When China Leads

Από

October 29, 2017

KEVIN RUDD Oct 27, 2017 The Project Syndicate.

For the last 40 years, China has implemented a national strategy that, despite its many twists and turns, has produced the economic and political juggernaut we see today. It would be reckless to assume, as many still do in the US, Europe, and elsewhere, that China’s transition to global preeminence will somehow simply implode, under the weight of the political and economic contradictions they believe to be inherent to the Chinese model.

NEW YORK – The West, by and large, has no idea what awaits it as China continues its rise. The United States, under President Donald Trump, has become a global laughingstock in less than a year. Europe, with the notable exception of French President Emmanuel Macron, remains a rolling seminar on itself, oblivious to its declining relevance to the rest of the world. And the less said about Britain’s collective act of national political and economic suicide in last year’s Brexit referendum, the better.1

In short, the West has turned decisively inward, while China, breaking with its 3,000 years of dynastic history, has turned decisively outward, so that today few corners of the world are untouched by its influence. Deng Xiaoping’s maxim, “hide your strength, bide your time, and never take a lead” has already been dead for some years. The just-completed 19th National Congress of the Communist Party of China (CPC) was its state funeral. Xi is now proclaiming explicitly to his own people and the world that it is time for China to take center stage within the global order, and to create a new type of international relations.

So, beyond the pomp and ceremony of the 19th National Congress, it is crucial to understand what its outcomes will mean for China and the world.

XI THE THOUGHT LEADER

CPC congresses are about three things: leadership and personnel, ideology, and political vision. Even before this Congress, Xi had strengthened his position to the point that he is now China’s paramount leader. Five years ago, I said he would be China’s most powerful leader since Deng. I was wrong. He is now China’s most powerful leader since Mao Zedong. His absolute control over the CPC is reflected in its deepest structures, from which, in an arcane process resembling the workings of the Roman Curia, an entirely new body of “Xi Jinping thought” has been elaborated – and has now been incorporated into the Party’s constitution.

Xi’s achievement is no small matter. In one fell swoop, he has transcended his immediate predecessors and joined the ranks of Mao and Deng, who have until now been the only leaders to hold this political status.

Clearly, Xi’s anti-corruption campaign over the last five years helped him consolidate his position. Since the campaign began, some 278,000 officials have been punished, including 440 at ministerial rank and above – several of which were Xi’s politburo rivals. And, rather than loosening the screws, Xi’s report to the 19th National Congress suggested just the opposite: the Party should prepare for further tightening.1

The new Politburo Standing Committee also reflects Xi’s personal preferences; indeed, its members will be loyal ultimately to Xi himself. Li Zhanshu, who will chair the National People’s Congress, and Zhao Leji, who will chair the Party’s disciplinary authority, are both members of Xi’s inner circle. Han Zheng, the executive vice premier, and Wang Huning, who is in charge of all CPC affairs, are both protégés of former president Jiang Zemin. And Premier Li Keqiang and Wang Yang (likely to be Chair of the Chinese People’s Political Consultative Committee) are from the Tuanpai, the Communist Youth League faction. This political balance will likely favor Xi enough to allow him to secure a third term as president.

Xi’s priorities are reflected in other key appointments. Liu He – a Harvard-educated economist and Xi confidant, who is the current vice-chair of the National Development and Reform Commission – has been appointed to the Politburo, the top ruling body after the Standing Committee. Already one of Xi’s closest financial and economic advisers, Liu is now likely to become Vice Premier, gaining even more influence over China’s economic-reform agenda. This, together with the elevation of Han – who has brought with him from Shanghai a reputation for strong economic governance – to the Politburo Standing Committee, suggests that economic reform will be a top priority for Xi in the next five years.

On the foreign-policy front, Yang Jiechi’s appointment to the Politburo is a sign that Xi intends to lift the status of the Chinese foreign-policy establishment within the system. This will put him in a stronger position to realize his ambition of a more globally assertive China.

Then there is the question of Xi’s own future. Everything about the 19th National Congress points to Xi continuing as China’s paramount leader beyond the next five years, and possibly for the next 15. His report didn’t point to the conclusion of his mandate by 2021, the centenary of the CPC’s birth and the date (announced in 2013) by which China would become “a moderately prosperous society” against global benchmarks. Rather, the speech points to 2035, when the next national milestone is to be reached on China’s path to becoming a global power by 2049, the centenary of the People’s Republic. The strong inference is that Xi is likely to remain in office through the 2030s.

What all of this reflects is that Xi is likely to be in power for longer than any other major national leader serving today, including Vladimir Putin. What he thinks and says to the Party, the country, and the world, therefore, must be taken with the utmost seriousness. Xi is driving China in a new direction, and whether we like it or not, the rest of us had better understand his agenda sooner rather than later.

GRAND AMBITIONS

This brings us to the actual content of Xi’s ideology, which can be found behind the CPC’s almost impenetrable dialect. First, Xi’s China will remain permanently governed by a Leninist party that monopolizes state power. The decades-long hope of many in the West that China will gradually transform itself into something approaching a Singaporean-style or Western-style democracy is the stuff of dreams.

Xi states that China will never import a political system from anywhere else in the world. “China’s socialist democracy,” he argues, “is the broadest, most genuine, and most effective democracy to safeguard the fundamental interests of the people,” and it now represents an alternative model for the rest of the developing world.

China’s official media have taken the cue. Government-controlled news outlets have flooded the country with story after story on why Western-style liberal democracy is now moribund. Moving beyond the conventional arguments that democratic decision-making has been ineffective in bringing about long-term economic development, a new set of arguments has been unveiled: Western democracy is corrupt, hypocritical, and fails to meet the needs of the poor. Under Xi, the CPC senses that the global spread of liberal democratic ideas has ground to a halt, leaving the West’s geopolitical power and prestige ripe for challenge.

Xi has outlined two grand objectives for the CPC and the Chinese people. During the 15 years from 2020 to 2035, China should become a “fully modern” economy and society. This is to be followed by another 15-year period until mid-century, when China’s quest for national wealth and power, first dreamed up in the 1890s, will finally come to fruition. By then, according to Xi, China will have become “a global leader of composite national strength and international influence.”

GLOBAL CHINA

As for China’s role in the world, we have seen its outlines emerging since the CPC’s 18th National Congress in 2012, particularly in Xi’s speech to the Central Work Conference on Foreign Affairs in November 2014. The heavily edited published version of this speech provides an invaluable glimpse of the contours of Xi’s strategic vision.

It is a vision of a new type of great power relations, by which Xi means geopolitical parity between the US and China. Moreover, China is to shape the rules governing a new international system that includes not only the United Nations and the Bretton Woods institutions, but also China’s own institutional innovations in the form of the Belt and Road Initiative, the New Development Bank, and the Asian Infrastructure Investment Bank.

Where we will see even greater Chinese diplomatic innovation is in Xi’s concept of a ”global community of common destiny for all humankind.” Whereas strategic “realists” in the West simply roll their eyes when they hear this type of language, for the Chinese, Xi’s concept looms as large as the Atlantic Charter, the Bretton Woods conference, or even the UN Charter.

But the world should be prepared, because Xi’s “global community” remains very much an experimental concept – and for good reason. The truth is that Chinese history provides little guidance on how China should act on the world stage. Throughout most of China’s history, its leaders have focused on domestic governance and how to keep foreigners from entering the country. Still, the message conveyed by Xi’s coded language is easy to decipher: the rest of us should get ready for a new wave of Chinese global policy activism.

IT’S STILL THE ECONOMY

The third dimension of any CPC National Congress is, of course, policy. Foreign analysts will complain that Xi’s report to the 19th Congress is short on details. A careful read of the text suggests very little variation from China’s existing economic, foreign, and defense policy settings. But spelling out the details is not the traditional role of a National Congress. These will come in the subsequent annual plenums to be convened by the CPC’s newly elected central committee.

Nonetheless, the central policy question remains the economy. The challenge for Xi is to implement the Party’s 2013 blueprint for economic reform. That plan outlined a comprehensive market-based strategy to replace China’s current economic-growth model, based on low-wage, labor-intensive export manufacturing, with one based on technology-driven productivity gains, high wages, and a booming service sector driven by the rapid emergence of the domestic consumer market.

If Xi succeeds in implementing this economic-reform agenda, notwithstanding significant social – and some political – instability along the way, China will entrench its position as the world’s largest economy. If, on the other hand, Xi deems the transition too difficult, China’s economy may fall short of both domestic and international expectations. We should have our first reliable read on Xi’s intentions either at the next Central Economic Work Conference (likely to be held later this year or early next year), or at the Third Plenum of the 19th Central Committee of the CPC, in the autumn of 2019.

When China does become the world’s largest economy over the next decade, the global system will be led by a non-English-speaking, non-Western, non-democratic state for the first time since George I ruled Great Britain and Ireland. The current rule-based international order will not remain immune from this fundamental geo-economic and geopolitical change. Nor will the conceptual foundations of the West – Judeo-Christian values and the Enlightenment principles of science, liberty, and universal human rights – be immune from challenge. To believe otherwise is willfully to ignore the deep changes that are now afoot.

The list of what can go wrong for China’s unfolding economic and international project is formidable. Still, for the last 40 years, China has implemented a national strategy that, despite its many twists and turns, has produced the economic and political phenomenon that we see today. It would be reckless to assume, as many still do in the US, Europe, and elsewhere, that China’s transition to global preeminence will somehow simply implode under the weight of the political and economic contradictions they believe to be inherent to the Chinese model.

Since the fall of the Soviet Union, there has been little, if any, grand strategy to guide the future of the West. Instead, we find a West – particularly its twin pillars, the European Union and the US – that is increasingly self-absorbed, self-satisfied, and internationally complacent.

It is sobering to reflect on the fact that the CPC’s 19th National Congress occurs on the 200th anniversary of Napoleon’s famous reflection on China’s prospects and potential. “China is a sleeping giant,” he wrote in 1817 from the splendid isolation of his exile on Saint Helena. “Let her sleep, for when she wakes she will move the world.”

A shorter version of this commentary originally appeared in the Financial Times.

KEVIN RUDD

Writing for PS since 2012

Kevin Rudd, former Prime Minister of Australia, is President of the Asia Society Policy Institute in New York and Chair of the Independent Commission on Multilateralism. He is the author of “UN 2030 – Rebuilding Order in a Troubled World.”

https://www.project-syndicate.org/onpoint/when-china-leads-by-kevin-rudd-2017-10

The Political Economy of Fascism

Από

anixneuseis

October 29, 2017

by LOUIS PROYECT OCTOBER 27, 2017

For all of the millions of words written about the fascist danger posed by Donald Trump, there are very few devoted to an actual analysis of fascist economics both as ideology and state policy. Instead there is a fixation on marchers in Charlottesville chanting “blood and soil” or other Nazi era memes. Before considering whether people like Donald Trump or Steve Mnuchin seek to impose a fascist dictatorship on the USA, it might be useful to take a look at some of the demands found in the Manifesto of the Fascist party founded by Benito Mussolini in 1919 that was co-written by labor syndicalist Alceste De Ambris and Filippo Tommaso Marinetti, the author of the 1909 Futurist Manifesto that had a powerful impact on Russian art in the 1920s.

+ The quick enactment of a law of the state that sanctions an eight-hour workday for all workers

+ A minimum wage

+ The participation of workers’ representatives in the functions of industry commissions

+ To show the same confidence in the labor unions (that prove to be technically and morally worthy) as is given to industry executives or public servants

+ A strong progressive tax on capital (envisaging a “partial expropriation” of concentrated wealth)

+ The seizure of all the possessions of the religious congregations and the abolition of all the bishoprics, which constitute an enormous liability on the Nation and on the privileges of the poor

Unlike Donald Trump, whose populism was mostly campaign bluster and a rightwing version of the hokum Barack Obama used in 2007 to get votes, Mussolini’s dictatorship could hardly be confused with the neoliberalism that has been hegemonic since the early 1970s under Republicans and Democrats alike.

It is useful to remember that Mussolini was a Socialist Party parliamentarian who broke with his party over its failure to support Italian participation in WWI. Like many on the Italian left, Mussolini was drawn to the political philosophy of George Sorel, the syndicalist prophet of violence that George Ciccariello-Maher champions today as a fix for the left’s problems. Sorel, like Mussolini, shared Alceste De Ambris’s syndicalism but moved to the right under the influence of French ultra-nationalist Charles Maurras who was the leading ideologist for Action Française, the magazine of a fascist group of the same name that backed the treasonous Vichy regime. I am sure that George Ciccariello-Maher will not evolve in a similar fashion.

Mussolini’s economic policies can be described as corporatism, an ideology that advocates capitalists and the working class working together to advance mutually beneficial nationalist goals. Despite Trump’s attempts to represent himself as the savior of miners and construction workers, the actual policies being pushed by his economic advisers can hardly be distinguished from Reagan and Thatcher era privatization, deregulation, tax cuts and all the rest. Goldman-Sachs bankers like Gary Cohn and Steve Mnuchin pray at Milton Friedman’s altar, not a syndicalist like George Sorel.

Wikipedia’s article on Italian fascist economic policy is quite useful. It points out that Mussolini considered Keynesianism as a “useful introduction to fascist economics.” Showing that he meant it, Mussolini spent like crazy. When he seized power in 1922, Italy’s national debt was 93 billion lire. By 1943, it was over 405 billion.

Anybody expecting Republicans to be spending like it was going out of style any time soon? Will they be listening to Robert Reich rather than Grover Norquist?

According to biographer Christopher Hibbert, Mussolini “instituted a programme of public works hitherto unrivalled in modern Europe. Bridges, canals and roads were built, hospitals and schools, railway stations and orphanages; swamps were drained and land reclaimed, forests were planted and universities were endowed.” A. James Gregor, the author of Italian Fascism and Developmental Dictatorship, described fascist Italy’s spending on social welfare programs as comparing “favorably with the more advanced European nations and in some respect was more progressive.” When New York city politician Grover Aloysius Whalen asked Mussolini about the meaning behind Italian fascism in 1939, the reply was: “It is like your New Deal!”

The Nazis felt the same way. In Wolfgang Schivelbusch’s “Three New Deals: Reflections on Roosevelt’s America, Mussolini’s Italy, and Hitler’s Germany, 1933-1939”, the author referred to how the Nazi Party newspaper, the Völkischer Beobachter, “stressed ‘Roosevelt’s adoption of National Socialist strains of thought in his economic and social policies,’ praising the president’s style of leadership as being compatible with Hitler’s own dictatorial Führerprinzip”.

You can even see Joseph Goebbels hailing the New Deal in this Youtube clip.

After going to work for Columbia University in 1991 and discovering there was this thing called the Internet, I asked the guy in the next cubicle what it was good for. He said they had these mailing lists that might be of interest and urged me to review them in a file maintained on the Columbia IBM mainframe. One of them was one called the Progressive Economists Network (PEN-L) that I joined that day. At the time, there was a subscriber named Lynn Turgeon who was a frequent contributor to Monthly Review, the flagship Marxist journal founded by Paul Sweezey. Turgeon was considered controversial by other PEN-L subscribers because he saw similarities between Nazi economic policies and the New Deal, which he expressed rather pungently in a book titled “Bastard Keynesianism: The Evolution of Economic Thinking and Policymaking Since WWII”:

Some wag has defined an economist as someone who has seen something work in practice and then proceeds to make it work in theory. In some respects, this may have applied to Keynes, who was certainly aware of the tremendous economic miracle of Adolf Hitler in reducing unemployment from over 30 percent when he took office in 1933 to 1 percent by 1936, the year in which the German edition of the General Theory appeared. In his special introduction to the German edition, Keynes recognized how “thirsty” the Germans must be for his “general theory,” which would also apply to “national socialism.”

Like Mussolini and Roosevelt, Hitler sought to restore economic health by large-scale public spending, especially on infrastructure. Although the autobahn had been started in 1913, Hitler made sure to pour huge amounts of deutschmarks into its expansion and capitalized on the project propagandistically with images of him shoveling dirt alongside newly re-employed workers.

Like the WPA in the USA, German public works made little dent in unemployment even if they burnished the reputation of the leader. It was military Keynesianism that worked in both countries in the final analysis.

As for the other fascist regimes, you had the same sort of corporatist policies. While based much more on religious traditionalism, the Portuguese and Spanish versions both looked much different from anything even remotely connected to the Trump White House.

Unlike other fascist states, Portugal’s Antonio Salazar was not the head of a movement as such. His career began as a professor of political economy that helped him get appointed as finance minister in a military regime that came to power through a coup in 1926. From that post, he advanced to Prime Minister a few years later. His main interest was in stabilizing Portugal’s finances that had been buffeted by hyperinflation like other European states after WWI.

Barely industrialized, Portugal had few prospects to move ahead economically through the forced labor regime imposed on German and Italian workers. Salazar’s corporatism was in many ways a fascist adaptation of longstanding Portuguese patterns of state and corporate commingling that were a legacy of its mercantile capitalist past. The bourgeoisie never enjoyed the freedom of its British counterparts and relied heavily on the state to gain access to contracts and privileges. Stuck in 18^th century economic relationships, Salazar concocted a mixture of Catholicism, fascism and deep economic conservatism that was in stark contrast to the Italian state’s bastardized futurism.

One doubts that anybody connected to Trump’s White House will find any inspiration in Antonio Salazar’s Estado Novo (New State) brand of fascism.

Finally, there is Franco’s Spain that was ideologically and socially midways between Portugal and Italy. Despite his syndicalist rhetoric, Franco took the side of the bosses even if the state presented itself as an impartial arbiter between the different classes working cooperatively to advance the nationalist agenda.

The official ideology of Franco’s movement was called Falangism. It originally had much more of an anti-capitalist character but Franco suppressed it after taking power just as Hitler did in his Night of the Long Knives that purged the party’s left wing. Perhaps the only concession to Falangist orthodoxy was surprisingly enough the fascist regime’s support for Mondragon and other cooperatives since they were evidence of Franco’s claim that Spain was not class-divided.

It turns out that worker-owned businesses have not exactly been anathema to fascist regimes. Indeed, Sharryn Kasmir, the author of “The Myth of Mondragon”, makes the case that if political parties and trade unions had been legal under Franco, “political energies never would have been channeled into so unlikely a project as cooperativism”.

And it was not just Spain. While the Italian fascists were initially hostile to co-ops, they got the green light from Mussolini after agreeing to purge Socialists and Communists. In 1927 there were 7,131 co-ops and by 1942 the number had swelled to 14,576. Somehow the fascist state did not fear that these “alternative” modes of production threatened the economic system.

Indeed, Mussolini pointed to the co-ops as examples of his corporatist ideals. Kasmir explains this anomaly in terms of how they “embodied worker participation, nonconflictual relations between labor and management, and the withering away of class identifications.”

Anybody expecting Donald Trump to smile benignly at worker owned firms any time soon? I don’t.

Looking back in retrospect, fascism was a political and economic system very much defined by the challenge of a massive socialist movement internationally in the early 1900s and even more so by the example of the USSR after 1917. In order to bring the working class to heel, the bourgeoisie had no other choice but to accept dictatorships that would preserve its rule even if at the same time it was ruled by riffraff like Adolf Hitler and Benito Mussolini.

To understand the policy preferences of the American ruling class, it is necessary to examine their history in the recent past rather than fixate on marginal figures like Richard Spencer or Milo Yiannopoulos. The prevailing ideology is free market liberalism as exemplified by think-tanks such as the Heritage Foundation, the Cato Institute and the American Enterprise Institute. At their core, they are committed to the economics of the Chicago School and not anything resembling the statist rule of 20^th century fascism.

Fascism arose as a response to the threat of working class revolutions. The European bourgeoisie of the 1920s had little interest in Sorel or Maurras’s ideas but were ready to accept gangster regimes based on them as long as they could discipline the working class. Even if the idea that collaboration of the workers and the bosses could save the capitalist system was a con job, there was enough of a con to provide a somewhat stable social base for fascist regimes.

What we are confronted by now is not the threat of fascism but the long march of neoliberalism that began in the 1970s with the overthrow of Salvador Allende. Chile became a testing ground for the economic ideas of Milton Friedman, which soon became enshrined in both the USA under Reagan and Great Britain under Margaret Thatcher. After them, they continued to be carried aloft by Bill Clinton and Tony Blair. The goal of neoliberal economics is to extirpate all of the gains made in the 20^th century under social democratic or liberal governments such as social security or unemployment insurance. Under Donald Trump, the counter-revolution received a powerful shot in the arm. That is why the Republican Party is becoming his party despite his boorish and unstable behavior. This is our task today, to develop a movement that can confront and defeat its racist, nativist and anti-environmental policies. To succeed, we have to recognize the beast for what it is. Donald Trump is simply the latest manifestation of the neoliberal turn that took root in Reagan’s presidency. It has nothing to do with fascism and until we get that figured out, we will be next to useless careening from one antifa adventure to another.

The Political Economy of Fascism

The Rich in the U.S. Just Keep On Getting Richer: Time to Party!?

Από

anixneuseis

October 29, 2017

RICK BAUM OCTOBER 27, 2017

In September, 2016, Paul Krugman, the Nobel prize winning economist and columnist for the New York Times, declared that:

“We expected good news; but last year, it turns out, the economy partied like it was 1999. And this tells us something very important — namely, that a government that wants to can make American society more equitable, improving the quality of life for ordinary families.”

However, the banker’s bank, the Federal Reserve Board, has thrown cold water on Krugman’s economic party. Recent Fed statements and figures on changes in income and wealth distribution–two extremely important factors for determining whether a society is becoming more equitable–undercut Krugman’s claim that government policies during the Obama administration made the United States a more equitable society. The September 2017 Federal Reserve Bulletin on page 10 informs us that “The distribution of income and wealth has grown increasingly unequal in recent years.” The Fed Bulletin article covers the period before the dark shadow of the Trump regime was cast over the world.

The authors of the Fed article make their case for growing economic inequality by offering up statistics from the Survey of Consumer Finances (SCF) that show that: “Families at the top of the income distribution saw larger gains in income between 2013 and 2016 than other families, consistent with widening income inequality.”1 The share of income of the top 1% went up from 20.27% in 2013 to 23.80% in 2016. The share of those in the bottom 90% declined from 52.73% in 2013 to 49.69% in 2016. Here’s the whole table.2

Income shares by income percentile

Simultaneously, and more importantly, the wealthiest 1% also now hold a greater share of the country’s wealth. Here are government figures on wealth distribution from 1989-2016.

The above figures indicate that the share of the wealth of the top 1% increased by over 2.3% from 2013 to 2016 with most of it, essentially, coming at the expenses of the bottom 90%. This increase in the share of the country’s wealth held by the 1% was more than twice the total share of wealth held by the bottom 50% in 2013 (1.05%.)

The changes in the share of wealth percentages indicate that if the total U.S. wealth remained constant from 2013 to 2016 at $88.1 trillion (as it was estimated to be in the first quarter of 2016,) the wealth held by the richest 1% from 2013-2016 increased from $31.98 trillion to $34.05 trillion, or by more than $2 trillion in just three years.

With the recent rise in the stock market, wealth inequality has presumably increased from where it was in 2016. Greater wealth inequality will further increase if the recently proposed Republican tax cuts are enacted.

Krugman should have pointed out that the only people who had strong reasons to participate in the party of the economy were the very rich, certainly not the poor. Many of them continue to remain hungry, and to lack proper housing and health care.

There is a contention that “behind every great fortune lies a great crime.” If true, how should one characterize the increasing size of great fortunes?—as great crimes becoming even greater?

Afterthought: Notes on Inequality Among the 1%

Those in the top 1% are very wealthy. There are, however, big differences within their ranks. At the very top is Bill Gates whose wealth reached an estimated $90 billion during 2016, up $15 billion from the previous year. To be a part of the club of the 1%, one’s net worth in 2016 had to be nearly an estimated $10.4 million.

If Gates is worth $90 billion and the “poorest” member of the top 1% is worth $10.4m, the net worth of Gates is more than 8,600 times the wealth of the bottom dweller of the top 1%.

Gates is widely regarded as one of the world’s leading philanthropist. Yet, despite his supposed generosity, he was able to add to his wealth in one year, (if the $15 billion increase is accurate,) more than 640 times the $23.4 million pay that Secretary of State Tillerson “earned” at Exxon last year.4

Tillerson, presumably, had to pay taxes on his Exxon salary. By contrast, unless he sold his assets that increased in value at a gain, Gates would have paid no taxes on them because there is no yearly wealth tax. Gates would have had to pay taxes on only the income generated by his assets such as interest and dividends. Those taxes could have been largely avoided by his making donations that year to his foundation. Furthermore, had Gates sold any of his assets at a gain, the rate of taxation would generally have been much lower than the rate paid by Tillerson on his salary. Additionally, since Washington and Texas do not have a personal income tax, both Tillerson and Gates paid no state income taxes in the state where they lived in 2016.

Notes

1. Page 1 of September 2017 Federal Reserve Bulletin

2. see Box 3 Figure A at https://www.federalreserve.gov/publications/2017-september-changes-in-us-family-finances-from-2013-to-2016-accessible.htm

3. The 2013 numbers are slightly modified from what was in anarticle I wrote two years ago.

For figures covering 1989-2010, see page 4 in An Analysis of the Distribution of Wealth Across Households at https://www.fas.org/sgp/crs/misc/RL33433.pdf

For 2013 and 2016, see Box 3 Figure B at

https://www.federalreserve.gov/publications/2017-september-changes-in-us-family-finances-from-2013-to-2016-accessible.htm

For another table with historical trends, see Figure 3 at the link below. It is the source for the bottom 50% figure of 1.15% in 2010 and 1.05% in 2013 http://www.federalreserve.gov/newsevents/speech/95BF8144CFB24C649FAEF51B056738B9.htm

Note: Rounding results in totals being slightly above or below 100%. Some totals from the first source above are slightly different than the second source.

4. There are various estimates of Gate’s wealth and how much it increased. The article at:http://time.com/money/4913944/billionaires-bill-gates-jeff-bezos-richest-tech/

puts Gate’s wealth at $84.5 billion and claims it “only” increased 8% from the previous year which is about $6.25 billion. That amount is over 267 times Tillerson’s 2016 salary.

Home

The New Thinking

Από

anixneuseis

October 29, 2017

Mikhail Gorbachev set out to transform the Soviet Union from within. What happened?

By Keith Gessen OCTOBER 26, 2017 The Nation

Illustration by Tim Robinson.

In 1996, in what as of this writing remains the last competitive presidential election in Russia, Mikhail Gorbachev decided to throw his hat in the ring. Boris Yeltsin was then in his fifth year in office, and the fledgling Russian Federation had descended into chaos. Yeltsin’s privatization reforms had led to widespread misery; he had shelled his own Parliament and launched a brutal war on Chechnya. Having started both the initial democratization and the economic reforms of which Yeltsin was at once the beneficiary and gravedigger, Gorbachev thought he could do better. And perhaps Russians might want him to return? After all, he had lost his presidency in a nontraditional manner—the country of which he was president had ceased to exist.

Plus, Gorbachev hated Yeltsin. The two were near contemporaries. They both had come from humble backgrounds and had risen through the party apparatus to the upper ranks of the Soviet system, only to find that they doubted the system could continue. Beyond these similarities, however, the two were polar opposites. Gorbachev was studious, calculating, and a talker; Yeltsin worked by instinct and was master of the grand gesture. Gorbachev had sought to reform the Soviet Union gradually, thereby saving socialism from itself; Yeltsin’s drive for power and reckless style of governance had destroyed socialism, the Soviet Union, and possibly even Russian sovereignty. Gorbachev’s hope was that his milder social-democratic vision might finally get a fair hearing.

It did not. Gorbachev was mocked and ridiculed everywhere he went. His old high school wouldn’t let him address its students. Some of this activity was encouraged by Yeltsin; some of it was spontaneous. In Omsk, a 29-year-old unemployed man dashed past Gorbachev’s bodyguards and slapped the former leader of the Soviet empire in the face. In the end, thanks possibly to some creative vote-counting, and definitely to hundreds of millions of dollars in illegal campaign funds from the oligarchs, an ailing Yeltsin was elected to a second term. Gorbachev received less than 1 percent of the vote.

In his thorough and highly readable new biography of Gorbachev, William Taubman does not dwell on the 1996 campaign. It strays perhaps too far from his central tale, which is of Gorbachev’s courageous and historic ending of the Cold War. But the story of the election does comport with another theme of Taubman’s book and Gorbachev’s life: the fact that the man who is lionized in the West as one of the great statesmen of the 20th century is treated at home with contempt. For Westerners, Gorbachev brought a period of peace, calm, and prosperity; for Russians, he surrendered the empire without  a fight.

Mikhail Gorbachev was born in 1931 in a village in the southern Russian region of Stavropol. His parents and grandparents were farmers, which in that era put them in the very crosshairs of Soviet power. One grandfather, who was relatively successful, was opposed to communism and refused to join a collective farm; the other, who was much poorer, helped start one of them. In the end, both were arrested: the anticommunist grandfather in 1934, for withholding grain from the regime, and the communist grandfather in 1937, during Stalin’s purges of Soviet officials.

Both survived and returned to their families, but it was Gorbachev’s maternal grandfather, the collective-farm chairman, who talked about his experiences. Weeping, he described to his family the torture meted out by his interrogators. He spoke about it only once, but the memory left an impression on the young Gorbachev. Collectivization had been both a political and an economic policy. Politically, it was meant to break the back of the independent peasantry; economically, it was meant to gather Soviet farmers on large mechanized farms so they could (in theory) produce food more efficiently. On both accounts, the results were catastrophic: Millions starved to death, and further famines were only prevented by an allowance for private plots. There may have been a short-term political gain for a new government that could shoot, starve, and exile so many of its supposed enemies. But in the long term, it was the grandson of one of these enemies who eventually destroyed the Soviet Union itself.

For the moment, though, Gorbachev remained a believer. He had a happy childhood; the hard times of the 1930s and ’40s were cushioned by his family’s relatively good position within the collective farm. His mother was a hard woman, but he was close to his father, who managed to return from the front despite a letter sent to his family informing them that he had died. Gorbachev was a good student, always reading, and a hard worker: At the age of 17, he teamed up with his father to bring in the largest combine harvest in the entire region. Taken together, these achievements earned him admission to Moscow State University, the finest in the country.

Taubman paints a vivid portrait of  Moscow State in the last years of the Stalin regime and the first, tentatively thawing years after it. Moscow may have been, as one of Gorbachev’s classmates recalled, “a huge village of wooden cottages, [where] people scarcely had enough to eat [and where] instead of flush toilets there was only an opening leading to a drain pipe.”  But the university was an oasis apart. Its students did not consist primarily of young men from collective farms: Most were Muscovites who were well prepared for college. Some, especially after Stalin’s death, were also willing to talk about their skepticism of Soviet power.

View our Fall Books Issue.

Gorbachev was here, as everywhere else, a fast learner, and after a short period of seeming like a hayseed from the provinces, he started to blend in. He debated Stalinism with his classmates—he knew far more about the devastation of collectivization than they did—and courted a fellow student named Raisa Titarenko. The other important friend he made during this time was a Czech student named Zdenek Mlynar, who would later be a key participant in the Czechoslovakian attempt to build “socialism with a human face” in 1968.

After graduation, Gorbachev went back home to serve in the apparatus in the regional capital of Stavropol. As a local with a degree from Moscow State and no bad habits, he rose rapidly through the ranks, survived the changing of the guard from Khrushchev to Brezhnev, and was made head of the entire Stavropol region at the tender age of 37.

From his increasingly higher posts, Gorbachev saw that the Soviet system wasn’t working; at the same time, he thought it could be fixed. When the Prague Spring came along, he duly denounced it, urging the Soviet Union to “come to the defense of socialism in Czechoslovakia”—i.e., to send in the tanks. (Mlynar was eventually exiled to Vienna.) As regional party secretary, Gorbachev used old-style Soviet mass mobilization to exceed harvest targets; when a section of a major canal was completed in the region, he celebrated under a banner that read “the Kuban River will flow wherever the Bolsheviks tell it to.” But he did not hide from the leadership his worries about the system he was being groomed to inherit. In what Taubman calls a “radical memorandum” to the Central Committee in 1978, Gorbachev referred to the collective-farm system as an “internal colony” that was being exploited by  Soviet power. These were not the words of a timeserver or cynical bureaucrat. And yet he kept being promoted through the ranks.

Geography played its part. The Stavropol region is the gateway to the Caucasus Mountains; in happier times, this meant it was the favorite vacation destination of the Communist Party’s demigods. Gorbachev got to play host several times to Yuri Andropov, the influential head of the KGB; to Mikhail Suslov, the longtime “gray cardinal” of Soviet politics; and to Alexei Kosygin, who had undertaken the most ambitious economic reforms of the postwar period, with some success. The sober-minded, hardworking, and true-believing Gorbachev made a good impression. In the late ’70s, he was called to Moscow to join the Secretariat of the Central Committee and shortly thereafter the Politburo, the small governing council of the Soviet Union. In March 1985, after three consecutive deaths among the old guard, he was elected general secretary—at 54, the youngest to assume the position since Stalin.

Gorbachev’s ascent raises a philosophical question: Was he a historical accident, a unique figure who was superlatively skilled at navigating and then dismantling the Soviet bureaucracy? Or was his rise representative of a larger segment of young leaders whose families had experienced the traumas of Stalinism and who had come of age during the Khrushchev thaw? Reading Taubman, one gets the sense that Gorbachev was not an accident. True, he was only able to become general secretary because he had powerful patrons; but it was also the case that, once in power, he was able to find within the Communist Party a significant group of like-minded reformers. And the eventual emergence of the hated Yeltsin suggests that someone like Gorbachev would have come along sooner rather than later.

But the qualities that allowed Gorbachev to become general secretary also defined his limitations. He remained an insider. The man who now told his wife and the Politburo that “we can’t go on living like this” was also the man who, according to a researcher quoted by Taubman, had earlier attended every Politburo meeting but almost never spoke at them, “except to say that whatever Brezhnev just said was just right.” Gorbachev was not a Nelson Mandela or Vaclav Havel; he didn’t build an independent base of support through opposition to the regime. Instead, he was a person from inside the regime, doing his best to save it.

“We can’t go on living like this.” But how were they to live? From Taubman, one learns that Gorbachev, once at the top, was uncertain about what to do. In the first few years of his rule, he turned to piecemeal programs: His two main initiatives were “acceleration” (everyone should work harder!) and a somewhat quixotic battle against alcohol. Acceleration failed—people saw no particular reason to work harder—while the anti-alcohol campaign proved to be deeply unpopular and a blow to the fragile Soviet budget, which earned billions of rubles from alcohol sales. Taubman recounts a joke from the period: A man frustrated with the long line in front of a liquor store announces that he’s going to walk to the Kremlin and shoot Gorbachev. Shortly thereafter, he returns. What happened? he is asked. “When I got there I saw the line to shoot Gorbachev was even longer than this line, so I came back.”

Gorbachev had announced glasnost (“openness”) early in his reign, and as these other piecemeal reforms were running aground, he also announced perestroika (“rebuilding”). These were slogans more than programs, but they were programs, too. Both attempted to democratize different aspects of Soviet society: Glasnost sought to open up civil society and free the presses; perestroika sought to reform the economy and increase citizen participation in political life by introducing competitive elections and eventually breaking the Communist Party’s monopoly on power. The political part of these programs was a success; the economic part, less so.

