Αρχική Blog Σελίδα 2967

France’s Choice, Europe’s Future

0

France is on the cusp of a new era. In less than two weeks, the country’s citizens will know whether they will be led by Marine Le Pen or Emmanuel Macron. Whom they choose will shape France’s future in Europe and the West.

The choice is as stark as it is frightening and exciting. Le Pen, whose far-right National Front won 22 percent of the vote and came second in the first round of the presidential election on April 23, represents a brand of European populism that is inward looking, anti-immigration, and anti-EU to the extent that her supporters believe that France can go it alone. “French voters must seize this opportunity . . . globalization has put our civilization in danger,” Le Pen said after preliminary results came through.

Dempsey is a nonresident senior fellow at Carnegie Europe and editor in chief of <em>Strategic Europe</em>.

Judy Dempsey

Nonresident Senior Fellow
Carnegie Europe
Editor in chief
Strategic Europe

By winning 24 percent of the vote in the first round, Macron showed that the French do want change. “The people of France wanted change so badly . . . In one year we have entirely changed the French political situation,” Macron told his supporters.

The fact that Macron never once shied away from campaigning for Europe demonstrates that Europe matters to France as much as France matters to Europe. In this regard, the differences between Le Pen and Macron couldn’t be clearer. What happens on May 7, the date of the second-round runoff, will affect Europe and the Western liberal order in several ways.

Now that the EU is bidding farewell to Britain and, with it, British influence, which had in any case been declining over the past few years, it falls to France to ensure that Europe can move forward. France cannot do that with a weak economy, an atrophying political class, and a miserable integration policy. Paris also needs its traditional ally, Berlin, to move the EU forward. Germany is neither willing nor able to go it alone.

Macron has promised to repair all these things if he wins. These steps will take time to implement. But the point is that a Macron victory would change the dynamics of Europe. The EU’s center of gravity, which had shifted to Berlin in recent years because of France’s weakness, could be reset.

Were that to happen, that shift could also inject much-needed energy into Europe’s underperforming foreign, security, and defense policies. Macron’s advisers have no illusions about the need for Europe to cooperate much more closely to deal with terrorism, share intelligence, ensure highly trained security forces, and develop credible defense structures. Recent terrorist attacks in Berlin, Brussels, London, Nice, and Paris not only infiltrated Europe’s comfort zone. They also confirmed the need for a more politically integrated Europe.

Yet Macron’s advisers know too that the way democracy operates in Europe is bordering on dysfunction. The ritualistic visit to polling stations once every four years is no longer adequate on the national or the European level. Yes, the voters confer legitimacy. But low voter turnouts across many EU member states repeatedly confirm the disconnect between citizens and the elites, which populist movements have been able to exploit.

In France, the high turnout of 79 percent on April 23 may have bucked that trend. The high participation rate was due to several factors. The stakes were tremendous. Macron and Le Pen mobilized the grass roots. The French wanted to vote against a self-perpetuating establishment. In the end, they opted for two different political philosophies that either challenge or take forward France’s liberal traditions. Macron and Le Pen offered them that choice.

Le Pen’s policies challenge not only the establishment but also France’s position in Europe. Her France—if she is to be believed—would be closed to its allies and to the world, even though much of the country’s economy depends on exports, while its security and defense require special cooperation with NATO, the United States, and its European partners. A Le Pen presidency would weaken France and possibly sign the EU’s death warrant. Such are the choices facing France and Europe.

This blog post is the fifth in a set of contributions providing insights into the 2017 French presidential election.

http://carnegieeurope.eu/strategiceurope/?fa=68746&utm_source=rssemail&utm_medium=email&mkt_tok=eyJpIjoiTlRjMlpXWmtPRGt5WlRGaSIsInQiOiI5dGZcL3hsN0Z2dlZEK1J4TnJvMU5Rc1k2N1d1ZzJNTkVUV2hyakQ2YUhtRkthdWp2eVwvclBmZDIrQ3dmRlExck9vbmk0OThTSHFnY0g3NmpqZ1JTa0xjN2dsR3F0cVwvZCtVUVJqenAwUlNQeGViTjNwNURZOWJnQVwvbGtOejVjUHoifQ%3D%3D

The Coming French Revolution

0
 

PARIS – In a few weeks, France will elect its next president. Given the French executive’s considerable powers, including the authority to dissolve the National Assembly, the presidential election, held every five years, is France’s most important. But the stakes are higher than ever this time.

The two frontrunners are the far-right National Front’s Marine Le Pen and Emmanuel Macron, who served as economy minister under Socialist President François Hollande, but is running as an independent. If, as expected, Le Pen and Macron face off in the election’s second round on May 7, it will be a political watershed for France: the first time in 60 years that the main parties of the left and the right are not represented in the second round.

 France has not endured such political turmoil since 1958, when, in the midst of the Algerian War, General Charles de Gaulle came to power and crafted the Constitution of the Fifth Republic. That shift, like any great political rupture, was driven by a combination of deep underlying dynamics and the particular circumstances of the moment.

Today is no different. First, the underlying dynamic: the rise, as in most developed countries nowadays, of popular mistrust of elites, feelings of disempowerment, fear of economic globalization and immigration, and anxiety over downward social mobility and growing inequality.

These sentiments – together with the French state’s historical role in fostering national identity and economic growth – have contributed to a surge in support for the National Front. Le Pen’s nationalist, xenophobic message and populist economic policies resemble those of the far-left candidate Jean-Luc Mélenchon.

Although support for the National Front has been growing for more than a decade, the party has so far been kept out of power by France’s two-round electoral system, which enables voters to unite against it in the second round. And, given the National Front’s inability to make alliances, power has remained in the hands of the main parties of the left and the right, even as France has moved toward a tripartite political system.

Now, Macron is taking advantage of current circumstances to blow up the tripartite system. Macron’s great insight, which few initially recognized, was that the right-left divide was blocking progress, and that the presidential election amounted to a golden opportunity to move beyond it, without the help of an organized political movement. At a time when the French people are increasingly rejecting the traditional party system, Macron’s initial weakness quickly became his strength.

It helped that, as Macron himself recognized, both the right and the left have fragmented in recent years. This is particularly true on the left, where a clear division has emerged between a reformist current, led by former Prime Minister Manuel Valls, and traditionalists, represented by the Socialist Party candidate, Benoît Hamon. The Socialists’ problems are compounded by the existence of a radical left working actively to eliminate them, much as Spain’s left-wing Podemos party has sought to replace the Socialist Workers’ Party there.

The source of the mainstream right’s travails is less clear. Its forces remain generally united on economic and social issues. In fact, until a few months ago, its presidential candidate, the Republicans’ François Fillon, was expected to lead the pack in the first round by a wide margin. But a scandal over his personal conduct (he allegedly paid his wife and children for non-existent jobs while he was a member of parliament) damaged his candidacy – probably fatally.

Whatever the reason for the right’s decline, Macron has benefited substantially from it, as well as from the rifts afflicting the left. Now, there is a real chance the young independent could be elected president on May 7, upending the Fifth Republic’s political system.

But an electoral victory is just a first step. To govern in France’s hybrid presidential-parliamentary system, Macron would need to secure a majority in the National Assembly. This opens the possibility of two scenarios.

In the first scenario, Macron quickly gains a parliamentary majority, as French voters seek to reinforce his mandate in June’s National Assembly election. This is conceivable, but not certain: it is here where the lack of an organized political movement on the ground remains a weakness for Macron.

That is why the June election could give rise to the second scenario: cohabitation with a parliamentary coalition comprising a small right-wing faction, a large centrist faction, and a hopelessly divided left-wing faction. Such a development would be familiar in many European countries. But in France, where republicanism gave rise to the left-right ideological spectrum that shapes politics throughout the West today, it would be a genuine revolution – one that could spell the end of the Socialist Party.

Given the symbolic power of the left-right divide, France’s voters and political leaders alike have long tended to frame virtually all of the country’s problems in ideological terms. The public and its politicians have little experience with government based on broad coalition agreements. This partly explains why the political system becomes gridlocked, sometimes making reforms difficult to implement, and why Macron’s message, which includes clear reform plans, is so unusual for France.

If Le Pen somehow comes out on top, French politics – not to mention the European Union – will be turned upside. But even the ostensibly moderate Macron represents, in his own way, a truly radical stance. With both candidates likely to make it to the second round, France is on the verge of a political revolution, regardless of who wins.

https://www.project-syndicate.org/commentary/france-presidential-election-political-revolution-by-zaki-laidi-2017-04?utm_source=Project+Syndicate+Newsletter&utm_campaign=e3adf86cde-sunday_newsletter_23_4_2017&utm_medium=email&utm_term=0_73bad5b7d8-e3adf86cde-105555629

Erdogan’s win, Turkey’s loss

0

Erdogan knows that his greatest asset is a fragmented opposition.


2017/04/23


The Arab Weekly
Yavuz Baydar

“It doesn’t matter if you win the match 5-0 or 1-0,” Turkish President Recep Tayyip Erdogan said in an interview with CNN Interna­tional after a referendum vote increased his powers. “The ultimate goal is to win the game.”

A row erupted April 16 — the day of the vote — over what was alleged to be widescale fraud as even unstamped ballots were de­clared valid by the High Electoral Board while voting went on. The protests increased when interna­tional election monitors said the referendum had taken place on an “unlevel playing field, with an inadequate legal framework.”

Such reactions passed over Erdogan’s head swiftly. In a typical reaction, he used Turkish proverbs meaning the same thing: ”Do not beat the air” and ”It is too late now.”

This is vintage Erdogan, who has mastered his skills in defiance of rules and regulations. Therefore, there was something awkward in the opposition’s reaction to his challenges, as if they were entirely new.

What has taken place since April 16 is a repetition of what happened when Erdogan won the presiden­tial elections — again with a small majority, 51.7% of the vote — and refused, in defiance of the law, to resign immediately from his posts as prime minister and party leader. That was on August 10, 2014. It was the same opposition, led by the secular Republican People’s Party (CHP), that cried foul and took the case to the Supreme Court, which eventually rejected it.

From then on, emboldened by a meek top judiciary, Erdogan led the country, in breach of the constitu­tion, as a partial president. The recent referendum simply gave legitimacy to autocratic rule. Those in opposition, once more seeking justice in an apparently compro­mised top judiciary, will most likely end up with another defeat. The CHP has failed to draw the conclu­sions that legalism in a country where rule of law no longer applies is simply meaningless.

The core matter for the opposi­tion was to find an efficient way to block the paths for the referendum to take place, such as en masse resignations from parliament, to force Erdogan’s hand by snap elec­tions. However, it was doomed as soon as it accepted to be part of his game.

This is not to say that what the “no” camp on the referendum achieved is to be belittled. Against the odds, it managed to shatter the ground on which Erdogan stands. The anti-Erdogan camp showed that it constituted more or less half of the society and also made it clear to the world that the crisis-and-division politics led by the president left Turkey fragmented into three parts: Secular-centrist western Anatolia and the southern coasts, the pious heartland and a solid Kurdish south-east.

Regardless of the corrosive dispute over it, the result — 51.41% voted “yes” — that granted Er­dogan unchecked executive pow­ers leaves the questions: Will he be able to hold the country together and carry it through stability? To do that, will he lower his tempera­ture and adopt a softer line vis-à-vis his domestic opponents and the international community?

Erdogan’s timetable makes them rather urgent to address. The passed constitutional amendments require that there be presidential elections in August 2019, possibly along with local and general elec­tions. The April 16 results put him under additional pressure. Those who have carefully followed this masterful politician, who perfected skills to turn a defeat to a victory, may be right when they predict that there is nothing to stop him.

Erdogan knows that he has the European leaders on his side, albeit discreetly. “We need him,” said a top European diplomat. “There is much business on various areas, so do not expect any confrontation, no matter what.”

As compared to pre-coup at­tempt, Erdogan now has a perfect tool in his hands, the state of emer­gency, which he can extend as he pleases, with a powerful majority of his party in parliament. That the first step he took after the refer­endum was to extend the state of emergency by three months should be a hint of what to expect.

