνησης πρόσβασης στη θάλασσα υπό συνθήκες συνεχούς στρατηγικής τριβής .
Άρνηση της Θάλασσας ως Θεμέλιο της Ελληνικής Ναυτικής Στρατηγικής
Όπως έχουμε διατύπωσει, η ναυτική στρατηγική της Ελλάδας δεν βασίζεται στο μόνιμο έλεγχο της θάλασσας ή στην προβολή ισχύος. Αντίθετα, βασίζεται στην άρνηση πρόσβασης στη θάλασσα ως στρατηγική προϋπόθεση. Δηλαδή την ικανότητα να αποτραπεί ένας αντίπαλος από το να χρησιμοποιήσει ελεύθερα τη θαλάσσια περιοχή, ιδιαίτερα στην περιορισμένη και σύνθετη γεωγραφία του Αιγαίου.
Η άρνηση εισόδου στη θάλασσα στο ελληνικό πλαίσιο δεν είναι συνώνυμη με την παθητικότητα. Απαιτεί συνεχή παρουσία, ετοιμότητα και την αξιόπιστη απειλή ταχείας κλιμάκωσης. Υποβρύχια, κατανεμημένες δυνάμεις επιφανείας, πυραυλικά συστήματα με βάση τα νησιά, η αεροναυτική ολοκλήρωση και η επίμονη επιτήρηση σχηματίζουν μια πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική σχεδιασμένη να επιβάλλει αβεβαιότητα και κόστος σε κάθε προσπάθεια κυριαρχίας στον θαλάσσιο χώρο.
Είναι κρίσιμο να τονιστεί ότι αυτό το δόγμα προϋποθέτει μόνιμη αμφισβήτηση κάτω από το κατώφλι του πολέμου, όπου οι νομικές, διαδικαστικές και πληροφοριακές προκλήσεις είναι εξίσου σημαντικές με τις κινητικές δυνατότητες.
Διαφορές NAVTEX εντός πλαισίου άρνησης πρόσβασης στη θάλασσα
Από την οπτική γωνία της άρνησης πρόσβασης στη θάλασσα, οι προκλήσεις της Τουρκίας σχετικά με τη NAVTEX δεν απειλούν άμεσα την ελληνική επιχειρησιακή ελευθερία. Ασκήσεις όπως η TRIAINA διεξάγονται ανεξάρτητα από τις τουρκικές αντιρρήσεις. Αντίθετα, ο στόχος είναι γνωστικός και πολιτικός. Να αμφισβητηθεί η νομιμότητα, να εισαχθεί ασάφεια και να υπονομευθεί η αντίληψη της αδιαμφισβήτητης ελληνικής εξουσίας.
Η απάντηση της Ελλάδας, είναι επιβεβαίωση της δικαιοδοσίας και η συνέχιση των προγραμματισμένων δραστηριοτήτων που αντικατοπτρίζει την αποτροπή μέσω της άρνησης και όχι μέσω της τιμωρίας. Η Αθήνα δεν επιδιώκει να εξαναγκάσει την Τουρκία να συμμορφωθεί. Αντίθετα, αρνείται στην Άγκυρα τη δυνατότητα να αλλοιώσει τα γεγονότα στο έδαφος ή στη θάλασσα μόνο μέσω της επανάληψης.
Αυτή η προσέγγιση ευθυγραμμίζεται στενά με την στρατηγική αντοχή, την διατήρηση των λειτουργικών προτύπων και της νομικής συνέπειας με την πάροδο του χρόνου έως ότου οι προκλήσεις χάσουν την ανατρεπτική τους αξία.
Ασκήσεις ως μέσα αξιοπιστίας άρνησης θάλασσας
Οι τακτικές ναυτικές ασκήσεις αποτελούν ένα κρίσιμο, αλλά συχνά παραβλεπόμενο, στοιχείο της άρνησης πρόσβασης στη θάλασσα. Στο Αιγαίο, η ίδια η ετοιμότητα αποτελεί αποτρεπτικό σήμα. Ασκήσεις όπως η TRIAINA καταδεικνύουν ότι το Πολεμικό Ναυτικό μπορεί να ενσωματώσει γρήγορα μονάδες επιφανείας, υποβρύχια και αεροπορικά μέσα εντός περιορισμένων υδάτων, ακριβώς η ικανότητα που απαιτείται για να αρνηθεί κανείς την ελευθερία δράσης στη θάλασσα.
Εξίσου σημαντικό είναι αυτό που δεν κάνει η Ελλάδα. Αποφεύγοντας την περιττή χρήση βίας ή την κλιμάκωση με πραγματικά πυρά κατά τη διάρκεια ευαίσθητων διπλωματικών περιόδων, η Αθήνα ενισχύει το μήνυμα ότι η στάση της άρνησης εισόδου στη θάλασσα είναι αμυντική, προβλέψιμη και σταθερή, όχι αναθεωρητική.
Αυτή η ισορροπία, η διαρκής παρουσία χωρίς προκλήσεις, είναι κεντρικής σημασίας για τη διατήρηση της σταθερότητας της αποτροπής σε ένα πολυσύχναστο θαλάσσιο περιβάλλον.
Στρατηγική της Τουρκίας: Τριβή ενάντια στην άρνηση
Η στρατηγική της Τουρκίας κατά της NAVTEX μπορεί να ερμηνευτεί ως μια προσπάθεια έμμεσης διάβρωσης της ελληνικής άρνησης πρόσβασης στη θάλασσα. Ανίκανη να αμφισβητήσει στρατιωτικά την άρνηση της Ελλάδας χωρίς υψηλούς κινδύνους κλιμάκωσης, η Άγκυρα εφαρμόζει νομικές και διαδικαστικές τριβές, επιδιώκοντας να περιπλέξει το επιχειρησιακό περιβάλλον και να διατηρήσει ενεργές τις αμφισβητούμενες αξιώσεις.
Από την άποψη της διαχείρισης της αποτροπής, αυτό αντικατοπτρίζει την αναγνώριση ότι η άρνηση πρόσβασης στη θάλασσα αυξάνει το κόστος της απροκάλυπτης δράσης. Συνεπώς, οι προκλήσεις NAVTEX γίνονται υποκατάστατο της φυσικής παρέμβασης, ένας τρόπος για να σηματοδοτηθεί η αντίσταση, παραμένοντας παράλληλα κάτω από το όριο κλιμάκωσης που βοηθούν στην επιβολή οι ελληνικές δυνατότητες άρνησης.
Αποτροπή, Σταθερότητα μέσω Άρνησης, Όχι Ελέγχου
Μια βασική παρατήρηση είναι ότι η σταθερότητα της αποτροπής στο Αιγαίο δεν εξαρτάται από τον συνεχή έλεγχο της θάλασσας, κάτι που θα ήταν προκλητικό και μη βιώσιμο. Αντίθετα, εξαρτάται από την κοινή αντίληψη ότι οποιαδήποτε προσπάθεια μονομερούς ελέγχου θα αμφισβητηθεί άμεσα και με απαράδεκτο κόστος.
Οι διαμάχες σχετικά με τη NAVTEX, παραδόξως, ενισχύουν αυτήν την ισορροπία. Επιτρέπουν και στις δύο πλευρές να δοκιμάσουν την αποφασιστικότητά τους, να σηματοδοτήσουν πρόθεση και να επιβεβαιώσουν τις κόκκινες γραμμές χωρίς να επιβάλουν στρατιωτική αντιπαράθεση. Οι συνεπείς, βασισμένες σε κανόνες αντιδράσεις της Ελλάδας διασφαλίζουν ότι η αμφισβήτηση παραμένει περιορισμένη εντός προβλέψιμων καναλιών.
Συμπέρασμα
Η τελευταία πρόκληση NAVTEX της Τουρκίας καταδεικνύει πώς εκτυλίσσεται ο σύγχρονος θαλάσσιος ανταγωνισμός υπό συνθήκες αποτελεσματικής άρνησης πρόσβασης στη θάλασσα. Η διαμάχη δεν αφορούσε τη διακοπή μιας άσκησης ή την επιβολή της θαλάσσιας ασφάλειας· αφορούσε τη διαμόρφωση αντιλήψεων σε έναν αμφισβητούμενο στρατηγικό χώρο.
Για την Ελλάδα, το επεισόδιο καταδεικνύει την πρακτική αξία ενός δόγματος άρνησης θάλασσας που βασίζεται στην αντοχή, τη νομιμότητα και την επιχειρησιακή ετοιμότητα. Αρνούμενοι στην Τουρκία την ικανότητα να αλλάξει το ναυτικό status quo, χωρίς να επιδιώκει κλιμάκωση, η Αθήνα ενισχύει την αποτροπή διατηρώντας παράλληλα τη σταθερότητα.
Όσο εξακολουθούν να υπάρχουν αντικρουόμενες διεκδικήσεις κυριαρχίας, τέτοια περιστατικά θα συνεχιστούν. Το μέτρο της επιτυχίας της ελληνικής ναυτικής στρατηγικής δεν είναι η εξάλειψή τους, αλλά ο περιορισμός τους σε ένα πλαίσιο όπου η άρνηση, όχι η κυριαρχία, διέπει την εύθραυστη ισορροπία του Αιγαίου.
Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. ΣήμεραείναισυνεργάτηςκαιερευνητήςτουInstitute for National and International Security(INIS),τουStrategy International (SI)καιτουResearch Institute for European and American Studies (RIEAS).
Οι αντι Μακαριακοί μύθοι που κυκλοφορούν με κάθε ευκαιρία και πρόφαση και οι οποίοι είναι επαναλαμβανόμενοι, έχουν τελευταία πολλαπλασιαστεί. Στην ουσία δεν είναι καν μύθοι αλλά λοιδορίες που εμπνέονται από μικροπολιτικές μισαλλοδοξίες και σε αρκετές περιπτώσεις από ακόμη ασίγαστα πάθη.
Πρόσφατα, για παράδειγμα, στην εφημερίδα Σημερινή της Κύπρου και στο Facebook (1 Αυγούστου 2025) δημοσιεύθηκε μια τέτοια λοιδορία σχετικά με την επιστροφή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στην Κύπρο την 1 Μαρτίου 1959, όπου έτυχε μεγαλειώδους υποδοχής από τον κυπριακό λαό στη Λευκωσία.
Ο Αρχιεπίσκοπος, ιστάμενος σε ένα αυτοκίνητο ανοιχτής έκδοσης μάρκας Rolls -Royce με αριθμό εγγραφής Α555 (παραχωρήθηκε από τους Εγγλέζους ) συνοδευόταν από δυο μοτοσικλετιστές της Ε.Ο.Κ.Α. (με μηχανές ΒMW που παραχωρήθηκαν δωρεάν από τον εισαγωγέα Πηλακούτα). Ο ένας από τους δυο μοτοσικλετιστές, ο ευρισκόμενος στα δεξιά της Rolls-Royce, χαίρει σήμερα άκρας υγείας. Είναι ο Χαράλαμπος Χριστοφόρου. Ο άλλος πιστεύεται πως είναι ο αείμνηστος Νίκος Μουσιούττας.
