Αρχική Blog Σελίδα 2898

Most Turks See NATO Unfavorably and Russia Favorably

0
In a recent poll conducted by Istanbul Ekonomi Araştırma, Turks are showing an alignment shift away from NATO and towards an alliance with Russia.

The majority of respondents to the survey, 67 percent, believe that Turkey does not need NATO to guarantee its national security.

The survey was conducted in 12 major Turkish cities in early November. Sputnik News notes that this survey was conducted just two weeks before a top aide to President Recep Tayyip Erdogan asked the country’s parliament to reconsider NATO membership.

Türkiye Monitörü Ekim 2017: Dış Politika: Toplumun büyük bir kesimi NATO dışında güvenlik ihtiyacımızı karşılayabileceğimizi düşünüyor.

 NATO allies have felt betrayed by Turkey’s turn towards Russia and Iran by participating in the Astana peace talks which is aimed at finding a solution to the conflict in Syria. The country has also made large military purchases from Russia, including S-400 air defense systems.

Likewise, Turkey has shown outrage over the U.S.-led coalition’s support for Kurdish forces in Syria and Iraq, which they view as a threat to their territorial integration as many Kurdish groups operate in Turkey, while the country has been brutally stamping Kurdish activists for decades.

Turkey recently stirred controversy when the country’s military pulled out 40 soldiers from a joint-NATO military exercise in Norway when it surfaced that pictures of President Recep Tayyip Erdogan and modern Turkey’s founding father Mustafa Ataturk were depicted on a “chart of enemies.”

The alliance issued an apology to Erdogan and reprimanded a Norwegian soldier who was found to be responsible for the chart, but Erdogan said that the country would not change its mind.

Erdogan also made headlines when he accused the U.S. of supporting the Islamic State group.

After a marked low in relations between Turkey and Russia in late 2015, when Turkey shot down a Russian fighter jet near its border in Syria, now over 70 percent of Turks believe in a stronger relationship with Russia in the fields of politics, economics, and security, showing a lack of faith in U.S. and NATO superiority.

View image on TwitterView image on Twitter

Türkiye Monitörü Ekim 2017: Dış Politika: Rusya ile her alanda ittifaka destek yüksek. Öte yandan AB üyeliğine destek de son 6 ayda %55 seviyesine oturdu.

https://www.telesurtv.net/english/news/Most-Turks-See-NATO-Unfavorably-and-Russia-Favorably-20171125-0004.html

Turkey arrests one in Russian envoy murder case

0
ANKARA

The head of a Turkish media group was arrested late on Nov. 24 in the capital Ankara for his alleged involvement in the assassination of Russian Ambassador Andrey Karlov.

Guru Media Broadcast Group Chairman Hayreddin Aydınbaş was arrested on charges of manslaughter as part of an investigation carried out by Ankara Chief Public Prosecutor’s Office.

Aydınbaş on Nov. 22 was questioned by Public Prosecutor Adem Akıncı and was referred to court, which issued its ruling on Nov. 24.

Karlov was shot dead with nine bullets fired by riot police officer Mevlüt Mert Altıntaş late on Dec. 19, 2016, as he was delivering a speech for a photography exhibition at an arts center in Ankara. The assailant was also shot dead by police officers at the scene of the incident.

Also on Nov. 24, the Russian Embassy in Ankara erected a monument for Karlov.

“My husband and I have loved the Turkish people and culture. It’s very meaningful to gather here today because these kinds of tragedies should not repeat,” said Marina Karlova, the spouse of the slain ambassador, during the opening ceremony on Nov. 24.

Ambassador Şefik Vural Altay from the Turkish Foreign Ministry said Karlov’s assassination had actually targeted Turkish-Russian relations, but it fell short of the goal.

The Turkish diplomat recalled that Turkey and Russia had immediately launched a joint investigation, which is still ongoing, and in effect, the two countries did not allow for the assassination’s actual purpose to be realized.

Russian Ambassador to Ankara Aleksey Yerhov also reitreated that Turkey and Russia did not allow bilateral ties to be harmed and pledged both countries would further develop relations.

http://www.hurriyetdailynews.com/turkey-arrests-one-in-russian-envoy-murder-case-123050

The Incapacity Of The State

0

Martin Henry

 Published:Sunday | November 26, 2017 | 12:00 AM

This newspaper is not allowing us to forget that the National Identification System (NIDS), rushed into law by the Government side of Parliament, is to be paid for by borrowed money.

The Gleaner editorial last Tuesday reminded that “the fundamental reason for the administration’s haste … is that the Inter-American Development Bank is providing Jamaica with a US$68-million loan to implement NIDS, and the law has to be in place in time for the December meetings of the IDB board for the loan to be approved if it is to fall within the 2018 Budget/funding cycle.”

So we have to borrow money for the simple matter of providing universal personal identification for the citizens of the country, something that we are hearing is of basic importance for effective governance.

What else are we borrowing for? Some of us were both shocked and disappointed to hear that the proposed construction of a much-needed new Parliament building in the setting of creating a Government Circle at National Heroes Circle would be Chinese-financed. How can something as fundamental as providing for the functioning of Government be loan-financed, whether by internal or external borrowing?

News headline, The Gleaner, Thursday, November 23: “IDB US$20-million loan to boost police investigative capacity.”

We have borrowed for schools, clinics, roads, and bridges, airports and seaports. And, worst of all, for recurrent budget support. We have stretched our hands for grants for justice and security (among the few core functions of government). And had to confront the option of a British grant for new prison facilities when the decaying and overcrowded penal facilities we now have date back to the 19th century and earlier and cannot readily be replaced from domestic resources.

We have grant support for health services, education, agriculture, environment, and a crowd of other state services areas. It is easier to name the few sectors not supported by grants, if we can only find them.

OVER J$2 TRILLION IN DEBT

Jamaica’s debt burden is now over J$2 trillion. The debt-to-GDP ratio has recently been pegged down but still stands at 115 per cent.

The International Monetary Fund was, a couple of weeks ago, in town, telling us and the rest of the Caribbean how to grow our economies. The prime minister was quite right in challenging claims that the IMF, per se, was guilty of imposing hardships on Caribbean countries, including Jamaica. “It is disingenuous to say that the IMF imposes hardships,” Mr Holness said in responding to a press conference question about the hardships that have accompanied IMF programmes across the region.

Mark you, he was speaking in the presence of the Great Lady, and, minding his diplomatic and host manners, could hardly have said otherwise in the joint press conference.

Mr Holness called for “a level of honesty and maturity in the discussion about how Caribbean countries have managed public financing … . By and large,” he argued, “we have consumed without regard for production and productivity, and that consumption has led to high debt.”

A level of accuracy with history, economics, and politics will also be necessary for the best analytic results.

CORRUPTION BANDWAGON

Mr Holness leaps on to the convenient corruption bandwagon, claiming that a large chunk of our consumption was eaten up by corruption. That ‘large chunk’ could stand some quantifying, which is not beyond our scholars of economics, politics and history to estimate.

As I have argued in this space and elsewhere, before, when corruption and inefficiency and waste are factored out, there is an even larger chunk of the debt attributable to bona fide development financing. We have expanded education, health care, public infrastructure, social-welfare support in building a modern society faster than tax revenues could pay for. We have borrowed to do so with the pipe-dream delusion that one day we would catch up and be able to pay back. This is not unique to us.

Jamaica, the Caribbean and the entire postcolonial developing world started out in leg irons. The master countries that started earliest on the road to ‘development’ had distinct advantages of history. Trapped in production and export of mainly primary commodities with low value-added, it was always going to be a difficult task to catch up with countries at the front end of the Industrial Revolution. Governments offered the people much; the people demanded even more, in a cycle of escalation of promise and expectation. Real capacity was exceeded towards noble ends.

Almost universally, borrowing was used to drive development at a faster clip than organic growth and lagging tax revenues could pay for. Countries spent tomorrow’s income today for the benefit of the people in the expectation that they would somehow be in a better position to repay debts tomorrow. It hasn’t turned out that way.

The IMF managing director, Christine Lagarde, told the press conference she held with Prime Minister Holness that when the IMF enters into an agreement to assist a country facing serious balance-of-payments problems, difficult measures have to be introduced in order to restore conditions for sustainable growth. The IMF enters when a country’s economy and fiscal management are already stressed. Not a doctor of social and preventive medicine. But a therapeutic doctor bearing bitter medicine and a scalpel.

Balance of payments (BOP), for the uninitiated, is economics techno-speak for the balance between the total sum of payment inflows into a country and the total sum of payment outflows.

When all components of the BOP accounts are included, they must sum to zero, with no overall surplus or deficit. So if a country is importing more than it exports, its trade balance will be in deficit, but the shortfall will have to be counterbalanced in other ways such as by funds earned from its foreign investments, by running down currency reserves, or by borrowing.

BORROW TO PAY BACK DEBT

There is a BOP problem, of the kind the IMF specialises in, when we buy more than we can pay for and have to borrow to make up the difference. Or what most countries have been reluctant to do: cut payouts to match pay-ins.

Virtually every country in this world has public debt. The United States, with the biggest economy, is, in fact, the most indebted country in the world, pushing close to US$20 trillion of national debt. The problem with debt is when it cannot be serviced without damage to operational capacity, that is, the debt is unsustainable.

The top 10 countries for debt-to-GDP ratio are not all the usual suspects. They are: Japan (234.7%), Greece (181.6%), Lebanon (132.5%), Italy (132.5%), Portugal (126.2%), Eritrea (119.8%), Cape Verde (116.8%), Jamaica (115%), Singapore (110.5%), and Grenada (110%). For comparison, the United States’ debt-to-GDP ratio is now 106 per cent.

Certainly for the developing countries of the world with weak and vulnerable economies that cannot win, the catch-up game with their debt is unpayable. Their efforts to service their debt creates an illusion of stability in the global financial market. If a country or two default, they can be isolated and punished. If a larger number of countries are forced into default, they are going to bring down the global financial system and economy with them. We saw the scare over the Greek economy and the EU. The IMF and other lenders very well know this.

Unpayable debt may yet be a powerful bargaining chip in the hands of poor countries banding together to bargain for debt relief. But any initiator is likely to be swiftly isolated and punished, in a bid to sustain the system at all costs, while the charade of servicing unsustainable debt continues to suck the life out of countries like ours with a high level of debt and a low capacity to ever pay off. Who will bell the cat?