With most of the obstacles out of his way, Erdogan can focus even more deeply on a cleansing within his party. He most certainly will go on using fierce language against current and newly invented en­emies, a tactic he sees as necessary to keep his supporting masses around him.

There should be no doubt that Erdogan will use emergency rule to continue to crush the opposi­tion, including the secular CHP, as soon as he sees a threat for the next elections. His insistence on reintroducing the death penalty is meant to spread fear among dis­senters.

Erdogan knows that his greatest asset is a fragmented opposition whose various factions are deeply hostile to each other. He would predict it to remain that way. He has succeeded to play them against each other and will probably see to it that the rest of the deputies of the pro-Kurdish Peoples’ Demo­cratic Party (HDP) also end up in jail.

The Kurdish issue challenges the stability argument Erdogan has hunted votes for. While secular Turks will remain silently defi­ant to his rule, the conflict with the Kurds, within and outside Turkey’s borders, and a losing game with Syria, will be the main factor undermining stability and predictability. Erdogan is stuck with a militarist methodology and militarists surrounding him are entrenched like vultures.

Turkey has entered a dark tun­nel, with no light at the other end. If the last year’s coup attempt was a blow to Turkey’s dreams for a democratic order, April 16 caused enormous trauma. Erdogan has won, Turkey has lost.


Yavuz Baydar is a journalist based in Istanbul. A founding member of the Platform for Independent Journalism (P24) and a news analyst, he won the European Press Prize in 2014. He has been reporting on Turkey and journalism issues since 1980.

Η Γαλλία στις κάλπες – Τα σενάρια για το β΄ γύρο και οι φόβοι για ένα νέο ‘68

0

Του Παντελή Σαββίδη

  • Απρόβλεπτη και καθοριστική για το μέλλον της Γαλλίας και της ΕΕ η σημερινή αναμέτρηση (φωτ.: EPA / Ian Langsdon)

Στη Γαλλία διεξάγεται σήμερα, Κυριακή 23 Απριλίου, ο πρώτος γύρος των προεδρικών εκλογών και οι δημοσκοπήσεις, οι οποίες συχνά διαψεύδονται βέβαια, δίνουν σε τέσσερις εκ των υποψηφίων τα ίδια, πάνω κάτω, ποσοστά και, πάντως, στα όρια του στατιστικού λάθους. Αυτό σημαίνει ότι και οι τέσσερις υποψήφιοι έχουν πιθανότητες να περάσουν στο β΄ γύρο και να διεκδικήσουν την προεδρία. Οι γαλλικές εκλογές θα κρίνουν, εν πολλοίς, το μέλλον της ΕΕ.

Το πλέον εφιαλτικό σενάριο είναι να αναδειχθούν ως διεκδικητές του τίτλου στο β΄ γύρο, που θα διεξαχθεί μετά από δεκαπέντε ημέρες, οι υποψήφιοι της ακροδεξιάς Μαρίν Λεπέν και της κομμουνιστικής αριστεράς Ζαν Λυκ Μελανσόν. Σ’ αυτή την περίπτωση, που δεν είναι απίθανη, τα πράγματα για τις κυρίαρχες δυνάμεις της ΕΕ και την κυρίαρχη πολιτική της, δυσκολεύουν. Μπορεί οι δύο αυτοί υποψήφιοι να βρίσκονται στα δύο άκρα του πολιτικού φάσματος, η πολιτική τους, όμως, ως προς την αμφισβήτηση της σημερινής ΕΕ είναι πάνω κάτω η ίδια.

Οι άλλοι δύο υποψήφιοι που διεκδικούν με αξιώσεις να περάσουν στο δεύτερο γύρο είναι ο κεντρώος, πρώην υπουργός Οικονομικών του Ολάντ, Εμμανουέλ Μακρόν, που εγκατέλειψε το υπουργείο για να θέσει υποψηφιότητα και ο Φρανσουά Φιγιόν, υποψήφιος της γκωλικής δεξιάς. Ο Φιγιόν, ως γνωστόν, ήταν το φαβορί των εκλογών για τη διεκδίκηση της προεδρίας, μέχρι που το όνομά του ενεπλάκη σε σκάνδαλο. Κατηγορήθηκε ότι κατέβαλε αργομισθία στη σύζυγο και τα παιδιά του, που υποτίθεται ότι απασχολούσε στο πολιτικό του γραφείο.

Για τις κυρίαρχες ευρωπαϊκές δυνάμεις η εκλογή στην προεδρία ενός εκ των υποψηφίων αυτών (Μακρόν ή Φιγιόν), θα αποτελούσε ένα πολύ καλό νέο και για τη Γαλλία και για την Ευρώπη.


Φρανσουά Φιγιόν (φωτ.: EPA / Martin Bureau)

Και οι δύο υποψήφιοι είναι πρόθυμοι να πραγματοποιήσουν βαθιές μεταρρυθμίσεις, όπως αποκαλούνται οι αλλαγές προς όφελος της αγοράς, παρά τις διαφορές στις μεθόδους τους.

Η ανάγκη για μεταρρυθμίσεις
Δεσμεύονται να επιτύχουν ένα ισχυρό και ολοκληρωμένο νομοσχέδιο για την αγορά εργασίας, όπως έκανε η Γερμανία με τη νομοθεσία Hartz κατά την περίοδο 2003-2005, έστω και αν μια τέτοια κίνηση είναι απίθανο να υποστηριχθεί από τα παραδοσιακά αριστερά κόμματα και τα συνδικάτα. Θα επιδιώξουν, επίσης, σύμφωνα με το πρόγραμμά τους, να μειώσουν τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας και του κεφαλαίου για να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα της γαλλικής οικονομίας. Ο Φιγιόν είναι έτοιμος να προχωρήσει περισσότερο από τον Μακρόν στη μείωση των δημόσιων δαπανών. Για τους φιλελεύθερους πολιτικούς αυτά θα είναι τα πρώτα βήματα για την ανάκτηση της αξιοπιστίας της χώρας στο ευρωπαϊκό πεδίο.

Μέχρι σήμερα, οι Γάλλοι πολιτικοί προσπαθούσαν να εξευμενίσουν τα όργανα της ΕΕ να μην τους πιέζουν να προβούν σε μεταρρυθμίσεις τις οποίες ήταν απρόθυμοι να εφαρμόσουν.


Από συγκέντρωση του Ζαν Λυκ Μελανσόν (φωτ.: EPA / Arnold Jerocki)

Ο νέος πρόεδρος της Γαλλίας θα πρέπει να αλλάξει αυτή την τακτική και να προετοιμαστεί για την προώθηση και εφαρμογή ρεαλιστικών μεταρρυθμίσεων που θα βγάλουν τη χώρα από το σημερινό της αδιέξοδο. Διότι τα αδιέξοδα που αντιμετωπίζει η Γαλλία είναι πολλά.

Τα αδιέξοδα της Γαλλίας
Πρώτον, δεν έχει ακόμη ανακάμψει από την ύφεση του 2008. Η ανεργία παραμένει υψηλή (10% το 2016), οι ιδιωτικές επενδύσεις παραμένουν αδύναμες και το δημοσιονομικό έλλειμμα υπερβαίνει το 3% του ΑΕΠ. Με λίγα λόγια, η Γαλλία δεν πάει καλά οικονομικά και δεν φαίνεται να είναι πλέον αξιόπιστος εταίρος για άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ιδίως για τη Γερμανία.

Δεύτερον, η Γαλλία έχει αντιφατική σχέση τόσο με την ιστορία της ως ευρωπαϊκής δύναμης, όσο και με το ρόλο της στην εποχή της παγκοσμιοποίησης. Ενώ θεωρείται πυλώνας της Ευρώπης, δεν έχει καμιά πολιτική για την ανασυγκρότηση της Ένωσης. Και στο εσωτερικό της, οι πληγές της αποικιοκρατίας είναι ακόμη υπαρκτές και διχάζουν την κοινωνία.


Εμμανουέλ Μακρόν (EPA / Thomas Samson)

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι οι Γάλλοι πολιτικοί, όπως και οι δικοί μας στην Ελλάδα, έχουν χάσει την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Οι δύο τελευταίοι Γάλλοι πρόεδροι, Νικολά Σαρκοζί και Φρανσουά Ολάντ, απορρίφθηκαν ευρέως στο τέλος της θητείας τους από τους Γάλλους πολίτες. Λόγω της αντιδημοφιλίας του, ο Ολάντ δεν τόλμησε φέτος να υποβάλει υποψηφιότητα για δεύτερη θητεία. Είναι τόση η αναξιοπιστία των Γάλλων πολιτικών και του πολιτικού συστήματος, που ακόμη και οι διώξεις που υπέστη η Λεπέν και οι κατηγορίες εναντίον της από ευρωπαϊκά όργανα, δεν έβλαψαν καθόλου τη φήμη της. Αυτό είναι ένα φαινόμενο που δεν συνέβη ποτέ στην Πέμπτη Γαλλική Δημοκρατία, δηλαδή τα τελευταία πενήντα εννέα χρόνια.

Το πλέον ανησυχητικό, όμως, είναι πως δεν είναι ακόμη σαφές αν ο Εμμανουέλ Μακρόν ή ο Φρανσουά Φιγιόν θα τερματίσουν μπροστά από την Λεπέν ή τον Μελανσόν στον α΄ γύρο των εκλογών. Εάν συμβεί αυτό, αν δηλαδή ένας εκ των δύο περάσει στο δεύτερο γύρο, πολλές δυνάμεις στη Γαλλία και την Ευρώπη θα καθησυχάσουν.

Η επικράτηση του «συστημικού» στο β΄ γύρο
Οι Γάλλοι παραβλέπουν επί του παρόντος τη δυνατότητα ενός σεναρίου να εκλεγεί υποψήφιος που δεν είναι επιθυμητός από το πολιτικό σύστημα, διότι βασίζονται στο γεγονός ότι στο β΄ γύρο κερδίζει, πάντα, ο συστημικός. Ιστορικά, αυτό επιβεβαιώνεται. Το 2002, μετά από τριάντα χρόνια συνεχών προσπαθειών για την οικοδόμηση μιας ριζοσπαστικής πολιτικής εναλλακτικής λύσης, λιγότερο από το 20% των ψηφοφόρων επέλεξε στο β΄ γύρο τον ακροδεξιό υποψήφιο Ζαν-Μαρί Λεπέν έναντι του κεντροδεξιού Ζακ Σιράκ.


Μαρίν Λεπέν (φωτ.: EPA / Frederic Scheiber)

Πέντε χρόνια αργότερα, η κόρη του Λεπέν, Μαρίν, νικήθηκε τόσο από την κεντροδεξιά όσο και από τους σοσιαλιστές υποψηφίους στον α΄ γύρο.

Οι Γάλλοι έχουν και μια ιστορική ενοχή που περιορίζει τη δυναμική της ακροδεξιάς. Το 1940 εισέβαλαν στη Γαλλία οι Ναζί και η κατοχική κυβέρνηση του στρατάρχη Φιλίπ Πεταίν οδήγησε στην απώλεια της εθνικής τους υπερηφάνειας. Αυτή η επώδυνη μνήμη παραμένει μια πληγή για τους ηλικιωμένους στη Γαλλία, μια ομάδα του πληθυσμού που ψηφίζει τακτικά στις εθνικές εκλογές. Και η ομάδα αυτή με τις εμπειρίες του πολέμου είναι υπέρ της ΕΕ και κατά του σχεδίου της Μαρίν Λεπέν να αποσύρει τη Γαλλία από την ευρωζώνη.

Πάμε σε ένα νέο Μάη του ’68;
Η Γαλλία γνώρισε πολλές σημαντικές πολιτικές κρίσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του εικοστού αιώνα: Τις δεξιές εξεγέρσεις του Φεβρουαρίου 1934, την κατάρρευση της Τρίτης Δημοκρατίας το 1940, την πτώση της Τέταρτης Δημοκρατίας το 1958 και, φυσικά, την εξέγερση του Μάη 1968. Τίποτα δεν αποκλείει να αναβιώσουν ανάλογα φαινόμενα από ένα εκλογικό σώμα απρόβλεπτο ως προς τη βούλησή του. Πάντως, μετά τις βουλευτικές εκλογές στη Γερμανία τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, θα κριθούν πολλά στο γαλλογερμανικό άξονα και, φυσικά, για το μέλλον της Ευρώπης.