Η φωτογραφία αυτή είναι και ιστορική και πασίγνωστη. Και όμως γράφτηκε στην Σημερινή και στο Facebook (1η Αυγούστου, 2025), πως η φωτογραφία πάρθηκε στην Λεμεσό και πως οι δυο μοτοσικλετιστές της Ε.Ο.Κ.Α. ήταν, αντίθετα, μέλη της πασίγνωστης εγκληματικής οικογενειακής οργάνωσης των Ζαχαρία που παρείχε, άκουσον άκουσον, «προστασία» στον λαοπρόβλητο ηγέτη.
Ο συγκεκριμένος συγγραφέας αναγκάστηκε, πανικόβλητος και ασθμαίνοντας, να διαγράψει την συγκεκριμένη αναφορά από την Σημερινή και από το Facebook. Κίνησε δε θεούς και δαίμονες με τον ιδιοκτήτη της Σημερινής και με άλλους παράγοντες για να μεσολαβήσουν ώστε να μην κινηθεί νομικά εναντίον του ο εν ζωή αγωνιστής. Η διακαιολογία του; Παρασύρθηκε από «κάποιον», έγραψε. Αυτά για την αξιοπιστία των ερευνών του. Εξ όσων γνωρίζω το ζήτημα βρίσκεται ακόμη σε εκκρεμότητα.
Στο κείμενο μου που ακολουθεί, θα αναφερθώ σε τρεις ακόμη αντι Μακαριακούς μύθους που συνεχώς ανακυκλώνονται.
Ότι ο Μακάριος προκάλεσε το προδοτικό πραξικόπημα της 15 Ιουλίου, με την προβοκατόρικη και ανοιχτή του επιστολή της 2ας Ιουλίου προς τον καθεστωτικό πρόεδρο της χούντας τον στρατηγό Φαίδωνα Γκιζίκη.
Οχι.
Τα στοιχεία είναι αδιάσειστα και δημοσιοποιημένα εδώ και χρόνια. Η απόφαση για το πραξικόπημα λήφθηκε τον Φεβρουάριο από τον φερόμενο ως «αόρατο» δικτάτορα της χούντας τον Δημήτριο Ιωαννίδη. Αν αναβλήθηκε επανειλημμένα μέχρι τον Ιούλιο, αυτό είχε να κάνει με τις συνεχείς προσφιλείς δολοπλοκίες του μέγα μάγιστρου Ιωαννίδη και για σκοπούς παραπλάνησης, καθώς επίσης και για την συνεχή και πρώτη του έγνοια, να εξασφαλίσει εγγυήσεις από τους εξ Εσπερίας πάτρωνες του για την βιωσιμότητα του καθεστώτος του. Η έγνοια του αυτή είναι μια κρίσιμη ιστορική πτυχή – το κύριο κίνητρο του, κατά εμένα, και όχι τα οργουελιανά και σάπια λεγόμενα των χουντικών για την Ένωση – και η οποία πτυχή δεν έχει επαρκώς διερευνηθεί.
Ότι η ομιλία του Αρχιεπισκόπου και Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Μακαρίου στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τις 19 Ιουλίου, δεν γράφτηκε από τον ίδιο αλλά του υπαγορεύτηκε κυρίως από τους Εγγλέζους ή και από Αμερικανικούς ελληνικής καταγωγής που τον επισκέφθηκαν στο ξενοδοχείο του και οι οποίοι είχαν διασυνδέσεις και με αμερικάνικες υπηρεσίες.
Οχι.
Υπάρχουν και εδώ αδιάσειστα στοιχεία καθώς επίσης και δύο μάρτυρες εν ζωή, ο ένας εκ των οποίος συμμετείχε στην ετοιμασία της ομιλίας.
Η ομιλία ετοιμάσθηκε και γράφτηκε στις 19 Ιουλίου στην σουίτα του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στο ξενοδοχείο Carlyle της Νέας Υόρκης από τον Αρχιεπίσκοπο, τον Ζήνωνα Ρωσσίδη, αντιπρόσωπο της Κύπρου στον ΟΗΕ και το Νίκο Δημητρίου, πρέσβη της Κύπρου στην αμερικανική πρωτεύουσα. Οι δύο μάρτυρες παρέχουν λεπτομερή τεκμηρίωση και χρονολόγιο (timeline) της συγγραφής της ομιλίας. Είναι η Αλεξάνδρα Γαλανού και ο Κώστας Περαίος. Η Αλεξάνδρα Γαλανού σπούδαζε στο πανεπιστήμιο Columbia αλλά πιο σημαντικό είναι η κόρη του αείμνηστου Νίκου Δημητρίου. Ο Κώστας Περαίος, φοιτητής κι αυτός στο πανεπιστήμιο New School for Social Research, βρέθηκε από την πρώτη στιγμή στο ξενοδοχείο και σε όλη τη διάρκεια της παρουσίας του Αρχιεπισκόπου εκτελούσε χρέη τηλεφωνητή/συντονιστή και κοιμόταν, κυριολεκτικά, σε ένα καναπέ της σουίτας.
Η Αλεξάνδρα Γαλανού δακτυλογράφησε το κείμενο της ομιλίας, κατά δική της ιδιωτική και δημόσια μαρτυρία. Κατά την κυρία Γαλανού οι τρεις συσκέπτονταν στο δωμάτιο του Μακαρίου, ενώ το συμφωνηθέν κείμενο σε χειρόγραφο, μετέφερε στην κυρία Γαλανού ο αείμνηστος Ρωσσίδης μέχρι να ολοκληρωθεί η ομιλία, με ελάχιστο χρόνο να απομένει για την εκφώνηση της. Η σύνοδος του Συμβουλίου Ασφαλείας ήταν προγραμματισμένη στις 3:30 μμ ώρα Αμερικής. Μάλιστα η Αλεξάνδρα Γαλανού μου απεκάλυψε σε πρόσφατη συνομιλία που είχα μαζί της στην οικία της στην Έγκωμη (24/9/25), πως όταν ολοκληρώθηκε το κείμενο και οι τρεις έφευγαν βιαστικά για τον ΟΗΕ, συνειδητοποίησε έντρομη πως η τελευταία σελίδα του κειμένου που τους παρέδωσε δεν ήταν η τελική αλλά η πρόχειρη. Πανικόβλητη έτρεξε από τις σκάλες και πρόλαβε τους τρεις στην έξοδο του ξενοδοχείου .
Ότι η ομιλία του Μακαρίου προκάλεσε και νομιμοποίησε την τουρκική εισβολή.
Περισσότερο από ανοησία.
Η ομιλία έγινε στις 19 του μηνός και ολοκληρώθηκε στις 4:30 μμ . Μαζί με τη σύνοδο του Συμβουλίου Ασφαλείας οι διαδικασίες κράτησαν περίπου μια ώρα. Στην Κύπρο η ώρα ήταν πλέον 11:30 μμ. Η τελική απόφαση της Άγκυρας για την εισβολή λήφθηκε νομότυπα στις 17 Ιουλίου από τον συνασπισμό Ετσεβίτ – Ερπακάν. Γράφω νομότυπα διότι ακόμη και τις γενοκτονίες των χριστιανών, νομότυπα τις διέπρατταν οι Τούρκοι. Η απόφαση λήφθηκε την ημέρα του πραξικοπήματος από τους Κεμαλιστές στρατηγούς που έκαναν κουμάντο. Ούτε ο ίδιος ο Ντεκτάς δεν είχε ενημέρωση, τουλάχιστον μέχρι το απόγευμα, όταν δήλωνε δημόσια πως το πραξικόπημα ήταν εσωτερικό πρόβλημα των ελλήνων και δεν αφορούσε την κοινότητα του. Για τις πολύμηνες ετοιμασίες των Τούρκων, έχουμε την συγκλονιστική μαρτυρία του Αλέξανδρου Σημαιοφορίδη , επικεφαλής κλιμακίου της ΚΥΠ στην Κερύνεια. (ΡΙΚ, Αποτυπώματα, 2 Μαΐου 2023).
Για όσους γνωρίζουν τα πράγματα και για τα οποία μαρτυρά επίσης και ο αείμνηστος και αξιόπιστος δημοσιογράφος Αλί Μπιράντ, οι Στρατηγοί περιγελούσαν τον Πρωθυπουργό Ετσεβίτ για τα πολιτικά του τροπάρια περί εξόδου της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ και εφαρμογής αδέσμευτης εξωτερικής πολιτικής στο πρότυπο της Γιουγκοσλαβίας του Τίτο, και για τις σοσιαλιστικές του ιδέες που ήθελε να εφαρμόσει στην Τουρκία. Μόνο νομότυπα τον αναγνώριζαν. Ήταν θέμα χρόνου να τον εκπαραθυρώσουν, κάτι που έγινε τον επόμενο χρόνο με τους Κεμαλιστές στο παρασκήνιο.
Η ομιλία του Μακαρίου και η συγκεκριμένη ορολογία που χρησιμοποίησε ήταν μια απέλπιδα προσπάθεια για να ανατρέψει το αναπότρεπτο, που έγινε δυνατό λόγω του επάρατου και προδοτικού πραξικοπήματος. Χωρίς πραξικόπημα δεν μπορούσε να υπάρξει εισβολή. Ως προς την ομιλία, υπάρχει και κάτι εξαιρετικά ουσιώδες, για όσους καταλαβαίνουν, και το οποίο απαντά και στο ανόητο επιχείρημα πως έπρεπε ο Μακάριος να ισχυριστεί πως το πραξικόπημα ήταν «εσωτερική υπόθεση», ώστε να μην οπλίσει την Άγκυρα. Αν ήταν «εσωτερική υπόθεση» τότε τι δουλειά είχε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να ασχολείται με την Κύπρο; Και τι δουλειά είχε ο Μακάριος να βρίσκεται εκεί ως παραπονούμενος; Αυτό δεν ισχυρίστηκε ο εκπρόσωπος της χούντας στο Συμβούλιο Ασφαλείας; Αυτό δεν λέει και ένα από τα ακρογωνιαία Άρθρα του Καταστατικού, το Άρθρο 2 παρ. 7; « Καμιά διάταξη αυτού του Χάρτη δεν θα δίνει στα Ηνωμένα Έθνη το δικαίωμα να επεμβαίνουν σε ζητήματα που ανήκουν ουσιαστικά στην εσωτερική διαδικασία οποιοδήποτε κράτους και δεν θα αναγκάζει τα μέλη να υποβάλουν τέτοια θέματα για ρύθμιση σύμφωνα με τους όρους αυτού του Χάρτη». Προφανώς και το πραξικόπημα δεν ήταν «εσωτερική υπόθεση».