Jamaica got here mostly because delivery of development, in scope and pace, exceeded the capacity of the State and had to be supported by borrowing, as is the case with most countries now caught in the debt trap of unsustainable debt.

– Martin Henry is a university administrator. Email feedback to [email protected] and [email protected].

Behind the Croatian bankruptcy that’s shaking the Balkans

0

 November 26 at 7:09 AM

In tis Oct. 16, 2017 photo, the home of Ivica Todoric’s family, a 16th century castle overlooking the Croatian capital is seen from a nearby cemetery, in Zagreb, Croatia. Croatia’s most wanted fugitive Ivica Todoric surrendered to London police earlier this month amid accusations that he mismanaged his huge food and retail conglomerate and embezzled millions, leading to massive debt that is now an issue of concern for much of southeastern Europe. (Darko Bandic/Associated Press)

ZAGREB, Croatia — Ivica Todoric will no longer be living in his sprawling 16th-century castle overlooking Croatia’s capital, flying in his private helicopter to his luxurious coastal villa or taking his yacht for a trip in the Adriatic.Croatia’s most wanted fugitive, known locally as “the Boss,” surrendered to London police this month amid accusations that he mismanaged his food and retail multinational and embezzled millions, leading it into a bankruptcy so massive that it’s now an issue of national concern for several southeastern European countries.

Todoric’s company, Agrokor is collapsing under the weight of $7 billion in debt, a sum so large that bailing it out fully would bankrupt the Croatian state itself. But letting the company go under would threaten 60,000 employees and thousands more jobs through a supply chain that includes farmers across the region. Meanwhile, the main creditors — Russian banks — are on the war path to extract whatever value they can.

“Croatia faces an economic and financial tsunami that is beyond imagination,” Prime Minister Andrej Plenkovic said during a recent parliamentary debate over the government’s handling of the crisis and calls for his resignation.

The story of Todoric, 66, and Agrokor, which accounts for 15 percent of Croatia’s GDP, has exposed crony capitalism, shady privatization in the former communist country, and close connections between politics and business in the Balkans, which is still recovering from the bloody breakup of the former Yugoslav federation in the 1990s.

Together with his father Ante, Todoric constructed a greenhouse in 1976 selling flowers throughout former Yugoslavia when the country’s communist regime started introducing market reforms. The business went well, prompting the family to establish Agrokor as a joint stock company in 1989.

Like many Croatian businessmen with good political connections, Todoric took advantage of the war years in the 1990s to take part in the large-scale privatization process of the state-run companies, which were sold for cheap through shady and irregular deals.

With good connections to the ruling elite, Todoric in 1993 bought several companies, including supermarkets belonging to the biggest retailer in the capital.

Agrokor “became a bigger power than the state itself,” Miljenic said.

Running the company with his two sons and daughter, Todoric kept expanding aggressively, buying everything from agricultural land to water bottling firms, meat-processing farms to ice cream-making companies and newspaper stands.

Agrokor also expanded outside Croatia, with assets in neighboring Serbia, Bosnia and other former Yugoslav republics.

THE CRASH

Analysts say Todoric’s zeal for expansion triggered Agrokor’s financial collapse.

In 2014, Todoric bought 53 percent of struggling Slovenian retailer Mercator for 550 million euros, using loans from Russian state-owned bank Sberbank that carried a high interest rate. Analysts say the purchase of Mercator was the death blow for Agrokor’s finances as it made the debt unsustainable.

Agrokor’s financial collapse is a “combination of fast expansion, overinvestment, low profitability and high-cost borrowing, which resulted in not enough cash flow to service its credit obligations,” financial consultant Andrej Grubisic said.

RUSSIAN CONNECTION AND POLITICS

Russian money played a big role in Agrokor’s financing, prompting fears in Croatia that the Kremlin has been strategically trying to increase its political influence in the EU’s newest member.

Sberbank is Agrokor’s biggest creditor with 1.1 billion euros. Another Russian bank close to the Kremlin, VTB, contributed with rollover loans worth about 300 million euros. The other main creditors include Austria’s Erste Group and Raiffeisenbank and Italy’s UniCredit and Intesa Sanpaolo.

“Whenever there is big money, there’s some politics behind it,” said Miljenic, who was formerly Croatia’s justice minister and is now in the opposition. “If the banks are owned by a state, logically, there should be even more politics.”

The government caretaker of Agrokor has recognized creditor claims worth some $6.3 billion, but Sberbank’s loan was not included, officially because the bank has launched legal claims against Agrokor companies in other countries, including Britain.

That has triggered angry reaction from Sberbank, which said in a statement it was “unpleasantly surprised” with the Croatian government’s stance.

“Everyone, including Sberbank, can resort to any legally allowed measure, in Croatia or in other countries, to protect its interests and must not be discriminated against because of that,” the statement said, adding that the bank will appeal the decision.

TODORIC REMAINS DEFIANT

Todoric formally still owns Agrokor but the Croatian government has taken over its management and gave itself until next summer to rescue what it can of the company.

Todoric fled to London amid the charges of embezzlement, which Croatian authorities used to start seizing his private property to help pay off Agrokor’s debts.

After he appeared on European police’s fugitive arrest list, Todoric wrote on his blog that his conscience was clear.

“As a man whose human rights are deeply violated I have the right to oppose political persecution,” Todoric wrote.

Todoric has been claiming that the government illegally took over his company and indicated that he will fight his extradition from Britain on the grounds that he is the victim of political pursuit. He has announced he would file a law suit against the so-called “Lex-Agrokor” — a law passed by the parliament that allowed the takeover.

Darko Bandic contributed.

Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved. This material may not be published, broadcast, rewritten or redistributed.

https://www.washingtonpost.com/business/behind-the-croatian-bankruptcy-thats-shaking-the-balkans/2017/11/26/a916c0e4-d2a2-11e7-9ad9-ca0619edfa05_story.html?utm_term=.943ed24f5f84

Congrats, Canadians: You’re world leaders in debt

0

November 23, 2017

A new report shows our household credit tally has surpassed Canada’s annual GDP. Have we stopped listening to the warnings?

(Steven Puetzer/Getty Images)

Not every record is worth celebrating. Instead, there are some dubious achievements that should prompt sober self-reflection. This is one of those times: A report from the Organization for Economic Co-operation and Development (OECD) shows that Canadian households are among the most indebted in the world. In fact, Canada tops the list of countries surveyed.

Household debt is more than 100 per cent of GDP in Canada, according to the report, surpassing other developed countries such as South Korea, the U.S. and U.K. While most countries have seen their levels of indebtedness fall since 2007, Canada is a rare exception, digging itself deeper into the red. The OECD states the obvious: rising debt levels don’t imply immediate doom, but definitely increase a country’s vulnerability to economic shocks.

Screen Shot 2017-11-23 at 1.14.56 PM

Some developed countries are absent from the above chart, notably Australia. Like Canada, Australia is dealing with frothy real estate markets and consumers who have an insatiable appetite for credit. A different OECD metric, the household debt-to-income ratio, shows that Canada stands at 175 per cent compared to 212 per cent in Australia. But both countries have a long way to go before catching up to Denmark, which stands at 290 per cent.

Still, Canada achieved another record earlier this year: we’re loading up on debt faster than any other developed country. A report from the Canadian Centre for Policy Alternatives found household and corporate debt-to-GDP increased 20 per cent between 2011 and 2016, blowing past Australia’s 14 per cent gain. And in September, the Bank of International Settlements warned the country’s debt levels are putting it at risk. The BIS looks at the credit-to-GDP gap, the difference between a country’s current credit-to-GDP ratio and the long-term trend. Canada stands at 11.3 percentage points above its historical norm. Anything above 10 percentage points could be a sign of trouble, according to the BIS.

Canadians have been flooded with warnings about their spending habits for years, of course, and the headlines, commentary and scolding tend to blur together after a while. So whether Canadians are actually getting the message is an important question. Some see encouraging signs. Douglas Porter, chief economist at BMO, argued in a report this fall that “much of the commentary on this topic has been overwrought.” The savings rate is nearly five per cent, “remarkably close to its 25-year average,” while the debt-service-ratio has been “amazingly stable.” (Though it’s worth pointing out that’s probably a result of low interest rates.) Porter expects the debt statistics everyone frets about will “soon finally top out” and spending will gradually moderate.

Retail sales, for one, are already slowing. Measures implemented to cool the housing market could dampen Canadians’ enthusiasm for debt and consumption, as well. But it’s a very delicate balance. Recent economic data suggest the Bank of Canada will be exceedingly cautious before raising rates further, lest it push indebted households over the edge. Low rates only encourage more spending, however, raising the possibility that debt levels will continue to grow. That is a scary scenario. At this point, Canada doesn’t need to set any more records.

http://www.macleans.ca/economy/congrats-canadians-youre-world-leaders-in-debt/

Ναι ο Ερντογάν στην Αθήνα, όχι στη Θράκη

1

του Άγγελου Συρίγου  

Σε μερικές ημέρες ο Ερντογάν θα βρίσκεται στην Αθήνα. Η επίσκεψή του διευθετήθηκε όταν ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών επισκέφθηκε την Άγκυρα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποια ζητήματα και πως θα τεθούν στο τραπέζι των συνομιλιών. Ο διάλογος με την Τουρκία δεν ήταν ποτέ απλή υπόθεση, δεδομένης της εκ μέρους της αμφισβητήσεως του νομικού καθεστώτος στο Αιγαίο.

Αμέσως μετά την πτώση της δικτατορίας η τότε κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή είχε δρομολογήσει τον διμερή διάλογο αφενός για να κρατήσει χαμηλά τη θερμοκρασία, αφετέρου για να διερευνήσει τις δυνατότητες επίλυσης προβλημάτων. Στην περίοδο 1981-86, η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου είχε παγώσει τον διάλογο. Θέση της ήταν ότι η μόνη ελληνοτουρκική διαφορά είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Τα υπόλοιπα προβλήματα δημιουργήθηκαν από τις μονομερείς επεκτατικές διεκδικήσεις της Άγκυρας.

