Ο Αλέξης Παπαχελάς με την συνέντευξη που πήρε στο παλάτι του Ταγίπ Ερντογάν έδωσε την μεγαλύτερη βοήθεια στην ελληνική κυβέρνηση αποκαλύπτοντας με μεγάλη καθαρότητα το σύνολο της τουρκικής ατζέντας στις σχέσεις με την Ελλάδα.
Στην σημαντική όμως ερώτησή του για το Αιγαίο, ο Παπαχελάς είχε την δυνατότητα να αναφερθεί και στην ΑΟΖ, αλλά δεν το έπραξε. Είπε: «Εάν είχατε εσείς μια ιδεατή λύση για το Αιγαίο πως θα έμοιαζε, με τι θα έμοιαζε;», και ο Ερντογάν απάντησε: «Στο Αιγαίο υπάρχουν αποστάσεις μεταξύ των νησιών που είναι αρκετά προβληματικές και θεωρώ ότι αυτά τα προβλήματα μπορούν εύκολα να ξεπεραστούν, Έχουμε θέματα στην οριοθέτηση του εναερίου χώρου και των θαλάσσιων συνόρων και στον καθορισμό της υφαλοκρηπίδας και νομίζω ότι υπάρχουν τα συγκεκριμένα θέματα που μπορούν εύκολα να ξεπεραστούν……… Το θέμα της οριοθέτησης των χωρικών υδάτων είναι πολύ σημαντικό σε αυτή τη φάση και εάν μπορέσουμε να ξεπεράσουμε τις προκλήσεις, νομίζω ότι θα έχουμε αντιμετωπίσει την διαδικασία για πάντα.»
Πάντως, εάν κάποιος που άκουγε τον Ερντογάν για πρώτη φορά, παρακολουθώντας την συνέντευξή του θα έφευγε με την εντύπωση ότι ήταν ένας ηγέτης υψηλού επιπέδου, με σημαντικά προσόντα και άριστα προετοιμασμένος.
Η ελληνική πολιτική ηγεσία, που παρακολούθησε την μεγάλη δημοσιογραφική επιτυχία του Αλέξη Παπαχελά, κατάλαβε ότι έπρεπε να παρουσιαστεί ακόμα καλύτερα και φαίνεται ότι τα κατάφερε. Βέβαια, έπαιξε από την αρχή στο γήπεδο του Ερντογάν γνωρίζοντας ότι η Συνθήκη της Λωζάνης έπρεπε να προφυλαχτεί σαν κόρη οφθαλμού και η παρέμβαση του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας ήταν καθοριστική. Αξίζει να αναφέρουμε εδώ το σχόλιο της αυστριακής Der Standard: «Ο Τούρκος Πρόεδρος καταλαμβάνει από μόνος του το μεγαλύτερο μέρος του λευκού καναπέ στην έδρα του Έλληνα οικοδεσπότη.
Ο Προκόπης Παυλόπουλος κάθεται στη δεξιά γωνία του καναπέ. Ωστόσο η γλώσσα του σώματος απατά. Ο 67χρονος Έλληνας με τα άσπρα μαλλιά λογομαχεί απροσδόκητα έντονα με τον καλεσμένο από την Τουρκία.»
Ο ελληνικός λαός πρέπει να αισθάνεται υπερήφανος για τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας όταν είπε στον Ερντογάν: «Το θεμέλιο της φιλίας μας δεν είναι άλλο από τη Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία καθορίζει τα σύνορα και την κυριαρχία της Ελλάδας και της ΕΕ και είναι για εμάς αδιαπραγμάτευτη. Δε χρειάζεται αναθεώρηση ούτε επικαιροποίηση. Καλύπτει απολύτως τα ζητήματα και δεν αφήνει περιθώριο για γκρίζες ζώνες, όπως για τις μειονότητες, στη θρησκευτική μουσουλμανική μειονότητα»
Ο δημοσιογράφος Μιχάλης Ιγνατίου με αυτό το σχόλιο συνόψισε, με ακρίβεια, το διήμερο της επίσκεψης του Τούρκου προέδρου στην πατρίδα μας: «Η ελληνική ηγεσία έδωσε την ευκαιρία στον Ερντογάν να παίξει το ισλαμικό παιγνίδι του επί ελληνικού εδάφους. Δεν έπρεπε… Την ίδια στιγμή, και πέραν κάθε αμφιβολίας, αναγνωρίζω ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο Πρωθυπουργός στάθηκαν άξια προστατεύοντας και προβάλλοντας τις ελληνικές εθνικές θέσεις. Είναι θέσεις ορθές αυτές που εξέφρασαν, εθνικές και πατριωτικές, όχι εθνικιστικές. Η Ελλάδα δεν απειλεί κανένα, και δεν ζητά τίποτα από αυτά που χάθηκαν στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Δεν δέχεται την αλλαγή συνόρων, κάτι όμως που επιδιώκει η Τουρκία.»
Αλλά ξαφνικά, out of the blue, όπως θα έλεγε και ο ίδιος, πετάχτηκε ο γιός του Ανδρέα Παπανδρέου και με ύφος μεγάλου διπλωμάτη άσκησε κριτική στους χειρισμούς του Προκόπη Παυλόπουλου κατά την συνάντησή του με τον Ρετζέπ Ερντογάν λέγοντας: «Οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις, απαιτούν στρατηγική, σοβαρούς χειρισμούς και κυρίως, όχι αυτοσχεδιασμούς που μπορούν να βλάψουν τα εθνικά μας θέματα».
Ξεχνά ο γιός του μεγάλου Ανδρέα ότι πολέμησε την ΑΟΖ του άλλου μεγάλου Τάσσου Παπαδόπουλου και ζήτησε από την Κύπρο να μη κάνει την σωστή οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Αίγυπτο για να μη ενοχλήσει την Τουρκία.
Η επιστροφή της Υφαλοκρηπίδας
Φαίνεται, δυστυχώς, ότι επανέρχονται τα σενάρια μυστικής διπλωματίας μεταξύ Αθήνας- Άγκυρας, που μας ταλαιπώρησαν τρεις δεκαετίες τώρα, για την υφαλοκρηπίδα. Έχουμε κάνει διερευνητικές επαφές από το 2002, δηλαδή για πάνω από 15 χρόνια και παραπάνω από 60 γύρους. Δηλαδή πόσους άλλους γύρους να κάνουμε; Αυτή η ελληνική διαπραγματευτική ομάδα θα αρχίσει πάλι το τροπάριο της υφαλοκρηπίδας αντί να επιμείνει ότι ήρθε η ώρα η Ελλάδα να ανακηρύξει την ΑΟΖ και να την οριοθετήσει με την Κύπρο και την Αίγυπτο.