«Νομιμοποίησε» η ομιλία την Τουρκική επιδρομή; Αν έτσι, που είναι τα αποτελέσματα της νομιμοποίησης ; Προεδρεύει σήμερα, το 2026, και για ένα εξάμηνο της ΕΕ η Κυπριακή Δημοκρατία;
Ο πρωταρχικός στόχος της Τουρκικής επίθεσης το 1974 ήταν κατεξοχή πολιτικός, ακριβώς όπως διδάσκει ο μεγάλος Πρώσσος στρατηγιστής Κλαούζεβιτς, σχετικά με τον στόχο ενός πολέμου. Στην περίπτωση της τουρκικής επιδρομής, στόχος ήταν η κατάλυση του κυπριακού κράτους. Δευτερευόντως ήταν η κατάκτηση εδαφών. Εξ όσων γνωρίζω η Τουρκία δεν έχει επικαλεστεί ποτέ επίσημα την ομιλία του Μακαρίου ως «πρόσκληση» για την εισβολή. Επικαλείται όμως την Συνθήκη Εγγύησης που ούτε και αυτή, κατά τον ΟΗΕ, τις δίνει δικαίωμα επιδρομικού πολέμου. Ναι, επικαλείται η τουρκική προπαγάνδα τη ομιλία του Μακαρίου και, μαζί της, αυτοί που επικαλούνται την τουρκική προπαγάνδα. Για να χτυπήσουν τον Μακάριο, μετατρέπονται σε φερέφωνα των Τούρκων, αναπαράγοντας την εικόνα και θέση που οι Τούρκοι προβάλουν για τον εαυτό τους. Ο πολιτικός στόχος των Τούρκων το 1974 απέτυχε παταγωδώς. Και από τότε η Άγκυρα λυσσασμένα επιδιώκει τη υλοποίηση του πολιτικού της στόχου, όχι με πόλεμο που απέτυχε, αλλά με «άλλα μέσα» όπως και πάλι μας λέει ο Κλαούζεβιτς. Τα «μέσα» αυτά τα βλέπουμε καθημερινά.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ : το κείμενο αποτελεί εμπλουτισμένο απόσπασμα ομιλίας μου στις 21 Ιανουαρίου «Ο Αρχιεπίσκοπος και Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και η Εποχή του» στο Ίδρυμα Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ´, με αφορμή την καθιερωμένη ετήσια εκδήλωση μνήμης και τιμής για την ονομαστική εορτή του Αρχιεπισκόπου.
Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, Φωτογραφία: Πρεσβεία της Ελλάδας στο Όσλο
Τον ιστορικό, πρώτο επίσημο εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, μετά την απόφαση της UNESCO στις 14 Απριλίου και την επικύρωσή της στις 12 Νοεμβρίου 2025, τίμησε, χθες Κυριακή, η Πρεσβεία της Ελλάδος στο Όσλο με πρωτοβουλία του νέου Πρέσβη της Ελλάδος στη Νορβηγία, κ. Ευθύμιου Χαρλαύτη, σε συνεργασία με το Ελληνικό Σχολείο του Όσλο. Η επιλογή της 9ης Φεβρουαρίου για την παγκόσμια αναγνώριση της ελληνικής γλώσσας έχει αφενός σαφώς συμβολικό χαρακτήρα, καθώς συνδέεται με τη μνήμη του εθνικού ποιητή της Ελλάδος και ακραιφνούς υμνητή του παγκόσμιου αγαθού της Ελευθερίας του ανθρώπου, Διονυσίου Σολωμού, ο οποίος πέθανε στη Ζάκυνθο σαν σήμερα το 1857. Αφετέρου, αναδεικνύει την ιστορική συνέχεια και τον πανανθρώπινο πλούτο της ελληνικής γλώσσας και σκέψης.
Σε μια σεμνή τελετή, αντάξια, ωστόσο, του πνευματικού φορτίου της ελληνικής γλώσσας και του μυσταγωγικού ήθους της, μαθητές του Ελληνικού Σχολείου απήγγειλαν αποσπάσματα ελληνικής ποίησης, από την εποχή του Σολωμού έως σήμερα. Ο Νικηφόρος Βρεττάκος, ο Νίκος Εγγονόπουλος, ο Κωνσταντίνος Καβάφης, ο Κώστας Καρυωτάκης, οι Νομπελίστες μας Οδυσσέας Ελύτης και Γιώργος Σεφέρης, ο Κωστής Παλαμάς, ο Γιάννης Ρίτσος, και ο Διονύσιος Σολωμός, ήταν παρόντες στη πρωτεύουσα της γης των Βίκινγκ έχοντας την τιμητική τους μέσα από τις ελπιδοφόρες φωνές των Ελλήνων μαθητών. Ενώ οι επιμελητές της εκδήλωσης φρόντισαν να συμπεριλάβουν την παρουσίαση καταλόγου ελληνικών λέξεων σε ευρεία χρήση στα Νορβηγικά, δείχνοντας πως η Ελληνική είναι αναπόσπαστο τμήμα του νορβηγικού λεξιλογίου.
Ο Πρέσβης της Ελλάδας στη Νορβηγία, κ. Ευθύμιος Χαρλαύτης, και ο Καθηγητής Κλασσικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Όσλο, κ. Silvio Bär. Φωτογραφία: Πρεσβεία της Ελλάδας στο Όσλο.
Ο Πρέσβης κ. Ευθύμιος Χαρλαύτης καλωσόρισε εγκάρδια την αντιπροσωπεία μαθητών του Ελληνικού Σχολείου του Όσλο κι ευχαρίστησε θερμά τον Πρόεδρο του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων κ. Νίκο Γαβριηλίδη, τους εκπαιδευτικούς, και κυρίως τα παιδιά για το αξιοθαύμαστο έργο που επιτελείται στο Σχολείο. Με πλήρη συναίσθηση του θεσμικού ρόλου που ο Πρέσβης μιας χώρας όπως η Ελλάδα οφείλει να έχει, ως οικοδεσπότης επεσήμανε στα παιδιά, τους γονείς και τους δασκάλους του Σχολείου, ότι «αυτό το οίκημα είναι το σπίτι της Ελλάδας, ανοιχτό και πάντοτε φιλόξενο».
Απευθυνόμενος σε όλους τους προσκεκλημένους ο κ. Χαρλαύτης ανέφερε χαρακτηριστικά: «Αν μου επιτρέπετε να πω δυο λόγια στα αγγλικά για όσους δεν μιλούν ελληνικά, θεωρητικά τουλάχιστον, διότι στην πραγματικότητα μιλούν ελληνικά, απλώς δεν το γνωρίζουν: Είναι αναρίθμητες οι ελληνικές λέξεις που υπάρχουν στο λεξιλόγιο κάθε γλώσσας όλων των χωρών του δυτικού πολιτισμού. Η ελληνική γλώσσα είναι η βάση επάνω στην οποία χτίστηκε ο δυτικός πολιτισμός. Όλες οι σύγχρονες επιστήμες έχουν τις ρίζες τους στην ελληνική σκέψη και την ελληνική φιλοσοφία».
Έχει δίκιο ο Έλληνας Πρέσβης. Η ελληνική ποίηση δεν περιγράφει απλώς τον κόσμο: με την αέναη καινοτομία των πολύπλοκων γλωσσικών δομών, της μορφολογίας που η ηχώ και η φαντασία των ελληνικών λέξεων προβάλλει, αποκαλύπτει το ίδιο το νόημά του. Με τη διαλεκτική των αποφάνσεων και καταφάσεων, γέννημα του ελληνικού τρόπου σκέψης και αντίληψης περί του κόσμου και του επέκεινα, πιστοποιείται για την ελληνική γλώσσα αυτό που ο Λούντβιχ Βιτγκενστάιν γράφει στις Φιλοσοφικές Έρευνες του: «Όλα κυοφορούνται μέσα στη γλώσσα». Είναι μάλιστα, αξιοσημείωτη σύμπτωση το γεγονός ότι ο ξεχωριστός αυτός Αυστριακός φιλόσοφος του 20ού αιώνα, τις πρώτες σημειώσεις που οδήγησαν στη συγγραφή του κλασικού έργου του TractatusLogico–Philsophicus, το οποίο κορυφώνεται στην περίφημη πρόταση «Για όσα δεν μπορεί να μιλήσει κανείς, πρέπει να σιωπά», τις έγραψε σε μια καλύβα, εδώ στη Νορβηγία. Οπότε και το ότι τιμούμε στο Όσλο τη μοναδική γλώσσα που κατόρθωσε να θέσει τόσο λαγαρά τα όρια των καταφάσεων και να δείξει στους ανθρώπους τον «τόπο» των αποφάνσεων, έχει τη δική του ξεχωριστή σημασία.
Πρεσβεία της Ελλάδος στο Όσλο, από αριστερά: Η Αναπληρώτρια Αρχής κα Μαρία Σοφία Γιουρούκου, ο Σύμβουλος Επικοινωνίας κ. Κωνσταντίνος Προκάκης, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Ελληνικού Σχολείου Όσλο κ. Νίκος Γαβριηλίδης, η Εκπαιδευτικός κα Βασιλική Χριστοπούλου, ο Πρέσβης κ. Ευθύμιος Χαρλαύτης, και ο πρ. Πρόεδρος του Συλλόγου κ. Βαλεντίνος Κογκέζος.
Στο πνεύμα αυτό, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Ελληνικού Σχολείου του Όσλο, κ. Νίκος Γαβριηλίδης, τόνισε ότι η αδιάκοπη συνέχεια της ελληνικής γλώσσας, η οποία πιστοποιεί και την πολυχιλιετή πορεία του Ελληνισμού, είναι μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα. Υπογραμμίζοντας τον οικουμενικό χαρακτήρα της Ελληνικής, αναφέρθηκε στη θεμελιώδη επιρροή της στις άλλες γλώσσες και την καθοριστική συμβολή της στη διαμόρφωση της παγκόσμιας φιλοσοφίας και τέχνης. Τόνισε την ευθύνη της νέας γενιάς των Ελλήνων και της Ελληνικής Διασποράς να διατηρήσουν ζωντανή τη γλώσσα, όχι ως δεδομένο, αλλά ως συνειδητή επιλογή και πολιτισμική παρακαταθήκη. Ενώ, καταληκτικά, παρομοίασε την Ελληνική ως την Ωραία Ελένη της Τροίας: απαιτητική, γοητευτική και διαχρονικά αγαπημένη σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η εκδήλωση εορτασμού στο Όσλο της Παγκόσμιας Ημέρας της Ελληνικής Γλώσσας, ανέδειξε στο πρόσωπο του Πρέσβη το ευτυχές γεγονός ότι η Ελλάδα διαθέτει μια νέα γενιά διπλωματών που εμφορούνται από την αίσθηση χρέους προς την πατρίδα και ευθύνης προς την Υπηρεσία τους. Η Νορβηγία είναι χώρα με πολλές ομοιότητες με την πατρίδα μας, τόσο σε επίπεδο ιστορικό όσο και σύγχρονο, όπως έχουμε τονίσει κατ᾽ επανάληψη. Είναι επομένως κρίσιμο για την Ελλάδα να ενισχύσει και να αναπτύξει περαιτέρω τις διμερείς σχέσεις με την πλούσια αυτή σκανδιναβική χώρα. Οι δυνατότητες διμερούς συνεργασίας είναι τεράστιες. Αρκεί να λάβει κανείς υπ᾽ όψιν απλώς και μόνον το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή η Ελλάδα δεν διαθέτει Εμπορικό Ακόλουθο στη διπλωματική αντιπροσωπεία της στη χώρα με το μεγαλύτερο δημόσιο επενδυτικό ταμείο στον κόσμο!