Ένα σημαντικό και αποφασιστικό βήμα στην νέα ευρωπαϊκή πορεία θα εξαρτηθεί από τις γαλλικές εκλογές της Κυριακής. Και, βεβαίως, από τους λαούς της Ευρώπης. Ένα νέο ’68 δεν είναι διόλου απίθανο.

pontos-news.gr

Οι ρωσο-ιαπωνικές σχέσεις και η σημασία τους για την Ανατολική Ασία

0

 

του Δημήτρη Ψωμιάδη, Πολιτικού Επιστήμονα.

Πάνε 72 χρόνια από την λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και 26 χρόνια από την λήξη του Ψυχρού Πολέμου, αλλά μια επιμένουσα εκκρεμότητα δεν εκλείπει. Η Ρωσία και η Ιαπωνία δεν έχουν υπογράψει ακόμα συνθήκη Ειρήνης[1]. Μέσα σ’ ένα κόσμο όπου σφυρηλατούνται νέοι δεσμοί και δομούνται νέες συμμαχίες, οι δύο δρώντες αναζητούν τρόπους συνεργασίας και αμοιβαίας εξυπηρέτησης των συμφερόντων τους. Είναι όμως κάτι τέτοιο εφικτό;

Η επελαύνουσα επέκταση της Ρωσικής Αυτοκρατορίας προς ανατολάς την έφερε σε επαφή και σύγκρουση πρώτα με την Κινεζική αυτοκρατορία και έπειτα με την Ιαπωνία. Η μείωση της ισχύος της Κίνας λόγω της υστέρησης της στην βιομηχανικό μετασχηματισμό, ώθησε τις δύο σφύζουσες από δυναμισμό και ορμή αυτοκρατορίες να σπεύσουν να καλύψουν το κενό ισχύος. Ο μετωπικός ανταγωνισμός κατέληξε, μοιραία, σε ανοικτή σύγκρουση. Ήταν μια αιματηρή σχέση που θα διαρκούσε μέχρι το 1945.

Η καθοδική επέκταση της Ρωσίας και η επιθυμία της να αποκτήσει πρόσβαση σε θερμότερα ύδατα την οδήγησαν να επιδιώξει την πρόσκτηση της νήσου Τσουσίμα από την Ιαπωνία το 1861, ώστε ο έλεγχος της στρατηγικής σημασίας νήσου να ενισχύει την ασφάλεια της ίδιας αλλά και επιπροσθέτως να εμπεδώσει την δεσπόζουσα σε όλη την Άπω Ανατολή θέσης της. Όμως, η αντίδραση της Μεγάλης Βρετανίας ανέκοψε τις προσπάθειες.

Ο πρώτος σινο-ιαπωνικός πόλεμος 1894-95 και το ταπεινωτικό για την Κίνα αποτέλεσμα επέτρεψε την Ρωσία και τις άλλες ευρωπαϊκές μεγάλες δυνάμεις να αναγκάσουν την Ιαπωνία να επιστρέψει πίσω στην ηττημένη χώρα την χερσόνησο Liaotung και το Port Arthur. Η επέμβαση αυτή, αποτέλεσμα της πρόθεσης της Ρωσίας να αυτοχριστεί προστάτης της αδύναμης τότε Κίνας είχε ως αποτέλεσμα να καταλάβει και σχεδόν να ενσωματώσει την προαναφερθείσα επαρχία.

Η ενδυνάμωση της ρωσικής επιρροής στην περιοχή μέσω της εκμετάλλευσης της κινεζικής αδυναμίας οδήγησε σε αντισυσπειρωτικές κινήσεις την Μ. Βρετανία και την Ιαπωνία, κατ’ αναλογίαν των βρετανικών κινήσεων για την διατήρηση της ακεραιότητας της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Μια υψηλή στρατηγική εφαρμοζόμενη στις δύο άκρες του ανασχετικού δακτυλίου με τον ίδιο αντικειμενικό σκοπό: την ανάσχεση της επελαύνουσας ρωσικής αυτοκρατορίας.

Η παλινόρθωση του Meiji[2] το 1869 και ο ραγδαίος εκσυγχρονισμός του ιαπωνικού Κράτους, επέτρεψε την πιο δυναμική διεκδίκηση των συμφερόντων του έθνους, αμφισβητώντας ευθέως την πρωτοκαθεδρία και το αήττητο των ευρωπαϊκών δυνάμεων. Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι κατά την εποχή της αποικιοκρατίας ήταν δεδομένο πως οι μη ευρωπαϊκές δυνάμεις θεωρούντο λίγο ως πολύ υποδεέστερες και ανίκανες να νικήσουν τις μεγάλες Δυνάμεις των λευκών[3]. Οι ψευδαισθήσεις θα διαλύονταν με τον ρωσο-ιαπωνικό πόλεμο του 1904-5 και την παροιμιώδη ήττα της Ρωσίας,[4] όπου απώλεσε τον έλεγχο των Κουριλών νήσων και της νότιας νήσου Σαχαλίνης.

Οι διμερείς σχέσεις θα επανεισέλθουν σε εχθρική πορεία κατά την Ρωσικό Εμφύλιο, μετά το «διάλειμμα» του Α΄ΠΠ, εξ’ αιτίας της συμμετοχής της Ιαπωνίας στο πλευρό των αντεπαναστατικών δυνάμεων[5]. Κατά την πορεία προς τον Β΄ΠΠ οι θέσεις των δύο χωρών χαρακτηρίζονταν από ουδετερότητα. Η λήξη του πολέμου βρήκε την Ιαπωνία ηττημένη και ταπεινωμένη και την ΕΣΣΔ πλέον υπερδύναμη. Απόληξη αυτού του συσχετισμού ισχύος και γεγονότων ήταν η προσάρτηση της νότιας Σαχαλίνης και των Κουριλών νήσων.

Έκτοτε, οι σχέσεις δύο εκ των μειζόνων παικτών της Άπω Ανατολής βρίσκονταν σε βαρομετρικό χαμηλό. Η ΕΣΣΔ το 1951 δεν υπέγραψε την Συνθήκη Ειρήνης που υπεγράφη στο San Francisco προβάλλοντας σωρεία αντιρρήσεων[6]. Η λήξη της εχθρότητας και η αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων επετεύχθη με την Κοινή Διακήρυξη του 1956[7]. Η υπογραφή αυτή δεν σήμαινε και την αυτόματη εγκάρδια διμερή συνεργασία, λόγω των στερεωμένων αντιπαλοτήτων και διαχωριστικών γραμμών του Ψυχρού Πολέμου και των μεταξύ τους εδαφικών αντιπαραθέσεων των σχετιζόμενων με τις Κουρίλες Νήσους.

Η επίσκεψη του ρώσου προέδρου Βλάντιμιρ Πούτιν στην Ιαπωνία το 2016 αναζωπύρωσε τις ελπίδες για λήξη της μεταπολεμικής εκκρεμότητας με την υπογραφή συνθήκης Ειρήνης και ενίσχυσης των διμερών δεσμών[8], παρ’ όλη την σύντομη ψύχρανση τους λόγω της ρωσικής προσάρτησης της Κριμαίας[9]. Παρά τις υψηλές προσδοκίες[10] συνθήκη Ειρήνης δεν υπεγράφη[11] αλλά βρέθηκε ένα ικανοποιητικό modus vivendi.

Σε έναν κόσμο δυναμικών αλληλεπιδράσεων και ρευστότητας είναι λογικό πως οι συσχετισμοί ισχύος μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων όπως διαμορφώθηκαν μετά τον Ψυχρό Πόλεμο δεν ήταν εφικτό να παραμείνουν σταθεροί και αμετακίνητοι. Η ραγδαία οικονομική άνοδος της Κίνας και η διεύρυνση της διαπλανητικής της επιρροής, η κάμψη των ΗΠΑ και η συναφής αναζήτηση του νέου παγκόσμιου ρόλου των, η επανάκαμψη της Ρωσίας και δυναμική προάσπιση των συμφερόντων της, η μετατόπιση του παγκόσμιου οικονομικού βάρους στην Ασία και ο γεωενεργειακός ανταγωνισμός, θέτουν το πλαίσιο επί του οποίου καλούνται οι μεγάλες δυνάμεις να ασκήσουν τις πολιτικές τους.

Παρ’ όλα αυτά, το κεντρικό χαρακτηριστικό του 21ου αιώνα θα αποτελέσει η ισχυροποίηση της Κίνας, με τις ΗΠΑ όμως να διατηρούν τα ηνία ή ένα μεγάλο ποσοστό της ισχύος και επιρροής επί του παγκοσμίου όλου. Ο αγώνας τους θα καθορίσει εν πολλοίς την τύχη του κόσμου.

Ως αναθεωρητικές χώρες του status quo, η Κίνα και η Ρωσία, προσπαθώντας δηλαδή να περιορίσουν την αμερικανική υπεροχή στον διεθνή καταμερισμό ισχύος, όχι όμως και να αντικαταστήσουν το σημερινό μοντέλο δόμησης της διεθνικής τάξης, εμβαθύνουν την διμερή συνεργασία τους επιτυγχάνοντας μια βαθιά λειτουργική και πολυεπίπεδη συνεργασία σε ένα μεγάλο εύρος ζητημάτων κοινού ενδιαφέροντος.[12] Φυσικά, η ταχεία ανάρρηση του Πεκίνου στην 2η θέση της παγκόσμιας οικονομίας με ΑΕΠ 11 τρις δολάρια για το 2015[13], η ολοένα διευρυνόμενη επιρροή του στην Κεντρική Ασία[14] αλλά και ο εγγενής φόβος και η δυσπιστία που ενυπάρχει στις διακρατικές σχέσεις δεν επιτρέπει την Μόσχα να εγκλωβιστεί σε καθεστώς μονομερούς εξάρτησης από την Κίνα. Έτσι, προσεταιρίζεται τον ιστορικό αντίπαλο της Κίνας ακολουθώντας την πιο αξιόπιστη διιστορικά επιλογή για την διαφοροποίησης και μεγιστοποίηση ασφαλείας μια χώρας! Συνεκδοχικά λοιπόν, η Ρωσία προσεγγίζοντας την Ιαπωνία, ισορροπεί ανάμεσα στους δύο οικονομικούς γίγαντες της Ασίας και προσδοκά οφέλη οικονομικού, πολιτικού, πολιτιστικού, ενεργειακού[15] αλλά κυρίως γεωπολιτικού περιεχομένου[16]. Η προσέγγιση αυτή κατανοείται πληρέστερα αν την θεωρήσουμε μέρος του τριγώνου ΗΠΑ-Ρωσία-Ιαπωνία και της αντιπαλότητας των δύο πρώην αντιπάλων του Ψυχρού Πολέμου.

Η Ιαπωνία από το 1945 αποτελεί την «βάση της αμερικανικής πολιτικής-στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού και παγκόσμιος σύμμαχος της Αμερικής με κεντρική σημασία, παραμένοντας εντούτοις προτεκτοράτο σε θέματα ασφαλείας»[17] αλλά η κατάσταση αυτή αναθεωρείται τελευταίως, με την χώρα του Ανατέλλοντος Ήλιου να αναλαμβάνει πιο ενεργό στρατιωτικό ρόλο[18] για την αναχαίτιση της κινεζικής επιθετικότητας στην περιοχή[19]με αποκορύφωμα την δυνατότητα ανάπτυξης στρατευμάτων στο εξωτερικό[20].