Δεν γνωρίζω τι διημείφθη στην κλειστή συνάντηση του Ερντογάν με τον Τσίπρα, αλλά χάσαμε άλλη μία ευκαιρία να θέσουμε δημόσια το θέμα της ΑΟΖ. Θα ήταν όντως πολύ τραγικό, εάν δεν συζητήθηκαν τα δυο μεγάλα θέματα για μας που καλύπτονται πλήρως από το UNCLOS, δηλαδή τα χωρικά ύδατα 12 ν.μ. (είμαστε το μόνο κράτος που διαθέτει 6 ν.μ.) και η ΑΟΖ.
Βέβαια πρέπει να λάβουμε υπόψη και την δημιουργική ασάφεια της πρώτης φοράς αριστεράς, διότι συνέβη κάτι πολύ παράξενο τρεις ημέρες πριν την άφιξη του τούρκου προέδρου στην Αθήνα. Ο Υπουργός Ενέργειας Γιώργος Σταθάκης σε ερώτηση, πού βρίσκεται το ζήτημα της οριοθέτησης της ΑΟΖ της Ελλάδας με την Κύπρο και την Αίγυπτο, απάντησε: «Η οριστική και τελική οριοθέτηση των ΑΟΖ είναι επιβεβλημένη και νομίζω θα προχωρήσουμε πολύ σύντομα. Είναι μικρές κατά τη γνώμη μου οι διαφορές και σίγουρα μπορούμε να ολοκληρώσουμε την οριοθέτηση πολύ σύντομα».
Αλλά η κυβέρνηση φαίνεται να λέει άλλα πράγματα. Με ένα non paper που διακινεί το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να οριοθετήσει τις σχέσεις με την Τουρκία μετά τα όσα «καταιγιστικά» καταγράφηκαν την πρώτη ημέρα επίσκεψης του Ερντογάν στην Αθήνα.
Στο πλαίσιο αυτό μια παράγραφος του non paper αναφέρει: Συμφωνήθηκε η – υπό την υψηλή εποπτεία των δύο ηγετών – επανέναρξη των συνομιλιών ΜΟΕΑ (με ενεργή συμμετοχή της στρατιωτικής ηγεσίας και της υπηρεσιακής ηγεσίας του ΥΠΕΞ) και η επανέναρξη των διερευνητικών συνομιλιών για την υφαλοκρηπίδα. Η μας δουλεύουν ή δεν γνωρίζουν τι κάνουν.
Επίλογος
Η Τουρκία με επιθετικότητα και ασύστολο θράσος συνεχίζει για 43 χρόνια (όσο και η ηλικία του Πρωθυπουργού) μια επιθετική και επεκτατική πολιτική στο Αιγαίο και τα τελευταία χρόνια και στο σύμπλεγμα του Καστελόριζου, προβάλλοντας συνεχώς διεκδικήσεις, χωρίς να βασίζεται σε διεθνείς συνθήκες και παραβιάζοντας όλους τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.
Όπως αναφέρει ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Οικονομίδης, που υπήρξε Διευθυντής της Ειδικής Νομικής Υπηρεσίας του ΥΠΕΞ: «Η επεκτατική συμπεριφορά της Τουρκίας, η οποία εμφανώς δεν συνάδει με την σύγχρονη εποχή, στηρίζεται κυρίως σε τρεις παράγοντες: – στην ισχύ έναντι της χώρας μας, – στην αδυναμία του διεθνούς συστήματος να επιβάλει την εφαρμογή των διεθνών κανόνων και – στην αδιαφορία των Μεγάλων Δυνάμεων, οι οποίες εξακολουθούν πάντοτε να τοποθετούν το ατομικό τους συμφέρον υπεράνω του γενικού συμφέροντος της διεθνούς κοινότητας ως συνόλου.
Από την άλλη πλευρά, η χώρα μας, χωρίς σχέδιο και προγραμματισμό, δεν μπορεί παρά να ακολουθεί αμυντική πολιτική, πολλές φορές πυροσβεστικού χαρακτήρα. Μόνιμο χαρακτηριστικό της είναι η ατολμία με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ασκήσει νόμιμα δικαιώματα που της παρέχει το διεθνές δίκαιο και μερικές φορές και η υποχωρητικότητα.»
Οι αυξανόμενες τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο Πέλαγος, τα σενάρια μυστικής διπλωματίας μεταξύ Αθήνας- Άγκυρας, που φαίνεται ότι τώρα επανέρχονται, και η εγκληματική αμέλεια των ελληνικών κυβερνήσεων να ανακηρύξουν μια Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) θέτουν σε κίνδυνο τα εθνικά κυριαρχικά μας δικαιώματα σε μια περίοδο που η Ελλάδα εμφανίζεται τρωτή απέναντι σε διεθνείς πιέσεις.