Όταν το Νοέμβριο του 1983 ανακηρύχθηκε το ψευδοκράτος στη βόρειο Κύπρο, η Αθήνα πρόσθεσε στους όρους για τη διεξαγωγή διαλόγου και την αποκήρυξη του ψευδοκράτους και την αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων. Δύο χρόνια αργότερα, η Αθήνα επανατοποθετήθηκε, θέτοντας ως όρο την αναγνώριση του νομικού καθεστώτος στο Αιγαίο. Ο Ανδρέας Παπανδρέου έκανε στροφή αμέσως μετά την κρίση του Μαρτίου 1987. Σε μεγάλο βαθμό, η κρίση προέκυψε από την έλλειψη διαύλου επικοινωνίας, η οποία άφησε χώρο δράσεως σε ακραίους κύκλους της Τουρκίας.

Η κρίση, λοιπόν, εξώθησε τον τότε πρωθυπουργό να αποδεχθεί πως με την Άγκυρα είναι χρήσιμο να υπάρχει διάλογος. Η Τουρκία συνιστά απειλή στρατηγικού χαρακτήρα για τον Ελληνισμό. Οφείλουμε, λοιπόν, να έχουμε ανοικτούς διαύλους, ώστε να γνωρίζουμε πώς σκέπτεται και τι κάθε φορά επιδιώκει η ηγεσία της. Όχι, βεβαίως, για να προσαρμοσθούμε στις απαιτήσεις της, αλλά για να χειριστούμε καλύτερα τις εντάσεις που προκαλεί. Η διεξαγωγή διαλόγου εντάσσεται σε μία εθνική πολιτική και ως εκ τούτου δεν πρέπει να είναι συνάρτηση ούτε του ποιος κυβερνάει την Τουρκία, ούτε της στάσεως που η Δύση τηρεί έναντι της Άγκυρας.

Ο διάλογος και τα όρια

Κατόπιν των παραπάνω, θεωρώ σωστή την πρόσκληση για να επισκεφθεί ο Τούρκος πρόεδρος την Αθήνα. Είναι προφανές πως αυτός επεδίωξε αυτή την επίσκεψη για να καταδείξει ότι δεν είναι απομονωμένος. Η ελληνική πλευρά έχει λόγους να επιδιώκει μία απευθείας συνομιλία. Το μεταναστευτικό-προσφυγικό είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα, αλλά πρωτίστως είναι δικό μας. Ως εκ τούτου, είναι λάθος να αφήνουμε τη Γερμανίδα καγκελάριο να το διαχειρίζεται και για λογαριασμό μας. Επίσης, στο τραπέζι των συνομιλιών πρέπει να τεθούν και οι κλιμακούμενες το τελευταίο διάστημα τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο.

Αν, λοιπόν, ο ελληνοτουρκικός διάλογος είναι εθνικά αναγκαίος, πολύ περισσότερο εθνικά αναγκαίο είναι να κινείται εντός ορίων και κυρίως να τεθούν συγκεκριμένα όρια στον τρόπο που Τούρκοι αξιωματούχοι συμπεριφέρονται όταν επισκέπτονται τη Θράκη.

Συνέχεια στο slpress.gr

Ο κόσμος στην εποχή του Τραμπ

0

Μπερνάρ-Ανρί Λεβί

Με το να σπαταλούμε τον χρόνο μας για να αναρωτιόμαστε αν είναι τρελός ή, σαν υπερτροφικός και χυδαίος Αμλετ, υποκρίνεται τον τρελό για να μπερδέψει τους αντιπάλους του, πέφτουμε όλοι θύματα ενός ναρκισσισμού ο οποίος εδώ στις ΗΠΑ είναι το νέο πρόσωπο του μηδενισμού

Μπερνάρ-Ανρί ΛεβίΜπερνάρ-Ανρί Λεβί26 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2017, 00:10 

Κάποιοι ειδικοί στις επιστήμες της ζωής ισχυρίζονται ότι κανείς δεν θεραπεύεται πλήρως από ασθένεια ή ατύχημα διότι τα κύτταρα διατηρούν παντοτινά ίχνη και αναμνήσεις ακόμα και της ελάχιστης επίθεσης στο σώμα. Το ίδιο θα συμβεί και με τις ΗΠΑ.

Κάποια ημέρα η Αμερική θα γυρίσει σελίδα και θα κλείσει το κεφάλαιο Τραμπ. Αλλά η χώρα δεν θα κλείσει ποτέ ολοκληρωτικά το βαθύ τραύμα που η χυδαιότητα, η ανοησία και η αινιγματική παθητικότητα του προέδρου της απέναντι στις παγκόσμιες φιλοδοξίες της Κίνας, προκάλεσε στον πολιτισμό και στο διεθνές της κύρος. Είναι ο Τραμπ ένα σύμπτωμα ή πρόκειται για ανίατο νόσημα;

 Οι Δημοκρατικοί πάσχουν από ηττοπάθεια και πτώση του ηθικού, όπως κατάλαβα πρόσφατα στη Νέα Υόρκη και στο Σικάγο που επισκέφθηκα για ένα σεμινάριο στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών. Οι συγκεντρωμένοι συμφώνησαν ότι ο Τραμπ με την απόφασή του να μην στηρίξει τους Κούρδους στον αγώνα τους για ανεξαρτησία από το Ιράκ, δεν διέπραξε μόνον ένα ηθικό ατόπημα, αλλά και ένα ανεπανόρθωτο πολιτικό λάθος. Πρόδωσε τους συμμάχους του Κούρδους και ενίσχυσε τους αντιπάλους του Ιρανούς.

Ο γερμανός πολιτικός θεωρητικός Καρλ Σμιτ ίσως έλεγε ότι ο Τραμπ μπέρδεψε τον φίλο του με τον εχθρό του, συμπεριφερόμενος στον πρώτο όπως θα έπρεπε να πράξει με τον δεύτερο. Για έναν ακατανόητο λόγο ο Τραμπ θυσίασε (για μία ακόμα φορά) μία σημαντική για τις ΗΠΑ σχέση, εγκαταλείποντας τη μοναδική -πλην του Ισραήλ- δύναμη στη Μέση Ανατολή πάνω στην οποία οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να βασιστούν με ασφάλεια και σοβαρότητα.

Πώς μπορεί κανείς να εξηγήσει αυτή τη στάση; Δεν υπήρχε κανένας τρόπος να αντιμετωπίσουν οι ΗΠΑ το κλαμπ των κακών γειτόνων που αρνούνται κάθε συζήτηση για την Κουρδική ανεξαρτησία;

Μερικοί Δημοκρατικοί καταπίνουν την εθνική τους υπερηφάνεια και λένε ότι ο νεαρός πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, τον οποίο το Time έχρισε βασιλιά της Ευρώπης, είναι σε καλύτερη θέση να παρέμβει και να συγκρατήσει το Ιράκ και το Ιράν. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία Δημοκρατικοί δεν νιώθουν την παραμικρή επιφύλαξη σε ό,τι αφορά την χρήση ισχύος στην οποία κατέφυγαν οι ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Αλλά δείχνουν παραλυμένοι, αφοπλισμένοι τώρα όταν είναι η στιγμή να υψώσουν τη φωνή τους -απλώς τη φωνή τους- απέναντι στη μοχθηρή αλλά ετερόκλητη συμμορία των τεσσάρων (Ιράν, Ιράκ, Τουρκία και Συρία) που εμποδίζουν την κουρδική ανεξαρτησία.

Στη συναγωγή Εμάνου-Ελ στην Πέμπτη Λεωφόρο, την πιο όμορφη συναγωγή της Νέας Υόρκης και μία από τις μεγαλύτερες στον κόσμο έδωσα πρόσφατα συνέντευξη στην Πάμελα Πολ, αρχισυντάκτρια του New York Times Book Review. Η συζήτηση έφτασε και πάλι στον Μακρόν. Επιχείρησα να της εξηγήσω ότι η έκφραση σήμα κατατεθέν του Μακρόν «en même temps» (παράλληλα, την ίδια στιγμή), που στις ΗΠΑ μεταφέρεται ως έκφραση πραγματισμού αμερικανικού τύπου, ίσως είναι ένα από τα πιο ορατά ίχνη δογματικής εγγύτητας του Μακρόν με τον γάλλο προτεστάντη φιλόσοφο Πολ Ρικέρ.

Μακριά από το να αντικατοπτρίζει τον προσεκτικό συλλογισμό πάνω σε μία δύσκολη επιλογή, η έκφραση «την ίδια στιγμή» υποδηλώνει κάποιον παγωμένο από φόβο, τρεμάμενο μπροστά στο άλυτο και τρομακτικό, δισυπόστατο μυστήριο -φυσικό και πνευματικό, θανάτου και ανάστασης- του βασανισμένου σώματος του Χριστού.

Αλλά γρήγορα φτάσαμε στο ζήτημα του αντισημιτισμού στις ΗΠΑ. Από την μία πλευρά εντοπίζεται στις ορδές των ρατσιστών που κατέκλυσαν το Σάρλοτσβιλ τον Αύγουστο για να σπάσουν κεφάλια μαύρων και εβραίων. Από την άλλη πλευρά μπορεί να τον ανιχνεύσει ανάμεσα και σε αριστερούς σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ τους οποίους έχει συνεπάρει ο πυρετός του κινήματος BDS (Boycott, Divestment, and Sanctions – μποϊκοτάζ, αποεπενδύσεις και κυρώσεις κατά του Ισραήλ για τη στάση του στο Παλαιστινιακό), του παγκόσμιου κινήματος κατά των ισραηλινών προϊόντων το οποίο γίνεται όλο και πιο δύσκολο να διαφοροποιηθεί από μια εκστρατεία κατά προϊόντων και επιχειρήσεων που είναι απλώς εβραϊκά.

Υπό αυτή την έννοια μήπως τελικά ζούμε στην εποχή του Τραμπ, στην οποία η αναγέννηση -από τον αμερικανό πρόεδρο- του συνθήματος των αμερικανών ναζί της δεκαετίας του ’30 «America First» ενθάρρυνε την απελευθέρωση των φανατικών φωνών; Είναι δυνατόν ο ίδιος ο Τραμπ να είναι ένας κεκαλυμμένος αντισημίτης;

Η αλήθεια είναι το ερώτημα Τραμπ –το αίνιγμα του ανδρός ακόμα και το ίδιο του το όνομα– καταλαμβάνει πολύ χώρο στον δημόσιο διάλογο. Η αλήθεια είναι ότι με το να σπαταλούμε τον χρόνο μας για να αναρωτιόμαστε αν είναι τρελός ή, σαν υπερτροφικός και χυδαίος Αμλετ, υποκρίνεται τον τρελό για να μπερδέψει τους αντιπάλους του, πέφτουμε όλοι θύματα ενός ναρκισσισμού ο οποίος εδώ στις ΗΠΑ είναι το νέο πρόσωπο του μηδενισμού.