Σχηματοποιώντας την πολυπλοκότητα των σχέσεων των 4 μεγάλων δυνάμεων στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού θα μπορούσαμε να δώσουμε την παρακάτω παράσταση:

[ ΗΠΑ ( Ρωσία-Ιαπωνία ) Κίνα]

Όπως προαναφέραμε ο 21ος αιώνας θα διαμορφωθεί από τον ανταγωνισμό ή την συνεργασία των δύο ακριανών χωρών του σχήματος, ήτοι τις ΗΠΑ και την Κίνα. Η γειτνίαση των ΗΠΑ με την Ρωσία στο σχήμα θέλει να υποδηλώσει την αντιπαλότητα τους, η οποία αναγκάζει και τις δυο να διαμορφώνουν εν τοις πράγμασι τις επιλογές τους. Η χείρα φιλίας που τείνει η Ρωσία στην Ιαπωνία ενέχει ως στόχευση, στο μέτρο του εφικτού, την απόσπαση της δεύτερης από την ασφυκτική αγκαλιά των ΗΠΑ[21], υπενθυμίζοντας υποδορίως την εγγενή αντίφαση της σύγχρονης Ιαπωνίας: ενώ είναι παγκόσμια οικονομική δύναμη συνάμα αποτελεί «νάνο» στον τομέα της ασφάλειας, αντινομία σπάνια για μεγάλη δύναμη[22].

Η γεωγραφική γειτνίαση της Ιαπωνίας με την Κίνα αλλά και αυτή εντός του σχήματος χαρακτηρίζει μια πραγματικότητα. Οι σινο-ιαπωνικές σχέσεις κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα υπήρξαν αιματηρές και σημαδεμένες από ένα μείγμα εχθρότητας, καχυποψίας και ρήξεων. Ο 21ος αιώνας βαίνει έμπλεος αντιφάσεων. Το ύψος βεβαίως του διμερούς εμπορίου ανήλθε στα 340 δις δολάρια το 2014[23], όμως η στενή οικονομική αλληλεξάρτηση δεν απέτρεψε τα δυο μέρη από τα εμμένουν στις αντιτιθέμενες θέσεις και την εμπράγματη αντιπαράθεση σε ένα εύρος ζητημάτων, όπως τα νησιά Σενκάκου/Ντιαογού[24], οι ζώνες Αναγνώρισης Αεράμυνας στην Θάλασσα της Ανατολικής Κίνας[25] και το καθεστώς της Νότιας Σινικής Θάλασσας[26]. Το Τόκιο βρίσκεται ήδη μπροστά στο δίλημμα που θα κληθεί να απαντήσει στην διάρκεια του αιώνα μας: ή θα συνεχίσει την προνομιακή σχέση με τις ΗΠΑ και την αντιπαλότητα προς την Κίνα, επιλογή που του προσδίδει αίσθηση βεβαιότητας και διεθνών ωφελειών ή θα προσδένεται ανεπαίσθητα στο άρμα της Κίνας στο πλαίσιο του ‘’η Ασία στους Ασιάτες’’ με παράλληλη αποστασιοποίηση από τις ΗΠΑ, επιλογή που κατέχει υψηλά ποσοστά αβεβαιότητας και κινδύνων;

Καταληκτικά, το κεντρικό ζεύγος του σχήματος, δηλαδή η Ρωσία και η Ιαπωνία ως ορθολογικοί δρώντες του συστήματος, επιδιώκουν την βέλτιστη εξυπηρέτηση των εθνικών συμφερόντων τους αλλά και την μεγιστοποίηση της ασφαλείας τους. Επομένως, όλα τα ανωτέρω δεδομένα μας οδηγούν στο να συμπεράνουμε πως ενώ η ρωσο-ιαπωνική σχέση μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά στην σταθερότητα και ασφάλεια της Βορειοανατολικής Ασίας, εντούτοις δεν αποτελεί καταλυτικό στοιχείο-κλειδί στο διαδραματιζόμενο παίγνιο ισχύος. Αλλά η Κίνα, το «πατριαρχείο» της realpolitik[27], «τείνει να θεωρεί, τόσο την Ιαπωνία, όσο και τις ΗΠΑ ως δυνητικούς εχθρούς. Οι Κινέζοι ηγέτες διατηρούν έναν βαθιά ριζωμένο φόβο ότι η Ιαπωνία θα γίνει και πάλι μιλιταριστική, όπως ήταν πριν το 1945[28]». Έτσι, ο πυρήνας του ανταγωνισμού στην περιοχή θα είναι αποτροπή της Κίνας από το να καταστεί ο ηγεμόνας της περιοχής αυτής του πλανήτη. Συνεπώς, όλες οι συμμαχίες ή συνεργασίες που θα συγκροτούνται υπηρετούν ή θα υπηρετούν αυτόν τον σκοπό και στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται και οι ρωσο-ιαπωνικές σχέσεις.

 

 

[1] The Diplomat, Harry Kazianis, World War II: Not Over For Japan and Russia, 30 April 2013, [http://thediplomat.com/2013/04/world-war-ii-not-over-for-japan-and-russia/ ]

[2] Encyclopedia Britannica, Meiji Restoration, Last updated 14 Dec. 2015 [ https://www.britannica.com/event/Meiji-Restoration

[3] Margaritis

[4] Encyclopedia Britannica, Russo-Japanese War, Last updated 15 Mar 2017, [https://www.britannica.com/event/Russo-Japanese-War ]

[5] BBC, Jonathan Smele, War and Revolution in Russia 1914-1921, 10 Mar 2011, [http://www.bbc.co.uk/history/worldwars/wwone/eastern_front_01.shtml#six ]

[6] JPRI, John Price, A Just Peace? The 1951 San Francisco Peace Treaty in Historical Perspective,  June 2001 [http://www.jpri.org/publications/workingpapers/wp78.html ]

[7] The Japan Times, 2 Nov 2010,[ http://www.japantimes.co.jp/news/2010/11/02/national/bilateral-talks-date-back-to-1956/#.WNqZg2-GPIU ]

[8] Russia Today, Putin meets Japan’s Abe to talk peace treaty, closer ties, 15 Dec 2016 [https://www.rt.com/news/370384-putin-japan-visit-abe/ ]

[9] The National Interest, Danid J. Kramer, The word in Tokyo: Crimea, 12 Mar 2016, [ http://www.the-american-interest.com/2016/03/12/the-word-in-tokyo-crimea/ ]

[10] The Diplomat, Shinji Hyodo, Putin’s visit to Japan and the Russia-Japan Summit, 31 Dec 2016  [http://thediplomat.com/2016/12/putins-visit-to-japan-and-the-russia-japan-summit/ ]

[11] Russia Today, Putin, Abe agree on joint Russia-Japan activities on Kuril Islands, 16 Dec 2016 [https://www.rt.com/news/370452-putin-visits-japan-talks/ ]

[12] Foreign Affairs, Fu Ying, Πως βλέπει η Κίνα την Ρωσία, 27 Οκτωβρίου 2016, [http://foreignaffairs.gr/articles/71030/fu-ying/pos-blepei-i-kina-tin-rosia?page=show ]

[13] World Bank, Data, GDP, China,[ http://data.worldbank.org/country/china ]

[14] The Diplomat, Tao Wang & Rachel Yampolsky, Will China and Russia’s Partnership in Central Asia Last? 21 Sept 2015, [ http://thediplomat.com/2015/09/will-china-and-russias-partnership-in-central-asia-last/ ]

[15] Oil Price, Colin Chilcoat, How Russia-Japan Energy Relations Are Reshaping Geopolitics, 10 Mar 2016, [http://oilprice.com/Energy/Energy-General/How-Russia-Japan-Energy-Relations-Are-Reshaping-Geopolitics.html ]

[16] The National Interest, Tom Holcombe, Ending a 60-Year Stalemate: Japan’s Push to Get a Peace Treaty with Russia, 24 Feb 2016, [ http://nationalinterest.org/blog/the-buzz/ending-60-year-stalemate-japans-push-get-peace-treaty-russia-15304 ]

[17] Zbigniew Brzezinski, Η μεγάλη σκακιέρα, 1998 εκδ Λιβάνη, σελ. 297

[18] Foreign Affairs, Humza Ahmad, Τι κρύβουν οι τεράστιες αγορές όπλων από την Ιαπωνία, 29 Μαρτίου 2012, [ [http://www.foreignaffairs.gr/articles/68725/humza-ahmad/ti-kryboyn-oi-terasties-agores-oplon-apo-tin-iaponia?page=show ]

[19] Geopolitics Made Super, Ryan Bohl, Why Japan is readying for War Again, 21 Sept 2015, [https://geopoliticsmadesuper.com/2015/09/21/why-japan-is-readying-for-war-again/ ]

[20] Naftemporiki.gr, Ιαπωνία: «Πράσινο φως» για την ανάπτυξη στρατευμάτων στο εξωτερικό, 15 Ιουλ 2015, [http://www.naftemporiki.gr/story/978521/iaponia-prasino-fos-gia-tin-anaptuksi-strateumaton-sto-eksoteriko ]

[21] Russia Direct, Pavel Koshkin, Better Russia-Japan relations would be good for stability in Asia-Pacific, 13 Sept 2016 [ http://www.russia-direct.org/analysis/better-russia-japan-relations-would-be-good-stability-asia-pacific ]

[22] Zbigniew Brzezinski, Η μεγάλη σκακιέρα, 1998 εκδ Λιβάνη, σελ. 304

[23] East Asia Forum, Peter Drysdale, The geo-economic potential of the China-Japan relationship, 28 Sept 2015, [http://www.eastasiaforum.org/2015/09/28/the-geo-economic-potential-of-the-china-japan-relationship/ ]

[24] Naftemporiki.gr, Νησιά Σενκάκου/Ντιαογού: Το μήλον της έριδος Ιαπωνίας-Κίνας, 6 Δεκ 2013,  [http://www.naftemporiki.gr/story/739638/nisia-senkakountiaogou-to-milon-tis-eridos-iaponias-kinas ]

[25] Foreign Affairs, David A. Welch, Τι είναι η Ζώνη Αναγνώρισης Αεράμυνας; 10 Δεκ 2013, http://foreignaffairs.gr/articles/69608/david-a-welch/ti-einai-i-zoni-anagnorisis-aeramynas ]

[26] Council on Foreign Relations, China’s Maritime Disputes [ http://www.cfr.org/asia-and-pacific/chinas-maritime-disputes/p31345#!/?cid=otr-marketing_use-china_sea_InfoGuide ]

[27] Foreign Affairs, Thomas Christensen, Chinese Realpolitik: Reading Beijing’s World-View, Oct 1996 https://www.foreignaffairs.com/articles/asia/1996-09-01/chinese-realpolitik-reading-beijings-world-view

[28] John Mearsheimer, Η τραγωδία της πολιτικής των Μεγάλων Δυνάμεων, εκδ. Ποιότητα, 2006, σελ. 722.

France: A Guide to the Presidential Elections

0

Ανάγκη πανεθνικής εγρήγορσης και συσπείρωσης  

0

Του Στέλιου Παπαθεμελή*

«Νηστεύσαντες και μη νηστεύσαντες» ευφρανθήκαμε λίγο πολύ οι πάντες, «εγκρατείς και ράθυμοι» κατά το επιεικές των εκκλησιαστικών υμνογράφων. Ας ευχηθούμε τώρα εις εαυτούς και αλλήλους το χαριτωμένο παπαδιαμαντικόν: «παν καταθύμιον» (Ο Επιτάφιος και η Ανάστασις εις τα χωρία, Άπαντα Βημ. 15, σ. 92).

Ας προσγειωθούμε τώρα στην εγχώρια πραγματικότητα. Αμείλικτοι οι αριθμοί. Με δεδομένη την καταβαράθρωση των εισοδημάτων (συντάξεις, μεροκάματα, όπου ακόμη υφίστανται) είναι ζοφερός ο κατάλογος ανατιμήσεων από 3/2016-3/2017:

Ελαιόλαδο 9,2%, φρούτα, 14,9%, λαχανικά 31,2%, πατάτες 7,1%, πετρέλαιο θέρμανσης 32,9%, φυσικό αέριο 23,7%, βενζίνη 14,9%, αεροπορικά εισιτήρια 23,8%. Ταυτόχρονα η νομοθετημένη ελάχιστη ημερήσια αμοιβή κατρακύλησε στα 26,18€.