Taubman unfortunately devotes almost no attention to the economic challenges that Gorbachev faced, apparently assuming they are self-evident. But we should list them. The Soviets employed central planning, meaning that the state dictated in advance how many cars, pants, and shoes were to be produced each year and by which factory, and how many pounds of meat and butter and steel, and how many bombs. This created distortions in both information and incentives. And yet, as many scholars of the Soviet economy have pointed out, the system worked. It worked inefficiently, but it created full employment (plant managers had no incentive to fire people), consistently returned modest rates of growth, and basically fed, clothed, and housed the Soviet people. Enough was left over to also field the world’s second-most-fearsome military machine.

The Soviet Union could well have muddled along this way indefinitely. But three things happened. The first was external: After 70 years of trying to catch up with and overtake the West, the Soviet Union started to fall behind, a trend exacerbated by the cratering of oil prices in early 1986. The second factor was internal: That the country’s infrastructure was not world-class was no secret, but on April 26, 1986, a year into Gorbachev’s tenure as general secretary, Reactor No. 4 at the Chernobyl nuclear-power plant went into meltdown. The worst nuclear accident in history was compounded by an incompetent bureaucracy that failed to notify the Kremlin in time, and by an incompetent Kremlin that failed to react with sufficient intensity once it was informed. The third and final factor was, ironically, Gorbachev’s faith in the Soviet experiment. Muddling along wasn’t good enough for the inheritors of Lenin’s dream; something had to be done. Someone more cynical than Gorbachev would have been satisfied with tinkering around the edges; but Gorbachev was an idealist. “We’ve got to act like revolutionaries,” he declared, “to set the process in motion and then we’ll see.”

And so the Soviet Union had perestroika. But the decision to proceed did not absolve Gorbachev of the basic paradoxes of his character and position. He was a consummate insider seeking to dismantle the system that had raised him; he was, as Taubman shows, an autocrat who forced democracy on an entrenched bureaucracy, not because they supported it, but because they were in the habit of doing what the general secretary told them to do. He was prone to seeking consensus, and yet he was embarking on a series of controversial reforms. In the end, because of his compromises with Politburo hard-liners, the reforms he forced upon the party apparatus were bold enough to upend the system but not bold enough to renew it. So the system fell apart.

The economy was confusing. But on the international stage, Gorbachev knew just what to do: He called for a “New Thinking” when it came to foreign policy and began to herald a vision of a “common European home.” In 1986, he also started a series of summits with President Ronald Reagan. Gorbachev’s goal in the negotiations was to slow down the arms race so that he could devote more resources to the consumer sector. This wasn’t as easy as it looked. Soviet leaders had come to the table with disarmament proposals before without really meaning them, and there was also a strong constituency on the American side that enjoyed building more and more arms. But Reagan seized the opportunity. He had always believed that if Soviet and American leaders could just talk to one another, they could work out their differences. In Gorbachev, he had found his man.

Together, they agreed to cut down on nuclear and conventional warheads. When, after the election of the cautious George H.W. Bush in 1988, there was some question as to whether the thaw between the superpowers would continue, Gorbachev unilaterally announced that he was downsizing the Soviet army by 500,000 and reducing troop levels in Eastern Europe. Gorbachev was ending the Cold War on his own timetable, if not on his own terms.

In these years, Gorbachev came, in essence, to lead a double life. In the West, he was treated like a hero: Ronald Reagan, Margaret Thatcher, François Mitterrand, Helmut Kohl—they all admired and appreciated him and swore their undying friendship. The international media adored him as well. When, during a 1987 visit to Washington, Gorbachev emerged from his limousine to talk to ordinary people, the people went nuts. Here was the man with a nuclear sword over their heads, now voluntarily withdrawing it. “Gorbymania” spread throughout the countries of the Western world. In 1990, Gorbachev won the Nobel Peace Prize.

Meanwhile, back home, things were very different. Early in his tenure, Gorbachev had been presented with some radical economic-restructuring plans, but he ended up rejecting them. In 1990, a small group of leftist economists, including the future political leader Grigory Yavlinsky, put forward their “500 Days” plan toward a market socialist economy, but Gorbachev dismissed it as well. Instead, his economic policies—which sought to effect a gradual transition to a mixed economy— advanced in fits and starts. State enterprises were kept intact, with all their weird ways, but some independent businesses—so-called cooperatives—were legislated into existence. The result was a mixed economy in the worst sense: The old factories  continued their old work, with less and less  support from the government, while the new cooperatives could and did take  advantage of all the distortions created by the command economy.

Many of the men later known as the oligarchs got their start during this period. One of them, Mikhail Khodorkovsky, came up with an alchemical and apparently legal way to bring tens of thousands of the nominal rubles held by state enterprises into the economy as actual rubles; another, Boris Berezovsky, infiltrated the massive Avtovaz auto factory. Gorbachev had hoped to tap into the native entrepreneurial spirit of his people, and he did. What he didn’t realize—though he should have—is that capitalism isn’t necessarily productive; it can be parasitic. In this case, capitalism attached itself to the massive Soviet economy and started sucking out its insides.

As the slow-motion economic collapse was taking place, Gorbachev freed the press under glasnost. This too was not an entirely organic process: The press tribunes of perestroika were not start-ups but old stalwarts like Ogonyok, Novy Mir, and the Moscow News. They were now allowed to print what they pleased, but it took a while for them to take Gorbachev’s commitment to free speech seriously—for example, he had to personally clear the novel Children of the Arbat for publication. But eventually people got the point and stopped asking. (In the same way that, decades earlier, they had gotten the opposite point and stopped asking.)

The result was widespread criticism of his regime from all sides. The liberals were angry that economic reforms were moving too slowly and that Gorbachev refused to empty his Politburo of hard-liners. The communists were concerned that socialism was being destroyed from within. And then there were the nationalists: Very soon after glasnost came into force, ethnic Armenians and Azeris started killing each other in  Nagorno-Karabakh. The conflict continued to simmer throughout the rest of Gorbachev’s tenure, breaking out into a full-scale war in 1992, when it was no longer his problem. As troubling for the future of the Soviet Union were developments in the Baltic states, especially Lithuania, where nationalists seized on the opportunity provided by the new freedoms to organize and lobby for their independence. Gorbachev lost Eastern Europe in the fall of 1989; by mid-1990, the Baltic states had also declared their independence. The other ethnic republics lagged behind. Some of their populations wanted to remain in the USSR. But regional elites saw an opportunity for greater power, and they began to seize it.

This included Russia. Starting in May 1990, Yeltsin became the de jure leader of the Russian republic within the Soviet system, and immediately set about challenging the primacy of the Soviet government on Russian territory. One of his arguments was that Russia was a net loser, that it gave more to the empire than it got back and thus would be better off on its own. This move on Russia’s part was the final nail in the empire’s coffin. It was one of the strangest forces unleashed by Gorbachev’s reforms—the imperial center itself undermining the empire—and likely the most significant.

We learn from Taubman that Gorbachev was not even remotely prepared for any of these developments. When he realized that Eastern Europe was on its way out, he didn’t care: He hated the rigid Communist leaders of Romania and Bulgaria and East Germany and wished them good riddance. He also wasn’t prepared for the nationalisms inside the Soviet Union and felt that there were bigger things to worry about: the domestic economy and his international summits. If he could solve the international situation and bring an end to the Cold War, he was convinced that he would also solve his domestic situation. And if he could solve his domestic situation, he would also be able to bring the rebellious republics back on board.

Reading through the account of Gorbachev’s summits with world leaders, in which he gave up the empire and asked for nothing in return, one is struck by how naive Gorbachev could be. But this was something shared widely; many Soviet people had come to believe what they’d heard on Voice of America about the freedom-loving peoples of the West. Anatoly Chernyaev, a close adviser to Gorbachev whose diary provides many of the most vivid passages in Taubman’s book, recorded his feelings after a particularly friendly meeting with West German Chancellor Helmut Kohl: It was, Chernyaev wrote, “a physical sensation of entering a new world defined not by class struggle, ideology, or hostility, but by a shared humanity.” It was a beautiful dream, and one that Gorbachev embraced. Maybe Kohl and Reagan and Thatcher did so too, in their way. But they also lived in the real world.

Kohl had assured Gorbachev that the reunification of Germany would be a gradual process, and he also suggested that Germany might stay out of NATO. But reunification took place almost overnight, with full NATO membership attached. Likewise, James Baker, Bush’s secretary of state, unquestionably indicated to Gorbachev that NATO would not expand eastward, a promise that the United States soon reneged on. “To hell with that,” Bush said. “We prevailed. They didn’t.” It would have been far better for Russian security—and for European security as a whole—if Gorbachev had been able to drive a harder bargain. But his difficult situation on the home front made him desperate for a win. The Soviet Union’s isolation left him unable to see just what was happening until it was too late.

Eventually, the various swift-moving currents in the country—the collapsing economy, the freewheeling public discussion, the loss of territory and spheres of influence—became too much for the old-timers that Gorbachev had allowed to stick around. A group of them, including the head of the KGB, the defense minister, the interior minister, and Gorbachev’s own chief of staff, placed him under house arrest while he and his wife were vacationing in Crimea. With Gorbachev cut off from the world, the putschists declared a state of emergency. But in Moscow they failed to arrest Yeltsin, who rallied resistance from in front of the Russian White House and forced the coup plotters to fold. Gorbachev also folded in the end: When he was flown back to Moscow, he did not go to the White House to greet his ostensible supporters. He didn’t go because, after several days of the couple being under house arrest and fearing for their lives, Raisa Gorbachev was ill. He also didn’t go because he knew that he was no longer the leader of the country; Yeltsin was. Four months later, Yeltsin met with the presidents of Ukraine and Belarus and disbanded the Soviet Union. On December 25, 1991, Gorbachev resigned.

Looking back on the end of the Soviet Union from where we are now, it is not as obvious as it seemed then that it was an unmitigated good. Some countries have fared well in the post-Soviet period, while others have fared poorly. The same is true for individuals across the post-Soviet landscape, and nowhere more than in highly stratified Russia. Some people have amassed untold riches; others live in fear and insecurity such as would have been unenviable even in Soviet times. At this point, the early-’90s celebrations of the empire’s peaceful disintegration seem out of place: More former Soviet republics have seen warfare on their territories than have remained at peace. Russia itself is now locked in a bitter rivalry, again, with the United States, this time from a dangerous position of weakness.

Could the Soviet empire have survived in some form? The answer for the Warsaw Pact and the Baltic nations is almost certainly no: Any amount of liberalization would have led almost immediately to their independence. Might the USSR have survived in its pre-1939 borders? Perhaps. But here as in so much else, the Soviet state had to answer for Stalin’s crimes: His 1939 annexation of western Ukraine, for example, made it less likely that Ukraine would want to remain in any hypothetical USSR. On the question of whether Russia might have survived as a socialist experiment, the answers are even less clear. Some economists have argued that the entire Soviet economy was based on coercion and that any liberalization—even one less haphazard than Gorbachev’s—would have led to economic collapse. Thus Philip Hanson’s mordant quip: “Mikhail Gorbachev was the first Soviet leader who…did not understand the Soviet system. He was therefore the last Soviet leader.”

But this seems to underestimate the power of actually existing socialist idealism. Some people really did believe in worker control, and some really did think they were building a better world. Perhaps for this reason, some of the bravest independent union representatives in Russia today identify themselves with the Communist Party, for all its obvious flaws. And worker ownership would eventually be promoted even by the neoliberal Yeltsin regime when it launched its disastrous voucherization policy in 1992, which gave workers tradable shares in the enterprises where they worked.

What if this or something like it had been tried not in the lawless and impoverished ’90s, when most workers immediately sold their shares for a pittance, but in the more placid mid-’80s? What if, moreover, Gorbachev had run for president of Russia not in 1996, when he was one of the least popular politicians in the country, but in 1990, when he was still probably the most popular politician in the country and his election might have buttressed his case for union and reform? Obviously, we’ll never know, and maybe it’s just as well: A poor and backward country was always going to be a terrible place to test out socialism. A prosperous, powerful, and technologically advanced one, like the United States,  remains a different matter.

Keith GessenKeith Gessen teaches journalism at Columbia University and is the author of a forthcoming novel, A Terrible Country, to be published by Viking in 2018.

https://www.thenation.com/article/mikhail-gorbachevs-new-thinking/

The Who, Where, and When of Secession

Από

anixneuseis

October 29, 2017

Sep 29, 2017 JOSEPH S. NYE Project Syndicate.

National self-determination, the principle that US President Woodrow Wilson put on the international agenda in 1918, is generally defined as the right of a people to form its own state. The independence referendums in Iraqi Kurdistan and Catalonia are the latest examples showing why that principle is so often difficult to apply.

CAMBRIDGE – This week, Kurds in northern Iraq voted overwhelmingly in favor of independence for the country’s Kurdistan Region. With some 30 million Kurds divided among four states (Iraq, Turkey, Syria, Iran), nationalists argue that they deserve the world’s recognition. In Spain, some 7.5 million Catalans have raised the same question.

Does it matter that polls show Catalans, unlike Kurds, to be closely divided on the issue? Does it matter that the states bordering Iraqi Kurdistan might use force to resist secession?

National self-determination, the principle that US President Woodrow Wilson put on the international agenda in 1918, is generally defined as the right of a people to form its own state. But who is the “self” that makes this determination?

Consider Somalia, whose people, unlike those of most other newly independent African states, had roughly the same linguistic and ethnic background. Neighboring Kenya was formed by colonial rule from dozens of peoples or tribes. Somalia claimed that the self-determination principle should allow Somalis in northeastern Kenya and southern Ethiopia to secede. Kenya and Ethiopia refused, resulting in a number of regional wars over the Somali national question.

The ironic sequel was that Somalia itself later fragmented in a civil war among its clans and warlord leaders. Today, its northern region, Somaliland, exists as a de facto independent state, though it lacks international recognition or United Nations membership.

Voting does not always solve problems of self-determination. First, there is the question of where one votes. In Ireland, for example, Catholics objected for many years that if a vote were held within the political area of Northern Ireland, the two-thirds Protestant majority would rule. Protestants replied that if a vote were held within the geographical area of the entire island, the Catholic majority would rule. Eventually, after decades of strife, outside mediation helped bring peace to Northern Ireland.

There is also the question of when one votes? In the 1960s, the Somalis wanted to vote immediately; Kenya wanted to wait 40 or 50 years while it reshaped tribal allegiances and forged a Kenyan identity.

Another problem is how one weighs the interests of those left behind. Does secession harm them, by taking resources away or causing other disruption? Iraqi Kurdistan holds significant oil reserves, and Catalonia is estimated to account for a fifth of Spain’s GDP. Spain’s government argues that the upcoming independence vote in Catalonia is illegal under the Spanish constitution.

History is not encouraging. After the Habsburg Empire was dismantled in 1918, the Sudetenland was incorporated into Czechoslovakia, even though most people there spoke German. After the agreement reached in Munich with Adolf Hitler in 1938, the Sudeten Germans seceded from Czechoslovakia and joined Germany. But the loss of the mountainous frontier where they lived was a terrible setback for Czech defenses. Was it right to allow self-determination for the Sudeten Germans, even if it meant stripping Czechoslovakia (which Germany dismembered six months later) of its military defenses?

To take another African example, when the people of eastern Nigeria decided to secede and form the state of Biafra in the 1960s, other Nigerians resisted, in part because Biafra included most of Nigeria’s oil. They argued that the oil belonged to all the people of Nigeria, not just the eastern area.

After the Cold War ended, self-determination became an acute issue in Eastern Europe and the former Soviet Union. In the Caucasus, Azeris, Armenians, Georgians, Abkhazians, and Chechens all demanded states of their own.

In Yugoslavia, Slovenes, Serbs, and Croats managed to carve out independent republics, but the Muslims in Bosnia-Herzegovina were less successful, and were subjected to a campaign of “ethnic cleansing” by both Croatian and Serb forces.

In 1995, a NATO peacekeeping force was sent to the troubled area, but when NATO intervened militarily in Kosovo in 1999, Russia backed Serbia’s objections to secession, and Kosovo has still not been admitted to the UN. In turn, Russia invoked self-determination to support Abkhazia’s secession from Georgia in 2008, and its invasion and annexation of Crimea in 2014.

Self-determination turns out to be an ambiguous moral principle. Wilson thought it would bring stability to Central Europe; instead, Hitler used the principle to undermine the region’s fragile new states in the 1930s.

The lesson remains valid today. Given that less than 10% of the world’s states are homogeneous, treating self-determination as a primary rather than secondary moral principle could have disastrous consequences in many parts of the world. Indeed, hostile ethnic groups are often mixed like a marble cake, rather than neatly separable like a layer cake. That makes partition difficult, as India discovered in 1947. Perhaps that is why only a few new states have been admitted to the UN in this century. After it seceded from Sudan, ethnic turmoil inside South Sudan continued, practically unabated.

The best hope for the future is to ask what is being determined as well as whodetermines it. In cases where groups cohabit a state uneasily, it may be possible to allow a degree of autonomy in the determination of internal affairs. Countries like Switzerland or Belgium provide considerable cultural, economic, and political autonomy to their constitutive groups.

Where autonomy is not enough, it may be possible to arrange an amicable divorce, as when Czechoslovakia peacefully divided into two sovereign countries. But absolute demands for self-determination are more likely to become a source of violence, which is why they must be handled extremely carefully. Before invoking self-determination as a moral principle, one must heed the diplomatic version of the Hippocratic Oath: Primum non nocere (first, do no harm).

JOSEPH S. NYE

Writing for PS since 2002

Joseph S. Nye, Jr., a former US assistant secretary of defense and chairman of the US National Intelligence Council, is University Professor at Harvard University. He is the author of Is the American Century Over?

https://www.project-syndicate.org/commentary/self-determination-problems-catalonia-kurdistan-by-joseph-s–nye-2017-09

The Iranian–Saudi Hegemonic Rivalry

Από

anixneuseis

October 29, 2017

Author:

- Ali Fathollah-Nejad

| Oct. 25, 2017

Introduction: Exacerbated post-2011 hegemonic rivalry

The Persian Gulf region’s major powers, the Islamic Republic of Iran (IRI) and the Kingdom of Saudi Arabia (KSA), have, at least since the 2003 U.S.-led invasion of Iraq, been engaged in a hegemonic rivalry over power and influence, marked by differences in sectarianism, nationalism, revolutionary ideology, competition over regional hegemony, oil prices, attitudes towards the U.S. military presence in the Gulf, and towards the Hajj.

At the core of the rivalry stand maximalist positions taken by both sides that are hardly reconcilable with each other, barring a power-sharing arrangement constituting the only way out of this seemingly unending hegemonic rivalry. The latter has been exacerbated by (a) a post-2011 geopolitical environment marked by the Arab Uprisings (affecting both countries’ alliances and alignments structures), collapsing state orders (especially in Iraq and Syria), the relative retreat of U.S. power (especially over Syria) and Russia’s entry into regional crises (especially in Syria). Iran has been particularly successful in filling the vacuum left from failing and failed states by political and military means, often creating quasi-parallel state structures there; and (b) by the process of rapprochement between the IRI and the KSA’s traditional Western allies culminating in the July 2015 JCPOA, which deepened Riyadh’s strategic angst nurtured from its “Arab Spring” experience of the U.S. abandoning its long-time ally Hosni Mubarak of Egypt against the backdrop of a parallel process of a rehabilitation of Iran on the international arena, thus putting an end to the demonization of Iran under President Ahmadinejad that under the umbrella of rapprochement fuelled by economic and geostrategic interests turned into an equally misleading glorification of the IRI under President Rouhani and his Foreign Minister Zarif. At the core of Saudi mistrust has been the Western, above all, European tendency to extrapolate Tehran’s “constructive engagement” with the West on the nuclear issue onto other foreign policy fields, above all Syria and Iraq, where Iran has sought to maintain hegemony.

The hegemonic rivalry’s nature: Geopolitical and ideational factors

During the Cold War, Iran and Saudi Arabia formed the twin pillars of U.S. foreign policy in the Middle East, but this changed abruptly with the 1979 Iranian Revolution. Ever since, the IRI has pursued a foreign policy independent from the West, which pitted Tehran against the West, and the U.S. in particular, as well as with pro-Western states in the region, including Saudi Arabia.

In the 1990s, Iranian President Ali-Akbar Hashemi-Rafsanjani (1989–97) engaged in a bilateral process of détente between KSA and IRI, which in 1997 took the form of rapprochement during his successor Mohammad Khatami (1997–2005), before the rivalry experienced a revival under the subsequent Mahmoud Ahmadinejad administration (2005–13) – a development from ‘relative friendliness’ to a ‘state of enmity and rivalry’ that can be traced back to changes in the IRI’s dominant state identity during each of those periods as well as those in the geopolitics of the region. The rivalry can be seen through the lens of Realism, i.e. inter-state competition for survival or hegemony, but changes in the countries’ respective state identities, especially in the official foreign-policy discourse, have also assumed a significant role in shaping bilateral relations.^[1]

The role of sectarianism

The Saudi–Iranian rivalry is not sectarian in nature nor is it the continuation of a supposedly ancient enmity between the Sunni and the Shiite branches of Islam. Rather, such interpretation is an integral part of an imperial divide-and-rule policy that most recently flourished during the first decade of the 2000s. The U.S.-led “regime change” in Iraq in 2003 and the dismantling of Saddam Hussein’s Baathist state paved the way for Iran’s rise in power, which peaked in the mid-2000s at a time when the U.S. occupation found itself entrenched in a “quagmire”. Since then, Iranian policy has arguably been marked by a degree of hubris, especially in Iraq and Syria.

Yet, there is sectarian dimension to this rivalry – with (a) 1979 and (b) 2003 being the watershed moments. (a) Despite the pan-Islamic nature of Ayatollah Khomeini’s “export of the revolution” discourse, it has had a sectarian appeal.^[2] Not only that it reserved Iran – a predominately Shia country within a predominantly Sunni Islamic-majority world – the central place within a newly to be established pan-Islamic Middle East, its concomitant political message was clearly directed at Iran’s neighbouring Arab Sunni rulers dubbed illegitimate and acting as pawns of malign external forces (imperialism and Zionism), provoking Shia uprisings there. As such, it was perceived by the Arab monarchies’ ruling élites as implicit calls for “regime change.” Today, the IRI still engages in such rhetoric, although at a weaker level than compared to the revolutionary period, which GCC states view as threatening. More recently, at the 2016 IISS Manama Dialogue, Bahrain’s Foreign Minister insisted that dialogue with Iran would necessitate trust, which would lack given the persistence of the IRI’s velâyat-e faqih state doctrine that would bound the loyalty of the region’s Shia to Tehran rather than their respective home countries.^[3] Indeed, the IRI tries to exploit the situation of Shias in the GCC, a move facilitated by the latter’s discrimination in some GCC states.

(b) The sectarian architecture of post-Saddam Hussein Iraq introduced by the U.S. occupation created the conditions for the establishment of a Shia-dominated central government in Baghdad, supported by both Washington and Tehran, much to the distaste of the KSA. In Iraq, Riyadh has long failed to exert political influence there; it was only by January 2016 that it re-opened its embassy in Baghdad after a 25-year hiatus.

Iran’s conventional view of Saudi Arabia: From denigration to demonization

It is fair to say that in both pre- and post-revolutionary Iran, a sense of civilizational superiority characterized the Iranian view held towards KSA. Generally speaking, the Arabian Peninsula’s petro-monarchies are seen in Tehran as superficial entities created by colonial powers as part of their imperialist divide-et-impera regional policies, which are not bound to survive long without their external supporters. In this vein, the KSA is viewed as either facilitating or being part and parcel of ‘imperialist–Zionist designs’ for the region. Iranian officials have continuously used derogatory language for those Arab leaders. Most recently, the IRI’s Supreme Leader Ayatollah Khamenei called KSA leaders “worthless, incompetent and mean” and “dairy cows” of the U.S., adding that “they will surely witness destruction, downfall, disaster and decline.”^[4]

More recently, IS(IL) has been deemed by various factions of the IRI’s political élite as a creation of the KSA and/or the U.S., aimed at containing the rise of ‘Iranian–Shia’ power in Iraq and the Levant. Most recently, following the 7 June 2017 twin terrorist attacks in Tehran, Iranian officials have put the blame on the KSA that, according to them, acted via IS(IL) or the MKO (or MeK). The KSA has in recent years publically expressed support for this foreign-based militant Iranian opposition sect, confirming the IRI’s fears that the KSA is ready to support its most hated nemesis.^[5] Meanwhile Speaker of Parliament Ali Larijani labeled the U.S. as an “international Daesh”, while Deputy Chief of Staff of the Iranian Armed Forces Major General Mostafa Izadi claimed Iran had evidence of U.S. support for IS(IL).^[6]

Since the JCPOA, both Tehran (that found itself in a process of rapprochement with the the West) and Riyadh (that sought to defend its standing as the West’s prime partner in the wider Gulf region as well as to safeguard the latter’s support against Iranian regional power) engaged in a spat over who is the ‘West’s darling’ in the region. This competition has been best illustrated in the 2016 op-ed spats between Iranian Foreign Minister Mohammad-Javad Zarif and his Saudi counterpart Adel Al-Jubeir in the pages of U.S. élite newspapers, systematically trying to portray the other as the world’s leading state sponsor of terrorism in general and gravest threat to U.S. interests in particular.^[7]

Irreconcilable geopolitical aspirations (1): Leader of the Islamic world

Iran’s claim since the 1980s to constitute the nucleus – Umm al‐Qura, literally “the mother of all cities” – of the entire Islamic world, as reflected in the Supreme Leader’s title “Commander of the Faithful” (Amir‐ol‐mo’menin) or “Commander of the Affairs of the Muslims of the World” (Vali Amr‐e Moslemin‐e Jahân), colludes with the similar claim put forward by KSA, whose King since 1986 has been granted the title “Custodian of the Tow Holy Mosques” (Khâdim al-arameyn ash-Sharifeyn), to be the leader of the Islamic world. This competition plays out on a number of levels, ranging from regional geopolitical alignments, their respective media engaging in sectarian propaganda, up to the Hajj pilgrimage.

Irreconcilable geopolitical aspirations (2): The wider Gulf region’s premier power

The Persian Gulf region is highly militarized, counting Iran, the GCC and the U.S. (with its Navy’s Fifth Fleet stationed in Bahrain) as its chief military powers. Over the last few years, the UK and France have also established military bases there. Meanwhile, it is widely held that Iran and the U.S. enjoy the greatest military prowess in the Gulf.

The security situation in the Gulf, where 40% of world oil exports pass through the Iranian-controlled Strait of Hormuz, remains highly volatile. While the GCC countries on the southern shore have assembled a huge military arsenal worth hundreds of billions of U.S. dollars, Iran on the waterways’ northern shore, subjected to a Western arms embargo practically since its 1979 revolution, has developed its own military-industrial complex with an expanding ballistic missile arsenal. In reaction to the latter, the GCC plans to purchase a missile defence system,^[8] thus continuing the cycle of militarization instead of engaging in common-security efforts. Yet, the recent KSA/UAE-led confrontation on Qatar has surfaced deep contradictions within the GCC, making the latter’s survival in the current form an unlikely scenario. The crisis over Qatar has thus played into Iran’s hands.

As the seemingly perennial dispute over the designation of the waterway separating Iran and the Arabian Peninsula illustrates, much of Tehran’s political élite sees the Persian Gulf as a region with Iran as its natural hegemon, thus calling on Western powers to abandon their military presence there. Since the 1979 revolution, Iran has seen itself encircled by U.S. military bases, occasionally exacerbated by threats of war, above all during the Bush/Cheney administration and its “regime change” agenda.

Yet, an arrangement between the littoral states of the Gulf might be feasible as an Iranian journalist working for state media writes:

The presence of Western powers such as the United Kingdom and the United States in and around the Persian Gulf has not led to a stable security order in the area. In fact, in past and present, their presence has been a source of conflict, aggression, and regional turmoil. A viable security order in the Persian Gulf region cannot be imposed from the outside and certainly not through perpetually feeding an arms race. It will only come about organically from within, established as a mutually beneficial pact by the littoral states and other immediate stakeholders.^[9]

Iranian foreign-policy schools of thought’s accounts of Saudi Arabia: Defensive vs. Offensive Realism

The geostrategic views held on KSA vary starkly according to various Iranian foreign-policy schools of thought, ranging from confrontation to accommodation.

When it comes to Iran’s regional policies, distinction has been made between Defensive and Offensive Realism.^[10] On the one hand, Iranian behaviour towards reaching the nuclear deal has been informed by a foreign-policy school of thought that can be labelled ‘Defensive Realism.’ Here, Iran pursued the primary goal of establishing good relations with the West based on a win–win rationale in the conduct of foreign policy. This policy of engagement with Western great-powers is directed by the Rouhani administration and the Ministry of Foreign Affairs (MFA) which was granted the authority to deal with the nuclear dossier during the negotiations and which is headed by Iran’s former ambassador to the UN, Javad Zarif.

On the other hand, Iran’s policies in post-Saddam Hussein Iraq and in post-uprising Syria are informed by another foreign-policy school of thought that can be labeled ‘Offensive Realism.’ In Iraq, Iran has shown no interest in reversing the sectarian (and highly corrupt) system set up by Washington and sustained by Tehran, which favours the Shia majority over the Sunni minority. It continues to favour a Shia-led central government in Baghdad that exerts control over the country’s central and oil-rich, Shia-dominated southern regions. Tehran’s policies have thus deepened the de facto fragmentation of Iraq into three parts: the effectively autonomous northern part (Kurdish Regional Government), the Sunni areas where IS(IL) could expand, and the above-mentioned Shia regions. Tehran operates with Shia militias, which it has set up or which it supports, that have engaged – as have their Sunni counterparts – in numerous massacres, further alienating the Sunnis, many of whom started to consider IS(IL) as the only effective force that could re-establish their interests in the face of Iranian domination. Moreover, Iran also pursues a policy of economic development in those Shia regions of Iraq.^[11]

On the KSA, both schools differ. Defensive Realists, on the one hand, highlight the importance of the KSA due to its role in global energy markets and its much more advanced standing in an international system that they see is still dominated by the West. Hence, they argue for the necessity of good relations with Riyadh, which can strengthen their overall objective of re-integrate into that international system. Offensive Realists, on the other hand, view the KSA more as a challenger for the IRI’s regional status which needs to be confronted on the basis of a zero-sum game rationale.

Despite its Defensive Realist credentials, the Rouhani administration has failed to realize the objective of improved ties with the KSA. While the latter’s rather uncompromising attitude has not facilitated any Iranian–Saudi détente, the Rouhani administration itself has failed to meaningfully engage with its GCC neighbours, despite such declarations at its beginning. Again, after his re-election on 19 May 2017, administration officials have stressed the priority to mend regional geopolitical tensions. Yet, the escalating tensions between the IRI and the KSA in late May/early June 2017 (Trump’s Riyadh visit and the Tehran attacks) have again, at least for the time being, shelved the prospect of an Iranian regional initiative towards détente.^[12]

New configurations in post-ISIS West Asia: The Saudi–Iraqi rapprochement

Over the summer and into the fall, a new set of developments emerged that will impact the future course of Iranian–Saudi rivalry, above all the Qatar blockade, the territorial defat of ISIS in Syria and Iraq; , and Saudi–Iraqi rapprochement; the Qatar blockade; and the prospect of a new war between Israel and Hezbollah.

In June, a blockade was imposed on Qatar by Saudi Arabia, the United Arab Emirates (UAE), Egypt and Bahrain, kicking off the most serious crisis of the GCC to date. Although some have suggested the campaign against Qatar, primarily driven by the UAE in concert with Saudi-Arabia and prepared weeks in advance, was mainly due to its reluctance to fully align with Riyadh’s anti-Iran posture (as one of the demands put forward against Doha was to cut its ties with Tehran), the crisis’ underlying causes arguably lie elsewhere: in particular, in Qatar’s differing geopolitical preferences during and its support of the “Arab Spring”, putting it at odds with those of Saudi Arabia; and in general, in its decidedly independent foreign policy, embracing multi-alignment as is the case with other successful city-states. The intra-GCC discord has put a question mark over the very future of the Council, thereby potentially boosting Iran’s hand in the geopolitical rivalry across the Persian Gulf.

At least one month before the outbreak of the Qatar crisis, an e-mail leak revealed that Mohammed bin Salman (MbS), the heir to the Saudi throne, told two former U.S. officials that he “wants out” of the two-year war in Yemen that he himself had initially spearheaded but whose lack of success has become a liability for the Kingdom. Moreover, MbS also asked Iraq to mediate between the KSA and the IRI, while saying he was “okay” with Washington engaging with Tehran.^[13] This has been widely interpreted as MbS being far more pragmatic than Saudi official rhetoric might have otherwise suggested.

By July and August, the territorial (and not necessarily the ideological) defeat of the self-proclaimed caliphate of the Islamic State (IS) in Iraq and Syria exacerbated concerns over the nature of Iran’s expanding influence under such circumstances,^[14] leading some prominent observers to expect an escalation in the Saudi–Iranian rivalry.^[15] Iran has been seen to engage in efforts to carve out an “arc of influence” consisting of land corridors across Iraq and Syria into Lebanon.^[16] Earlier in the year, it has been reported that Iran was engaging in population swaps in lands freed from Sunni or IS control, repopulating them with Shia Muslims.^[17] On 22 September, President Rouhani’s address at the UN General Assembly appeared to address these concerns, stating “Iran does not seek to restore its ancient empire, impose its official religion on others, or export its revolution through the force of arms. We are so confident in the depth of our culture, the truth of our face, and tenacity and longevity of our revolution that we will never seek to export any of them in the way neocolonialists do with the heavy boots of soldiers.”^[18] Yet, given the fact that other power centres other than the presidency and the foreign ministry run Iran’s regional policies, it has to be doubted whether Iran’s neighbours have seen much credibility in his appeasing statements.

Moqtada al-Sadr goes Saudi Arabia: A watershed moment in Iraqi Shia geopolitical orientation

Yet, the most important development over the past months is the deepening rapprochement between Baghdad and Riyadh, which has already altered the geopolitical configuration according to which Iran has been the undisputedly dominant foreign force in Iraq. On 30 July, for the first time since 2006, Moqtada al-Sadr, the leader of the Sadrist movement, officially visited Saudi Arabia for three days, meeting Saudi Arabia’s new Crown Prince, Mohammed bin Salman in Jeddah. Prior to that, Saudi and Iraqi senior officials exchanged visits in an effort to boost bilateral ties. Perhaps most importantly, Saudi Foreign Minister al-Jubeir visited Baghdad in February, marking the highest Saudi official visit since 2004. In contrast to his earlier stances, Sadr this time around chose not to address Saudi domestic politics, above all its treatment of Shias, as well as regional policies, but instead to focus on Iraqi national issues alone. This was interpreted as Sadr, who has a broad popular base in Iraq, pursuing a non-sectarian stance in Iraqi politics, thereby trying to alleviate the sectarian tensions that threaten to tear up the country. Although Shia circles from Iran to Lebanon have criticized Sadr’s new stance,^[19] the latter’s move needs to be seen against growing Iraqi Shia frustration over Iranian dominance in post-Sadddam Hussein Iraq.

