Αγωγός EastMed: Προκλήσεις και Προοπτικές

Από

March 22, 2017

Του Μιχάλη Διακαντώνη*

Η ανακάλυψη σημαντικών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στις ανεξάρτητες οικονομικές ζώνες (ΑΟΖ) του Ισραήλ και της Κύπρου κατά τα τελευταία έτη, καθώς και η προσδοκία ανακάλυψης ανάλογων πόρων στην ελληνική ΑΟΖ, έχουν δημιουργήσει τις προϋποθέσεις μιας γόνιμης σύμπραξης των τριών αυτών χωρών στον ενεργειακό τομέα. Οι βασικές εναλλακτικές προτάσεις αξιοποίησης των ενεργειακών κοιτασμάτων αφορούν τις ακόλουθες επιλογές:

Την κατασκευή ενός αγωγού φυσικού αερίου που θα ξεκινάει απ’ την Κύπρο και θα διοχετεύει το φυσικό αέριο στην Τουρκία και από εκεί στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Την κατασκευή ενός τερματικού σταθμού υγροποίησης του αερίου (LNG) στο Βασιλικό της Κύπρου και την περαιτέρω μεταφορά του σε άλλες χώρες μέσω πλωτών μέσων.
Την μεταφορά του αερίου με αγωγό προς τους δύο υπάρχοντες σταθμούς υγροποίησης LNG που διαθέτει η Αίγυπτος στο Idku και στην Damietta και της ακόλουθης εξαγωγής του με πλωτά μέσα.
Την κατασκευή ενός πλωτού σταθμού υγροποίησης του αερίου (FLNG) και της περαιτέρω μεταφόρτωσης του σε τάνκερ προς εξαγωγή ή την μεταφορά του αερίου σε συμπιεσμένη μορφή (CNG) με τη χρήση πλωτών μέσων.
Την κατασκευή ενός αγωγού που θα ενώνει Ισραήλ-Κύπρο-Ελλάδα-Ιταλία για να διοχετεύει το αέριο της Λεβαντίνης στην Ευρώπη (αγωγός Ανατολικής Μεσογείου-EastMed pipeline).

Σε σχέση με την τελευταία επιλογή, παρατηρείται έντονη κινητικότητα τους τελευταίους μήνες, τόσο εκ μέρους της ελληνο-κυπριακής και ισραηλινής πλευράς όσο και από την πλευρά της Ε.Ε.

Τα χαρακτηριστικά και το σχέδιο ανάπτυξης του EastMed

Ο αγωγός EastMed είναι ένας προτεινόμενος υποθαλάσσιος/χερσαίος αγωγός μήκους 1900 χιλιομέτρων και χωρητικότητας περίπου 16 δις m³/έτος που θα μεταφέρει το αέριο της Ανατολικής Μεσογείου στην Ευρώπη, ακολουθώντας τη διαδρομή Κύπρος-Κρήτη-Πελοπόνησσος-Δυτική Ελλάδα-Ιταλία. Αρχικά, το αέριο θα προέρχεται απ’ τα ισραηλινά και κυπριακά κοιτάσματα αερίου, αλλά σε δεύτερο στάδιο αναμένεται να μεταφέρει και το αέριο που πιθανότατα υπάρχει εντός της ελληνικής ΑΟΖ. Ο αγωγός θα ενώνεται με τον αγωγό IGI Poseidon για να μεταφέρει το φυσικό αέριο στην Ιταλία, καθώς και με τον αγωγό IGB για την μεταφορά του αερίου στη Βουλγαρία και σε άλλες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, μέσω ενός δικτύου αγωγών που ονομάζεται «Κάθετος Διάδρομος».

Ο EastMed συμπεριλήφθηκε το 2015 απ’ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα έργα κοινού ενδιαφέροντος (PCI), ως μέρος του συνολικού σχεδιασμού για την δημιουργία του «Νότιου Ενεργειακού Διαδρόμου», ενός συστήματος αγωγών που αποσκοπούν στην διεύρυνση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης. Επίσης, το έργο συμπεριλαμβάνεται στο «Δεκαετές Αναπτυξιακό Πλάνο» (TYNDP) που στοχεύει στην δημιουργία μιας ενοποιημένης, ασφαλούς και αξιόπιστης αγοράς φυσικού αερίου στην Ευρώπη.[1] Απ’ τα τέλη Ιουλίου 2014, η περαιτέρω ανάπτυξη του EastMed πέρασε στη δικαιοδοσία της εταιρείας «ΥΑΦΑ-ΠΟΣΕΙΔΩΝ», στην οποία συμμετέχουν ισομερώς η ΔΕΠΑ και η Edison[2]. Το έργο διαθέτει την ένθερμη υποστήριξη των κυβερνήσεων των χωρών που πρόκειται να συμμετέχουν στην υλοποίησή του, κάτι που διαφάνηκε και κατά τη σύγκλιση της τριμερούς συνόδου Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ τον περασμένο Δεκέμβριο, στην οποία η κατασκευή του EastMed αποτέλεσε κεντρικό θέμα συζήτησης[3].

Είναι τεχνικά εφικτός και οικονομικά βιώσιμος ο αγωγός;

Οι αρχικοί υπολογισμοί εκτιμούσαν το κόστος κατασκευής του κοντά στα 10 δις ευρώ, ποσό που θα ήταν απαγορευτικό για την πραγματοποίησή του, δεδομένων των άλλων προτεινόμενων λύσεων. Επιπλέον, υπάρχουν αμφιβολίες για την δυνατότητα κατασκευής του αγωγού, καθώς προκύπτουν αρκετές τεχνικές δυσκολίες εξαιτίας του μεγάλου υποθαλάσσιου βάθους απ’ το οποίο πρόκειται να διέλθει.

Τον Ιανουάριο, η Edison παρουσίασε τα αποτελέσματα μελέτης κατασκευής του αγωγού προς την Γενική Διεύθυνση Ενέργειας της Ε.Ε. και τους Γενικούς Διευθυντές των Υπουργείων Ενέργειας των εμπλεκόμενων χωρών, σύμφωνα με την οποία ο αγωγός είναι τεχνικά εφικτός και εμπορικά βιώσιμος, με το κόστος κατασκευής του να ανέρχεται μεταξύ 5,2 και 6 δις ευρώ (αναλόγως της χωρητικότητάς του). Κατά τη μελέτη λήφθηκε υπόψιν και η προοπτική ανακάλυψης νέων κοιτασμάτων στην περιοχή της Ανατ. Μεσογείου, η οποία καθώς είναι πολύ πιθανή, αναμένεται να εμπλουτίσει με επιπλέον ποσότητες αερίου τον αγωγό[4]. Τον Φεβρουάριο, δημοσιοποιήθηκαν νέες μελέτες των οίκων IHS, Intec SEA και C&M Engineering που εκπονήθηκαν για λογαριασμό της Poseidon, οι οποίες επιβεβαιώνουν τα ανωτέρω συμπεράσματα. Αντιθέτως, κατά την διάρκεια του Athens Energy Forum 2017, ορισμένοι ομιλήτες αμφισβήτησαν τη δυνατότητα υλοποίησης του αγωγού[5] . Η πιο πρόσφατη αναφορά στο έργο έγινε κατά τη διάρκεια του Οικονομικού Φόρουμ Δελφών, στο οποίο ο Διεθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ, κ. Θεόδωρος Κιτσάκος, δήλωσε ότι από τεχνικής πλευράς το έργο είναι εφικτό και η μόνη δυσκολία αφορά μια διαδρομή περίπου 10 χιλιομέτρων, λόγω αυξημένου θαλασσίου βάθους. Ο κ. Κιτσάκος τόνισε ότι δεν θεωρεί το εμπόδιο αυτό αξεπέραστο, ενώ εξέφρασε και την άποψη ότι η εναλλακτική λύση κατασκευής ενός αγωγού προς την Τουρκία θα είναι ακριβότερη απ’ τον EastMed[6].

Τα πλεονεκτήματα της υλοποίησης του αγωγού

Ο αγωγός αυτός, όπως προαναφέρθηκε, αναμένεται να συμβάλλει στην αύξηση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, διαφοροποιώντας τόσο τις πηγές όσο και τις οδούς προμήθειας φυσικού αερίου για τη Γηραιά Ήπειρο. Η ποσότητα που θα μεταφέρει ο EastMed μπορεί να αυξηθεί στο μέλλον μέσω της κατασκευής μιας δεύτερης «γραμμής» του αγωγού, καθώς όπως αναφέρει ο καθηγητής κ. Φώσκολος υπάρχουν 95% πιθανότητες τα αποθέματα βιογενούς φυσικού αερίου της Κύπρου να ανέρχονται σε 1,4 τρις m³, ενώ σύμφωνα με τη Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ, υπάρχουν και άλλα 2,45 τρις m³ μη ανακαλυφθέντων κοιτασμάτων αερίου στη λεκάνη της Λεβαντίνης (ΑΟΖ Ισραήλ και Λιβάνου[7]). Αν οι εκτιμήσεις αυτές επιβεβαιωθούν, ο EastMed και οι «επεκτάσεις» του, θα αποτελέσουν μια σημαντική εναλλακτική πηγή τροφοδοσίας για την Ευρώπη στο μέλλον.

Δεύτερον, η πραγμάτωση του αγωγού αυτού σε συνδυασμό με τoν Διαδριατικό Αγωγό (TAP), τον IGB, τον IGI, την κατασκευή του πλωτού σταθμού υγροποίησης στην Αλεξανδρούπολη, αλλά και την επέκταση της χωρητικότητας και των δυνατοτήτων επανεριοποίησης της Ρεβυθούσας, θέτουν τις βάσεις για να καταστεί η Ελλάδα ένας σημαντικός περιφερειακός ενεργειακός κόμβος. Τυχόν διοχέτευση και των ελληνικών κοιτασμάτων στον EastMed, θα συμβάλλει ακόμη περισσότερο προς αυτή την κατεύθυνση.

Τρίτον, η υλοποίηση του έργου θα δημιουργήσει θετικές εξωτερικότητες για την ελληνική οικονομία. Η αύξηση της απασχόλησης σε τοπικό επίπεδο λόγω της κατασκευής του αγωγού, μπορεί να συμβαδίσει με την ύπαρξη εσόδων απ’ τον δυνητικό εμπλουτισμό του EastMed με το ελληνικό αέριο. Παράλληλα, η ΔΕΗ θα μπορούσε να δημιουργήσει ατμοηλεκτρικούς σταθμούς σε Κρήτη και Πελοπόννησο, με σημαντικά οφέλη να προκύπτουν τόσο για τις επιχειρήσεις, όσο και για τα νοικοκυριά απ’ τη μείωση του κόστους του ηλεκτρικού ρεύματος. Το γεγονός αυτό θα συνέτεινε στην ανάπτυξη βιομηχανιών πλαστικών, γεωργικών φαρμάκων, λιπασματοβιομηχανιών[8] κλπ.

Τέταρτον, η σύμπραξη με μία ισχυρή περιφερειακή δύναμη όπως το Ισραήλ, αλλά και ο κομβικός ρόλος που θα διαδραματίσει η χώρα μας στην ενεργειακή τροφοδοσία της περιοχής, θα συμβάλλουν στην αύξηση της γεωπολιτικής της αξίας και θα ενισχύσουν το βαθμό προστασίας της έναντι εχθρικών επιβουλών. Ταυτοχρόνως, η χώρα μας θα επιτύχει και τον μερικό περιορισμό των ενεργειακών της εξαρτήσεων απ’ την Τουρκία (καθώς ήδη συνδέεται με αυτήν μέσω του αγωγού ITG και μελλοντικά μέσω του TAP).

Εναλλακτικές επιλογές και τι πρέπει να προσεχθεί

Πέραν των δυσκολιών στο τεχνικό σκέλος, ο αγωγός αυτός θεωρείται ότι είναι μια ακριβότερη επιλογή σε σχέση με τον αγωγό Κύπρου-Τουρκίας. Σύμφωνα με τη μελέτη “Competitive Assesment on Supply Options for Eastern Mediterranean Gas” το κόστος για τη μεταφορά φυσικού αερίου μέσω του East Med κυμαίνεται από 2,81 έως 3,5 δολάρια ανά εκατομμύριο Btu. Αντίστοιχα, το κόστος για την μεταφορά του αερίου με αγωγό μέσω Τουρκίας είναι 0,97 δολ., ενώ για την διοχέτευσή του σε υγροποιημένη μορφή μέσω Αιγύπτου το κόστος κυμαίνεται μεταξύ 3,65 και 4,5 δολ.[9] Η μεταφορά αερίου μέσω τουρκο-κυπριακού αγωγού, αν και μάλλον συνιστά λύση φθηνότερη του EastMed, παρουσιάζει τις δικές της δυσκολίες υλοποίησης. Αφενός προϋποθέτει την επίλυση του κυπριακού προβλήματος για να διευθετηθεί το θέμα της οριοθέτησης της ΑΟΖ και του διαμοιρασμού των εσόδων ανάμεσα στις δύο κοινότητες του νησιού, αφετέρου υπόκειται στο υψηλό πολιτικό ρίσκο που χαρακτηρίζει την Τουρκία. Η μεταφορά του κυπριακού αερίου προς την Αίγυπτο, αν και φαίνεται να αποτελεί την προφανή λύση ύστερα και από τη σχετική συμφωνία εξαγωγής αερίου μεταξύ των δύο κρατών[10], υπόκειται στους δικούς της οικονομικούς περιορισμούς και στην πολιτική αστάθεια της Αιγύπτου. Η δημιουργία τερματικού σταθμού υγροποίησης στο Βασιλικό, επίσης, δεν μπορεί να αποκλειστεί μελλοντικά, εφόσον ανακαλυφθούν νέες σημαντικές ποσότητες αερίου. Η εναλλακτική αυτή, όπως και η χρήση πλωτών σταθμών FLNG και CNG, θα έδινε αφενός την δυνατότητα επιλογής του πελάτη (καθώς δεν υπάρχει μόνιμη σχέση με μία χώρα όπως στην περίπτωση του αγωγού), ενώ θα συνέτεινε και στην ανάπτυξη της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας μέσω της μεταφοράς του αερίου.

Σε κάθε περίπτωση, είναι πολύ πιθανό να προκριθούν ταυτοχρόνως δύο έργα, πράγμα που σημαίνει ότι ο EastMed δεν είναι αμοιβαία αποκλειόμενος σε σχέση με τις υπόλοιπες εναλλακτικές επιλογές. Αυτό το ενδεχόμενο, πρέπει όμως να εξετάζεται πάντα υπό μία σημαντική παράμετρο: τα δεδομένα της αγοράς. Καθώς, οι τιμές της ενέργειας αναμένεται να παραμείνουν χαμηλά κατά τα επόμενα 4-5 χρόνια, πολλά επενδυτικά έργα είναι πιθανόν να καταστούν οικονομικά ασύμφορα. Ο ανταγωνισμός σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να γίνει εντονότερος, δεδομένου ότι οι νέες τεχνολογικές μέθοδοι έχουν κατεβάσει πολύ τα κόστη και έχουν αυξήσει την προσφορά, ιδιαίτερα στον κλάδο του υγροποιημένου αερίου. Συνεπώς, αν η ζήτηση δεν αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια, υπάρχει πιθανότητα να μην καταστεί δυνατό να βρεθούν υποψήφιοι αγοραστές για το αέριο.

Με βάση τα δεδομένα αυτά, η υλοποίηση του EastMed φαίνεται να υπακούει περισσότερο στη μακροχρόνια γεωπολιτική επιταγή της σταδιακής απεξάρτησης της Ευρώπης απ’ το ρωσικό αέριο και όχι μόνον σε οικονομικά κριτήρια. Το πώς και αν θα συμβαδίσει η επιθυμία αυτή, με την πρόθεση της κυβέρνησης Τραμπ να προσεγγίσει διπλωματικά τη Ρωσία, την ίδια στιγμή που οι ΗΠΑ επιδιώκουν τη ραγδαία επέκταση του αμερικανικού ενεργειακού κλάδου, μένει να φανεί στο μέλλον.

Επιπροσθέτως, η Ελλάδα, θα πρέπει να λάβει υπόψιν της δύο ακόμη παράγοντες, στην περίπτωση που αποφασίσει να προχωρήσει στην υλοποίηση του EastMed: την έντονη αντίδραση και επιθετικότητα της Άγκυρας, που αν νιώσει ότι αποκλείεται απ’ το ενεργειακό παίγνιο στην Ανατολική Μεσόγειο θα προσπαθήσει με κάθε μέσο να ανατρέψει την κατάσταση αυτή· τις ενδεχόμενες περιβαλλοντικές επιπτώσεις που θα προκαλέσει η κατασκευή του αγωγού στην τουριστική βιομηχανία της χώρας.

Καταληκτικά, ο αγωγός EastMed, δείχνει να αποτελεί μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση για την ενεργειακή τροφοδοσία της Ευρώπης, πέραν των σαφών οικονομικών και γεωπολιτικών κινήτρων που προσφέρει στις συμμετέχουσες σε αυτόν χώρες. Η συνέχιση της ρωσικής ενεργειακής παρουσιάς στην Ευρώπη μέσω της πιθανότατης επέκτασης του αγωγού Nordstream, η διάθεση της Τουρκίας να θέτει εκβιαστικά διλήμματα στους Ευρωπαίους με την πρώτη δυνατή ευκαιρία και η αστάθεια που θα προκαλέσει μελλοντικά το κουρδικό ζήτημα, εγείρουν σοβαρούς κινδύνους στην περίπτωση που προκύψουν ενεργειακά μονοπώλια. Υπό αυτή την έννοια, ο EastMed είναι ένα έργο που θα προσδώσει την απαραίτητη διαφοροποίηση κινδύνου, που απαιτείται όχι μόνο για την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης.