Οι αρμόδιοι πάσης προελεύσεως εξακολουθούν να παρουσιάζουν ρόδινα τα πράγματα ωσάν να ζουν σε άλλη χώρα. Όμως «όποιος τα ψόματα λαλεί, δίχως αντρειά λογάται» (Βιτσέντζος Κορνάρος, Ερωτόκριτος Β΄888). Κυβέρνηση και αντιπολίτευση αρνούνται να συνειδητοποιήσουν ότι ενός εστί υπέρτατη χρεία: εθνικής συνεννόησης!

Να συναχθούν επί το αυτό οι αρχηγοί των κομμάτων και με εντιμότητα και καλή πίστη να συζητήσουν και να εκπονήσουν ένα Σχέδιο Εξόδου, το οποίο να το στηρίξουν όλοι! Ισπανοί, Πορτογάλοι, Ιρλανδοί και οι αδελφοί μας Κύπριοι μπήκαν σχεδόν ταυτόχρονα με μας στην κρίση, αλλά βγήκαν γρήγορα απ’ αυτήν και επέτυχαν μια δυναμική επανεκκίνηση των οικονομιών τους. Εμείς παλινδρομούμε και πελαγοδρομούμε. Και μοιραία βουλιάζουμε …

Η πύρρειος νίκη στο δημοψήφισμα «που ισοδυναμεί με ήττα» (Die Welt, 10/4/17) αφήρεσε από τον εγωπαθή νεοοθωμανό την ευχέρεια να τελέσει ρωμαϊκό θρίαμβο. Του παρέχει εν τούτοις τη δυνατότητα να κάνει το τουρκικό σύνταγμα κατ’ εικόνα και ομοίωσή του: προσωποπαγές, αυταρχικό, απολυταρχικό, καταδυναστευτικό, σατραπικό.

Η κατά Ελλάδος και Κύπρου στρατιωτικοί εκβιασμοί δεν πρόκειται να ανασταλούν. Δείγμα λάβαμε ήδη στην Κυπριακή ΑΟΖ.

Το δημοψήφισμα διχάζει, ή σωστότερα, τριχοτομεί την Τουρκία. Η ευημερούσα και μορφωμένη Δύση ψήφισε «όχι». Η φτωχή και αναλφάβητη ενδοχώρα όπου αναβιώνει ένα πρωτόγονο Ισλάμ ψήφισε «ναι». Και οι Κούρδοι το άλλο 1/3 της χώρας είπαν, όπως ήταν φυσικό, «όχι» στεντορεία τη φωνή.

Η γείτων βιώνει ήδη μία τριχοτόμηση απειλητική για την ενότητά της και πρόξενο πρόσθετης σύγχυσης στη διαταραγμένη συμπεριφορά του μονοκράτορά της.

Ο τυφλός μισελληνισμός του νεοσουλτάνου σίγουρα δεν του επιτρέπει να εγκύψει στη σοφία του Σόλωνος: «καλόν μεν χωρίον η τυραννίς, ουκ έχει δ’ απόβασιν» (Πλουτάρχου Σόλων 14). Είναι δηλαδή καλό χωριό η τυραννία αλλά δεν έχει από πού να βγει κανείς. Συντρίβεται εγκλωβισμένος!

Ερώτημα: τι τέξεται η επιούσα στα ελληνοτουρκικά; Είναι βέβαιο ότι το διεθνές κλίμα δεν θα ευνοούσε οπωσδήποτε ένα σουλτανικό στρατιωτικό εγχείρημα κατά Ελλάδος και Κύπρου, αλλά δεν θα κινούσε ούτε το μικρό του δαχτυλάκι για να το αποτρέψει. Παλαιά τους τέχνη. Τουρκική βία και λατινικός δόλος συμπορεύονταν κατά του Ελληνισμού. Μας είχε προειδοποιήσει από τότε (1821) ο λόρδος Βύρων:

«Μην περιμένετε ελευθερίαν από τους Φράγκους.

Έχουν βασιλέα όπου πωλεί και αγοράζει.

Εις τα εντόπια ξίφη, εις τας εντοπίους φάλαγγας

είναι η μόνη ελπίς της ανδρείας.»

Κατά τα άλλα ο απρόβλεπτος και σε κλιμακούμενη νευρική κρίση ισλαμιστής παραμένει οίος είναι. Αλλά εδώ ούτε πανικός, ούτε εφησυχασμός αρμόζουν. Επιβάλλεται εγρήγορση, πανεθνική εγρήγορση και συσπείρωση! «Γρηγορείτε και προσεύχεσθε» (Ματθ. 26,41).

Το ζητούμενο είναι να προχωρήσουμε στις δικές μας στρατηγικές συμμαχίες, στρατιωτικές και ενεργειακές.

Είναι γνωστό ότι το αμερικανικό σύστημα εξουσίας είναι πολυκεντρικό, αλλά ο κυρίαρχος παράγων που ενοποιεί, ή τροποποιεί τις προτάσεις των διαφόρων κέντρων είναι πάντοτε ο Πρόεδρος. Η αποφασιστικότητα και το ξεκαθάρισμα ότι αυτός έχει πάντοτε τον τελευταίο λόγο επαληθεύονται ή διαψεύδονται κάθε φορά στην πράξη. Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε αντισυμβατικά και δυναμικά ξεκαθαρίζοντας ότι τάσσεται κατά της παγκοσμιοκρατίας και υπέρ του εθνικού κράτους και στην εξωτερική πολιτική θα αναζητούσε ένα modus operandi με τη Ρωσία.

Πεντάγωνο, CIA, γραφειοκρατικός αντιρωσισμός ως ανίατη συνέχεια του αντισοβιετισμού ανέδυσαν εκ της αναμονής του το βαθύ αμερικανικό κράτος, στο οποίο προφανώς υπέκυψε ο Τραμπ για να βομβαρδίσει τον Άσσαντ με την κατασκευασμένη εύκολη δικαιολογία περί δήθεν χημικών.

Με τα αρχικώς λεγόμενα του Τραμπ ο κόσμος πίστεψε ότι επίκειται η πλήρης εξομάλυνση των αμερικανορωσικών σχέσεων και κατ’ ακολουθίαν και των αμερικανοκινεζικών. Όσα μεσολάβησαν δείχνουν μια επικίνδυνη παλινδρόμηση κα εδραιώνουν την αίσθηση ότι χάριν των εμπόρων όπλων βαίνουμε όπισθεν ολοταχώς σε μια νεκρανάσταση του Ψυχρού Πολέμου. Προκαλεί πάντως την κοινή λογική ότι οι Αμερικανοί προειδοποίησαν τους Ρώσους για τους Τόμαχοκ, οι Ρώσοι δεν  ενοχλήθηκαν από την επίθεση και επισημαίνεται ότι ρωσική κίνηση αναχαίτισης των επερχομένων αμερικανικών πυραύλων δεν πραγματοποιήθηκε. Οι μεγάλοι «κάπου κάπως» τα βρίσκουν με θυσία των μικρών!

Στα καθ’ ημάς μετά τους «απασχολήσιμους» του πρώην πρωθυπουργού έχουμε την «υπερασπίσιμη» βάναυση συμφωνία του νυν πρωθυπουργού με τους «θεσμούς». Η «υπερασπίσιμη» για την ιστορία κατακρεουργεί τις συντάξεις, ανασκολοπίζει το αφορολόγητο κα ταχιδρομεί στις ελληνικές καλένδες το χρέος.

Η μελαγχολία εισβάλλει στα σπιτικά των Ελλήνων, αλλά «θαρσείν χρη ταχ’ αύριον έσετ’ άμεινον».

Κλείνουμε με το έξοχο ad hoc ποίημα του Κώστα Μόντη:

«Για τη

Μελαγχολία

Μη φοβόσαστε όταν σας χτυπήσει την πόρτα και δεν ανοίξετε,

θα φύγει. Είν’ εύθικτη ευτυχώς,

είν’ ευτυχώς ασυνήθιστη στα «όχι».

 

 

*Πρόεδρος Δημοκρατικής Αναγέννησης

 

E-mail: [email protected], [email protected]

 

Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ: Το αποκορύφωμα της λιτότητας

1

του Κώστα Λαπαβίτσα. Παρασκευή, 21 Απριλίου 2017

Σήμερα ανακοινώθηκαν τα δημοσιονομικά στοιχεία του 2013-2016 από την ΕΛΣΤΑΤ. Η εικόνα είναι καταλυτική για την «αντιμνημονιακή» κυβέρνηση που «θα κρατήσει την κοινωνία όρθια»:

Δηλαδή:

  1. Ο βασικός μοχλός μνημονιακής «προσαρμογής» ήταν και παραμένει η συντριβή των δημοσίων δαπανών. Αυτή είναι η κύρια μορφή λιτότητας και όχι η αύξηση της φορολογίας για την οποία δικαιολογημένα διαμαρτύρονται και οι μνημονιακοί, αλλά το κάνουν γιατί τώρα χτυπήθηκαν και οι ίδιοι. Η συντριβή των δημοσίων δαπανών συνεχίστηκε ασμένως από την κυβέρνηση Τσίπρα το 2016. Κυβέρνηση λιτότητας με παράσημο.
  2. Η λιτότητα πήρε βεβαίως και βαριά φορολογική μορφή το 2016 διότι ανέβηκε κατά πολύ το φορολογικό εισόδημα της κυβέρνησης σε σχέση με το 2014-15, φτάνοντας σχεδόν το 50% του ΑΕΠ. Κυβέρνηση λιτότητας με δεύτερο παράσημο.
  3. Μετά τη βίαιη αυτή επίθεση στη συνολική ζήτηση, το ΑΕΠ παρέμεινε στάσιμο. Αυτός είναι ο πραγματικός λόγος του ρυθμού ανάπτυξης 0% το 2016 και όχι τα φληναφήματα περί «καθυστέρησης» στην αξιολόγηση που δήθεν προκαλούν αβεβαιότητα και δεν αφήνουν την οικονομία να εκτιναχθεί. Δεν υπάρχουν ελατήρια που εκτινάσσονται όταν ο δημόσιος τομέας υιοθετεί τέτοια λιτότητα.
  4. Το δημόσιο χρέος διογκώθηκε την ίδια περίοδο, ανεβαίνοντας ξανά στο 179% του ΑΕΠ. Αντί για διαγραφή, έχουμε χρέος που γίνεται βαρύτερο. Κυβέρνηση λιτότητας με τρίτο παράσημο.

Και πώς πέτυχε τον περιορισμό των δαπανών το 2016 η «αριστερή» μας κυβέρνηση; Ένας από τους τρόπους ήταν ο περιορισμός των δημοσίων επενδύσεων:

Πραγματική συντριβή, που φυσικά απεικονίζεται άμεσα στην κατάρρευση των υποδομών της χώρας, όσες κορδέλες κι αν κοπούν στους αυτοκινητόδρομους. Κυβέρνηση λιτότητας με τέταρτο παράσημο.

Το αποτέλεσμα ήταν φυσικά το γιγαντιαίο πρωτογενές πλεόνασμα του 2016:

Τι να πει η κυβέρνηση Σαμαρά με το φτωχό της πλεόνασμα των 581 εκ. ευρώ; Η κυβέρνηση που θα έσκιζε τα μνημόνια πέτυχε πλεόνασμα 6937 εκατομμυρίων! Δηλαδή, όχι το ταπεινό 0,5% του ΑΕΠ που ζητούσε το Τρίτο (και ψυχικά δυσβάστακτο) Μνημόνιο, αλλά 3,9%. Πώς να μην ανέβει η επίσημη ανεργία στο 23,5% τον Ιανουάριο του 2017; Κυβέρνηση λιτότητας με όλα τα παράσημα.