Ο Πρέσβης της Ελλάδας στη Νορβηγία, κ. Ευθύμιος Χαρλαύτης, και ο Καθηγητής Κλασσικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Όσλο, κ. Silvio Bär. Φωτογραφία: Πρεσβεία της Ελλάδας στο Όσλο.
Επιπλέον, η οικονομική και κοινωνική κρίση που εξακολουθεί να προκαλεί καταστροφική αφαίμαξη (brain drain) της ελληνικής κοινωνίας, έχει ως αποτέλεσμα τον υπερτριπλασιασμό των Ελλήνων που έχουν εγκατασταθεί στη Νορβηγία κατά τα τελευταία 15 χρόνια. Οπότε, η παρουσία ενός ικανού εκπροσώπου της Ελλάδας στο Όσλο είναι πλεονέκτημα για την ιστορικά διαμορφούμενη ελληνική κοινότητα της Νορβηγίας. Αρκεί να λάβει κανείς υπόψιν ότι στο ακαδημαϊκό έτος 2025-2026 φοιτούν στο Ελληνικό Σχολείο του Όσλο περισσότερα από 120 παιδιά, με τις διδακτικές ανάγκες να αυξάνονται συνεχώς.
Τον εορτασμό της 9ης Φεβρουαρίου τίμησαν με την παρουσία τους ο κ. Silvio Bär, καθηγητής κλασσικών σπουδών και αρχαίας ελληνικής ποίησης στο Πανεπιστήμιο του Όσλο, η κ. Σοφία Μαρία Γιουρούκου, Αναπληρώτρια Αρχής, και ο κ. Κωνσταντίνος Προκάκης, Σύμβουλος Επικοινωνίας στην Πρεσβεία της Ελλάδος στο Όσλο, οι εκπαιδευτικοί Βασιλική Χριστοπούλου και Μελιάννα Πουλαστίδη, δασκάλες του Ελληνικού Σχολείου Όσλο, οι πρώην Πρόεδροι του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων Αντώνιος Κουμουρίδης και Βαλεντίνος Κογκέζος, τα μέλη του Δ.Σ. του Συλλόγου, Έλληνες και λοιποί ερευνητές και επιστήμονες, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, γονείς των μαθητών του σχολείου, και το προσωπικό της Πρεσβείας.
Man posing in the dark with a fedora hat and a trench coat, 1950s noir film style character
Ειδική Μελέτη¹ : Η Ελλάδα στο Σταυροδρόμι του Νέου Ψυχρού Πολέμου: COSCO, Κατασκοπεία και οι Κινεζικές Ανησυχίες, 9 Φεβρουαρίου 2026
¹ Ειδικός Συνεργάτης του πεδίου Αμυντικών και Στρατηγικών Σπουδών
Core take aways
Ο Πειραιάς δεν είναι πλέον ένα λιμάνι, αλλά το «σημείο μηδέν» της νέας παγκόσμιας σύγκρουσης.
Η Ελλάδα βρίσκεται εν μέσω μιας αιτιώδους αλυσίδας εξελίξεων.
• Οι ΗΠΑ θέτουν τον πολιτικό στόχο (απομάκρυνση COSCO).
• Η υπόθεση κατασκοπείας του Σμηνάρχου Φλέσσα παρέχει το αναγκαίο νομικό και ηθικό επιχείρημα για να χαρακτηριστεί η Κίνα «εχθρική δύναμη».
• Ο Dr. Zhao Hai, αντιλαμβανόμενος αυτή τη μεθόδευση, προειδοποιεί ότι αν η Ελλάδα υποκύψει και ακυρώσει τις συμφωνίες, θα υποστεί τις συνέπειες μιας ολικής ρήξης με το Πεκίνο.
Η Ελλάδα στο Σταυροδρόμι του Νέου Ψυχρού Πολέμου: COSCO, Κατασκοπεία και οι Κινεζικές Ανησυχίες
Εισαγωγή
Η Ελλάδα μετατρέπεται πλέον στο κύριο πεδίο γεωπολιτικής τριβής μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μέσα από μια αλληλουχία γεγονότων —την επιθετική ρητορική της Αμερικανίδας Πρέσβεως, την αποκάλυψη δικτύου κατασκοπείας και τις προειδοποιήσεις του Dr. Zhao Hai— διαφαίνεται μια συντονισμένη προσπάθεια ανατροπής της κινεζικής οικονομικής παρουσίας στη χώρα.
1. Η Αμερικανική Στρατηγική:
Η «Γραμμή Γκίλφοϊλ» για τον Πειραιά
Τον Νοέμβριο του 2025, η νέα Πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Kimberly Guilfoyle, έθεσε το ζήτημα της COSCO με πρωτοφανή διπλωματική ωμότητα. Σε επίσημες τοποθετήσεις της, χαρακτήρισε τη διαχείριση του λιμένος Πειραιά από την κινεζική κρατική εταιρεία ως «στρατηγικό σφάλμα» που πρέπει να διορθωθεί.
Η στάση αυτή συνδέεται άμεσα με τη Διακήρυξη Οικονομικής Ασφάλειας ΗΠΑ-Ελλάδας [1].
Η Ουάσιγκτον πιέζει την Αθήνα να εφαρμόσει την πολιτική του “de-risking” (μείωση ρίσκου), υπονοώντας ότι κρίσιμες υποδομές όπως ο Πειραιάς δεν πρέπει να ελέγχονται από δυνάμεις εκτός ΝΑΤΟ.
2. Η Υπόθεση Φλέσσα: Το «Όπλο» της Εθνικής Ασφάλειας
Η σύλληψη του Σμηνάρχου (ΜΗ) Φλέσσα τον Φεβρουάριο του 2026, με την κατηγορία της κατασκοπείας υπέρ της Κίνας [2], λειτούργησε ως ο καταλύτης που χρειαζόταν η αμερικανική πλευρά.
Ο αξιωματικός φέρεται να παρείχε ευαίσθητες πληροφορίες για νατοϊκές επικοινωνίες στο Πεκίνο.
Αυτή η αποκάλυψη μετατόπισε τη συζήτηση από το καθαρά εμπορικό επίπεδο (επενδύσεις COSCO) στο επίπεδο της εθνικής ασφάλειας.
Η σύνδεση είναι πλέον άμεση: Η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί το περιστατικό κατασκοπείας για να αποδείξει ότι η κινεζική παρουσία στην Ελλάδα (οικονομική και άλλη) ενέχει θανάσιμους κινδύνους για τη συνοχή του ΝΑΤΟ.
3. Η Απάντηση του Πεκίνου:
Οι προειδοποιήσεις του Dr. Zhao Hai
Στις 8 Φεβρουαρίου 2026, ο Dr. Zhao Hai, κορυφαίος αναλυτής της Κινεζικής Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών, μιλώντας στην Ιωάννα Κλεφτογιάννη για το Militaire, εξέφρασε την έντονη ανησυχία του [3].
Ο Dr. Hai δήλωσε ξεκάθαρα ότι η Κίνα φοβάται τη μονομερή διάλυση των συμβολαίων με την COSCO από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης, υπό την πίεση των ΗΠΑ.
Ο Dr. Hai συνέδεσε την αμερικανική ρητορική περί ασφάλειας με μια προσπάθεια «πολιτικού εκβιασμού» για να αποβληθεί η Κίνα από την Ευρώπη.
Συμπέρασμα
Η σύνδεση των γεγονότων οδηγεί σε ένα σαφές συμπέρασμα:
Η Ελλάδα βρίσκεται εν μέσω μιας αιτιώδους αλυσίδας εξελίξεων.
• Οι ΗΠΑ θέτουν τον πολιτικό στόχο (απομάκρυνση COSCO).
• Η υπόθεση κατασκοπείας του Σμηνάρχου Φλέσσα παρέχει το αναγκαίο νομικό και ηθικό επιχείρημα για να χαρακτηριστεί η Κίνα «εχθρική δύναμη».
• Ο Dr. Zhao Hai, αντιλαμβανόμενος αυτή τη μεθόδευση, προειδοποιεί ότι αν η Ελλάδα υποκύψει και ακυρώσει τις συμφωνίες, θα υποστεί τις συνέπειες μιας ολικής ρήξης με το Πεκίνο.
Ο Πειραιάς δεν είναι πλέον ένα λιμάνι, αλλά το «σημείο μηδέν» της νέας παγκόσμιας σύγκρουσης.
Παραπομπές
[1] U.S. Embassy in Greece: Economic Security Declaration
[2] CNN.gr: Η υπόθεση κατασκοπείας υπέρ της Κίνας
[3] Militaire News: Zhao Hai – Η Κίνα ανησυχεί για την COSCO
Συνέντευξη¹ «Η Κίνα ανησυχεί για διάλυση της συμφωνίας με την COSCO από την ελληνική κυβέρνηση»- Zhao Hai²”, 8 Φεβρουαρίου 2026⁵
¹ Αυτή η συνέντευξη (Δρ. Zhao Hai), αποτελεί μια σπάνια ευκαιρία να ακουστεί η επίσημη «γραμμή» των κινεζικών think tanks (όπως το CASS³) για τις επενδύσεις τους στη χώρα μας
Δρ. Zhao Hai : «Είναι ψέμα του Τραμπ ότι η διαχείριση λιμανιών, όπως της Ελλάδας, από την Κίνα συνιστά απειλή για τις ΗΠΑ»
Το ζήτημα της μονομερούς διάλυσης της συμφωνίας με την COSCO⁵ «αφορά την ελληνική κυβέρνηση» και «τελικά θα βλάψει τα συμφέροντα της Ελλάδας»,
υπογραμμίζει στη συνέντευξη που παραχώρησε στο Militaire και στην Ιωάννα Κλεφτόγιαννη, o Δρ. Zhao Hai, Ανώτερος Συνεργάτης του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Οικονομίας και Πολιτικής, της Κινεζικής Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών και Διευθυντής Διεθνών Πολιτικών Σπουδών στο Εθνικό Ινστιτούτο Παγκόσμιας Στρατηγικής (NIGSCASS), με ειδίκευση στις στρατηγικές σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ.