Πολλοί αναλυτές είχαν θεωρήσει ότι ο μεγάλος χαμένος των τελευταίων προεδρικών και βουλευτικών γαλλικών εκλογών του 2017 ήταν το Σοσιαλιστικό Κόμμα, το οποίο βέβαια έπαθε πανωλεθρία. «Ήταν όμως αναμενόμενη από όλους, μετά από την θεωρηθείσα αποτυχημένη πενταετία του Ολάντ. Όταν όμως οι πάντες προέβλεπαν τη νίκη δια περιπάτου του François Fillon, μετά την αναπάντεχη επικράτησή του στις ενδοπαραταξιακές εκλογές των Ρεπουμπλικάνων, πώς θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε τελικά την ήττα τους σήμερα ; Μήπως εκατόμβη ;», έγραφα στο άρθρο μου στις Ανιχνεύσεις στις 29-6-2017 : http://www.anixneuseis.gr/?p=170369
‘Εκτοτε, 5,5 μήνες μετά, σε ποια κατάσταση βρίσκονται οι Ρεπουμπλικάνοι; Ανέκαμψαν ή όχι ; Θα έχουν
ενδοπαραταξιακές εκλογές στις 10 και 17 Δεκεμβρίου 2017 για την ανάδειξη του νέου Προέδρου τους. Είναι διασπασμένοι στους «Εποικοδομητικούς», που σχεδόν όλοι προσχώρησαν στο κόμμα του Μακρόν αυξάνοντας τις έδρες του στην Εθνοσυνέλευση και διαγράφτηκαν από τους σκληρούς. Οι τελευταίοι, με μπροστάρη τον Laurant Wauquiez (εκ δεξιών στη φώτο), νυν αιρετό Περιφερειάρχη και υποστηριζόμενο ανοιχτά αύριο στην τελευταία προεκλογική συγκέντρωσή του στη Λυών από τον Nicolas Sarkozy, επιχειρούν να επανα-συγκροτήσουν τον ιστορικό πολιτικό τους χώρο με ανοίγματα προς τους ψηφοφόρους της ακροδεξιάς Marine Le Pin. Πώς ; Με αντιευρωπαϊσμό στη ρητορική τους και με στοιχεία τονισμού της γαλλικής ταυτότητας και ασφάλειας. Η Le Pin, από την πλευρά της και με τα δικά της μετεκλογικά αδιέξοδα, θέλοντας και αυτή να προσεταιριστεί μερίδα των Ρεπουμπλικάνων ψηφοφόρων, τους κάνει ανοίγματα. Μάλιστα τελευταία κάλεσε ανοιχτά τον Laurant Wauquiez για πολιτική συνεργασία, κάτι που πάρα πολλοί στο χώρο των Ρεπουμπλικάνων θα το θεωρούσαν «ως έγκλημα καθοσιώσεως». Με άλλα λόγια, μην τολμήσει να το επιδιώξει ο Laurant Wauquiez. Τα γαλλικά μέσα ενημέρωσης θεωρούν δεδομένη την επικράτηση του 42 ετών Laurant Wauquiez στις εν λόγω εκλογές, ίσως και από τον προβλεπόμενο 1ο Γύρο. Δηλαδή να ψηφιστεί την προσεχή Κυριακή από το 50%, συν 1 τουλάχιστον, των αναμενόμενων να ψηφίσουν μελών, ταμειακώς ταχτοποιημένων, 50.000 ατόμων περίπου. Στο γαλλικό κανάλι France24 και σε απογευματινή πολιτική εκπομπή στις 7-12-2017 αναφέρθηκε το εξής εύρημα από τα μη έγκυρα κοινωνικά δίκτυα : 78% Laurant Wauquiez, 12% Florence Portelli και 10% Maël de Calan. Προσωπικά δεν θα μπορούσα να αμφισβητήσω αυτήν την πρόβλεψη όλων σχεδόν των γαλλικών ΜΜΕ. Όμως υπενθυμίζω πως έπεσαν τραγικά έξω αρχές του 2017 στην προηγηθείσα πρόβλεψή τους, όταν υποψήφιοι για το προεδρικό χρίσμα ήταν 7. Τότε οι κυρίαρχες προβλέψεις έδιναν τον François Fillon στην 3η θέση και ήρθε 1ος με καθαρή διαφορά από τον 2οAlain Juppé και τον 3ο Nicolas Sarkozy! Συνεπώς οφείλω να κρατήσω τις επιφυλάξεις μου για λόγους σοβαρότητας τουλάχιστον μέχρι τις 10 Δεκεμβρίου.
Ποιοι είναι όμως οι άλλοι συνυποψήφιοι του Laurant Wauquier ; Πατρονάρονται και αυτοί μήπως από άλλους Βαρόνους του κόμματος των Ρεπουμπλικάνων ; ‘Η είναι αυτόφωτοι ;
Ατυχώς για το παρόν και το μέλλον της παράταξης των Ρεπουμπλικάνων οι Βαρονίες καλά κρατούν.
Ο Maël de Calan (ο εκ δεξιών της φώτο) είναι μια άλλη τέτοια περίπτωση. Υποστηρίζεται ανοιχτά και αυτός από τον Δήμαρχο του Bordeaux και πρώην Πρωθυπουργό Alain Juppé (ο εξ αριστερών της φώτο), όπως έγραψε στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Le journal dedimanche, ο δημοσιογράφος Arnaud Focraud στις 5-12-2017. Μάλιστα ο Alain Juppé φαίνεται να είναι υποστηρικτής της εποικοδομητικής αντιπολίτευσης απέναντι στην κυβέρνηση του Μακρόν στην οποία επικεφαλής είναι ένας πρώην στενός συνεργάτης του, ο Edouard Philippe. Τον οποίο μάλιστα δεν διέγραψαν οι σκληροί Ρεπουμπλικάνοι, ενώ διέγραψαν όλους όσους συνεργάστηκαν και συνεργάζονται με την κυβέρνηση ! Επί πλέον ο Alain Juppé διερωτήθηκε πρόσφατα γιατί δεν θα μπορούσε η παράταξή του να κατέβει με κοινό ψηφοδέλτιο με το κόμμα της «Δημοκρατίας Εμπρός» στις ευρωεκλογές του 2019 ;
Σύμφωνα με τη δημοσιογράφο Vivien Vergnaud της ηλεκτρονικής έκδοσης της Le journal de dimanche στις 12-10-2017, τρεις υποψηφιότητες είχαν κατατεθεί εγκαίρως μέχρι την καταληκτική ημερομηνία κατάθεσης υποψηφιοτήτων. Πλην του Laurent Wauquiez και του Mael Calan, υποψηφιότητα κατέθεσε επίσης και η Florence Portelli οι οποίοι κατάφεραν να συγκεντρώσουν τις προαπαιτούμενες υπογραφές των μελών. Δηλαδή το ένα εκατοστό του συνολικού αριθμού των μελών μέχρι τότε και των 13 τουλάχιστον βουλευτών (5% των εθνικών βουλευτών, των ευρωβουλευτών και των γερουσιαστών των Ρεπουμπλικάνων) που απαιτούνται για μια τέτοια υποψηφιότητα.
Αναφορικά λοιπόν με την 3η υποψηφιότητα κι εδώ διακρίνουμε μια άλλη βαρονία. Η Florence Portelli, δήμαρχος του Taverny (περιοχή Val d’Oise), ήταν πρώην εκπρόσωπος του Fillon στις προεδρικές εκλογές. Συγκέντρωσε την υπογραφή περισσότερων από 5.000 μελών και 16 βουλευτών. «Είμαι ακτιβίστρια» δήλωσε «και απλώς εκνευρίζομαι από την κατάσταση του κόμματός μου και η οποία μαίνεται εδώ και πολύ καιρό». Την υποψηφιότητά της υποστηρίζει ανοιχτά και η μετριοπαθής δεξιά Περιφερειάρχης Παρισίων Valérie Pécresse.