© Copyright PROJECT SYNDICATE


* Ο γάλλος στοχαστής Μπερνάρ Ανρί-Λεβί είναι ένας από τους ιδρυτές του κινήματος «Nouveaux Philosophes» (Νέοι Φιλόσοφοι)

Η κρυφή υγειονομική κρίση των προσφύγων

0
Πώς οι μη μεταδοτικές ασθένειες βλάπτουν τους εκτοπισμένους
Μετανάστες κατά την διάρκεια ιατρικού ελέγχου στο Hanau, στην Γερμανία, τον Σεπτέμβριο του 2015. KAI PFAFFENBACH / REUTERS.
Περίληψη:

Οι πολιτικοί ίσως να αναρωτηθούν γιατί πρέπει να προσέξουν τις ασθένειες των προσφύγων όταν οι δικοί τους πολίτες αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα. Αλλά μόνο όταν οι πρόσφυγες είναι υγιείς, μπορούν να συνεισφέρουν στις νέες τους κοινότητες. Και όταν οι πρόσφυγες αποφεύγουν την φτώχεια και την ασθένεια, είναι λιγότερο πιθανό να πέσουν θύματα ριζοσπαστικοποίησης ή να στραφούν στην βία.

Ο JUDE ALAWA είναι φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Yale.

Ένα κρύο βράδυ του Ιανουαρίου κοντά στην πλατεία Ταξίμ της Κωνσταντινούπολης [1], μια οικογένεια δέκα Σύρων προσφύγων [2] καθόταν ήσυχα στο διαμέρισμά της του ενός υπνοδωματίου. Δεν υπήρχαν έπιπλα και το λίγο φαγητό που είχε η οικογένεια σάπιζε σε ένα κουτί σε μια γωνία. Ο Μοχάμεντ, ένας 18χρονος, κουνιόταν μπρος-πίσω σιωπηλά στο πάτωμα. Η γιαγιά του, Φατιμά, μου είπε ότι είχε σταματήσει να μιλάει μετά από το τραύμα του ταξιδιού του από το Χαλέπι: Είχε πυροβοληθεί και είχε δει φίλους του να πεθαίνουν. Η Φατιμά δεν μπορούσε πλέον να περπατήσει. Ο διαβήτης τής αποστέρησε την χρήση των ποδιών της, είπε, και οι καρδιακές επιπλοκές της δυσκόλευαν την αναπνοή της. Η οικογένεια δεν μπορούσε να αντέξει οικονομικά τα συνταγογραφημένα φάρμακα ή μια εξειδικευμένη ιατρική περίθαλψη.

24112017-1.jpg

Μετανάστες κατά την διάρκεια ιατρικού ελέγχου στο Hanau, στην Γερμανία, τον Σεπτέμβριο του 2015. KAI PFAFFENBACH / REUTERS
———————————————————————-

Ο Μοχάμεντ και η Φατιμά είναι μόνο δύο από τα εκατομμύρια των προσφύγων [3] που πάσχουν από χρόνιες μη μεταδοτικές ασθένειες -παθήσεις όπως ο διαβήτης, ο καρκίνος και οι ψυχικές ασθένειες [4] που δεν μπορούν να περάσουν από άτομο σε άτομο, αλλά μπορεί να είναι καταστροφικές αν παραμείνουν χωρίς θεραπεία. Καθώς οι χώρες υποδοχής δέχθηκαν τους εκτοπισμένους του κόσμου, πολύ συχνά απέτυχαν να θεραπεύσουν με συνέπεια τις παθήσεις αυτές. Οι κυβερνήσεις πρέπει να αλλάξουν πορεία: Οι μη μεταδοτικές ασθένειες αυξάνουν το μακροπρόθεσμο κόστος υγειονομικής περίθαλψης των χωρών, και εμποδίζουν τους πρόσφυγες να οικοδομούν παραγωγικές και βιώσιμες ζωές στις νέες τους κοινότητες. Εάν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν παρέχουν αξιόπιστη υγειονομική περίθαλψη στους εκτοπισμένους, οι χρόνιες ασθένειες θα μπορούσαν να μετατρέψουν την παγκόσμια κρίση των προσφύγων [5] σε ακόμη μεγαλύτερο βάρος.

Η ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ

Οι χρόνιες ασθένειες δεν συνδέονται ευρέως με ανθρώπους που δραπετεύουν από τον πόλεμο και τις διώξεις. Ωστόσο, πολλές από τις χώρες που παράγουν τους σημερινούς πρόσφυγες είτε έχουν από καιρό βαρύ φορτίο χρόνιων ασθενειών είτε έχουν δει πρόσφατα αυτή την επιβάρυνση να αυξάνεται. Κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, για παράδειγμα, οι μη μεταδοτικές ασθένειες έχουν επηρεάσει [6] πάνω από το 90% των Σύρων, εκ των οποίων 5,5 εκατομμύρια έχουν εγκαταλείψει την χώρα τους από την έναρξη του εμφυλίου πολέμου το 2011. (Μια έρευνα του 2015 [7] σε συριακές οικογένειες που ζούσαν έξω από καταυλισμούς στην Ιορδανία βρήκε ότι οι μισές από αυτές είχαν τουλάχιστον ένα μέλος τους με χρόνια ασθένεια). Μετά την εισβολή των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν το 2001, ο αριθμός των ετήσιων θανάτων που προκλήθηκαν από μη μεταδοτικά νοσήματα στην χώρα αυτή αυξήθηκε [6] κατά περίπου 12%. (Το 2015, περίπου 2,7 εκατομμύρια Αφγανοί ζούσαν στο εξωτερικό ως πρόσφυγες). Οι εκτοπισμένοι από το Ιράκ [8] και τα βαλκανικά κράτη [9] επίσης πάσχουν από υψηλά ποσοστά μη μεταδοτικών ασθενειών.

Για να αποκτήσουν πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη στις νέες χώρες τους, οι πρόσφυγες γενικά χρειάζονται δελτία ταυτότητας από τις κυβερνήσεις υποδοχής τους -και η λήψη αυτών των καρτών απαιτεί συνήθως την υποβολή εγγράφων από τις χώρες καταγωγής τους. Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί πρόσφυγες φτάνουν χωρίς τα έγγραφα αυτά, είτε γιατί τα έχασαν κατά την διάρκεια των μεταναστεύσεών τους είτε γιατί δεν κατάφεραν να τα πάρουν εξ αρχής. Ως αποτέλεσμα, ορισμένοι πρόσφυγες περιμένουν μήνες για να λάβουν νέα έγγραφα. Για παράδειγμα, από τους 515.000 Σύρους πρόσφυγες [10] που ζούσαν έξω από καταυλισμούς στην Ιορδανία τον Αύγουστο του 2016, περισσότεροι από 145.000 δεν είχαν ακόμη λάβει δελτία ταυτότητας, κάτι που τους άφηνε χωρίς πρόσβαση στην ιατρική φροντίδα που απαιτείται για την διαχείριση των χρόνιων ασθενειών.

Ακόμα και οι εγγεγραμμένοι πρόσφυγες στους καταυλισμούς τείνουν να μην έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστη φροντίδα. Οι καταυλισμοί σπανίως προσφέρουν την απαιτούμενη προσοχή των ειδικών για την θεραπεία καταστάσεων όπως ο καρκίνος του μαστού και η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Ακόμη χειρότερα, σε πολλούς καταυλισμούς, δεν υπάρχουν αρκετοί γιατροί για να καλύψουν την ζήτηση. Στο στρατόπεδο Altinözü στην Τουρκία [11], όπου ζουν περίπου 8.000 πρόσφυγες, οι γιατροί τείνουν να βλέπουν μεταξύ 50 και 80 ασθενών ημερησίως -κάτι που είναι πολύ πάνω από το όριο των 50 ασθενών την ημέρα που συστήνει το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή για τους Πρόσφυγες του ΟΗΕ.

24112017-2.jpg

Έλεγχος στο αυτί ενός Ερυθραιάτη πρόσφυγα σε κλινική στην Jaffa, στο Ισραήλ, τον Ιούλιο του 2008. BAZ RATNER / REUTERS
———————————————————-

Όσο για τους εκτοπισμένους που μετακινούνται στις πόλεις με την ελπίδα να βρουν καλύτερη εργασία, σχολεία και υγειονομική περίθαλψη, καταλήγουν συχνά σε παραγκουπόλεις, όπου η κακή διατροφή, το κάπνισμα και η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας καθιστούν τις χρόνιες ασθένειές τους χειρότερες. Αντί να παρέχουν την συνεχή φροντίδα που απαιτούν οι χρόνιες ασθένειες, πολλές χώρες υποδοχής χορηγούν στους αστικούς πρόσφυγες μόνο μερικές επισκέψεις σε γενικούς ιατρούς.

ΔΙΚΑΙΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ

Οι θεραπείες για χρόνιες ασθένειες είναι συχνά ακριβές: Η αιμοκάθαρση, που χρησιμοποιείται για την θεραπεία της νεφρικής ανεπάρκειας, μπορεί να κοστίσει δεκάδες χιλιάδες δολάρια ετησίως. Και οι εκτοπισμένοι είναι συχνά φτωχοί. Για παράδειγμα, το 70% των Σύρων προσφύγων που εγγράφηκαν στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) τον Ιούλιο του 2016, ζούσε κάτω από το όριο της φτώχειας της χώρας υποδοχής. Όταν οι πρόσφυγες πρέπει να ξοδέψουν μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους για θεραπεία, μπορεί να παγιδευτούν σε κύκλους ένδειας και ασθένειας που κάνουν πιο δύσκολο για αυτούς να οικοδομήσουν τη νέα ζωή τους.