*Ο Μιχάλης Διακαντώνης είναι οικονομολόγος, με μεταπτυχιακές σπουδές στις διεθνείς σχέσεις και συντονιστής έρευνας για την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, στον Τομέα Ρωσίας, Ευρασίας και Νοτιο-ανατολικής Ευρώπης (ΤΟ.ΡΕ.ΝΕ.) του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων

[1] http://www.igi-poseidon.com/en/eastmed

[2] http://www.depa.gr/index3.php/content/article/002005007/539.html

[3] http://www.skai.gr/news/politics/article/333126/to-fusiko-aerio-kai-o-agogos-eastmed-sto-epikedro-tis-trimerous-elladas-israil-kuprou/

[4] http://capital.sigmalive.com/story/12706679

[5] http://mignatiou.com/2017/02/efiktos-ke-ikonomika-viosimos-o-agogos-fisikou-aeriou-east-med-meso-elladas/

[6]https://www.neweurope.eu/article/greece-says-east-med-gas-pipeline-europe-feasible/

[7] http://www.defence-point.gr/news/?p=165360

[8] http://www.defence-point.gr/news/?p=165360

[9] http://mignatiou.com/2017/02/efiktos-ke-ikonomika-viosimos-o-agogos-fisikou-aeriou-east-med-meso-elladas/

[10] http://www.thetoc.gr/diethni/article/i-kupros-sumfwnise-na-eksagei-fusiko-aerio-stin-aigupto

Το Διεθνές Περιβάλλον σε Κοσμογονικές Αλλαγές

Από

anixneuseis

March 22, 2017

του Γιώργου Χατζηθεοφάνους, Υποστρατήγου ε.α.

Αλληγορία της αστάθειας του κόσμου. Etienne Delaune 1580.

Κοσμογονικές αλλαγές συντελούνται στο διεθνές περιβάλλον εξαιτίας της οικονομικής κρίσης που έκανε την εμφάνισή της το 2008 στις ΗΠΑ. Σταδιακά εξαπλώθηκε σε όλο τον πλανήτη και φυσικά βρίσκεται σε εξέλιξη. Οι κρίσεις ειδικά σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον λειτουργούν όπως οι επιδημίες. Μεταναστεύουν, ανακυκλώνονται και επιστρέφουν. Ποτέ δεν πεθαίνουν εκεί που γεννήθηκαν.

Η κρίση αυτή είχε ως αποτέλεσμα να κάνουν την εμφάνισή τους όλες οι εγγενείς αδυναμίες των πάσης φύσεως διεθνών «συστημάτων» (ΟΗΕ, ΝΑΤΟ, ΕΕ, παγκοσμιοποίηση κ.α.), τα οποία λειτουργούσαν αποτελεσματικά υπό ομαλές συνθήκες. Οι εγωιστικές εθνικές πολιτικές έρχονται να αντικαταστήσουν την συλλογικότητα που επί 10ετίες εκφραζόταν μέσω των διεθνών και περιφερειακών οργανισμών. Η δύση μοιάζει με ένα καράβι σε μεγάλη φουρτούνα όπου ο καθένας προσπαθεί να σώσει το τομάρι του

Έτσι σταδιακά διαμορφώθηκε ένα διεθνές περιβάλλον το οποίο χαρακτηρίζεται από μια επικίνδυνη για την παγκόσμια ειρήνη αστάθεια, με τις ΗΠΑ του Τραμπ σε φάση αποκαθήλωσης από την πρωτοκαθεδρία της ως παγκόσμιας δύναμης και σταδιακής επιστροφής στην προ του Β’ΠΠ κατάσταση, ήτοι στην Ήπειρό της, λόγω του τεράστιου χρέους των 19 τρις δολαρίων, με εθνικά συμφέροντα προσανατολισμένα στον Ειρηνικό και αλλαγή του μείγματος της εξωτερικής πολιτικής με κατακόρυφη αύξηση του ρεαλισμού σε βάρος του μοραλισμού.

Από εκεί και πέρα έχουμε τη Ρωσία να επιχειρεί, με επιτυχία μέχρι στιγμής, την επανάκτηση της χαμένης της αίγλης, την Κίνα να διεκδικεί, σταθερά ανερχόμενη, το δικό της ρόλο και την ΕΕ σε κρίση, χωρίς όραμα και σε αναζήτηση ταυτότητας, όπου έκαναν την εμφάνισή τους οι εθνικές εγωιστικές πολιτικές και ο εθνικισμός, στην εξάλειψη των οποίων οικοδομήθηκε η Ενωμένη Ευρώπη. Η απουσία της ΕΕ με την αίγλη και το γόητρο του παρελθόντος, για την ένταξη στην οποία όλες οι χώρες ήταν διατεθειμένες να ακολουθήσουν μια συμπεριφορά, που πρωτίστως υποστήριζε την ειρήνη ενισχύει την αστάθεια κι αυτό το βλέπουμε προς το παρόν στα Βαλκάνια (Σκόπια-Κόσοβο).

Το BREXIT, προϊόν επίσης της οικονομικής κρίσης, συμβάλλει στην περαιτέρω απαξίωση της ΕΕ και ενδεχομένως να έχει καταλυτικές συνέπειες για το μέλλον της. Οι διακρατικές συμφωνίες τις οποίες η Μ. Βρετανία θα συνάψει προφανώς με τα κράτη μέλη της ΕΕ στο πλαίσιο αντιμετώπισης των προβλημάτων που ανακύπτουν από την αποχώρησή της, ενδεχομένως να διχάσουν την Ευρώπη σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική συγκυρία για το μέλλον της. Η Μ. Βρετανία έχει ιστορικά την ικανότητα να διαχειρίζεται αποτελεσματικά προς όφελος της τέτοιες καταστάσεις. Φοβάμαι πως δεν έχουμε αντιληφθεί τις πραγματικές συνέπειες του ΒRΕΧΙΤ.

Ουσιαστικά, σε παγκόσμιο επίπεδο, βρισκόμαστε σε φάση μετάβασης από ένα σημείο ισορροπίας σε ένα άλλο, την μορφή του οποίου αγνοούμε όπως αγνοούμε τον τρόπο και τον χρόνο που θα φθάσουμε στο νέο ισορροπίας. Οι επερχόμενες αλλαγές μπορεί να είναι τόσο ριζικές που αδυνατούμε να τις αντιληφθούμε. Πιθανό σενάριο ένας νέος ψυχρός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ-Ρωσίας ή ένας νέος κόσμος με πολλές περιφερειακές δυνάμεις. Διάλυση του ΝΑΤΟ με τη σημερινή του μορφή και μια νέα συμμαχία μεταξύ ΗΠΑ-Ρωσίας για την αντιμετώπιση των απειλών και πρωτίστως της ανερχόμενης δύναμης που λέγεται Κίνα και απειλεί τα συμφέροντα (άμυνας και οικονομίας), όχι μόνο των ΗΠΑ αλλά και της Ρωσίας, αποτελεί επίσης ένα πιθανό σενάριο. Ίσως το πλέον πιθανό αν απαλλαγούμε από τα σταθερά σημεία αναφοράς του παρελθόντος στις αναλύσεις μας. Και βέβαια σε ένα τέτοιο σενάριο, το οποίο υπό το πρίσμα των σταθερών σημείων αναφοράς του παρελθόντος μοιάζει με σενάριο επιστημονικής φαντασίας, τίθεται το ερώτημα ποια μπορεί να είναι η αντίδραση (και η θέση) της Ενωμένης Ευρώπης.

Σε αυτόν τον κόσμο που αλλάζει η Χώρα μας βρίσκεται με λαβωμένη την εθνική της ισχύ, λόγω της πρωτόγνωρης οικονομικής κρίσης που μας έχει οδηγήσει στο χείλος της καταστροφής, με ότι αυτό συνεπάγεται στην συμμετοχή μας στις εξελίξεις και στην υποστήριξη των εθνικών μας συμφερόντων. Για άλλη μια φορά εναποθέτουμε τις ελπίδες μας στο Θεό, στην σπίθα του Καζαντζάκη. Η αξία της γεωπολιτικής μας θέσης στην οποία εναποθέτουμε τις ελπίδες μας κάποιες φορές αποτελεί μειονέκτημα και κατάρα για προφανείς λόγους. Ιστορικά παραδείγματα πολλά.

Secretary of State Rex Tillerson to skip Nato meeting and visit Russia instead

Από

anixneuseis

March 22, 2017

Mr Tillerson is set to meet with Chinese officials at President Trump’s Florida club, Mar-a-Lago, the same time as the Nato summit and will travel to Moscow later in April

Mythili Sampathkumar New York
The Independent US

Secretary of State Rex Tillerson is skipping a summit with Nato allies Getty

Secretary of State Rex Tillerson is skipping a major North Atlantic Treaty Organisation (Nato) Summit, opting to meet with China and Russia instead and people are worried about the message that sends.

The Nato summit is scheduled for 5-6 April, but the State Department confirmed that Mr Tillerson would meet with Chinese President Xi Jinping at President Trump’s Florida club, Mar-a-Lago, from 6-7 April.

He is also scheduled to visit Russia in April after a Group of 7 meeting in Italy, a State Department spokesperson told Reuters.

Mr Tillerson is set to meet with 26 of the 27 foreign ministers of Nato member countries on 22 March. The meeting will include Secretary of Defence James Mattis and will be focused solely on counterterrorism and the eradication of Isis.

Nato Secretary-General Jens Stoltenberg will also be in attendance at the counterterrorism meeting. Undersecretary of State for Political Affairs Tom Shannon is supposed to represent the US at the April Nato summit.

Former Secretary of State Madeleine Albright told the Senate Armed Services Committee that the move to skip the main summit sends “a most unfortunate signal.”

It is not unprecedented for a US Secretary of State to miss a Nato meeting. But, Jorge Benitez a Senior Fellow at the Brent Scowcroft Center on International Security and Director of NATOSource, told The Independent that it a “major issue” because “US plays a leading role in the Alliance and it is difficult to make important Nato decisions without our top leaders participating and building agreement between the 27 other allies.”

Matthew Wallin, Senior Fellow at American Security Project, told The Independent that it “may have just been a scheduling error…[but] it’s an unfortunate error.”

Mr Wallin said that given the proposed budget in which Mr Trump committed an extra $54 billion to defence, skipping the summit “may not send a message, but could be received as one by allies.”

Mr Benitez cited a Reuters report that stated Nato offered to reschedule the meeting so Mr Tillerson could meet Mr Xi, but that the State Department had refused.

“If true, Tillerson’s behaviour is a slap in the face to America’s strongest allies,” said Mr Benitez.

The meeting would have been a good opportunity to gain much-needed multilateral diplomacy experience for the former Exxon CEO as well as sending a signal of a reciprocal relationship, explained Mr Benitez.

President Trump has been open in his criticism of Nato, calling it “obsolete” and saying countries who contribute less than the agreed upon two per cent of GDP like Germany, “owe” the US for its military assistance.

He has also said on numerous occasions that he wants a better relationship with Russian President Vladimir Putin, a man he says he respects.

The decision to schedule a visit to Russia, not meeting officials in a third country or the US, comes the day after a House of Representatives hearing with FBI Director James Comey, who confirmed the agency is investigating ties between the Trump 2016 presidential campaign and Russia in the context of Russian interference in the election.

Mr Wallin said that though Russia, China, and Isis are important foreign policy priorities for the US for a variety of reasons, those relationships should “not [come] at the expense of Nato allies.”

Brian Klaas, ‎Fellow in Comparative Politics at London School of Economics, told The Independent that “if Vladimir Putin had a wishlist, near the top of it would be Trump calling NATO “obsolete,” then having an icy meeting with Angela Merkel, before Secretary of State Tillerson snubs NATO by missing a key summit.

These could be damaging moves to US foreign policy even without Mr Trump’s rhetoric on Nato and Russia, but Mr Klaas said there is a growing distrust in the EU about Mr Trump’s commitment to a Western security alliance.

Mr Trump not sending Mr Tillerson to the Nato summit is “raising alarms across Europe — and in the Baltic states in particular — as to whether the United States truly believes in NATO and will honor its commitments to it,” explained Mr Klaas.

Though Mr Tillerson will have a chance to meet Nato colleagues at the Isis meeting with Mr Mattis in Washington, Mr Klaas said “security is about far more than just terrorism.”

Dr Jill Russell, American military and diplomatic historian, told The Independent said relegating Tillerson’s relationship with Nato colleagues to the anti-Isis meeting with Defence department also sends the signal that the State Department is “not a power” in this administration.

Many have criticised Mr Trump’s 28 per cent cut to the budget of the State Department in his proposed budget, because diplomacy is necessarily a large part of the US security agenda.

Ms Russell also noted that Nato is both a political and military alliance and that Americans “generally focus too much on force and the tactical, at the risk of diplomacy and strategy.”

http://www.independent.co.uk/news/world/americas/rex-tillerson-russia-trip-secretary-state-to-skip-nato-meeting-a7642351.html

What Past Empires Tell Us About the Future

Από

anixneuseis

March 21, 2017

Spanish essayist George Santayana once wrote, “Those who cannot remember the past are condemned to repeat it,” but there is a problem with this famous and witty line. Studying history has little practical utility in averting past outcomes. We are doomed to repeat history whether we know it or not.

The value in knowing history is not that one might prevent its recurrence. Its value is that it allows you to identify those things that don’t change and that shape events… no matter the year on the calendar. It is not quite as clever a turn of phrase, but it would be more accurate to say: To predict the future, one must understand the past.

Geopolitical Futures, unsurprisingly, focuses on the future. But part of what gives GPF analysis such insight into the future is its grounding in history. This is not always obvious, as most of our writing stays focused on the future. But today, in This Week in Geopolitics, we thought we might pull back the curtain slightly and showcase four maps that highlight what parts of the world looked like in the past… and that point the way toward what may come in the future.

Before we begin…

There are a little over two weeks left until Geopolitical Futures’ inaugural conference, The Next Four Years: The Role of the United States in the World.

And there are just 8 tickets remaining.

That means if you wish to join us for a full day of debate on critical geopolitical issues facing the United States now and in the coming years, there is no time to waste.

A brief reminder of the details. The conference takes place on April 5 at the Army and Navy Club in Washington, DC. As well as learning from panel sessions made up of top-level analysts and strategists, you will have the opportunity to chat with me, Geopolitical Futures analysts, and several of the speakers at breakfast, lunch, and a cocktail reception.

China

The map above simplifies a great deal of China’s ancient and imperial history. It identifies seven states that fought for control of the historic Chinese heartland during the Warring States period (475–221 BC).

Two observations can be made from this map. First and most important, China has always been a land power. Its control has never extended beyond the mainland in a serious way. Taiwan is the only notable exception—and Sinic civilization only came to Taiwan after the Ming Dynasty (not shown on the map) collapsed in 1644. Some Ming loyalists fled to Taiwan to use it as a base of operations. When GPF talks about China not having a tradition as a maritime power and being confined to the mainland, these facts often are not mentioned in the analysis, but that makes them no less important.

The second observation is that China’s core territory is well defined and has not shifted much over millennia. Today, China controls much of the land in the interior, including the Tibetan Plateau and the Tarim Basin. Mongolia no longer poses a threat, and the northeast is under Beijing’s control. (The Manchu Dynasty, which overthrew the Ming Dynasty in 1644, came from that northeast territory.)

This map also shows that at various points China has even exerted direct control over present-day North Korea. Control over the Yalu River, either directly or through political influence, is not a new geopolitical imperative for China. It has always shaped the behavior of whoever rules China.

Iran

This map shows three different iterations of empires that originated in Persia (present-day Iran). Many fear that Iran wants to establish another Persian empire to echo those of the past, but Iran will not accomplish this goal anytime soon. That’s because the prerequisite for such an empire is a weak entity in Turkey—and as Turkey is increasingly unafraid of showing, it is not a weak entity.

Still, in thinking about what a potential Iranian empire could look like, this map is instructive. The areas that were under Persian rule during all three empires are particularly telling. Persia’s mountainous core was the heart of each empire. From there, these empires expanded north and west into Central Asia and parts of Afghanistan and Pakistan, terminating abruptly at the Hindu Kush (an area over which it is extremely difficult to project power). Persia’s presence in the Caucasus was pronounced, but here too, it ran into geographic boundaries it could not overcome. Most relevant for thinking about current Iranian strategy, the map reveals that all Persian empires controlled most of present-day Iraq.

The extent of Persia’s cultural influence in a wide swath of the world often goes unappreciated. Remnants of its imperial glory years are still evident throughout not just the Middle East, but also in the Caucasus, South Asia, and Central Asia. These are diverse areas that are difficult to rule. Even present-day Iran is an extremely diverse country by virtue of an internal geography that lends itself to the development of different languages and cultures.