«Είναι ψέμα του Τραμπ ότι η διαχείριση λιμανιών, όπως της Ελλάδας, από την Κίνα συνιστά απειλή για τις ΗΠΑ», προσθέτει, εξηγώντας ότι πιθανή διάλυση της συμφωνίας με την COSCO, δεν θα ανακόψει την είσοδο της Κίνας στην Ευρώπη, καθώς μπορεί να παρακαμφθεί η Ελλάδα, «από τη Ιταλία ή τα λιμάνια της Ισπανίας», αν και ήδη το Πεκίνο φτιάχνει τη «βόρειο γραμμή», μέσω Αρκτικής, οπότε θα γλιτώνει το 1/3 της διαδρομής.
«Η Κίνα δεν διεκδικεί κάποιου είδους ηγεμονία ή κυριαρχία στον κόσμο», υπογραμμίζει ο συνομιλητής μας, κι αυτό παρόλο που, μετά το Νταβός, η Ευρώπη αντιλήφθηκε ότι «έναντι του Τραμπισμού πρέπει να συνεργαστεί με την Κίνα. Μετά τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες (Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία) πιθανώς και η Γερμανία να προσπαθήσει να κανονικοποιήσει τις διεθνείς σχέσεις της με την Κίνα».
Την ώρα δε που οι ΗΠΑ «θεωρούν ότι είναι υπεράνω νόμου» κι «ο Τραμπ θέλει να ανατρέψει το διεθνές σκηνικό» , το Πεκίνο επιδιώκει«να παρουσιαστεί ως ο σταθερός εταίρος που διασφαλίζει το διεθνές δίκαιο»
Στην ίδια συνέντευξη ο κ. Zhao Hai, όπου μεταξύ άλλων αναφέρεται και στις εξελίξεις στη Βενεζουέλα και τη Γροιλανδία, την πιθανή επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν, τη δυναμική των BRICS, τη ναυτική συνεργασία Ρωσίας- Κίνα-Ν.Αφρικής στη Ν.Αφρική και την Pax Silica, υπό τις ΗΠΑ, τονίζει:
*Η Κίνα δεν μπορεί να συμφωνήσει σε μονομερή εξωτερική πολιτική (από τις ΗΠΑ). Η Κίνα ποτέ δεν σιωπά. Παρεμβαίνει στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
*Δεν είναι εξαρτημένη η Κίνα από το πετρέλαιο της Βενεζουέλας και του Ιράν. Οποιαδήποτε στρατιωτική δράση των ΗΠΑ στο Ιράν αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο.
*Οι ΗΠΑ ζητούν τη συνεργασία της Κίνα στην παράνομη μετανάστευση, ενώ η Κίνα επιθυμεί συνεργασία με την Αμερική σε ευρύτερα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της διεθνούς τάξης.
*Το Συμβούλιο Ευρώπης του Τραμπ, δεν θα αντικαταστήσει τον ΟΗΕ, θα ξεχαστεί.
*Η Κίνα ανταγωνίζεται στην ΑΙ σε διαφορετικές πίστες. Οι κινεζικές εταιρείες θα κερδίσουν στην εφαρμογή της ΑΙ στην καθημερινή ζωή , τις μεταποιήσεις κ.ά.
*Η Ταϊβάν είναι μέρος της Κίνας . Οι ΗΠΑ πρέπει να περιορίσουν την δύναμή τους στο νησί για να αποφευχθεί άμεση σύγκρουση ΗΠΑ-Κίνας.
*Ο Τραμπ είναι ήδη «νεκρός» από τις αποκαλύψεις την υπόθεση ΄’Επστιν, στην οποία εμπλέκεται η ελίτ της Δύσης, ενώ Κίνα, ο παγκόσμιος Νότος, Λατινική Αμερική, Ν. Ανατολική Ασία , Νότια Ασία και Αφρική δεν υπάρχουν στα αρχεία Έπστιν.
Στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ τα αρχεία Έπστιν θα έχουν αντίκτυπο.
Σε 2-3 χρόνια και εντός ΗΠΑ και στο εξωτερικό θα απαιτούν αλλαγή.
______________________
² Ο Dr. Zhao Hai είναι Ανώτερος Ερευνητής (Senior Fellow) στο Ινστιτούτο Παγκόσμιας Οικονομίας και Πολιτικής (IWEP) της Κινεζικής Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών (CASS). Κατέχει διδακτορικό δίπλωμα (Ph.D.) στην Παγκόσμια Ιστορία από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο.
Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, την εξωτερική πολιτική της Κίνας, τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού και την πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» (Belt and Road Initiative). Διαθέτει εκτενή εμπειρία στην ανάλυση διεθνών στρατηγικών και συμμετέχει τακτικά ως σχολιαστής σε διεθνή fora και ειδησεογραφικά δίκτυα, προσφέροντας αναλύσεις για την παγκόσμια διακυβέρνηση και την οικονομική διπλωματία.
³ CASS: Chinese Academy of Social Sciences
(Κινεζική Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών)
Τι είναι: Πρόκειται για το κορυφαίο και μεγαλύτερο ερευνητικό ίδρυμα της Κίνας στις κοινωνικές επιστήμες. Θεωρείται το πιο επιδραστικό think tank της χώρας, καθώς υπάγεται απευθείας στο Κρατικό Συμβούλιο (την κυβέρνηση) της Κίνας.
Αντικείμενο: Λειτουργεί ως ο βασικός επιστημονικός σύμβουλος της κινεζικής ηγεσίας. Οι αναλύσεις της CASS διαμορφώνουν την κρατική στρατηγική σε θέματα:
Εξωτερικής Πολιτικής: Σχέσεις με ΗΠΑ, ΕΕ και η στρατηγική “Belt and Road”.
Παγκόσμιας Οικονομίας: Διεθνές εμπόριο και επενδύσεις (όπου εξειδικεύεται το ινστιτούτο IWEP του Dr. Zhao Hai).
Κοινωνιολογίας & Φιλοσοφίας: Μελέτη της εσωτερικής κοινωνικής συνοχής της Κίνας.
⁴ Τα αρχικά COSCO σημαίνουν China Ocean Shipping Company.
Μετά τη συγχώνευσή της με την China Shipping Group το 2016, η επίσημη ονομασία του ομίλου είναι China COSCO Shipping Corporation Limited.
Πρόκειται για κινεζική κρατική επιχείρηση (State-Owned Enterprise – SOE) με έδρα τη Σαγκάη.
Ιστορικό
COSCO – Ελληνικής Κυβέρνησης (2008-2026)
Το χρονικό της παρουσίας της COSCO στον Πειραιά χωρίζεται σε τρεις κύριες φάσεις:
Α’ Φάση: Η Παραχώρηση των Προβλητών (2008 – 2009)
Νοέμβριος 2008: Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας (υπό τον Κ. Καραμανλή) υπογράφει σύμβαση παραχώρησης των Προβλητών ΙΙ και ΙΙΙ του Σταθμού Εμπορευματοκιβωτίων (ΣΕΜΠΟ) στην ΣΕΠ Α.Ε. (θυγατρική της COSCO) για 35 έτη [1].
Οκτώβριος 2009: Παρά τις αρχικές προεκλογικές ενστάσεις, η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ (Γ. Παπανδρέου) επικυρώνει τη συμφωνία, η οποία τίθεται σε πλήρη εφαρμογή τον Δεκέμβριο του 2009 [2].
Β’ Φάση: Η Ιδιωτικοποίηση του ΟΛΠ (2014 – 2016)
Μάρτιος 2014: Το ΤΑΙΠΕΔ (Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου) προκηρύσσει διεθνή διαγωνισμό για την πώληση του πλειοψηφικού πακέτου μετοχών του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς (ΟΛΠ Α.Ε.) [3].
Απρίλιος 2016: Υπογράφεται η συμφωνία πώλησης του 67% των μετοχών του ΟΛΠ στην COSCO από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ (Αλ. Τσίπρας). Η μεταβίβαση συμφωνήθηκε σε δύο στάδια (51% άμεσα και 16% μετά την ολοκλήρωση υποχρεωτικών επενδύσεων) [3][4].
Γ’ Φάση: Ολοκλήρωση Μεταβίβασης και Master Plan (2021 – Σήμερα)
Οκτώβριος 2021:
Παρά τις καθυστερήσεις στην υλοποίηση ορισμένων επενδύσεων λόγω δικαστικών προσφυγών και γραφειοκρατίας, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας (Κ. Μητσοτάκης) προχωρά στη μεταβίβαση και του υπολοίπου 16%, καθιστώντας την COSCO κάτοχο του 67% του ΟΛΠ [5].
2024 – 2026: Η σχέση εισέρχεται σε περίοδο πίεσης, καθώς το νέο Master Plan του ΟΛΠ αντιμετωπίζει αντιδράσεις για περιβαλλοντικά ζητήματα, ενώ οι γεωπολιτικές πιέσεις από τις ΗΠΑ (βλ. δηλώσεις Guilfoyle) θέτουν τη σύμβαση υπό αυστηρή επιτήρηση.
Οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν το χωριό Σταροουκράινκα, στην κατεύθυνση Ομελνίκ, στην περιφέρεια #Ζαπορίζια. Προπολεμικός πληθυσμός: ~128. Συνολική έκταση γης: ~0,63 km². Οι μάχες για το Σταροουκράινκα διήρκεσαν περίπου 1 μήνα.
Η 83η και η 344η Ταξιαρχία Μηχανοκίνητων Τυφεκιοφόρων της Ομάδας Στρατιών “Βόρεια” κατελαβαν τον οικισμό #Τσουγκούνοφκα στην περιοχή του Χάρκοβο.
Κατεύθυνση Μπόροφσκοε, περιοχή #Χάρκοβο.Οι Ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις εισήλθαν στο χωριό Νόβα Κρουγκλίκοβκα. Οι Ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις προέλασαν επίσης στο νότιο τμήμα του οικισμού Μπογκουσλάβκα. Η συνολική έκταση της προέλασης των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων είναι 5.124 km².
Κατεύθυνση #Βελικόμπουρλούκ, περιοχή Χάρκοβο. Οι Ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν εισέλθει στο χωριό Κούτκοβκα. Η συνολική περιοχή προέλασης των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων είναι 2,11 km².
Στις κατευθύνσεις #Προσιάνα και Νοβοπαβλίβκα, οι ρωσικές δυνάμεις συνέχισαν τις επιχειρήσεις εφόδου και τις βαθιές διεισδύσεις τους. Στα ανατολικά, οι ρωσικές δυνάμεις συνέχισαν να προελαύνουν αργά μέσω της Νοβοπαβλίβκα και έχουν καταλάβει τμήματα του κέντρου της πόλης, συμπεριλαμβανομένου του τοπικού σχολείου, καθώς και πρόσθετες κατοικημένες περιοχές. Από εκεί, διεισδύουν βορειοδυτικά, μέσω της γέφυρας του αυτοκινητόδρομου, και στο δυτικό τμήμα της πόλης. Στα δυτικά, οι Ρώσοι συνέχισαν να διεισδύουν στον δρόμο Ιβάνιβκα – Νοβοπαβλίβκα και έχουν επεκτείνει τις επιχειρήσεις τους βορειότερα προς τη ρεματιά δυτικά της Νοβοπαβλίβκα.
Οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν το χωριό #Ποκρόβκα, στην περιοχή Κρασνοπίλια, στην περιφέρεια Σούμι. Προπολεμικός πληθυσμός: ~771. Συνολική έκταση γης: ~2,61 km². Οι μάχες για την Ποκρόβκα διήρκεσαν περίπου 9 ημέρες.
Οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν τον οικισμό #Σιντόροφκα στην περιοχή Σούμι.
#Ζαποριζια.Τα ρωσικα στρατεύματά έχουν λάβει θέσεις στο ανατολικό τμήμα του Τσβετκόβοε.
#Σλαβινασκ κατεύθυνση. Μονάδες του Ρωσικού Στρατού εκδιώκουν τον Ουκρανικοστρατο από την Κρίβα Λούκα. Παράλληλα, ρωσικές ομάδες εφόδου έχουν φτάσει στη γραμμή Ζακότνοε – Ρέζνικοφκα.
Κατεύθυνση #Κραματόρσκ. Οι δυναμεις του Ρωσικού Στρατού ολοκλήρωσαν την επιχείρηση εκκαθάρισης στο Νοβομάρκοβο. Παράλληλα, οι ρωσσοι καελαβαν μια σειρά οχυρών κοντά στο Μάρκοβ και επεκτείνουν τη ζώνη ελέγχου στην περιοχή Μινικόβκα.
Μονάδες ειδικών επιχειρήσεων του 18ου Στρατού ως μέρος της Ομάδας Δυνάμεων του Ντνίπερ εκπαιδεύονται σε νησιά της περιοχής #Χερσώνα. Το προσωπικό εκπαιδεύεται για να εκτελεί αναγνωρίσεις, να εμπλέκεται σε μάχες, να ανοίγει πυρά καταστολής και να καλύπτει ομάδες αναπτύσσοντας UAV.
Κατεύθυνση #Ράι-Αλεξάντροβσκοε, ΛΔΚ.Οι Ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις κατελαβαν το χωριό Νικιφόροφκα.
Στην κατεύθυνση του #Ντομπρόπιλσκ, οι Ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν οχυρωθεί δυτικά τηςΦεντόροφκα, ανατολικά της Ζάτισκα, και έχουν καταλάβει το βόρειο φρεάτιο εξαερισμού του ορυχείου
Κατεύθυνση #Νοβοπαβλόφσκοε, περιοχή Ντνιεπροπετρόφσκ. Οι Ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν προωθηθεί ανατολικά του χωριού Ιβάνοβκα. Η συνολική έκταση της προέλασης των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων είναι 5,61 km².
Κατεύθυνση #Κονσταντίνοφσκοε. Οι ρωσικες δυνάμεις εξαπέλυσαν επιθέσεις στις σιδηροδρομικές διαβάσεις στο Όσικοβο, βόρεια της πόλης, δυσχεραίνοντας σημαντικά την εφοδιαστική αλυσίδα για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις. Στην αριστερή πλευρά της περικύκλωσης της Κονσταντίνοφκα, οι ρωσικες επιθέσεις διεξάγονται στην Ντόλγκα Μπάλκα.
Κατεύθυνση #Lyman, ΛΔΚ. Οι Ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν προωθηθεί ανατολικά του χωριού Stavki. Η συνολική έκταση της προέλασης των Ρωσικών Ένοπλων Δυνάμεων είναι 0,541 km.
Στην κατεύθυνση #Ντομπροπίλια, οι ρωσικές δυνάμεις συνέχισαν τις επιχειρήσεις επίθεσής τους και έχουν προχωρήσει σε δύο διαφορετικές περιοχές. Στα βορειοανατολικά, οι ρωσικές δυνάμεις συνέχισαν να προελαύνουν βορειοδυτικά του Ποκρόφσκ και κατέλαβαν τις υπόλοιπες θέσεις στα όρια των δασών ανατολικά του Χρίσυνε, από τις οποίες διείσδυσαν στο κεντρικό τμήμα του χωριού. Άλλες ομάδες εφόδου συνέχισαν να προελαύνουν στο νοτιοανατολικό τμήμα του Χρίσυνε και ανακατέλαβαν τις τελευταίες από τις προηγουμένως χαμένες θέσεις τους εκεί. Στα νοτιοδυτικά, οι ρωσικές δυνάμεις εκκαθάρισαν τους Ουκρανούς διεισδυτές από τα σιδηροδρομικά ανεμοφράγματα δυτικά του Ουντάτσνε και ανακατέλαβαν θέσεις στα όρια των δασών βορειοδυτικά της πόλης. Από εκεί, προχωρούν βορειοδυτικά, προσπαθώντας να εδραιωθούν σε νέες θέσεις κατά μήκος των δασωμένων ρεματιών. Εν τω μεταξύ, άλλες δυνάμεις επανέλαβαν τις διεισδύσεις τους βόρεια του Ανθρακωρυχείου Ποκρόφσκ, κινούμενες ανοδικά στα όρια των δασών ανατολικά και δυτικά των χώρων απόρριψης αποβλήτων και βορειοδυτικά στα όρια των δασών προς την κατεύθυνση της Σεργίιβκα. + ~6,41 km² υπέρ της Ρωσίας.
Στις κατευθύνσεις #Ομελνίκ και Ποκρόβσκε, τόσο οι ρωσικές όσο και οι ουκρανικές δυνάμεις προελαύνουν. Στο νότο, οι ρωσικές δυνάμεις κατάφεραν τελικά να εδραιωθούν στο βόρειο τμήμα του Πριλούκι και άρχισαν αμέσως να επεκτείνουν τις επιχειρήσεις τους στα χαρακώματα στα βορειοδυτικά, όπου κατάφεραν να καταλάβουν ορισμένες θέσεις. Οι επιθέσεις από το βορρά τους επέτρεψαν επίσης να καταλάβουν ορισμένες θέσεις δυτικά της Ντομπροπίλια, συνδέοντας έτσι το προγεφύρωμά τους πάνω από τον ποταμό Χαϊτσούρ με το υπόλοιπο μέτωπο. Στα βορειοδυτικά, μετά τις ρωσικές διεισδύσεις στο Τερνούβατε, η Ουκρανία έφερε ενισχύσεις στην περιοχή και εκκαθάρισε το βόρειο τμήμα της πόλης. Από εκεί, προχώρησαν νότια και έδωσαν μάχες για τους νοτιοδυτικούς δρόμους, τους οποίους τελικά κατάφεραν να ανακαταλάβουν. Οι περισσότεροι Ρώσοι στρατιώτες έχουν εκδιωχθεί από το Τερνούβατε, ωστόσο οι νοτιοανατολικοί δρόμοι παραμένουν στη γκρίζα ζώνη, με τις μάχες να συνεχίζονται. Ταυτόχρονα, οι ρωσικές δυνάμεις άρχισαν να διεισδύουν δυτικότερα και στο χωριό Πρυντορόζνιε, το οποίο βρίσκεται τώρα στη γκρίζα ζώνη. Στα ανατολικά, οι Ρώσοι συνέχισαν τις επιχειρήσεις επιθέσεώς τους εναντίον του ουκρανικού προγεφυρώματος ανατολικά του ποταμού Χαϊτσούρ και ανακατέλαβαν το κεντρικό τμήμα του Νόβε Ζαπορίζια. Επίσης, βελτίωσαν περαιτέρω τις θέσεις τους στα δασικά όρια στα ανατολικά και προσπαθούν να διαπεράσουν τη δεξιά πλευρά του ουκρανικού προεξέχοντος μέρους. + ~5,70 km² υπέρ της Ρωσίας. + ~4,90 km² υπέρ της Ουκρανίας
Όσοι θέλετε να κοινοποιείτε την σελίδα διότι η κρατική ΕΡΤ και τα λεγόμενα μεγάλα κανάλια δεν τα δείχνουν αυτά προς το παρόν. “Ουδέν νεότερον από το ( Ukraine_War ) Ανατολικό Μέτωπο”.
Οι χρόνοι αναμονής για τη χορήγηση θεωρήσεων εισόδου προς τη Ζώνη Σένγκεν για Τούρκους πολίτες έχουν αρχίσει να μειώνονται, στο πλαίσιο της εφαρμογής ενός «σταδιακού συστήματος», δήλωσε η Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Διεύρυνση, Μάρτα Κος,
σημειώνοντα παράλληλα ότι για απελευθέρωση της βίζας, η Τουρκία εξακολουθεί να έχει συγκεκριμένα κριτήρια να εκπληρώσει και πρόοδος σε αυτά θα μπορούσε να οδηγήσει σε συγκεκριμένες εξελίξεις.
Σε συνέντευξή της στην τουρκική εφημερίδα Χουριέτ, μετά την ολοκλήρωση της πρώτης επίσημης επίσκεψής της στην Τουρκία από την ανάληψη των καθηκόντων της, η Κος ανέφερε ότι «επιστρέφει στις Βρυξέλλες με συγκεκριμένες προτάσεις», σημειώνοντας ότι η αύξηση των θεωρήσεων πολλαπλής εισόδου συμβάλλει στη μείωση των χρόνων αναμονής.
Κατά τις επαφές της στην Άγκυρα, η Επίτροπος συναντήθηκε με τον Αντιπρόεδρο της Τουρκίας Τζεβντέτ Γιλμάζ, τον Τούρκος Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, τον Τούρκο Υπουργό Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ, καθώς και με εκπροσώπους του επιχειρηματικού κόσμου.
Όπως ανέφερε, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Τουρκία εισέρχονται σε μια νέα φάση σχέσεων, υπό το βάρος των γεωπολιτικών και οικονομικών εξελίξεων, υπογραμμίζοντας ότι η συνεργασία με την Τουρκία είναι «ιδιαίτερης σημασίας» για την ΕΕ.
«Η Τουρκία είναι ένας πολύ σημαντικός εταίρος για εμάς· κάναμε ένα πολύ καλό ξεκίνημα. Αν μπορέσουμε να υλοποιήσουμε τα θέματα που συζητήσαμε στις επαφές μας, αυτό θα φέρει μαζί του μια μεγάλη ώθηση στις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ», δήλωσε η κ. Κος.
Αν μπορέσουμε, πρόσθεσε, «να υλοποιήσουμε τα θέματα που συζητήσαμε, σύντομα μπορούμε να δούμε απτά αποτελέσματα». «Μπορούμε να ξεκινήσουμε πρώτα με μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και αργότερα να προχωρήσουμε σε μεγαλύτερα βήματα. Πρέπει να βρούμε νέους τρόπους που να ανταποκρίνονται στις νέες πραγματικότητες», ανέφερε.
Αναφερόμενη στο ζήτημα της απελευθέρωσης της βίζας, η Ευρωπαία Επίτροπος είπε ότι η Τουρκία εξακολουθεί να έχει συγκεκριμένα κριτήρια να εκπληρώσει, προσθέτοντας ότι πρόοδος σε αυτά θα μπορούσε να οδηγήσει σε συγκεκριμένες εξελίξεις.