For both Riyadh and Sadr, the recent Saudi–Iraqi rapprochement provides benefits. On one hand, Saudi Arabia undertook a foray into some Shia quarters so far mainly under Iranian influence. Part of this new strategy has been the opening of a new Saudi consulate in the Iraqi Shia stronghold of Najaf.^[20] Beyond an additional $10 million from Riyadh to be paid to Baghdad to help with Iraq’s reconstruction,^[21] Sadr after his visit ordered his followers to remove anti-Saudi posters all across his country.^[22] On the other, Sadr effectively sent a signal to Tehran that he disposes of wider geopolitical options. In the same vein, two weeks later, Sadr travelled to the UAE where he met Sheikh Mohammed bin Zayed al-Nahayan, the Crown Prince of Abu Dhabi and deputy commander of the UAE armed forces.^[23] Thus, some Iraqi Shia circles seem to be interested in diversifying their foreign relations (when it comes to support as well as resources) in order to counterbalance Iranian dominance in their country. In other words, the Saudi rapprochement with the Sadrists also prompts a rethinking of sectarianism in the region and its explanatory power for analyzing regional geopolitics, for thus far the idea has been dominant that the region’s Shias exercise almost exclusive loyalty to Iran. The same phenomenon applies to Sunni ties with Saudi Arabia.

The Saudi–Iraqi rapprochement is also in line with stepped-up efforts by Riyadh to diversify its foreign relations in order to reduce its geopoliticaldependency from Washington as well as to adjust to new geopolitical realities in its region where Russia has developed into an important player as the Syrian case has demonstrated. Thus, King Salman’s 4–7 October visit to Moscow, the first Saudi monarch to do so officially, must be seen in this vein. Saudi Arabia tries to establish a ‘gentlemen’s agreement’with Russia over Syria, who has been a de facto victor of the Syrian battleground and whose influence in Syria, for Riyadh, is preferable to that of Iran.^[24] This comes against the backdrop of emerging differences between Russia and Iran over post-IS Syria, which had been buried under their joint campaign in favour of the Bashar al-Assad regime.^[25]

Saudi–Iraqi rapprochement at its peak: Saudi Arabia–Iraq Coordination Council

The Saudi–Iraqi rapprochement reached its peak in the wake of President Donald Trump’s October 13^th “decertification” of the Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA, or the Iran nuclear deal) and his announcement of a new Iran strategy.^[26] Washington has in fact put its weight behind this rapprochement, as part of his own new strategy to contain Iranian power in the region. On his recent Middle East tour, , U.S. Secretary of State Rex Tillerson helped convene the inaugural meeting of the Saudi Arabia–Iraq Coordination Council on the 22^nd of October in Riyadh with the attendance of Saudi Arabia’s King Salman and Iraq’s Prime Minister Haider al-Abadi who has also entertained good ties with Tehran. This new joint ministerial-level Saudi–Iraqi body officially aims to coordinate the fight against IS and to rebuild parts of Iraq destroyed by war. According to Tillerson, the Council would contribute to reforms geared towards building Iraq’s private sector and attract foreign investment. Enhanced Saudi investments, above all in Iraq’s agricultural and petrochemical sectors, are envisaged. Over that weekend, for the first time after 27 years (i.e. after Saddam Hussein invaded Kuwait in 1990), Saudi companies took part in an international business fair held in the Iraqi capital and commercial flights between the two were resumed.^[27] In August, both countries said they planned to open the Arar land border crossing for trade, which was closed in 1990.

Following this trilateral meeting, Tillerson and his Saudi counterpart Al-Jubeir made a joint press conference where the Saudi desire to rebuild its ties with Iraq as well as their common anti-Iran agenda were highlighted. “The natural tendency of the two countries and people”, Al-Jubeir said, “is to be very close to each other as they have been for centuries. It was interrupted for a number of decades. We’re trying now to make up for lost ground.” Meanwhile Tillerson stated: “Iranian militias that are in Iraq, now that the fight against Daesh and ISIS is coming to a close, those militias need to go home. The foreign fighters in Iraq need to go home and allow the Iraqi people to regain control.” According to a U.S. senior official, the reference was made to the Qods Force, the IRGC’s foreign arm, as well as the Popular Mobilization Forces (PMF) that receive funding and training from Iran. The PMF was formed in 2014 when tens of thousands of Iraqis mobilized after IS had seized a third of their country’s territory, and it later became part of Iraq’s official security apparatus.

The Trump administration’s intention to designate Iran’s IRGC as a terrorist organization plays into this context. At the same press conference, Tillerson also said: “Both of our countries believe that those who conduct business with the Iranian Revolutionary Guard, any of their entities – European companies or other companies around the globe – really do so at great risk.”^[28] Hence, not only will Iran’s, and for most parts the IRGC’s, military and political standing in Iraq be challenged but also its economic clout with the Saudis entering the field. It has to be seen in how far such a potential terrorist designation of the IRGC will affect the latter’s operations in Iraq and the Baghdad governments dealings with it against the backdrop of assertive U.S. and Saudi positions.

In an apparent sign of frustration over this new Saudi–Iraqi rapprochement, Iran’s Foreign Minister Zarif tweeted on the same day: “Exactly what country is it that Iraqis who rose up to defend their homes against ISIS return to? Shameful US FP [foreign policy], dictated by [Saudi] petrodollars.”^[29] The day after Trump’s announcement of a new Iran strategy, he had responded by tweeting: “Today, Iranians – boys, girls, men, women – are ALL IRGC; standing firm with those who defend us & the region against aggression & terror.”^[30] This, together with President Rouhani’s similar statement, in fact, is a sign that despite differing preferences among Iran’s above-discussed foreign policy schools of thought, there is indeed a great degree of unity.

Although the Saudi–Iraqi rapprochement will fall short of eradicating Iranian influence from Iraq, it can indeed be a positive development for Iraq itself which can now diversify its economic and political relations away from Iranian dominance. But despite Saudi and U.S. efforts to align Iraq into their emerging containment policy towards Iran, this cannot be taken for granted as Iran entertains a network of power and influence in the country established since the 2003 U.S.-led invasion.

These regional dynamics although all important in and of themselves, will not result in either Riyadh or Tehran taking the upper-hand in their continuing regional rivalry. While Iran seems be the beneficiary of the Qatar blockade and post-IS Iraq and Syria, Riyadh has signaled a pragmatic turn, forging closer ties with both Iraq and Russia in order to challenge Iran’s standing in post-IS West Asia. In the latter theatre of conflict, Iranian and Russian differences have now come to the fore in the wake of the territorial defeat of IS and the ensuing reconstruction of Syria.^[31] Moreover, while the potential breakdown of the JCPOA will be detrimental to Iranian interests, a new war pitting Israel against Hezbollah (who last year openly admitted it is financed by Tehran) would result in unpredictable ramifications for the entire region.

The Iranian–Saudi hegemonic rivalry is unlikely to vanish over night, for its driving forces, especially their irreconcilably geopolitical aspirations, continue to exist. Only when the costs should raise to a level that either side might see as threatening its regional or domestic standing, might there be a noticeable reduction of tensions.

[1] Adel Al Toraifi (2012)Understanding the Role of State Identity in Foreign Policy Decision-Making: The Rise of Saudi–Iranian Rapprochement (1997–2009), PhD thesis, The London School of Economics and Political Science (LSE).

[2] Vali Nasr (2006) The Shia Revival: How Conflicts Within Islam Will Shape the Future, New York & London: W.W. Norton & Company, pp. 143–144; Geneive Abdo (2017) The New Sectarianism: The Arab Uprisings and the Rebirth of the Shi’a–Sunni Divide, New York: Oxford University Press, p. 147.

[3] Ali Fathollah-Nejad, Brief aus Manama [Letter from Manama], impressions from the IISS (International Institute for Strategic Studies) Manama Dialogue 2016, WeltTrends: Das außenpolitische Journal, No. 125 (March 2017), pp. 19–21.

[4] “In the world of Islam, some worthless, incompetent and mean individuals have taken the fate of Islamic societies in their hands. For example, the governments that you witness – the Saudis and the like – are like this. This is because of drifting away from the Holy Quran. This is because of unfamiliarity with Quranic truths. Part of this originates from unfamiliarity and part of it is because of lack of faith. Of course, they believe in the Holy Quran on the face of it. […]They are friendly with and interested in kufar and they give them money out of their nations’ property. […] These idiots think that they can win the love of the enemies of Islam by giving them money and by helping them and the like. This is while there is no love. As they themselves have said, they are like dairy cows. They milk them and when the milking is over, they slaughter them. This is today’s condition of the world of Islam. They treat the enemies like that, but they treat the people of Yemen and the people of Bahrain like this. They behave towards them in an anti-religious manner. Of course, they will be destroyed. When you look at appearances, you should not be deceived by them. They will be gone. They are destructible and perishable: ‘For falsehood is by its nature bound to perish’ [The Holy Quran, 17: 81]. They are examples of falsehood and they will surely witness destruction, downfall, disaster and decline. There is no doubt about this. Of course, this might be done a little while sooner or later. This depends on the performance of believers and the believing community. If they act correctly, this will be done sooner, but if they do not act correctly, this will be done at a later time, but it will surely be done. Both they and those on whom they have pinned their hopes will be destroyed.” Officials of the Country Should Be Outspoken When Expressing Islamic Principles: Ayatollah Khamenei, speech at the annual Ramadhan Quranic recitation held on the first day of the month of Ramadan, khamenei.ir, 27 May 2017.

[5] Arash Karami, Saudi prince’s endorsement of MEK angers Iranian officials, Al-Monitor, 11 July 2016.

[6] Speaker: We are facing two types of Daesh terrorists in region, world, IRNA, 9 June 2017; Commander: Iran Has Proof of US Direct Support for ISIL Terrorist Group, Fars News Agency, 11 June 2017.

[7] See e.g. Zarif, Riyadh’s Reckless Sectarianism, New York Times, 11 Jan. 2016, p. A23 (New York edn.); Al-Jubeir, Why Iran Is Still Dangerous, New York Times, 20 Jan. 2016, p. A25 (New York edn.); Zarif, Rid the World of Wahhabism, New York Times, 4 Sep. 2016, p. A27 (New York edn.); Al-Jubeir, Iran Can’t Whitewash Its Record of Terror, Wall Street Journal, 18 Sep. 2016; Zarif, Arms Deals Won’t Bring Peace, New York Times, 26 May 2017, p. A27 (New York edn.).

[8]Missile-Defence Cooperation in the Gulf, London: The International Institute for Strategic Studies (IISS), 2016.

[9] Javad Heiran-Nia, A New Security Order Needed in the Persian Gulf, LobeLog, 8 Feb. 2017.

[10] See Farhi, Farideh & Lotfian, Saideh [Faculty of Law and Political Sciences, University of Tehran] (2012) ‘Iran’s Post‐Revolution Foreign Policy Puzzle’, in: Nau, Henry R. & Ollapally, Deepa M. (eds.) Worldviews of Aspiring Powers: Domestic Foreign Policy Debates in China, India, Iran, Japan, and Russia, New York: Oxford University Press, pp. 114–145.

[11] Ali Fathollah-Nejad, German–Iranian Relations after the Nuclear Deal: Geopolitical and Economic Dimensions, Insight Turkey, Vol. 18, No. 1 (Winter 2016), pp. 59–75.

[12] See e.g. the 27 May 2017 phone call between Rohani and the Qatari Emir: President in a phone call with Qatari Emir: Continuing cooperation with Persian Gulf neighbours one of Iran’s basic policies/We call for atmosphere of moderation, rationality among countries, president.ir (President Rouhani’s official website) 27 May 2017.

[13] Clayton Swisher & David Hearst, EXCLUSIVE: Saudi crown prince wants out of Yemen war, email leak reveals, Middle East Eye, 14 August 2017 (updated on 16 August).

[14] For a months-long report on Iranian regional policies, see Borzou Daragahi, Inside Iran’s Mission to Dominate the Middle East, BuzzFeed, 30 July 2017.

[15] For instance, Germany former Foreign Minister (1998–2005) Joschka Fischer, The Middle East’s Next War, Project Syndicate, 21 July 2017.

[16] See e.g. Martin Chulov, From Tehran to Beirut: Shia militias aim to firm up Iran’s arc of influence, The Guardian, 16 June 2017.

[17] Martin Chulov, Iran repopulates Syria with Shia Muslims to help tighten regime’s control, 14 January 2017. See also Bernedetta Berti,Reconstruction in Syria: The Next Battleground, Qantara.de: Dialogue with the Islamic World, 4 October 2017.

[18] Cited in FULL TEXT: Iran’s Hassan Rohani’s Address to UN General Assembly, Haaretz (online), 22 September 2017. Watch Rouhani’s address at the 72nd Session of the General Assembly of the UN here.

[19] Hamdi Malik, What’s behind controversial Iraqi cleric’s visit to Saudi Arabia?, Al-Monitor, 11 August 2017.

[20] See also the comment by Mohammed al-Sulami, the head of the Arabian Gulf Center for Iranian Studies (AGCIS) in Saudi Arabia, who on 30 July said: “We put all the Shiites under one category and said that they follow Iran. We should re-examine the Shiites again and revive the Shiite Arab authority in Najaf and Karbala, not in Qom.” (cited in Malik, op. cit.)

[21] Robert Cusack, Saudi Arabia pays Iraqi Shia cleric Sadr $10 million to set up consulate in Najaf, The New Arab, 2 August 2017.

[22]Iraqi Shia cleric orders removal of anti-Saudi posters in his country, Middle East Monitor, 5 August 2017.

[23]UAE pushes for better ties with Sadr amid efforts to contain Iran, Middle East Monitor, 14 August 2017.

[24] See also Saudi Prince Turki Faisal Al Saud interviewed by Sputnik and the Russian television channel NTV:EXCLUSIVE: Saudi Prince Turki al-Faisal on Cooperation Between Moscow and Riyadh, Sputnik, 2 October 2017.

[25] See also Orkhan Sattarov, Ali Fathollah-Nejad: »One can speak only about tactical partnership of Russia, Iran and Turkey«, Vestnik Kavkaza, 19 July 2017.

[26] For the latter, see The White House, President Donald J. Trump’s New Strategy on Iran, Office of the Press Secretary, 13 October 2017.

[27] See Stephen Kalin & Jonathan Landay, Go home, Tillerson tells Iranian-backed militias in Iraq, Reuters, 22 October 2017; Tillerson Urges Europe to Avoid Iranian Markets, New York Times, 23 October, p. A7 (New York edn.); Nick Wadhams, Tillerson Warns Against Doing Business With Iran’s Revolutionary Guards, Bloomberg, 23 October 2017.

[28]Ibid.

[29]https://twitter.com/JZarif/status/922185189538910208, 22 October 2017, 9:37 pm.

[30]https://twitter.com/JZarif/status/919213092197814272, 14 October 2017, 4:47 pm.

[31] On the latter, see Joseph Daher, Militias and crony capitalism to hamper Syria reconstruction, openDemocracy, 5 September 2017.

For more information on this publication: Please contact the Belfer Communications Office

For Academic Citation: Fathollah-Nejad, Ali.“The Iranian–Saudi Hegemonic Rivalry.” Iran Matters, October 25, 2017, https://www.belfercenter.org/publication/iranian-saudi-hegemonic-rivalry.

The Author

Ali Fathollah-Nejad

Associate, Iran Project

Expertise:

- Middle East policy

International Relations
Iran nuclear program

https://www.belfercenter.org/publication/iranian-saudi-hegemonic-rivalry

Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης: από το «πνεύμα της Σαγκάης» στο πνεύμα του «λευκού τίγρη» (;)

Από

anixneuseis

October 29, 2017

Της κας Παναγιώτας Παπαρούνα

Η κ. Παναγιώτα Παπαρούνα είναι Εξωτερική Επιστημονική Συνεργάτης του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων. Κάτοχος του Μεταπτυχιακού Κύκλου Σπουδών Μεταπτυχιακών στις Ευρωπαϊκές και Διεθνείς Σπουδές στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών και απόφοιτος από το Εργαστήρι Επαγγελματικής Δημοσιογραφίας.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά http://idos.gr/organismos-synergasias-tis-sagkais-apo-pnevma-tis-sagkais-sto-pnevma-tou-lefkou-tigri/

Εισαγωγή

Το άρθρο μελετά τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης[1] (θα αναφέρεται ως Οργανισμός), ως νέο πρότυπο συνεργασίας στο πλαίσιο του διεθνούς συστήματος και ερευνά, αν ήταν επιβεβλημένη η δημιουργία του, υπό τις συγκεκριμένες αρχές και κανόνες. Αν, δηλαδή, οι σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη, αλλά και η παρουσία των άλλων παικτών αναδυόμενων ή καταδυόμενων επιβάλλει τη συνεργασία κυρίως μεταξύ των δύο ηγετικών δυνάμεων, αλλά και των μικρότερων Δημοκρατιών στην περιοχή, ώστε να προστατευθούν, από τους τρεις δαίμονες της τρομοκρατίας, της απόσχισης και του εξτρεμισμού. Πράγματι, ο συνασπισμός των δύο ισχυρότερων δυνάμεων (Ρωσία και Κίνα), έστω κι αν προς το παρόν, εμφανίζεται, ως απλή συγκέντρωση δυνάμεων, λειτουργεί πολλαπλασιαστικά για την προώθηση των εθνικών συμφερόντων κάθε χώρας που συμμετέχει και διαμορφώνει, με όχημα τον Οργανισμό, τη στάση της στο διεθνές γίγνεσθαι. Μοιραία ανοίγει ένα καινούργιο κεφάλαιο στην περιφερειακή και υπερεθνική συνεργασία μεταξύ κρατών. Ο Οργανισμός από μόνος του λειτουργεί ανταγωνιστικά στο διεθνές σύστημα διακυβέρνησης, όταν το παλαιό Παράδειγμα[2], απειλεί το νέο.[3] Οι δύο φυγόκεντρες δυνάμεις πολώνουν όλο και περισσότερο τον κόσμο, που γνωρίζουμε και θέτουν το μοιραίο δίλημμα «ή με εμάς ή με τους άλλους» ή όπως θα έλεγε ο πρώην Πρόεδρος των ΗΠΑ George W. Bush,«όποιος δεν είναι με εμάς είναι εναντίον μας». Στο άρθρο αυτό θα επιδιωχθεί, να αναλυθεί συνοπτικά η οργάνωση και η λειτουργία του, ως διακυβερνητικός περιφερειακός Οργανισμός, καθώς και η στάση των κρατών μελών, που τον συνθέτουν, μέσα από την επιστημονική και την τρέχουσα αρθρογραφία και βιβλιογραφία.

Αφορμή, του άρθρου αυτού, είναι η συμπλήρωση δεκαέξι χρόνων, από την ίδρυσή του το 2001. «Το 2016 είναι ιδιαίτερη χρονιά για την ιστορία του Οργανισμού» αναφέρει χαρακτηριστικά ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Rashid Alimov. «Αποτελεί μια νέα Άνοιξη, για τον Οργανισμό, από την ίδρυσή του, όπου η ενότητα και η ισοτιμία μεταξύ των κρατών μελών, υπό το ΄Πνεύμα της Σαγκάης΄, θα φέρουν ένα ποιοτικό άλμα στην πρακτική συνεργασία, για μια καλύτερη ζωή».[4] Στο ΄πνεύμα της Σαγκάης΄ θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ώστε να εξηγηθεί η φυσιογνωμία και η πρωτοτυπία του Οργανισμού συγκριτικά με άλλους παρεμφερείς Οργανισμούς.

Στο δεύτερο μέρος θα επιχειρηθεί να αναλυθεί εκτενώς η υπόθεση ότι το ΄πνεύμα (δαίμων, «Леший»)[5] της Σαγκάης΄[6], μπορεί να εξελιχθεί σε ΄λευκό τίγρη΄[7] απειλώντας τη διεθνή ισορροπία δυνάμεων και ασφάλειας, στη μετα-κομμουνιστική εποχή. Ειδικότερα, οι αναδυόμενες ανατολικές δυνάμεις συνασπισμένες στον Οργανισμό, ενδεχομένως, να διεκδικήσουν δυναμικά έναν περισσότερο υπολογίσιμο ρόλο στην παγκόσμια διακυβέρνηση, εξαιτίας της δυναμικής που διαδραματίζουν ήδη στο διεθνές γίγνεσθαι. Οι ανατολικές δυνάμεις δρώντας στο ΄πνεύμα της Σαγκάης΄ που τις χαρακτηρίζει αλλά και τις διακρίνει από το δυτικό μοντέλο, δεν αποκλείεται να λειτουργήσουν, με το ένστικτο του «λευκού τίγρη», για την υπεράσπιση των θέσεών τους. Ταυτόχρονα, αν η Δύση από την άλλη πλευρά, αψηφήσει τους νέους παίκτες που αναδύονται στη διεθνή σκηνή και δεν αναγνωρίσει τη συμμετοχή τους, στη διαμόρφωση μιας νέας στρατηγικής σταθερότητας και ισορροπίας δυνάμεων, μία πιθανή σύγκρουση των δύο συνασπισμών φαντάζει αναπόφευκτη. Αντίστροφα, εάν ο ανατολικός πόλος που αναδύεται, δεν χαλιναγωγήσει πιθανές ηγεμονικές τάσεις του παγκόσμιας κυριαρχίας, τότε επίσης υφίσταται κίνδυνος σύγκρουσης. Στο πλαίσιο αυτό οι δύο πόλοι είναι σημαντικό να αποφασίσουν ότι η διπλωματική οδός είναι η μοναδική μέθοδος προσέγγισης και γεφύρωσης των διαφορών τους, για τη δημιουργία ενός πιο δίκαιου πολυπολικού κόσμου. Ο Οργανισμός αποτελεί έναν μηχανισμό που θα μπορούσε κάλλιστα να προάγει την ισορροπία δυνάμεων, αντί να λειτουργήσει ανταγωνιστικά. Γι αυτό έχει ενδιαφέρον και θα αναλυθούν οι λόγοι που τον δημιούργησαν και αποδεικνύουν τη σημασία του στη διεθνή σκηνή.

Λόγοι δημιουργίας του Οργανισμού και διάκρισής του από άλλους Οργανισμούς

Οι κυριότεροι λόγοι δημιουργίας του Οργανισμού ήταν οι εξής:

Γεωγραφικός παράγοντας: Σύμφωνα με τα αριθμητικά μεγέθη ο Οργανισμός περιλαμβάνει το 60% της Ευρασιατικής ΄νήσου΄ και ο πληθυσμός του καλύπτει το ¼ του παγκόσμιου πληθυσμού. Μαζί με τις χώρες παρατηρητές του Οργανισμού ξεπερνά τον μισό παγκόσμιο πληθυσμό. Μία τόσο αχανή γεωγραφική περιοχή και σταυροδρόμι μεγάλων πολιτισμών, με πολλές ποικιλομορφίες χρειάζεται συντονισμένες δράσεις, αφού κανένας, ως τώρα ισχυρός παίκτης στην περιοχή, δεν μπορεί να έχει την πρωτοκαθεδρία. Άρα οφείλει να συνεργαστεί με τους άλλους παίκτες που δρουν στην περιοχή.
Οικονομικό πλαίσιο ανάπτυξης: Ο Οργανισμός αναπτύσσεται στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον που είναι κυρίαρχο οικονομικό μοντέλο καπιταλιστικής ανάπτυξης. Εάν δεχτούμε ότι «ο καπιταλισμός είναι θεμελιωδώς ένα πολλαπλασιαστικό φαινόμενο» και αποτελεσματικό, όπως απέδειξε ο Vilfredo Pareto και άλλοι κλασικοί και οικονομολόγοι,[8] αλλά και σύγχρονοι επιστήμονες άλλων κλάδων, συνδέοντας την οικονομική επιστήμη ακόμη και με τη βιολογία[9], τότε και ο Οργανισμός κινείται προς αυτήν την κατεύθυνση συσπείρωσης δυνάμεων.[10] Η ισχύ εν τη ενώσει συνάδει, αν δεν επιβάλλει, το συνασπισμό των δυνάμεων, για πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα. Οι περιφερειακοί οργανισμοί συνεργασίας αποτελούν εργαλεία προώθησης της οικονομικής πολιτικής κάθε χώρας. Επομένως, τα κράτη μέλη του Οργανισμού για τους δικούς τους λόγους το καθένα επιλέγει τη συμμετοχή του σ’ αυτόν, για την καλύτερη εξυπηρέτηση των συμφερόντων και των απειλών που αντιμετωπίζουν. Ενώνουν τις δυνάμεις τους, για την επίτευξη των σκοπών τους, που προς το παρόν αποδεικνύεται επιτυχημένη και αποτελεσματική.
Ζητήματα ασφαλείας: Τα τεράστια ποσά που επενδύονται [11] ανά τον κόσμο[12] μέσω φιλόδοξων προγραμμάτων ανάπτυξης, από Κίνα, Ρωσία, ΗΠΑ[13] χρειάζονται εκ των πραγμάτων τοπικούς και περιφερειακούς παίκτες, για να υλοποιηθούν, σε βάθος χρόνου. Ωστόσο, δημιουργούν, παράλληλα, τις προϋποθέσεις ενός άκρατου ανταγωνισμού, αφενός μεταξύ των μεγάλων παικτών και αφετέρου μεταξύ των παικτών μικρού και μεσαίου βεληνεκούς. Αναπτύσσεται μια ταχύτατη πόλωση, όπου η συμμετοχή ενός μπορεί να σημαίνει τον αποκλεισμό ενός άλλου παίκτη της περιοχής. Ο ανταγωνισμός για το ποιος θα επικρατήσει ή ποιος θα παραγκωνίσει τους αντιπάλους του είναι εμφανής. Συνεπώς, η προστασία των τεράστιων προγραμμάτων που βρίσκονται σε εξέλιξη, σε ολόκληρο τον πλανήτη, απαιτούν ασφάλεια και σταθερό περιβάλλον, για την ολοκλήρωση και την απόδοσή τους στο μέλλον. Γι’ αυτό και ο Οργανισμός αποτελεί σημαντική ασπίδα προστασίας και αντιμετώπισης των διαφόρων προβλημάτων που προκύπτουν, κατά την υλοποίηση των προγραμμάτων αυτών.
Συμμετοχή των αναδυόμενων δυνάμεων που συμμετέχουν στον Οργανισμό στο διεθνές γίγνεσθαι ως συν-διαμορφωτές: Η διαδικασία σχηματισμού μιας νέας πολυπολικής παγκόσμιας τάξης συνοδεύεται από την αύξηση της παγκόσμιας και περιφερειακής αστάθειας. Οι κλιμακούμενες συγκρούσεις που παρατηρούνται οφείλονται στην άνιση παγκόσμια ανάπτυξη, στις αυξανόμενες διαφορές μεταξύ των επιπέδων της ευημερίας, του ανταγωνισμού διασφάλισης των πόρων, της επιδίωξης πρόσβασης στις αγορές και του ελέγχου του διεθνούς εμπορίου. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών επεκτείνεται σε αξίες και στα κοινωνικά μοντέλα ανάπτυξης των ανθρώπινων, τεχνολογικών και επιστημονικών πόρων, αναφέρεται μεταξύ άλλων στην Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας της Ρωσίας.[14]
Αντιμετώπιση κοινών απειλών: Οι απειλές αυτές αναφέρονται στη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας της Ρωσίας είναι «η δραστηριότητα των ριζοσπαστικών κοινωνικών ομάδων και οργανώσεων που χρησιμοποιούν εθνικιστική και εξτρεμιστική θρησκευτική ιδεολογία, της διεθνούς δραστηριότητας των διεθνών ΜΚΟ καθώς και των χρηματοοικονομικών και οικονομικών οργανισμών. Επίσης, απειλές μπορεί να εκπορεύονται και από ιδιώτες, με στόχο την υπονόμευση της ενότητας και εδαφικής ακεραιότητας της Ρωσικής Ομοσπονδίας, που αποσταθεροποιούν την πολιτική και κοινωνική κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας μεταξύ άλλων με το να εμπνέουν ‘επαναστάσεις’ και να καταστρέφουν τις ρωσικές παραδοσιακές πνευματικές και ηθικές αξίες.[15] Πρόκειται για τις ίδιες απειλές που ο Οργανισμός ανέλαβε να αντιμετωπίσει.
Το ασταθές διεθνές περιβάλλον και σύγχρονες προκλήσεις κυριαρχίας: Σε αυτό το ασταθές παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον παλαιοί και νέοι παίκτες αναδύονται, ενώ μεγάλες δυνάμεις πέφτουν σε παρακμή στην ‘παγκόσμια σκακιέρα’, όπως χαρακτηρίζει την Ευρασία ο Zbigniew Brzezinski[16], σύμφωνα με τον οποίο, όποιος κυριαρχεί σε αυτήν, ελέγχει και ολόκληρο τον κόσμο. Συμφώνησε δηλαδή με την ΄προφητεία΄ του Halford Mackinder[17] το 1904, όπως παρουσιάζεται στο Σχήμα 1. Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη τεράστια επενδυτικά προγράμματα με ασιατικά κεφάλαια, ανά τον κόσμο, επιδιώκοντας να συνδέσουν πλουτοπαραγωγικές πηγές, κεφάλαια και ανθρώπους.

Σχήμα 1: http://cosmoidioglossia.blogspot.gr/2014/09/21-11-2014-11-2001.html

Ο Οργανισμός παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και διακρίνεται από τους άλλους Οργανισμούς στο διεθνές γίγνεσθαι για τους εξής λόγους: α)Περιλαμβάνονται οι δύο μεγαλύτεροι παίκτες στην περιοχή (Κίνα-Ρωσία) β) Επετεύχθη κατά την 17^η Σύνοδο Κορυφής[18] στην Αστάνα 8-9 Ιουνίου 2017[19] η ένταξη άλλης μίας ανερχόμενης δύναμης, όπως είναι η Ινδία, που για ορισμένους δυτικούς αναλυτές προβάλλεται, ως η εν δυνάμει δεύτερη δύναμη του 21^ου αιώνα ξεπερνώντας την Κίνα, το σημερινό αδιαφιλονίκητο (;) φαβορί, ιδιαίτερα, μετά από την οικονομική κρίση, που πλήττει τελευταία τις περιφερειακές οικονομίες. γ) Η ένταξη του Πακιστάν, που αποτελεί αναγκαίο εταίρο στην αντιμετώπιση, τόσο της τρομοκρατίας, όσο και του εξτρεμισμού στην περιοχή και ευρύτερα. δ) Η αίτηση ένταξης από το Ιράν που επιδιώκει τη σύνδεσή του με τον Οργανισμό, ύστερα από την πρόσφατη συμφωνία με τον ΟΗΕ.[20] ε) Ο τρισυπόστατος χαρακτήρας του Οργανισμού, αφού περιλαμβάνεται η πολιτική, οικονομική αλλά και ο τομέας της ασφάλειας. Επομένως, παρουσιάζει ενδιαφέρον η εξέλιξη και η προοπτική του. Παράλληλα, ο Οργανισμός, αναλαμβάνει δράση και σ’ άλλους τομείς, όπως είναι το οργανωμένο έγκλημα,[21] τα ναρκωτικά και το λαθρεμπόριο όπλων στ) Για πρώτη φορά οι νέες δυνάμεις συνεργάζονται στενά[22] και δημιουργούν εντελώς καινούργιες δομές[23] (όπως ο Οργανισμός, οι BRICS κ.ά), για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων προβλημάτων διεθνούς ενδιαφέροντος και μάλιστα, χωρίς την συμμετοχή της πάλαι ποτέ μοναδικής αμερικανικής υπερδύναμης ή πιστών της συμμάχων. ζ) Τα κράτη μέλη ξεχωριστά προσπαθούν να αναμορφώσουν τα ήδη υπάρχοντα παγκόσμια συστήματα, ώστε να εισακουστούν και τα δικά τους συμφέροντα στην παγκόσμια διακυβέρνηση και τέλος, η) ο Οργανισμός ενισχύει τις δυνάμεις, όταν δρουν από κοινού. Η λειτουργία του βασίζεται στην αρχή της μη παρέμβασης, και δίνεται έμφαση στη διατήρηση της παράδοσης αυτής, διαφέροντας από τα δυτικά πρότυπα.

Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης- Οργάνωση και Λειτουργία του

Στόχοι και δομή του Οργανισμού

Στις 26 Απριλίου 1996 στη Σαγκάη, η Κίνα και οι τρεις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας (Καζακστάν, Κιρκιζία, Τατζικιστάν), με την συμμετοχή της Ρωσίας, συζήτησαν τη διευθέτηση των συνόρων μεταξύ τους, ύστερα από τη διάλυση της πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης και υπέγραψαν τη σχετική Συνθήκη[24]. «Οι πέντε της Σαγκάης» συμφώνησαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να αντιμετωπίσουν από κοινού ζητήματα που άπτονται των ενδιαφερόντων τους.[25] Στις 15 Ιουνίου 2001 και λίγους μόλις μήνες, πριν την 9/11 και την πτώση των δίδυμων πύργων στη Νέα Υόρκη, όπου φαίνεται να πραγματώνεται η περίφημη κατά τον Samuel Huntington «Σύγκρουση πολιτισμών»[26], με τη συμμετοχή και του Ουζμπεκιστάν συνθέτουν τον διακυβερνητικό, περιφερειακό «Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης» ή «Σύμφωνο της Σαγκάης», όπως έχει επικρατήσει.

Eαν το 1996 η αφορμή της συνάντησης των «πέντε της Σαγκάης» ήταν η οριοθέτηση των συνόρων μεταξύ τους, το 2001 το ζήτημα του Αφγανιστάν κυριάρχησε και μάλιστα πριν την 9/11. Η διακυβέρνηση από τους Ταλιμπάν και οι ακρότητες του καθεστώτος λειτουργούσαν αποσταθεροποιητικά στην περιοχή αποτελώντας μόνιμη πηγή αστάθειας και κινδύνου, για τους γείτονές του. Αυτή η ανησυχία των χωρών της περιοχής προετοίμασε, ως ένα βαθμό την εμφάνιση του Οργανισμού με τη συγκεκριμένη μορφή που πήρε, ως μία ευρασιατική, πολιτική, οικονομική και στρατιωτική οντότητα. Υπογράφθηκε δε η αντίστοιχη διακήρυξη, με σκοπό τη μετεξέλιξη του, σε οργανισμό υψηλού επιπέδου συνεργασίας (Cooperation) “Declaration of Shanghai Cooperation Organization”, αλλά και η Συνθήκη Καλής Γειτονίας και Φιλικής Συνεργασίας “Treaty of Good –Neighborliness and Friendly Cooperation”. Τον επόμενο χρόνο, τα κράτη μέλη υπέγραψαν τον Χάρτη του Οργανισμού που περιλαμβάνει τους σκοπούς, τις αρχές, τις δομές και τον τρόπο λειτουργίας και υπογράμμισαν την εναρμόνισή του με το διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη του ΟΗΕ.