Η φτώχεια [12] δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Πολλοί πρόσφυγες δυσκολεύονται να πλοηγηθούν στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης των χωρών υποδοχής τους εξαιτίας των γλωσσικών εμποδίων [13] και μιας έλλειψης γνώσης σχετικά με τον τρόπο απόκτησης βοήθειας. Για παράδειγμα, όπως και οι περισσότεροι Σύροι πρόσφυγες στην Τουρκία, ο Μοχάμεντ και η γιαγιά του δεν μιλούσαν τούρκικα και αντιμετώπισαν δυσκολίες στην κατανόηση του συστήματος της χώρας που βασίζεται στην παραπομπή [11], σύμφωνα με το οποίο οι ασθενείς λαμβάνουν βασική ιατρική φροντίδα προτού παραπεμφθούν σε ειδικούς υψηλού επιπέδου. Οι πρόσφυγες σε τέτοιες περιπτώσεις τείνουν να δίνουν προτεραιότητα σε άλλες ανάγκες [14] όπως τα τρόφιμα, η στέγη και η απασχόληση, αγνοώντας χρόνιες καταστάσεις που δεν φαίνεται να είναι επείγουσες. Καθώς όμως επιδεινώνονται αυτές οι συνθήκες, κάνουν δυσκολότερη την επιδίωξη των άλλων προτεραιοτήτων.

24112017-3.jpg

Σύροι στην Κωνσταντινούπολη, τον Σεπτέμβριο του 2015. HUSEYIN ALDEMIR / REUTERS
————————————————

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ίσως να αναρωτηθούν γιατί πρέπει να προσέξουν τις ασθένειες των προσφύγων όταν οι δικοί τους πολίτες αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα. Αλλά γεγονός είναι ότι πολλοί πρόσφυγες δεν θα εγκαταλείψουν τις νέες τους χώρες σύντομα: Περισσότεροι από τους μισούς πρόσφυγες του κόσμου είναι κάτω των 18 ετών και περισσότεροι από τους μισούς έχουν ήδη ζήσει στο εξωτερικό για περισσότερα από πέντε χρόνια. Μόνο όταν οι πρόσφυγες είναι υγιείς, μπορούν να συνεισφέρουν στις νέες τους κοινότητες, αναλαμβάνοντας θέσεις εργασίας σε τομείς όπου υπάρχει έλλειψη εγχώριων εργαζομένων, και κερδίζοντας αρκετά χρήματα για να γίνουν παραγωγικοί καταναλωτές. Και όταν οι πρόσφυγες αποφεύγουν την φτώχεια και την ασθένεια, είναι λιγότερο πιθανό να πέσουν θύματα ριζοσπαστικοποίησης ή να στραφούν στην βία. Η παροχή επαρκούς υγειονομικής περίθαλψης στους πρόσφυγες είναι επομένως μια πρακτική επιταγή.

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να αναπτύξουν προγράμματα δημόσιας υγείας στις μητρικές γλώσσες των προσφύγων για να τους διδάξουν σχετικά με τις υπηρεσίες υγείας, τους παράγοντες κινδύνου για χρόνιες παθήσεις και τις συνέπειες του να αφήσουν αυτές τις καταστάσεις χωρίς θεραπεία. Επειδή οι χρόνιες παθήσεις απαιτούν μακροχρόνια περίθαλψη, οι κυβερνήσεις πρέπει επίσης να επεκτείνουν τα προσωρινά προγράμματα ασφάλισης υγείας και να εργαστούν για να βοηθήσουν τους πρόσφυγες να χρηματοδοτήσουν δαπανηρές θεραπείες και φάρμακα για χρόνιες ασθένειες. Η παροχή μακροπρόθεσμης πρόσβασης στους πόρους που θα βοηθούσαν τους πρόσφυγες να διαχειριστούν τις χρόνιες ασθένειες τους, θα βελτιώσει την ζωή των εκτοπισμένων και θα τους βοηθήσει να συνεισφέρουν στις κοινότητες [15] που ίσως τελικά να αποκαλέσουν ως δικές τους.

Copyright © 2017 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/2017-11-23/hidden-refugee-health…

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.foreignaffairs.com/articles/2016-09-14/how-turks-mobilized-a…
[2] https://www.foreignaffairs.com/articles/levant/2015-10-20/help-refugees-…
[3] https://www.foreignaffairs.com/topics/refugees-migration
[4] https://www.foreignaffairs.com/articles/africa/darkness-invisible
[5] https://www.foreignaffairs.com/articles/western-europe/2015-09-14/truth-…
[6] http://ghdx.healthdata.org/gbd-results-tool
[7] https://bmcpublichealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12889-015-24…
[8] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3857959/
[9] https://academic.oup.com/ije/article-lookup/doi/10.1093/ije/25.2.341
[10] http://news.harvard.edu/gazette/story/2017/02/stuck-in-legal-limbo/
[11] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3507073/
[12] https://www.foreignaffairs.com/articles/africa/2014-07-15/price-poverty
[13] http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0025712515000899
[14] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3978000/
[15] https://www.foreignaffairs.com/articles/2015-09-28/net-benefits

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Η ιστορικότητα της επίσκεψης Σίσι στην Κύπρο: Η κοινή πολιτική ιστορία και οι αγώνες που μοιράζονται οι δύο χώρες

0

Του Μάριου Ευρυβιάδη

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Αναστασιάδης έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Πρόεδρο της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου κ. Abdel Fattah al- Sisi καιτον Πρωθυπουργό της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Αλέξη Τσίπρα, 21 Νοεμβρίου, Λευκωσία/ ΓΤΠ Σταύρος Ιωαννίδης

Όταν στις 5 Μαΐου του 1878 ο Βρετανός Πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Ντισραέλι (Lord Beaconsfield) ενημέρωνε τη Βασίλισσα Βικτώρια πως στο πλαίσιο της αγγλο-τουρκικής αμυντικής συμφωνίας του ίδιου έτους η Αγγλία θα αποκτούσε την Κύπρο από τους Οθωμανούς, της έγραψε μεταξύ άλλων, πως με την απόκτηση της Κύπρου «η ισχύς της Αγγλίας στη Μεσόγειο θα ενισχυθεί απόλυτα στην περιοχή και η αυτοκρατορία της Ινδίας της Αυτού Μεγαλειότητος θα ισχυροποιηθεί  σημαντικά. Η Κύπρος είναι το κλειδί της Δυτικής Ασίας.» 
Η ντε φάκτο απόκτηση της Κύπρου από τους Βρετανούς (ο Σουλτάνος θα διατηρούσε την κυριαρχία επί της νήσου αλλά η διοίκησή της θα περνούσε στα χέρια των Βρετανών) υπήρξε μια από τις συνέπειες της ήττας των Οθωμανών από την τσαρική Ρωσία στον αναμεταξύ τους πόλεμο του 1878. Οι Άγγλοι εξασφάλισαν τον έλεγχο της Κύπρου υποσχόμενοι στον Σουλτάνο στρατιωτική βοήθεια σε περίπτωση ενός μελλοντικού ρωσο-τουρκικού πολέμου.