Συμπερασματικά :
@ αυτόφωτος υποψήφιος για την προεδρία του κόμματος των Ρεπουμπλικάνων δεν υπάρχει. Και οι τρεις πατρονάρονται από τους πρώην ενδοκομματικούς αντιπάλους Juppé, Sarkozy και Fillon ή από τα περιβάλλοντά τους.
@ το εν λόγω κόμμα έχει σήμερα πρόβλημα σύγχυσης και ακολουθητέας γραμμής : να συνεργάζεται με την κυβέρνηση και να ψηφίζει τα μεταρρυθμιστικά της νομοσχέδια, όταν αυτά συγκλίνουν με τις δικές του αρχές ή να την αντιπολιτεύεται ούτως ή άλλως μετωπικά ; Ακόμα και όταν βλέπει στις δημοσκοπήσεις ότι μεγάλη μερίδα των νουνεχών Ρεπουμπλικάνων στοιχίζεται πίσω από τον Μακρόν ;
Σημερινή δημοσκόπηση δίνει 50% θετική γνώμη των Γάλλων στον Μακρόν και 48% αρνητική. Πολλές από τις θετικές γνώμες είναι Δεξιές !
Prime Minister Alexis Tsipras of Greece, right, and President Recep Tayyip Erdogan of Turkey gave a joint news conference in Athens on Thursday.CreditAlexandros Vlachos/European Pressphoto Agency
Recep Tayyip Erdogan became the first Turkish president to visit Greece in 65 years when he arrived on Thursday and met with the Greek prime minister and president.
He immediately affronted his hosts by raising the prospect of changes to the treaty that defines their borders. On Friday, he repeated the same comments in Thrace, in northeastern Greece, home to the country’s Muslim minority, which Turkey has long referred to as a Turkish minority.
In a conciliatory gesture to his Greek hosts, Mr. Erdogan acknowledged for the first time the tiny Pomak minority as a Muslim community separate from those of Turkish origin.
“You have been fighting for survival, and I congratulate you for this,” Mr. Erdogan said in an impromptu speech, adding that the region was “a bridge between two neighbors.”
The last president of Turkey to visit Greece, Celal Bayar in 1952, promotedthe stabilization of borders. Mr. Erdogan had twice visited Greece as a prime minister, but this was his first visit as a newly empowered president, and it came at a time of increasing diplomatic isolation for Turkey.
So how did we get here?
Why is a Turkish president visiting now?
Mr. Erdogan’s visit on Thursday is the first by a Turkish head of state since “the honeymoon period of Greek-Turkish relations that spanned from the 1930s to the early 1950s,” Soner Cagaptay, the director of the Turkish research program at the Washington Institute, said in a telephone interview.
However, Mr. Erdogan’s position as president, which was consolidated in a referendum in April, is substantially different from that of his predecessors. Previous Turkish presidents were symbolically important, but they did not enjoy the executive powers that Mr. Erdogan now does.
“No president before him had the power to drive foreign policy, none of them,” Fadi Hakura, the manager of the Turkey project at Chatham House, a think tank based in London, said in a telephone interview.
The significance of Mr. Erdogan’s visit also lies in its timing: He reached out to a historically antagonistic neighbor at a moment when he finds himself and Turkey isolated abroad.
“Mr. Erdogan needs a P.R. success story to break Turkey’s diplomatic isolation. He needs a photo opportunity with a country that is a member of NATO and the European Union,” Thanos Dokos, the director of Eliamep, an Athens-based think tank, said in a telephone interview.
Other experts suggested that Mr. Erdogan was reaching out to the Balkan countries, after failing in a plan to render Turkey a significant player in the Middle East.
“He is looking for greatness for Turkey. He wants to make Turkey great again, he wants to make it a star country, which is why he is now directing his attention to the Balkans,” said Mr. Cagaptay, who recently wrote a book on Mr. Erdogan titled “The New Sultan: Erdogan and the Crisis of Modern Turkey.”
Photo
Turkish tanks rolling past piles of pillaged goods in Istanbul after anti-Greek riots in 1955.CreditAssociated Press
How has Greece and Turkey’s relationship changed?
In the 65 years since Turkey’s last president visited Greece, tensions have peaked several times.
In September 1955, Turkish nationalists targeted the Greek minority in Istanbul, after news of a dynamite explosion near the Turkish consulate in Thessaloniki, a city in northern Greece.
“Tens of thousands of young Turks roamed through the city, smashing Greek store windows, wrecking store interiors and overturning automobiles,” read a front-page article in The Times in 1955.
Relations between Greece and Turkey dramatically deteriorated after the Turkish invasion of Cyprus in July 1974, which came a few days after a Greek-Cypriot guerrilla group had overthrown Archbishop Makarios, the island’s longtime leader. Turkish officials had feared a Cypriot union with Greece, whose military government at the time had backed the coup. About 160,000 Greek Cypriots were displaced in the crisis.
“Big earthquakes took place in both countries at the same time, humanitarian help was offered and the respective societies worked together,” Mr. Hakura said. Turkish and Greek foreign ministers saw an opportunity for reconciliation, the so-called “earthquake diplomacy.”
In the aftermath, there was a dramatic improvement in relations.
Photo
These sandbags separate off a Turkish-controlled district in Nicosia, Cyprus.CreditJared Moossy for The New York Times
Does this visit matter?
With Greece and Turkey still at odds on many important issues, “it’s a breath of fresh air in Greek-Turkish ties that they’re currently reaching out to each other,” said Mr. Cagaptay.
These issues include migration, the Cyprus dispute, Turkey’s stalled accession process for European Union membership — Greece supports moving the process on — and the airspace and Aegean disputes that have been plaguing their relationship for years.
“The two countries could do so much if they worked closer together. There is untapped financial potential,” Mr. Cagaptay suggested.
Any progress is fragile, given the longstanding animosity between the two countries. That was amply demonstrated when Mr. Erdogan raised the prospect of an “update” of the 1923 Treaty of Lausanne, which defined Turkey’s borders with its neighbors.
The notion did not go down well with his Greek hosts.
“I don’t think that Greece has carefully thought about what an ‘update’ of the Lausanne treaty would mean for the country, as it does not consider this to be a matter for deliberation,” Dimitrios Triantaphyllou, an associate professor of international relations at Kadir Has University in Istanbul, said in a telephone interview.
But Mr. Erdogan’s words were most likely intended for domestic consumption in Turkey, he said.
“He is an international leader always talking to a national audience,” Mr. Triantaphyllou said. “He’s interested in demonstrating that Turkey is a key player for stabilization, that it should be respected and that it’s in control.”