Τη στιγμή που η ανεργία είναι σε δυσθεώρητα ύψη και η εκπαιδευμένη νεολαία μεταναστεύει κατά κύματα, μια κυβέρνηση που έκανε παντιέρα της την αντιμνημονιακή ρητορεία εφαρμόζει την πιο παράλογη λιτότητα. Και αναλίσκεται σε γελοίες διαμάχες με το ΔΝΤ για το αν το παρανοϊκό 3,9% που πέτυχε οφείλεται σε μόνιμα ή σε προσωρινά μέτρα. Δηλαδή, αν θα αποτελειώσει την οικονομία γρήγορα ή αργά.

Η Ελλάδα ακούμπησε τις ελπίδες της σε έναν εσμό κυνικών πολιτικών, που αποδείχθηκαν οι πιο σκληροί από όλους στην εφαρμογή της λιτότητας.  Ταυτόχρονα, παραμένουν επιεικώς αδιάβαστοι, αν κρίνει κανείς από το σημερινό άρθρο του πρωθυπουργού στην Γουόλ Στριτ Τζέρναλ, στο οποίο επαίρεται για την τεράστια «προσαρμογή» που έχει πετύχει, ενώ φαίνεται να πιστεύει ότι η οικονομία είναι έτοιμη για αναπτυξιακό άλμα. Για το δικό του καλό ο κ. Τσίπρας θα πρέπει να αλλάξει επειγόντως συμβούλους. Τα γραφόμενα στο άρθρο του είναι, από πολιτικής πλευράς, η συντηρητική εκδοχή των συνθημάτων περί «σκισίματος των μνημονίων» με τα οποία ήρθε στην κυβέρνηση. Όπως κι εκείνα ήταν κουβέντες άνευ περιεχομένου, έτσι είναι και τα τωρινά. Δεν πρόκειται να υπάρξει ταχύρρυθμη ανάπτυξη μέσα στο μνημονιακό πλαίσιο.

Λίγους, όμως, ενδιαφέρει πια η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, η οποία το μόνο που πραγματικά έχει καταφέρει είναι να καταρρακώσει την προοπτική ριζοσπαστικής αλλαγής στη χώρα, αλλά και την εντιμότητα της Αριστεράς, κατακτημένη με θυσίες. Αυτό που έχει σημασία είναι να σχηματιστεί ο μετωπικός φορέας, ο οποίος θα δώσει στη χώρα προοπτική σε νέα κοινωνική και εθνική βάση. Μέχρι τότε η Ελλάδα θα παραδέρνει στην παγίδα των δανειστών.

Το σενάριο που τρέμει ο Ερντογάν

0
  • (Φωτ.: EPA / Tolga Bozoglu)

Υπάρχει μια ελληνική παροιμία που έχει νομοτελειακά χαρακτηριστικά. Είναι αυτή που λέει «Όταν σκάβεις το λάκκο του άλλου, έρχεται ο καιρός που πέφτεις εσύ ο ίδιος μέσα». Ακριβώς αυτό είναι που φοβάται κι ο Ερντογάν. Ότι, δηλαδή, θα αυτοπαγιδευτεί στο σύστημα που ο ίδιος οικοδόμησε, προκειμένου μέσω του δημοψηφίσματος της 16ης Απριλίου να εγκριθεί από τον τουρκικό λαό η συνταγματική αναθεώρηση η οποία θα τον κάνει αδιαμφισβήτητο κυρίαρχο του παιχνιδιού. Όμως τα πράγματα μπορεί να μην εξελιχθούν όπως θέλει. Το «γιατί» μας το εξηγεί ο Τζαν Ατακλί, με άρθρο του που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Sözcü.

Του Τζαν Ατακλί (Can Ataklı), εφ. Sözcü.

Το φοβερό σενάριο που τρομάζει τον Ερντογάν
Το δημοψήφισμα τελείωσε, όμως είναι δύσκολο να κλείσει ο λογαριασμός. Τα μάτια όλων είναι στην Ανώτατη Εκλογική Επιτροπή. Τα δε μάτια της Επιτροπής, είναι στο «σαράι». Σε προηγούμενο άρθρο μας αναφερθήκαμε στις ανησυχίες που υπάρχουν στο περιβάλλον του Ερντογάν, και σας μετέφερα τις πληροφορίες που μου έδωσε μια πηγή που βρίσκεται στην κορυφή του AKP. Σύμφωνα με αυτές τις πληροφορίες, υπάρχουν φόβοι πως «με βάση το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, υπάρχει κίνδυνος ο Ερντογάν να μην εκλεγεί το 2019».


«Η ανεξαρτησία διαμορφώνει το χαρακτήρα μου» γράφει το πλακάτ με τον Μουσταφά Κεμάλ που κρατάει ο Τούρκος διαδηλωτής στην Κωνσταντινούπολη (φωτ.: EPA / Deniz Toprak)

Η ίδια πηγή, μετά την τελευταία εκπομπή μου στο Halk Tv, μου τηλεφώνησε και μου είπε: «Το σημερινό σου άρθρο, είναι ανάμεσα στα πιο διαβασμένα της ημέρας. Όμως η πραγματική βόμβα είναι άλλη».

Και άρχισε να μου εξηγεί:

«Ο Ταγίπ μπέης έχει καταρρακωμένο ηθικό. Μην βλέπεις που συνεχίζει να ουρλιάζει από τα μπαλκόνια στο πλήθος να εκτοξεύει κορώνες εναντίον των νέων σταυροφόρων. Ο Ταγίπ μπέης προβληματίζεται πολύ και φοβάται για τις εκλογές του 2019. Έχει στο τραπέζι του ένα σενάριο, που τον κάνει να τρέμει.

Ποιο είναι αυτό το φοβερό σενάριο, ρώτησα τον συνομιλητή μου.

«Κοίτα, αν το «Ναι» είχε πάρει πάνω από 55% στο δημοψήφισμα, ο Ερντογάν θα κοιμόταν ήσυχος, όμως τώρα έχει χάσει τον ύπνο του γιατί υπάρχει κίνδυνος να χάσει τις εκλογές του 2019. Και το θέμα δεν είναι ότι θα τις χάσει, αλλά αυτά που θα επακολουθήσουν για τον ίδιο. Όμως ας δούμε το σενάριο. Το 2019 το AKP θα υποδείξει ως υποψήφιο πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Ερντογάν. Τα άλλα κόμματα, θα επιδείξουν τους δικούς τους υποψηφίους, εξασφαλίζοντας τον κατακερματισμό των ψήφων. Έτσι, κανείς υποψήφιος δεν θα συγκεντρώσει πάνω από 50%, με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε στον δεύτερο γύρο.»


(Φωτ.: EPA / Tumay Berkin)

Μα καλά, στο πρώτο γύρω δεν θα εκλεγεί ο Ερντογάν; ρώτησα τον συνομιλητή μου. «Κατά την άποψή μου, δεν θα εκλεγεί. Κι αυτό γιατί τώρα είναι μπροστά με 1%. Αυτά τα δυο χρόνια δεν θα είναι εύκολα και είναι φυσικό να προκαλέσουν διαρροή ψήφων. Αν η διαρροή είναι έστω και 1%, τότε ο Ερντογάν δεν εκλέγεται στον πρώτο γύρο. Σε αυτήν την περίπτωση, το AKP θα βγει πρώτο κόμμα και θα εξασφαλίσει σχετική ίσως και απόλυτη πλειοψηφία στη βουλή. Όμως στο δεύτερο γύρο, ο Ερντογάν θα έχει να αντιμετωπίσει έναν αντίπαλο. Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα για τον Ερντογάν. Ο ανθυποψήφιός του, θα καθίσει και θα κάνει συμμαχία και παζάρια με τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης, θα υποσχεθεί και θα μοιράσει τις θέσεις των αντιπροέδρων της Δημοκρατίας και τις θέσεις των υπουργών, που με το νέο σύστημα θα διορίζονται εξωκοινοβουλευτικοί από τον πρόεδρο. Έτσι, τα κόμματα και οι πολιτικοί της αντιπολίτευσης, θα αποκτήσουν πρόσβαση στην εξουσία, αφού στην αντίθετη περίπτωση που εκλεγεί ο Ερντογάν, θα οδηγηθούν στην πλήρη περιθωριοποίηση.»

Σε αυτή τη φάση δεν κρατήθηκα και είπα στον συνομιλητή μου, ότι αυτό το σενάριο όντως πρέπει να προκαλεί τρόμο στον Ερντογάν.


(Φωτ.: EPA / Tolga Bozoglu)

Ο συνομιλητής μου όμως δεν είχε τελειώσει: «Για στάσου, δεν τελείωσα, γιατί τώρα αρχίζουν τα δύσκολα για τον Ερντογάν. Ας υποθέσουμε ότι ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης κερδίζει και γίνεται αυτός πρόεδρος της Δημοκρατίας. Το AKP, έστω και αν έχει την πλειοψηφία στη Βουλή, με το νέο σύστημα που σχεδίασε και υλοποίησε ο Ερντογάν, δεν έχει πλέον απολύτως καμία δυνατότητα να αναμειχθεί και να ελέγξει την εκτελεστική εξουσία, ούτε να εξασφαλίσει τη δίωξή της. Και το πιο σημαντικό, ο Ερντογάν μένει ξαφνικά εκτός πολιτικής. Χωρίς καμία ασυλία. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο νέος πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος ελέγχει πλήρως τη Δικαιοσύνη, κάνει τα δέοντα και οδηγεί τον Ερντογάν στο εδώλιο του κατηγορουμένου. Ο Ερντογάν βρίσκει τον εαυτό του από τη μια στιγμή στην άλλη κατηγορούμενο και τιμωρείται με φυλάκιση που δεν θα του επιτραπεί να δει ξανά το φως του ήλιου. Υπάρχει κάποια δυνατότητα να εμποδίσει κάτι τέτοιο; Όχι. Έτσι, ο Ερντογάν, εκεί που ήθελε να είναι ο απόλυτος κυρίαρχος, πέφτει στο λάκκο που έσκαψε ο ίδιος. Αν δεν φοβηθεί ο Ερντογάν από ένα τέτοιο σενάριο, ποιος θα φοβηθεί;»

Πάνω σε αυτό ρώτησα τον συνομιλητή μου «όλα αυτά μήπως είναι σπέκουλα ή όντως συζητιούνται στο σαράι;»

Θυμώνοντας μου είπε: «Ποτέ δεν σου μεταφέρω ανακρίβειες. Αυτά ακριβώς συζητιούνται τώρα στο σαράι».

Πρόλογος-μετάφραση: Σάββας Καλεντερίδης.

Ο EastMed, η Ρωσία και οι ενεργειακές προκλήσεις για Ελλάδα και Κύπρο στην Ανατολική Μεσόγειο

2

Του Μιχάλη Διακαντώνη*

Η συνάντηση του Ευρωπαίου Επιτρόπου για θέματα Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής,  Miguel Arias Canete, με τους Υπουργούς Ενέργειας του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου και τον Υπουργό Οικονομικής Ανάπτυξης της Ιταλίας στο Τελ Αβίβ, κατέληξε σε μια προκαταρκτική συμφωνία για την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου (EastMed pipeline). Ο αγωγός αυτός ανήκει στα έργα κοινού ενδιαφέροντος της Ε.Ε. και αναμένεται να συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής, η κατασκευή του όμως θα εξαρτηθεί τόσο από τεχνικούς παράγοντες όσο –κυρίως- και απ’ το πόσο ανταγωνιστικός μπορεί να καταστεί σε σχέση με εναλλακτικά ενεργειακά σχέδια.