Στο συνέδριο του Βερολίνου του ιδίου έτους, που συνήλθε για να διευθετήσει τις εκκρεμότητες του πολέμου και στο οποίο συμμετείχαν οι μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης, ο Ντισραέλι ανακοίνωσε την επιμέρους συμφωνία για την Κύπρο με τον Σουλτάνο, αιφνιδιάζοντας τους σύνεδρους με μεγαλύτερα ενοχλημένη τη Γαλλία που ήταν ανταγωνίστρια της Αγγλίας στη Μεσόγειο. (Η κλασική μελέτη για την απόκτηση της Κύπρου και η μυστική διπλωματία του Ντισραέλι πριν το συνέδριο, είναι του Dwight E. Lee, Great Britain and the Cyprus Convention Policy of 1878. Cambridge: Harvard University Press, 1934).
Οι Άγγλοι επεδίωκαν  την απόκτηση ενός «χώρου όπλων» -«a place d’armes»- στην Ανατολική Μεσόγειο για να προστατεύσουν τις θαλάσσιες και χερσαίες προσβάσεις προς το «Πετράδι του  Στέμματος» – «Jewel of the Crown», την Ινδία. Η πιο σημαντική πρόσβαση ήταν η θαλάσσια, μέσω της Διώρυγας του Σουέζ στην Αίγυπτο, η οποία άνοιξε το 1869. Αλλά και η εξασφάλιση των χερσαίων προσβάσεων στην ασιατική επικράτεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ειδικά με την προγραμματιζόμενη κατασκευή σιδηροδρομικών γραμμών ανατολικά -ελέγχοντας τις προσβάσεις στον κόλπο της Αλεξανδρέττας (Scanderoon)- απασχολούσε την Αγγλία. Και στις δυο περιπτώσεις η κατοχή της Κύπρου αποτελούσε την ιδεώδη λύση.
Η ιστορική ειρωνεία είναι πως ο στρατηγικός ρόλος της Κύπρου, ως «place d’ armes» στους αγγλικούς σχεδιασμούς για τη διασφάλιση της Ινδίας ακυρώθηκε μόλις τέσσερα χρόνια αργότερα, με τη στρατιωτική επέμβαση των Άγγλων στην Αίγυπτο. Η επέμβαση είχε στόχο την αποκατάσταση της τάξης στη χώρα λόγω αντιδυτικών ταραχών και διαδηλώσεων του στρατού εναντίον του φιλοδυτικού Κετίβη (Khedive) της Αιγύπτου. Ο πραγματικός λόγος, όμως, ήταν η διασφάλιση της διώρυγας του Σουέζ και των αγγλικών οικονομικών συμφερόντων,  αφού η Αγγλία ήταν ήδη ο μεγαλύτερος μέτοχος της εταιρείας που είχε τη διαχείριση της διώρυγας.
Ενώ τότε, το 1882, ανακοινώθηκε πως η αγγλική στρατιωτική παρουσία στην Αίγυπτο και το Σουέζ θα ήταν «σύντομη», αυτή διήρκεσε δεκαετίες και δεν τερματίσθηκε μέχρι και το φιάσκο του πολέμου του Σουέζ το 1956 και την τελική εκδίωξη των Βρετανών από την Αίγυπτο. Και η δεύτερη ιστορική ειρωνεία είναι πως τη δεκαετία του 1950 η Κύπρος θα αποκτήσει ξανά τη «χαμένη» της στρατηγική αξία στους βρετανικούς σχεδιασμούς, αλλά επαυξημένη λόγω του Ψυχρού Πολέμου. Στην Κύπρο οι Βρετανοί θα οργανώσουν το νέο τους στρατηγείο για τη Μέση Ανατολή και, αυξανόμενα, θα συνεργάζονται εκεί με τους Αμερικανούς στα πλαίσια του Ψυχρού Πολέμου. H συνεργασία των δύο στην Κύπρο χρονολογείται από το 1947, τουλάχιστον.
Κύπρος και Αίγυπτος, λοιπόν, δεν έχουν ως μόνο κοινό στοιχείο τη γεωγραφική γειτνίαση. Μοιράζονται και μια κοινή πολιτική ιστορία και κοινούς αγώνες εναντίον του βρετανικού ιμπεριαλισμού, όπως αυτός εκφράσθηκε με πολύ συγκεκριμένους τρόπους -συμπεριλαμβανομένου και του ρατσιστικού- για σχεδόν μια εκατονταετία απέναντι και στις δύο χώρες.
Η κοινή αυτή κληρονομιά και πολιτική ιστορία ενάντια στον βρετανικό ιμπεριαλισμό, κορυφώθηκε τη δεκαετία του 1950 με την έναρξη του αντιαποικιακού -αλλά και αντιιμπεριαλιστικού- αγώνα στη Κύπρο το 1955, υπό την πολιτική ηγεσία του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και του παράλληλου χρονικά αγώνα των Αιγυπτίων, υπό την ηγεσία του Προέδρου Νάσερ, για την εκδίωξη των Βρετανών από την Αίγυπτο και από τη βάση τους στο Σουέζ.
Τόσο ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος όσο και ο Πρόεδρος Νάσερ (και οι λαοί τους) χαρακτηρίστηκαν από το Λονδίνο ως «τρομοκράτες», «εξτρεμιστές» και «κομμουνιστές» γιατί τόλμησαν να τα βάλουν με τον βρετανικό αποικιακό και ρατσιστικό ιμπεριαλισμό. Ειδικά στην περίπτωση του Νάσερ οι βρετανικές υπηρεσίες, με εντολές του τότε πρωθυπουργού  Άντονυ Ηντεν, επεξεργάστηκαν σχέδια δολοφονίας του. Και όπως όλοι γνωρίζουμε πλέον από αδιάψευστα ντοκουμέντα, μαζί με τη Γαλλία και το Ισραήλ, συνωμότησαν για την επιδρομική επιχείρηση -«tripartite aggression»- του Σουέζ το 1956, στόχος της οποίας ήταν η ανατροπή του Νάσερ -πολιτική που μας είναι πιο γνωστή σήμερα ως «αλλαγή καθεστώτος». Ο πόλεμος του 1956 υπήρξε ο ορισμός του επιδρομικού πολέμου (aggressive war). Η επιδρομή αυτή υπήρξε ο προπομπός των λεγόμενων «ανθρωπιστικών επεμβάσεων» της μεταψυχροπολεμικής εποχής.
Οι εγκληματικές ενέργειες των Βρετανών στην επιδρομική επιχείρηση του 1956 παραμένουν σχεδόν άγνωστες, λόγω της καθολικής  λογοκρισίας που επέβαλαν οι Βρετανοί. Απαγόρευσαν, για παράδειγμα, τη χρήση του όρου «πόλεμος» από τα βρετανικά ΜΜΕ, για να περιγράψουν την επιδρομή τους.
Ένα άγνωστο γεγονός, για παράδειγμα, είναι πως το 1956 οι Βρετανοί δημιούργησαν ένα «Γκουαντάναμο» στην Κύπρο όπου έφερναν, φυλάκιζαν, βασάνιζαν και δολοφονούσαν Αιγύπτιους αιχμαλώτους, πρακτικές που εφάρμοζαν και στην Κένυα αλλά και στην Κύπρο, σε μικρότερο βαθμό λόγω μεγέθους και μόνο.
Η αλληλεγγύη αλλά και συνεργασία μεταξύ Κύπρου και Αιγύπτου στη διάρκεια της δεκαετίας του 1950 είναι γνωστή. Και όχι τυχαία, η πρώτη επίσημη επίσκεψη του Μακαρίου ως Προέδρου έγινε στην Αίγυπτο το 1960. Γνωστή είναι επίσης η σημαντική διεθνής στήριξη του Καΐρου τις δεκαετίες που ακολούθησαν ενάντια στη τουρκική επεκτατική πολιτική, καθώς επίσης και η συνεργασία των δύο κρατών στο Κίνημα των Αδεσμεύτων.
Σε όλα αυτά τα χρόνια το μόνο μελανό γεγονός στις σχέσεις των δύο γειτονικών κρατών υπήρξε το ατυχέστατο συμβάν της αιματηρής σύγκρουσης του 1978 στο αεροδρόμιο της Λάρνακας μεταξύ της Εθνοφρουράς και Αιγύπτιων κομάντος. Οι τελευταίοι προσπάθησαν να επιτεθούν στους Παλαιστίνιους τρομοκράτες, που δολοφόνησαν τον αρχισυντάκτη της εφημερίδας Αλ Αχράμ της Αιγύπτου στη Λευκωσία, και οι οποίοι βρίσκονταν στο αεροδρόμιο κρατούντες ομήρους. Ως συνέπεια το Κάιρο διέκοψε διπλωματικές σχέσεις με την Κύπρο μέχρι το 1984.
Παρά τις ιστορικά άριστες σχέσεις μεταξύ Κύπρου και Αιγύπτου, κανένας Αιγύπτιος Πρόεδρος δεν επισκέφθηκε την Κύπρο. Μέχρι τις 20 Νοεμβρίου 2017. Η διήμερη επίσκεψη του Αιγύπτιου Προέδρου Αμντέλ Φατάχ Αλ Σίσι στη Λευκωσία στις 20-21 του τρέχοντος μηνός αποτελεί, κατά τη δική μου εκτίμηση, την πιο σημαντική επίσκεψη ξένου ηγέτη στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Η Αίγυπτος είναι το μόνο αραβικό κράτος με θεσμούς διακυβέρνησης και δομημένο στρατό που ανάγονται στις αρχές του 19ου αιώνα, παρά το γεγονός ότι μέχρι το 1914 ήταν τυπικά υποτελές στον Σουλτάνο. Τα πλείστα από τα υπόλοιπα αραβικά κράτη συνιστούν δυναστικά/φυλετικά καθεστώτα που οφείλουν την ύπαρξή τους στις πολιτικές και την «εύνοια» των αποικιακών δυνάμεων, κυρίως της Βρετανίας και της Γαλλίας.
Η πολιτική σημασία της επίσημης επίσκεψης του ηγέτη της μεγαλύτερης και ισχυρότερης αραβικής χώρας στη Λευκωσία, αναγνωρίζεται καθολικά από τον κυπριακό λαό και καταδεικνύει την ιστορικότητα των σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες. Δεν θα ασχοληθώ εδώ με τις λεπτομέρειες της επίσκεψης του Αλ Σίσι στη Λευκωσία, τις συμφωνίες που συνομολογήθηκαν σε κρίσιμους τομείς που προδιαγράφουν θετικές εξελίξεις στις διμερείς σχέσεις των δύο κρατών, αλλά και στις πολυμερείς τους σχέσεις με τους γείτονές τους, σε περιφερειακό επίπεδο. Η δημοσιογραφική κάλυψη της διήμερης επίσκεψης υπήρξε πλήρης.
Η Κυπριακή Δημοκρατία παράγει πολιτική
Αυτό που έχει σημασία, κατά την εκτίμησή μου, είναι το γεγονός πως η Κυπριακή Δημοκρατία, παρά τα όποια προβλήματα που της δημιουργεί η τουρκική κατοχή και ο συνεχής πολιτικός πόλεμος της Άγκυρας, συνεχίζει να λειτουργεί, να συμμετέχει στο διεθνές κρατικό σύστημα και να παράγει πολιτική με στρατηγικές προδιαγραφές και συνέπειες. Και είναι πλέον κοινός τόπος, αλλά υψίστης σημασίας, πως η πολιτική αυτή προκύπτει από τη διεθνώς αναγνωρισμένη υπόσταση του κυπριακού κράτους. Τυχόν πολιτικός ευνουχισμός του κράτους αυτού από την όποια πολιτική του ηγεσία -με την ψευδαίσθηση πως θα μπορεί να συνυπάρξει μαζί με μια απροκάλυπτα επιδρομική Τουρκία και τους ενεργούμενούς της στην Κύπρο και πως θα αποτρέψει, τάχατες, τον μπαμπούλα της διχοτόμησης- θα αποτελέσει πολιτικό έγκλημα και τραγωδία χωρίς προηγούμενο στην πολιτική ιστορία της Κύπρου και του λαού της.

apopseis.com/ ινφογνώμων

Το μήνυμα της Εθνικής Αντίστασης

5

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ ΣΤΗ ΜΗΧΑΝΙΩΝΑ

Η ελληνική πολιτεία αποφάσισε το 1982, σε μια πανηγυρική συνεδρίαση της Βουλής, να καθιερώσει την ημέρα που ανατινάχθηκε η Γέφυρα του Γοργοποτάμου, απο την ενωμένες αντιστασιακές δυνάμεις σε συνεργασία με Βρετανούς σαμποτέρ, ως ημέρα τιμής και μνήμης της Ελληνικής Αντίστασης κατά των Γερμανών κατακτητών.

Η απόδοση τιμής στον αντιστασιακό αγώνα γινόταν με λαμπρότητα τα πρώτα χρόνια μετά την επίσημη καθιέρωση αλλά, εδώ και αρκετό καιρό έχει ατονήσει.

Η δύσκολη περίοδος που περνά η χώρα απαιτεί την ενεργοποίηση των συμβολισμών και συμβολικών ημερομηνιών που κρατούν ενωμένη την κοινωνία.

Απο αυτήν την άποψη ήταν πολύ θετική η πρωτοβουλία του Δήμου Θερμαϊκού.

Ο ΓΟΡΓΟΠΟΤΑΜΟΣ

Τη νύχτα της 25ης προς την 26η Νοεμβρίου 1942, μια συνδυασμένη επιχείρηση ελληνικών ανταρτικών ομάδων αποτελούμενων από δυνάμεις του ΕΑΜ και του ΕΔΕΣ και βρετανών κομάντος,  οδήγησε στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου.

Η επιχείρηση στην αρχή απέβλεπε στο να δημιουργήσει δυσκολίες στον ανεφοδιασμό του Ρόμελ στη Μάχη του Ελ Αλαμέιν αλλά δεν στάθηκε, δυνατόν, να διενεργηθεί, το χρονικό διάστημα που έπρεπε.