Κύριοι σκοποί του Οργανισμού είναι:

Η ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της καλής γειτονίας και φιλίας μεταξύ των κρατών μελών
Η ανάπτυξη συνεργασίας στις πολιτικές υποθέσεις, την οικονομία, το εμπόριο, την επιστήμη και την τεχνολογία, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό, την ενέργεια, την προστασία του περιβάλλοντος
Η διατήρηση της περιφερειακής ειρήνης, ασφάλειας και σταθερότητας
Η προώθηση και η δημιουργία μιας νέας διεθνούς πολιτικής και οικονομικής τάξης που χαρακτηρίζεται από:τη δημοκρατία,τη δικαιοσύνη και τον ορθολογισμό.

Ο Οργανισμός συμμορφώνεται με τους στόχους και τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών ενώ παράλληλα θέτει και τους δικούς του ξεχωριστούς στόχους που είναι:

Σεβασμός για την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα
Η μη ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις του άλλου
Η αμοιβαία μη χρήση ή απειλή χρήσης βίας
Η ισότητα μεταξύ των κρατών μελών
Η διευθέτηση όλων των ζητημάτων μέσω διαβουλεύσεων
Το άνοιγμα προς τον έξω κόσμο και η προθυμία πραγματοποίησης ανταλλαγών, διαλόγου και συνεργασίας, με άλλες χώρες και άλλους παρεμφερείς διεθνείς και περιφερειακούς οργανισμούς.

Τα όργανα του Οργανισμού αποτυπώνονται στο Σχήμα 2 και συγκεκριμένα με ιεραρχική σειρά κατάταξης είναι:

Το Συμβούλιο των Αρχηγών Κρατών με ετήσιες εκ περιτροπής συναντήσεις ανάμεσα στις χώρες μέλη, που αναλαμβάνουν τη διοργάνωσή της εκάστοτε Συνόδου Κορυφής
Το Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών
Η Διάσκεψη των Επικεφαλών του Οργανισμού
Το Συμβούλιο Εθνικών Συντονιστών
Η Γενική Γραμματεία. Είναι το κύριο εκτελεστικό όργανο και επιφορτισμένη να εκδίδει τις αποφάσεις, τις προτάσεις και τα άλλα επίσημα έγγραφα, με έδρα το Πεκίνο, ενώ ο Γενικός Γραμματέας έχει τριετή θητεία και σήμερα είναι ο νεοεκλεγείς Rashid Alimov ρωσικής καταγωγής παίρνοντας τη σκυτάλη από τον επίσης Ρώσο Dmitry Fyodorivich Mezentsev.

Σχήμα 2: Πηγή: Επίσημη ιστοσελίδα Οργανισμού http://www.sectsco.org/html/00027.html

Η Περιφερειακή Δομή κατά της τρομοκρατίας – Regional Anti-Terrorist Structure –RATS έχει έδρα την Τασκένδη στο Ουζμπεκιστάν και είναι μόνιμο όργανο. Ιδρύθηκε 21 Απριλίου 2006 στην Τασκένδη για να προωθήσει τα σχέδια δράσης του οργανισμού, για την καταπολέμηση του διασυνοριακού εμπορίου ναρκωτικών (cross-border under the counter –terrorism rubric). Προωθεί τη συνεργασία των κρατών μελών ενάντια στους τρεις δαίμονες όπως τους όρισαν ως κύριες απειλές : την τρομοκρατία, τις αποσχίσεις και τον εξτρεμισμό.

Ο «ασιατικός μηχανισμός» συνεργασίας του Οργανισμού

Υιοθετήθηκε το πρότυπο ανάπτυξης του ASEAN. Το ASEAN στηρίχθηκε στην κυριαρχία και τη μη επέμβαση στα εσωτερικά των χωρών και πήρε το όνομά του από την «Ένωση των χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας» (Association of Southeast Asian Nations- ASEAN, (1967). Για τους επικριτές του ASEAN πρόκειται, για έναν οργανισμό μη-δημοκρατικών κρατών μελών, που ενδυναμώνουν απολυταρχικές τάσεις στην περιοχή. Εξάλλου, κράτη με το ίδιο πολιτικό σύστημα συνεργάζονται καλύτερα μεταξύ τους και μοιράζονται τις ίδιες αξίες και κινδύνους αποσταθεροποίησης, στο πλαίσιο μιας «συντονιστικής στρατηγικής» (coordinate strategy).[27] Παρόλα αυτά, για τους υποστηρικτές του ο ASEAN είναι κοντά στο ευρωπαϊκό πρότυπο και συνεργάζεται στενά με την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Παράλληλα, ως τώρα μονοπωλεί και το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινής γνώμης, εν αντιθέσει με τον Οργανισμό[28] που σπάνια αναφέρεται από τα δυτικά ΜΜΕ ή συχνά αναφέρεται μάλλον με σκωπτική διάθεση[29]. Ωστόσο, μπορεί ο Οργανισμός να ακολούθησε τον δρόμο του ASEAN, ως πρότυπο, αλλά οικοδομείται με τις δικές του αξίες και κανόνες. Στη Διακήρυξη της Μόσχας (2003) δίνεται το ιδιαίτερο στίγμα του, όπου «διαφορετικές κουλτούρες πρέπει να προχωρούν μαζί, φέροντας το καλύτερο από ότι έχουν να προσφέρουν, και να παλεύουν για το κοινό καλό ενώ αφήνουν τις διαφορές τους στην άκρη».[30]

Βασικοί σταθμοί εξέλιξης του Οργανισμού, συμμετοχή κρατών και διεύρυνση

Το 2001 αναγνωρίζεται, ως η επίσημη έναρξη των δραστηριοτήτων του. Το Συμβούλιο των αρχηγών κρατών είναι και το κυρίαρχο, ανώτατο όργανο για τη λήψη των αποφάσεων, με τη μέθοδο της συναίνεσης (consensus), όπως ορίζεται ρητά στο άρθρο 16 του καταστατικού χάρτη του Οργανισμού[31].

Εκτός από την ιδιότητα του κράτους μέλους υπάρχουν ακόμη τρεις ιδιότητες συμμετοχής κρατών ή οργανισμών στις συνόδους κορυφής, όπως απεικονίζεται στο Σχήμα 3. Ειδικότερα, με την ιδιότητα του παρατηρητή, συμμετείχαν κατά την Σύνοδο του 2015 το Αφγανιστάν, η Λευκορωσία, το Ιράν και η Μογγολία. Την ιδιότητα του «Εταίρου διαλόγου» (Dialogue Partners), κατέχουν η Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, η Καμπότζη, το Νεπάλ, η Σρι Λάνκα και όψιμα η Τουρκία (2012), που είναι και η μοναδική χώρα μέλος του ΝΑΤΟ, που συμμετέχει στις εργασίες του Οργανισμού. Παράλληλα, ως καλεσμένοι (Guests) παραβρίσκονται, τόσο οι περιφερειακοί οργανισμοί όπως η Ένωση Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας-ASEAN και η Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών-CIS, όσο και το Τουρκμενιστάν που, παρά την παροιμιώδη τήρηση της ουδετερότητάς του, επιλέγει, να διατηρεί γέφυρες συνεργασίας, με τον Οργανισμό.

Σχήμα 3: http://www.sectsco.org/EN/2012.asp

Τον Ιούλιο του 2005 στην Πέμπτη και κρίσιμη, όπως αποδείχθηκε,[32] σύνοδο κορυφής της Αστάνα στο Καζακστάν συμμετείχαν και αντιπροσωπείες από την Ινδία, το Ιράν, τη Μογγολία και το Πακιστάν ενώ στην σύνοδο της Αστάνα το 2017 η Ινδία και το Πακιστάν έγιναν πλήρη μέλη του Οργανισμού. O οικοδεσπότης Πρόεδρος του Καζακστάν Nazarbayer χαιρέτησε, με φλογερό ενθουσιασμό τους καλεσμένους του, ως «τους ηγέτες που αντιπροσωπεύουν την μισή ανθρωπότητα και κάθονται στο ίδιο τραπέζι των συνομιλιών». Η Σύνοδος αυτή, ωστόσο, ήταν που τράβηξε και το ενδιαφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών που ζήτησαν την είσοδό τους στον Οργανισμό αλλά το αίτημά τους απορρίφθηκε.[33] Έως το 2007 ο Οργανισμός προώθησε είκοσι σημαντικά προγράμματα δράσης σχετικά με την ενέργεια, τις μεταφορές και τις τηλεπικοινωνίες, ενώ υπήρξαν και συναντήσεις, για την ασφάλεια, τη στρατιωτική παρουσία, την άμυνα, τις εξωτερικές σχέσεις, αλλά και για τα οικονομικά, τα πολιτιστικά και τα τραπεζικά ζητήματα που συζητούνται σε τακτική βάση. Επιπλέον, ο Οργανισμός έγινε δεκτός ως Παρατηρητής στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών και σύναψε σχέσεις, με άλλους διεθνείς οργανισμούς και συγκεκριμένα τον ASEAN (Association of Southeast Asian Nations), την Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών (Commonwealth of Independent States) και τον Οργανισμό Ισλαμικής Συνεργασίας (The Organization of Islamic Cooperation). Σταθμός στην εξέλιξη του Οργανισμού αποτέλεσε το 2009 η Σύνοδος Κορυφής στο Yekaterinburg[34] της Ρωσίας όπου αφενός η Κίνα ανακοίνωσε σχέδια να χορηγήσει 10 δις δολάρια, σε μέλη του Οργανισμού, ώστε να αντιμετωπιστεί η οικονομική κρίση και αφετέρου η σύνοδος πραγματοποιήθηκε μαζί με την πρώτη σύνοδο του Οργανισμό των BRIC (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία και Κίνα). Έναν ισχυρό οργανισμό, που με τις δομές του, εκτιμάται, ότι προωθεί την αποδέσμευση[35], από τους πιστωτικούς οργανισμούς της Δύσης.[36]

Από τον Ιούνιο του 2010 συμφωνήθηκε η αποδοχή νέων μελών, όπως για παράδειγμα του Ιράν που έκανε αίτηση εισόδου ως πλήρες μέλος, αλλά οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν από τη διεθνή κοινότητα δεν έκαναν εφικτή την ένταξή του. Τον Σεπτέμβριο του 2013 ο Πρωθυπουργός της Αρμενίας Tigran Sangsyan ζήτησε να ενταχθεί η Αρμενία και μάλιστα με την υποστήριξη της Κίνας, ενώ τελικά της δόθηκε η ιδιότητα του παρατηρητή. Εξάλλου και άλλες χώρες –παρατηρητές έχουν εκδηλώσει το ενδιαφέρον, να γίνουν πλήρη μέλη και έχουν κάνει τη σχετική αίτηση. Επίσης, χώρες, όπως η Αίγυπτος και η Συρία εκδήλωσαν ενδιαφέρον να συμμετάσχουν ως παρατηρητές στις εργασίες του Οργανισμού. Κατά την σύνοδο κορυφής των ηγετών στην Ούφα της Ρωσίας το 2015, αποφασίστηκε να αποδεχτούν, ως πλήρη μέλη τους δύο ‘άσπονδους’ φίλους της Κεντρικής Ασίας: την Ινδία και το Πακιστάν. Ειδικότερα για την Ινδία καλλιεργούνται μεγάλες προσδοκίες και εκ μέρους της αμερικανικής διπλωματίας που υπόσχεται τη στήριξή της , ώστε να λειτουργήσει ως ‘ατμομηχανή ανάπτυξης’στην περιοχή. [37] Η Ρωσία, από τη μεριά της, υπόσχεται στην Ινδία να πωλήσει το αντι-αεροπορικό σύστημα S-400[38], ίσως για να τη δελεάσει, για ευρύτερη συνεργασία, τόσο σε διμερές επίπεδο, όσο και για να ενταχθεί στον Οργανισμό.

Εντούτοις, το 2016 στην Τασκένδη και πάλι παρά τις υψηλές προσδοκίες πριν τη Σύνοδο για ένταξη της Ινδίας και το Πακιστάν και περίμενε τη σειρά του το Ιράν [39] η διεύρυνση δεν επετεύχθη.[40] Υιοθετήθηκε η αντίστοιχη Διακήρυξη της Τασκένδης. Εγκρίθηκε το Πρόγραμμα Δράσης για την περίοδο 2016-2020 για την Στρατηγική Ανάπτυξη του Οργανισμού και υπογράφτηκαν σειρά επίσημων εγγράφων. Υπογράφτηκαν, επίσης, μνημόνια και χρονοδιαγράμματα, για την ένταξη της Ινδίας και του Πακιστάν, χωρίς όμως να δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένη χρονική δέσμευση.[41] Σε σχέση με το Ιράν ο Βλαντιμίρ Πούτιν κατά την ομιλία του στη Σύνοδο επί της ουσίας προσκάλεσε την Ισλαμική Δημοκρατία να ενταχθεί στον Οργανισμό, ύστερα από την άρση των κυρώσεων του ΟΗΕ, χωρίς όμως να υπάρξει συγκεκριμένη δέσμευση εκ μέρους του Οργανισμού. [42] Όσον αφορά την Τουρκία κατά την επίσκεψη του Τούρκου Προέδρου Ερντογάν στην Κίνα πριν τη σύνοδο κορυφής η Κίνα φάνηκε θερμός υποστηρικτής της ένταξης της Τουρκίας στον Οργανισμό,[43] ενώ η Τουρκία, σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, ασκούσε πιέσεις για να ενταχθεί στον «Δρόμο του μεταξιού» και αναπτύσσει με ταχείς ρυθμούς τις εμπορικές σχέσεις της με τις χώρες του Οργανισμού. Παράλληλα, τουρκική εφημερίδα πανηγυρίζει με τίτλο «Οι Πέντε της Σαγκάης προτείνουν την Τουρκία για πλήρες μέλος του Οργανισμού».[44] Σημαντική, βέβαια, εξέλιξη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η αποκατάσταση των σχέσεων Ρωσίας- Τουρκίας[45] στο περιθώριο της Συνόδου[46] με την καταλυτική διαμεσολάβηση του Καζάκου Προέδρου Ναζαρμπάγεφ αποδεικνύοντας τη συμβολή των μικρότερων χωρών στη επίτευξη συμφωνιών εντός του Οργανισμού.

Σταθμός, ωστόσο, στην εξέλιξη του Οργανισμού αποτελεί, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, η επίτευξη της συμφωνίας διεύρυνσής του με την ένταξη της Ινδίας και το Πακιστάν ως πλήρη μέλη του κατά την Σύνοδο Κορυφής των ηγετών των κρατών μελών τον Ιούνιο του 2017 στην Αστάνα δίνοντας νέα ώθηση στην πορεία του Οργανισμού και την θέση του στον κόσμο. Επιπλέον στα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής της Αστάνα του 2017 περιλαμβάνονται αρκετές αναφορές στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και την επαναβεβαίωση της ευθυγράμμισης του Οργανισμού με τις αρχές του χάρτη των Ηνωμένων Εθνών αλλά και την προσήλωση στις επίσημες εκθέσεις του. Παράλληλα όμως μεταξύ άλλων τονίζεται και η ανάγκη αναμόρφωσης του ΟΗΕ, ώστε να εξελιχθεί σε πιο αντιπροσωπευτικό και αποτελεσματικό θεσμό διαπραγμάτευσης και λήψης αποφάσεων, σε διεθνή ζητήματα. Επίσης, οι αρχηγοί κρατών εξήραν την σημαντική συμβολή του προέδρου του Καζακστάν Nursultan Nazarbaev, για την επιτυχία της Συνόδου της Αστάνα, ενώ η Κίνα ανέλαβε τη σκυτάλη της διοργάνωσης της επόμενης συνόδου κορυφής, τον Ιούνιο του 2018.

Σχέσεις και συσχετισμοί δυνάμεων των κρατών εντός και εκτός του Οργανισμού

Οι αντιδράσεις των εμπλεκομένων κρατών

Στις ΗΠΑ υπάρχουν τρεις αντικρουόμενες απόψεις για τον Οργανισμό και αναλόγως των συγκυριών πότε ενισχύεται η μία και πότε η άλλη αντίληψη. Συγκεκριμένα, η πρώτη άποψη θεωρεί τον Οργανισμό, ως δυνητική απειλή για τις ΗΠΑ (potential threat) που πρέπει να περιοριστεί με κάθε τρόπο. Η δυναμική του εμφάνιση στη διεθνή σκηνή εξελίσσεται σε ‘αμερικανικό εφιάλτη’[47] και εκτιμάται ότι θα περιορίσει τον ρόλο των ΗΠΑ στην Ευρασία. Η δεύτερη άποψη αγνοεί έναν τέτοιο κίνδυνο – αν δεν τον περιφρονεί τελείως – εκτιμώντας ότι δεν θα έχει καμία τύχη στην αποτελεσματική επίλυση των ζητημάτων που αναλαμβάνει να επιλύσει, υπενθυμίζοντας ότι μετά την 9/11 ζητήθηκε από τις ΗΠΑ η συμβολή του, αλλά με πενιχρά αποτελέσματα. Η τρίτη άποψη θεωρεί ότι ο Οργανισμός ως περιφερειακή πολυεπίπεδη συνεργασία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σημαντικό εταίρο των ΗΠΑ, με δεδομένο ότι δεν συγκρούονται άμεσα τα συμφέροντα ΗΠΑ και της Κίνας στην περιοχή.[48] Στις ΗΠΑ εξάλλου θεωρούν ότι , «όποιος θέσει τους κανόνες του παιχνιδιού για τον 21^ο αιώνα θα είναι και ο κυρίαρχος έναντι των αντιπάλων του», όπως είχε δηλώσει χαρακτηριστικά ο τέως Αμερικανός Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα[49]. Η απάντηση της Κίνας ήταν να προχωρήσει στο δικό της Σύμφωνο Συνολικής Περιφερειακής Οικονομικής Συνεργασίας (RCEP), για τη δημιουργία μίας περιοχής ελευθέρου εμπορίου, μεταξύ δεκαέξι χωρών περιλαμβανομένης της Ινδίας φιλοδοξώντας, να γίνει η μεγαλύτερη εμπορική ένωση του κόσμου περικλείοντας 3,4 δις ανθρώπους. «Όταν ο εχθρός είναι ενωμένος, διαιρέστε τον» λένε στην Κίνα[50] η οποία αντιστρόφως επιδιώκει να συγκεντρώνει φιλικές δυνάμεις γύρω της μέσα από διάφορους διεθνείς οργανισμούς, αλλά και διμερείς συνεργασίες, όπου κρίνει απαραίτητο. Γι αυτό η συνεργασία Κίνας, Ρωσίας, Ινδίας ξαφνιάζει δυσάρεστα τη Δύση και κυρίως τους νεοσυντηρητικούς των ΗΠΑ.[51]

Η θέση της Κίνας για τον Οργανισμό βασίζεται σε ένα κοινό μυστικό. Η Κίνα εξαρτάται από τις εισαγωγές πετρελαίου, για να διατηρήσει την ανάπτυξη της οικονομίας της, αλλά και να καλύπτει τις ανάγκες του τεράστιου πληθυσμού της, ώστε το πολιτικό της σύστημα να μείνει ανεπηρέαστο, από κοινωνικές αναταραχές. Γι αυτό το λόγο, προσπαθεί με κάθε μέσο, να διασφαλίσει τις διόδους, που θα της εξασφαλίζουν τις πρώτες ύλες και τη διακίνηση των προϊόντων της. Όπως, με το παλαιότερο «περιδέραιο μαργαριταριών» (“String of Pearls: Meeting the challenge of China’s rising power across the Asian littoral” – Περιδέραιο Μαργαριταριών: Η αντιμετώπιση της πρόκλησης από την αύξηση της επιρροής της Κίνας κατά μήκος των ασιατικών ακτών), όπως το είχε ονομάσει μια Έκθεση του Αμερικανικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (SSI). Στην Έκθεση αυτή αναλύονταν οι φιλοδοξίες της Κίνας, για την ενίσχυση της επιρροής της κατά μήκος αυτής της ‘διαδρομής’ που θεωρείται, ως άμεση πρόκληση, για την αμερικανική υπεροχή, καθώς και απειλή για το μονοπολικό όραμα μιας ‘Νέας Τάξης Πραγμάτων’.[52] Το ‘περιδέραιο’, δηλαδή ο έλεγχος στρατηγικών σημείων διέλευσης, όμως είναι και ‘στο λαιμό’ της Ινδίας, στον Ινδικό Ωκεανό. Η ανάδειξη Μόντι στο τιμόνι της Ινδίας που επιχειρεί την ‘αντίστροφη πολιτική των μαργαριταριών’ δυσκολεύει τα σχέδια της Κίνας στην περιοχή ενώ σε όποιον μείνει το ‘περιδέραιο’ του εξασφαλίζει ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα.[53] Στο πλαίσιο αυτό η ένταξη της Ινδίας στον Οργανισμό αλλάζει τα δεδομένα στην περιοχή και συνασπίζει περαιτέρω τις ανατολικές χώρες έναντι των μη ασιατικών δυτικών δυνάμεων, όπως οι ΗΠΑ. Η Κίνα δε με το σχετικά πρόσφατο φαραωνικό φιλόδοξο πρόγραμμα, που έχει εξαγγείλει και που εκτείνεται, σε στεριά και θάλασσα, όπως είναι ο νέος δρόμος του μεταξιού (Silk Road –One Belt –One Road) (χερσαία ζώνη) και η 21^st century Maritime Silk Road (θαλάσσια ζώνη) επιδιώκει εύκολη πρόσβαση σε αγορές και πλουτοπαραγωγικές πηγές. Η επιτυχής υλοποίηση τέτοιων προγραμμάτων, εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα, που θα καθορίσει τις διεθνείς εξελίξεις. Επομένως η Κίνα, δρα εντός και εκτός διεθνών οργανισμών συνεργασίας,[54] για την οικονομία, την ασφάλεια, συμμετέχοντας σε μεγάλο εύρος οργανισμών ενώ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στον τομέα των εξοπλισμών.[55] Στις διμερείς, περιφερειακές και διεθνείς συμφωνίες συνεργασίας η Κίνα με τους πολλούς στρατηγικούς εταίρους και τα φιλόδοξα προγράμματα μαμούθ[56], που σχεδιάζει και υλοποιεί, ακολουθεί μία πολυεπίπεδη οικονομική πολιτική.[57] Εδώ θα μπορούσε να υπάρξει ταύτιση συμφερόντων με τη Ρωσία, ώστε να οικοδομηθεί από κοινού ένας νέος πολυπολικός κόσμος. Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης σύμφωνα με την κινεζική ηγεσία μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο προς την κατεύθυνση αυτή.

Οι θέσεις της Ρωσίας για τον Οργανισμό συμπίπτουν σε: γενικές γραμμές και με τους στόχους του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης που παλεύει με τους τρεις δαίμονές του[58] (τρομοκρατία, αποσχίσεις, εξτρεμισμός). [59] Οι προτεραιότητες αυτές εκτός από τη Ρωσία, τις έχει υιοθετήσει και η Κίνα. Δεν αποκλείεται, όμως, η συνεργασία της Ρωσίας με την Κίνα να αποτελεί απλώς μια αναγκαιότητα της πάλαι ποτέ υπερδύναμης και να είναι συγκυριακή, ως μια προσπάθεια να εξημερωθεί ο ‘κινεζικός δράκος’.[60] Σε κάθε περίπτωση η Ρωσία δεν είναι διατεθειμένη να χάσει την πρωτοκαθεδρία στην περιοχή[61]. Προς το παρόν πέτυχε να εντάξει ορισμένες χώρες της περιοχής στον CSTO, την EurAsEC και την Custom Union Commision (CIC) Επιτροπή Τελωνειακής Ένωσης. [62] Ενδεικτική της αξιοποίησης του Οργανισμού από τη Ρωσία αποτελούν τα γεγονότα της Νότιας Οσσετίας και η βίαιη προσπάθεια ανακατάληψης της περιοχής, από τον Σαακασβίλι. Ο Οργανισμός με ανακοίνωσή του στήριξε τις ρωσικές ενέργειες για τη σταθερότητα στην περιοχή», αλλά κανένα κράτος μέλος του Οργανισμού δεν προχώρησε και στην αναγνώριση της αυτονομίας της Οσσετίας και της Αμπχαζίας, έστω κι αν η αναγνώριση απαιτήθηκε από τη ρωσική διπλωματία.[63]

Έχει δε ενδιαφέρον να εξετάσει κάποιος πως θα μπορούσε να προχωρήσει η συνεργασία ανάμεσα στις δύο μεγάλες δυνάμεις,[64] (Κίνα, Ρωσία) οι οποίες προς το παρόν έχουν αμοιβαίο όφελος, από την μεταξύ τους συνεργασία επειδή έχουν απέναντι ως κοινό εχθρό[65] την κυρίαρχη υπερδύναμη που όμως δείχνει να αποδυναμώνεται. Εξάλλου στο παρελθόν, υπήρχε ψύχρανση στις διμερείς τους σχέσεις, όταν συγκρούστηκαν τα κυριαρχικά τους συμφέροντα στην περιοχή και οι ηγεμονικές τους φιλοδοξίες. Προς το παρόν, έχουν κοινούς εχθρούς και φίλους και κοινές αντιλήψεις, που μοιράζονται. Όσο δε, η συνεργασία μεταξύ τους αποδίδει καρπούς, προφανώς, δεν θα έχουν λόγο να τη διακόψουν,[66] αλλά να τη διευρύνουν και να την εμβαθύνουν, όπως και συμβαίνει ήδη σε πολλούς τομείς. Πιο συγκεκριμένα η Κίνα και η Ρωσία μοιράζονται τις ίδιες ανησυχίες και έχουν παρόμοιες προκλήσεις να αντιμετωπίσουν που τις απειλούν. Ανάμεσα σε αυτές τις απειλές είναι α) οι μειονότητες που βρίσκονται στην επικράτειά τους και μάλιστα μουσουλμανικής προελεύσεως, όπως οι τουρκογενείς Ουιγούροι της Κίνας[67] και οι μουσουλμανικές φυλές του Καυκάσου, με επίκεντρο την Τσετσενία. β) η απρόβλεπτη Τουρκία συχνά δημιουργεί προβλήματα προσπαθώντας να χειραγωγήσει τις συγκεκριμένες μουσουλμανικές μειονότητες, ώστε να φανεί ως φυσικός τους προστάτης, για τις δικές της επιδιώξεις, γ) τις τρομοκρατικές επιθέσεις εξαιτίας του ισλαμικού φονταμενταλισμού, δ) η αμερικανική υπερδύναμη αποτελεί απειλή και για τις δύο δυνάμεις. Οι δύο χώρες συμφωνούν, επίσης, να μεταβάλουν το παγκόσμιο σύστημα διακυβέρνησης σύμφωνα με τα νέα δεδομένα και τις δικές τους επιδιώξεις. Αφενός με το να τροποποιήσουν τους ήδη υπάρχοντες διεθνείς θεσμούς, όπως είναι η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και αφετέρου δημιουργώντας νέους μηχανισμούς, όπως είναι ο Οργανισμός, οι BRICS κ.ά. Προς το παρόν, εξάλλου, δεν έχουν δείξει, ότι θέλουν να διαρρήξουν τους δεσμούς τους, με τον υπόλοιπο κόσμο και οι προσπάθειές τους εντάσσονται, στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών (τονίζεται στο προοίμιο του καταστατικού χάρτη του Οργανισμού) και των άλλων διεθνών οργανισμών που συμμετέχουν. Ωστόσο, παρά τον μήνα του μέλιτος που διάγουν υπάρχουν και σκιές στις σχέσεις τους[68] πραγματικές ή ‘φανταστικές’ από τους αντιπάλους τους που βλέπουν ότι «Η Σύγκρουση Ρωσίας και Κίνας για έλεγχο της Κεντρικής Ασίας περιπλέκει την εξίσωση», όπως προσφυώς βλέπει ένα δυτικό έντυπο.[69] Παρόλα αυτά, τα ερωτήματα παραμένουν και απασχολούν έντονα δυτικούς και ανατολικούς[70] αναλυτές, χωρίς όμως να έχει αποκρυσταλλωθεί ακόμη πόσο είναι διατεθειμένες οι δύο ισχυρές δυνάμεις, να υποστηρίξουν η μία την άλλη, εφόσον έρθουν σε ανοικτή ρήξη οι γεωπολιτικές τους προσδοκίες ή εάν στο μέλλον τα συμφέροντά τους ικανοποιούνται περισσότερο σε τυχόν στενότερη συνεργασία με τις ΗΠΑ ή άλλους ισχυρούς παίκτες της παγκόσμιας σκηνής.

Οι αντιδράσεις των κρατών της Κεντρικής Ασίας για τον Οργανισμό προσδιορίζονται περισσότερο από την ανάγκη να διατηρήσουν την αυτονομία και την ακεραιότητά τους, προσπαθώντας να ελίσσονται κάθε φορά στις προκλήσεις και τους εσωτερικούς και εξωτερικούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν ανάμεσα σε μεγάλες και μεσαίες δυνάμεις που δρουν στην περιοχή. Ειδικότερα, το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν και το Τουρκμενιστάν (μη μέλος) έχουν μεγάλα αποθέματα ενεργειακών πόρων και στηρίζονται στις εξαγωγές τους ενώ αντιθέτως το Τατζικιστάν και η Κιρκιζία δεν έχουν αρκετούς πόρους και χρειάζονται εισαγωγές, για την ανάπτυξή τους. Η διάκριση αυτή εξηγεί και τις διαφορές στην ανάπτυξή τους. Η Κιρκιζία από την άλλη μεριά είναι η μόνη χώρα με κοινοβουλευτικό καθεστώς. Παρόλα αυτά η συμβολή στον Οργανισμό των χωρών αυτών είναι σημαντική καθώς συχνά ανταποκρίνονται σε καθήκοντα που οι μεγάλες χώρες δεν μπορούν να ελιχθούν. Χαρακτηριστική είναι η πετυχημένη σύνοδος στην Αστάνα του Καζακστάν το 2011 όπου η 10^η επέτειος ίδρυσης του Οργανισμού έθεσε τις βάσεις για τη μελλοντική εξέλιξη του.[71] Σημαντική βέβαια θεωρείται και η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής το 2017, όπου επετεύχθη η συμφωνία σε σειρά ζητημάτων, αλλά και η πρώτη διεύρυνση του Οργανισμού.

Όσον αφορά την Τουρκία, ποικίλες αντιδράσεις προκάλεσε η δήλωση του Τούρκου Προέδρου Ερντογάν το 2013, που ζήτησε χαριτολογώντας, την άμεση ένταξη της Τουρκίας στον Οργανισμό λέγοντας ότι «όταν τα πράγματα δεν αποδίδουν, αναπόφευκτα, ως ηγέτης εβδομήντα πέντε εκατομμυρίων ανθρώπων, αναζητάς άλλους δρόμους. Για αυτό και εγώ είπα πρόσφατα στον κ. Πούτιν: πάρτε μας στο Σύμφωνο της Σαγκάης και εμείς θα αποχαιρετήσουμε την Ε.Ε».[72] Βέβαια, αυτές οι δηλώσεις έγιναν, όταν ήταν ακόμη άριστη η συνεργασία Ρωσίας- Τουρκίας και πριν ψυχραθούν οι διμερείς τους σχέσεις. H ξαφνική αναθέρμανση των σχέσεών τους δεν αποκλείει νέα επιδείνωση στο μέλλον, καθώς φαντάζει δύσκολο να ανατραπεί ο δυτικός προσανατολισμός της Τουρκίας και να στραφεί ‘προς Ανατολάς’ ακόμη κι αν το επιδιώξει, παρόλο που οι προθέσεις του Τούρκου Προέδρου είναι απρόβλεπτες ιδιαίτερα μετά την καταστολή της απόπειρας του στρατιωτικού πραξικοπήματος τον Ιούλιο του 2016 και την μεταβολή του Συντάγματος. Ωστόσο, με την ραγδαία αλλαγή της τουρκικής πολιτικής ανασύρεται πάλι το σενάριο στον διεθνή τύπο για πιθανή ένταξη της Τουρκίας, είτε στον Οργανισμό είτε στην Ευρασιατική Ένωση[73]. Παρόλα αυτά, τότε η δήλωση αυτή προφανώς είχε πολλούς αποδέκτες. Αφενός τους Ευρωπαίους ότι η Τουρκία έχει εναλλακτική λύση και άρα δεν θα είναι πάντα διαθέσιμη, για ένταξη στην Ε.Ε. Από την άλλη, κατέδειξε τη δυναμική του Οργανισμού, ως ελκυστική εναλλακτική λύση συνεργασίας. Δεν αποκλείεται η συγκεντρωτική τάση του πολιτεύματος που εγκαθιδρύεται από το καθεστώς Ερντογάν να βρίσκει κατανόηση στο ανατολικό ευέλικτο μοντέλο συνεργασίας στο «πνεύμα της Σαγκάης», όπου δεν χρειάζεται να δίνει εξηγήσεις, ως προς την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα του. Ωστόσο, η Τουρκία απομακρύνεται συστηματικά από την ευρωπαϊκή προοπτική της.[74] Η αλλαγή στην τουρκική διπλωματία είναι εμφανής, ειδικότερα, ύστερα από το αποτυχημένο πραξικόπημα εναντίον του Προέδρου τον Ιούλιο του 2016. [75] Αλλά και η Ευρωπαϊκή Ένωση αμφιταλαντεύεται για την ένταξη της Τουρκίας, η οποία έχει φανατικούς φίλους και ορκισμένους εχθρούς ανάμεσα στα κράτη μέλη της. Ενδεικτική του κλίματος είναι η δήλωση του πρώην Γάλλου Προέδρου Νικολά Σαρκοζί, ότι «η θέση της Τουρκίας είναι στην Ασία».[76] Για να δηλώσει την επόμενη σχεδόν μέρα ο Τούρκος Πρόεδρος, σε προσωπικό σχεδόν τόνο « Να μας πει η ΕΕ αν μας θέλει».[77]

Από την άλλη πλευρά, η μεγαλύτερη δημοκρατία στον κόσμο και ραγδαία αναπτυσσόμενη Ινδία, παραμένει ζητούμενο το πως θα μπορούσε να συνεργαστεί, με τον διαχρονικά άσπονδο αυταρχικό, ασταθή και μάλλον απρόβλεπτο γείτονά της, το Πακιστάν[78], υπό την ίδια στέγη του Οργανισμού, σε ενδεχόμενη ένταξη όπως αποφασίστηκε αρχικά στην Ούφα της Ρωσίας και επιβεβαιώθηκε το 2016 στην Τασκένδη και την τελική ένταξή τους στην Αστάνα το 2017. Αλλά και πως θα μπορούσε να συμπλεύσει η Ινδία, με τις «ασιατικές αξίες» και τα συγκεντρωτικά καθεστώτα, στο ‘πνεύμα της Σαγκάης’. Εξάλλου, κατά καιρούς αναζωπυρώνεται η διένεξη μεταξύ τους, ενώ κατά την πρόσφατη κρίση στο Κασμίρ δοκιμάζονται οι σχέσεις τους. Τα Ηνωμένα Έθνη, βέβαια, δεν παρέλειψαν να εκφράσουν την ανησυχία τους, για την κλιμάκωση της έντασης.[79] Παρόλα αυτά ο Οργανισμός δεν εμπλέκεται άμεσα στη χρόνια διένεξη Ινδίας-Πακιστάν, για το Κασμίρ. Ο Οργανισμός δίνει ένα διεθνές βήμα, ώστε να εκφράζονται οι θέσεις κάθε χώρας στα διεθνή ζητήματα και τα ζητήματα ασφαλείας στην περιοχή, ώστε να συμβάλει στην επίτευξη διμερών συμφωνιών των χωρών.[80] Παραδοσιακά η Ρωσία ήταν σύμμαχος με την Ινδία από τον καιρό του Ψυχρού Πολέμου, ενώ ήταν αντίπαλος με το Πακιστάν. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες για την αναθέρμανση των σχέσεων Ρωσίας-Πακιστάν καθώς το Πακιστάν έδειξε προθυμία να κάλυψε τις διατροφικές ανάγκες της Ρωσίας, ύστερα από τις ευρωπαϊκές κυρώσεις που της επιβλήθηκαν. Αντιστρόφως, βελτιώνονται οι σχέσεις Ινδίας –ΗΠΑ με μια σειρά αμερικανικών δελεαστικών σχεδίων συνεργασίας αν και οι ισχυροί δεσμοί Ρωσίας-Ινδίας είναι διαχρονικοί επιβεβαιώνονται και από τις δύο χώρες, σε κάθε ευκαιρία. Η ένταξη της Ινδίας στον Οργανισμό το αποδεικνύει. Η Κίνα επίσης στηρίζει την ένταξη του Πακιστάν στον Οργανισμό, ενώ θετική εμφανίζεται και για την ένταξη της Ινδίας, παρά τις εδαφικές διαφορές μεταξύ τους.