Του Κωνσταντίνου Λουκόπουλου Παρασκευή 08 Δεκεμβρίου 2017 liberal.gr
Χθες δυστυχώς ήταν μία οδυνηρή ημέρα για την Χώρα! Ο Πρόεδρος της Τουρκίας κ. Recep Tayyip Erdogan, επισκεπτόμενος επίσημα την Αθήνα μετά από πρόσκληση του Έλληνα ομολόγου του κ. Προκόπη Παυλόπουλου, έκανε αναντίρρητα ανέξοδη προβολή ισχύος και έδειξε πως ακριβώς αντιλαμβάνεται τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, διαλύοντας και τις τελευταίες ευφραντικές φαντασιώσεις που είχαν κάποιοι κυβερνώντες και οπωσδήποτε αρκετοί καλοπροαίρετοι συμπατριώτες μας.
Πολλοί είχαμε εκφράσει επιφυλάξεις και έντονο προβληματισμό για την σκοπιμότητα της επίσκεψης στην παρούσα συγκυρία για τους λόγους που έχουν ήδη αναλυθεί. Δυστυχώς επιβεβαιώθηκαμε. Προσκαλέσαμε με ελαφρότητα και προχειρότητα έναν δύστροπο και αναθεωρητικό γείτονα που εφαρμόζει σε βάρος της χώρας μας μία έντονη αναθεωρητική πολιτική και «κραδαίνει» την απειλή πολέμου (casus beli) προσθέτοντας συνεχώς θέματα στην ατζέντα των ήδη προβληματικών Ε/Τ λόγω αυτής της αναθεωρητικής πολιτικής του.
Τα όσα είπε χθες ο κ. Erdogan είναι πλέον γνωστά στον αναγνώστη μας, τα άκουσε στα ραδιόφωνα και στις τηλεοράσεις, τα διάβαζε στις ειδησεογραφικές ιστοσελίδες. Σε καμία περίπτωση όμως δεν συνιστούσαν … παραλήρημα όπως ατυχώς από κάποιους χαρακτηρίστηκαν. Ήταν απόψεις πολύ καλά μελετημένες και δομημένες! Αν ο κ. Κοτζιάς συνεχίζει να τις αποκαλεί απλά «νευρικότητα» συνεχίζει να εκτίθεται.
Ο Τούρκος Πρόεδρος μας έδωσε την εντύπωση ότι όσο διαπίστωνε την παραλυτική αμηχανία των συνομιλητών του, τόσο πιο πολύ «το διασκέδαζε» και τόσο πιο πολύ προχωρούσε στην επιθυμητή για αυτόν διαμόρφωση του πλαισίου των διμερών σχέσεων. Κατά πάγια διπλωματική τακτική το περιεχόμενο των συζητήσεων σε τέτοιου είδους επισκέψεις έχει προσυμφωνηθεί, ακόμα και σε μεγάλο βαθμό οι βασικές δηλώσεις της κοινής συνέντευξης. Το ότι υπήρξαν έντονες διαβουλεύσεις και μάλλον σημαντικές διαφωνίες αποδεικνύεται ότι μόλις το Σάββατο 2 Δεκεμβρίου, δηλαδή 5 ημέρες πριν από την επίσκεψη επιδόθηκε στον Πρέσβη της Τουρκίας στην Αθήνα κ. Yaşar Çevik η επίσημη πρόσκληση του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας. Εύλογο λοιπόν είναι το ερώτημα αν γνώριζε η ελληνική πλευρά ότι θα έθετε ζήτημα αναθεώρησης τη Συνθήκης της Λωζάνης σε ελληνικό έδαφος!
Πέρα απ’ όλα τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος στο Αιγαίο που ως γνωστόν αμφισβητεί η Τουρκία Κεμαλική, Νεοθωμανική ή «Ερντογανική» ο Τούρκος Πρόεδρος δείχνει να επικεντρώνεται πλέον στην Θράκη και στην Μουσουλμανική Μειονότητα την οποία θεωρεί εξ ολοκλήρου «Τουρκική» επιδιώκοντας να την ελέγξει απόλυτα. Αυτή πλέον είναι η στρατηγική του προτεραιότητα.
Ο χαρακτηρισμός της χθεσινής ημέρας ως «οδυνηρής» όμως δεν οφείλεται στο τι είπε και τι δεν είπε ο Τούρκος Πρόεδρος αλλά στην στάση της δικής μας Πολιτειακής και Πολιτικής Ηγεσίας. Ο κ. Παυλόπουλος με το να εκφράσει τις απόψεις του για την Συνθήκη της Λωζάνης, τις μειονότητες και όλα τα τρέχοντα θέματα των Ε/Τ σχέσεων συν την Ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας έδωσε την δυνατότητα στον κ. Erdogan αμέσως μετά να τον «βάλει στην θέση του» με δασκαλίστικο ύφος για διαδικαστικά θέματα σχετικά με την εκλογή των Μουφτήδων σε σύγκριση με αυτήν του Οικουμενικού Πατριάρχη και να αναφερθεί στην παρακμή της Μειονότητας (ομοεθνείς τους χαρακτήρισε). Και αντί ο κ. Παυλόπουλος στην δευτερολογία του να επισημάνει για το πώς η Τουρκία συρρίκνωσε για δεκαετίες και τελικά εξεδίωξε την Ελληνική Μειονότητα από την Κωνσταντινούπολη, επέλεξε να δηλώσει…αναρμόδιος ως μη εκτελεστικός. Οϊμέ! Το μεγαλύτερο του όμως ατόπημα ήταν να μιλήσει για «ερμηνεία» της Συνθήκης. Οι Συνθήκες είναι Συνθήκες, δεν ερμηνεύονται και απλά εφαρμόζονται.