Η Μάχη του Ελ Αλαμέιν δόθηκε, ο Ρόμελ έχασε, υποχώρησε δυτικά και ο ανεφοδιασμός μπορούσε να γίνει και από περιοχές εκτός Ελλάδος.

Κρίθηκε, ωστόσο, ότι η ανατίναξη έπρεπε να γίνει για συμβολικούς λόγους.

Δεν ήταν, όμως, καθόλου συμβολικός ο τρόπος που έγινε η επιχείρηση.

Δόθηκε σκληρή μάχη για να καλυφθούν οι σαμποτέρ και υπήρξαν νεκροί εκατέρωθεν.

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ

Το μήνυμα της ενότητας των αντιστασιακών δυνάμεων και η διατήρηση του ηθικού του λαού ήταν οι συμβολικοί λόγοι της επιτυχημένης επιχείρησης.

Ο Ζέρβας επικοινωνεί με το Βελουχιώτη, συναντώνται στη Βίνιανη και μετά τους αρχικούς δισταγμούς συμφωνούν στη συνεργασία.

Ενότητα και ηθικό, αποτελούν προϋποθέσεις νίκης.

Και οι δύο παράγοντες αποτελούν προϋπόθεση για την επιβίωση ενός λαού.

Και αυτό το ζούμε ως αναγκαιότητα και σήμερα, που η χώρα και ο λαός, μπορεί να μην βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση, βιώνουν, όμως, το δράμα μιας οικονομικής και αξιακής κρίσης χωρίς προηγούμενο.

Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ

Σαράντα χρόνια αργότερα, στις 17 Αυγούστου 1982 η Βουλή των Ελλήνων σε μια πανηγυρική συνεδρίαση αναγνωρίζει την Εθνική Αντίσταση.

Ο Χαρίλαος Φλωράκης χειροκροτεί τον τότε πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέου καθώς  ο τελευταίος διαβάζει την ομιλία του.

Ο πρωθυπουργός δηλώνει  πως η ενέργεια δεν θέλει να διχάσει αλλά να ενώσει και αναφέρει το ψήφισμα της αναθεωρητικής βουλής του Ιουλίου 1946 που με συντηρητική κυβέρνηση και νωπές τις μνήμες των Δεκεμβριανών δεν εξαιρεί καμιά οργάνωση διότι, τότε, ήταν νωπή ακόμη η αλήθεια.

ΤΟ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΔΙΔΑΓΜΑ

Στο Γοργοπόταμο συνέβη κάτι που διατρέχει την ελληνική ιστορία ως διαχρονική διαπίστωση αλλά που μόνο όταν τα πράγματα φτάνουν στην πιο κρίσιμη φάση τους εφαρμόζεται: όποτε υπήρξαμε ενωμένοι, αποφασισμένοι με κατάλληλη ηγεσία και συμμαχίες, βγήκαμε κερδισμένοι.

Οι ήττες μας είναι σημαδεμένες από  εσωτερικό διχασμό και απομόνωση.

Η ΑΠΟΔΟΜΗΣΗ

Η απόδοση τιμής στην ελληνική εθνική αντίσταση είναι κάτι που προϊόντος του χρόνου υποχωρεί, δυστυχώς, ως ιστορικό χρέος των νεώτερων γενεών.

Η προσπάθεια να κυριαρχήσουν αποδομητικές αντιλήψεις πιέζει τις κοινωνίες και επιχειρεί να διαμορφώσει έναν παγκόσμιο καταναλωτικό χυλό.

Αλλά, ποτέ στην παγκόσμια ιστορία ο άνθρωπος δεν έζησε χωρίς ταυτότητα.

Ένας άλλος κόσμος θα διαμορφωθεί αλλά η αίσθηση της κοινής καταγωγής και συμπόρευσης δεν θα εκλείψει.

Αυτή η φυσική ανάγκη του ανθρώπου χρειάζεται ιστορικούς συμβολισμούς.

Η Μάχη του Γοργοπόταμου και η καθιέρωση του επίσημου εορτασμού της Εθνικής Αντίστασης τους προσφέρουν.

Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ

Η Εθνική Αντίσταση ξεκίνησε από τη βάση. Από τους καθημερινούς ανθρώπους που στην αρχή αντιδρούσαν στις αδικίες που τους συνέβαιναν και προσπαθούσαν να επιβιώσουν με την καθιέρωση συσσιτίων.

Σιγά σιγά πήρε πιο συλλογική μορφή και στη συνέχεια εμφανίστηκαν οι οργανώσεις.

Πέρα από τα συσσίτια βοηθήθηκαν εβραίοι να διαφύγουν, προωθήθηκαν άνθρωποι και στρατιωτικοί στη Μέση Ανατολή, υπήρξε αντίδραση στην πολιτική επιστράτευση και στην μεταφορά ανθρώπων να εργαστούν στη Γερμανία.

Από τα μέσα, όμως, του 1942 εξελίχθηκε σε ένοπλο αγώνα στην ύπαιθρο.

Η Θεσσαλονίκη έχει και εδώ την τιμητική της.

Η πρώτη αντιστασιακή οργάνωση «Ελευθερία» ιδρύθηκε στη Θεσσαλονίκη (πρώτη στην Ευρώπη), στις 15 Μαΐου 1941, περίπου ένα μήνα μετά την κατάληψη της πόλης από τα Γερμανικά στρατεύματα.

Ακολούθησαν οι μεγάλες και γνωστές αντιστασιακές οργανώσεις  ΕΔΕΣ, ΕΑΜ, ΕΚΚΑ και άλλες μικρότερες.

Οι άνθρωποι που θυσιάστηκαν ήσαν πολλοί.

Ας τιμήσουμε σήμερα τη μνήμη τους και τον αγώνα τους.

Ας αντλήσουμε το διαχρονικό ιστορικό μήνυμα πως με ενότητα, κατάλληλη ηγεσία και διεθνείς συμμαχίες κερδίζουμε και με διχόνοια πάντα χάνουμε.

 

 

 

 

Trump tells Turkish president U.S. will stop arming Kurds in Syria

0

President Donald Trump and Turkish President Recep Tayyip Erdogan, shown in May, have agreed that the United States will stop providing arms to Kurdish fighters in Syria. (Jabin Botsford/The Washington Post)

 November 24 at 6:17 PM  The Washington Post
The Trump administration is preparing to stop supplying weapons to ethnic Kurdish fighters in Syria, the White House acknowledged Friday, a move reflecting renewed focus on furthering a political settlement to the civil war there and countering Iranian influence now that the Islamic State caliphate is largely vanquished.

Word of the policy change long sought by neighboring Turkey came Friday, not from Washington but from Ankara. Turkish Foreign Minister Mevlut Cavusoglu told reporters at a news conference that President Trump had pledged to stop arming the fighters, known as the YPG, during a phone call between Trump and his Turkish counterpart, Recep Tayyip Erdogan.

“Mr. Trump clearly stated that he had given clear instructions, and that the YPG won’t be given arms and that this nonsense should have ended a long time ago,” the Associated Press quoted Cavusoglu as saying to reporters following the call.

Initially, the administration’s national security team appeared surprised by the Turks’ announcement and uncertain what to say about it. The State Department referred questions to the White House, and hours passed with no confirmation from the National Security Council.

In late afternoon, the White House confirmed the weapons cutoff would happen, though it provided no details on timing.

Armed fighters of the People’s Protection Units, known as the YPG, gather in Kobane, Syria. The militia is made up of ethnic Kurds. (Ahmed Deeb/AFP/Getty Images)

“Consistent with our previous policy, President Trump also informed President Erdogan of pending adjustments to the military support provided to our partners on the ground in Syria, now that the battle of Raqqa is complete and we are progressing into a stabilization phase to ensure that ISIS cannot return,” the White House statement said, referring to the recent liberation of the Syrian city that had served as the Islamic State’s de facto capital.

The decision to stop arming the Kurds will remove a major source of tensionbetween the United States and Turkey, a NATO ally. But it is likely to further anger the Kurds, who already feel betrayed since the United States told them to hand over hard-won territory to the Syrian government.

Turkey has pointed to the YPG’s affiliation with the Kurdistan Workers’ Party — a Kurdish rebel group that has fought the Turkish state for decades — as evidence of its terrorist ties. The YPG, which formed amid the chaos of the Syrian civil war, has worked with U.S. forces to oust the Islamic State from key areas there.

The Obama administration began arming the Syrian Democratic Forces, which is dominated by the Kurdish YPG militia, because they were considered the most effective fighters against Islamic State militants.

The phone call between Trump and Erdogan followed a summit on Syria held this week in Sochi, Russia. It was attended by Erdogan, Russian President Vladi­mir Putin and Iranian President Hassan Rouhani. Both Russia and Iran backed the government of Syrian President Bashar al-Assad and helped Syrian forces to rout the Islamic State.

The two powers, along with Turkey, have forged an alliance that is advancing its own peace plan, in which the United States would play little role beyond being an observer. They have said U.S. troops should leave Syria now that the Islamic State’s defeat appears imminent.

So U.S. officials have said they plan to keep American troops in northern Syria — and continue working with Kurdish fighters — to pressure Assad to make concessions during peace talks brokered by the United Nations in Geneva, stalemated for three years now. “We’re not going to just walk away right now,” Defense Secretary Jim Mattis said last week.

James Jeffrey, the U.S. ambassador to Turkey from 2008 to 2010, said the decision to cease supplying weapons to the Kurds appears to reflect an evolving strategy to keep playing a productive role in Syria and weaken Iranian-backed militias and Hezbollah, both of which fought alongside Syrian forces to regain territory from the militants.

“Fighting ISIS was such a priority, we had to focus on that before other things,” he said, using a common acronym for the Islamic State. “Now as the conventional fight is over, we’re trying to come up with a bigger policy. We can’t do it without Turkey. It’s pure geography. We have to mend fences with the Turks if we want to remain in Syria.”

Η «φινλανδοποίηση» της Ελλάδας από την… Αλβανία

1

του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ.

Όσο και αν φαίνεται παράξενο, και τηρουμένων των αναλογιών, υπάρχει ένας προβληματισμός γύρω από τη «φινλανδοποίηση» της Ελλάδας από την Αλβανία.

Ενώ μετά το 1989 τα πράγματα με την Αλβανία έδειχναν να εξελίσσονται διαφορετικά, και εκεί που επί κομμουνιστικής δικτατορίας οι Έλληνες της μειονότητας θεωρούνταν περιθωριακοί αναδείχθηκαν σε ελκυστικό είδος με τη μεταπολίτευση, η συνέχεια έφερε την Ελλάδα σε δύσκολη θέση.