Το Ιράν φιλοδοξεί να διαμορφώσει μια πανίσχυρη στρατιωτική συμμαχία, με την Ινδία, τη Ρωσία και την Κίνα όπου κάτω από την αιγίδα του Οργανισμού θα μπορούσε να εξελιχθεί σ’ ένα πλήρες σύστημα ασφάλειας στην περιοχή. [81] Πάνω σε αυτή τη βάση ένα εγχείρημα ζωτικής γεωπολιτικής σημασίας, εάν πραγματοποιηθεί, θα είναι και η λεγόμενη «Περσική Διώρυγα» ή ιρανική «Διώρυγα του Σουέζ», ενός καναλιού δια μήκους του Ιράν που θα ενώσει την Κασπία με τον Περσικό Κόλπο. Ο υδάτινος αυτός διάδρομος θα εφάπτεται με τον ‘Δρόμο του Μεταξιού’. Το έργο αυτό θα αποδέσμευε την Ρωσία τόσο από τη διώρυγα του Σουέζ όσο και από τα Στενά του Βοσπόρου. Επιπλέον Ιράν και Ρωσία μαζί με το Αζερμπαϊτζάν συμμετείχαν σε μία σπάνια τριμερή σύνοδο κορυφής στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν τον Αύγουστο του 2016 , όπου συζητήθηκαν, όπως ανακοινώθηκε, τα περιφερειακά σχέδια οικονομικής ολοκλήρωσης ιδιαίτερα στον Δρόμο μεταφορών Βορρά-Νότου, έναν προτεινόμενο εμπορικό δρόμο δια ξηράς και θαλάσσης, που θα συνδέει την Ινδία προς την Ευρώπη, μέσω του Ιράν, του Νοτίου Καυκάσου και της Ρωσίας. Προφανώς όμως θα συζήτησαν και άλλα ζητήματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, όπως η ισλαμική τρομοκρατία.[82] Από την πλευρά της η Κίνα οραματίζεται με επίκεντρο το Ιράν ένα τεράστιο εγχείρημα ενωμένων υποδομών της Ευρασίας, με ένα τεράστιο δίκτυο λιμένων και σιδηροδρομικών δικτύων υψηλής ταχύτητας, που θα διασχίζουν την Ευρασία, από το Πεκίνο προς τη Λευκορωσία και πέρα από αυτήν.[83] Επομένως δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το Ιράν τελεί υπό το καθεστώς υποψηφίου μέλους του Οργανισμού από το 2008. Βασικό εμπόδιο για την πλήρη ένταξή του αποτελούσαν οι κυρώσεις του ΟΗΕ, καθώς ένα από τα έξι κριτήρια για την ένταξη μιας χώρας στον Οργανισμό, που τέθηκαν το 2010 στη Σύνοδο της Τασκένδης: η υπό ένταξη χώρα να μην βρίσκεται σε καθεστώς κυρώσεων από τον ΟΗΕ.[84]

Δραστηριότητες και συνεργασίες με άλλους Οργανισμούς

Η συνεργασία για την ασφάλεια αποτελεί βασική προτεραιότητα του Οργανισμού. Ιδιαίτερα, δίνεται έμφαση σε θέματα ασφάλειας στην περιοχή της Κεντρικής Ασίας και το πώς, θα αντιμετωπιστούν η τρομοκρατία, οι αποσχιστικές τάσεις και ο εξτρεμισμός. Τον Οκτώβριο του 2007 συμφωνήθηκε στο Ντουσάμπε του Τατζικιστάν να προχωρήσουν σε συμφωνία με τον εξ αγχιστείας ‘αδερφό’ Οργανισμό, δηλαδή τη Συνθήκη Συνεργασίας Συλλογικής Ασφάλειας- Collective Security Treaty Organization-CSTO,[85] που ιδρύθηκε το 1992 και αποτελείται από τις τρεις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες της περιοχής και ταυτόχρονα μέλη του Οργανισμού[86] (Καζακστάν, Κιρκιζία, Τατζικιστάν), την Ρωσία, την Αρμενία, και τη Λευκορωσία, ενώ το Ουζμπεκιστάν κατά καιρούς συμμετείχε στον CSTO, αλλά, έχει αποχωρήσει αναλόγως τον «ανατολικό» ή «δυτικό» άνεμο που «φυσάει» προς την ηγεσίας του[87]. Σκοπός του Οργανισμού αυτού (CSTO) είναι η διατήρηση της ασφάλειας στην περιοχή, σε συλλογική βάση και μεταξύ άλλων έχει στον καταστατικό του χάρτη παρόμοιο άρθρο με το άρθρο 51 του χάρτη των Ηνωμένων Εθνών «για το φυσικό δικαίωμα της ατομικής και συλλογικής νόμιμης άμυνας» εάν ένα μέλος δεχτεί ένοπλη επίθεση.[88] Παράλληλα, οι δύο Οργανισμοί προχώρησαν σε συνεργασία για θέματα ανταλλαγής πληροφοριών και επιθέσεις στον κυβερνοχώρο και τον πόλεμο της πληροφορίας.

Σε στρατιωτικό επίπεδο, οι δραστηριότητες του Οργανισμού ενισχύουν τη συνεργασία μεταξύ των μελών, με ανταλλαγή πληροφοριών υψίστης ασφαλείας καθώς και για τον πόλεμο στον κυβερνοχώρο. Παράλληλα, διενεργούνται εκτεταμένες στρατιωτικές ασκήσεις, όπως τα «παιχνίδια πολέμου» (Peace Mission) 2005, 2007 (όπου αίσθηση προκάλεσε η παρακολούθηση των ασκήσεων από τους Προέδρους Ρωσίας και Κίνας και τους άλλους ηγέτες) και 2009, υπό την αιγίδα του Οργανισμού, με συμμετοχή πάνω από 4.000 στρατιωτών ενώ το 2014 ωρίμασε περισσότερο η ιδέα της συνεργασίας με τον CSTO.

Σε οικονομικό επίπεδο χαρακτηριστικό είναι ότι όλα τα κράτη μέλη του Οργανισμού, εκτός της Κίνας, είναι παράλληλα και μέλη της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης που ηγείται η Ρωσία. Συζητείται, επίσης, ένα πλαίσιο συμφωνίας (Framework Agreement), για την ευρύτερη οικονομική συνεργασία που υπογράφτηκε το 2003. Ο κινέζος Πρόεδρος πρότεινε μακροπρόθεσμο στόχο του Οργανισμού τη δημιουργία μιας Ζώνης Ελευθέρων Εμπορικών Συναλλαγών (a long-term objective to establish a free trade area), ενώ ένα πρόγραμμα εκατό συγκεκριμένων δράσεων υπογράφτηκε τον επόμενο χρόνο. Το 2005 ο Γ. Γ. του Οργανισμού τόνισε ότι προγράμματα που αφορούν την ενέργεια αποτελούν προτεραιότητα για τον Οργανισμό. Στο πλαίσιο αυτό προτάθηκε από την κινεζική πλευρά και συζητήθηκε η δημιουργία μιας τράπεζας, που όμως συνάντησε αρχικά τους δισταγμούς της Ρωσίας, η οποία δεν ήθελε να αυξήσει περισσότερο την οικονομική επιρροή της Κίνας στην περιοχή. Παρόλα αυτά αποφασίστηκε η ενίσχυση και η προώθηση τόσο της Αναπτυξιακής Τράπεζας όσο και του Αναπτυξιακού Ταμείου (Special Account) του Οργανισμού κατά την Σύνοδο της Αστάνα το 2017. Το 2007 πυροδότησε νέες αναταράξεις η δήλωση του Ιρανού αντιπροέδρου Parviz Davudi ότι ο Οργανισμός είναι καλό μέσο για τον σχεδιασμό ενός νέου τραπεζικού συστήματος, που θα είναι ανεξάρτητο από το ισχύον διεθνές τραπεζικό σύστημα. Επιπλέον, η συνεργασία με τους BRICS δίνει περαιτέρω ώθηση στην δυναμική που αναπτύσσει η οικονομική δράση του Οργανισμού.

Στο πεδίο της πολιτιστικής συνεργασίας οι Υπουργοί πολιτισμού συναντώνται σε τακτά διαστήματα, ενώ το πρώτο φεστιβάλ και έκθεση τέχνης έγινε κατά τη σύνοδο της Αστάνα το 2005. Η έμφαση που δίνουν τα μέλη του Οργανισμού, στην πολιτιστική τους ταυτότητα και τη διατήρησή της αντικατοπτρίζει αυτές καθ’ αυτές τις αντιλήψεις τους, για την προώθηση και τη διατήρηση της πολιτιστικής ιδιομορφίας και κληρονομιάς, που συχνά δεν γίνονται κατανοητές, από τα κράτη της Δύσης. Αυτό όμως εν πολλοίς μπορεί να εξηγηθεί, αφού για παράδειγμα, σύγχρονα κράτη με λίγα χρόνια σχετικά παρουσίας στην παγκόσμια ιστορία, όπως οι ΗΠΑ δεν μπορούν να κατανοήσουν πανάρχαια κράτη, με ιστορικό βάθος, όπως η Κίνα υπερήφανα για την καταγωγή τους. Αντιστρόφως, δεν γίνονται κατανοητές οι δυτικές φιλελεύθερες προοπτικές και ευαισθησίες. Γι αυτό είναι φυσικό να έχουν διαφορετικές αντιλήψεις, ως προς τις αξίες και τις αρχές, που αποτελούν συστατικά στοιχεία της ταυτότητας και της ιδιοσυγκρασίας τους. Αυτές οι ιδιαιτερότητες του Οργανισμού θα επιχειρηθεί να εξηγηθούν στο δεύτερο μέρος και αφορούν τον εκδημοκρατισμό και τα ανθρώπινα δικαιώματα, που διακρίνουν τον Οργανισμό, από το δυτικό πρότυπο προβάλλοντας το δικό του ανατολικού τύπου μοντέλο συνεργασίας και ανάπτυξης.

Περί του «πνεύματος της Σαγκάης» και άλλων «δαιμονίων»

Τα ανθρώπινα δικαιώματα και «δημοκρατία ανατολικού τύπου»

Στις 4 Φεβρουαρίου 2016 στο Πεκίνο ο Γενικός Γραμματέας Ρασίντ Αλίμωφ τόνισε ότι ο Οργανισμός είναι ‘νέου τύπου’. Οι κοινοί στόχοι και οι προκλήσεις, που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη βασίζονται στις κοινές αξίες και κανόνες του Οργανισμού, σε μια αμφίδρομη σχέση, που δίνει ώθηση στο ‘Πνεύμα της Σαγκάης’. Ο Οργανισμός πρέπει να γίνει εποικοδομητική δύναμη, για τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή, ιδιαίτερα σε μια εποχή που συμβαίνουν σημαντικές αλλαγές αλλά και αναδύονται σοβαροί κίνδυνοι στον κόσμο, όπως η διεθνής τρομοκρατία, τις αποσχίσεις και ο εξτρεμισμός.[89]

Ήδη από το 1999, στο Ντουσάμπε του Τατζικιστάν, τα κράτη μέλη συμφώνησαν στην μη ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις των κρατών με το πρόσχημα του ανθρωπισμού και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αλλά και στην υποστήριξη των μελών, εάν υποστούν επίθεση από άλλο κράτος ή κράτη. Η μη ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις διατηρείται απαρέγκλιτα ως τώρα, ως μία από τις αρχές και τους κανόνες, που οφείλουν, να σέβονται και να τηρούν τα μέλη ή τα επίδοξα μέλη, για να γίνουν αποδεκτά στον Οργανισμό. Ο συγκεκριμένος στόχος όμως έχει επικριθεί κατ’ επανάληψη, ότι αποτελεί το πρόσχημα, ώστε να στηριχθούν τα αυταρχικά καθεστώτα των κρατών μελών, που κατά γενική ομολογία απέχουν πολύ, από το να χαρακτηριστούν δημοκρατικά. Τα κράτη μέλη, αλλά και ο ίδιος ο Οργανισμός, δέχονται τα επικριτικά βέλη της Δύσης ότι δεν προωθούν τον εκδημοκρατισμό στην περιοχή. Αντίθετα, οι δράσεις του Οργανισμού αποτρέπουν οποιαδήποτε προσπάθεια ανατροπής των αυταρχικών καθεστώτων και της πορείας προς τον εκδημοκρατισμό[90]. Αξίζει να σημειωθεί, ότι ένας από τους τέσσερις βασικούς στόχος του Οργανισμού είναι και η προώθηση μιας νέας διεθνούς πολιτικής και οικονομικής τάξης που χαρακτηρίζεται από: τη δημοκρατία και τη δικαιοσύνη. Μάλλον, όπως διατείνονται οι επικριτές, αυτό αφορά τη σχέση του Οργανισμού, προς τα έξω, με τους άλλους διεθνείς οργανισμούς και δεν αφορά τη λειτουργία του Οργανισμού, προς τα μέσα.

Ενδεικτική του κλίματος ως προς τα ανθρώπινα δικαιώματα και την διάσταση απόψεων του δυτικού κόσμου με την Κίνα είναι η αντίδραση του κινέζου Υπουργού Εξωτερικών κατά την επίσημη επίσκεψή του στον Καναδά, στις 2.6.2016, ύστερα από ερώτηση δημοσιογράφου, για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Κίνα. Φανερά εκνευρισμένος απάντησε μεταξύ άλλων «Η ερώτησή σας είναι γεμάτη προκατάληψη για την Κίνα και αλαζονεία, που δεν ξέρω από πού προέρχεται. Είναι απολύτως απαράδεκτη. Καταλαβαίνετε την Κίνα; Έχετε πάει στην Κίνα;» ρώτησε τη δημοσιογράφο, για να συνεχίσει ότι «κανείς δεν γνωρίζει καλύτερα από τον κινεζικό λαό την κατάσταση των ανθρώπινων δικαιωμάτων στην Κίνα». Προσθέτοντας «ότι η Κίνα έχει βγάλει από τη φτώχεια 600 εκατομμύρια ανθρώπους. Ξέρετε ότι έγινε η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία από πολύ χαμηλές βάσεις; Ξέρετε ότι έχει εγγράψει στο Σύνταγμά της την προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων;» και αναρωτήθηκε «πώς γίνεται, αν δεν προστατεύαμε τα ανθρώπινα δικαιώματα, να έχουμε τέτοια ανάπτυξη».[91] Η αντίδραση αυτή δείχνει χαρακτηριστικά το πόσο ενοχλεί το ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που τίθεται, επίμονα και σε κάθε ευκαιρία, από τη φιλελεύθερη Δύση.

Εντούτοις, η Κίνα κατά την 60^η επέτειο, από την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας, το 2009, ανάμεσα στους οκτώ πυλώνες που απέδωσε την επιτυχημένη πορεία της οικονομίας της τονίζει με υπερηφάνεια ότι «η χρηστή διακυβέρνηση μετράει περισσότερο από τον εκδημοκρατισμό». Δεν αποδέχεται δηλαδή το στερεότυπο δίλημμα δημοκρατία ή αυταρχισμός, θεωρώντας ότι η φύση του κράτους, συμπεριλαμβανομένης της νομιμότητάς του, προσδιορίζεται από την ουσία του, δηλαδή από τη σωστή διακυβέρνηση, η οποία κρίνεται από αυτά που είναι σε θέση να προσφέρει. Το κινεζικό κράτος παρά τις ελλείψεις σε διαφάνεια και νομικούς θεσμούς, έχει τον υψηλότερο δείκτη ανάπτυξης, με θεαματική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και οι κινέζοι, όπως διατείνονται, σε ποσοστό 76% ατενίζουν με αισιοδοξία το μέλλον, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Ζανγκ Βέι Βέι.[92] Επομένως, δεν προβλέπεται σημαντικό άνοιγμα, προς τη δημοκρατία, καθώς, επιταχύνει τις προσπάθειές της, ώστε να καταστεί η ανερχόμενη υπερδύναμη της παγκόσμιας οικονομίας.[93] Ο Thomas Ambrosio πάντως, με το σημαντικό άρθρο που αφιερώνει στο ‘πνεύμα της Σαγκάης’ (Catching the “Shanghai Spirit”) τονίζει ότι η σχέση του Οργανισμού, με τον εκδημοκρατισμό στην περιοχή είναι σημαντική, για τρεις κυρίως λόγους: α) Ο Οργανισμός καθιστά σαφές ότι ιδρύθηκε για να ενσωματώσει ένα νέο σύστημα αξιών και κανόνων, για την ανάπτυξη της Κεντρικής Ασίας. β) Τα απολυταρχικά καθεστώτα υιοθετούν μεταρρυθμιστικές πολιτικές, για να διατηρηθούν στην εξουσία και ότι στρατηγική του Οργανισμού είναι να τα στηρίζει βοηθώντας, με αυτόν τον τρόπο τη διατήρηση του «πνεύματος της Σαγκάης» και γ) Οι ως τότε μελέτες εξέταζαν, πως, και υπό ποιες συνθήκες, οι διεθνείς οργανισμοί προωθούν τον εκδημοκρατισμό ενώ με την εμφάνιση του Οργανισμού το ερώτημα μετατρέπεται στο πως διεθνείς οργανισμοί στηρίζουν τον απολυταρχισμό». Κατά τον Ambrosio το «πνεύμα της Σαγκάης» είναι ένα σύνολο αξιών του Οργανισμού, που είναι συντηρητικές και σχεδιασμένες, να διατηρηθούν στην εξουσία τα αυταρχικά καθεστώτα της περιοχής. Από την άλλη μεριά, ο Οργανισμός αντιπροσωπεύει τις ιδέες της οικουμενικής δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσω της de facto νομιμοποίησης του ολοκληρωτισμού, ενώ παράλληλα παρουσιάζεται, ως αντίπαλο δέος, στην διάχυση των δημοκρατικών κανόνων. Ο Οργανισμός συνεπώς ακολούθησε την ‘οδό του ASEAN’ και όχι των Ηνωμένων Εθνών, ως προς τις δημοκρατικές αξίες. Ενδιαφέρον παρουσιάζει, ωστόσο, το γεγονός ότι ο ΟΗΕ δέχτηκε τον Οργανισμό, με την ιδιότητα του παρατηρητή, παρά το δημοκρατικό έλλειμμα των κρατών μελών του ενώ ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ παραβρέθηκε στην Σύνοδο Κορυφής της Αστάνα το 2017 και στα συμπεράσματα της Συνόδου γίνονται εκτενείς αναφορές στην προσήλωση του Οργανισμού στις επιταγές του χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Ο Mark Thompson στο άρθρο του “Whatever Happened to Asian Values?”προσθέτει ότι οι ασιατικές επιτυχίες στην ανάπτυξη, από αυταρχικά καθεστώτα συχνά έγιναν παράδειγμα προς μίμηση, που όμως απέτυχαν, όπως στην υπο-σαχάρια Αφρική. «Επι τρεις δεκαετίες η πιο γρήγορα αναπτυσσόμενη περιοχή του κόσμου έκανε την ‘ασιατική πρόκληση’ πολύ πιο ενδιαφέρουσα από τις αντι-δυτικές θέσεις του παρελθόντος». Οι ασιατικές απολυταρχίες μιλούν από τη θέση της οικονομικής και κοινωνικής επιτυχίας έγραφε συμπληρωματικά ο Economist το 1992.[94] Στο άρθρο περιγράφεται με τα μελανότερα χρώματα το επίπεδο των ελευθεριών στις ασιατικές χώρες, που έχουν έλλειμμα δημοκρατίας και εφαρμόζουν τις ‘ασιατικές αξίες’ της απολυταρχικής διακυβέρνησης, με επιχείρημα το δόγμα ανάπτυξης. Δηλαδή, ότι μέχρι να επιτευχθεί η ευημερία, η δημοκρατία παραμένει πολυτέλεια, που δεν μπορεί να επιτευχθεί. Ενώ προβάλλεται και ο ισχυρισμός πολλών ασιατών αυταρχικών ηγετών, που προωθούν τις ‘ασιατικές αξίες’, ως αντίδοτο στην παρακμή της Δύσης και της κρίσης αξιών που τη μαστίζει. Το ενδιαφέρον στοιχείο εδώ είναι ότι ‘οι ασιατικές αξίες’ είναι μέρος της προσπάθειας α-πολιτικοποίησης φοιτητών, υπαλλήλων και επαγγελματιών.

Τίθεται, όμως, ένα επιπλέον ερώτημα: πόσο θα αντέξουν ακόμη οι αυταρχικοί ηγέτες[95] αυτών των καθεστώτων, όπως στις δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας, που είναι μέλη του Οργανισμού; Οι περισσότεροι, αντλούν τη νομιμοποίησή τους, από το σοβιετικό παρελθόν τους. Τα δε αντανακλαστικά που έχουν αναπτύξει, ώστε να διατηρηθούν στην εξουσία και να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους, που κατά καιρούς απειλούν την κυριαρχία τους φαίνονται ακόμη αποτελεσματικά. Τυπικό παράδειγμα είναι ο Πρόεδρος του Καζακστάν Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ. Στις 20 Μαρτίου 2016, διεξήχθησαν πρόωρες κοινοβουλευτικές εκλογές. Τόνισε, μετά την άσκηση του εκλογικού του δικαιώματος στην πρωτεύουσα Αστάνα, ότι «η χώρα δεν πρέπει να δέχεται πιέσεις στο δρόμο της προόδου της. Η δημοκρατία δεν είναι η αρχή, αλλά το τέλος του δρόμου για εμάς. Είμαστε ένα κράτος μόλις είκοσι πέντε ετών. Οι αλλαγές είναι υπόθεση του μέλλοντος». Ο 75χρονος Ναζαρμπάγιεφ ηγείται της χώρας ως Γ.Γ. του Κομμουνιστικού Κόμματος, ήδη, από την σοβιετική εποχή. Η δε καθυστερημένη επιβεβαίωση του θανάτου του Ουζμπέκου Προέδρου Ισλάμ Καρίμοφ έπειτα από ώρες σύγχυσης αποδεικνύει την ανησυχία, ως προς το ζήτημα της διαδοχής του σε ένα εξίσου αυταρχικό καθεστώτος.[96] Προς το παρόν, καμία ασιατική χώρα, ως τώρα, δεν έδειξε επεκτατικές τάσεις ή προσπάθεια επιβολής του καθεστώτος της. Αντιθέτως, κάθε χώρα προσπαθεί να διατηρήσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της, σ’ ένα περιβάλλον παγκοσμιοποίησης που επιδιώκει την ομογενοποίηση χωρών και λαών. Οι ασιατικές χώρες προσπαθούν να συνεργαστούν, με άλλες δυνάμεις, έστω σε οικονομικό και πολιτιστικό επίπεδο και να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες, που ανοίγονται στο πλανητικό περιβάλλον, ώστε να αναπτυχθούν. Με απώτερο στόχο να πετύχει το οικονομικό τους μοντέλο, ώστε να προλάβουν τυχόν λαϊκές αντιδράσεις ή εξεγέρσεις, που θα απειλούσαν τη σταθερότητά τους και το ασφαλές κλίμα για την οικονομική και εμπορική τους δραστηριότητα. «Αρμονία στην ανομοιότητα» είναι το πανάρχαιο ρητό του Κομφούκιου, που φαίνεται ότι εφαρμόζει το Πεκίνο δίνοντας έμφαση σε αυτά που συνδέουν διαφορετικές ομάδες συμφερόντων εκτονώνοντας τις εντάσεις που δημιουργούν στα κοινωνικά στρώματα οι ταχύτατες αλλαγές και στήνοντας όσο μπορεί πιο γρήγορα ένα δίχτυ κοινωνικής προστασίας για όλους.[97]

Μια ‘χρωματιστή επανάσταση’[98] στην περιοχή αποτελεί κίνδυνο και για τα υπόλοιπα καθεστώτα, που προσδοκούν στη στήριξη του Οργανισμού. Οποιαδήποτε προσπάθεια αποσταθεροποίησης αποδίδεται σε δυτικό δάκτυλο, που θέλει να σπείρει καινά δαιμόνια στα ασιατικά κράτη, για να εξυπηρετηθούν τα δυτικά συμφέροντα. Από την άλλη, η Δύση, δείχνει να θεωρεί, ότι το ‘πνεύμα της Σαγκάης’ είναι το αντίπαλο δέος, που πρέπει να ‘εξημερωθεί’ πάση θυσία και όχι να εξελιχθεί, ως μεταδοτικός ιός και σε άλλες περιοχές προβάλλοντας το επιτυχημένο οικονομικό της μοντέλο ανάπτυξης, με βάση τις ‘ασιατικές αξίες’ μιας ‘α-πολιτίκ’ σταθερότητας. Αλλά και ένα αποτυχημένο πραξικόπημα, όπως της Τουρκίας επηρεάζει τις εξελίξεις στην περιοχή, καθώς όπως διατείνεται το Stratfor, οι ηγέτες χωρών του Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας κρύβουν την προσπάθεια αύξησης των εξουσιών τους και της συντριβής των πολιτικών τους αντιπάλων πίσω από την τζιχαντιστική απειλή.[99]

Αντιθέτως, για τα αυταρχικά καθεστώτα των κρατών μελών φαντάζει αποτυχία του Οργανισμού, η μη περίκλειση του ισλαμικού κινδύνου καθώς με την πολιτική της μη παρέμβασης στα εσωτερικά των χωρών[100] δοκιμάζεται η συνοχή του ίδιου του Οργανισμού και επικρίνεται η αποτελεσματικότητα, ακόμη και η ίδια η υπόστασή του, για τη σταθερότητα των καθεστώτων, κατ’ επέκταση και των ίδιων των κρατών μελών. Για παράδειγμα, η λεγόμενη επανάσταση της Τουλίπας στην Κιρκιζία, δεν εξελίχθηκε σύμφωνα με τις προσδοκίες της Δύσης, που αρχικά καλλιέργησε στη Δύση ελπίδες για εκδημοκρατισμό και φιλελευθεροποίηση,[101] ενώ η μη παρέμβαση απογοήτευσε[102] τα άλλα αυταρχικά καθεστώτα, που αντιμετώπιζαν τους ίδιους κινδύνους και ανέμεναν μάταια τη στήριξη του Οργανισμού. Η σταθεροποίηση της κατάστασης στην Κιρκιζία, που είναι και μέλος του Οργανισμού είχε ως αποτέλεσμα, να απομακρυνθεί η αμερικανική στρατιωτική βάση στο Manas,[103] που είχε ανοίξει το 2001, για τις επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν. Ωστόσο, τον Ιούνιο του 2014 όλες οι στρατιωτικές δυνάμεις αποσύρθηκαν, από την περιοχή κι έτσι παγιώθηκε η συμμετοχή της χώρας στον Οργανισμό. Οι ΗΠΑ, με ένα νέο πρόγραμμα στρατιωτικής βοήθειας προσπάθησαν να κερδίσουν το χαμένο έδαφος. Γι αυτό και στον αμερικανικό προϋπολογισμό του 2016 περιλαμβανόταν ένα κονδύλι βοήθειας αυξημένο κατά 6.3 εκατ. δολάρια, σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο προς την περιοχή της Κεντρικής Ασίας. Ιδιαίτερα για το Τατζικιστάν και την Κιρκιζία, (και τα δύο κράτη μέλη του Οργανισμού) η αύξηση της βοήθειας ήταν μεγαλύτερη αναγνωρίζοντας η Ουάσιγκτον τον σημαντικό στρατηγικό ρόλο που οι χώρες αυτές διαδραματίζουν για τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή.[104]

Συνεπώς, διαφορετική έννοια έχει, η δημοκρατία[105] και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών στη Δύση, από τις χώρες του πάλαι ποτέ ανατολικού μπλοκ.[106] Αντιθέτως για τις ανατολικές χώρες συχνά έχει ταυτιστεί με τραυματικές εμπειρίες, από το παλαιό ή ακόμη και το πρόσφατο παρελθόν τους και συρρίκνωση.

Η Κίνα λόγου χάρη έχει πληρώσει ακριβά την επιθετικότητα της Δύσης και το αποικιοκρατικό της παρελθόν. Στη συλλογική ιστορική μνήμη των Κινέζων έχει καταγραφεί αυτή η πραγματικότητα. Βέβαια το καθεστώς φροντίζει το αρνητικό αυτό παρελθόν να το υπενθυμίζει με κάθε ευκαιρία. Παράλληλα, οι ισχυροί κραδασμοί, που δέχτηκε το κινεζικό καθεστώς στα γεγονότα της Τιένανμεν το καλοκαίρι του 1989, που τελικά άντεξε και απορρόφησε- εκ του αποτελέσματος μάλλον κρίνεται ως επιτυχία του. Η Κίνα διατήρησε τη συνοχή της και προχώρησε, σε μια αλματώδη οικονομική ανάπτυξη ενώ παράλληλα ισχυροποίησε τη θέση της, στο διεθνές γίγνεσθαι. Έκτοτε, σε μια συνεχή και επιτυχημένη, (ιδίως αν συγκριθεί με την τύχη της ΕΣΣΔ) οικονομικής ανάπτυξης αλλάζει το οικονομικό της μοντέλο και αναδεικνύεται σε μεγάλη παγκόσμια οικονομική δύναμη. Φιλοδοξεί δε να καταστεί μοναδική υπερδύναμη. Η δυναμική που προσλαμβάνει η πολιτική που έχει υιοθετήσει επεκτείνεται σε όλες τις ηπείρους και σε όλους τους τομείς. Με τα μεγαλεπήβολα προγράμματα που αναπτύσσει δένοντας τον κόσμο ‘με μεταξωτή κλωστή’ στον νέο ‘δρόμο του μεταξιού’, ευελπιστεί ότι όλοι οι εμπορικοί δρόμοι θα οδηγούν σ’ αυτήν, όπως κάποτε όλοι οι δρόμοι οδηγούσαν στη Ρώμη.

Που μπορεί όμως να οδηγήσει αυτή η αντιπαλότητα μεταξύ των δυο υπό διαμόρφωση συνασπισμών, που δεν μιλούν την ίδια γλώσσα και προς το παρόν δείχνουν να μην επιθυμούν ή να μην μπορούν να συνεννοηθούν. Από τη μία η Δύση με τα έντονα σημάδια κόπωσης, με οδηγό την αμερικανική πάλαι ποτέ μοναδική υπερδύναμη, με τις ευρωπαϊκές πρώην αποικιοκρατικές δυνάμεις, και τους άλλους δυτικούς παίκτες, να φθίνουν. Οι δυνάμεις της Δύσης θα χρειαστούν χρόνο να ανασυνταχθούν και να ξαναβρούν τον βηματισμό τους. Από την άλλη, η νεανική και δυναμική ανατολική ευρωασιατική δυναμική. Σύμφωνα με τον καθηγητή Friedberg «ο στρατηγικός ανταγωνισμός ΗΠΑ-Κίνας είναι αναπόφευκτος. Εάν αντιμετωπιστεί, όμως, λογικά, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ένα είδος ‘δυναμικής σταθερότητας’, σε αντίθεση, με την πιο επικίνδυνη και αποσταθεροποιητική κούρσα των εξοπλισμών.[107] Το Σχήμα 4 αποδεικνύει, με πόσο γοργά βήματα τρέχει η κινεζική αμυντική μηχανή, που ήδη μπορεί να απειλήσει άμεσα τα ισχυρά δυτικά κέντρα της γης.

Σχήμα 4:Infographic-502284 βαλλιστικό σύστημα ασφάλειας την Κίνας φτάνει ως τη Δύση

Ένα ερώτημα που τίθεται είναι το πώς θα αντιδράσουν οι δυτικές δυνάμεις, στον ‘δαίμων της Σαγκάης’ και στην αυξανόμενη επιρροή της Κίνας στον κόσμο, όταν ήδη νιώθουν την καυτή ανάσα του ασιατικού δράκου, να απειλεί την πρωτοκαθεδρία τους στον κόσμο; Επιχειρούν με κυρώσεις να τον κάμψουν. Επίσης επιδιώκουν με μια ξέφρενη και δαπανηρή κούρσα εξοπλισμών να τον εξαντλήσουν.

Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης: Από το «πνεύμα της Σαγκάης» στο πνεύμα του «λευκού τίγρη»(;)

Το ‘πνεύμα’ ή ‘δαίμων’ της Σαγκάης, όπως φαντάζει για τη Δύση ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης, για την Ανατολή είναι αναγκαία συνθήκη, για την επιβίωσή της και εκφράζει, ως ένα βαθμό το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Κατά τον κλασικό ορισμό του Κλαούζεβιτς ο πόλεμος «είναι μια πράξη βίας προορισμένη στο να καταναγκάσει τον αντίπαλο να υλοποιήσει τη θέλησή μας», όπου η φυσική βία είναι το μέσο, ενώ ο σκοπός είναι η επιβολή της θέλησής μας στον εχθρό. «Στους άγριους υπερισχύουν οι προθέσεις που εμπνέονται από το συναίσθημα. Στους πολιτισμένους εκείνες που υπαγορεύονται από τη διάνοια». «Ακόμη και τα πιο πολιτισμένα έθνη μπορούν να παραφέρονται εξαιτίας ενός θηριώδους μίσους»[108] εξαιτίας του αιμοβόρου ενστίκτου του τίγρη, για το θήραμα ή αυτόν που βλέπει για αντίπαλο και νιώθει ότι τον απειλεί.