Looking out from this mountain fortress of varying ethnic groups, Iraq is the most important strategic imperative Iran must address. But Iran’s influence extends outward in multiple directions, and these are all areas where Iran’s power must be continually benchmarked.

Turkey

It makes some sense to move from a discussion of Iran to a discussion of Turkey. This map shows two iterations of the Ottoman Empire: one in 1683 (when the Ottomans were at the height of power) and one in 1914 (when the Ottoman Empire was on the verge of disintegration). Turkey’s current borders are also outlined.

The Persian empires discussed above were large, and at times expanded their power to the coasts of present-day Greece, Bulgaria, Romania, and even Ukraine, Crimea, and Russia. But they did not extend into the rest of Europe. Their power base was in the Middle East, Central Asia, and the Caucasus. This is not true of the Ottoman Empire.

At its height, the Ottoman Empire did not just project power onto the European coast. It ruled lands in the European heartland, and in 1683, it laid siege to Vienna. The Ottomans were eventually beaten back, and over the centuries, their power would decline. But the Ottoman Empire was both a European and a Middle Eastern power. This is crucial to understanding present-day Turkey.

The Persians were a land-based, regional power. The Ottomans were both a land- and sea-based power, and their writ extended across continents. At their core, the Ottomans were a Mediterranean empire. They controlled many of the major ports and, most importantly, Mediterranean trade routes, which were some of the most vital trade routes in the world in the 15th and 16th centuries. Today, these routes are still important, but not nearly as critical as they were then, and this limits just how strong even a very powerful Turkey could become.

Even so, studying the Ottomans’ history is important because it shows where Turkey is going. The Arab world is in chaos to its south. Russia is weakening. Iran is constrained. The Caucasus is in its usual state of disunity. The Balkans have enjoyed a brief respite of stability that will not hold. North Africa (from Cairo to Algiers) is a basket case from both an economic and security perspective.

Turkey is a very strong country, and it is becoming stronger. Much has been made in the last few weeks about Turkey’s diplomatic clashes with Germany, the Netherlands, and other countries. It is important to think about those developments with the above map in mind.

France

The last map is different than the others. It shows two types of French empires: the Napoleonic Empire (when France dominated the European continent) and France’s various colonial empires. There are no ancient maps here to show because present-day France did not rule over land outside the European continent before the Europeans discovered the Americas. A unique blend of political and technological circumstances allowed France to expand its power far beyond its traditional borders. Today, those circumstances are no longer present, so this map should not be used as an indicator that France will vie for dominance in India, Africa, or North America anytime soon.

Still, this map reveals some basic facts. First, France is a major European power that not long ago dominated the entire continent. But France has fallen a long way from those days. At best, it is now the third most powerful country in Europe, lagging behind Germany and Britain.

France, however, is not destined for insignificance. Its economic stagnation and the drama around its elections have the world’s attention, but as the power structure in Europe is reorganized, France will have a significant role to play. It remains a major regional power on the European continent even if its economy is mired in low growth and its domestic politics are inwardly focused.

Second, because France was such a major imperial power, vestiges of that power remain in unlikely places. More people speak French outside of France than in France (about 36% of French speakers live in France, according to a 2014 report by the International Organisation of La Francophonie). French military forces are combating radical Islamists in various parts of North Africa, and France has committed forces to fighting the Islamic State in the Middle East. Countries like Lebanon and Tunisia retain French political, educational, and socio-economic structures, even though the ties of imperialism have long been severed. France does not exert power over these places anymore—but the echoes of its past power remain.

Summing Up

We began with a pithy quote, so it is appropriate to end with one. Winston Churchill once said, “Study history. In history lie all the secrets of statecraft.” The secret of statecraft is that it is relatively powerless against the broad forces that cause history to repeat itself in successive centuries and even millennia. The first step toward understanding what is possible in the future is to understand what was impossible in the past.
George Friedman
Editor, This Week in Geopolitics

Αντίο ΑΟΖ: Η μεγάλη ευκαιρία για την ανακήρυξή της (και στην Ελλάδα) χάθηκε την τραγική νύχτα των Ιμίων

Από

anixneuseis

March 21, 2017

Γράφει ο Θεόδωρος Καρυώτης MARCH 21, 2017

Η κυβέρνηση Σημίτη, μετά την κρίση των Ιμίων το 1996, έπρεπε να είχε ανακηρύξει ΑΟΖ και μετά να την οριοθετήσει με την Κύπρο, την Αίγυπτο, την Λιβύη και την Ιταλία. Εάν είχαμε εκμεταλλευτεί τον πλούτο της ΑΟΖ στο τέλος του 20ου αιώνα δεν θα βρισκόμαστε σήμερα σε αυτή την τραγική οικονομική κρίση. Τώρα είναι πολύ αργά να μας σώσει η ΑΟΖ με την τιμή του βαρελιού στα $45.

Ακόμα και αν οι αστρονομικοί αριθμοί του καθηγητή Αντώνη Φώσκολου είναι ακριβείς, δεν αρκούν πλέον να μας σώσουν από την επικείμενη καταστροφή. Τώρα, και η σοβαρή «Καθημερινή» ασχολείται με τους υδρογονάνθρακες και γράφει: «Γιγαντιαία κοιτάσματα φυσικού αερίου, ίσως από τα μεγαλύτερα του πλανήτη, μπορεί να βρίσκονται στην Aνατολική Μεσόγειο, αλλά η αξιοποίησή τους περιπλέκεται λόγω του εύφλεκτου περιφερειακού σκηνικού.»

Η Τουρκία βέβαια δεν έχει σταματήσει να προκαλεί στο Αιγαίο και στη Ανατολική Μεσόγειο, και πρόσφατα ο Τούρκος Υπουργός Ενέργειας ισχυρίσθηκε ότι «πάνω από το 60% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου του κόσμου βρίσκεται σε περιοχές κοντά στην Τουρκία.»

Πράγματι βρίσκονται κοντά στην Τουρκία, αλλά ανήκουν στις ΑΟΖ της Κύπρου, της Αιγύπτου και της Ελλάδας. Αλλά η Ελλάδα για δεκαετίες τώρα σνομπάρει τους υδρογονάνθρακες. Η Τουρκία με επιθετικότητα και ασύστολο θράσος συνεχίζει για 40 χρόνια τώρα μια επιθετική και επεκτατική πολιτική στο Αιγαίο, στην οποία τα τελευταία χρόνια έχει συμπεριλάβει και το σύμπλεγμα του Καστελόριζου, προβάλλοντας συνεχώς αβάσιμες διεκδικήσεις, παραβιάζοντας όλους τους κανόνες του διεθνούς δικαίου. Όπως είχε προειδοποιήσει ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Οικονομίδης, που διετέλεσε νομικός σύμβουλος του ΥΠΕΞ:

«Η επεκτατική συμπεριφορά της Τουρκίας, η οποία εμφανώς δεν συνάδει με την σύγχρονη εποχή, στηρίζεται κυρίως σε τρεις παράγοντες: στην ισχύ έναντι της χώρας μας, στην αδυναμία του διεθνούς συστήματος να επιβάλει την εφαρμογή των διεθνών κανόνων και στην αδιαφορία των Μεγάλων Δυνάμεων, οι οποίες εξακολουθούν πάντοτε να τοποθετούν το ατομικό τους συμφέρον υπεράνω του γενικού συμφέροντος της διεθνούς κοινότητας ως συνόλου. Από την άλλη πλευρά, η χώρα μας, χωρίς σχέδιο και προγραμματισμό, δεν μπορεί παρά να ακολουθεί αμυντική πολιτική, πολλές φορές πυροσβεστικού χαρακτήρα.

Μόνιμο χαρακτηριστικό της είναι η ατολμία, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ασκήσει νόμιμα δικαιώματα που της παρέχει το διεθνές δίκαιο και μερικές φορές και η υποχωρητικότητα.» Δυο λόγια στις επόμενες γεννιές Μια και το τραίνο της ΑΟΖ χάθηκε θα ήθελα να μοιρασθώ μερικές σκέψεις για τις επόμενες γενιές. Για πάνω από 35 χρόνια τώρα η Ελλάδα επιμένει μονότονα ότι η μοναδική της διαφορά με την Τουρκία, ήτοι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου, είναι νομικής φύσης. Όμως, εδώ και πάνω από 30 χρόνια η έννοια της υφαλοκρηπίδας έχει υπερκερασθεί απ’ αυτή της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).

Από την σύναψη της νέας Σύμβασης του Διεθνούς Δίκαιου της Θάλασσας το 1982, κανένα κράτος στον κόσμο δεν έχει ζητήσει μόνο την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, αλλά πάντα ζητά και την ταυτόχρονη οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Πράγματι, όλες οι αποφάσεις του Δικαστηρίου μέχρι σήμερα, λαμβάνουν υπ’ όψη την οριοθέτηση και των δύο ζωνών, που πάντα συμπίπτουν. Οι Τούρκοι βέβαια τρίβουν τα χέρια τους ακούγοντας για τόσα χρόνια τις ελληνικές κυβερνήσεις και όλα τα πολιτικά κόμματα να αναφέρονται μόνο στην υφαλοκρηπίδα, χωρίς να μνημονεύουν την ΑΟΖ.

Ο λόγος βέβαια της μεγάλης χαράς των Τούρκων είναι ότι γνωρίζουν ότι η Ελλάδα έχει πολλά να κερδίσει μετά την οριοθέτηση μιας ΑΟΖ στο Αιγαίο. Τα πράγματα, όμως, άλλαξαν όταν η Κύπρος αποφάσισε, πολύ σωστά, να συνάψει συμφωνία με την Αίγυπτο για την οριοθέτηση της ΑΟΖ των δύο κρατών και μετά να αρχίσει έρευνες για πετρέλαια στην κυπριακή ΑΟΖ.

Η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται να συμφωνεί και να υποστηρίζει την κυπριακή θέση, ενώ ποτέ δεν ασχολήθηκε σοβαρά με αυτή τη νέα έννοια του Δικαίου της Θάλασσας. Τώρα, η κυπριακή πρωτοβουλία φέρνει στο προσκήνιο όχι μόνο αυτή τη μεγάλη ελληνική παράλειψη αλλά και σε πολύ δύσκολη θέση και την Τουρκία, η οποία βέβαια δεν επιθυμεί κάποιος να εγείρει θέμα ΑΟΖ , που τόσο πολύ βλάπτει τα συμφέροντά της στη Μεσόγειο.

Η Σύμβαση του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας αναφέρει ρητά (άρθρο 121, παράγραφο 2) ότι όλα τα νησιά διαθέτουν ΑΟΖ και ότι η ΑΟΖ ενός νησιού καθορίζεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που καθορίζεται και για τις ηπειρωτικές περιοχές. Επομένως, η Τουρκία δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει για την ΑΟΖ τα ίδια επιχειρήματα που προβάλλει για την υφαλοκρηπίδα των νησιών του Αιγαίου, ότι, δηλαδή, τα νησιά μας δεν διαθέτουν υφαλοκρηπίδα ή ότι «κάθονται» πάνω στην υφαλοκρηπίδα της Ανατολίας, γιατί η ΑΟΖ δεν έχει κανένα γεωλογικό «παρελθόν». Άλλωστε, η νέα Σύμβαση έχει καταργήσει τη γεωλογική έννοια της υφαλοκρηπίδας και έτσι η Τουρκία έχει στερηθεί και αυτό το επιχείρημα.

Τα τελευταία χρόνια, κάποιοι προσπαθούν να μειώσουν την αξία της ΑΟΖ επιδιώκοντας να μας πείσουν ότι δεν αποτελεί παρά ΜΟΔΑ. Ξεχνούν βέβαια, όπως ήδη αναφέραμε, ότι για πολλά χρόνια κανένα κράτος δεν έχει προσφύγει στη Χάγη ζητώντας μόνο την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, αλλά ζητούν ταυτόχρονα και την οριοθέτηση της ΑΟΖ.

Ξεχνούν επίσης ότι στη δεκαετία του 1970, κατά τις συζητήσεις της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, οι αντιπροσωπείες των κρατών της Λατινικής Αμερικής, που έφεραν προς συζήτηση την νέα έννοια της ΑΟΖ, ζήτησαν να αγνοηθεί η ύπαρξη της υφαλοκρηπίδας, μια και είχε ξεπεραστεί από αυτή της ΑΟΖ. Οι ίδιοι, όχι μόνο αγνοούν την αξία της ΑΟΖ αλλά προσπαθούν να μας πείσουν ότι το Ισραήλ και η Κύπρος κακώς προχώρησαν σε οριοθέτηση της ΑΟΖ και έχουν απεμπολήσει τα εθνικά τους συμφέροντα, αγνοώντας την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.

Είναι ξεκάθαρο σε όλους ότι η οριοθέτηση της ΑΟΖ ανάμεσα στην Κύπρο και το Ισραήλ αποτελεί όχι μόνο μία σημαντική οριοθέτηση, αλλά ταυτόχρονα τα κράτη αυτά έχουν προχωρήσει σε θαλάσσιες έρευνες για την εξερεύνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου και όταν αναφέρονται στις έρευνες για υδρογονάνθρακες αναφέρονται στις έρευνες στην ΑΟΖ και όχι στην υφαλοκρηπίδα. Κάποιοι συνεχίζουν να επιμένουν και να δίνουν μαθήματα στους Κύπριους και στους Ισραηλινούς τονίζοντας ότι «Η ΑΟΖ δεν έχει καμία σχέση με το θέμα του ορυκτού πλούτου. Αυτός με την υφαλοκρηπίδα σχετίζεται.”

Η δημιουργία ΑΟΖ στις Ελληνικές θάλασσες δικαιολογείται για τους ακόλουθους λόγους:

Α. Υπάρχουν σήμερα 137 παράκτια κράτη που διαθέτουν ΑΟΖ. Είναι εμφανές ότι οι Έλληνες επικριτές της ΑΟΖ πιστεύουν ότι αυτά τα κράτη κακώς οριοθέτησαν ΑΟΖ. Η Σύμβαση του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας αναφέρει ρητά στο Άρθρο 121, παράγραφος 2, ότι όλα τα νησιά και οι νησίδες, με εξαίρεση τους βράχους που δεν μπορούν να έχουν δική τους οικονομική ζώνη, διαθέτουν ΑΟΖ και ότι η ΑΟΖ ενός νησιού καθορίζεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που καθορίζεται και για τις ηπειρωτικές περιοχές. Αυτό είναι το μεγάλο πλεονέκτημα της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας, γιατί η Τουρκία δεν μπορεί να προβάλει τα ίδια επιχειρήματα που χρησιμοποιεί για δεκαετίες τώρα για την υφαλοκρηπίδα των νησιών του Αιγαίου. Δηλαδή ότι τα νησιά μας δεν διαθέτουν υφαλοκρηπίδα ή ότι βρίσκονται πάνω στην «υφαλοκρηπίδα» της Ανατολίας

Β. Στις 10 Μαρτίου 1983 ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρέιγκαν υπέγραψε διακήρυξη βάσει της οποίας η Αμερική δημιούργησε ΑΟΖ 200 ν.μ. πέρα από τις ακτές της. H πράξη αυτή της Αμερικής ήταν πολύ χρήσιμη για την Ελλάδα, διότι η Αμερική διατήρησε, σύμφωνα με την Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, ΑΟΖ για όλα ανεξαιρέτως τα νησιά της. Έτσι, για την αμερικανική κυβέρνηση θα είναι πολύ δύσκολο να αρνηθεί στην Ελλάδα τη δημιουργία ελληνικής ΑΟΖ, όταν αυτή η ενέργεια δεν θα διαφέρει καθόλου από τη δημιουργία της αμερικανικής ΑΟΖ. Ας σημειώσουμε ότι Αμερική, που απέχει μόνο 90 μίλια από τη Κούβα, δεν τόλμησε να ισχυρισθεί ότι η Κούβα, επειδή είναι νησί, δεν έχει πλήρη δικαιώματα σε ΑΟΖ, αλλά οριοθέτησε την ΑΟΖ ανάμεσα στα δύο κράτη χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της “μέσης γραμμής” , μέθοδο που τόσο απεχθάνονται οι Τούρκοι. Μάλιστα η κυβέρνηση της Κούβας αποφάσισε πρόσφατα να αρχίσει έρευνες για πετρέλαια στη δική της ΑΟΖ, έρευνες που μάλιστα γίνονται σε απόσταση μόνο 45 μιλίων από τις ακτές της Φλόριδα. Όταν λέμε προτρέπουμε τους Αμερικάνους να διαμηνύσουν στην Τουρκία να σεβαστεί τα νησιά που είναι πολύ κοντά στις ακτές της αλλά δεν της ανήκουν, όπως πράττουν και οι ίδιοι , μας απαντούν ότι αυτή η περίπτωση είναι διαφορετική και αφορά «ειδικές περιστάσεις» μιας ημίκλειστης θάλασσας.]