Οι προκαταλήψεις είναι βαθιές και η σύγχρονη αναφορά τους ίσως βρίσκεται στα χρόνια της δημιουργίας του αλβανικού κράτους για τα όρια του οποίου οι δύο λαοί διαφώνησαν και ήρθαν σε αντιπαράθεση.

Ωστόσο, εκείνο που έχει σημασία είναι η αδυναμία της σύγχρονης Ελλάδας να διαχειριστεί, μετά το 1989, τους γείτονές της, παρόλο που γνώριζε ότι οι βαλκανικοί λαοί με την επικράτηση των κομμουνιστικών καθεστώτων δεν παρακολούθησαν τις Δυτικές αντιλήψεις στην εξέλιξη της έννοιας του κράτους έθνους.

Η έννοια αυτή στη Δύση εξακολουθεί να υπάρχει, με σαφείς διαφοροποιήσεις όμως από αυτό που είχε ως περιεχόμενο, ακόμη και στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου.

Την πρώτη κρυολουσία η ελληνική εξωτερική πολιτική πρέπει να την υπέστη κατά την επίσκεψη Μητσοτάκη στα Τίρανα, το 1991, όταν ξαφνικά και ενώ ο τότε Έλληνας πρωθυπουργός διεξήγε συνομιλίες με τον ομόλογό του, ο εκπρόσωπος της αλβανικής κυβέρνησης έθεσε στους δημοσιογράφους θέμα τσάμηδων.

Πρόεδρος της χώρας ήταν ακόμη ο κομμουνιστής ηγέτης Ραμίζ Αλία, και το γεγονός –για όσους είχαν γνώση του θέματος– προκάλεσε έκπληξη, διότι οι κομμουνιστές ήσαν καχύποπτοι απέναντι στους τσάμηδες τους οποίους θεωρούσαν συνεργάτες του φασισμού.

Μπορεί –και είναι εύλογο– σε ατομικό επίπεδο οι τσάμηδες να εγείρουν οικονομικές αξιώσεις απέναντι στο ελληνικό κράτος, αλλά η αποδοχή και καλλιέργεια των αιτημάτων τους από τις εκάστοτε αλβανικές κυβερνήσεις αποσκοπούσε και αποσκοπεί στο να διευρύνει την ατζέντα των διαφορών.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, προφανώς και με παραγγελία των φιλελεύθερων ευρωπαϊκών και αμερικανικών κύκλων, βοήθησε τον Σαλί Μπερίσα στη διεκδίκηση της εξουσίας, αλλά το νέο αλβανικό πολιτικό αστέρι ταλαιπώρησε τα μέγιστα τις ελληνοαλβανικές σχέσεις.

Λίγο-πολύ η πολιτική εξέλιξη κατέγραψε ήπιες ελληνοαλβανικές σχέσεις με κυβερνήσεις σοσιαλιστών και έντονες με κυβερνήσεις Μπερίσα, ώσπου ήρθε ο σοσιαλιστής Έντι Ράμα και ανέτρεψε τις ισορροπίες.

Το χαρακτηριστικό του Ράμα –πέραν της φιλοδοξίας και εξουσιομανίας του– είναι ότι θέλει να πλουτίσει και έχει προσδεθεί στο άρμα Ερντογάν. Οι σχέσεις τους δεν είναι μόνο πολιτικές, αλλά έχουν και παρεξηγήσιμες διαστάσεις. Οι μέρες θα δείξουν αν το διαφαινόμενο τέλος του Ερντογάν θα συμπαρασύρει και τον Ράμα – κυρίως προσωπικά.

Ωστόσο θα ήταν λάθος η μονοδιάστατη προσέγγιση των ελληνοαλβανικών σχέσεων ως αποτέλεσμα των προσωπικών επιλογών των ηγετών τους.

Οι Αλβανοί, κυρίως από το Κοσσυφοπέδιο αλλά και από την αλβανική χώρα, έχουν καταφέρει να αναπτύξουν ένα σημαντικό λόμπι στις ΗΠΑ το οποίο ενεργοποίησε τον αμερικανικό παράγοντα στο θέμα της απόσχισης του Κοσσυφοπεδίου.

Μπορεί η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και η διαμόρφωση του σλοβενικού, του κροατικού, ακόμη και του βοσνιακού κράτους να εξυπηρετούσαν τον διεθνή παράγοντα, το Κοσσυφοπέδιο όμως δεν έδειχνε να προκαλεί ανάλογο ενδιαφέρον. Από γεωπολιτικής απόψεως δεν είναι σαφές γιατί η Δύση διακινδύνευσε έναν πόλεμο και τις σχέσεις της με τη Σερβία για την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου. Η διακύβευση ήταν μεγάλη για να αποδοθεί στις καλές σχέσεις Ολμπράιτ-Θάτσι.

Η άλλη παράμετρος που ευνόησε –και ως έναν βαθμό εξακολουθεί να ευνοεί– την αλβανική πολιτική ήταν και είναι η ετοιμότητά της να ρευστοποιήσει, ακόμη και με τρομοκρατικές ομάδες, τα βαλκάνια. Και αυτή η απειλή καλλιεργεί μια ανησυχία σε πιο σταθερές βαλκανικές δημοκρατίες, που δεν είναι διατεθειμένες να ακολουθήσουν σκληρή αντιπαράθεση.

Μια τρίτη παράμετρος που ευνοεί τα Τίρανα απέναντι της Αθήνας είναι ότι σε μεγάλο μέρος της αλβανικής κοινωνίας υπάρχουν έντονες προκαταλήψεις κατά των Ελλήνων που όχι μόνο δεν αίρονται με ό,τι και αν κάνει η ελληνική πλευρά, αλλά ενεργοποιούνται και εύκολα.

Είναι προσφιλής η τακτική των Αλβανών ηγετών να ενεργοποιούν τα ανθελληνικά αντανακλαστικά των πολιτών τους όταν έρχονται σε δύσκολη θέση στη Βουλή της χώρας τους, ακόμη και σε άσχετο με την Ελλάδα θέμα.

Ακόμη και η πληθώρα Αλβανών, εγκληματικών στοιχείων του κοινού ποινικού κώδικα που δρουν στον ελλαδικό χώρο, είναι παράμετρος που δρα στην φινλανδοποίηση της Ελλάδας. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση της δολοφονίας Ζαφειρόπουλου. Και οι ηθικοί και οι φυσικοί αυτουργοί ήσαν Αλβανοί.

Αλλά δεν είναι μόνο αυτά τα αγοραία στοιχεία που «φινλανδοποιούν» την Ελλάδα.

Η επίθεση Ράμα κατά της ελληνικής μειονότητας, κυρίως στη Χιμάρα, και η αδυναμία της ελληνικής κυβέρνησης να την υποστηρίξει, ενισχύει αυτήν την αντίληψη.

Φαίνεται όμως πως υπάρχει και επεξεργασμένο αλβανικό σχέδιο για την άμυνα των Τιράνων σε περίπτωση επίκλησης των ευρωπαϊκών δεσμεύσεων της γειτονικής χώρας. Δεν είναι χωρίς βάση η αλβανική δήλωση πως η Ελλάδα δεν θα τολμήσει να θέσει εμπόδια στην ευρωπαϊκή πορεία των Τιράνων, μετά τις επιφυλάξεις των Αθηνών έναντι των Σκοπίων, λόγω της ονομασίας – δήλωση που αποκαλύπτει την προσπάθεια της γειτονικής χώρας να αναζητήσει ευρωπαϊκά ερείσματα και συμμάχους στη λογική ότι η Ελλάδα είναι προβληματική χώρα.

Βεβαίως θα υπάρξει αντίδραση από ελληνικής πλευράς, αλλά το θέμα της «φινλανδοποίησης», με τους περιορισμούς και τις αναλογίες που αναφέραμε, αναδεικνύεται εκ των πραγμάτων.

Φαίνεται, λοιπόν, πως η Αθήνα τα χρόνια μετά το 1989 αδράνησε να διαμορφώσει μια συνολική και συνεκτική βαλκανική πολιτική την οποία να υποστηρίξει με συνέπεια και, βεβαίως, με τις αναγκαίες προσαρμογές, προϊόντος του χρόνου.

Οι έννοιες της ήπιας ή σκληρής ισχύος ή του συνδυασμού τους ήσαν άγνωστες, και πάντως δεν χρησιμοποιήθηκαν όταν και όπως έπρεπε. Παρόλο που οικονομικά η Ελλάδα είχε μια σημαντική παρουσία στη γειτονική χώρα και ένα μεγάλο μέρος Αλβανών κατάφερε να επιβιώσει λόγω της παρουσίας του στην Ελλάδα –αρκετοί, μάλιστα, και να πλουτίσουν–, το γεγονός έμεινε ανεκμετάλλευτο. Ο λεπτός τρόπος αξιοποίησης αυτής της αλβανικής παρουσίας δεν χρησιμοποιήθηκε. Αντιθέτως, είδαμε ακραίες καταστάσεις που επιδείνωσαν, αντί να αξιοποιήσουν τον παράγοντα αυτό.

Η ήπια πολιτική προϋποθέτει και ενεργοποίηση στο ιδεολογικό πεδίο. Και εδώ, παρόλο που υπήρξαν, δεν αξιοποιήθηκαν ευκαιρίες είτε με τη δημιουργία δεξαμενών σκέψης είτε με την αξιοποίηση των υπαρχουσών, είτε με μέσα ενημέρωσης που θα δραστηριοποιούνταν στη γειτονική χώρα με σεβασμό στις ιδιαιτερότητές της, αλλά ταυτόχρονα της καλλιέργειας μιας συμπάθειας προς τον ελληνισμό.

Το συμπέρασμα όλων αυτών είναι πως η πολιτική δεν μπορεί να ασκείται μόνο σε επίπεδο κρατών.

Υπάρχουν πολλές παράμετροι που θα πρέπει να αξιοποιηθούν. Καιρός είναι για μια ριζική αναθεώρηση της ελληνικής βαλκανικής πολιτικής. Το χαρτί της ΕΕ είναι ισχυρό αλλά δεν φτάνει. Οι εξελίξεις θα είναι ραγδαίες και όποιος δεν καταφέρει να προσαρμοστεί θα διακινδυνέψει πολλά.