Η Ρωσία εδραιώνει τη θέση της στην Ευρώπη

Την ίδια στιγμή που η Ε.Ε. διακηρύσσει την επιθυμία της να αναζητήσει  διαφορετικές πηγές και οδεύσεις για τις ποσότητες φυσικού αερίου που εισάγει, η Ρωσία μεθοδικά εδραιώνει την παρουσία της ως βασικός ενεργειακός προμηθευτής της Ευρώπης.  Πριν δύο περίπου εβδομάδες, έλαβαν τέλος οι διετείς σκληρές διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Gazprom σχετικά με τις κατηγορίες που αντιμετώπιζε η δεύτερη για κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης της στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας. Η προκαταρκτική συμφωνία, δίνει τη δυνατότητα στην Gazprom να συνεχίσει να προμηθεύει με το αέριο της την Ευρώπη, αλλά με βάση πιο ανταγωνιστικούς όρους. Οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση των ρωσοκινεζικών αγωγών, η απειλή εισαγωγής στην Ευρώπη του σχιστολιθικού αμερικανικού αερίου, αλλά και το πρόστιμο ύψους 8€ δις που θα αντιμετώπιζε η Gazprom, την έκαναν να αντιληφθεί ότι η Γηραιά Ήπειρος αποτελεί την βασική αγορά-στόχο και την ώθησαν να προσαρμοστεί αποτελεσματικά στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις (άρση εμποδίων μεταφοράς και μεταπώλησης του αερίου και χαμηλότερες τιμές που βασίζονται λιγότερο στις τιμές του πετρελαίου).

Επιπλέον, διαφαίνεται ότι η επέκταση της χωρητικότητας του ήδη υφιστάμενου ρωσογερμανικού αγωγού Nordstream (το έργο που φέρει την ονομασία “Nordstream 2”) είναι πολύ πιθανόν να πραγματοποιηθεί. Σ’ αυτό το συμπέρασμα οδηγούν δύο γεγονότα: Πρώτον, η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επιτρέψει την επέκταση της πρόσβασης της Gazprom στον αγωγό OPAL, o οποίος και διοχετεύει το ρωσικό αέριο που λαμβάνει απ’ τον Nordstream στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη[1]. Δεύτερον,  η πρόθεσή της Ε.Ε. να διαπραγματευτεί με τη Ρωσία μέσω των κρατών την υλοποίηση του Nordstream 2[2], καθώς υπαρχει αμφιβολία αν οι όροι του Τρίτου Ενεργειακού Πακέτου μπορούν να εφαρμοστούν σε υπεράκτιους αγωγούς, όπως ο Nordstream. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση που το έργο πραγματοποιηθεί, η Ρωσία θα συνεχίσει να προμηθεύει μελλοντικά το 30-40% του αερίου της Ευρώπης, ενώ οι απώλειες εσόδων για Πολωνία, Ουκρανία και Σλοβακία απ’ τα τέλη διέλευσης θα είναι σημαντικά. Εντός των κόλπων της Ε.Ε., φαίνεται να προκύπτει διάσταση απόψεων μεταξύ των χωρών της Βαλτικής και της Ανατολικής Ευρώπης που επιθυμούν τη μείωση της εξάρτησης απ’ το ρωσικό αέριο και της Γερμανίας, η οποία επιδιώκει την τροφοδοσία της με φθηνή ενέργεια, προκειμένου η βιομηχανία της να συνεχίσει να είναι ανταγωνιστική σε διεθνές επίπεδο.

Η Ρωσία, όμως, επιθυμεί να επεκταθεί και στην αγορά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, καθώς σχεδιάζει την υλοποίηση του αγωγού Turkishstream, o οποίος αν υλοποιηθεί θα τροφοδοτεί την Ιταλία μέσω του αγωγού Poseidon (προσφάτως υπογράφηκε σχετικό μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ Gazprom και Eni[3]), ενώ η Gazprom έχει προτείνει να τροφοδοτήσει σε δεύτερο στάδιο και τον Διαδριατικό αγωγό (TAP)[4], παρότι ο συγκεκριμένος αγωγός είχε αρχικά σχεδιαστεί για να για να αποκλείσει το ρωσικό αέριο απ’ τις ευρωπαϊκές αγορές.

Οι ενεργειακές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο

Στην Ανατολική Μεσόγειο, κάθε χώρα αναπτύσσει τη δική της στρατηγική προκειμένου να μπορέσει να ανταποκριθεί στον οξυμένο ανταγωνισμό που αναμένεται να διαμορφωθεί μελλοντικά στην αγορά ενέργειας. Το Ισραήλ, παράλληλα με τη λύση του EastMed, διερευνά και άλλες εναλλακτικές επιλογές. To γιγαντιαίο ισραηλινό κοίτασμα Leviathan, αναμένεται να ικανοποιήσει πρωτίστως την εσωτερική αγορά του Ισραήλ και την Ιορδανία (υπήρξε συμφωνία προ 5μήνου με την εθνική εταιρεία ηλεκτρισμού της Ιορδανίας), αλλά σε δεύτερη φάση εξετάζεται και η αγορά της Τουρκίας. Οι διευθυντές των ισραηλινών εταιρειών Delek και Avner που κατέχουν περίπου το 45% του κοιτάσματος, πρόσφατα δήλωσαν ότι εντός της επόμενης τετραετίας θα μπορούσε να κατασκευαστεί ένας αγωγός μήκους 500 χλμ. που θα μεταφέρει το αέριο προς την Τουρκία[5]. Ήδη το ισραηλινό αέριο απ’ το κοίτασμα Tamar μεταφέρεται προς την Ιορδανία και πωλείται εκεί με τη μεσολάβηση μιας αμερικανικής εταιρείας, προκειμένου να μην προκληθούν περαιτέρω πολιτικές εντάσεις στις διαχρονικά οξυμένες ισραηλινο-ιορδανικές σχέσεις[6], ενώ πριν λίγες ημέρες φαίνεται να υπήρξε και συμφωνία εξαγωγής αερίου προς την Αίγυπτο[7]. Για τα κοιτάσματα Karish και Tanin που αποκτήθηκαν απ’ την ελληνική Energean αναμένονται οι μελέτες σχεδιασμού και ανάπτυξης για να αρχίσει η παραγωγή το 2020.

Στη χώρα των Φαραώ, η επιτάχυνση των διαδικασιών ανάπτυξης του Ζohr, οι νέες ανακαλύψεις στην περιοχή του Νείλου αλλά και οι ακόμα μεγαλύτερες μελλοντικές προσδοκίες για την ανεύρεση σημαντικών ενεργειακών κοιτασμάτων, θα καταστήσουν τη χώρα εξαγωγέα αερίου μέχρι το 2020. Αξίζει να σημειωθεί, ότι η Ρωσία θα έχει παρουσία και στην Αίγυπτο, μέσω της εξαγοράς του 30% των δικαιωμάτων του Zohr απ’  την Rosneft. Στον Λίβανο, οι διαδικασίες για την οργάνωση του πρώτου γύρου αδειοδοτήσεων έχουν ξεκινήσει, όμως η πολιτική ένταση με το Ισραήλ αυξάνεται ξανά εξαιτίας της ύπαρξης διαφιλονικούμενων θαλασσίων ζωνών[8].

Η Κύπρος, εν μέσω των συζητήσεων για το Κυπριακό και τις απειλές της Τουρκίας σε περίπτωση που συνεχιστούν οι έρευνες υδρογονανθράκων, υπογράφει επίσημα συμφωνίες με ξένες εταιρείες για την έρευνα και εκμετάλλευση στα οικόπεδα 6 (Εni-Total), 8 (Eni) και 10 (ExxonMobil-Qatar Petroleum), ενώ το προσεχές διάστημα θα αρχίσουν οι έρευνες και στο οικόπεδο 11, για το οποίο υπάρχουν μεγάλες προσδοκίες λόγω της γεωγραφικής  του συγγένειας με το Ζohr της Αιγύπτου.

Τέλος, κινητικότητα παρουσιάζεται και στην Ελλάδα, καθώς έχει εκφραστεί ενδιαφέρον για συνεργασία με τα ΕΛΠΕ από οκτώ ξένες εταιρείες (όπως η Total, η Shell, η Repsol κ.α.) για τις περιοχές Άρτας-Πρέβεζας και Βορειοδυτικής Πελοποννήσου, ενώ προγραμματίζονται και σεισμικές έρευνες για τα οικόπεδα 2 (βορειοδυτικά της Κέρκυρας) και 10 (Κυπαρισσιακός Κόλπος). Ανάλογες έρευνες αναμένεται να πραγματοποιηθούν νοτίως της Κέρκυρας, στο νότιο Κρητικό και στο Θρακικό Πέλαγος, ενώ η ισπανική Repsol αγόρασε και το 60% των παραχωρήσεων έρευνας υδρογονανθράκων από την Energean για τα Ιωάννινα και την Αιτωλοακαρνανία.

Tα δεδομένα των αγορών και η ανάγκη για ρεαλιστικές και προσαρμοστικές λύσεις

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της BP, η ευρωπαϊκή ζήτηση αερίου θα αυξάνεται μόνο κατά 0,7% ανά έτος για την επόμενη 20 ετία, εξαιτίας της χρήσης φθηνού άνθρακα, της επέκτασης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αλλά και της αύξησης της ενεργειακής αποδοτικότητας. Παράλληλα, οι ανάγκες για εισαγωγές αερίου θα φθάσουν στο 80% το 2035, καθώς τα ευρωπαϊκά κοιτάσματα αερίου θα αρχίσουν να εξαντλούνται.[9] Αυτό σημαίνει, ότι θεωρητικά οι αγορές ενέργειας είναι ανοικτές σε ευκαιρίες. Όμως, οι χώρες της Ανατολικής Μεσογείου θα έχουν μελλοντικά να αντιμετωπίσουν έντονο ανταγωνισμό τόσο απ’ την Ρωσία, που θα εξακολουθήσει να είναι ο φθηνότερος προμηθευτής στην Ευρώπη και θα θελήσει να επεκτείνει το δίκτυο αγωγών της, όσο και απ’ τις ΗΠΑ που επιθυμούν να προωθήσουν στις παγκόσμιες αγορές το σχιστολιθικό τους αέριο.

Οι Ευρωπαίοι δείχνουν, εν τοις πράγμασι,  να προτιμούν κυρίως την φθηνή και αδιάλειπτη παροχή αερίου σε σχέση με τη διαφοροποίηση των πηγών. Αυτό σημαίνει ότι το κυπριακό και το ελληνικό αέριο, θα πρέπει να προσφερθούν μελλοντικά σε ανταγωνιστικές τιμές. Οι καθυστερήσεις στις διαδικασίες ανάθεσης και ανάπτυξης των κοιτασμάτων, αλλά και η αδυναμία επίτευξης συνεργειών που θα προσδώσουν οικονομίες κλίμακας, θα είναι καταδικαστικές για το ενεργειακό μέλλον των δύο χωρών, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος τα κοιτάσματα να μείνουν αναξιοποίητα για δεκαετίες, έως ότου οι τιμές της αγοράς κάνουν ξανά πρόσφορη την εκμετάλλευσή τους. Αυτό που θα πρέπει να αποτελέσει άμεση προτεραιότητα, είναι η ικανοποίηση των εγχώριων αναγκών ώστε να μειωθεί το κόστος για τα νοικοκυριά και τη βιομηχανία και να εξοικονομηθούν κρατικοί πόροι.

Τις επόμενες 2-3 δεκαετίες, οι παγκόσμιες αγοράς ενέργειας προβλέπεται να έχουν άφθονη ενέργεια και συνεπώς είναι δύσκολο να παρατηρήσουμε υπερβολικές αυξήσεις των τιμών του αερίου. Συνεπώς, η αισιοδοξία που δημιουργείται από συμπράξεις όπως αυτές που αφορούν τον αγωγό EastMed, πρέπει να συνοδεύεται από την απαραίτητη ευελιξία και μετριοπάθεια που υπαγορεύουν τα δεδομένα της διεθνούς αγοράς ενέργειας.

*Ο Μιχάλης Διακαντώνης είναι οικονομολόγος, με μεταπτυχιακές σπουδές στις διεθνείς σχέσεις και συντονιστής έρευνας στον Τομέα Ρωσίας, Ευρασίας και Νοτιο-ανατολικής Ευρώπης (ΤΟ.ΡΕ.ΝΕ.) του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων.