Γ. Στα τέλη του 1986 η Τουρκία υιοθέτησε ΑΟΖ στη Μαύρη Θάλασσα και κατέληξε σε συμφωνία με την τότε Σοβιετική Ένωση για τις επικαλυπτόμενες περιοχές χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της “μέσης γραμμής”. Αργότερα, η Τουρκία άρχισε συνομιλίες με την Βουλγαρία και την Ρουμανία για το ίδιο θέμα, που κατέληξαν σε συμφωνίες παρόμοιες του τύπου με αυτή που είχε συνάψει με τους Σοβιετικούς. Ουδέποτε, βέβαια, η Τουρκία πρότεινε στην Ελλάδα και σε άλλα γειτονικά κράτη να κάνουν το ίδιο στη Μεσόγειο. Έτσι, η Μαύρη Θάλασσα, που αποτελεί “κλειστή ή ημίκλειστη θάλασσα”, όπως και η Μεσόγειος, έχει εντελώς μοιρασθεί από τα παράκτια κράτη αυτής της θάλασσας χρησιμοποιώντας την οριοθέτηση της ΑΟΖ και όχι της υφαλοκρηπίδας. Αυτό, κατά την άποψή μου , αποτελεί τον πιο λανθασμένο χειρισμό της Τουρκίας, την αχίλλειο πτέρνα της, διότι δέχθηκε να οριοθετήσει τη θαλάσσια ζώνη της Μαύρης Θάλασσας με μια μέθοδο που δεν ίσχυε μέχρι το 1982, δηλαδή με τη μέθοδο της ΑΟΖ που πολέμησε τόσο πολύ κατά τη Διάσκεψη του ΟΗΕ. Η Τουρκία χρησιμοποίησε αυτή τη νέα θαλάσσια ζώνη, παρ’ ότι μέχρι σήμερα αρνείται να προσχωρήσει στη νέα Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας, που περιλαμβάνει και την ΑΟΖ. Πώς μπορεί η Τουρκία να αρνείται την οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Ελλάδα, όταν ήδη υπάρχει το προηγούμενο της Μαύρης Θάλασσας;

Δ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επίσης αποδεχθεί την ΑΟΖ και πολλά παράκτια κράτη-μέλη της έχουν υιοθετήσει ΑΟΖ 200 μιλίων. Έτσι, είναι απορίας άξιον γιατί όχι μόνο η ΕΕ δεν παρεμβαίνει υπενθυμίζοντας στη Τουρκία ότι όλα τα κράτη-μέλη της έχουν δικαίωμα να υιοθετήσουν ΑΟΖ στις παράκτιες περιοχές τους, αλλά και να υποχρεώσει όλα τα κράτη-μέλη της, που δεν έχουν ήδη ΑΟΖ, να ανακηρύξουν τέτοια ΑΟΖ. Τα τελευταία χρόνια έχει φουντώσει για τα καλά η συζήτηση για την ΑΟΖ και, ως συνήθως, δεν υπάρχει Έλληνας που να μην εκφέρει μια γνώμη γι’ αυτό το τόσο λεπτό θέμα, ανεξάρτητα αν οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν καν τι είναι αυτή η ΑΟΖ και τι σημαίνουν τα αρχικά της.

Υπάρχουν δύο απλές ερωτήσεις που χρήζουν απαντήσεων:

1. Θα χρειαζόταν η Ελλάδα πρώτα να ανακηρύξει και μετά να οριοθετήσει την ΑΟΖ της, εάν γνώριζε ότι δεν υπάρχει ούτε μια σταγόνα υδρογονανθράκων στις θάλασσές της;

2. Γιατί να ασχοληθούμε με το θέμα της ΑΟΖ, όταν η υφαλοκρηπίδα θα μπορούσε να λύσει αντίστοιχα ζητήματα;

Οι απαντήσεις είναι εξίσου απλές και συνοψίζονται στα επόμενα. Και βέβαια θα χρειαζόταν η ανακήρυξη της ΑΟΖ. Πάνω απ’ όλα η ΑΟΖ της Ελλάδας είναι τα θαλάσσια σύνορά της και η ΑΟΖ περιλαμβάνει τον βυθό της υφαλοκρηπίδας αλλά και άλλα σημαντικά στοιχεία ,όπως αυτά της αλιείας, της ρύπανσης του περιβάλλοντος και της παραγωγής ενέργειας από τα ύδατα, τα ρεύματα και τους ανέμους.

Η πλειοψηφία των κρατών που ανακήρυξαν ΑΟΖ δεν έχουν ούτε μια σταγόνα υδρογονανθράκων, αλλά την ανακήρυξαν για να προστατέψουν την αλιεία τους. Επίσης, την δεκαετία του 1980 η τότε Σοβιετική Ένωση, η Τουρκία, Ρουμανία και η Βουλγαρία οριοθέτησαν την ΑΟΖ της Μαύρης Θάλασσας χωρίς καν να γνωρίζουν εάν η Μαύρη Θάλασσα είχε κοιτάσματα υδρογονανθράκων.

Το ίδιο έκαναν και δύο κράτη της Μεσογείου, η Αίγυπτος και το Μαρόκο, χωρίς να τους απασχολεί, αρχικά, εάν υπήρχαν υδρογονάνθρακες στην περιοχή τους. Γεννώνται όμως και μερικά αμείλικτα ερωτήματα καθώς φαίνεται ότι οι οπαδοί της υφαλοκρηπίδας δεν ενδιαφέρονται να προφυλάξουν τους Έλληνες ψαράδες από τους Τούρκους ψαράδες και το τουρκικό πολεμικό ναυτικό που τους παρενοχλεί στο Αιγαίο. Δεν αντιλαμβάνονται ότι όταν εγώ, πριν 35 χρόνια, αντιλήφθηκα την αξία της ΑΟΖ και άρχισα να γράφω και να επιμένω, παρ’ ότι όλοι με αγνοούσαν, δεν αναφέρθηκα σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο.

Έγραψα, ότι η ΑΟΖ δεν ασχολείται μόνο με τον βυθό των θαλασσών αλλά και με την αλιεία, την αιολική ενέργεια και το περιβάλλον. Που βρίσκονταν όλοι οι οπαδοί της υφαλοκρηπίδας, ακαδημαϊκοί και δημοσιογράφοι, όταν το 2004 ο Τάσσος Παπαδόπουλος ανακήρυξε την ΑΟΖ;

Έπρεπε να παρέμβουν τότε και να του πουν «Κύριε Πρόεδρε γιατί ασχολείστε με την ΑΟΖ; Πετρέλαιο δεν θέλετε να βρείτε; Αυτό βρίσκεται στην υφαλοκρηπίδα και όχι στην ΑΟΖ». Πολύ αργότερα έπρεπε, βέβαια, να παρέμβουν όταν οι Ισραηλινοί και οι Κύπριοι συζητούσαν για την οριοθέτηση της ΑΟΖ, μια και ήθελαν να αρχίσουν έρευνες για υδρογονάνθρακες και να τους χλευάσουν «είστε άσχετοι γιατί, για να εξερευνήσετε τον ορυκτό σας πλούτο, πρέπει να κάνετε οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και όχι ΑΟΖ!» Είναι οι ίδιοι που όχι μόνο αγνοούν την αξία της ΑΟΖ, αλλά προσπαθούν να μας πείσουν ότι το Ισραήλ και η Κύπρος κακώς προχώρησαν σε οριοθέτηση της ΑΟΖ και έχουν απεμπολήσει τα εθνικά τους συμφέροντα μια και αγνόησαν την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.

Εκείνο που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση και θλίψη είναι το γεγονός ότι οι ακαδημαϊκοί και οι δημοσιογράφοι, που είναι οπαδοί της υφαλοκρηπίδας, έμμεσα επικροτούν την θέση της Τουρκίας, που επιμένει ότι η υφαλοκρηπίδα είναι το ζητούμενο και για πάνω από 35 χρόνια τώρα επιμένει να συζητά με την Ελλάδα μόνο το θέμα της υφαλοκρηπίδας και να μη θέλει να κουβεντιάσει το θέμα της ΑΟΖ.

Γιατί αγνοούν ότι η Τουρκία δεν υπέγραψε και δεν επικύρωσε τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας λόγω της ύπαρξης της ΑΟΖ; Ηλθε η ώρα αυτοί οι αναλυτές να αναγνωρίσουν τη λανθασμένη προσέγγιση τους και να συνταχθούν με την μόνη επωφελή για τα εθνικά συμφέροντα στάση, δηλαδή της ανακήρυξης και οριοθέτησης της ελληνικής ΑΟΖ.

Ο καθηγητής Θεόδωρος Καρυώτης (φωτογραφία από το προσωπικό του αρχείο)

Πηγή: Αντίο ΑΟΖ: Η μεγάλη ευκαιρία για την ανακήρυξή της (και την Ελλάδα) χάθηκε την τραγική νύχτα των Ιμίων http://mignatiou.com/2017/03/antio-aoz-i-megali-efkeria-gia-tin-anakirixi-tis-chathike-tin-tragiki-nichta-ton-imion/

Ο αποτυχημένος πετρελαϊκός πόλεμος της Σαουδικής Αραβίας

Από

anixneuseis

March 21, 2017

Γιατί οι ημέρες της κυριαρχίας της στην αγορά έχουν τελειώσει

Nicholas Borroz και Brendan Meighan foreignaffairs.gr

15/03/2017

Περίληψη:

Η στρατηγική της Σαουδικής Αραβίας κατά την διάρκεια του πολέμου της πετρελαϊκής παραγωγής ήταν να αφήσει τις κάνουλες ανοιχτές με την ελπίδα ότι κάτι τέτοιο θα υπονόμευε δύο άλλους παραγωγούς: Το Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο NICHOLAS BORROZ είναι σύμβουλος στρατηγικών πληροφοριών.
Ο BRENDAN MEIGHAN είναι μακροοικονομικός αναλυτής. Αμφότεροι εδρεύουν στην Ουάσιγκτον.

Η εξελισσόμενη επίσκεψη του Σαουδάραβα βασιλιά Salman στην Ασία [1], μέσω της οποίας ελπίζει να προσελκύσει ιαπωνικές και κινεζικές επενδύσεις στην Σαουδική Αραβία, είναι άλλη μια ένδειξη του πόσο επικεντρωμένη είναι η χώρα στην μεταρρύθμιση της οικονομίας της. Αυτό το ταξίδι, μαζί με μια σειρά από δημοσιονομικές αλλαγές στην χώρα και την επικείμενη αρχική δημόσια προσφορά (IPO) της Saudi Aramco, της εθνικής εταιρείας πετρελαίου και φυσικού αερίου της χώρας, υπογραμμίζουν ότι το βασίλειο αναγνωρίζει την ανάγκη να ξεφύγει από την εξάρτηση από το πετρέλαιο [2] -μια συνειδητοποίηση που ήρθε ως αποτέλεσμα των αποτυχημένων πολιτικών από το 2014 ως το 2016 οι οποίες ανάγκασαν το Ριάντ να αποδεχθεί το γεγονός ότι οι ημέρες της κυριαρχίας του στις αγορές πετρελαίου έχουν τελειώσει [3].

Η στρατηγική της Σαουδικής Αραβίας κατά την διάρκεια του πολέμου της [πετρελαϊκής] παραγωγής ήταν να αφήσει τις κάνουλες ανοιχτές με την ελπίδα ότι κάτι τέτοιο θα υπονόμευε δύο άλλους παραγωγούς: Το Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Ιράν απολάμβανε πάντα μια λανθάνουσα ικανότητα να αποσπά τον έλεγχο της αγοράς από την Σαουδική Αραβία, αλλά οι εξοντωτικές διεθνείς κυρώσεις το εμπόδιζαν να το πράττει. Μετά την πυρηνική συμφωνία, όμως, η απειλή για το βασίλειο αυξήθηκε. Ταυτόχρονα, η αμερικανική βιομηχανία πετρελαίου παρουσίασε μια νέα πρόκληση. Έως το 2015, μετά από μια δεκαετία τεχνολογικών καινοτομιών, συμπεριλαμβανομένων [4] της χρήση ασύρματων σεισμολογικών δοκιμών και της αυτοματοποίησης διαφόρων λειτουργιών άντλησης πετρελαίου, διεκδίκησε [5] το σκήπτρο του παγκόσμιου ηγέτη [της πετρελαϊκής] παραγωγής από την Σαουδική Αραβία.

Αντιμετωπίζοντας ένα μειούμενο μερίδιο αγοράς, το Ριάντ αρνήθηκε [6] να περικόψει την παραγωγή πετρελαίου. Αντ’ αυτού επέλεξε [7] την αύξηση της παραγωγής το 2016 –θέτοντας νέα ρεκόρ στα παραγωγικά του επίπεδα- για να κρατήσει την παγκόσμια προσφορά υψηλά και τις τιμές χαμηλά. Με τον τρόπο αυτό, το Ριάντ πόνταρε ότι θα μπορούσε να επιβιώσει με αυτές τις συμπιεσμένες τιμές αφού διέθετε μισό τρισεκατομμύριο δολάρια σε συναλλαγματικά αποθέματα, ενώ οι ανταγωνιστές του στις ΗΠΑ και το Ιράν με την σειρά τους θα αντιμετώπιζαν τόση οικονομική πίεση που θα υπέκυπταν. Αυτή ήταν μια σημαντική απόκλιση [8] από την στρατηγική της Σαουδικής Αραβίας κατά το παρελθόν, η οποία συνήθως ευνοούσε την περικοπή της παραγωγής για να ρυθμίζει την προσφορά και να διατηρεί τις τιμές αυξημένες.

Ο πόλεμος της [πετρελαϊκής] παραγωγής του βασιλείου είχε μεγάλο κόστος. Η προκύπτουσα πτώση της τιμή του πετρελαίου πλήγωσε [9] τα σαουδικά οικονομικά˙ μεταξύ 2014 και 2016, τα σαουδικά [συναλλαγματικά] αποθέματα μειώθηκαν από 746 δισεκατομμύρια δολάρια σε 536 δισεκατομμύρια δολάρια –με έναν ρυθμό που θα είχε αδειάσει εντελώς ταμεία του βασιλείου σε μισή δεκαετία. Η πτώση των εσόδων από το πετρέλαιο, σε συνδυασμό με το κόστος ενός πολέμου στην Υεμένη και ένα γενναιόδωρο σύστημα επιδοτήσεων και χαμηλής φορολογίας, οδήγησε σε μια μη βιώσιμη κατάσταση. Γι’ αυτό δεν εξεπλάγη κανένας όταν το Ριάντ κήρυξε κατάπαυση του πυρός στον πετρελαϊκό πόλεμό του πέρσι, συμφωνώντας με άλλα μέλη του ΟΠΕΚ να μειώσουν την παραγωγή.

Η σαουδική υπερπαραγωγή θα μπορούσε να αξίζει τον κόπο αν είχε αφήσει νοκ-άουτ το Ιράν ή τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά αντ ‘αυτού, η Σαουδική Αραβία ήταν το κύριο θύμα. Λαμβάνοντας υπόψη το πόσο σοβαρές ήταν οι κυρώσεις στο Ιράν, το Ιράν ήταν υποχρεωμένο να επωφελείται από τις οποιεσδήποτε εξαγωγές πετρελαίου, ανεξάρτητα από το πόσο χαμηλές έγιναν οι τιμές του πετρελαίου. Και παρά το κόστος από τις χαμηλές τιμές των Αμερικανών παραγωγών σχιστολιθικού πετρελαίου, οι [Ιρανοί] παραγωγοί συνέχισαν να έχουν ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, λόγω της κορυφαίας εξορυκτικής τεχνολογίας τους. Αν μη τι άλλο, η πίεση των χαμηλών τιμών ώθησε τους παραγωγούς των ΗΠΑ να επικεντρωθούν ακόμη πιο εντατικά στην μείωση του κόστους, την αυτοματοποίηση και την αύξηση της συνολικής απόδοσης για να μειώσουν την τιμή εξισορρόπησης [των δαπανών με τα έσοδα].

Οι Αμερικανοί παραγωγοί είναι πολύ πιο μπροστά από τους ομολόγους τους σε πολλά μέρη του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι για κάποιο χρονικό διάστημα οι Αμερικανοί ειδικοί ανέπτυσσαν νέες τεχνολογίες, έτσι ώστε οι Αμερικανοί παραγωγοί να μπορούν να παίρνουν περισσότερο πετρέλαιο από τις δραστηριότητές τους στο εξωτερικό. Οι ειδικοί αυτοί έχουν πλέον στρέψει τις τεχνολογίες τους προς τα μέσα. Οι ΗΠΑ έχουν γίνει ένα από τα επίκεντρα της τεχνολογικής καινοτομίας για την οριζόντια διάτρηση και ρηγμάτωση. Αυτός είναι ο λόγος που η Saudi Aramco έχει ιδρύσει [10] ένα ερευνητικό κέντρο στο Χιούστον για να ερευνήσει την χρήση μη συμβατικής παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η Σαουδική Αραβία, βέβαια, δεν είναι τόσο τυχερή. Η ανάπτυξή της επιβραδύνεται [11] και ο δείκτης του χρέους της προς το οικονομικό προϊόν της αυξάνεται. Για τους λόγους αυτούς, το κόστος δανεισμού της Σαουδικής Αραβίας αυξάνεται˙ η Fitch, η Standard & Poors και η Moody’s, όλες υποβάθμισαν την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας το 2016. Ως αποτέλεσμα των οικονομικών δυσχερειών της, η Σαουδική Αραβία έχει έκτοτε προσπαθήσει να στηρίξει την οικονομία της με διάφορους τρόπους. Ένα πρωτοφανές μέτρο είναι η δημόσια εγγραφή για το 5% της Saudi Aramco –που θα προωθηθεί το επόμενο έτος και κατά πάσα πιθανότητα θα είναι η μεγαλύτερη δημόσια εγγραφή στην ιστορία. Στο ταξίδι του στην Ασία, ο Σαλμάν επιδιώκει να προσελκύσει επενδυτές για την δημόσια εγγραφή, και το Χρηματιστήριο του Χονγκ Κονγκ παλεύει για να είναι αυτό που θα φιλοξενήσει το γεγονός. Το Χονγκ Κονγκ, λόγω της σύνδεσής του με την κινεζική αγορά, θα χρησιμεύσει ως γέφυρα μεταξύ της Saudi Aramco και των με βαθιές τσέπες επενδυτών της ηπειρωτικής Κίνας.