Ερχόμαστε τώρα στον Πρωθυπουργό κ. Τσίπρα. Αρχικά τοποθετήθηκε ομολογουμένως σωστά απέναντι στον Τούρκο Πρόεδρο αλλά με τις δηλώσεις του στην κοινή συνέντευξη απέδειξε ξανά, αν και είναι σχεδόν τρία χρόνια Πρωθυπουργός ότι δεν έχει κατανοήσει το πολύπλοκο πλέγμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Δυστυχώς μπήκε ουσιαστικά στην συζήτηση που ήθελε ο Erdogan λέγοντας με το γνωστό του ύφος ότι κατανόησε «τι εννοεί όταν μιλάει για…. «εκσυγχρονισμό»(sic). Μπορεί λοιπόν να κατανόησε τι …εννοούσε ο Τούρκος Πρόεδρος αλλά είναι βέβαιο ότι δεν έχει κατανοήσει τι σηματοδοτεί ένα «άνοιγμα» της Συνθήκης. Δεν τελείωσε όμως εκεί! Με την Ελληνική Δικαιοσύνη να έχει αποφασίσει οριστικά και αμετάκλητα για την μη έκδοση τους στην Τουρκία, «πετάει» ένα ξεκάρφωτο περί… δίκαιης δίκης(!) δημιουργώντας νέα ερωτηματικά και κάνοντας μας να αναρωτηθούμε αν το σημείωμα αυτό του το έδωσε ο κ. …Καρανίκας! Το πιο λυπηρό όμως ήταν ότι άφησε αναπάντητη την απόδοση ευθύνης για την κατάρρευση των συνομιλιών για το Κυπριακό στην Ελληνική πλευρά.
Ο κ. Erdogan με μία «ανεξήγητη» πρόσκληση που διακαώς επιθυμούσε, ήλθε και μας προκάλεσε βάναυσα με τις δηλώσεις του για την Αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης, για την Θράκη και την μειονότητα ενώ διατήρησε στο ακέραιο τις λοιπές αναθεωρητικές απόψεις που αμφισβητούν το υφιστάμενο status quo στο Αιγαίο. Όσες ανακοινώσεις και Δελτία Τύπου να βγάλει ο κ. Κοτζιάς για την … «επιτυχία» της επίσκεψης, η ευθύνη της προχειρότητας και της ανεπαρκούς προετοιμασίας της ελληνικής πλευράς αμφίβολα ανήκει τόσο στον ίδιο ως Πολιτικό Προϊστάμενο του ΥΠΕΞ όσο και στο Πρωθυπουργικό Γραφείο ενώ πολλά ερωτηματικά δημιουργούνται και για την ίδια την Προεδρεία της Δημοκρατίας.
Με αυτά που απευχόμαστε ότι θα γίνουν σήμερα στην Κομοτηνή ολοκληρώνεται η εντελώς ακατανόητη από πλευράς σκοπιμότητας επίσκεψή Erdogan. Τα όσα στην σφαίρα της ήπιας πολιτικής συμφωνήθηκαν, θα μπορούσαν να συμφωνηθούν στην επικείμενη συνάντηση του Ανώτατου Συμβούλιου Συνεργασίας και είναι σταγόνα στον ωκεανό μπροστά στα προβλήματα υψηλής πολιτικής που δημιουργεί η τουρκική προκλητικότητα.
Εκτιμούμε ότι αντί να πάνε προς τα μπροστά οι Ε/Τ πάνε προς τα πίσω. Ουδέν κακό όμως αμιγές καλού! Όσο και αν σας φανεί παράξενο, οι δηλώσεις Erdogan είναι «δώρο» στην ελληνική πλευρά προκειμένου να κατανοηθεί επιτέλους τι σημαίνει τουρκικός αναθεωρητισμός καθώς επίσης να καταρριφθούν και άλλοι μύθοι, όπως μύθος του καλού Erdogan και των κακών Κεμαλιστών και Στρατηγών.
Οι σχέσεις καλής γειτονίας με την Τουρκία δομούνται επάνω στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, στην εμπιστοσύνη και στην αξιοπρέπεια των λαών. Οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ τω δύο χωρών πρέπει να είναι ανοικτοί. Αποδεικνύεται περίτρανα ότι η «Στρατηγική Ελσίνκι» που υιοθετήθηκε το 1999 και ακολουθήθηκε από όλες τις μέχρι τώρα κυβερνήσεις δυστυχώς δεν ευοδώθηκε. Απαιτείται με εθνική συνεννόηση η χάραξη και η εφαρμογή μίας νέας συνεκτικής στρατηγικής. Η σταθερότητα και η ειρήνη με την αναθεωρητική και ηγεμονική Τουρκία διασφαλίζεται όχι με κατευνασμό και συνεχείς αόριστες αναφορές στο Διεθνές Δίκαιο αλλά πρωτίστως με όλα τα μέσα που συνθέτουν τη συνολική εθνική ισχύ.
Ξεκίνησε επεισοδιακά και κατέληξε με αβροφροσύνες η επίσκεψη του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν στην Αθήνα, η οποία δεν έγινε αντιληπτό γιατί πραγματοποιήθηκε. Περισσότερο έμοιαζε με μια πρόσκληση σε τηλεοπτικό show παρά με επίσκεψη προέδρου μιας χώρας με την οποία η Ελλάδα βρίσκεται σε ένταση.
Όσο για τα περί διαμεσολαβητικού ρόλου της Ελλάδας μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ-Ευρώπης, είναι απλώς ευσεβείς πόθοι.
Ο Τούρκος πρόεδρος διατηρεί στενές επαφές και με τις δύο πρωτεύουσες (Ουάσινγκτον-Βερολίνο), τις οποίες ενεργοποιεί όποτε και όπως θέλει, χωρίς να έχει ανάγκη διαμεσολαβητών.
Η πλέον ενδιαφέρουσα διάσταση της επίσκεψης ήταν ότι η προσπάθειά του να θέσει θέμα αλλαγής της Συνθήκης της Λοζάνης όχι μόνο δεν έγινε αποδεκτή από την Αθήνα, αλλά απορρίφθηκε με σαφήνεια και από τις ΗΠΑ και από τη Γερμανία.
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Αλέξανδρος Βλάχος)
Ας δούμε όμως επτά ενδιαφέρουσες διαστάσεις της επίσκεψης:
Η πρόσκληση
Η Ελλάδα είχε ζητήσει εδώ και καιρό να επισκεφτεί την Τουρκία ο υπουργός εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς. Ο λόγος της επίσκεψης θα ήταν συζήτηση για το κυπριακό, καθώς εξελίσσονταν οι συνομιλίες στο Μον Πελερέν. Η Τουρκία καθυστερούσε να απαντήσει και έδειχνε να μην επιθυμεί την επίσκεψη. Μετά την αποτυχία των συνομιλιών, η Άγκυρα φαίνεται να αναθεώρησε τη στάση της και κάλεσε τον Ν. Κοτζιά στην Άγκυρα. Η επίσκεψη συμφωνήθηκε να γίνει μετά το ταξίδι Τσίπρα στις ΗΠΑ, στο οποίο συμμετείχε και ο Έλληνας ΥΠΕΞ.