Πηγή: https://polemikestainies.files.wordpress.com/2013/11/bely_tigr_poster.jpg?w=210&h=300

Ο «Λευκός τίγρης»(Белый Тигр)[109] είναι ένα βραβευμένο αλληγορικό πολεμικό δράμα του σύγχρονου ρωσικού κινηματογράφου του 2012, που προτάθηκε από την ίδια τη Ρωσία, για το Όσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας. Η ταινία εκτυλίσσεται λίγο πριν τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Αφορά ένα γερμανικό λευκό άρμα, που είναι αήττητο και έχει πάρει μυθικές διαστάσεις στα δύο αντίπαλα στρατόπεδα, αφενός για τις ασύλληπτες καταστροφές που προκαλεί στο εχθρικό στρατόπεδο και αφετέρου, δεν έχει γίνει γνωστό, αν υπάρχει πραγματικά ή είναι αποκύημα της φαντασίας.

Ύστερα από μια επίθεση του ‘λευκού τίγρη’ βρίσκεται ένας Ρώσος μέλος ενός πληρώματος ενός άρματος, με καθολικά εγκαύματα στο 90% του σώματός του και επιζεί, ως από θαύμα. Αναρρώνει ραγδαία, μένοντας κυριολεκτικά αλώβητος, χωρίς κανένα εμφανές σημάδι. Αλλά δεν θυμάται τίποτα, από την προηγούμενη του ζωή. Του δίνουν το όνομα «Ναϊντιόνωβ» (Найдёнов), «αυτός που έχει βρεθεί μέσα» στο τανκ. Παράλληλα ανακαλύπτει όπως αποδεικνύεται, ότι έχει αναπτύξει ένα ιδιαίτερο διαισθητικό χάρισμα και αλάνθαστο. Να καταλαβαίνει πότε θα επιτεθεί ο ‘λευκός τίγρης’, αφού νιώθει και ακούει, με την υπεραναπτυγμένη του αίσθηση τα πληγωμένα τανκς, θύματα του τίγρη. Ο ήρωας της ταινίας θεωρεί χρέος τιμής, να νικήσει τον τίγρη.

Αντιθέτως, για τους Γερμανούς, ο Λευκός τίγρης θεωρείται αήττητος, γιατί αντιπροσωπεύει την ψυχή του γερμανικού έθνους. Ο τίγρης μπορεί να υποστεί βλάβες, αλλά επειδή είναι πνεύμα δεν μπορεί να καταστραφεί. Υποχωρεί και καραδοκεί, μέχρι την επόμενη απρόσμενη επίθεση. Κατά την άνευ όρων παράδοση του Βερολίνου, εν μέσω πανηγυρισμών, με την μάλλον κωμική σκηνή, να κερνάνε οι νικητές τους ηττημένους, ένα πλούσιο γεύμα και παγωτό φράουλα προφανώς θέλοντας να υπενθυμίσουν ότι δεν θέλησαν την ταπείνωση και την εξόντωση του εχθρού δίνοντας της ιδιαίτερη έμφαση ως διαμετρικά αντίθετη εικόνα από τις θηριωδίες των ναζί. Αναδεικνύεται έτσι η ανωτερότητα του πολιτισμικού τους προτύπου, το οποίο τους έφερε δικαιωματικά και τη νίκη. Το καλό νίκησε το κακό. Στο μεταξύ ο Ναϊντιόνωφ βρίσκεται και πάλι μέσα σε ένα τανκ και ετοιμάζεται, γιατί μπορεί ο πόλεμος να τελείωσε, αλλά ο τίγρης μπορεί να ξαναεμφανιστεί και πρέπει να είναι έτοιμος, όπως τονίζει με αφοπλιστική φυσικότητα. Η ταινία τελειώνει, με μια σκηνή, μπροστά στο τζάκι, και τον διάλογο του γερασμένου Χίτλερ, με έναν σκιώδη άνδρα (μπορεί αμυδρά να παραπέμπει και στον Στάλιν) ή σε έναν μελλοντικό ή εν δυνάμει εχθρό, που δεν αποκαλύφθηκε ακόμη. Ο Χίτλερ ούτε λίγο ούτε πολύ κάνοντας τον απολογισμό του λέει ότι η Γερμανία, απλώς πραγματοποίησε τους δύο κρυφούς πόθους των Ευρωπαίων: δηλαδή την εξόντωση των Εβραίων και την επίθεση στους Ρώσους. Δηλαδή την εξαφάνιση του διαφορετικού. Και καταλήγει ο Χίτλερ λέγοντας μεταξύ άλλων ότι η Γη γυρίζει κι όσο γυρίζει, θα υπάρχουν μάχες, γιατί ο πόλεμος είναι η ίδια η ζωή, το σημείο εκκίνησης. Το προφανές ρωσικό μήνυμα προς τη Δύση και τους αντιπάλους της από αυτή την ταινία φαίνεται να είναι ότι είμαστε σε εγρήγορση και θα είμαστε και πάλι νικητές, εάν προκληθούμε εκ νέου.

Ο Σουν Τσου ισχυριζόταν,2.500 χρόνια πριν στην Τέχνη του πολέμου ότι «το αποκορύφωμα της στρατηγικής ικανότητας είναι το να υποτάξεις τον εχθρό χωρίς να δώσεις μάχη».[110] Ίσως γι αυτό η Κίνα δεν βιάζεται αλλά δραστηριοποιείται έντονα σ’ ολόκληρο τον πλανήτη και συγκεντρώνει αργά και σταθερά ότι πλουτοπαραγωγικές πηγές μπορεί, ενώ παράλληλα διασφαλίζει κομβικά σημεία και περάσματα στη θάλασσα και στη στεριά τυλίγοντας στον μεταξωτό ιστό της τον κόσμο. Παράλληλα κινείται αθόρυβα, χωρίς να κινεί υποψίες και να ερεθίζει την σινοφοβία. Από την άλλη, δεν αποκλείεται να ακολουθεί μια άλλη διδαχή του Σουν Τσου και να προσποιείται κατωτερότητα, ώστε να ενθαρρύνει την αλαζονεία των αντιπάλων της.

Ο ‘λευκός τίγρης’, συνεπώς, αντιπροσωπεύει τον φόβο απέναντι στο διαφορετικό και γι αυτό επιτίθεται ενστικτωδώς. Η Δύση υπερασπίζεται με κυρώσεις και ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων την ισχύ της ανά τον κόσμο. Οι δε αναδυόμενες και διψασμένες για οικονομική ανάπτυξη ευρασιατικές δυνάμεις, με κυριότερες την Ρωσία και την Κίνα, «βλέπουν» ως απειλή τη Δύση ζουν, υπό το κράτος του φόβου της περικύκλωσης και της προληπτικής πρώτης επίθεσης. Έχοντας δε πολλές από ‘καεί’ από το καπιταλιστικό δυτικό μοντέλο, ενώ το πρότυπο του υπαρκτού σοσιαλισμού κατέρρευσε σαν χάρτινος τίγρης. Επομένως έχουν αναπτύξει «αντισώματα», και ίσως περιμένουν όπως ο ήρωας της ταινίας, ο Ναντιόνωφ την επόμενη αναμέτρηση. Εάν έτσι έχουν τα πράγματα τότε επιστρέφουμε πάλι στην κεντρική ιδέα που εκφράζει ο ‘λευκός τίγρης’ στην ταινία που αντικατοπτρίζει την αμοιβαία φοβία των αντίπαλων συνασπισμών δυνάμεων στην έντονη πολικότητα, που αναπτύσσεται.

Στο εκρηκτικό μείγμα προστίθεται ένας επιπλέον ανησυχητικός παράγοντας. Οι νέοι ηγέτες, που εμφανίζονται στο πολιτικό προσκήνιο έχουν το δυναμισμό της νεότητας, για δράση και δυναμική αντίδραση στις προκλήσεις, αλλά δεν έχουν ζήσει, σε συνθήκες πραγματικού πολέμου. Ίσως, εκεί έγκειται και η διαφορετική στάση, που τήρησε ο πατέρας Μπους, από τον υιό του, όπου ο μεγαλύτερος έφτασε 240 χλμ, από τα τείχη της Βαγδάτης ενώ ο νεότερος δεν δίστασε να τα διαβεί.[111] Δεν αποκλείεται σ’ αυτό να έγκειται και το γεγονός ότι ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος έφερε σύντομα τον Δεύτερο. Αντίθετα, ένας από τους λόγους που στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, παρά τον κίνδυνο ενός πυρηνικού πολέμου και την έντονη ιδεολογική αντιπαλότητα, υπήρξε μια ειρηνική συνύπαρξη μεταξύ των δύο αντίπαλων στρατοπέδων. Ο ‘λευκός τίγρης’ αποσύρεται στην ταινία για να οργανώσει αναλόγως είτε την άμυνα είτε την επίθεσή του. Το πάλαι ποτέ ανατολικό μπλοκ πιθανών ανασυντάσσεται κι εκείνο σε μία νέα μορφή, με όχημα τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης που του δίνει την απαραίτητη ισχύ εν τη ενώσει. Ενώ ταυτόχρονα η κάθε μεγάλη δύναμη αναπτύσσει ανάλογα το στρατηγικό πλεονέκτημα που κρίνει ότι την εξυπηρετεί εντός και εκτός του Οργανισμού. Η Ρωσία εξοπλίζεται διαθέτοντας το πυρηνικό αντίβαρο που μπορεί να αντιπαρατεθεί αποτελεσματικά στην αμερικανική απειλή. Η Κίνα, από την άλλη πλευρά, επεκτείνεται προκαλώντας δέος με το μέγεθος της τρομακτικής δικτύωσής της εμπλέκοντας όλο και περισσότερους παίκτες και οικονομικούς παράγοντες στα σχέδιά της. Οι ΗΠΑ πληρώνουν ακριβά το κόστος της πρωτοκαθεδρίας στον κόσμο με την εμπλοκή τους σε μια σειρά πολέμων και αντιπαραθέσεων σχεδόν σ’ όλο τον κόσμο, αλλά παραμένουν ακόμη ο ‘λευκός τίγρης’ που δεν εγκαταλείπει ποτέ το πεδίο της μάχης.

Συμπεράσματα

Στην Ασία τα μεγέθη είναι εξαιρετικά μεγάλα –μεγάλη έκταση και υπερπληθυσμός- ενώ διαθέτει ευρύτερη ποικιλομορφία και αποτελεί σταυροδρόμι πολιτισμών. Ο Παναγιώτης Κονδύλης έγραφε προφητικά, από το 1992 ότι: «η παγκόσμια κατάσταση αντικαθρεφτίζεται σε κάθε περιφέρεια του πλανήτη μέσα στους συσχετισμούς που προκύπτουν από την εκεί παρουσία των πλανητικών Δυνάμεων καθώς και από τις συναφείς δράσεις και αντιδράσεις των τοπικών Δυνάμεων. Το αποτέλεσμα είναι ότι, με δεδομένη μια σχετικά μεγάλη πυκνότητα της πλανητικής πολιτικής, δεν υπάρχει πια σε περιφερειακό επίπεδο διεθνής πολιτική δίχως πλανητικές επόψεις και επιπλοκές. Όπως οι πλανητικές Δυνάμεις δεν μπορούν να δεχθούν την αυτάρκεια περιφερειακών υποθέσεων και περιφερειακών αξιώσεων, έτσι και οι περιφερειακές Δυνάμεις, εφ’ όσον δεν έχουν μετατραπεί σε εξάρτημα μιας πλανητικής Δύναμης, επιδιώκουν από την πλευρά τους να εκμεταλλευτούν προς όφελός τους τις υφιστάμενες σχέσεις μεταξύ των πλανητικών Δυνάμεων, επιτείνοντας έτσι ηθελημένα ή αθέλητα την υπαγωγή της περιφερειακής πολιτικής στην πλανητική».[112] Σήμερα, περισσότερο από ποτέ στη σύγχρονη πλανητική εποχή, οι αποστάσεις μειώνονται πρακτικά και αυξάνονται γεωπολιτικά οι απαιτήσεις κυριαρχίας και ασφάλειας. Υφίσταται ένας έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των παλαιών παικτών και των νέων, που αναδύονται, αλλά και άλλων, που πέφτουν σε παρακμή. Οι διαφαινόμενες φιλοδοξίες είναι μεγάλες όπως και οι προκλήσεις που δημιουργούνται.

Ο χώρος της Ευρασιατικής ‘νήσου’ είναι το πεδίο έρευνας αυτής της μελέτης, και η Γεωγραφία έχει σημασία όσο ποτέ![113] Κατά την προφητεία του Μακίντερ ‘όποιος ελέγχει την Ευρασία ελέγχει τον κόσμο’ και ο κατακερματισμός της διασφαλίζει, ότι προς το παρόν δεν εμφανίζεται ένας και μοναδικός παίκτης της περιοχής. Ωστόσο, πολλές δυνάμεις διαγκωνίζονται για τον έλεγχό της. Όλες οι μεγάλες δυνάμεις βιάζονται στο να προλάβουν ποιος θα θέσει πρώτος τους κανόνες του παιχνιδιού στον 21^ο αιώνα. «Αν δεν είναι οι ΗΠΑ τότε θα είναι η Κίνα» δήλωσε ευθαρσώς ο τέως Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα. Μια πρωτοκαθεδρία της Κίνας στη διεθνή σκηνή αποτελεί αναμφίβολα ένα εφιαλτικό σενάριο, για την πάλαι ποτέ μοναδική υπερδύναμη, που νιώθει ήδη την καυτή ανάσα του κινεζικού δράκου, να απειλεί τα ‘κεκτημένα’ της. Η Pax Sinica, όμως αποτελεί πονοκέφαλο και για άλλους παίκτες, που τρομάζουν από την μεγάλη οικονομική ανάπτυξη της Κίνας και την εξάπλωση της επιρροής της σ’ όλο τον κόσμο.

Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης δεν αποτελεί βέβαια μια συγκροτημένη ακόμη απειλή για τον ‘λευκό τίγρη. Μπορεί όμως να ‘κατασκευαστεί’ ως το αντίπαλο δέος, όταν ατονήσει ο ισλαμικός κίνδυνος. Το ‘πνεύμα της Σαγκάης’ είναι ο Ναϊντιόνωφ και το πνεύμα του παλιού υπαρκτού σοσιαλισμού που απέκτησε ‘αντισώματα’ και προετοιμάζεται να αμυνθεί, καθώς διαβάζει τη ‘Μεγάλη Σκακιέρα’ του Μπρεζίνσκι και αναγνωρίζει ότι αποτελεί στόχο. Κίνα και Ρωσία συνεργάζονται αναγκαστικά, όπως γίνεται συνήθως στη διπλωματία, όταν κανένας παίκτης δεν είναι αρκετά δυνατός να κυριαρχήσει έναντι των άλλων παικτών. Η Κίνα με τα τεράστια μεγέθη της οικονομικής της ανάπτυξης στην πραγματικότητα ‘ζαλίζει’, όλους τους άλλους παίκτες της Ευρασίας.

Η Ρωσία αναγνωρίζει τις αδυναμίες της και επιδιώκει έξυπνες συμμαχίες ως ασπίδα προστασίας, ώστε να κερδίσει χρόνο. Ο δημογραφικός παράγοντας των αραιοκατοικημένων ρωσικών εκτάσεων στην Άπω Ανατολή, όπου συναντιέται με τον πολυπληθή κινεζικό γίγαντα, σίγουρα δεν περνά απαρατήρητος, από την ρωσική στρατηγική. Παράλληλα, στην ιστορίας της η Ρωσία μεγαλούργησε, όταν ήταν κοντά με τη Δύση και μπορούσαν να συνεργαστούν ακόμη κι όταν βρισκόταν σε διαμετρικά αντίθετα συστήματα διακυβέρνησης. Αντιθέτως, η Ρωσία διέρρηξε τις σχέσεις της με την Κίνα ακόμη κι όταν μοιράζονταν το ίδιο ιδεολογικό πρότυπο. Επομένως, ο Οργανισμός της Σαγκάης, που μοιραία εξαρτάται από τις σχέσεις των δυο μεγάλων κρατών μελών του, αφορά μάλλον συνεργασία ανάγκης των μεγάλων παικτών. Η Κίνα από την πλευρά της κερδίζει συνεχώς έδαφος στην παγκόσμια σκηνή και χρειάζεται χρόνο καθώς εκτιμά, ότι έχει τις δυνατότητες να εξελιχθεί, ως αδιαμφισβήτητη πρώτη υπερδύναμη στον κόσμο, επειδή, θα έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα, σε όλους τους τομείς και δουλεύει μεθοδικά γι αυτό. Στο πλαίσιο αυτό το πνεύμα της Σαγκάης προς το παρόν είναι η άμυνα των πρωταγωνιστών του.

Ο Οργανισμός θα υφίσταται όσο τον χρειάζονται οι εμπνευστές του. Προς το παρόν έχουν κοινά συμφέροντα και εχθρούς έχουν όμως και πολλά να μοιράσουν στο εγγύς μέλλον, σε βαθμό που δεν αποκλείεται από συν-πρωταγωνιστές να εξελιχθούν σε αντ-αγωνιστές. Ίσως συνεργαστούν για ένα διάστημα, μέχρι η Κίνα να ολοκληρώσει τα μεγαλεπίβολα μεταξωτά της σχέδια. Ωστόσο, παραμένει ζητούμενο γιατί να της δώσουν χρόνο οι άσπονδοι φίλοι της.

Απειλούνται τα δυτικά δημοκρατικά πρότυπα, από το ‘πνεύμα της Σαγκάης’; Η απάντηση είναι όχι, αν η Δύση υπερασπιστεί επιτέλους την ταυτότητά της και το κράτος δικαίου, που την έκανε ελκυστική δύναμη και παράδειγμα προς μίμηση και τρόπο ζωής, που όλοι οι λαοί ήθελαν να ζήσουν. Αν υπάρξει αμοιβαία κατανόηση των ιδιαιτεροτήτων κάθε πλευράς και αποφασιστεί η διπλωματία, ως αποκλειστική λύση επίλυσης των διαφορών. Η Δύση και ιδιαίτερα οι ΗΠΑ με όχημα τον εκδημοκρατισμό και οι ανατολικές χώρες, όπως η Κίνα με τον απολυταρχισμό προσπαθούν η μεν Δύση να διεισδύσει στην Ανατολή η δε Ανατολή να συγκρατήσει τις δυνάμεις της. Οι αντίρροπες δυναμικές που αναπτύσσονται, οι νέες πλουτοπαραγωγικές πηγές που ανακαλύπτονται και η αλματώδης τεχνολογική ανάπτυξη δημιουργούν νέες συνθήκες στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, που προς το παρόν δεν μπορεί να ελεγχθεί απόλυτα, με αποτέλεσμα σύγχρονα όπλα, αλλά και επιστημονικά επιτεύγματα να πέφτουν στα χέρια απρόβλεπτων παικτών, όπως είναι οι κατά καιρούς τρομοκρατικές ομάδες ή μικρότεροι φανατικοί παίκτες, που εκμεταλλευόμενοι διάφορες οικονομίες κλίμακας, αξιοποιώντας κατάλληλα τα νέα δεδομένα και ενισχύοντας την θέση τους στην παγκόσμια σκηνή. Την Κίνα τη συμφέρει να τα έχει καλά με όλους, ώστε να μην ξυπνάει την σινοφοβία ή το δέος απέναντι σε μια πανίσχυρη αναδυόμενη υπερδύναμη. Επομένως, προς το παρόν πιθανόν να αφήνει αυτόν τον ρόλο στη Ρωσία, που έχει το ανάλογο ηγεμονικό παρελθόν, αλλά ακόμα και το στρατιωτικό –πυρηνικό πλεονέκτημα.

Με βάση το σενάριο της αλληγορικής ταινίας, ο ‘λευκός τίγρης’ ήταν ο διακαής ανομολόγητος πόθος των ευρωπαϊκών λαών να εξοντώσουν τους Εβραίους και να επιτεθούν στους Ρώσους. Από την άλλη πλευρά αντιστρόφως είναι σαν το είδωλο στον καθρέφτη του Ναϊντιόνωφ – του αγνού ρώσου ήρωα στρατιώτη- που έζησε από θαύμα αποκτώντας όμως διαισθητικές ικανότητες, να αντιλαμβάνεται τα εχθρικά τάνκς και να είναι πάντα σε ετοιμότητα να τον αντιμετωπίσει, αφού έχει μάθει πως σκέφτεται και αντιλαμβάνεται τις κινήσεις του εχθρού. Ο ίδιος εξελίσσεται σε ένα μάλλον μηχανιστικό μοντέλο-ανθρώπου.

Το ζητούμενο είναι ένα νέο σύστημα ισορροπίας δυνάμεων όπου θα συμμετέχουν όλοι οι μεγάλοι παίκτες, χωρίς αποκλεισμούς ενώ οι μικρότεροι θα παίζουν τον δικό τους ιδιαίτερο ενδιάμεσο ρόλο. Αντικειμενικός σκοπός είναι η σταθερότητα και η μετριοπάθεια που θα έλεγε ο Κισσιντζερ[114] που θα προκύψει μέσα από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, κατά προτίμηση, χωρίς να έχει μεσολαβήσει πόλεμος, γιατί τότε ίσως δεν θα υπάρχει κανείς να διαπραγματευτεί και τίποτα για να γίνει αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Βιβλιογραφία

Επίσημα Κείμενα

УКАЗ Президента Российской Федерации О Стратегии национальой безопасности Россиской Федерации (Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας της Ρωσίας για το 2016 : Η Ρωσία στον σύγχρονο κόσμο σελ.3) http://rg.ru/2015/12/31/nac-bezopasnost-site-dok.html, http://gr.rbth.com/news/2016/01/01/rosia-oi-proteraiotites-tis-exoterikis-politikis-to-2016_556841, http://www.ieee.es/Galerias/fichero/OtrasPublicaciones/Internacional/2016/Russian-National-Security-Strategy-31Dec2015.pdf

Charter of the Collective Security Treaty Organization http://www.ieee.es/Galerias/fichero/Varios/2002_Carta_de_la_OTSC.pdf

Δελτίο ΝΑΤΟ, Ο επερχόμενος ρόλος της Ασίας http://www.nato.int/docu/review/2009/Asia/rise_china_geopolitical/GR/index.htm

Moscow Declaration of Heads of Members States of Shanghai Cooperation Organization’, May 2003, available at: www.sectsco.org/html/00015.html,

Rashid Alimov: SCO’s Fifteenth Spring http://rus.sectsco.org/news/20160204/62728.html (2016/2/4)

Press release on the results of the Shanghai Cooperation Organisation Heads of State Council Meeting http://eng.sectsco.org/news/20170609/289274.html

Βιβλία και άρθρα

—-, Re-Examining the Collective Security Treaty Organization, Analysis by Stratfor, August 6, 2012 https://www.stratfor.com/analysis/re-examining-collective-security-treaty-organization

Ambrosio Thomas, “Catching the Shanghai Spirit: How the Shanghai Cooperation Organization Promotes Authoritarian Norms in Central Asia” – Europe-Asia Studies: Volume 60, issue 8, 2008 https://www.researchgate.net/publication/238397924_Catching_the_’Shanghai_Spirit’_How_the_Shanghai_Cooperation_Organization_Promotes_Authoritarian_Norms_in_Central_Asia?enrichId=rgreq-5216ba83-8a50-4c3a-b2d4-6b251d4d7db1&enrichSource=Y292ZXJQYWdlOzIzODM5NzkyNDtBUzo5OTIyODM3NDI3NDA3OUAxNDAwNjY5Mjk2NzQ5&el=1_x_2

Aris Stephen , Eurasian Regionalism: The Shanghai Cooperation Organisation, Palgrave macmillan, 2011

Aris Stephen, “The Shanghai Cooperation Organization: Tackling the three evils’. A Regional Response to Non-traditional Security or an Anti-Western Bloc?” in Europe-Asia Studies, Volume 61, Issue 3, 2009 http://www.tandfonline.com.sci-hub.cc/doi/abs/10.1080/09668130902753309

Aris Stephen, A new model of Asian regionalism: Does the Shanghai Cooperation Organisation have more potential than ASEAN? Cambridge Review of International Affairs, Volume 22, Issue 3, 2009 http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09557570903104040

Ayres Alyssa, Economic Relations With India, Council on Foreign Relations, March 15, 2015 http://www.cfr.org/india/economic-relations-india/p37661

Bailes J.K Alyson, Dunay Pal, Guang Pan and Troitskiy Mikhail, “The Shanghai Cooperation Organization” SIPRI Policy Paper No.17 May 2007

Bartolozzi Paolo « για τα γεγονότα στην Κιρκιζία» http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+IM-PRESS+20100409STO72408+0+DOC+XML+V0//EL

Brezinski Zbigniew, Η Μεγάλη Σκακιέρα: Η αμερικανική υπεροχή και οι γεωστρατηγικές της επιταγές, Αθήνα: Εκδόσεις Λιβάνη, 1997

Cohen Ariel, “The Dragon Looks West: China and the Shanghai Cooperation Organization” The Heritage Foundation, September 7, 2006 http://s3.amazonaws.com/thf_media/2006/pdf/hl961.pdf

Denoon David, China, The United States, And the Future of Central Asia-US-China Relations, Volume I, by New York University, 2015

Engdahl F. William, “Iran Links to Eurasia with Persian Canal”, 7.4.2017 http://journal-neo.org/2016/04/07/iran-links-to-eurasia-with-persian-canal/

Fredholm Michael (Ed.), The Shanghai Cooperation Organization and Eurasian Geopolitics: New Directions, Perspectives and Challenges, Stockholm International Program for Central Asian Studies (SIPCAS), Chapter 12, NIAS Press, 2012.

Gabuev Alexander, “Taming the Dragon: How Can Russia Benefit From China’s Financial Ambitions in the SCO?” http://carnegie.ru/2015/03/19/taming-dragon-how-can-russia-benefit-from-china-s-financial-ambitions-in-sco/i4sd

Germanovich Gene, “The Shanghai Cooperation Organization: A Threat to America Interst in Central Asia?”, Central Asia- Caucasus Institute Silk Road Studies Program, Volume 6, No.1, 2008, p.19-38

Εσκομπάρ Πέπε, Κίνα: Στρατηγική μεγάλης πνοής, εφ. Ρήξη φ.113 http://ardin-rixi.gr/archives/181068

Heilbroner Robert L., Οι φιλόσοφοι του οικονομικού κόσμου: Η ζωή και οι ιδέες τους, Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική, 2000.

Kaplan Robert, «Η επερχόμενη αναρχία στην Ευρασία: Οι κίνδυνοι της κινεζικής και της ρωσικής αδυναμίας» στο Foreign Affairs (The Hellenic Edition), τ.40, Ιούνιος/ Ιούλιος 2016, σελ.116-131

Καφαντάρης Τάσος «Η αρρώστια του καπιταλισμού», εφ. Το Βήμα, Κυριακή 21.2.2016 http://www.tovima.gr/science/article/?aid=777982

Kizekova Alica, “The Shanghai Cooperation Organization and Regional Chessboards”, Russian Analytical Digest : CSTO and SCO No.152 21.7.2014 http://e-collection.library.ethz.ch/eserv/eth:8857/eth-8857-01.pdf?pid=eth:8857&dsID=eth-8857-01.pdf

Kissinger Henry, Διπλωματία, Αθήνα: Εκδόσεις Λιβάνη, 1995

Klausewitz Karl von, Περί του Πολέμου, Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Βάνιας 1999.

Κονδύλης Παναγιώτης, Πλανητική πολιτική μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, Αθήνα: Εκδόσεις Το Ποντίκι, 1992

Kuhn Thomas, Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων, Αθήνα: Εκδόσεις Σύγχρονα Θέματα, χ.χ.

Λιούντρη Χτιστιάννα, «Η εσωτερική διάσταση του Νέου Δρόμου του Μεταξιού (Μέρος Ι) http://www.liberal.gr/arthro/31446/amyna–diplomatia/2016/i-esoteriki-diastasi-tou-neou-dromou-tou-metaxiou.html και « η Εξωτερική διάσταση του Νέου Δρόμου του Μεταξιού» (Μέρος ΙΙ), http://www.liberal.gr/arthro/31546/amyna–diplomatia/2016/i-exoteriki-diastasi-tou-neou-dromou-tou-metaxiou-meros-II.html

Lowenthal Abraham F. και Bitar Sergio, « Προς την δημοκρατία: Μαθήματα από τις επιτυχημένες μεταβάσεις» Foreign Affairs (the Hellenic edition), τ.40, Ιούνιος/ Ιούλιος 2016, σελ.87-101

Lukin Alexander, “The Shanghai Cooperation Organization: What next?”, Russia In Global Affairs, Vol.5, No3, July-Sept. 2007

Μαλκίδης Θεοφάνης, «Οικονομία εξωτερική πολιτική και εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στη σύγχρονη Ρωσία», Αγορά Χωρίς Σύνορα, Τόμος 14, Τεύχος 1, 2008: 68-87

Massey, D. & Allen, J. (επιμ.), Geography Matters!, Η Γεωγραφία έχει σημασία! Πάτρα: Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, 2001

Menon Rajan, Asia in the 21^st Century: “Strategic Realignments Amidst a Changing Balance of Power”, 21.1.2016. https://www.carnegiecouncil.org/publications/articles_papers_reports/755

Pantucci Raffaello, “Looking West: China and Central Asia”, 18.3.2015 http://chinaincentralasia.com/2015/04/16/looking-west-china-and-central-asia/

Παπαδόπουλος Γιάννης, «Τα όρια του κινεζικού γραφειογρατικού υπερκαπιταλισμού», Μακεδονία, 26.8.2015 http://marketnews.gr/article/286243/ta_oria_tou_kinezikou_grafeiokratikou_yperkapitalismou

Pehrson Christopher J., “String of Pearls: Meeting the Challenge of China’s Rising Power Across the Asian Littoral”, July 2006 http://www.isn.ethz.ch/Digital-Library/Publications/Detail/?lang=en&id=27007

Peters Ole and Adamou Alexander “The evolutionary advantage of cooperation”, 6.11.2015 http://arxiv.org/pdf/1506.03414.pdf

Piekos William, “The Risks and Rewards of SCO Expansion”, Council on Foreign Relations, 8.7.2015 http://www.cfr.org/international-organizations-and-alliances/risks-rewards-sco-expansion/p36761

Samuelson Paul – William Nordhaus, Οικονομική, Τόμος Α΄, Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση, 2000

Σουν Τσου, Η τέχνη του πολέμου, Αθήνα: Εκδόσεις Δίαυλος, 2015

Φίλης Κωνσταντίνος, «Διδάγματα από την πρόσφατη κρίση στον Καύκασο», Αγορά Χωρίς Σύνορα, Τόμος 14, Τεύχος 1, 2008, σελ.4-13

Χάντιγκτον Σάμιουελ Π., Η Σύγκρουση των Πολιτισμών: και ο ανασχηματισμός της Παγκόσμιας Τάξης, Αθήνα: Εκδόσεις Terzo Βooks, 2001

Thompson Mark R., “Whatever Happened to “Asian Values”?” Journal of Democrasy, Vol.12 No.4, 2001,p.p. 154-165.

Tonchev Plamen, ‘Pakistan at Fifty-Five: From Jinnah to Musharraf’, European Institute for Asian Studies, http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download;jsessionid=7B7EEA1C58741ACEA56090B0B9DF7418?doi=10.1.1.201.5158&rep=rep1&type=pdf

Tonchev Plamen, “From Vision to Action: Some Practical Aspects of One Belt One Road Projects in” Παρουσίαση, Asia IIER (ΙΔΟΣ), Μάρτιος 2015

Τσακίρης Θεόδωρος, « Ο Ψυχρός Πόλεμος που δεν τελείωσε: Προϊστορία, χρονικό και γεωστρατηγικός απολογισμός του ρωσο-γεωργιανού πολέμου», Αγορά Χωρίς Σύνορα, Τόμος 14, Νο. 1, σελ. 14-42

Romanowski Alina L., Testimony on the President’s FY16 Budget for Europe and Eurasia” http://www.state.gov/p/eur/rls/rm/2015/jun/243914.htm

Vatanka Alex, «Η επιλογή του Μπακού: Πως το Ιράν και η Ρωσία ερωτοτροπούν με το Αζερμπαϊτζάν» http://www.foreignaffairs.gr/articles/70928/alex-vatanka/i-epilogi-toy-mpakoy

Weinstein Adam, “Russian Phoenix: The Collective Security Treaty Organization”, The Whitehead Journal of Diplomacy and International Relations, Νο.167, Winter/Spring 2007, pp.167-180.

Weitz Richard, “The Collective Security Treaty Organization: Past Struggles and Future Prospects, Washington in Russian analytical digest: CSTO and SCO No.152 21.7.2014 http://e-collection.library.ethz.ch/eserv/eth:8857/eth-8857-01.pdf?pid=eth:8857&dsID=eth-8857-01.pdf

Yang Cheng, “The Shanghai Spirit and SCO Mechanisms: Beyond Geopolitics, in Michael Fredholm (ed.), The Shanghai Cooperation Organization and Eurasian Geopolitics: New Directions, Perspectives and Challenges, Stockholm International Program for Central Asian Studies (SIPCAS), NIAS Press, Chapter 12.