Οι εγχώριες δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις είναι εξίσου πρωτόγνωρες. Περιλαμβάνουν [12] αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης και των τελών βίζας για τους ομογενείς, περικοπές των επιδοτήσεων για το νερό και τα ενεργειακά προϊόντα, καθώς και τη μείωση του αριθμού των δημοσίων έργων στους τομείς των μεταφορών, της στέγασης και της υγείας. Και ίσως το πιο φανταστικό απ’ όλα, η Σαουδική Αραβία έχει ένα σχέδιο για να γυρίσει [13] από το 354 ημερών ισλαμικό σεληνιακό ημερολόγιο στο 365 ημερών Δυτικό Γρηγοριανό ημερολόγιο, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να κερδίσει 11 περισσότερες ημέρες εργασίας από τους εργαζομένους χωρίς αύξηση των ετήσιων αποδοχών τους.

Ακόμη και πριν βουτήξουν οι τιμές του πετρελαίου, η Σαουδική Αραβία είχε ήδη επίγνωση του γεγονότος ότι στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον θα έπρεπε να βάλει σε τάξη τα δημοσιονομικά της [14] και να διαφοροποιήσει την οικονομία της. Γι’ αυτό είχε πιέσει να αναπτυχθούν νέοι τομείς εκτός του πετρελαίου όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ακόμα και η γαλακτοκομία. Μέχρι πρόσφατα, κινείτο με έναν αναμφισβήτητα βαριεστημένο ρυθμό, αλλά αυτό που έδειξε ο πόλεμος του πετρελαίου είναι ότι η αργή αλλαγή δεν αποτελεί πλέον επιλογή.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/saudi-arabia/2017-03-13/saudi-ar…

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.foreignaffairs.com/articles/east-asia/2017-03-06/why-king-sa…
[2] https://www.foreignaffairs.com/articles/saudi-arabia/2017-01-05/can-moha…
[3] https://www.foreignaffairs.com/articles/saudi-arabia/2016-05-24/saudi-ar…
[4] https://www.nytimes.com/2017/02/19/business/energy-environment/oil-jobs-…
[5] http://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-revie…
[6] http://www.reuters.com/article/us-oil-meeting-kemp-idUSKCN0XF2AR
[7] https://www.ft.com/content/42a0811c-5ee3-11e6-a72a-bd4bf1198c63
[8] https://www.bloomberg.com/news/articles/2015-12-09/shale-doesn-t-swing-o…
[9] http://atlas.media.mit.edu/en/profile/country/sau/
[10] http://oilprice.com/Energy/Crude-Oil/The-Crude-Crash-Has-Created-Oils-Te…
[11] https://www.bloomberg.com/news/articles/2016-04-25/life-after-oil-charts…
[12] http://money.cnn.com/2016/12/27/news/economy/saudi-arabia-budget-balance…
[13] http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/saudi-arabia-calenda…
[14] https://www.foreignaffairs.com/articles/persian-gulf/2016-10-24/gulf-als…

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Το τουρκικό στράτευμα μετά το πραξικόπημα

Από

anixneuseis

March 21, 2017

Ιδεολογικές, οργανωτικές, θεσμικές και επιχειρησιακές διεργασίες

Νικόλαος Παούνης

Τουρκικές ένοπλες δυνάμεις και μέλη του Ελεύθερο Συριακού Στρατού στο χωριό Baza’a, λίγο έξω από την πόλη al-Bab στην Συρία, στις 4 Φεβρουαρίου 2017. REUTERS/Khalil Ashawi

Περίληψη:

Σε βάθος 5 έως 8 ετών αναμένεται να ομαλοποιηθεί η κατάσταση στον τουρκικό στρατό, να επανέλθει η συνοχή, και δη υπό το ιδεολογικό πρίσμα των αρχών του νεο-Οθωμανισμού. Δηλαδή θα συγκροτηθεί ένα ιδεολογικά «νέο» στράτευμα, το οποίο θα εμφορείται από εθνικιστικές και φιλο-ισλαμικές πεποιθήσεις.

Ο ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΟΥΝΗΣ είναι Βαλκανιολόγος, Διεθνολόγος Msc. foreignaffairs.gr

Οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις αποτελούν τον δεύτερο ισχυρότερο στράτευμα του ΝΑΤΟ και εντάσσονται στις 10 ισχυρότερες πολεμικές μηχανές παγκοσμίως. Εφόσον ολοκληρωθεί απρόσκοπτα το τρέχον εξοπλιστικό πρόγραμμα, αναμένεται να ανέλθουν στην κλίμακα της παγκόσμιας κατάταξης έτι περαιτέρω.

Στις 15 Ιουλίου 2016 εκδηλώθηκε πραξικόπημα με την ευρέως γνωστή κατάληξη. Στην διάρκεια του πραξικοπήματος έλαβαν μέρος ελάχιστα στρατιωτικά μέσα (για παράδειγμα από τα 278 μαχητικά ενεπλάκησαν 6 έως 8, και από τα 7 ιπτάμενα τάνκερ μόλις ένα) [1]. Τούτο αναιρεί την κυρίαρχη αντίληψη στην Ελλάδα περί μαζικής συμμετοχής των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στην κίνημα των στασιαστών του παρελθόντος Ιουλίου.

Το πραγματικό πλήγμα αφορά την μαζική «κάθαρση» έμπειρων και καταρτισμένων στελεχών από τις τάξεις των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στην οποία επιδόθηκε το τουρκικό κράτος μεταγενέστερα. Το επίπεδο επαγγελματικής στελέχωσης μειώθηκε από το 45% στο 42%, ενώ περισσότεροι από 140 ανώτατοι αξιωματικοί προφυλακίστηκαν. Μεγάλη απώλεια υπέστη η πολεμική αεροπορία σε αριθμό αξιόμαχων χειριστών (αποτάχθηκαν 550 πιλότοι με σχετικά Διατάγματα) [2], κατάσταση η οποία άρχισε σταδιακά να βελτιώνεται ελαφρώς, από τις αρχές του έτους. Οι επιπτώσεις στο ηθικό, στην ικανότητα σχεδιασμού και διεξαγωγής επιχειρήσεων των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων προς το παρόν είναι αδιαμφισβήτητες. Αναλυτικά παρατίθεται σχετικός πίνακας:

Παράλληλα αποτάχθηκαν 16.000 σπουδαστές από τα φυτώρια των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, δηλαδή από τις Στρατιωτικές Ακαδημίες (Harp Akademileri), από τη Στρατιωτική Ακαδημία Ιατρικής (Gülhane Askeri Tip Akademisi), και τα Στρατιωτικά Γυμνάσια (Maltepe, Işıklar, Kuleli). Επίσης, ιδρύεται Διακλαδικό Πανεπιστήμιο Εθνικής Άμυνας το οποίο θα αντικαταστήσει το σύνολο των Στρατιωτικών Σχολών, ενώ ο έλεγχος της Ιατρικής Ακαδημίας μεταβιβάστηκε στο Υπουργείο Υγείας.

Οι θεσμικές μεταβολές αφορούν την αποδυνάμωση του Τουρκικού Γενικού Επιτελείου μέσω της ένταξης και υπαγωγής των Διοικήσεων της Στρατοχωροφυλακής (Jandarma) και της Ακτοφυλακής (Sahil Güvenlik) στο Υπουργείο των Εσωτερικών, της μεταβίβασης επιχειρησιακών αρμοδιοτήτων από τους Αρχηγούς των Επιτελείων στον πολιτικό τους προϊστάμενο, της δυνατότητας στρατιωτικής εκπροσώπησης στο εξωτερικό από αξιωματούχους μη έχοντες την στρατιωτική ιδιότητα, της μεταβολής στην σύνθεση του Στρατιωτικού Συμβουλίου (αρμόδιο για προαγωγές, κρίσεις κ.ο.κ.), του περιορισμού των αρμοδιοτήτων της στρατιωτικής Δικαιοσύνης υπέρ των πολιτικών δικαστηρίων κ.α.

Το επίκεντρο των αλλαγών του οργανωτικού πλαισίου αφορά τη μεταστάθμευση μονάδων από τα δύο μείζονα αστικά κέντρα προς την περιφέρεια (παρόμοιες αλλαγές παρατηρήθηκαν στην Ελλάδα μετά την αποκατάσταση του δημοκρατικού πολιτεύματος). Η 4η A.J.U. (Mürted) της οποίας αεροσκάφη συμμετείχαν στο πραξικόπημα, παρέδωσε τα μαχητικά της σε άλλες αεροπορικές βάσεις, και ανέστειλε τη λειτουργία της. H 28η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία Πεζικού μεταστάθμευσε 140 χλμ. βορειοανατολικά της Άγκυρας (Çankırı), ενώ το Κέντρο Εκπαίδευσης Τεθωρακισμένων μετακινήθηκε από την πρωτεύουσα στην περιοχή Burdur. Οι Σχηματισμοί της Κωνσταντινούπολης παρέδωσαν τα οπλικά τους συστήματα σε έτερους (π.χ. Tekirdağ, Ulaş, Kahramanmaraş), ενώ η ενεργός δράση της Τουρκικής Αεροπορίας Στρατού (1ο Σύνταγμα) τη νύχτα του πραξικοπήματος υπήρξε γεγονός καταλυτικής σημασίας ώστε να αποφασιστεί η πλήρης μεταφορά των εγκαταστάσεων από το Güvercinlik στην Isparta.

Το τελευταίο εξάμηνο λαμβάνει χώρα μια «ιδεολογική διεργασία», ουσιαστικά μια αναμόρφωση της ιδεολογικής ταυτότητας του συνόλου της τουρκικής κοινωνίας, με κύρια χαρακτηριστικά τον συντηρητισμό και τον εθνικισμό. Το γεγονός αυτό δίνει ερμηνείες και για το εσωτερικό πολιτικό παρασκήνιο (συμπόρευση των AKP και MHP εν όψει του κρίσιμου δημοψηφίσματος της 17ης Απριλίου).

Την παρούσα χρονική στιγμή στους κόλπους του τουρκικού στρατεύματος εξαρθρώνονται τα κεμαλικά στοιχεία με την κατηγορία ότι πρόσκεινται ιδεολογικά στον Fethullah Gülen, και αντικαθίστανται από τους «Ερντογανικούς» ή «μετα-κεμαλιστές» ή ακριβέστερα «νεο-Οθωμανιστές» στρατιωτικούς. Όμως η διαδικασία αυτή δεν θα είναι αέναη. Σταδιακά αναμένεται να ομαλοποιηθεί η κατάσταση (σε βάθος 5-8 ετών), να επανέλθει η συνοχή, και δη υπό το ιδεολογικό πρίσμα των αρχών του νεο-Οθωμανισμού. Δηλαδή θα συγκροτηθεί ένα ιδεολογικά «νέο» στράτευμα, το οποίο θα εμφορείται από εθνικιστικές και φιλο-ισλαμικές πεποιθήσεις. Σε συνδυασμό με την απόκτηση πολεμικής εμπειρίας στο μέτωπο της Συρίας, στην διάρκεια του αγώνα καταστολής του κουρδικού κινήματος, αλλά και κατά τις κοινές νατοϊκές δραστηριότητες, αναμένεται σχετικά μακροπρόθεσμα να συγκροτηθεί ένα ακόμα πιο συμπαγές από κάθε άποψη στράτευμα, εμπειροπόλεμο και άρτια εξοπλισμένο [3].

ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΡΙΑ

Η επιχείρηση Ασπίδα του Ευφράτη (Euphrates Shield) στην βόρεια Συρία άρχισε να υλοποιείται σαράντα ημέρες μετά το περίφημο πραξικόπημα. Στις εγχώριες αναλύσεις κυριάρχησε η παραφιλολογία περί τουρκικού ολέθρου στην Συρία, καίτοι τα στοιχεία συνηγορούσαν σε μια σχετικά ικανοποιητική επίδοση των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (Türk Silahlı Kuvvetleri) στο μέτωπο της Συρίας. Πρωτίστως να επισημανθεί ότι η τουρκική επιχείρηση αφορά έναν «υβριδικό» πόλεμο (Hybrid Warfare), καθόσον συγκεντρώνει στοιχεία συμβατικής και μη συμβατικής σύγκρουσης, ήτοι οι μεσαίας έντασης συμβατικές εχθροπραξίες, διεξάγονται σε συνδυασμό με τακτικές και στοιχεία ανταρτοπόλεμου και αντι-ανταρτοπόλεμου, ενώ παράλληλα εκπληρώνει τις προϋποθέσεις να εκληφθεί και ως μια «Πολύχωρική Σύρραξη» (multi-domain battle) διότι παραλλήλως εφαρμόζονται πολλαπλές επιχειρήσεις σε ολόκληρο το φάσμα βάσει της διατιθέμενης στρατιωτικής δυνατότητας, των μεθόδων και τακτικών όπως κυβερνοπόλεμος, ψυχολογικές επιχειρήσεις, διαστημικές εφαρμογές (τομέας λήψης και διαβίβασης πληροφοριών) [4].

Η Τουρκία εξαπέλυσε την εν λόγω επιχείρηση κάνοντας χρήση των διατάξεων του Άρθρου 51 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών περί «Νόμιμης Άμυνας», επικαλούμενη την ασφάλεια των πολιτών της, εξαιτίας των δεκάδων επιθέσεων κατά τουρκικών οικισμών που σημειώθηκαν από το συριακό έδαφος [5].

Πιο συγκεκριμένα η Τουρκία μέσα σε διάστημα επτά εβδομάδων δημιούργησε ένα προγεφύρωμα συνολικού πλάτους 90 χλμ. (από την πόλη Cerablus έως την A’zaz), και βάθους περί τα 50 χλμ. (Kilis-Al Bab), απελευθερώνοντας 230 οικισμούς, και εμπλέκοντας ελάσσων αριθμό στρατιωτικών δυνάμεων (περίπου 1.500 άνδρες) σε συνεργασία με τους μαχητές του Ελεύθερου Συριακού Στρατού (FSA) [6].

Αν και η Euphrates Shield είναι μια διακλαδική επιχείρηση, η περιορισμένη εμπλοκή ελικοπτέρων (ενεπλάκησαν ελάχιστα Blackhawk κυρίως για αεροδιακομιδές τραυματιών), δεικνύει μια νέα αντίληψη ως προς τη χρήση των χερσαίων δυνάμεων τουλάχιστον σε μάχες εντός ημιαστικών και αστικών περιοχών. Η νέα αυτή φιλοσοφία έγκειται στην αποτελεσματική χρήση της στρατιωτικής ισχύος, δίνοντας έμφαση στα χερσαία μικτά τακτικά συγκροτήματα, για την επίτευξη στρατηγικών σκοπών. Παραλλήλως και σύμφωνα με τα προειρημένα, εξελίσσεται ο «πολυφασματικός» πόλεμος.

Τουρκικό F-4 πετά πάνω από έναν μιναρέ αφότου απογειώθηκε από την βάση Ιντσιρλίκ στα Άδανα της Τoυρκίας, στις 12 Αυγούστου του 2015. REUTERS/Murad Sezer
————————————————————————-

Η τουρκική αεροπορία εκτέλεσε πληθώρα αναγνωρίσεων και προσβολών ακριβείας κατά των υποδομών του ISIS, απέφυγε όμως τις αποστολές Εγγύς Αεροπορικής Υποστήριξης. Η Türk Hava Kuvvetleri έπληξε 1.200 στόχους υποδομής του ISIS με ποσοστό ευστοχίας που άγγιξε το 90-92% (δηλαδή οι ανατεθείσες αποστολές εκτελέστηκαν άπαξ, και δεν απαιτήθηκε επαναληπτική προσβολή). Αξιοσημείωτη παρατήρηση, η εφαρμογή σύγχρονων τακτικών συλλογής πληροφοριών, κατάδειξης στόχων και προσβολής σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα η επίθεση υποστηρίχθηκε από κλασσικές μεθόδους ψυχολογικών επιχειρήσεων μεν, νέες εφαρμογές δε (π.χ. ηλεκτρονικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης), ώστε να επιτευχθεί ταχύτερα ο αντικειμενικός σκοπός.