Κατά την επίσκεψη Κοτζιά στην Άγκυρα, συμφωνήθηκε να επισκεφτεί την Αθήνα ο Ερντογάν. Από πουθενά δεν προκύπτει ανάμιξη των ΗΠΑ στην πρόσκληση.
Η προετοιμασία
Εκ του αποτελέσματος, η επίσκεψη φάνηκε να μην έχει οργανωθεί καλά στις λεπτομέρειές της. Αυτό προκύπτει τόσο από την αναφορά του Ερντογάν στην αναθεώρηση της Συνθήκης της Λοζάνης, στη συνέντευξη που έδωσε στον ΣΚΑΪ, όσο και από την εκτός κειμένου απάντηση του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας. Τέτοιου είδους δημόσιες αντιδικίες δεν είναι συνηθισμένες σε επίσημες επισκέψεις – πολύ περισσότερο σε συναντήσεις ηγετών που οι χώρες τους βρίσκονται σε διαρκή αντιπαλότητα. Κινδυνεύουν, αντί να λειάνουν, να οξύνουν τις διαφορές.
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Συμέλα Παντζαρτζή)
Μετά τη δημόσια αντιπαράθεση Παυλόπουλου-Ερντογάν άρχισε η προσπάθεια διαχείρισης της κρίσης που προέκυψε. Από κει και πέρα λειτούργησε το αυστηρό πρωτόκολλο, και όλα όσα είδαμε στις οθόνες μας ήσαν προσυμφωνημένα.
Η συνέντευξη
Αυτή η προσυνεννόηση φάνηκε, κυρίως, στην κοινή συνέντευξη των δύο ηγετών.
Η συνέντευξη θύμιζε κυρίως τηλεοπτικό show, παρά δημόσιες δηλώσεις δύο ηγετών που συναντήθηκαν για να λειάνουν τις αντιθέσεις τους.
Υποτίθεται ότι στις συνεντεύξεις αυτές δίνεται μια εικόνα των συζητήσεων που είχαν οι δύο ηγέτες και των συμφωνιών που πέτυχαν. Από την κοινή συνέντευξη Τύπου δεν δόθηκε η εικόνα αυτή. Κανείς δεν κατάλαβε ούτε τι συζητήθηκε ούτε τι συμφωνήθηκε.
Ήταν εμφανής η προσπάθεια και των δύο να απευθυνθούν στο δικό τους εσωτερικό ακροατήριο. Και οι δύο ηγέτες είναι εξασθενημένοι αυτήν τη στιγμή. Έχουν ανάγκη την ένεση δημοφιλίας. Με τη διαχείριση των εσωτερικών τους ζητημάτων, αυτή η ένεση δεν μπορεί να γίνει. Επέλεξαν να την κάνουν μπροστά στις κάμερες. Φαίνεται να πέτυχαν το σκοπό τους, τουλάχιστον στην Ελλάδα. Ο Αλέξης Τσίπρας στάθηκε στο πάνελ καλά. Αλλά ο Τσίπρας δεν είναι συνομιλητής πάνελ. Είναι πρωθυπουργός. Οι πρωθυπουργοί σε τέτοιες στιγμές επιζητούν να λύσουν προβλήματα, όχι μόνο να φροντίσουν τη δημόσια εικόνα τους.
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Αλέξανδρος Βλάχος)
Μερικά παραδείγματα:
Ο Τσίπρας, πολύ ορθώς, αναφέρθηκε στο Κυπριακό ως πρόβλημα εισβολής και κατοχής. Αυτή η προσέγγιση πώς αντανακλάται στη λύση που επιδιώκεται; Το πλαίσιο λύσης που έχει συμφωνηθεί (στα περισσότερα θέματα έχει επέλθει σύγκληση – απομένουν οι εγγυήσεις, η ασφάλεια, τα στρατεύματα και το εδαφικό) δεν λαμβάνει καθόλου υπόψη του αυτήν τη διάσταση, της εισβολής και κατοχής.
Το να θέτεις θέμα τουρκικών παραβιάσεων στο Αιγαίο μετά από μια τέτοια συνάντηση δεν έχει καμιά σημασία. Ποια σημασία έχει ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός καταγγέλλει δημοσίως τις τουρκικές παραβιάσεις; Η σημασία μιας επίσκεψης έγκειται στο να ανακοινώσεις τα αποτελέσματα των συνομιλιών γι’ αυτές τις παραβιάσεις. Και επί της ουσίας ουδέν. Ακόμη και την ίδια ημέρα της επίσκεψης, τα τουρκικά αεροπλάνα παραβίαζαν τον ελληνικό εναέριο χώρο. Και θα συνεχίσουν να το κάνουν.
Ανακοινώθηκε ότι θα ξαναρχίσουν συνομιλίες για Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Κάτι που συζητείται από τη Μεταπολίτευση και εδώ. Και πως θα συνεχιστούν οι διερευνητικές επαφές. Και τι έγινε; Πλησιάζουμε τα τριάντα χρόνια που γίνονται τέτοιες επαφές και η Ελλάδα δεν μπορεί να ασκήσει κυριαρχικά δικαιώματά της στο Αιγαίο.
Ο Τσίπρας εξέφρασε την αντίθεσή του στη χρήση της Αγια-Σοφιάς ως τζαμιού. Ε, και; Ως πανελίστας τα πήγε καλά. Ως πρωθυπουργός πέτυχε τίποτε ώστε να σταματήσει αυτή η χρήση;
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Γραφείο Τύπου Πρωθυπουργού / Andrea Bonetti)
Η επίσκεψη
Επειδή η επίσκεψη έγινε μετά την συνάντηση Τσίπρα-Τραμπ, αρκετοί αναλυτές, αναζητώντας το γιατί, την συνέδεσαν με μεσολαβητικό ρόλο που ανατέθηκε στην Ελλάδα από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Κάτι τέτοιο δεν έχει βάση. Ο Ερντογάν συνομιλεί ο ίδιος και με τον Τραμπ και με τη Μέρκελ, και δεν χρειάζεται κανένας ενδιάμεσος. Άλλωστε, και από χαρακτήρα δεν θα δεχόταν τέτοια μεσολάβηση ο Τούρκος πρόεδρος.
Η συνάντηση με Παυλόπουλο και η Λοζάνη
Η συνάντηση του Ερντογάν με τον Έλληνα πρόεδρο ήταν επεισοδιακή. Με βάση τον τρόπο που λειτουργούν οι ελληνικοί θεσμοί, είναι αδύνατον ο Πρ. Παυλόπουλος να μην ενημέρωσε την κυβέρνηση για την εκτός κειμένου δήλωσή του σε σχέση με τη Λοζάνη. Πέραν των εντυπώσεων, μια δήλωση του Τούρκου προέδρου τέτοιας μορφής δεν μπορεί να μείνει αναπάντητη, διότι μπορεί να γίνει στο μέλλον επίκλησή της ως σιωπηρής αποδοχής εκ μέρους της Ελλάδος.