Ying Fu, «Πως βλέπει η Κίνα την Ρωσία: Το Πεκίνο και η Μόσχα είναι κοντά, αλλά όχι σύμμαχοι», Foreign Affairs (the Hellenic Edition), Τεύχος 40, Ιούνιος/ Ιούλιος 2016 σελ.102-115

Επίκαιρη αρθρογραφία

«Αλλαγή παιχνιδιού: Η Κίνα εκδίδει τίτλους αγοράς πετρελαίου σε Γουάν με ρήτρα χρυσού», http://infognomonpolitics.blogspot.gr/2017/09/blog-post_151.html

«Αποχαιρετώντας το Ουζμπεκιστάν του Καρίμοφ», http://www.efsyn.gr/arthro/apohairetontas-oyzmpekistan-toy-karimof

«China in Favor of Strengthening Cooperation Between SCO, Turkey», https://sputniknews.com/politics/20160615/1041345639/china-strenthening-cooperation-sco-turkey.html

«Εγκαινιάστηκε ο αγωγός αερίου Τουκμενιστάν Κίνας», http://www.naftemporiki.gr/finance/story/222009

«Επιβεβαιώθηκε και επισήμως ο θάνατος του Ουζμπέκου Προέδρου Καρίμοφ», http://www.naftemporiki.gr/story/1143252/epibebaiothike-kai-episimos-o-thanatos-tou-proedrou-tou-ouzmpekistan-karimof

«Επίσημη ρωσική προσφορά στην Ινδία για S-400», http://www.defence-point.gr/news/?p=150764

«Ερντογάν: «Να μας πει η ΕΕ αν μας θέλει», http://infognomonpolitics.blogspot.gr/2016/10/blog-post_30.html

«India, Pakistan become full members of SCO», http://indianexpress.com/article/india/india-pakistan-become-full-members-of-sco-shanghai-cooperation-organisation-summit-astana-4696286/

«Η θέση της Τουρκίας είναι στην Ασία, δήλωσε ο Σαρκοζί: ετοιμάζει νέα Ευρωπαϊκή Συνθήκη» http://mignatiou.com/2016/09/i-thesi-tis-tourkias-ine-stin-asia-dilose-o-sarkozi-etimazi-nea-evropaiki-sinthiki/

«Η μυστική διπλωματία «έσπασε» τον πάγο Ρωσίας- Τουρκίας», http://www.cnn.gr/news/kosmos/story/42182/h-mystiki-diplomatia-espase-ton-pago-rosias-toyrkias

«Η Ρωσία προσκαλεί το Ιράν στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης» http://www.defence-point.gr/news/?p=154798

«Κίνα η πρώτη παγκόσμια οικονομία έως το 2014», http://www.capital.gr/story/2103149

Μπλοφάρει ο Ερντογάν με το Σύμφωνο της Σαγκάης; http://www.capital.gr/story/1718331

Λιουμπώφ Λιούλκο «Μια αντι-ΝΑΤΟική συμμαχία;» από τη ΡΗΞΗ φ.114 http://ardin-rixi.gr/archives/186580

«Οι G-7 «εξορίζουν» τη Ρωσία από τους G-8» http://gr.euronews.com/2014/03/25/russia-cold-shouldered-by-g7-nations-over-annexation-of-crimea/

«Κλιμάκωση στο Κασμίρ ανάμεσα σε Ινδία και Πακιστάν», http://www.defence-point.gr/news/?p=161901

«Οι οκτώ πυλώνες της επιτυχίας της Κίνας», http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=292383

«Παγκόσμιος συναγερμός για το νέο υπερόπλο της Κίνας: Μπορεί να καταστρέψει την Αθήνα σε μισή ώρα!», http://www.newsbomb.gr/bomb-tv/diethnh/story/690168/pagkosmios-synagermos-gia-to-neo-yperoplo-tis-kinas-mporei-na-katastrepsei-tin-athina-se-misi-ora

«Ουκρανία: Δύο χρόνια μετά το «Μαϊντάν» η οικονομία τους…», http://www.defence-point.gr/news/?p=150459

«Pakistan cannot influence Russian’s strategic partnership with India-expert», http://rbth.com/international/2016/05/24/pakistan-cannot-influence-russias-strategic-partnership-with-india-exper_596865

Παπανδρόπουλος Αθανάσιος , «Ο Ερντογάν, τα σχολεία και η επέλαση του ισλαμισμού» http://www.euro2day.gr/specials/opinions/article/1396793/o-erntogan-ta-sholeia-kai-h-epelash-toy.html

«Πρόωρες εκλογές στο Καζακστάν» http://www.dw.com/el/%CF%80%CF%81%CF%8C%CF%89%CF%81%CE%B5%CF%82-%CE%B5%CE%BA%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AD%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B6%CE%B1%CE%BA%CF%83%CF%84%CE%AC%CE%BD/a-19130409

PwC: Ανοδική η πορεία των επενδύσεων σε Ασία Ειρηνικό http://www.tovima.gr/finance/article/?aid=649562

«Russia, China and India Building Multipolar World” That Neo- Cons Don’t Get http://sputniknews.com/politics/20160420/1038330821/russia-asia-partnership.html?utm_source=https%3A%2F%2Ft.co%2FUwmWm6dELn&utm_medium=short_url&utm_content=bemt&utm_campaign=URL_shortening

«Shanghai Five offer Turkey full membership», http://www.dailysabah.com/diplomacy/2016/06/30/shanghai-five-offer-turkey-full-membership

«Στη δημοσιότητα το κείμενο της συμφωνίας 12 χωρών του Ειρηνικού (TPP)» http://mignatiou.com/2015/11/sti-dimosiotita-to-kimeno-tis-simfonias-12-choron-tou-irinikou-ttp/

Στυλιανού Αντώνης «Το Ευρωπαϊκό κεκτημένο» εφημερίδα ΣΗΜΕΡΙΝΗ (13-2-2014) http://www.sigmalive.com/simerini/analiseis/100525/to-europaiko-kektimeno

«Tashkent “blocks Soviet Tashkent ‘blocks Soviet-era cars’ during SCO summit», http://www.bbc.com/news/blogs-news-from-elsewhere-36606870

«Το εμπόριο Ρωσίας –Κίνας παραμένει ισχυρό», http://gr.rbth.com/opinion/2015/10/12/to-emporio-rosias-kinas-paramenei-ishyro_481943

TTIP: Χάρτα απορύθμισης και κατάλυσης της δημοκρατίας http://tvxs.gr/news/kosmos/sxoleio-ston-kamba

Turkey stops Kurdish children’s tv channel ‘terrorism’ http://www.dw.com/en/turkey-stops-kurdish-childrens-tv-channel-citing-terrorism/a-35928513

Φαλτάιτς Άννα, «Γιατί η Τουρκία πυροδοτεί αστάθεια στην περιοχή» http://www.euro2day.gr/specials/topics/article/1437982/giati-h-toyrkia-pyrodotei-astatheia-sth-periohh.html

[1] «Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης» (Shanghai Cooperation Organization-SCO), (Шанхайская организация сотрудничества-ШОС). Εκτείνεται από τη Βαλτική Θάλασσα ως τον Ειρηνικό Ωκεανό καλύπτοντας σχεδόν ολόκληρη την «Ευρασιατική νήσο».

[2] Kuhn Thomas, Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων, εκδ. Σύγχρονα Θέματα, Αθήνα, χ.χ.

[3] Από τη μία η ισχύουσα αρχιτεκτονική μετά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο με τη διευθέτηση των Διεθνών Συνθηκών, Θεσμών και Οργανισμών για έναν διπολικό σύστημα διακυβέρνησης. Σε συνδυασμό με την προσπάθεια των ΗΠΑ από το 1991 να επιβάλλουν την πρωτοκαθεδρία τους και ένα μονοπολικό σύστημα που βρίσκεται σε εξέλιξη. Από την άλλη οι αναδυόμενες δυνάμεις της Ανατολής που διεκδικούν το μερίδιό τους στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στη διεθνή σκηνή στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον επιδιώκοντας ένα πλουραλιστικό μοντέλο διακυβέρνησης. Βλ.Kuhn Thomas, Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων,op.cit.

[4] http://rus.sectsco.org/news/20160204/62728.html

[5] Στη ρωσική γλώσσα λέγεται «Леший», που είναι και ο τίτλος του δεύτερου θεατρικού έργου του Άντον Τσέχωφ (1889) που αποτελεί το πρωτόλειο έργου του «Ο θείος Βάνιας» (1889). Στα ελληνικά έχει μεταφραστεί συνήθως, ως «ο δαίμων του δάσους» ή το «Στοιχειό του δάσους».

[6] Δηλαδή ο νέος τρόπος ανάπτυξης και λειτουργίας περιφερειακών οργανισμών όπως ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης, με όχημα την αρχή της μη παρέμβασης και η ανοχή στα αυταρχικά καθεστώτα των κρατών μελών τους ως προς τον εκδημοκρατισμό τους.

[7] Ο «λευκός τίγρης» είναι σύγχρονη ρωσική πολεμική ταινία που αναβιώνει το μύθο του γερμανικού λευκού άρματος θρύλου κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στην ταινία μεταφέρεται αλληγορικά ο διακαής πόθος των ευρωπαϊκών λαών μετουσιωμένος στο «πνεύμα του λευκού τίγρη» ενάντια σε Εβραίους και Ρώσους και άρα η εξόντωση του διαφορετικού, όπου γίνονται οι σχετικές αναφορές.

[8] Samuelson A. Paul, Nordhaus D. William, Οικονομική, Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση, 2000, τόμος Α’ σελ. 649, Heilbroner Robert L., Οι φιλόσοφοι του οικονομικού κόσμου: Η ζωή και οι ιδέες τους, Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική, 2000, σελ.55-56

[9] Όπου συνδέεται η Οικονομία ακόμη και με τη Βιολογία.Βλ. – Ole Peters and Alexander Adamou, “The Evolutionary Advantage of Cooperation” 11.6.2015, http://arxiv.org/pdf/1506.03414.pdf

[10] Τάσος Καφαντάρης, «Η αρρώστια του καπιταλισμού», Το Βήμα, 21.2.2016 http://www.tovima.gr/science/article/?aid=777982

[11] Χτιστιάννας Λιούντρη, «Η εσωτερική διάσταση του Νέου Δρόμου του Μεταξιού (Μέρος Ι) http://www.liberal.gr/arthro/31446/amyna–diplomatia/2016/i-esoteriki-diastasi-tou-neou-dromou-tou-metaxiou.html και « η Εξωτερική διάσταση του Νέου Δρόμου του Μεταξιού» (Μέρος ΙΙ), http://www.liberal.gr/arthro/31546/amyna–diplomatia/2016/i-exoteriki-diastasi-tou-neou-dromou-tou-metaxiou-meros-II.html

[12] Πέπε Εσκομπάρ, «Κίνα: Στρατηγική μεγάλης πνοής», Ρήξη, φ.113 http://ardin-rixi.gr/archives/181068

[13] PwC, «Ανοδική η πορεία των επενδύσεων σε Ασία Ειρηνικό» http://www.tovima.gr/finance/article/?aid=649562

[14] УКАЗ Президента Российской Федерации О Стратегии национальой безопасности Россиской Федерации (Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας της Ρωσίας για το 2016 : Η Ρωσία στον σύγχρονο κόσμο σελ.3) http://rg.ru/2015/12/31/nac-bezopasnost-site-dok.html, http://gr.rbth.com/news/2016/01/01/rosia-oi-proteraiotites-tis-exoterikis-politikis-to-2016_556841, http://www.ieee.es/Galerias/fichero/OtrasPublicaciones/Internacional/2016/Russian-National-Security-Strategy-31Dec2015.pdf

[15] Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας της Ρωσίας για το 2016 op.cit.

[16] Zbigniew Brezinski, Η Μεγάλη Σκακιέρα: Η αμερικανική υπεροχή και οι γεωστρατηγικές της επιταγές, Αθήνα: Εκδ. Λιβάνη, 1997

[17] http://cosmoidioglossia.blogspot.gr/2014/09/21-11-2014-11-2001.html

[18] Press release on the results of the Shanghai Cooperation Organisation Heads of State Council Meeting http://eng.sectsco.org/news/20170609/289274.html

[19] India, Pakistan become full members of SCO http://indianexpress.com/article/india/india-pakistan-become-full-members-of-sco-shanghai-cooperation-organisation-summit-astana-4696286/

[20] Έτσι, αίρεται η μερική άρση του απομονωτισμού του Ιράν από τη διεθνή σκηνή και η επιστροφή του στην ενεργό δράση μετά την άρση των κυρώσεων που του είχαν επιβληθεί για το πυρηνικό του πρόγραμμα.

[21] http://www.cnn.gr/reportaz/video/5444/koritsia-poloyntai-gia-nyfes-stin-kina

[22] Το εμπόριο Ρωσίας –Κίνας παραμένει ισχυρό http://gr.rbth.com/opinion/2015/10/12/to-emporio-rosias-kinas-paramenei-ishyro_481943

[23] Aris Stephen, “A New Model of Asian regionalism: Does the Shanghai Cooperation Organisation Have More Potential than ASEAN?” Cambridge Review of International Affairs, Vol. 22, No 3, 2009 http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09557570903104040

[24] Treaty on Deepening Military Trust in Border Regions

[25] Aris Stephen, Eurasian Regionalism: The Shanghai Cooperation Organisation, Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2011, p.3

[26] Samuel Huntington, Η Σύγκρουση των Πολιτισμών: και ο ανασχηματισμός της Παγκόσμιας Τάξης, Αθήνα: Terzo Βooks, 2001.

[27] Ambrosio Thomas, “Catching the “Shanghai Spirit”: How the Shanghai Cooperation Organization Promotes Authoritarian Norms in Central Asia” https://www.researchgate.net/publication/238397924_Catching_the_’Shanghai_Spirit’_How_the_Shanghai_Cooperation_Organization_Promotes_Authoritarian_Norms_in_Central_Asia?enrichId=rgreq-5216ba83-8a50-4c3a-b2d4-6b251d4d7db1&enrichSource=Y292ZXJQYWdlOzIzODM5NzkyNDtBUzo5OTIyODM3NDI3NDA3OUAxNDAwNjY5Mjk2NzQ5&el=1_x_2

[28] Aris Stephen, “A New Model of Asian Regionalism: Does the Shanghai Cooperation Organization Have more potential than ASEAN?”, Cambidge Review of International Affairs, op.cit., pp.1-2

[29] Όπως το αγγλικό BBC, για τη Σύνοδο της Τασκένδης το 2016 , με το παροιμιώδες φλεγματικό του ύφους, για την απαγόρευση των παλαιού σοβιετικού τύπου αυτοκινήτων, κατά τη διάρκεια της Συνόδου. Tashkent ‘blocks Soviet-era cars’ during SCO summit http://www.bbc.com/news/blogs-news-from-elsewhere-36606870

[30] Moscow Declaration of Heads of Members States of Shanghai Cooperation Organization’, May 2003, www.sectsco.org/html/00015.html, Κάτι που για τον δυτικό τρόπο σκέψης φαντάζει μάλλον αδιανόητο, εάν σκεφτεί κανείς ότι στήριξε στο απώτερο παρελθόν ολόκληρη την αποικιοκρατική του πολιτική πάνω στην «ανωτερότητα» του δυτικού πολιτισμού και στην ανάγκη ΄εκπολιτισμού΄ των ΄άγριων΄ (βάρβαρων) φυλών του κόσμου.

[31] Χάρτης του Οργανισμού, (Charter of the Shanghai Cooperation Organization) https://www.sectsco.org/EN123/shows.asp?id=69

[32] Lukin Alexander, “The Shanghai Cooperation Organization: What next?”, Russia In Global Affairs, Vol.5, No 3, 2007, pp.140-141

[33] Cohen Ariel, “The Dragon Looks West: China and the Shanghai Cooperation Organization”, The Heritage Lectures by The Heritage Foundation, No 961, 3.8.2006, p.8

[34] http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/8102216.stm

[35] Germanovich Gene, ‘The Shanghai Cooperation Organization: A Treat to America Interest in Central Asia?’, Central Asia-Caucausus Institute Silk Road Studies Program, Vol.6,No.1, 2008, p.36

[36] Αργότερα προστέθηκε και η Νότια Αφρική και έχει πια την ονομασία, από τα ακρωνύμια των κρατών μελών, BRICS http://www.kathimerini.gr/857033/article/oikonomia/die8nhs-oikonomia/oi-brics-kai-h-prospa8eia-apodesmeyshs-apo-toys-pistwtikoys-organismoys-ths-dyshs

[37] Alyssa Ayres, “Economic Relations With India, Council on Foreign Relations, 15.3.2015 http://www.cfr.org/india/economic-relations-india/p37661

[38] Βλ. για την επίσημη ρωσική προσφορά στην Ινδία για S-400 http://www.defence-point.gr/news/?p=150764

[39] India and Pakistan to join SCO , Is Iran next? After 15 years, the group is set to expand this summer http://thediplomat.com/2016/05/india-and-pakistan-to-join-sco-is-iran-next/

[40] William Piekos, “The Risks and Rewards of SCO Expansion”, Council on Foreign Relations, 8.7. 2015 http://www.cfr.org/international-organizations-and-alliances/risks-rewards-sco-expansion/p36761

[41] SCO 15^th anniversary summit http://en.kremlin.ru/events/president/news/52257

[42] Η Ρωσία προσκαλεί το Ιράν στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης http://www.defence-point.gr/news/?p=154798

[43] China in Favor of Strengthening Cooperation Between SCO, Turkey https://sputniknews.com/politics/20160615/1041345639/china-strenthening-cooperation-sco-turkey.html

[44] Shanghai Five offer Turkey full membership http://www.dailysabah.com/diplomacy/2016/06/30/shanghai-five-offer-turkey-full-membership

[45] Οι σχέσεις Ρωσίας Τουρκίας είχαν διαταραχθεί με την κατάρριψη ρωσικού μαχητικού αεροσκάφους από τουρκικό στο έδαφος της Συρίας.

[46] Αν πιστέψουμε το δημοσίευμα της εφημερίδας Hurriyet που αναπαρήγαγε το CNN Greece με τίτλο «Η μυστική διπλωματία ‘έσπασε’ τον πάγο Ρωσίας-Τουρκίας όπου αποδίδονται λεπτομερώς οι αγωνιώδεις προσπάθειες για την επαναπροσέγγιση των δύο χωρών. http://www.cnn.gr/news/kosmos/story/42182/h-mystiki-diplomatia-espase-ton-pago-rosias-toyrkias

[47] «Ο επερχόμενος ρόλος της Ασίας», Δελτίο ΝΑΤΟ, http://www.nato.int/docu/review/2009/Asia/rise_china_geopolitical/GR/index.htm

[48] Denoon David, China, The United States, And the Future of Central Asia-US-China Relations, Volume I, New York: New York University Press, 2015

[49] Στη δημοσιότητα το κείμενο της συμφωνίας 12 χωρών του Ειρηνικού (TPP) http://mignatiou.com/2015/11/sti-dimosiotita-to-kimeno-tis-simfonias-12-choron-tou-irinikou-ttp/

[50] Cohen Ariel, “The Dragon Looks west: China and the Shanghai Cooperation Organization” The Heritage Foundation, 7.9. 2006 http://s3.amazonaws.com/thf_media/2006/pdf/hl961.pdf

[51] “Russia, China and India Building Multipolar World. That Neo- Cons Don’t Get” http://sputniknews.com/politics/20160420/1038330821/russia-asia-partnership.html?utm_source=https%3A%2F%2Ft.co%2FUwmWm6dELn&utm_medium=short_url&utm_content=bemt&utm_campaign=URL_shortening

[52] Christopher J. Pehrson, String of Pearls: Meeting the Challenge of China’s Rising Power Across the Asian Littoral, July 2006 http://www.isn.ethz.ch/Digital-Library/Publications/Detail/?lang=en&id=27007

[53] Χριστιάννα Λιούντρη, «Η εξωτερική διάσταση του Νέου Δρόμου του Μεταξιού (Μέρος ΙΙ)», http://www.liberal.gr/arthro/31546/amyna–diplomatia/2016/i-exoteriki-diastasi-tou-neou-dromou-tou-metaxiou-meros-II.html

[54] Ying Fu, «Πως βλέπει η Κίνα την Ρωσία: Το Πεκίνο και η Μόσχα είναι κοντά, αλλά όχι σύμμαχοι» Foreign Affairs (the Hellenic Edition), Τεύχος.40, Ιούνιος/Ιούλιος 2016 σελ.102-115.

[55] Παγκόσμιος συναγερμός για το νέο υπερόπλο της Κίνας: Μπορεί να καταστρέψει την Αθήνα σε μισή ώρα! http://www.newsbomb.gr/bomb-tv/diethnh/story/690168/pagkosmios-synagermos-gia-to-neo-yperoplo-tis-kinas-mporei-na-katastrepsei-tin-athina-se-misi-ora

[56] Tonchev Plamen, From Vision to Action: Some Practical Aspects of One Belt One Road Projects in Asia IIER (ΙΔΟΣ), Παρουσίαση, Μάρτιος 2015

[57] Rajan Menon, “Asia in the 21^st Century: Strategic Realignments amidst a Changing Balance of Power”, https://www.carnegiecouncil.org/publications/articles_papers_reports/755

[58] Stephen Aris, “The Shanghai Cooperation Organization: Tackling the three evils’. A Regional Response to Non-traditional Security or an Anti-Western Bloc?” Europe-Asia Studies, Vol.61, No 3, 2009,pp. 466

[59] The Shanghai Convention on Combating Terrorism, Separatism and Extremism http://www.sectsco.org/EN123/show.asp?id=68

[60]Alexander Gabuev, “Taming the Dragon: How Can Russia Benefit From China’s Financial Ambitions in the SCO?” http://carnegie.ru/2015/03/19/taming-dragon-how-can-russia-benefit-from-china-s-financial-ambitions-in-sco/i4sd

[61] Bailes J.K Alyson, Dunay Pal, Guang Pan and Troitskiy Mikhail, “The Shanghai Cooperation Organization” SIPRI Policy Paper No.17 May 2007, p.10

[62] Collective Security Treaty Organization (CSTO)-Οργανισμός Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας, Eurasian Economic Community (EurAsEC) – Ευρασιατική Οικονομική Κοινότητα και Custom Union Commision (CIC)-Επιτροπή Τελωνειακής Ένωσης.

[63] Τσακίρης Θεόδωρος, « Ο Ψυχρός Πόλεμος που δεν τελείωσε: Προϊστορία, χρονικό και γεωστρατηγικός απολογισμός του ρωσο-γεωργιανού πολέμου», Αγορά Χωρίς Σύνορα, Τόμος 14 Τεύχος 1, 2008: σελ.14-42 και σελ.30-31

[64] Φίλης Κωνσταντίνος, «Διδάγματα από την πρόσφατη κρίση στον Καύκασο», Αγορά Χωρίς Σύνορα, Τόμος 14 Τεύχος 1, 2008, σελ.12

[65] http://sputniknews.com/russia/20160415/1038100591/us-humiliated-baltic-su-24s.html?utm_source=https%3A%2F%2Ft.co%2FbaJkvxNxdh&utm_medium=short_url&utm_content=bc9b&utm_campaign=URL_shortening

[66] Kaplan Robert, «Η επερχόμενη αναρχία στην Ευρασία: Οι κίνδυνοι της κινεζικής και της ρωσικής αδυναμίας» στο Foreign Affars (The Hellenic Edition), Τεύχος 40, Ιούνιος/ Ιούλιος 2016, σελ.116-131

[67] Raffaello Pantucci, “Looking West: China and Central Asia” http://chinaincentralasia.com/2015/04/16/looking-west-china-and-central-asia/ March 18, 2015

[68] Kaplan Robert, «Η επερχόμενη αναρχία στην Ευρασία: Οι κίνδυνοι της κινεζικής και της ρωσικής αδυναμίας», Foreign Affairs (The Hellenic Edition), Τεύχος 40, Ιούνιος/ Ιούλιος 2016, σελ.116-131

[69] http://www.defence-point.gr/news/?p=128610

[70] Ying Fu, «Πως βλέπει η Κίνα την Ρωσία: Το Πεκίνο και η Μόσχα είναι κοντά, αλλά όχι σύμμαχοι» Foreign Affairs (the Hellenic Edition), Τεύχος 40, Ιούνιος/ Ιούλιος 2016 σελ.102-115

[71] Yang Cheng, “The Shanghai Spirit and SCO Mechanisms: Beyond Geopolitics”, in Michael Fredholm (ed.) The Shanghai Cooperation Orgnanization and Eurasian Geopolitcs: New Directions, Perspectives and Challenges, Stockholm International Program for Central Asian Studies (SIPCAS), Stockholm, NIAS Press, 2012 Chapter 12, p.200

[72] «Μπλοφάρει ο Ερντογάν με το Σύμφωνο της Σαγκάης;» http://www.capital.gr/story/1718331

[73] Η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση είναι μια οικονομική ένωση κρατών διάδοχος της Ευρασιατικής Οικονομικής Κοινότητας και αποτελεί βασικό πυλώνα της ρωσικής υψηλής στρατηγικής πολιτικής.

[74] Ενδεικτική είναι η πρωτοβουλία του Τούρκου Προέδρου να μετατρέψει υποχρεωτικά αρκετά δημόσια σχολεία σε θεολογικές σχολές με στόχο να ανατραφεί μία γενιά θρησκευτικής νεολαίας. Αθανάσιος Χ. Παπανδρόπουλος , «Ο Ερντογάν, τα σχολεία και η επέλαση του ισλαμισμού» http://www.euro2day.gr/specials/opinions/article/1396793/o-erntogan-ta-sholeia-kai-h-epelash-toy.html

[75] Και την βάναυση μεταχείριση που επιφύλαξε στους αντιπάλους και τις μαζικές εκκαθαρίσεις στη διοίκηση του κράτους. http://www.dw.com/en/turkey-stops-kurdish-childrens-tv-channel-citing-terrorism/a-35928513

[76] http://mignatiou.com/2016/09/i-thesi-tis-tourkias-ine-stin-asia-dilose-o-sarkozi-etimazi-nea-evropaiki-sinthiki/

[77] http://infognomonpolitics.blogspot.gr/2016/10/blog-post_30.html

[78] Tonchev Plamen, ‘Pakistan at Fifty-Five: From Jinnah to Musharraf’ European Institute for Asian Studies, http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download;jsessionid=7B7EEA1C58741ACEA56090B0B9DF7418?doi=10.1.1.201.5158&rep=rep1&type=pdf

[79] Για την κλιμάκωση στο Κασμίρ ανάμεσα σε Ινδία και Πακιστάν βλ. http://www.defence-point.gr/news/?p=161901

[80] Pakistan cannot influence Russian’s strategic partnership with India-expert http://rbth.com/international/2016/05/24/pakistan-cannot-influence-russias-strategic-partnership-with-india-exper_596865

[81] Λιουμπώφ Λιούλκο «Μια αντι-ΝΑΤΟική συμμαχία;» Ρήξη, φ.114, http://ardin-rixi.gr/archives/186580

[82] Alex Vatanka, «Η επιλογή του Μπακού: Πως το Ιράν και η Ρωσία ερωτοτροπούν με το Αζερμπαϊτζάν» http://www.foreignaffairs.gr/articles/70928/alex-vatanka/i-epilogi-toy-mpakoy

[83] William F. Engdahl, “Iran Links to Eurasia with Persian Canal” http://journal-neo.org/2016/04/07/iran-links-to-eurasia-with-persian-canal/

[84] Τα άλλα κριτήρια είναι ότι γίνονται δεκτές μόνο χώρες από την ευρωπαϊκή και την ασιατική ήπειρο, να έχει διπλωματικές σχέσεις με όλα τα ιδρυτικά κράτη μέλη του Οργανισμού, να έχουν ήδη την ιδιότητα του «παρατηρητή» ή «Εταίρου Διαλόγου» στον Οργανισμό και να έχουν θετική σχέση στον τομέα της οικονομικής και πολιτιστικής συνεργασίας και να μην βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση με κάποιο κράτος μέλος του Οργανισμού. Yang Cheng, “The Shanghai Spirit and SCO Mechanisms: Beyond Geopolitics”, in Michael Fredholm (ed.) The Shanghai Cooperation Orgnanization and Eurasian Geopolitcs: New Directions, Perspectives and Challenges, Stockholm International Program for Central Asian Studies (SIPCAS), Stockholm, NIAS Press, 2012 Chapter 12, p.212

[85] Adam Weinstein, “Russian Phoenix: The Collective Security Treaty Organization”, The Whitehead Journal of Diplomacy and International Relations, No.167, Winter/Spring 2007, p.174

[86] “Re-Examining the Collective Security Treaty Organization”, Analysis by Stratfor, 6.8.2012 https://www.stratfor.com/analysis/re-examining-collective-security-treaty-organization

[87] Richard Weitz, “The Collective Security Treaty Organization: Past Struggles and Future Prospects”, Russian Analytical Digest: CSTO and SCO No.152 21.7.2014, p.4

[88] Charter of the Collective Security Treaty Organization http://www.ieee.es/Galerias/fichero/Varios/2002_Carta_de_la_OTSC.pdf

[89]Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης είναι ένας νέου τύπου οργανισμός. http://www.sectsco.org/EN123/show.asp?id=577

[90] Thomas Ambrosio, “Catching the Shanghai Spirit: How the Shanghai Cooperation Organization Promotes Authoritarian Norms in Central Asia” Europe-Asia Studies,: Vol. 60, No 8, 2008 https://www.researchgate.net/publication/238397924_Catching_the_’Shanghai_Spirit’_How_the_Shanghai_Cooperation_Organization_Promotes_Authoritarian_Norms_in_Central_Asia?enrichId=rgreq-5216ba83-8a50-4c3a-b2d4-6b251d4d7db1&enrichSource=Y292ZXJQYWdlOzIzODM5NzkyNDtBUzo5OTIyODM3NDI3NDA3OUAxNDAwNjY5Mjk2NzQ5&el=1_x_2

[91] «Σας ζητώ να μην κάνετε ερωτήσεις με αυτόν τον ανεύθυνο τρόπο, είμαστε ανοικτοί σε καλοπροαίρετες προτάσεις αλλά απορρίπτουμε αβάσιμες κατηγορίες» κατέληξε ο κινέζος ΥΠΕΞ http://www.tovima.gr/world/article/?aid=804556

[92]Οι οκτώ πυλώνες της επιτυχίας της Κίνας http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=292383

[93] http://www.tovima.gr/world/article/?aid=766393

[94] Mark R. Thompson, “Whatever Happened to “Asian Values”?” https://www.researchgate.net/publication/236774844_Whatever_Happened_to_Asian_Values

[95]Δεν αποκλείεται όμως, αυτό που δεν κατάφεραν οι εξωτερικές πιέσεις να έρθει, ως φυσικό γεγονός και να το καταφέρει η βιολογία και ο πανδαμάτωρ χρόνος, καθώς οι μεγάλης ηλικίας ηγέτες δύσκολα, θα μπορέσουν να αντικατασταθούν. Αυτό έχει αποδείξει η ιστορία αυταρχικών καθεστώτων, όπου ο χαρισματικός ηγέτης είναι συνήθως και αναντικατάστατος.Τυχόν αποσταθεροποίηση ενός καθεστώτος πιθανόν να λειτουργήσει, ως ντόμινο και για τις γειτονικές χώρες, αλλά αυτό μόνο σε μελλοντικό χρόνο μπορεί να αποδειχθεί. Εξαίρεση που μάλλον επιβεβαιώνει τον κανόνα αποτελεί η ομαλή μετάβαση της εξουσίας στην Κιρκιζία.

[96] «Επιβεβαιώθηκε και επισήμως ο θάνατος του Ουζμπέκου Προέδρου Καρίμοφ», http://www.naftemporiki.gr/story/1143252/epibebaiothike-kai-episimos-o-thanatos-tou-proedrou-tou-ouzmpekistan-karimof

[97] http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=292383

[98] Τα δραματικά γεγονότα της Ουκρανίας και οι συνέπειές τους συνδέονται, με κάθε «χρωματιστή επανάσταση», που τυχόν εμφανίζεται στην Ευρασία, όπως στην Κιρκιζία, ή τη Γεωργία. Επομένως, κάθε τέτοιου είδους εξέγερση αντιμετωπίζεται, όχι μόνο με καχυποψία, αλλά και, ως μέσο ανάσχεσης της δυναμικής πορείας ενός κράτους, προς την ανάπτυξη και την ευημερία. Κι αν για τη Δύση η μη επέμβαση στα εσωτερικά των χωρών θεωρείται «απαράδεκτη» (“not acceptable”), για τους παίκτες στην περιοχή έχει αρνητικό αντίκτυπο, αλλά για διαμετρικά αντίθετους λόγους.

[99] Φαλτάιτς Άννα, «Γιατί η Τουρκία πυροδοτεί αστάθεια στην περιοχή» http://www.euro2day.gr/specials/topics/article/1437982/giati-h-toyrkia-pyrodotei-astatheia-sth-periohh.html

[100] Kizekova Alica, “The Shanghai Cooperation Organization and Regional Chessboards” Prague, in Russian analytical digest: CSTO and SCO, No.152 21 July 2014, p.4

[101] Ο Paolo Bartolozzi για τα γεγονότα στην http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+IM-PRESS+20100409STO72408+0+DOC+XML+V0//EL

[102] Yang Cheng, The Shanghai Spirit and SCO Mechanisms, p.217 (ό.π.)

[103] http://www.naftemporiki.gr/printStory/259176

[104]“in supporting sovereignty and independence, security and stability, governance and human rights, and economic development across the five Central Asian countries, and the potentially transformational effects of regional economic cooperation. U.S. assistance will create economic growth programs, particularly in Tajikistan and Kyrgyz Republic, to increase job opportunities and expand trade. In the Kyrgyz Republic we also will continue efforts to consolidate its democracy and border programs to counter transnational crime, narcotrafficking, terrorism and extremism

Alina L. Romanowski, Testimony on the President’s FY16 Budget for Europe and Eurasia” http://www.state.gov/p/eur/rls/rm/2015/jun/243914.htm

[105] Lowenthal Abraham F. και Bitar Sergio, « Προς την δημοκρατία: Μαθήματα από τις επιτυχημένες μεταβάσεις» στο Foreign Affairs (the Hellenic edition), τ.40, Ιούνιος/ Ιούλιος 2016, σελ.87-101

[106] Μαλκίδης Θεοφάνης, «Οικονομία εξωτερική πολιτική και εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στη σύγχρονη Ρωσία», Αγορά Χωρίς Σύνορα, Τόμος 14 (1), 2008: 68-87

[107] Η Αμερική στην περιοχή Ασίας- Ειρηνικού http://www.capital.gr/story/3028479

[108] Karl von Klausewitz, Περί του Πολέμου, εκδ. Βάνιας,Θεσσαλονίκη 1999, σ.31-33

[109]https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D0%BB%D1%8B%D0%B9_%D1%82%D0%B8%D0%B3%D1%80_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29

[110] Σουν Τσου, Η τέχνη του πολέμου, εφ. Αγορά, 2015, σελ. 10

[111] 25 χρόνια από την «Καταιγίδα της Ερήμου» Η αρχή του εφιάλτη σε απευθείας μετάδοση http://news247.gr/eidiseis/afieromata/25-xronia-apo-thn-kataigida-ths-erhmoy-h-arxh-toy-efialth-se-ap-eytheias-metadosh.3864646.html

[112] Παναγιώτης Κονδύλης, Πλανητική πολιτική μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, Αθήνα: Το Ποντίκι, 1992, σελ.13

[113] Massey, D. & Allen, J. (επιμ.) 1984. Geography Matters!, Η Γεωγραφία έχει σημασία! Πάτρα: ΕΑΠ, 2001

[114] Kissinger Henry, Διπλωματία, εκδ. Λιβάνη, Αθήνα, 1995, σελ.25

Η περίπτωση της Καταλωνίας

Από

anixneuseis

October 29, 2017

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου.