Σχετικά με την πρωτοβουλία «Made in Europe», η Επίτροπος ανέφερε ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη καμία οριστική απόφαση και ότι δεν τίθεται θέμα αποκλεισμού της Τουρκίας. «Και εγώ βρίσκομαι εδώ για να μπορέσω να υπερασπιστώ πιο δυναμικά τον ιδιαίτερο ρόλο που πρέπει να διαδραματίσει η Τουρκία στις οικονομικές σχέσεις, ακούγοντας σημαντικές αξιολογήσεις. Τις τελευταίες εβδομάδες γίνονται συζητήσεις επ’ αυτού, αλλά τίποτα δεν έχει ακόμη αποφασιστεί. Όποια κι αν είναι η τελική απόφαση, κατά τη γνώμη μου θα κάνω ό,τι μπορώ ώστε η Τουρκία να έχει τη θέση που της αξίζει», ανέφερε.
Η Κος ανακοίνωσε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων υπέγραψε δύο έργα στην Τουρκία, συνολικού ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ, σηματοδοτώντας την επανενεργοποίησή της στη χώρα. Παράλληλα, έκανε αναφορά σε πιθανή ένταξη της Τουρκίας στο σύστημα SEPA για χαμηλού κόστους διασυνοριακές μεταφορές χρημάτων, καθώς και σε συμφωνίες περιαγωγής κινητής τηλεφωνίας.
Σχετικά με την Τελωνειακή Ένωση, η Επίτροπος δήλωσε ότι ο εκσυγχρονισμός της αποτελεί βασικό ζήτημα στις συνομιλίες, επισημαίνοντας ότι ο σημερινός όγκος εμπορίου ΕΕ–Τουρκίας, που ανέρχεται σε 210 δισ. ευρώ, θα μπορούσε να αυξηθεί σημαντικά, εφόσον ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα. «Συζητήσαμε ορισμένα συγκεκριμένα βήματα· όταν επιστρέψω στις Βρυξέλλες θα τα θέσω υπόψη της Επιτροπής και των κρατών-μελών. Η Τελωνειακή Ένωση είναι ένα μεγάλο και σημαντικό ζήτημα, στόχος είναι να αξιοποιηθεί όλο το δυναμικό της», ανέφερε.
Αντιδράσεις έχουν κατακλύσει τα μέσα κοινωνικής ενημέρωσης μετά τη δήλωση του πρωθυπουργού Χριστιάν Μίτσκοσκι ότι οι εξετάσεις νομολογίας (στη νομική σχολή) μπορούν να διεξαχθούν και στα αλβανικά.
Ο αντιπρόεδρος του αλβανικού κόμματος DUI, Μπουγιάρ Οσμάνι, δήλωσε ότι ο υπουργός Δικαιοσύνης Ιγκόρ Φίλκοφ θα πρέπει να παραιτηθεί αμέσως.
«Αφού ο Πρωθυπουργός επιβεβαίωσε σήμερα ότι βάσει νόμου οι εξετάσεις δικηγορίας μπορούν να δοθούν στα αλβανικά, ένα πράγμα είναι σαφές: ο Υπουργός Δικαιοσύνης πρέπει να παραιτηθεί αμέσως.
Όσο για τους εκπροσώπους του VLEN: Είναι καλύτερο να μην τους δούμε πουθενά για λίγο καιρό», δήλωσε ο Μπουγιάρ Οσμάνι.
Τους αντέκρουσε το VLEN, το οποίο εγγυάται ότι οι εξετάσεις νομολογίας θα δοθούν και στα αλβανικά. Από εκεί και πέρα, κατηγορούν το DUI, τονίζοντας ότι δεν έχει κάνει ούτε μία δουλειά σωστά στα 20 χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία.
«Το DUI, που βρίσκεται στην εξουσία εδώ και 20 χρόνια, δεν έχει κάνει ούτε μια δουλειά σωστά. Πάντα κουτσαίνοντας, πάντα με μισές λύσεις. Γι’ αυτό έπρεπε να πάνε στην αντιπολίτευση, ώστε οι Αλβανοί να δουν με τα ίδια τους τα μάτια πόσο στερούνταν θέλησης. Είχαν δύναμη, αλλά όχι θέληση», δήλωσε ο VLEN (= κυβερνητικός σύμμαχος του Χρίστιαν Μίτσκοσκι).
Την παραίτηση του Υπουργού Δικαιοσύνης ζήτησε επίσης η Συμμαχία για τους Αλβανούς – πτέρυγα του Ζιαντίν Σέλα, ενώ η πτέρυγα του Ταραβάρ δήλωσε ότι οι εξετάσεις νομολογίας στα αλβανικά είναι δικαίωμα που κερδίζουν οι μαθητές.
Η δήλωση του Πρωθυπουργού έγινε επίσης δεκτή με ικανοποίηση από την Αλβανία.
Η Υπουργός Ευρώπης και Εξωτερικών της Αλβανίας, Ελίζα Σπιροπάλι, συνεχάρη τους Αλβανούς φοιτητές για τον δημοκρατικό τρόπο με τον οποίο ζήτησαν να διεξαχθούν οι εξετάσεις δικηγορίας στα αλβανικά.
Η Σπιροπάλι εκτιμά επίσης την προθυμία των θεσμών της Βόρειας Μακεδονίας, ιδίως του Πρωθυπουργού Μίτσκοσκι και του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης Σάλι, να αντιμετωπίσουν σοβαρά το ζήτημα αυτό και σύμφωνα με το Σύνταγμα και το νομικό πλαίσιο της χώρας
Σε προηγούμενο άρθρο μας εξηγήσαμε γιατί το Ισραήλ επιδιώκει να παροξύνει την ένταση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και να τη χρησιμοποιήσει για δικούς του λόγους (αύξηση ισχύος έναντι της Άγκυρας, περαιτέρω προτεκτοροποίηση από το ίδιο Ελλάδας και Κύπρου) Γιατί το Ισραήλ πυροδοτεί την ελληνοτουρκική ένταση- Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος – Militaire.gr. Από κει προέρχονται οι αυτοκαταστροφικοί παραλογισμοί περί προληπτικών πληγμάτων που ανακοίνωσε πρόσφατα ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ. (Αλήθεια η κυβέρνηση δεν πρέπει να ενημερώνει και τα άλλα πολιτικά κόμματα και τον ελληνικό λαό για μείζονες αλλαγές στην αμυντική της στρατηγική;).
Σημειωτέον ότι το Ισραήλ κάνει διάφορα σχέδια επί χάρτου κατά της Τουρκίας, δεν έχει όμως ουδέποτε δεσμευθεί για αμυντική συνδρομή σε Ελλάδα και Κύπρο, αντίθετα διαβεβαιώνει παγίως την ‘Αγκυρα ότι η όποια συνεργασία με Αθήνα και Λευκωσία δεν στρέφεται εναντίον της. Αφήνω την αξιοπιστία οποιασδήποτε τέτοιας δέσμευσης, ακόμα κι αν υπήρχε, από το συγκεκριμένο κράτος (όρα και το πρόσφατο κατατοπιστικό και τραγικό παράδειγμα των Κούρδων της Συρίας).
‘Όμως δεν είναι αυτή η μόνη πίεση που ασκείται επί της Αθήνας, ούτε και η μόνη τάση στο πολιτικό μας προσωπικό. Εδώ και δεκαετίες υφίσταται η αγγλοαμερικανική στρατηγική ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ και, βεβαίως, σε οποιοδήποτε αμυντικό σχήμα της, στρατηγική στην οποία αρχικά αντιστάθηκαν Γερμανία και Γαλλία εν συνεχεία όμως, ως συνήθως, παραδόθηκαν στις ΗΠΑ. Αυτή η πίεση προκάλεσε στο παρελθόν την πολιτική κατευνασμού της Τουρκίας από την κυβέρνηση Σημίτη (S300, Οτσαλάν, Μαδρίτη), αλλά και το σχέδιο Ανάν, κατά παραγγελία των Αμερικανών, ώστε να λυθούν οι ελληνοτουρκικές διαφορές και το κυπριακό, κυριότερα εναπομένοντα εμπόδια στην ένταξη της Τουρκίας.
Οι ΗΠΑ και η ΕΕ θέλουν τώρα την ευόδωση αυτής της πολιτικής, ιδίως στον στρατιωτικό τομέα (SAFEκλπ.) γιατί θέλουν να δέσουν αποφασιστικά την Τουρκία στο δυτικό άρμα, αλλά και για να χρησιμοποιήσουν το όλο στρατιωτικό και εξοπλιστικό δυναμικό της στη σύγκρουση με την Ανατολή και τον Νότο του κόσμου μας, όπως τη βλέπουμε π.χ. στα μέτωπα της Ουκρανίας και του Ιράν. Τα περίφημα προγράμματα για τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης έδωσαν τη μεγάλη ευκαιρία να αρχίσει αυτή η αμυντική συνεργασία ΕΕ και Τουρκίας, συνεργασία που αποτελεί πλήρη παραλογισμό για την Ελλάδα που απειλείται από το 1973 και ξοδεύει ότι έχει και δεν έχει για την άμυνά της από αυτή τη χώρα και, ακόμα περισσότερο, από την Κύπρο μεγάλο τμήμα της οποίας κατέχεται από την Τουρκία! Το ότι γίνονται τέτοιες συζητήσεις, το ότι η Αθήνα και η Λευκωσία δεν αντιδρούν στις αμυντικές συνεργασίες των μελών της ΕΕ με την Τουρκία είναι μια ακόμα ένδειξη του ακραίου αυτοεξευτελισμού και εκφυλισμού των ελληνικών «ελίτ».
Θυμίζουμε ότι πριν από ένα χρόνο Μητσοτάκης και Χριστοδουλίδης συμφώνησαν στην ΕΕ, όπου διέθεταν βέτο, σε συνεργασίες με την Τουρκία σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα κατά το ένα τρίτο του προϋπολογισμού τους, συμφωνία που απέκρυψαν βεβαίως από την ελληνική και κυπριακή κοινή γνώμη και η οποία δεν προκάλεσε καμμιά αξιοσημείωτη αντίδραση, πιθανώς γιατί καμμιά ελληνική πολιτική δύναμη, της «αριστεράς», ή της «εθνικοφρόνου» δεξιάς δεν θέλει να ενοχλήσει τους Αμερικανούς.
Συμφωνία για εννιά μίλια;
Αυτές οι πιέσεις εξηγούν και τη διαφαινόμενη πρεμούρα τώρα του Κυριάκου Μητσοτάκη να κλείσει οπωσδήποτε τα θέματα με την Τουρκία. Στο Μέγαρο Μαξίμου μάλιστα είναι τρομοκρατημένοι με την πιθανότητα να έρθει ο Τραμπ και με το έτσι θέλω να επιβάλλει μια ρύθμιση της αρεσκείας του στα ελληνοτουρκικά που δεν θα μπορούν να «πουλήσουν» στο ελληνικό κοινό. Με τη φόρα που έχει πάρει ο νέος «Χίτλερ» μας, δεν αποκλείεται να ζητήσει να πάρει ο ίδιος τη διακυβέρνηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, όπως ήδη έκανε με τη Γροιλανδία!