Αξιοσημείωτο γεγονός ότι η Τουρκία ανέπτυξε ανθρωπιστική δράση (υπό την έννοια ότι διασφάλισε την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, και επαναλειτούργησε σχολικές και νοσοκομειακές μονάδες). Η παρουσία του τουρκικού στρατού περιόρισε ακόμη και τα φαινόμενα ένοπλων συγκρούσεων μεταξύ φατριών (κυρίως για το μονοπώλιο δραστηριοτήτων λαθρεμπορίου), που λάμβανε χώρα στην διάρκεια του συριακού εμφυλίου. Σύντομα όμως θα πρέπει να προχωρήσει στην δημιουργία ενιαίων δομών και στην σταδιακή μεταβίβαση εξουσιών, κοινώς να εργαστεί προς την κατεύθυνση της οργάνωσης του κράτους στην περιοχή.
Όμως, η επιχείρηση «Fırat Kalkanı», πρωτίστως δημιούργησε τις απαραίτητες προϋποθέσεις ανάδειξης της Τουρκίας σε βασικό συνομιλητή στην υπό εξέλιξη διαπραγμάτευση για το μέλλον της Συρίας, με στόχο την διασφάλιση της τουρκικής εδαφικής ακεραιότητας, και δευτερευόντως συνέβαλε στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και το γοήτρου των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων.

Από τις 24 Αυγούστου και εξής η Τουρκία φόνευσε περισσότερους από 1.830 (2.200 σύμφωνα με το τουρκικό επιτελείο) μαχητές του Ισλαμικού Κράτους (Daesh), και 310-370 Κούρδους των Μονάδων Πολιτοφυλακής (YPG) [7]. Η Τουρκία απώλεσε 65 στρατιώτες, κυρίως στη μάχη πέριξ και εντός της πόλεως Al Bab (λόφος Aqil), ενώ ο FSA έχασε τουλάχιστον 400 στρατιώτες.

Η ΜΑΧΗ ΚΑΙ Η ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ AL BAB

Το τρίτο δεκαήμερο του Δεκέμβρη οι τουρκικές δυνάμεις αφίχθησαν στα περίχωρα της πόλης Al Bab την οποία και πολιόρκησαν. Στη διάρκεια της δίμηνης πολιορκίας ο τουρκικός στρατός απώλεσε περί τα 12 άρματα μάχης (10 Leo2A4, 2 M-60T), και 5 APC (τεθωρακισμένα μεταφοράς προσωπικού) [8]. Ποιά τα πραγματικά αίτια για την «κωλυσιεργία» στην προειρημένη περίπτωση;

Οι ερμηνείες για την τουρκικό «τέλμα» σχετίζονται με πολυποίκιλους παράγοντες κυρίως στρατιωτικής αλλά και διπλωματικής φύσεως. Πρωτίστως η μάχη στην Al Bab αφορά μορφή αγώνα M.O.U.T. [9] όπερ μεθερμηνευόμενον εστί κατεξοχήν περίπτωση μάχης με αναμενόμενο υψηλό ποσοστό απωλειών. Τούτη η μορφή αγώνος αναμένεται να απαντάται συχνότερα στο μέλλον, εξαιτίας της μετακίνησης πληθυσμιακών μαζών προς τα αστικά κέντρα.

Σύμφωνα με αμερικανικές αναλύσεις το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίστηκε στον τομέα έγκαιρης συλλογής πληροφοριών, που σχετίζονταν με τις πραγματικές θέσεις των μαχητών του ISIS [10]. Η κατάσταση δυσχεράνθηκε έτι περαιτέρω καθώς η περιοχή ήταν νεφοσκεπής και ομιχλώδης για μεγάλο χρονικό διάστημα, περιορίζοντας την αποτελεσματικότητα των αεροπορικών αναγνωρίσεων. Ο ίδιος λόγος αύξησε τον κίνδυνο για πλήγμα από φίλια πυρά, περιορίζοντας εν τέλει και τις αποστολές αεροπορικής υποστήριξης. Παράλληλα, το ISIS εμφανίστηκε εξαιρετικά οργανωμένο για μάχη εντός του συγκεκριμένου αστικού οικισμού, έχοντας δημιουργήσει μια οργανωμένη αμυντική τοποθεσία, με τη μορφή ακόμη και υπόγειων σηράγγων (κατά τα πρότυπα της Hezbollah στο Ν. Λίβανο), οι οποίες εξασφάλισαν υψηλή κινητικότητα στους εξτρεμιστές, παρά τον όγκο πυρός που εξαπέλυσε το τουρκικό πυροβολικό και η αεροπορία. Οι φίλιες αντιλήψεις μερίδας του πληθυσμού της Al Bab προς το ISIS, επηρέασαν θετικά την λογιστική αυτοτέλεια της οργάνωσης. Η χρήση αντιαρματικών πυραύλων (ATGM’s), μείωσε την πρόθεση εμπλοκή των αρμάτων μάχης εντός του αστικού ιστού, ενώ οι αιφνιδιαστικές επιθέσεις τύπου VBIED δημιούργησαν πρόβλημα στον σχεδιασμό, στην οργάνωση και εν τέλει στο ηθικό των πολιορκητών [11].

Εν κατακλείδι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις και ο Ελεύθερος Συριακός Στρατός ανέκτησαν πλήρως τον έλεγχο των προαστίων και της πόλης, εκκαθαρίζοντας την περιοχή από τα εξτρεμιστικά στοιχεία.

Η διπλωματική διάσταση στην «καθήλωση» πέριξ της Al Bab, σχετίζεται με την ανάληψη της προεδρίας των ΗΠΑ από τον κο Trump, του οποίου τις προθέσεις επιθυμούσε να διερευνήσει πρωτίστως η Άγκυρα.

Η ΕΜΠΛΟΚΗ ΣΤΗΝ AL RAQQAH

Τα ερωτήματα που έπονται αφορούν το «τι δέον γενέσθαι» με την τουρκική παρουσία στο κυβερνείο του Allepo, τον χρόνο παραμονής στην περιοχή, και φυσικά την επόμενη κίνηση στην συριακή σκακιέρα.

Η Τουρκία επιμένει και πιέζει τους λοιπούς βασικούς δρώντες, προκειμένου να εγκρίνουν τη συμμετοχή της στην υπό σχεδίαση επιχείρηση απελευθέρωσης της Al Raqqah [12]. Παράλληλα, ζητά την εξαίρεση των δυνάμεων του YPG από την ίδια επιχείρηση [13], διότι σε αντίθετη περίπτωση θα θέσει περιορισμούς στην χρήση του εθνικού εναερίου χώρου, και των ζωτικής σημασίας αεροπορικών εγκαταστάσεων του Incirlik (10uncu Ana Jet Üs) [14].

Σε περίπτωση εμπλοκής στην Ράκκα, κατά την προσωπική μου εκτίμηση, η Τουρκία θα ακολουθήσει την πορεία Akçakale-Al Mushayrfah-Al Raqqah. Η προλεγόμενη διαδρομή ευνοεί την Τουρκία από τακτικής και στρατηγικής απόψεως. Αφενός διότι το έδαφος συμβάλλει στην κίνηση μηχανοκίνητων σχηματισμών, αφετέρου διότι η απόσταση μεταξύ Akçakale – Al Raqqah είναι περίπου 83 χιλιόμετρα, εν αντιθέσει με την διαδρομή Al Bab-Al Raqqah που απέχουν περί τα 145 χλμ. Επιπλέον, στην πρώτη περίπτωση οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις παρακάμπτουν τις γραμμές επαφής των κυβερνητικών δυνάμεων της Συρίας, οι οποίες αναπτύσσονται από τις αρχές Φεβρουαρίου στα νότια της πόλης Manbij.

Ωστόσο, η κύρια επιδίωξη της Τουρκίας στην περίπτωση αυτή, σχετίζεται με την ουσιαστική κατάλυση του Αυτόνομου Κουρδικού Κράτους της Rojava, καθότι συνεπάγεται εισβολή και δημιουργία δεύτερου προγεφυρώματος στο καντόνι της Kobani, και δη 50 χλμ. ανατολικά της εν λόγω πόλης. Σε συνδυασμό με το υπάρχον προγεφύρωμα δυτικά της ακτής του Ευφράτη, το οποίο η Τουρκία προτίθεται να διευρύνει μέχρι την πόλη Manbij αλλά και εντός του καντονιού Afrin (προς Tel Rifaat με το πρόσχημα εκκαθάρισης από στοιχεία των ISIS, YPG και SDF [Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις]), ισοδυναμεί ότι δεν θα υφίσταται κατ’ ουσίαν κουρδική οντότητα, παρά μόνο διάσπαρτοι μεμονωμένοι θύλακες. Στην παραπάνω περίπτωση αυξάνεται η πιθανότητα επαφής και εμπλοκής με τις κρατικές δυνάμεις του καθεστώτος της Δαμασκού, ενώ αξιοσημείωτη παρατήρηση αποτελεί το γεγονός ότι οι κουρδικές δυνάμεις (σε συνεργασία με τις «μικτές πολυεθνικές» SDF) που σταθμεύουν νοτίως του ποταμού Sajur και «φράσσουν» την πρόσβαση προς την Manbij, έχουν οργανώσει μια ισχυρή αμυντική τοποθεσία.

Όπως προαναφέρθηκε, η υλοποίηση των τουρκικών προθέσεων είναι άμεσα συνυφασμένη με τους σχεδιασμούς των δύο βασικών δρώντων στην Συρία και κυρίως των ΗΠΑ. Τυχόν τουρκική προέλαση προς την Manbij θα καθυστερούσε την απελευθέρωση της Al Raqqah διότι σημαντικός αριθμός στρατευμάτων του YPG θα αποχωρούσε από την δεύτερη πόλη, με στόχο να υπερασπιστεί την πρώτη. Οι ΗΠΑ δεν προτίθενται να αποδεχτούν μια τέτοια εξέλιξη, τουναντίον δείχνουν να προνοούν την επίσπευση δημιουργίας ομόσπονδης αυτοδιοίκητης κουρδικής οντότητας, παρέχοντας οπλισμό και τεθωρακισμένα οχήματα προς τους μαχητές του YPG. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι μυστικές επαφές του Γερουσιαστή και πρώην υποψηφίου για την προεδρία των ΗΠΑ, John McCain, με το κουρδικό στοιχείο στο Qamishli (πρωτεύουσα του συριακού Κουρδιστάν). Κατά συνέπεια, το αίτημα της Τουρκίας περί εμπλοκής στην απελευθέρωση της Ράκκα, προσωρινά τουλάχιστον παραπέμπεται στις καλένδες. Μάλιστα η Washington επεξεργάζεται σχέδια προσωρινής τουρκο-κουρδικής «συνύπαρξης» στην περιοχή. Το σενάριο αυτό θεωρείται τουλάχιστον «ευφάνταστο», καθώς τριβές παρατηρούνται ακόμη και ανάμεσα στις κουρδικές οργανώσεις, πολλώ δε μάλλον μεταξύ Τούρκων και Κούρδων [15].

Παράλληλα, η Ρωσία ασκώντας πίεση προς τον κο Erdoğan, κάλεσε το PYD για διαπραγμάτευση σχετικά με το μέλλον της αυτοδιοίκητης ομόσπονδης κουρδικής οντότητας, με την πρόθεση να διαβιβάσει τα σχετικά αιτήματα στην κεντρική διοίκηση της Δαμασκού. Η Τουρκία επιθυμώντας να προσεταιριστεί την Ρωσία, εξήγγειλε την πρόθεση της για την προμήθεια προηγμένων αντιαεροπορικών συστοιχιών S-400, παρά το γεγονός ότι αποτελεί μέλος του ΝΑΤΟ (το εγχείρημα θεωρείται αμφιλεγόμενο εξαιτίας πολιτικών και επιχειρησιακών περιορισμών) [16]. Κοινώς σε κάθε περίπτωση η επόμενη κίνηση της Τουρκίας στην Συρία εξαρτάται απόλυτα από τις αμερικανικές και ρωσικές προθέσεις.

Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο για το μελλοντικό εδαφικό καθεστώς της Συρίας αποτελεί ο ρόλος του Ιράν και η ευρύτερη απόπειρα υπονόμευσης των σουνιτικών δυνάμεων στη Μ. Ανατολή. Το Ιράν ηγείται του σιιτικού τόξου, και παράλληλα απέστειλε μισθοφόρους να βελτιώσουν την επάνδρωση των κυβερνητικών δυνάμεων της Συρίας. Η Τουρκία κατήγγειλε την ιρανική σεχταριστική πολιτική, και προέτρεψε για την ανάσχεση του Περσικού Εθνικισμού. Η Τουρκία επιθυμεί να ηγηθεί του αντίπαλου δέους, δηλαδή των Σουνιτών. Μακροπρόθεσμα, η Τουρκία επιθυμεί να αποσυρθεί από την περιοχή της βόρειας Συρίας, υπό την προϋπόθεση ότι θα ικανοποιηθούν οι αιτιάσεις που άπτονται της εθνικής της ακεραιότητας. Τυχόν πρόωρη αναδίπλωση, εικάζεται ότι θα σηματοδοτούσε την επανεμφάνιση του ISIS στα νότια σύνορα της.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:

[1] Arda Mevlutoglu, Turkish defense journalist.
[2] Διατάγματα υπ. αρ. 668/27/07/16, 670/17/08/16, 677/22/11/16.
[3] Εκτιμήσεις αξιόπιστων αναλυτών οριοθετούν την εν λόγω διαδικασία εντός της τρέχουσας εξαετίας.
[4] Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: Το Αποτέλεσμα της Επιχείρησης Ασπίδα του Ευφράτη (Euphrates Shield). Παούνης Νικόλαος. 31/10/2016.
[5] ibid
[6] Συμμετοχή μιας Ταξιαρχίας Καταδρομών, επίλεκτων τμημάτων «Bordo Bereli», 2-3 τακτικών συγκροτημάτων ίλης (M-60A3 TTS, SABRA, Leo2A4), με την υποστήριξη πυροβολαρχιών TR-300 Kasırga, T-155 Fırtına, 2 Μοιρών F-16C/D CCIP, και UAV τουρκικής κατασκευής Bayraktar. Πρόσφατα μεταφέρθηκαν και ΠΕΠ Τ-122 Sakarya.
[7] Metin Gurcan. www. Al-monitor.com.
[8] Μετά τις συγκεκριμένες απώλειες, ανακοινώθηκε πρόγραμμα αναβάθμισης 200 τουρκικών αρμάτων μάχης (120 SABRA, 40 Leo2A4, 40 TTS), κυρίως στην κατεύθυνση εγκατάστασης συστημάτων ενεργητικής προστασίας (APS). Η Τουρκία παράγει ανάλογο σύστημα, το AKKOR (Aktif Koruma).
[9] Μάχες εντός Αστικού Περιβάλλοντος.
[10] U.S. increases support for Turkish Military operations in Syria. Karren De Yang & Missy Ryan. The Washington Post. 9 Jan.2017.
[11] Επιθέσεις VBIED αφορούν τις τρομοκρατικές ενέργειες με παγιδευμένα οχήματα.
[12] Will Turkey get its way in Raqqa? Metin Gurcan. www. Al-monitor.com. 4 Jan.2017
[13] Η Τουρκία χαρακτηρίζει το YPG ως τρομοκρατική οργάνωση. Η επιθετικότητα της Άγκυρας προς την οργάνωση μπορεί να ερμηνευθεί ως αποτέλεσμα των εδαφικών κερδών που αποκόμισε το YPG στη διάρκεια της μάχης κατά του ISIS, αλλά και εξαιτίας των καλών σχέσεων και επαφών τις οποίες διατηρεί με το PKK.
[14] Incirlik Resti. YPG varsa Incirlik yok. Kiymet Sezer. Yeni Şafak. 01 Mar. 2017.
[15] Κουρδικός Εμφύλιος: Σύγκρουση ΡΚΚ με τους συμμάχους της Άγκυρας Κούρδους του Μπαρτζανί. Mignatiou.com 03 Mar.2017.
[16] Turkey wants to buy Russian S-440 to develop its own missile defense system: https://sputniknews.com/military/201702241051007157-turkey-russia-s400-s…

Palestinians: Abbas’s Empty Promises

Από

pcuser

March 20, 2017

Notably, these calls in favor of an armed struggle against Israel were coming from the streets of Ramallah and not the Hamas-ruled Gaza Strip.
Abbas can make all the promises in the world to the new US envoy. Fulfillment of any of them, however, is a different story altogether.
Abbas knows anyhow that he would never be able to win the support of a majority of Palestinians for any peace agreement he signs with Israel. No Palestinian leader is authorized to offer any concessions to Israel in return for peace.

On the eve of US envoy Jason Greenblatt’s visit to Ramallah last week, hundreds of Palestinians demonstrated in the city, calling on Palestinian Authority (PA) President Mahmoud Abbas to resign. The protesters also condemned the ongoing security cooperation between the PA and Israel.

“Listen, listen to us, Abbas; collect your dogs and leave us alone,” the Palestinian protesters chanted during what has been described as the largest anti-Abbas demonstration in Ramallah in recent years. They also called for the abrogation of the Oslo Accords with Israel, and denounced Abbas as a “coward” and an agent of the Americans.

It is not clear if Greenblatt had been aware of the large anti-Abbas demonstration, which came in protest against PA security forces’ violent crackdown on peaceful demonstrators in Ramallah a few days earlier.