Πηγές:

[1] https://sputniknews.com/europe/201703071051328495-gazprom-opal-russia-eu/

[2][2] http://www.reuters.com/article/us-russia-gazprom-eu-pipeline-idUSKBN17104F

[3] http://www.protothema.gr/greece/article/664801/rosia-meso-elladas-i-parohi-tou-rosikou-fusikou-aeriou-stin-italia-/

[4] http://www.naturalgasworld.com/gazprom-could-join-tap-upon-completion-open-season-35615

[5] http://aaenergyterminal.com/news.php?newsid=11124999

[6] http://www.haaretz.com/israel-news/business/1.774758

[7] https://www.middleeastmonitor.com/20170327-israel-discusses-gas-export-to-egypt/#.WNjSKYc-PZJ.twitter

[8] http://gulfnews.com/news/mena/lebanon/lebanon-protests-israeli-plan-to-annex-maritime-area-1.2000685#.WNlZsX_f290.twitter

[9] http://in-cyprus.com/gazprom-in-europe/

 

Turkey votes in favour of enhanced powers for the president

0
April 18th 2017 http://country.eiu.com
Event

In a referendum held on April 16th voters narrowly approved a set of constitutional changes that will begin Turkey’s transition from a parliamentary to a presidential system. According to preliminary results, just over 51% voted in favour of the proposed changes. Turnout was high at 86%, but opponents of the reform allege that there was widespread voter fraud, from ballot tampering by individuals close to the “yes” camp to institutional contravention of established electoral procedures by the Supreme Election Council (YSK).

Analysis

Some of the reforms will take effect immediately—such as provisions allowing the president to belong to a political party and restructure the judiciary—but the bulk of the 18 constitutional amendments will come into force after the next presidential and parliamentary elections, which are due to take place in late 2019. In the meantime, parliament will be called on to pass enabling legislation in preparation for the implementation of the constitutional changes.

Shortly after the vote count began, complaints emerged from ballot box monitors that there were mass sightings of “unofficial ballots”, which did not have the YSK’s official stamp. Controversially, the YSK immediately declared these ballots “valid unless proven otherwise”. Prior to the official results being announced, both the prime minister, Binali Yildirim, and the president, Recep Tayyip Erdogan, publicly declared victory and Mr Erdogan insisted that the result should be recognised by all, particularly Turkey’s foreign allies and partners. However, according to Council of Europe observers, the referendum fell short of standards set by the European body. They referred in particular to the vote’s “inadequate legal framework”.

With the country increasingly polarised, the narrow victory amid widespread allegations of vote fraud undermine the legitimacy of Mr Erdogan’s mandate for such a fundamental change in the system of government. Following the vote, Mr Erdogan released a communiqué stating that he would immediately consult with Mr Yildirim on the possibility of reintroducing the death penalty, a populist move that would appeal to nationalist voters. Such a measure would irreparably harm Turkey’s EU accession bid. The government confirmed that emergency rule, which was imposed after the attempted coup in July 2016, would be extended for another three months to late July.

Impact on the forecast

The referendum result was in line with our forecast of a narrow majority in favour of the changes. The outcome and the allegations of vote fraud support our forecast that a rapid return to political stability is unlikely.

 

RIP Turkey, 1921 – 2017

0

Recep Tayyip Erdogan didn’t just win his constitutional referendum — he permanently closed a chapter of his country’s modern history.

RIP Turkey, 1921 – 2017

On Jan. 20, 1921, the Turkish Grand National Assembly passed the Teşkilât-ı Esasîye Kanunu, or the Law on Fundamental Organization. It would be almost three years until Mustafa Kemal — known more commonly as Ataturk, or “Father Turk” — proclaimed the Republic of Turkey, but the legislation was a critical marker of the new order taking shape in Anatolia.

The new country called Turkey, quite unlike the Ottoman Empire, was structured along modern lines. It was to be administered by executive and legislative branches, as well as a Council of Ministers composed of elected representatives of the parliament. What had once been the authority of the sultan, who ruled alone with political and ecclesiastic legitimacy, was placed in the hands of legislators who represented the sovereignty of the people.

More than any other reform, the Law on Fundamental Organization represented a path from dynastic rule to the modern era. And it was this change that was at stake in Turkey’s referendum over the weekend. Much of the attention on Sunday’s vote was focused on the fact that it was a referendum on the power of the Turkish presidency and the polarizing politician who occupies that office, Recep Tayyip Erdogan. Yet it was actually much more.

Whether they understood it or not, when Turks voted “Yes”, they were registering their opposition to the Teşkilât-ı Esasîye Kanunu and the version of modernity that Ataturk imagined and represented. Though the opposition is still disputing the final vote tallies, the Turkish public seems to have given Erdogan and the AKP license to reorganize the Turkish state and in the process raze the values on which it was built. Even if they are demoralized in their defeat, Erdogan’s project will arouse significant resistance among the various “No” camps. The predictable result will be the continuation of the purge that has been going on since even before last July’s failed coup including more arrests and the additional delegitimization of Erdogan’s parliamentary opposition. All of this will further destabilize Turkish politics.

Turkey’s Islamists have long venerated the Ottoman period. In doing so, they implicitly expressed thinly veiled contempt for the Turkish Republic. For Necmettin Erbakan, who led the movement from the late 1960s to the emergence of the Justice and Development Party (AKP) in August 2001, the republic represented cultural abnegation and repressive secularism in service of what he believed was Ataturk’s misbegotten ideas that the country could be made Western and the West would accept it. Rather, he saw Turkey’s natural place not at NATO’s headquarters in Brussels but as a leader of the Muslim world, whose partners should be Pakistan, Malaysia, Egypt, Iran, and Indonesia.

When Erbakan’s protégés — among them Erdogan and former President Abdullah Gul — broke with him and created the AKP, they jettisoned the anti-Western rhetoric of the old guard, committed themselves to advancing Turkey’s European Union candidacy, and consciously crafted an image of themselves as the Muslim analogues to Europe’s Christian Democrats. Even so, they retained traditional Islamist ideas about the role of Turkey in the Middle East and the wider Muslim world.

Thinkers within the AKP — notably former Prime Minister Ahmet Davutoglu — harbored reservations about the compatibility of Western political and social institutions with their predominantly Muslim society. But the AKP leadership never acted upon this idea, choosing instead to undermine aspects of Ataturk’s legacy within the framework of the republic. That is no longer the case.

The AKP and supporters of the “yes” vote argue that the criticism of the constitutional amendments was unfair. They point out that the changes do not undermine a popularly elected parliament and president as well as an independent (at least formally) judiciary. This is all true, but it is also an exceedingly narrow description of the political system that Erdogan envisions. Rather, the powers that would be afforded to the executive presidency are vast, including the ability to appoint judges without input from parliament, issue decrees with the force of law, and dissolve parliament. The president would also have the sole prerogative over all senior appointments in the bureaucracy and exercise exclusive control of the armed forces. The amendments obviate the need for the post of prime minister, which would be abolished. The Grand National Assembly does retain some oversight and legislative powers, but if the president and the majority are from the same political party, the power of the presidency will be unconstrained. With massive imbalances and virtually no checks on the head of state, who will now also be the head of government, the constitutional amendments render the Law on Fundamental Organization and all subsequent efforts to emulate the organizational principles of a modern state moot. It turns out that Erdogan, who would wield power not vested in Turkish leaders since the sultans, is actually a neo-Ottoman.

Erdogan’s ambition helped propel Turkey to this point. But unlike the caricature of a man who seeks power for the sake of power, the Turkish leader actually has a vision for the transformation of Turkey in which the country is more prosperous, more powerful, and more Muslim, meaning conservative and religious values would shape the behavior and expectations of Turks as they make their way in life. The problem is that Erdogan is convinced that he is the only one with the political skills, moral suasion, and stature to carry it out. Consequently, he needs to command the state and the political arena in ways that Turkish presidents, who are supposed to be above the fray and by tradition are expected to carry out their limited but important powers in statesmanlike fashion, never have.

For all of Erdogan’s political successes, forging the “executive presidency” that he seeks has been an exercise in frustration until now.

For all of Erdogan’s political successes, forging the “executive presidency” that he seeks has been an exercise in frustration until now. In October 2011, he announced that Turkey would have a new constitution within a year. By 2013, the interparty parliamentary committee charged with writing the new document was deadlocked, so Erdogan set his sights on a constitution written by the AKP. In order to get it passed, however, he needed to reinforce his parliamentary majority. When, in two general elections in 2015, he did not get the 367 seats (out of 550) needed to write and ratify a constitution without the public’s input, the Turkish president was forced to settle for constitutional amendments and Sunday’s referendum.In order to bolster support for the executive presidency, Erdogan has raised the specter of the political and economic instability of the 1990s and early 2000s, when a series of coalition governments proved too incompetent and corrupt to manage Turkey’s challenges. Many Turks quite rightly regard that era as one of lost opportunities and would prefer not to repeat it. The wave of terror attacks by Kurdish insurgents that killed scores between the summer of 2015 and late 2016 added urgency to Erdogan’s message about the wisdom of a purely presidential system.

Turkey’s domineering president has also sought to clear the field of real and perceived opponents, driving and deepening Turkey’s authoritarianism. The bureaucracy has been purged, a process that began even before last July’s failed coup; the Gulen movement has been dismantled; journalists have been silenced through jail time and other threats to their livelihood; and campaigners for a “no” vote hounded. To build support for a “yes” vote, Erdogan played on nationalist sentiment and manufactured crises with the Dutch and German governments over pro-AKP rallies planned in their countries.

It should come as no surprise that Erdogan pulled out all the stops in pursuit of the constitutional amendments. After all, they alter the organization of the Turkish state in fundamental ways and in the process do away with the checks and balances in the system. Those constraints on executive power were never strong to begin with, and Erdogan has already upended them in practice. Now, he seeks to legitimize this change in constitutional principles. Why?

Besides the fact that authoritarians like to situate their nondemocratic practices in legal systems so they can claim “rule of law,” Erdogan needs the legal cover to pursue his broader transformative agenda. And the only way it seems that he can accomplish that is by making himself something akin to a sultan.

Erdogan is an authoritarian, like those found throughout the world. But he is also inspired by Ottoman history, and there are aspects of his rule that echo that era. As the Turkish president has come to rely on a smaller and smaller group of advisors, including members of his family, his “White Palace” — the presidential palace in Ankara he built on land once owned by Ataturk — has come to resemble, not merely in grandeur, the palaces of the Ottoman sultans. Yet his effort to secure the executive presidency goes much deeper than that. Erdogan wants to tear down the republic because both he and the people he represents have suffered at the hands of those who have led and defended it. It would be impractical and impossible to re-create the governing structures of the Ottoman state, but in the Turkish-Islamist imagination, the age of the Ottomans was not only the apotheosis of Turkish culture and power, but a tolerant and progressive era. For Erdogan’s core constituency, in particular, the AKP era has been a golden era, a modern day analogue to this manufactured past. These predominantly pious and middle class Turks enjoy personal and political freedoms that they were once denied. They have also enjoyed upward economic and social mobility. By granting Erdogan the executive presidency he has so coveted, they are looking forward to even greater achievements. Of course, there are the millions of Turks who voted No and fear the consolidation of authoritarianism and who regard the state and the Kemalist ideas it represents as sacrosanct.

The Turkish Republic has an undeniably complicated history. It is an enormous achievement. In the space of almost a century, a largely agrarian society that had been devastated by war was transformed into a prosperous power that wielded influence in its own region and well beyond. At the same time, modern Turkey’s history has also been nondemocratic, repressive, and sometimes violent. It thus makes perfect political sense for Erdogan to seek the transformation of Turkey by empowering the presidency and thereby closing off the possibility once and for all that people like him will be victims of the republic.

At the end of the day, Erdogan is simply replacing one form of authoritarianism with another. The Law on Fundamental Organization and the republic that followed were expressions of modernity. The Turkish Republic has always been flawed, but it always contained the aspiration that — against the backdrop of the principles to which successive constitutions claimed fidelity — it could become a democracy. Erdogan’s new Turkey closes off that prospect.

Photo credit: BULENT KILIC/AFP/Getty Images