Ο κ. Φιντάν άφησε να εννοηθεί ότι μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να «κλείσει» με την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 9 και όχι στα 12 μίλια.
Αρκετοί θα πούνε ότι τρία μίλια χωρικών υδάτων δεν είναι σπουδαίο «αντίτιμο» αν πρόκειται να εξασφαλίσουμε την ειρήνη και μείωση των εξοπλισμών που, στο σημερινό τους επίπεδο, οδηγούν πιθανότατα την Ελλάδα σε νέα χρεωκοπία.
Θα εξασφαλίσει όμως μια τέτοια συμφωνία την καντιανή «αιώνια ειρήνη»; ‘Η μήπως αποτελέσει εφαλτήριο ενός νέου γύρου τουρκικών διεκδικήσεων και απειλών από καλύτερες θέσεις;
Είναι εντελώς απίθανο η Τουρκία να αντιμετωπίσει με ικανοποιητικό τρόπο τις δυσκολίες οριοθέτησης στο αρχιπέλαγος, εγκαταλείποντας ρητά τις διεκδικήσεις της και την απαίτηση αποστρατιωτικοποίησης του ανατολικού Αιγαίου, όπου είναι απαραίτητος σε κάθε περίπτωση ο πλήρης εξοπλισμός τους. Δεν έχει όμως νόημα να συμφωνήσουμε σε ένα θέμα και να αφήσουμε τα υπόλοιπα.
Ακόμα άλλωστε κι αν αυτά γίνονταν, θα επρόκειτο βέβαια για το άνοιγμα του δρόμου της Τουρκίας προς την ευρωάμυνα και την ΕΕ. Κι αυτό με τη σειρά του θα συνεπαγόταν μια περαιτέρω κολοσσιαία ανατροπή του συσχετισμού ισχύος στρατιωτικής, διπλωματικής και πολιτικής, μεταξύ Αθήνας και ‘Αγκυρας.
Χωρίς μάλιστα να είμαστε βέβαιοι ότι μπαίνουμε στη «διαρκή ειρήνη» με την Τουρκία.
Το Αιγαίο εξάλλου είναι μόνο ένα από τα ελληνοτουρκικά «μέτωπα». Τα άλλα δύο είναι η Κύπρος και η Θράκη. Πως είναι δυνατό να κλείσουμε το ένα κατά τρόπο που θα ευνοήσει την Τουρκία στην Ευρώπη και να αφήσουμε ανοιχτά τα δύο άλλα, επιτρέποντας στην ‘Αγκυρα να μας πιέζει από ισχυρότερες θέσεις;
Χωρικά ύδατα: το «πυρηνικό όπλο» της ελληνικής διπλωματίας
‘Εχω υπογραμμίσει σε πολλά προηγούμενα άρθρα ότι η σημασία των χωρικών υδάτων είναι διαφορετική για την Ελλάδα και για την Τουρκία. Στη στρατηγική σκέψη της ‘Αγκυρας επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων συνεπάγεται τον «αποκλεισμό» σε μεγάλο βαθμό των κέντρων της Τουρκίας (Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη) από τη Μεσόγειο.
Αυτός είναι και ο λόγος που η Τουρκία ψήφισε το διαβόητο casusbelli.
Η απειλή επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων είναι κατά συνέπεια ένα πολύ ισχυρό πολιτικό και διπλωματικό όπλο της Αθήνας. ‘Ένα είδος διπλωματικού «πυρηνικού όπλου». Και όπως όλα τα πυρηνικά όπλα είναι καλό να μην το χρησιμοποιείς (μονομερής επέκταση των χωρικών υδάτων), ούτε να το εξουδετερώνεις όσο συνεχίζει να υπάρχει απειλή (επέκταση κατόπιν συμφωνίας με την Τουρκία), πριν δηλαδή υπάρξει μια ικανοποιητική συμφωνία για το σύνολο των διαφορών.
Το δικαίωμα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 μίλια πρέπει να διατηρηθεί όσο διατηρείται η αντιπαράθεση με την Τουρκία γιατί είναι το ισχυρότερο διπλωματικό όπλο αποτροπής, το τελευταίο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί, ως απειλή ή υλοποίηση, πριν από μια στρατιωτική αναμέτρηση.
Προηγείται η Κύπρος
Οι περισσότερς κυβερνήσεις μετά το 1974 έδωσαν προτεραιότητα στο κυπριακό. Δυστυχώς δεν είναι η περίπτωση του κ. Μητσοτάκη που μοιάζει να επιθυμεί να μην υπάρχει η Κύπρος.
Η Κύπρος όμως είναι το πιο τρωτό σημείο της ελληνικής αμυντικής γραμμής που είναι ενιαία και εκτείνεται από την Ορεστιάδα έως την Αμμόχωστο. Και είναι ενιαία όχι γιατί κάποιος την έχει αυθαίρετα χαρακτηρίσει έτσι, αλλά γιατί είναι προφανές ότι καμία κυβέρνηση στην Ελλάδα δεν μπορεί να αδιαφορήσει για το τι συμβαίνει στην Κύπρο, ούτε η Κύπρος μπορεί να αμυνθεί χωρίς τη συνδρομή της Ελλάδας.
Είτε μας αρέσει, είτε όχι, είμαστε «όμηροι» του Κυπριακού, ως αποτέλεσμα των ενεργειών διαφόρων ελληνικών κυβερνήσεων στο παρελθόν που ενεργούσαν ως όργανα των Αγγλοαμερικανών.
Γι’ αυτό και πρέπει η σταθερή και βιώσιμη επίλυση του κυπριακού (όχι βέβαια με παραλλαγές του σχεδίου Ανάν) και η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων να γίνουν πριν ή ταυτόχρονα πάντως με την επίλυση των κυρίως θεμάτων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας (Αιγαίο και Θράκη).
Αλλοιώς δεν ξεμπερδεύουμε με την Τουρκία, ούτε και με τους υπόλοιπους διεθνείς νταβατζήδες που θα μπορούν στο μέλλον να εκβιάζουν την Ελλάδα χρησιμοποιώντας την επιρροή τους στο νησί. ‘Οσο και αν φαίνεται τώρα πολύ δύσκολο, ο ελληνικός λαός θα έχει μέλλον μόνο αν αγωνιστεί να ανακτήσει κάποια στοιχεία έστω της κυριαρχίας και στη χώρα του και στην Κύπρο, κυριαρχίας που έχει χάσει σε μεγάλο βαθμό.
Ρεαλιστικές προσδοκίες
Παίρνοντας υπόψιν μας την πραγματική κατάσταση της χώρας μας, την απουσία επεξεργασμένης ελλαδικής και κυπριακής στρατηγικής, τον σημερινό συσχετισμό δυνάμεων με την Τουρκία και τις διεθνείς συνθήκες εύκολα γίνεται σαφές ότι το καλύτερο που μπορούμε να ελπίζουμε ρεαλιστικά είναι η διατήρηση του στάτους κβο.
Πρέπει να ελιχθούμε ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη της γεωπολιτικής πίεσης από την Τουρκία και από το Ισραήλ.
Παρά άλλωστε τις μεγάλες διαφορές και την εχθρότητα μεταξύ τους, Ελλάδα και Τουρκία έχουν κοινό συμφέρον να διατηρήσουν το μεταξύ τους ειρηνικό κλίμα και να μην παρασυρθούν σε σύγκρουση που θα αποβεί εις βλάβη τους και προς όφελος τρίτων.
‘Αλλωστε οι θέσεις Ελλάδας και Τουρκίας για τις μεταξύ τους διαφορές είναι τόσο βαθειά ριζωμένες στις αντίστοιχες εθνικές συνειδήσεις και ιδεολογίες των δύο κρατών που πολύ δύσκολα θα μπορούσαν να τροποποιηθούν και να προσεγγίσουν.
Ούτε φυσικά η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν τη δυνατότητα σήμερα και για το προβλέψιμο μέλλον να επιβάλλουν τις απόψεις τους στην Τουρκία.
Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια μακρά περίοδος ειρηνικής συνύπαρξης, χωρίς ανάμειξη τρίτων και υστερόβουλων δυνάμεων και μια βαθμιαία έστω και σταδιακή διόρθωση της εξωτερικής μας πολιτικής σε όλες τις υπόλοιπες κατευθύνσεις γιατί η μονοφαγία μας από ΗΠΑ και Ισραήλ έχει εκμηδενίσει το διεθνές αποτύπωμα της Αθήνας και την ισχύ της, παρά τις παραγγελίες πανάκριβων όπλων, καταλληλότερων για να βουλιάξουν την Ελλάδα από ότι να αντιμετωπίσουν την Τουρκία. ‘Όπως και γενικότερα μια ανόρθωση της χώρας μας σε όλα τα επίπεδα. Για να έχουν βρε αδερφέ και κάτι να υπερασπιστούν οι νέοι μας, όχι ένα «άδειο πουκάμισο, μια Ελένη…»
Τυχόν συμφωνία μπορεί να εγκριθεί μόνο με δημοψήφισμα
Το τι θα πράξει ασφαλώς ο κ. Μητσοτάκης δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε. Στην κυβέρνησή του δεν έχουμε την παραμικρή εμπιστοσύνη, όπως και η μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού. Μπορεί να θεωρήσει ότι πρέπει να υπογράψει μια συμφωνία με την Τουρκία, χωρίς μάλιστα να έχει καν συνεννοηθεί με τα υπόλοιπα κόμματα.
Μια τέτοια συμφωνία είναι όμως κατ’ ουσίαν συντακτική πράξη ως προς το διεθνές στάτους κβο του ελληνικού κράτους. Δεν είναι μια οποιαδήποτε ρύθμιση. Θα επηρεάσει καθοριστικά το μέλλον του ελληνισμού.
Γι’ αυτό και οποιαδήποτε τέτοια συμφωνία οφείλει, προτού γίνει οριστική, να τεθεί στην κρίση του ελληνικού λαού με δημοψήφισμα και μόνο μετά να ισχύσει. Δεν αρκούν οι εκλογές για να την νομιμοποιήσουν, όπως ισχυρίζονται παραπλανητικά διάφοροι κύκλοι στο Μαξίμου, υπόπτως προσπαθώντας να αποσείσουν προκαταβολικά ευθύνες και υποψίες.
Αυτή είναι μια θέση που πρέπει από τώρα να υιοθετήσουν και να υπερασπιστούν όλα τα ελληνικά κόμματα. Είναι το πιο ζωτικό θέμα εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής για το ελληνικό κράτος και για το μέλλον του ελληνικού λαού.
Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS). 
Μάριος Ευρυβιάδης , 9/2/2026