Palestinian Authority President Mahmoud Abbas (right) meets with US envoy Jason Greenblatt (left), in Ramallah, on March 14, 2017. (Image source: NTDTV video screenshot)

At that protest, PA security officers used excessive force to disperse Palestinians who were demonstrating against the PA’s decision to prosecute four Palestinians for illegal possession of weapons. PA security forces arrested — and later released — the four suspects, although they had reportedly planned to carry out an attack against Israelis. One of the suspects, Basel Al-Araj, was killed in an armed clash with Israeli soldiers. (Al-Araj was wanted by Israel for planning an attack on Israelis. When Israeli soldiers surrounded the house where he was hiding, he opened fire from at them before he was killed.)

The killing of Al-Araj and the PA’s decision to prosecute his friends triggered the first protest that was brutally suppressed by the PA security forces. The second demonstration in Ramallah, a few days later, came in response to the excessive use of force by the PA security forces against the protesters.

The protests in Ramallah, the de facto capital of the Palestinians, are yet another sign of growing discontent among Palestinians with Abbas and his autocratic regime. The Palestinians are particularly enraged over the Palestinian Authority’s security coordination with Israel, which is primarily aimed at combating terrorism and preventing Hamas from seizing control over the West Bank.

Yet this was far from a simple a protest against Abbas and his security forces. It was also a rallying cry for pursuing with further vigor the armed struggle against Israel.

“No to peace and no to all the nonsense, we want bullets and rockets,” some of the protesters chanted. Notably, these calls in favor of an armed struggle against Israel were coming from the streets of Ramallah and not the Hamas-ruled Gaza Strip.

The protests also reflect Palestinians’ rejection of the so-called peace process with Israel. In addition to the calls on Abbas to step down, the protesters demanded as well that the PA leadership cancel all agreements with Israel, first and foremost the Oslo Accords.

In other words, Palestinians are trying extremely hard to get their message across: Israel is our enemy, not our peace partner.

In a desperate bid to contain the growing resentment on the Palestinian street, Abbas ordered an inquiry into the police violence against the Ramallah protesters. In that episode, journalists and lawyers, too, were among those who were brutally beaten by Abbas’s security officers.

Still, many Palestinians voiced skepticism about Abbas’s intentions, and pointed out that previous commissions of inquiry into police violence have rarely led to punitive measures against those responsible. “The formation of a commission of inquiry into the police violence is another attempt by Abbas to contain the anger of the Palestinian street and avoid an intifada against his regime,” remarked a Palestinian journalist in Ramallah. “Abbas’s Zionist Palestinian Authority poses a threat to the Palestinian cause.”

As Abbas was meeting with the US envoy, a public opinion poll published in Ramallah showed that a majority of 64% of Palestinians would like to see their president resign. Another 61% of Palestinians expressed dissatisfaction with Abbas’s performance. The poll also found that if presidential elections were held in the West Bank and Gaza Strip today, Hamas leader Ismail Haniyeh would receive the same percentage of votes as Abbas.

None of this — not the protests of rage and not the Palestinians’ expressions of disgust — appears to bother Abbas.

This is a president who seems utterly unconnected to reality — namely that a large number of Palestinians are disillusioned with him and see him as a puppet in the hands of Israel and the US. For now, he does not seem to care what his people think about him. But in the long run, he would never be able to deliver on any peace process with Israel without the backing of his people. Like his predecessor, Yasser Arafat, he does not want to go down in history as a “traitor” who sold out to Israel and the Jews.

Abbas, whose four-year-term term in office expired back in January 2009, is reported to have told the US envoy that a “historic” peace deal with Israel is possible. According to a statement released by the US Consulate in Jerusalem, Abbas also “committed to preventing inflammatory rhetoric and incitement (against Israel).”

So here is a Palestinian leader mouthing off about a “historic” deal with Israel, while only a few hundred meters away his people have made their message of rejection — of him and of peace — clear as a bell.

In a further irony, here is a Palestinian leader talking about preventing incitement while he and his media outlets and senior officials still spearhead a campaign to delegitimize and isolate Israel.

Just this week, Abbas decided to decorate for “bravery” senior UN official Rima Khalaf for publishing a controversial report that accuses Israel of “apartheid.” Khalaf has become a hero in the eyes of many Palestinians because of her report and subsequent resignation.

Abbas’s foreign minister, Riad Malki, has meanwhile voiced outrage over the UN secretary-general’s decision to drop the “apartheid” report (the reason Khalaf resigned). Malki said that the PA leadership has instructed all its embassies and representatives around the world to distribute the report as evidence of Israeli “crimes” against the Palestinians.

Abbas’s pledge to prevent inflammatory rhetoric against Israel seems to have missed his editors and journalists.

Take, for example, the Palestinian Authority-controlled media’s response to last week’s Jerusalem marathon. In the PA media, the sports event is depicted as part of Israel’s scheme to “Judaize” Jerusalem and change the “Arab and Islamic character” of the city.

In addition, Abbas’s media continues to portray visits by Jews to the Temple Mount as “provocative invasions” of the Al-Aqsa Mosque. The Jewish visitors are described as “settler gangs” who carry out “suspicious tours” of Islamic religious sites. It is precisely this kind of terminology that is driving many Palestinians to carry out stabbings and car-rammings against Israelis.

Abbas can make all the promises in the world to the new US envoy. Fulfillment of any of them, however, is a different story altogether.

Abbas has had multiple opportunities to reach a “historic” deal with Israel, yet he has never delivered. Quite the contrary: he has repeatedly rejected offers for holding direct talks with Israel, insisting instead on pursuing his campaign to internationalize the conflict with the hope of imposing a solution on Israel.

Abbas knows anyhow that he would never be able to win the support of a majority of Palestinians for any peace agreement he signs with Israel. No Palestinian leader is authorized to offer any concessions to Israel in return for peace.

The “cordial” and “positive” meeting with the new US envoy will change nothing — certainly not Abbas’s stripes.

Abbas’s modus operandi is to flee from his problems at home by presenting himself to the international community as a leader who seeks peace. With every lick of the flames that threaten to engulf his palace of deception, the 82-year-old Abbas runs to seek sympathy among world leaders and international public opinion. Abbas’s promises of peace are as empty as the political sway he parades to his Western donors.

by Khaled Abu Toameh

Khaled Abu Toameh, an award-winning journalist, is based in Jerusalem.

https://www.gatestoneinstitute.org/10087/abbas-empty-promises

Putin Is the Middle East’s New Boss

Από

pcuser

March 20, 2017

Snow falls as Putin attends a wreath-laying ceremony marking the Defenders of the Fatherland Day at the Tomb of the Unknown Soldier in Moscow, Russia, Feb 2017
Six years after the start of the Syrian civil war, an Assad victory now seems assured thanks to Russia’s military intervention. But Israel’s biggest concern is Iran’s increasing influence in the region.

Snow falls as Putin attends a wreath-laying ceremony marking the Defenders of the Fatherland Day at the Tomb of the Unknown Soldier in Moscow, Russia, Feb 2017 Ivan Sekretarev/AP
Israeli Air Force strikes targets in Syria; Assad forces threaten ‘direct’ retaliation
Opinion The citizens of Israel are hostages of Iran and Hezbollah
Syria’s Assad will remain in power as a pariah, experts say
The sixth anniversary of the outbreak of the Syrian civil war was marked this week by a series of massacres and bombings from both sides, culminating in a series of coordinated suicide attacks in the capital, Damascus. (This article was written prior to events overnight Thursday between Syria and Israel.) However, the dozens of fatalities in the heart of an area controlled by the Syrian regime does not alter what has already been determined: That this past year was the one in which dictator Bashar Assad snatched victory from the jaws of defeat.
The Russian intervention, which began in September 2015 with several dozen warplanes being sent to Syria, turned the war right around. In late 2016, the regime chalked up its biggest achievement – the surrender of rebel groups in Aleppo. And even though fighting continues around the country, it now seems that President Assad’s rule is in no danger of collapsing.
Syria has become a big stage, the field on which world powers, neighboring countries, ethnic groups and tribes all slug it out, while hundreds of thousands of Syrian civilians are slaughtered and millions more become exiles in their own country or refugees beyond its borders.
The fallout from the war has spread far beyond Syria. The wave of refugees from the Middle East, along with several deadly terror attacks, changed the internal political situation in Europe, and indirectly influenced the atmosphere that led to the surprising result in the U.S. presidential election.
The success of the Shi’ite Muslim axis – which led Iran to support Assad’s regime – was ultimately based on the murderous air power deployed by the Russians. Both Tehran and Moscow benefitted from this. Russia reemerged on the world scene and reimposed a dual-superpower international reality. And in contrast to complaints leveled by Arab states against the United States during the Obama era, Russia has demonstrated that it does not abandon its wards. It positioned itself as the leader of the diplomatic process aimed at bringing about a cease-fire in Syria, and created new landscapes that are affecting the principal arena of its tussles with Washington, Eastern Europe – and also used Syria as a testing ground for its latest weapons systems.
This week, it was reported that Russian commando teams have been sent to Western Egypt, in order to help the Libyan National Army led by Marshal Khalifa Haftar, who is fighting for control of Libya. The denials by all concerned are not convincing. Moscow is stretching a long military arm into places that could serve its interests – and Libya’s huge oil reserves are without doubt of interest to it.

A Syrian man riding his motorcycle past damaged buildings in the southern city of Daraa, March 16, 2017.

A Syrian man riding his motorcycle past damaged buildings in the southern city of Daraa, March 16, 2017.MOHAMAD ABAZEED/AFP

Iran is also expected to benefit from the prolonged attack the United States is leading to capture Mosul from the Islamic State group. Expelling the jihadist fighters from the northern Iraqi city will make it possible to create a contiguous swath of Iranian-Shi’ite influence on the ground from Tehran, through Mosul to Damascus, and on to Bekaa and Beirut in Lebanon.
The moves that were reported in the past two weeks – the attempt to establish an Iranian port in the area of Tartus and Latakia in Syria, and the construction of plants to manufacture rockets for Hezbollah in Lebanon – seemingly fit the big plan: not only a contiguous swath on the ground, but also entrenchment of the arc of Shi’ite influence – stretching from the eastern shore of the Mediterranean Sea in the north to Yemen in the south.
Aggressively spurred on by Prime Minister Benjamin Netanyahu, the Israeli intelligence community has for many years warned of the Iranian nuclear threat. Now it has moved on to talking about “Iran in the region” as the main focus of concern. And Israel is the one talking about these dangers.
Netanyahu revealed the plan for the Iranian port during his visit to Russian President Vladimir Putin last week. The Iranians are in talks with Assad about leasing land for 50 years – an arrangement similar to the one in which the Russians obtained their port in the city of Tartus. And news of the Iranian munitions factories in Lebanon, which were recently transferred to Hezbollah, was published in a Kuwaiti newspaper.
Both these moves are disturbing. An Iranian presence on the shores of the Mediterranean is also alarming to the European Union. Relocating the rocket production lines to Lebanon will reduce Hezbollah’s dependence on the smuggling convoys that frequently encounter mysterious airstrikes on Syrian roads.

A rebel fighter standing amid the rubble of destroyed buildings in the rebel-held area of Daraa, in southern Syria, March 14, 2017.

A rebel fighter standing amid the rubble of destroyed buildings in the rebel-held area of Daraa, in southern Syria, March 14, 2017.MOHAMAD ABAZEED/AFP

What Israel needs to do in response is to develop a coherent policy with clear priorities, in order to halt Iran’s next moves.
Netanyahu set himself the very ambitious goal of eliminating the Iranian nuclear program. He opposed the Vienna plan (agreed between Iran and six world powers), and therefore could not allow himself to brag that the agreement could stall the Iranian nuclear threat for nearly a decade. But in reality, Israel’s threats to launch a military attack on Iranian nuclear sites, along with the identification of possible channels for sanctions against the regime in Tehran, contributed to the U.S. and international effort to impose the sanctions – hence helping force the Iranians to accept the compromise agreement in Vienna.
Now, Netanyahu has to maneuver in an equally complex field – between Russia’s increasing involvement in the region and the administration of U.S. President Donald Trump, which is still finding its feet.
Meanwhile, back in Gaza…
Another rocket launched from the Gaza Strip hit an unpopulated area in the northern Negev on Wednesday evening. This has happened at least once a week over the last month, but Israel is maintaining its line that those responsible for the rocket fire are extremist Salafi organizations, while hitting Hamas security positions in retaliation. The airstrikes – Israel Air Force jets attacked two Hamas targets in the northern part of the Gaza Strip on Wednesday night – were aimed at underlining the Israeli demand that Hamas maintain quiet and rein in the rogue organizations.

A Hamas site in Dir al-Balah that Gazan police say was hit by an Israeli airstrike, March 16, 2017.

A Hamas site in Dir al-Balah that Gazan police say was hit by an Israeli airstrike, March 16, 2017. IBRAHEEM ABU MUSTAFA/REUTERS

In recent weeks, Hamas’ leaders in the Gaza Strip have warned that they will not stand for any more Israeli attacks as punishment for Salafi actions. This week, a senior Hamas official, Fathi Hammad, stated that if the siege on the Gaza Strip is not lifted, “an explosion is coming.” It seems as though the state comptroller’s report into the 2014 Gaza war, which was published at the end of last month, is being rewritten anew these days. Though the Israeli security cabinet is currently busier than ever with possible alternatives for dealing with Gaza, some of its members get the feeling that a lot of things are being discussed privately, in little tête-à-têtes between Netanyahu and Defense Minister Avigdor Lieberman.
There have been lots of public spats between governing coalition ministers this week: Finance Minister Moshe Kahlon versus PM Netanyahu; Lieberman versus Education Minister Naftali Bennett. In coming months, these skirmishes may give way to a bigger clash – between Israel and Hamas.

Amos Harel
Haaretz Correspondent
www.haaretz.com

Ξυπνάτε Έλληνες, πριν είναι πολύ αργά…

Από

anixneuseis

March 20, 2017

Σάββας Καλεντερίδης

Από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, με επίκεντρο τις ΗΠΑ και τον μυθικό κόσμο των μεγάλων εταιρειών πετρελαίου, τις λεγόμενες «Επτά Αδελφές», έχει ξεκινήσει η υλοποίηση ενός μεγάλου σχεδίου για τη δημιουργία μιας ζώνης άσκησης γεωπολιτικής επιρροής στην ευρύτατη περιοχή που ξεκινά από τον κόλπο της Βασόρας, διατρέχει το Ιράκ και τη Συρία, επεκτείνεται στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Κύπρο μέσα, και εκείθεν διά της Ελλάδος φθάνει στην Ευρώπη.

Στοιχείο της προαναφερθείσης «γεωπολιτικής επιρροής» είναι η εκμετάλλευση με συμφέροντες όρους για τις εταιρείες των κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου που υπάρχουν σ’ αυτήν τη ζώνη, και η ασφαλής μεταφορά τους στις αγορές της Ευρώπης και όχι μόνον.

Το σχέδιο αυτό, που είναι παλιό, συνδέεται με κάποιον τρόπο με το άλλο μεγάλο σχέδιο των ΗΠΑ, αυτό της «Ευρύτερης ή Μείζονος Μέσης Ανατολής», το οποίο προβλέπει επαναχάραξη συνόρων και δημιουργία νέων κρατών, με τη λογική ότι τα παλιά σύνορα χαράχτηκαν πάνω στο χάρτη με αίμα, χωρίς να έχουν ληφθεί υπ’ όψιν αντικειμενικά εθνοφυλετικά και εθνοθρησκευτικά δεδομένα.

Το γεγονός αυτό δεν επιτρέπει την επικράτηση της ειρήνης, την οποία φιλοδοξεί να φέρει η εφαρμογή του σχεδίου με την επαναχάραξη των συνόρων σε μια σειρά από χώρες, ανάμεσα στις οποίες το Ιράκ, η Συρία και η Τουρκία.

Ενώ λοιπόν είναι σε εξέλιξη διαδικασίες που σχετίζονται και με τα δύο προαναφερθέντα σχέδια, την ίδια περίοδο εμφανίζονται στην Ευρώπη διαλυτικές τάσεις, που οφείλονται σε δυο κύριες αιτίες.

Η μία είναι τα λειτουργικά προβλήματα της ΕΕ, που οφείλονται σε δομικά λάθη – στη Συνθήκη του Μάαστριχτ, τη λειτουργία της Ευρωζώνης, την υποταγή της πολιτικής στην οικονομία και τις τράπεζες και την αδυναμία της Ευρώπης να αντιμετωπίσει ή να ενσωματώσει νέα γεωπολιτικά και γεωπολιτισμικά δεδομένα.

Η άλλη είναι η διαφαινόμενη πολιτική βούληση της νέας διοίκησης των ΗΠΑ να συμβάλει στη διάλυση της Ευρωζώνης, που θα οδηγήσει στη διάλυση της ΕΕ. Σε αυτόν το στόχο, ασχέτως αν το Brexit ήταν αποτέλεσμα μιας πολιτικής βλακείας του Άγγλου πρωθυπουργού, φαίνεται ότι κατευθύνεται και το Ηνωμένο Βασίλειο – όσο δηλαδή παραμένει ενωμένο.

Αυτή η συμπόρευση Ουάσινγκτον-Λονδίνου, στο θέμα της διάλυσης της ΕΕ, δεν περιορίζεται εκεί αλλά επεκτείνεται και σε άλλες περιοχές, μια από αυτές η Ανατολική Μεσόγειος και οι περιοχές όπου εκτείνονται οι ελληνικές θάλασσες.