Αν συγκρίνει κανείς τον τρόπο που ο Μαριάνο Ραχόι και ο Ντέιβιντ Κάμερον αλλά και η πλειοψηφία του πολιτικού κόσμου των δύο κρατών αντιμετώπισαν τις αποσχιστικές τάσεις της Καταλωνίας και της Σκωτίας, θα αντιληφτεί την ύπαρξη δύο διαφορετικών αντιλήψεων για τη δημοκρατία. Στη Βρετανία, δόθηκε η δυνατότητα στους Σκωτσέζους να αποφασίσουν το 2014 με δημοψήφισμα για το μέλλον τους, όμως τα βρετανικά κόμματα “πάλεψαν” στην κυριολεξία προεκλογικά για να πείσουν τους Σκωτσέζους ότι το συμφέρον τους βρίσκεται στη συνύπαρξή τους με τις άλλες εθνότητες στα πλαίσια της Μ. Βρετανίας και δικαιώθηκαν. Όχι μόνον με το ποσοστό του 55,3% που έλαβαν οι ενωτικοί αλλά και αργότερα με την αποδυνάμωση των αποσχιστικών τάσεων αφού το Εθνικό Κόμμα της Σκωτίας στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου έλαβε 35 έδρες στη Βουλή των Κοινοτήτων έναντι 56 εδρών που είχε λάβει το 2015. Βέβαια οι πολιτικές αντιλήψεις, δηλαδή η πολιτική ωριμότητα μιας χώρας δεν διαμορφώνονται συγκυριακά και στιγμιαία, αλλά είναι το αποτέλεσμα της πολιτικής της πορείας. Η Βρετανία έχει να επιδείξει ιστορικά τη Μάγκνα Χάρτα από το 1215, την Ένδοξη Επανάσταση από το 1688 κ.ο.κ.. Αντίθετα, στην Ισπανία κυριάρχησαν η φεουδαρχία με πολλές μορφές και η Καθολική Εκκλησία κληρονομώντας το σημερινό πολιτικό σκηνικό που αποδεικνύεται εκλεπτυσμένη εκδοχή του παρελθόντος. Με αποκορύφωμα τον Φράνκο, την καταπίεση των εθνοτήτων και την άρνηση αναγνώρισης της αυτονομία τους. Η Μετάβαση στη Δημοκρατία που ακολούθησε δεν ήταν το αποτέλεσμα ενός επαναστατικού σεισμού με αποτέλεσμα τη διατήρηση των θυλάκων αυταρχισμού και της νοοτροπίας. Στην Βρετανία θα ήταν αδιανόητη η επικράτηση ενός Φράνκο ή ενός Παπαδόπουλου.

Γιατί όμως εν μέσω οικονομικής παγκοσμιοποίησης που αυξάνει την αλληλεξάρτηση των κρατών εντείνονται οι αποσχιστικές τάσεις μέσα στα κράτη; Έγραφε ο Νίκος Πουλατζάς στο έργο του “Η Διεθνοποίηση των Καπιταλιστικών Σχέσεων και το Εθνικό Κράτος” από το 1973: «…ενώ η εγκαθίδρυση παγκόσμιων σχέσεων παραγωγής και κοινωνικοποίησης της εργασίας αντικειμενικά ενισχύει τη διεθνή αλληλεγγύη, είναι η εθνική μορφή εκείνη που επικρατεί ουσιαστικά στον διεθνή αγώνα…. Αυτό που παρατηρούμε δεν είναι η ανάδυση ενός νέου υπερεθνικού κράτους υπεράνω των εθνών, αλλά ρήξεις στην εθνική ενότητα. Είναι το σύγχρονο πολύ σημαντικό φαινόμενο των τοπικισμών, που εκδηλώνεται με την αναζωογόνηση αυτονομιστικών εντάσεων, το οποίο υποδηλώνει ότι η διεθνοποίηση του κεφαλαίου περισσότερο προκαλεί ρήγματα στο εθνικά συγκροτημένο έθνος παρά φέρνει μαζί της ένα υπερεθνικό κράτος». Γιαυτό οι εθνικισμοί, όπως υποστηρίζει ο Ούλριχ Μπεκ, ήταν ο φορέας διάλυσης της ΕΣΣΔ αλλά και της Γιουγκοσλαβίας και της Τσεχοσλοβακίας το 1990 και αργότερα εν μέσω παγκοσμιοποίησης.

Ο Κ. Μάρξ απέδειξε πως η καπιταλιστική παραγωγή θα ήταν αδύνατη αν ήταν υποχρεωμένη να αναπτύσσεται ταυτόχρονα σε ισομέρεια σε όλες τις σφαίρες της οικονομικής ζωής, έτσι ώστε η ανισόμετρη (άνιση) ανάπτυξη να αποτελεί απαράβατο νόμο του καπιταλισμού. Αυτό δεν συμβαίνει μόνον σε διακρατικό επίπεδο ανατρέποντας διαρκώς τους συσχετισμούς αλλά και σε εσωτερικό επίπεδο Είναι χαρακτηριστικό ότι ανάμεσα στις επιλέξιμες περιφέρειες για τον Στόχο 1 της Ε.Ε. που περιλαμβάνει τις πτωχότερες περιφέρειες στα όριά της, συμπεριλαμβάνονται και περιφέρειες των πλέον ανεπτυγμένων ευρωπαϊκών χωρών, όπως της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Φινλανδίας κ.α.. Γι αυτό, στις πλουσιότερες περιοχές κρατών αναπτύσσονται αποσχιστικά κινήματα όπως στην Καταλωνία, στη Λομβαρδία, στη Φλάνδρα κ.α., όπου βέβαια υποβαθμίζεται το γεγονός ότι η ανάπτυξή τους είναι συνέπεια της υπανάπτυξης άλλων περιοχών του ίδιου κράτους. Η οικονομική κρίση επιτάχυνε την ανισόμετρη ανάπτυξη με αποτέλεσμα να οξυνθούν οι ανισότητες και να ενταθούν τα αποσχιστικά κινήματα στα κράτη. Είναι βέβαια και το αποτύπωμα του εμφυλίου που άφησε έντονα τα ίχνη του με αποτέλεσμα οι διαφορές να αναπαράγονται σε ακραίες οικονομικές συνθήκες. Ας μη ξεχνάμε ότι ο νεοφιλελευθερισμός διαμορφώνει ανάλογα τις αντιλήψεις και τις συνειδήσεις με την προώθηση της εξατομίκευσης σε βάρος της συλλογικότητας σε όλα τα επίπεδα, ατομικό και κρατικό.

Η Ισπανία εντάχθηκε στις δομές της Ε.Ε. μετά τον θάνατο του Φράνκο και στο ευρώ για να αποδυναμώσει τους εθνικισμούς και τις αποσχιστικές τάσεις που κατέπνιξε η δικτατορία με τη βία, με αποτέλεσμα να παρασυρθεί στη δίνη της κρίσης. Είχε και άλλες επιλογές η Μαδρίτη τις οποίες αγνόησε. Διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε την αντίθεση του παρελθόντος και του παρόντος της Ισπανίας: Ότι το 1494 με τη συνθήκη της Τορντεσίλιας, με πρωτοβουλία του πάπα Αλέξανδρου ΣΤ’, ο κόσμος μοιράστηκε ανάμεσα Ισπανία και Πορτογαλία. Με την ανακάλυψη της Αμερικής, η Μαδρίτη κυριάρχησε στην Κεντρική και στη Λατινική Αμερική πλην της Βραζιλίας με τις αποικίες της. Βέβαια σημαντικό ρόλο για τον έλεγχο αυτών έπαιξε στη συνέχεια το Δόγμα Μονρό (1824) και ο αμερικανοϊσπανικός πόλεμος του 1898. Όμως οι δεσμοί της με τα κράτη της κεντρικής και της Λατινικής Αμερικής είναι άρρηκτοι: Κοινή γλώσσα, κοινή θρησκεία, κοινή καταγωγή των ελίτ των πρώην αποικιών. Όμως η Μαδρίτη είδε το μέλλον μέσα από παρωπίδες: Αντί να προκρίνει την δημιουργία μιας κοινοπολιτείας με τις ισπανόφωνες χώρες της Αμερικής που θα διασφάλιζε την ευημερία των εθνοτήτων της και θα αποδυνάμωνε τις αποσχιστικές τάσεις, επέλεξε τον εγκλωβισμό της στο ευρώ. Γιαυτό δεν εντάχθηκε στην Ευρωζώνη η Βρετανία που διατηρεί σχέσεις με τις πρώην αποικίες μέσω της Κοινοπολιτείας, ενώ η Νορβηγία και η Ελβετία δεν εντάχθηκαν ούτε στην ΕΕ για να διατηρήσουν τον έλεγχο του πετρελαϊκού πλούτου η πρώτη και του χρηματοπιστωτικού τομέα η δεύτερη.

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

29-10-2017

Terrorism in Europe

Από

anixneuseis

October 29, 2017

by Drieu Godefridi October 29, 2017 at 5:00 am

https://www.gatestoneinstitute.org/11232/terrorism-in-europe

The problem, of course, resides in the European definition of terrorism. The EU definition of terrorism, wittingly or unwittingly, confuses the issue. It needs to be revised.
Under the definition of terrorism in American law (18 U.S. Code § 2331), no act can be qualified as terrorist if there is no terror intended.

Terrorism is booming in Europe — even though the European Union statistics say it is not. The EU’s statistics on terrorism, simply put, confuse the issue. They are a fairy-tale.

Since 9/11, in report after report, experts, ministers and public authorities have been saying the same thing: that in Europe (meaning the EU), Islamic terrorism is merely a marginal aberration. Nothing to be afraid of, and if you show too much interest in the matter you are probably on the far-right, aren’t you! Do you want to persecute the Muslims and make them the Jews of today’s Europe?

As experts always do when they want to shut down a debate, they turn to statistics, preferably European statistics. Since July 1, 1999 — the date of its inception — Europol (European Union Agency for Law Enforcement Cooperation) has regularly published an assessment of terrorism in the EU.

Europol headquarters in The Hague, Netherlands. (Image source: OSeveno/Wikimedia Commons)

If you read Europol’s last ten EU Terrorism Situation and Trend Reports (TE-SAT), you will find, year after year, the number of “failed, foiled or successfully executed” terror attacks and the subsequent number of victims — all you supposedly need to assess the true nature of terrorism in the EU.

For the number of terror attacks in Europe during the last ten years, here is a chart based on Europol’s data:

Number of terror or terrorist attacks in the EU since 2007 (Data: EU Terrorism Situation and Trend Reports; chart D. Godefridi)

The first surprise is that according to Europol, the trend is clearly downward: far fewer terror attacks in Europe in 2016 than ten years ago!

Does that seem a bit counter-intuitive? But, hey, those are the official statistics.

Then there are the number of fatalities:

People killed by terror attacks in the EU since 2007 (Data: EU Terrorism Situation and Trend Reports; chart D. Godefridi)

This second chart looks much more in line with the feelings of the common man, don’t you think? Approximately 150 dead in the EU from terror attacks in 2015 and 2016, compared to zero in 2007, or 4 in 2014. (That is what is so endearing about statistics: you can manipulate many things, such as the psychological and emotional damage or the consequences of a “foiled attack” — but not the number of dead bodies).

If you superimpose the two preceding charts, there is, obviously, zero correlation between the number of attacks and the number of dead. Even if there are fewer attacks, more people are being killed. In 2007, there were 583 attacks but zero people killed. In 2016, there were 142 attacks with 142 killed.

Terror attacks and people killed by terror attacks in the EU since 2007 (Data: EU Terrorism Situation and Trend Reports; chart D. Godefridi)

Where is the wolf? The problem resides in the European definition of terrorism. Look at the TE-SAT report of 2009:

“What the term ‘terrorist offences’ includes is indicated in Article 1 of the Council Framework Decision of 13 June 2002 on combating terrorism (2002/475/JHA), which all member states have implemented in their national legislation. This Framework Decision specifies that terrorist offences are intentional acts which, given their nature or context, may seriously damage a country or an international organisation when —

committed with the aim of seriously intimidating a population, or

unduly compelling a government or international organisation to perform or abstain from performing an act, or

seriously destabilising or destroying the fundamental political, constitutional, economic or social structures of a country or an international organisation”.

On this legal basis, Europol distinguishes between different categories of terror attacks; jihadist terrorism; ethno-nationalist and separatist terrorism; left-wing and anarchist terrorism; right-wing terrorism; and finally, “single issue terrorism” (such as animal rights).

There is nothing wrong with these definitions except that one thing has gotten lost: terror. We have known, ever since ancient Rome’s system of law, the importance of accurate definitions; and before that, in ancient Greece, of correct hypotheses. If an attack is not intended to terrorize the public, presumably it should not qualify either as terrorism or as a terrorist attack.

Here is the EU magic: the second part of EU definition — “unduly compelling a government or international organisation to perform or abstain from performing an act” — whatever act — authorizes one to qualify as “terrorism” countless deeds that are certainly criminal but do not actually terrorize anyone.

That is why for years, the number of Islamic terror attacks has looked so ridiculously small and the other categories so impressively large. In 2007, of the 583 reported attacks, 517 were claimed or attributed to separatist groups in Spain and France. In 2012, Europol reported:

“In 2011, ETA [Basque separatists] committed one terrorist attack in France (Valliere, Creuse). Two ETA members opened fire against the Gendarmerie while trying to escape from a police checkpoint.”

Criminal, no doubt! But where is terrorism? Furthermore:

“In France, 62 completed attacks and 13 attempted attacks were reported. All these attacks were carried out by Corsican terrorist groups. Their main target, however, remains the tourism sector. Holiday homes and restaurants are often targeted.”

Corsican nationalists want more autonomy for their island. These “nationalists,” however, never kill anyone, and they almost never hurt anyone except themselves; and when they burn a paillote(a small restaurant in the form of a hut on the beach) owned by some Frenchman from the continent, you never know if it is to preserve the beauty of Corsican nature, to take over his business, or because the kitchen was dirty. To qualify all of those acts indiscriminately as terrorism, and to classify them in the same category as the Islamist in Marseille who shouted “Allahu akbar” before slitting the throat of a girl and eviscerating her cousin, is morally repugnant. That atrocity in Marseille received worldwide press coverage and was indeed a terror attack in the purest sense of the word.

In short, the EU definition of terrorism, wittingly or unwittingly, confuses the issue. It needs to be revised. One can imagine a new category, such as “political violence,” to designate acts that are neither intended to terrorize the public nor that actually do so, but are nonetheless political and violent by nature, such as public political riots, so common, in France. Or the definition of terrorism in American law (18 U.S. Code § 2331), under which no act can be qualified as terrorist if there is no terror intended.¹

As for actual terrorism in the EU, it is in fact a simple matter. Here are the facts:

In 2015: Of the 151 killed by terror attacks in Europe, 150 were killed by Islamic terrorism (99%, according to TE-SAT 2016);
In 2016: Of the 142 fatalities of terror attacks in Europe, 135 were caused by Islamic terrorism (95%, according to TE-SAT 2017);
From 2007-2014: the average number of dead from terror attacks in Europe was 6.1 each year (2, 4, 7, 7, 1, 17, 7, 4; source: TE-SAT 2008-2015);
The increase in the number of dead from terror attacks in 2015-2016 compared to the period 2007-2014 is a staggering 2,291%.

The trend appears the same in 2017. The rest is EU sophistry.

Drieu Godefridi, a classical-liberal Belgian author, is the founder of the l’Institut Hayek in Brussels. He has a PhD in Philosophy from the Sorbonne in Paris and also heads investments in European companies.

[1] “The term “domestic terrorism” means activities that— (A) involve acts dangerous to human life that are a violation of the criminal laws of the United States or of any State; (B) appear to be intended— (i) to intimidate or coerce a civilian population; (ii) to influence the policy of a government by intimidation or coercion; or (iii) to affect the conduct of a government by mass destruction, assassination, or kidnapping.”

Το ξέπλυμα της ντροπής και μερικά διδάγματα.

Από

anixneuseis

October 28, 2017

του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ.

Αν υπογραμμίζει κάτι η σημερινή επέτειος της 28^ης Οκτωβρίου 1940 είναι το ξέπλυμα της ντροπής ενός λαού που, από δικά του λάθη, υπέστη ταπεινωτική ήττα το 1922.

Μια νέα, άνευ όρων, υποδούλωση θα ήταν βάρος δυσβάστακτο.

Ο ελληνικός στρατός, ο επιστρατευμένος ελληνικός λαός αλλά και όλοι οι Έλληνες, πέτυχαν να κερδίσουν μια μάχη στις κορυφές της Πίνδου εναντίον ενός υπέρτερου αντιπάλου. Αλλά είχαν δύο στοιχεία τα οποία αποδείχτηκαν σαρωτικά πλεονεκτήματα. Το ένα, η αποφασιστικότητα για την νίκη και το άλλο η ενότητα.

Το «Όχι» διατυπώθηκε από έναν κυβερνήτη που ασκούσε δικτατορική εξουσία και γράφηκε με το αίμα του λαού. Αλλά στο «Όχι» αυτό συναίνεσε και συμπαρατάχτηκε στη μάχη ακόμη και ο κύριος, και θανατηφόρος, αντίπαλος της τότε πολιτικής τάξης, το ΚΚΕ και οι κάθε μορφής κομμουνιστές. Και αυτό υπογραμμίζει την πολλαπλασιαστική σημασία της ενότητας ενός αποφασισμένου λαού.

Οι διαφορές επιχειρήθηκε να λυθούν αργότερα και αυτό έγινε με καταστρεπτικό τρόπο και για τη χώρα και για το λαό. Αλλά τη στιγμή της μάχης πρώτευσε η ενότητα.

Αυτό είναι ένα διαχρονικό μήνυμα το οποίο θα πρέπει να έχουμε και σήμερα υπόψη μας. Διότι και σήμερα απειλούμεθα. Ίσως, όχι με τόσο άμεσο τρόπο αλλά απειλούμεθα.

Η απειλή έχει γίνει συνείδηση, η αντιμετώπισή της, όμως, θυμίζει τις τελευταίες στιγμές του «Τιτανικού». Η μπάντα συνεχίζει να παίζει.

Δεν υπονοεί κανείς ότι θα πρέπει να πάρουμε τα όπλα και να βγούμε στους δρόμους. Αλλά όλοι, πλέον, γνωρίζουν καλά πως η αντιμετώπιση μιας απειλής προϋποθέτει τρία, απλά, πράγματα: αποφασιστικότητα, ενότητα και πολιτική, διπλωματική και, κυρίως, στρατιωτική προετοιμασία.

Αποφασιστικότητα δεν φαίνεται να υπάρχει. Η ενότητα έχει διαρραγεί και το χάσμα μεγάλωσε με την κρίση. Οι πολιτικοί μας δεν θέλουν να βάλουν στο νου τους το ενδεχόμενο μιας αποτροπής (η πραγματικότητα, όμως, δεν ξορκίζεται με μάγια) και η στρατιωτική ανισορροπία είναι σε βάρος μας.

Πολλοί, προτείνουν την πολιτική και διπλωματική δραστηριότητα, ως τα μόνα μέσα για την αποτροπή ενός επιθετικού γεγονότος. Αλλά, προφανώς, λησμονούν πως καμιά πολιτική και διπλωματική δράση δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική όταν δεν βασίζεται σε μια ισχυρή επίδειξη αμυντικής, αποτρεπτικής ικανότητας. Κανέναν ικέτη δεν λαμβάνει υπόψη η διεθνής κοινότητα αν δεν μπορεί να σταθεί ο ίδιος στα πόδια του.

Η οικονομική κρίση το απέδειξε. Υποτίθεται ότι ένα κράτος είναι κυρίαρχο όταν μπορεί και νομοθετεί. Όταν, δηλαδή, αποφασίζει το ίδιο τις επιλογές και την πολιτική του. Στην Ελλάδα δεν συμβαίνει αυτό. Και το παραμικρό νομοσχέδιο για να εισαχθεί στη βουλή προϋποθέτει την έγκριση της τρόϊκα.

Η αναζήτηση διεθνών ερεισμάτων είναι εκ των ουκ άνευ για την επιβίωση ενός, αριθμητικά, μικρού λαού.

Η ήπια πολιτική που μπορούσαμε να ασκήσουμε στο πλαίσιο της συμμετοχής μας στην Ε.Ε. δεν είναι, πλέον, αποδοτική. Ούτε οι ηγεμονεύουσες της Ένωσης χώρες, ούτε η ίδια η Τουρκία θέλουν να προχωρήσει η ενταξιακή πορεία της οπότε και οι προϋποθέσεις που θα μπορούσαν να τεθούν αίρονται.

Με μια βαθιά οικονομική και αξιακή κρίση και με μια ανατροπή της ισορροπίας δυνάμεων είμαστε εντελώς εκτεθειμένοι.

Η κατάσταση θυμίζει τα χρόνια πριν την εκδήλωση της οικονομικής κρίσης όταν διάφοροι ειδικοί εξηγούσαν τα μεγάλα προβλήματα και σταματούσαμε στην περιγραφή. Κανείς δεν ήταν αποφασισμένος να λάβει μέτρα, ούτε ο λαός να τα αποδεχθεί.

Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα στον αμυντικό τομέα. Περιγράφουμε την ανισορροπία στο εξοπλιστικό ισοζύγιο αλλά μέχρι εκεί.

Μετά την επίσκεψη του κυβερνητικού κλιμακίου στις ΗΠΑ ανακοινώθηκαν ορισμένα μέτρα, όπως η αναβάθμιση των F-16. Η κυβέρνηση υπέστη διττή κριτική. Από τους στρατιωτικούς ειδήμονες τέθηκε το ερώτημα μήπως πρίν την αναβάθμιση πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η γειτονική χώρα θα προμηθευτεί πολύ πιο εκσυγχρονισμένα όπλα (F-35), οπότε η αναβάθμιση δεν θα έχει σημασία. Κάτι πιο σύνθετο πρέπει να αποφασιστεί.

Αλλά και από το εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος δυνάμεις του αντιτάχθηκαν σε οποιαδήποτε προμήθεια ή εκσυγχρονισμό οπλικών συστημάτων. Το ερώτημα που ανακύπτει εδώ είναι πρώτον ποιος αποφασίζει και δεύτερον τι θα γίνει αν συμβεί κάτι απρόβλεπτο και καταστροφικό για την ακεραιότητα της χώρας.

Στην κυβερνητική επίσκεψη στις ΗΠΑ συμμετείχε ο υπουργός Άμυνας, τον οποίο είδαμε σκεπτικό στη βουλή όταν συζητείτο το θέμα της αναβάθμισης των αεροπλάνων αλλά και ο υπουργός εξωτερικών.

Το υπουργείο εξωτερικών φαίνεται να έχει αντιμετωπίσει με αρκετή επιτυχία ζητήματα που άπτονται της αρμοδιότητάς του. Ακόμη και η επίσκεψη του κυβερνητικού κλιμακίου, με επικεφαλής τον πρωθυπουργό, στις ΗΠΑ ήταν και αυτή επιτυχής, ως γεγονός. Δεν μπορούμε να πούμε το ίδιο και για τα αποτελέσματά της αν αυτά εξαντλούνται σε όσα έγιναν δημοσίως γνωστά. Θέλουμε να ελπίζουμε πως υπήρξε και μια, μη ανακοινώσιμη, ατζέντα που θα αναγνωρίζει έναν νέο γεωπολιτικό ρόλο της χώρας και θα παρέχει εγγυήσεις ασφάλειας. Η Σούδα, για παράδειγμα, είναι ένα ζήτημα για το οποίο δεν ανακοινώθηκε τίποτε ουσιαστικό, δημοσίως, και το οποίο αποκλείεται να μη συζητήθηκε.

Από τύχη ή καλό προγραμματισμό, δεν το γνωρίζω, οι συναντήσεις στις ΗΠΑ προηγήθηκαν της επίσκεψης του Έλληνα υπουργού εξωτερικών στην Άγκυρα. Ο κ. Κοτζιάς είχε μια πολύ καλή εικόνα των προθέσεων Ευρώπης και ΗΠΑ (για τη Ρωσία θα γράψουμε σε επόμενο σημείωμά μας), στην περιοχή.

Με βάση, λοιπόν, τα όσα συμφωνήθηκαν στις ΗΠΑ θα γίνει δεκτός περί τα τέλη Νοεμβρίου στην Αθήνα και ο τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν.

Αλλά, για τον κ. Ερντογάν, μετά από τόσα χρόνια στην εξουσία, είναι γνωστά δύο πράγματα. Πρώτον ότι εκείνο που υπολογίζει και χρησιμοποιεί είναι μόνο η ισχύς και δεύτερον ότι φθάνει στα όρια που τον παίρνει να φθάσει. Και αντιλαμβάνεται πολύ καλά τα όρια αυτά.

Η ιστορία μας έχει δείξει- και η σημερινή επέτειος χαρακτηρίζεται κυρίως από αυτό- πως όταν θέλουμε μπορούμε. Αλλά, δυστυχώς, αυτό το θέλουμε, ενεργοποιείται την τελευταία κρίσιμη στιγμή. Η οποία πολλές φορές είναι αργά.

Why the clocks changing are great for your brain

Από

anixneuseis

October 28, 2017

October 27, 2017 11.06am BST

Authors

Angela Clow
Emeritus Professor, University of Westminster
Nina Smyth
Senior Lecturer in Psychology, Psychophysiology, Stress, Well-being, University of Westminster

Disclosure statement

Angela Clow received funding from The Bial Foundation and the British Academy

Nina Smyth received funding from The Bial Foundation and the British Academy

University of Westminsterprovides funding as a member of The Conversation UK.

The Conversation UK receives funding from Hefce, Hefcw, SAGE, SFC, RCUK, The Nuffield Foundation, The Ogden Trust, The Royal Society, The Wellcome Trust, Esmée Fairbairn Foundation and The Alliance for Useful Evidence, as well as sixty five university members.

October is a dismal time of year. The clocks go back, which accelerates the onset of darker evenings and the “shorter days” inevitably lead to calls for the tradition of putting clocks forward or backward to stop.

Of course, the annual return to Greenwich Mean Time (GMT) from British Summer Time (BST) doesn’t make the days any shorter, it merely shifts an hour of available daylight from the evening to the morning. For many, lighter evenings are a priority and little attention is given to the benefits of lighter mornings. Arguments over clock changes tend to revolve around benefits for easier travel in lighter evenings. Nevertheless research suggests that holding onto lighter mornings might have hitherto unforeseen advantages. Light in the morning – more than any other time of day – leads to powerful brain-boosting effects, helping us to function as best we can, despite the approaching winter.

All life on Earth has evolved around the 24-hour cycle of light and dark. An obvious sign is our desire for night-time sleep, but most biological functions are fine-tuned around day and night. Our bodies are honed to environmental light via a biological chain reaction.

Chain reactions

Light intensity is detected by special cells in the retina and this information is relayed to the internal body clock, located deep in a part of the brain called the suprachiasmatic nucleus. This sits in the hypothalamus, responsible for regulation of internal body processes using the endocrine system, which is linked to hormone secretion, via the pituitary gland. We are unaware of these light messages as they have nothing to do with conscious vision. Their sole job is to internalise information about environmental light intensity.

The biological chain reaction continues with the brain driving the secretion of the hormone cortisol appropriate for the time of day – low levels in the dark and higher levels in the light. Cortisol is a powerful hormone with widespread effects on the brain and body. It is well known as “the stress hormone” but it is this underlying 24-hour pattern that keeps us healthy.

A robust burst in cortisol secretion occurs in the first 30 minutes after waking up. This is called the cortisol awakening response (CAR), and crucially this CAR is bigger when we wake up with light. So lighter mornings increase the CAR which in turn promotes better brain function so that we can tackle the day ahead.

We have previously shown that people most badly affected by the changing seasons (those with seasonal affective disorder (SAD)) had lower CARs when waking up in the dark winter months. This was compared to a group of people not affected by changing seasons in winter as well as themselves in summer.

Furthermore, those reporting greater seasonal depression, stress, anxiety and lower arousal exhibited the lowest winter CARs. However, winter awakening with the aid of an artificial light (dawn simulation) was able to restore the CAR. This finding is consistent with light exposure, especially morning light, being the most effective treatment for the winter blues.

More recent research has explored what the CAR does in more detail, as part of healthy cortisol secretion. A bigger burst of cortisol in the morning (the CAR) has been linked with better brain plasticity (the capacity to learn) and function – especially better goal-setting, decision-making and planning (what we call the executive function). Indeed the decline in the CAR with ageing has been associated with worse executive function.

Morning awakening is a striking and important biological event – the tipping point of the day. A rapid burst of cortisol secretion kickstarts the day by synchronising widespread biological systems. This powerful hormone rapidly sweeps throughout the body where it is recognised by receptors on all body cells. These receptors generate the next stage in the biological chain reaction to ensure we are appropriately prepared and energised for the challenges of the day ahead. Smaller CARs mean we do not function optimally.

So on dark winter mornings it can be more difficult to mount a robust burst of cortisol in the morning. This is because both awakening and light are the stimuli for this crucial tipping point of the day. A lack of light in the morning can diminish the biological chain reaction and make many of us feel below par and not function at full throttle. Ironically this would be most marked for those that are in any way affected by the seasons. So those who complain most about the dark days are probably the most likely to benefit from light in the morning, rather than the evening.

https://theconversation.com/why-the-clocks-changing-are-great-for-your-brain-86003

How the Catalan economy benefited under Franco – and what this means for the ongoing stalemate

Από

anixneuseis

October 28, 2017

October 25, 2017 11.23am BST

Franco visits Barcelona in 1942. Carlos Pérez de Rozas, CC BY-NC-SA

Author

Lino Camprubi The Conversation
Visiting Postdoctoral Fellow, Max Planck Institute for the History of Science

Disclosure statement

Lino Camprubi does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organisation that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.

Partners

The Spanish central government has temporarily suspended Catalan autonomy using Article 155. This unprecedented and controversial measure enables the Spanish government to take over running of the region and to trigger regional elections to the Catalan parliament. The outcome of such elections may likely be a balance of power between separatist and anti-separatist forces very similar to the current one. This move, therefore, is little more than a way of buying time – it is by no means a way out of the Catalan stalemate.

Any long-term solution requires a deep understanding of the issues at stake, but the each day the situation is more puzzling to observers at home and around the world. Spaniards living abroad, like me, are often asked by friends and colleagues: what’s going on in Catalonia? Is the imposition of Article 155 a dictatorial move? Was independence declared? Why is there no dialogue? Who started it? And, the most feared of all these questions: what do you think is going to happen?

The easiest way for me to begin responding to these questions is by relating a personal story. I tell my friends that as a Seville-raised son of a proud Catalan who supported the equality of all Spanish citizens through his work on public health, I refuse to imagine a day in which I’ll need a passport to go to Barcelona. Catalonia, I continue to these friends, is among the richest regions of Spain, has participated for centuries in the political and economic life of the rest of the country, and has a diverse population largely made of Castilian last names and immigrants from all over – Andalusia, Extremadura, Murcia, to just mention a few. That is one of the reasons why about 50% of Catalans are not for independence.

Past abuses?

Familiar with the narrative of victimisation that the separatist intelligentsia has crafted for itself, my interlocutor may ask: “Yes, but as a historian of Spain, and of Francoism in particular, you surely admit that Spain has abused its power against the Catalan people many times in the past?”

This is where things get interesting because Catalan nationalists argue that their economic progress is and has been hampered by the rest of Spain for at least 300 years, and particularly from Francoism onward. But the fact is that Spanish politics has actually benefited the Catalan economy in the past.

There are two oft-cited examples of this from the period before Francoism. First, from the late 18th century to the late 19th century, Catalan owners of plantations in Cuba could use black slave workers even after slavery was official banned. This enabled the accumulation of capital, then reinvested in industries back home. Second, for most of the 19th century and well into the 20th, the Spanish state imposed protectionist laws against imports of cheaper textiles from England, thereby taxing all Spanish consumers to favour the booming industries that were situated in the Barcelona area.

Then we come to Franco. General Franco rose to power after the civil war (1936-39) that his army had initiated against the Republican state (established in 1931). This was not a war of “Spain against Catalonia”, as separatist propaganda reconstructs it. The new dictatorial regime violently repressed political enemies and suppressed political autonomy everywhere, not only in Catalonia. It is true that the regime forbade the use of Catalan in official documents and in education. But from the perspective of the economy, Francoism benefited the development of Catalonia over other Spanish regions.

Cement and dams

About ten years ago, when I started my investigations on the role of science and technology in the building of the Francoist regime, something caught my eye. I found that for most of the 1940s – a time of scarcity – each year Barcelona received consistently much more cement than the next city on the list, and sometimes twice as much as Madrid or Valencia. As one of Spain’s industrial strongholds, it was key for the regime to keep the factories running and the Catalan economic elite loyal.

Francoist support for industrialisation in Catalonia also showed in plans for hydropower production. The Pyrenees, the mountains dividing Spain from France, had for some decades attracted private investors interested in the potential of its rivers to produce electricity. After the civil war, the National Institute for Industry developed 12 dams in 15 years designed to maximise energy production as water flowed downstream the Noguera Ribagorzana river. The goal was to feed the national electric grid as well as to fuel heavy industries in the Barcelona area.

Canelles dam on the Noguera Ribagorçana river. xaf/flickr, CC BY-NC

Catalonia grew richer faster. This was by no means a product of Francoist policies alone. But the regime did provide opportunities, resources and cheap labour that it took from other regions. As thousands of blue collar workers flew in from more depressed parts of Spain attracted by booming industrialisation, the Catalan bourgeoisie masked class struggle with nationalism.

Political economy today

Catalans for independence argue that they, as a region, pay more taxesthan poorer parts of the country. This argument misses the fact that in a system of redistributive taxation it is citizens, not regions, who pay taxes.

Catalan riches developed through a shared history of economic interaction, territorial transformations and population movement and exchange. The comparison to California is inevitable: while according to some estimates, its economy is around the fifth largest in the world, it is so only within the United States. Californian riches are the product of a shared national political economy. While Angelinos may be at times too fond of themselves, they generally admit that fact.

The same is true for Catalonia, which is why in the past two weeks around 1,300 companies have moved their legal headquarters out of Catalonia to other parts of Spain. The list includes the most important banks, international companies, and companies indexed in the Spanish stock market.

The economic consequences of this stalemate for Spain’s fragile economy, but particularly for Catalonia, are hard to exaggerate. In a country which is just starting to emerge from economic recession, it is puzzling to see how both the right and the left forget political economy in favour of the politics of regional identity – this is true not only for Catalonia, but for other regions governed by conservative and progressive parties as well.

Spanish politicians and administrators are obsessed with local politics and rarely discuss common plans regarding inequality, growth, industry, or unemployment. Devoting all energies to fight over an imaginary new border between Spaniards curtails urgent discussions about how to find new solutions to old problems in the current era of economic globalisation and climatic challenges. Meanwhile, we can only ask ¿Cui bono?: who benefits?

https://theconversation.com/how-the-catalan-economy-benefited-under-franco-and-what-this-means-for-the-ongoing-stalemate-85943

1...2,9062,9072,908...3,026 Σελίδα 2,907 από 3,026

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

KEVIN RUDD Oct 27, 2017 The Project Syndicate.

XI THE THOUGHT LEADER

GRAND AMBITIONS

GLOBAL CHINA

IT’S STILL THE ECONOMY

Sep 29, 2017 JOSEPH S. NYE Project Syndicate.

Introduction: Exacerbated post-2011 hegemonic rivalry

The hegemonic rivalry’s nature: Geopolitical and ideational factors

The role of sectarianism

Iran’s conventional view of Saudi Arabia: From denigration to demonization

Irreconcilable geopolitical aspirations (1): Leader of the Islamic world

Irreconcilable geopolitical aspirations (2): The wider Gulf region’s premier power

Iranian foreign-policy schools of thought’s accounts of Saudi Arabia: Defensive vs. Offensive Realism

New configurations in post-ISIS West Asia: The Saudi–Iraqi rapprochement

Moqtada al-Sadr goes Saudi Arabia: A watershed moment in Iraqi Shia geopolitical orientation

Saudi–Iraqi rapprochement at its peak: Saudi Arabia–Iraq Coordination Council

The Author

by Drieu Godefridi October 29, 2017 at 5:00 am

Authors

Disclosure statement

Chain reactions

Author

Disclosure statement

Partners

Past abuses?

Cement and dams

Political economy today