Άλλωστε, δεν έγινε στην τύχη η δήλωση του Άγγλου υπουργού Άμυνας ενώ βρισκόταν στην Κύπρο: «Η σημασία των αγγλικών βάσεων στην Κύπρο δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερη από τώρα». Κάτι ήθελε να πει ο άνθρωπος, και είναι εξαιρετικά χρήσιμο να το πάρουμε και να το αναλύσουμε το μήνυμα. Γιατί ελληνισμός, Κύπρος και Ελλάδα, θα πρέπει να προετοιμαστούμε για να διαχειριστούμε –αν όχι με επιτυχία– με τις λιγότερες απώλειες αυτά που είναι σε εξέλιξη στην περιοχή μας.

Εν συνόψει έχουμε να διαχειριστούμε την οικονομική κρίση και τη μέγγενη των δανειστών, τις διαλυτικές τάσεις της ΕΕ, την πολιτική των ΗΠΑ-ΗΒ, εναντίον της ΕΕ, τη νέα (;) πολιτική συνεργασία Λονδίνου-Ουάσινγκτον στην ευρύτερη περιοχή αλλά και στις ελληνικές θάλασσες, και τέλος μια Τουρκία που νιώθει το μέχρι προχθές σταθερό έδαφος να φεύγει από τα πόδια της, αντιμετωπίζοντας το φάσμα αν όχι του διαμελισμού, σίγουρα της ομοσπονδοποίησής της.

Τεράστια ζητήματα, τεράστια διλήμματα, τη στιγμή που η Ελλάδα περνά μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της, με το πολιτικό σύστημα να είναι όχι απλά αδύναμο αλλά ετοιμόρροπο, το ελληνικό κράτος να είναι διαλυμένο ένεκα της κομματοκρατίας-αναξιοκρατίας και του εθνοκτόνου συνδικαλισμού, την ελληνική κοινωνία αποπροσανατολισμένη και δέσμια ιδεοληπτικών ομάδων με συμμοριακά και εγκληματικά χαρακτηριστικά, με μια παιδεία όμηρο των πιο επικίνδυνων πανεπιστημιακών «δασκάλων», με μια νεολαία χωρίς αξίες, μέλλον και ελπίδα, με το δημογραφικό να προδιαγράφει ακόμα και το τέλος του ελληνικού έθνους σε μερικές δεκαετίες.

Όταν βλέπεις όλα αυτά πάνω από την πατρίδα σου και όταν ξέρεις ότι εκεί που θα μπορούσαμε να κυριαρχήσουμε στην περιοχή μας βυθιζόμαστε και διαλυόμαστε, όντας όμηροι πολιτικών απατεώνων, σου έρχεται να κραυγάσεις, μήπως και ξυπνήσει η καθεύδουσα ελληνική κοινωνία από τον θανάσιμο ύπνο.

Ξυπνάτε Έλληνες, πριν είναι πολύ αργά…

pontos-news.gr

Ένας Γάλλος κι ένας Έλληνας προσεγγίζουν διαφορετικά την γαλλική εκλογική καμπάνια

Από

anixneuseis

March 19, 2017

Άλκης Καλλιαντζίδης, Οικονομολόγος και Eric Gazon Οικονομολόγος

Διερωτάται ο Γάλλος : Μπορεί τελικά να τα καταφέρει ο Fillon ;

Και απαντάει ο ίδιος : ο Fillon διαθέτει τρια κύρια πλεονεκτήματα :

– Την εμπειρία του : υπήρξε Πρωθυπουργός και πολλές φορές Υπουργός του Chirac, γνωρίζει τους Γάλλους (αφού είναι αιρετός από το 1981).

– Τη δύναμη του χαρακτήρα του που εντυπωσίασε τους πάντες, ακόμα και τους πολιτικούς του αντιπάλους.

– Την ακρίβεια του προγράμματός του που το αποκαλεί πρόγραμμα τομή σε σχέση με το παρελθόν (programme de rupture).

Άλκης Καλλιαντζίδης, Οικονομολόγος

Φαίνεται, επίσης, ως ο υποψήφιος που είναι σε θέση να δώσει ένα χαστούκι στην κάστα των μέσων ενημέρωσης, κάτι που αρέσει σε ορισμένους εκλογείς.

Eric Gazon, Οικονομολόγος

Παρά ταύτα, έχει να καλύψει μια μεγάλη δημοσκοπική απόσταση. Ο Φιγιόν είχε περίπου 19% των εκλογέων στις 10/3/17, αφού ήταν στο 27% αμέσως μετά τις προκριματικές ενδοκομματικές εκλογές του, έπεσε στο 17,5% και θα σέρνει πίσω του την κηλίδα κάποιου που του έχουν απαγγελθεί κατηγορίες από τη δικαιοσύνη. Ωστόσο, για το θέμα αυτό, οι Γάλλοι πιθανόν να ψηφίσουν υπέρ αυτού, σκεπτόμενοι ιδιαίτερα ότι ο Φιγιόν υπήρξε το θύμα μιας «απόπειρας πολιτικής δολοφονίας του» και ότι το κατηγορητήριο είναι μια απόπειρα αντι-δημοκρατικού πραξικοπήματος προς όφελος των Μακρονιστών και του Partie Socialiste του Ολλάντ (του σοσιαλ-φιλελεύθερου)». Μάλλον, είναι τσατισμένοι με το δημοσιογραφικο-πολιτικό σύστημα (δηλαδή το κατ’αυτούς κατεστημένο).

Έναντι του Φιγιόν η άκρα δεξιά κυμαίνεται μεταξύ 25 και 30% (10 Μαρτίου 2017) των ερωτώμενων. Ο Macron φτάνει στο 25%, αλλά το 50% των ερωτηθέντων που είναι υπέρ του δηλώνουν ότι δεν είναι ακόμη σίγουροι για την ψήφο τους. Αυτό το ποσοστό των ταλαντευόμενων ψηφοφόρων είναι πολύ μικρότερο από τους αντίστοιχους ερωτηθέντες Λεπενιστές (70% περίπου) και τους Φιγιονιστές (περίπου 60%).

Όσο για τον Hamon και τον Mélenchon, τα δημοσκοπικά ποσοστά τους είναι αντίστοιχα 13 και 11% περίπου.

Το ερώτημα των επόμενων προεκλογικών εβδομάδων είναι ποιος υποψήφιος θα πάρει ψήφους από ποιον συνυποψήφιό του, από τους συνολικά 11 υποψηφίους. Είναι πολύ πιθανό ότι οι ψηφοφόροι να καθορίσουν την επιλογή τους όχι νωρίτερα από τις τελευταίες δύο εβδομάδες του 1^ου γύρου.

Έτσι λοιπόν οι Φιγιονιστές ελπίζουν ακόμα. Επικαλούνται την “πραγματική” προεκλογική εκστρατεία που θα ξεκινήσει μόνο μετά την υποβολή των υποψηφιοτήτων που έληξε στις 17-3-2017. Ξέρουν ότι πρέπει να ανακτήσει ο Φιγιόν ένα 3 με 4% των εκλογέων (ας πούμε 2% από την Le Pen και έως 2% από τον Macron και την κεντροδεξιά).

Αυτό το σενάριο δεν είναι εντελώς αδύνατο, κατά τον Γάλλο αναλυτή αλλά και Ψηφοφόρο. Θα απαιτήσει όμως ότι ο Φιγιόν θα καταφέρει να επιβάλει τη θεματολογία της προεκλογικής του εκστρατείας και ιδιαίτερα της αναγκαίας «αποκοπής» (rupture) από το παρελθόν κατά της συνέχειας που θα αντιπροσώπευε ο “νέος Hollande“. Θα έπρεπε ακόμα ο Φιγιόν να κερδίσει ψηφοφόρους από την Le Pen, μιλώντας για τη «γαλλική ταυτότητα». Επίσης, μπορεί να υπολογίζει στην όξυνση της στάσης του Hamon και Mélenchon έναντι του Macron αλλά και να κοντράρει τη θεωρία της «χρήσιμης ψήφου».

Όλα αυτά είναι ενδιαφέροντα, όμως είναι βαθιά η πολιτική διαίρεση στη Γαλλία με τα τέσσερα δυνητικά μπλοκ της τάξεως του 25% περίπου το καθένα.

Το πιο τρελό σενάριο θα ήταν ο Hamon και ο Mélenchon να συμφωνήσουν πριν από τις εκλογές, να παραιτηθεί ο ένας υπέρ του άλλου και όλοι οι εκλογείς τους να τους ακολουθήσουν μηχανιστικά. Έτσι, θα μπορούσαμε να έχουμε ένα δεύτερο γύρο εκλογών με την Λεπέν και τον υποψήφιο “Hamon-Mélenchon.”

Κατά τον Έλληνα αρθρογράφο το τελευταίο σενάριο έχει καεί, αφού ανακοινώθηκαν ήδη οι τελικές υποψηφιότητες και ούτε ο Hamon ούτε ο Mélenchon έχει θυσιάσει τη δική του υποψηφιότητα προς όφελος του άλλου !

Τώρα ως προς την έστω και δύσκολη επικράτηση του Φιγιόν στον 1^ο γύρο των εκλογών, σε βάρος του Μακρόν, ο Έλληνας αρθρογράφος τον θεωρεί «καμμένο χαρτί». Όχι γιατί τα παραπάνω πλεονεκτήματα του Φιγιόν είναι αβάσιμα. Αλλά γιατί το ήθος του, η πολιτική αξιοπιστία του αλλά και η εμμονή του να είναι μέχρι τέλους ο υποψήφιος της γαλλικής κεντροδεξιάς (όταν το 70% περίπου των οπαδών της ζητούσε να παραιτηθεί μετά τα γνωστά γεγονότα της κ. Πηνελόπης) υπέστησαν «ανήκεστη βλάβη». Και βέβαια σε τέτοιες περιπτώσεις πάντα υπάρχει ένας σκληρός πυρήνας οπαδών που θα τον ψηφίσουν από «κομματικό πατριωτισμό», ισχυριζόμενοι ότι ο Φιγιόν υπήρξε «θύμα σκευωρίας» της «χειραγωγημένης από τον Ολλάντ δικαιοσύνης». Όμως οι ψήφοι αυτοί δεν θα είναι αρκετοί για να τον αναστήσουν και να τον στείλουν στον 2^ο γύρο. Εξάλλου κατά τις γαλλικές σφυγμομετρήσεις πάνω από 4.000.000 Γάλλων ψηφοφόρων δηλώνουν ότι δεν θα πάνε να ψηφίσουν γιατί φέρονται να είναι απογοητευμένοι «από όλους», πέραν αυτών που θα πάνε μεν αλλά θα ψηφίσουν λευκό ή άκυρο!

Κατά τον Έλληνα αρθρογράφο, και μέσα σε αυτές τις συνθήκες, ο Μακρόν συγκεντρώνει πάρα πολλές πιθανότητες να περάσει στον 2^ο γύρο των γαλλικών εκλογών, αφού κατόρθωσε να περάσει το πολιτικό του πρόταγμα «ούτε Δεξιά, ούτε Αριστερά, Εμπρός». Φέρεται δε να τσιμπάει ψήφους σχεδόν από παντού, ιδιαίτερα δε από το γαλλικό σοσιαλιστικό κόμμα του οποίου πολλά επώνυμα στελέχη τον στηρίζουν από τώρα, μη αναμένοντας καν τον 2^ο γύρο. Η μεγάλη του δυσκολία θα είναι να συγκροτήσει μια συμπαγή κοινοβουλευτική πλειοψηφία στις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου, μετά την πιθανή νίκη του στις προεδρικές, αφού δεν έχει πίσω του ένα οργανωμένο κόμμα. Τώρα το φτιάχνει.

Θα δούμε λοιπόν…

Eric Gazon Αλκης Καλλιαντζίδης

Οικονομολόγος Οικονομολόγος

[email protected] [email protected]

Germany says Erdogan has ‘gone too far’ with Nazi jibe

Από

pcuser

March 19, 2017

Berlin (AFP) – Germany angrily warned Turkey on Sunday that President Recep Tayyip Erdogan had “gone too far” after he accused Chancellor Angela Merkel of using “Nazi measures” in an escalating diplomatic feud.

Turkey and the European Union are locked in an explosive crisis that threatens to jeopardise Ankara’s bid to join the bloc, as tensions rise ahead of an April 16 referendum on expanding Erdogan’s powers.

The row erupted after authorities in Germany and other EU states refused to allow some Turkish ministers to campaign for a ‘yes’ vote on their soil, provoking a volcanic response from the Turkish strongman who said the spirit of Nazi Germany was rampant in Europe.

“When we call them Nazis they (Europe) get uncomfortable. They rally together in solidarity. Especially Merkel,” Erdogan said in a televised speech on Sunday.

“But you are right now employing Nazi measures,” Erdogan said referring to Merkel, pointedly using the informal “you” in Turkish.

“Against who? My Turkish brother citizens in Germany and brother ministers” who planned to hold campaign rallies for a ‘yes’ vote in next month’s referendum, he said.

Germany’s Foreign Minister Sigmar Gabriel branded Erdogan’s comments “shocking”.

“We are tolerant but we’re not stupid,” he told the Passauer Neue Presse newspaper. “That’s why I have let my Turkish counterpart know very clearly that a boundary has been crossed here.”

– ‘Germany behind coup?’ –

Germany, home to 1.4 million Turkish voters, hosts by far the largest Turkish diaspora community in the world but the partnership between Ankara and Berlin has been ripped to shreds by the current crisis.

Turkey reacted furiously to a Frankfurt rally on Saturday urging a ‘no’ vote where protesters brandished insignia of outlawed Kurdish rebels, accusing Germany of double standards.

“Yesterday (Saturday), Germany put its name under another scandal,” presidential spokesman Ibrahim Kalin told CNN-Turk. He said the German ambassador had been summoned although this was not confirmed by Berlin.

The Turkish foreign ministry accused the German authorities “of the worst example of double standards” for allowing the pro-Kurdish protest while preventing Turkish ministers from campaigning there for a ‘yes’ vote.

Many protesters carried symbols of the Kurdistan Workers’ Party (PKK), listed as a terror organisation not just by Turkey but also the EU and the United States.

Ankara also reacted with indignation after Germany’s intelligence chief said he was unconvinced by Turkish assertions that US-based Islamic preacher Fethullah Gulen was behind the failed July coup aimed at overthrowing Erdogan.

Kalin said Europe was seeking to “whitewash” Gulen’s group, while Defence Minister Fikri Isik said the comments raised questions about whether Berlin itself was involved in the putsch.

“The fact that the head of German intelligence made such a statement will increase doubts about Germany and give rise to the question ‘was German intelligence behind the coup?'” he said.

In an interview with Der Spiegel published on Saturday, German foreign intelligence chief Bruno Kahl said Ankara had repeatedly tried to persuade Berlin that Gulen was behind the coup “but they have not succeeded”.

– ‘Further than ever’ –

The dispute has left Turkey’s ambition to join the EU — a cornerstone of its policy for half a century — hanging in the balance ahead of the referendum.

Erdogan threw further oil on the fire Saturday by saying he believed parliament would after the referendum agree a bill to restore capital punishment, which he would then sign.

It was Erdogan’s clearest warning yet that he could reverse the 2004 abolition of capital punishment, a precondition for joining the EU.

European Commission chief Jean-Claude Juncker warned Sunday that any return of the death penalty in Turkey would be a “red line”.

And Gabriel told Der Spiegel: “We are farther away than ever from Turkey’s accession to the EU.”

The crisis is hitting Turkey’s relations with key EU members and Turkish-Dutch ties hit an all-time low ahead of the March 15 election in the Netherlands.

Erdogan last week even called on Turks living in Europe to have more children to tilt the demographic balance.

Danish Foreign Minister Anders Samuelsen on Sunday said he was summoning the Turkish ambassador for an explanation after a report that dual nationals critical of Erdogan had been threatened.

The Berlingske daily quoted dual nationals or those of Turkish origin who said they were warned they would be denounced for “high treason” or have their family harassed back in Turkey over anti-Erdogan remarks on social media.

Yacine LE FORESTIER with Stuart WILLIAMS in Istanbul,AFP

1...2,9752,9762,977...3,021 Σελίδα 2,976 από 3,021

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Αγωγός EastMed: Προκλήσεις και Προοπτικές

Το Διεθνές Περιβάλλον σε Κοσμογονικές Αλλαγές

Secretary of State Rex Tillerson to skip Nato meeting and visit Russia instead

What Past Empires Tell Us About the Future

China

Iran

Turkey

France

Summing Up

Αντίο ΑΟΖ: Η μεγάλη ευκαιρία για την ανακήρυξή της (και στην Ελλάδα) χάθηκε την τραγική νύχτα των Ιμίων

Ο αποτυχημένος πετρελαϊκός πόλεμος της Σαουδικής Αραβίας

Γιατί οι ημέρες της κυριαρχίας της στην αγορά έχουν τελειώσει

Το τουρκικό στράτευμα μετά το πραξικόπημα

Palestinians: Abbas’s Empty Promises

Putin Is the Middle East’s New Boss

Ξυπνάτε Έλληνες, πριν είναι πολύ αργά…

Σάββας Καλεντερίδης

Ένας Γάλλος κι ένας Έλληνας προσεγγίζουν διαφορετικά την γαλλική εκλογική καμπάνια

Germany says Erdogan has ‘gone too far’ with Nazi jibe