Ο Παυλόπουλος καλά έκανε και αντέδρασε, και πολύ ορθώς δόθηκε συνέχεια κατά τη συνέντευξη Τσίπρα- Ερντογάν.
Το εντυπωσιακό είναι ότι υπήρξε άμεση αντίδραση του State Department και του Βερολίνου. Και οι δύο πλευρές εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην «επικαιροποίηση» της Συνθήκης της Λοζάνης. Η Συνθήκη της Λοζάνης, στην υπογραφή της οποίας εμπλέκονται πολλές χώρες, ρυθμίζει τα σύνορα χωρών. Και συνθήκες που ρυθμίζουν τα σύνορα χωρών δεν αναθεωρούνται παρά μόνο με πόλεμο.
Η εντύπωση από τις αντιδράσεις στο θέμα αυτό είναι πως ο Ερντογάν απομονώθηκε.
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Γιάννης Κολεσίδης)
Στο δείπνο που παρέθεσε στον Ερντογάν ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας τα πράγματα ηρέμησαν. Στον προσκεκλημένο, η χώρα που τον καλεί φέρεται με ευγένεια ανεξαρτήτως διαφορών. Οι διαφορές είναι γνωστές, και υποτίθεται πως η επίσκεψη γίνεται αφού έχει συμφωνηθεί τι θα συζητηθεί και έχει υπάρξει κάποια σύγκλιση. Στην προκειμένη περίπτωση ή αυτό δεν συνέβη, ή κάτι συζητήθηκε και συμφωνήθηκε αλλά δεν ανακοινώθηκε.
Οι μουφτήδες
Το άλλο επίμονο ζήτημα που έθετε ο Ερντογάν, μετά τη Λοζάνη, ήταν η εκλογή του αρχιμουφτή. Και μάλιστα, συνέδεε τη Λοζάνη με την εκλογή αυτή. Η Τουρκία στη Θράκη θέτει ζήτημα εκλογής και των μουφτήδων, αλλά οι αναφορές που έκανε ο Ερντογάν ήταν στον αρχιμουφτή.
Καταρχάς πουθενά στη Συνθήκη της Λοζάνης δεν γίνεται αναφορά στους μουφτήδες και το ρόλο τους. Η Λοζάνη δεν έχει σχέση με ρυθμίσεις σχετικά με τους μουφτήδες. Σχετικές αναφορές περιέχονταν στη Σύμβαση των Αθηνών του 1913, τα σχετικά άρθρα της οποίας ρυθμίστηκαν με νόμο του 1920. Ο νόμος του ’20 προέβλεπε την ύπαρξη αρχιμουφτή με έδρα την Αθήνα, θέση η οποία ποτέ δεν στελεχώθηκε λόγω της ριζικής μεταβολής των συνθηκών με την ανταλλαγή των πληθυσμών. Όταν είχαν γίνει οι σχετικές προβλέψεις για αρχιμουφτή, στην Ελλάδα υπήρχαν 500.000 μουσουλμάνοι πολλοί από τους οποίους με την Ανταλλαγή πέρασαν στην Τουρκία.
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Συμέλα Παντζαρτζή)
Σε ό,τι αφορά τους μουφτήδες, η Ελλάδα δέχθηκε να εφαρμόζεται στη μειονότητα ο Ιερός Ισλαμικός Νόμος (Σαρία). Οι μουφτήδες στο πλαίσιο αυτό ασκούν και δικαιοδοτικές αρμοδιότητες – ένα είδος δικαστή, δηλαδή. Αυτή τους η ιδιότητα τους καθιστά δημόσιους λειτουργούς μη εκλόγιμους. Με τον τελευταίο νόμο που πέρασε από την ελληνική Βουλή, στα μέλη της μειονότητας θα εφαρμόζεται η Σαρία μόνο εφόσον το επιθυμούν και ο άνδρας και η γυναίκα στις υποθέσεις που τους αφορούν. Και φυσικά, όταν εφαρμόζεται η Σαρία, η αρμοδιότητα θα ανήκει στον μουφτή.
Άρα η δικαιοδοτική αρμοδιότητα του μουφτή δεν έχει αρθεί, που σημαίνει πως πρέπει να διατηρηθεί το μέτρο του διορισμού του.
Τα απωλεσθέντα δίκτυα
Όλα αυτά, όμως, είναι προσχήματα. Διότι ο Ερντογάν, ως ισλαμιστής, δεν μπορεί να ζητά την κατάργηση της Σαρίας στη μειονότητα. Το αντίθετο θα περίμενε κανείς. Ζήτημα μη εφαρμογής της Σαρίας έθεσαν οι κεμαλιστές όταν ανέλαβαν την εξουσία.
Η ουσία της αντίδρασης του Ερντογάν στα ζητήματα που αφορούν τη μειονότητα στη Θράκη, αλλά και της τουρκικής πολιτικής γενικότερα, είναι η επίμονη προσπάθειά τους να ελέγξουν τη μειονότητα και να διαμορφώσουν έναν θύλακα τον οποίο θα χρησιμοποιούν ως μακρύ χέρι στην πολιτική τους απέναντι στην Ελλάδα. Η πολιτική αυτή, εν είδη δικτύων, έχει λειτουργήσει πολλά χρόνια, αλλά μετά την κρίση με τον Γκιουλέν, τα δίκτυα άρχισαν να αποδομούνται. Κύρια επιδίωξη της Τουρκίας είναι η επαναλειτουργία των δικτύων, κάτι που αποδεικνύεται δύσκολο όπως δείχνουν οι επανειλημμένες –και υψηλού επιπέδου– επισκέψεις Τούρκων επισήμων στην περιοχή (πρωθυπουργού, αντιπροέδρου της κυβέρνησης και τώρα Προέδρου της Δημοκρατίας).
Ο συνδυασμός εφαρμογής μιας ανοικτής πολιτικής στη μειονότητα και στη Θράκη με προσπάθεια ανάπτυξης της περιοχής θα μπορούσε να είναι μια καλή επιλογή εκ μέρους της Ελλάδας για την αντιμετώπιση της τουρκικής πολιτικής απέναντι στη μειονότητα. Από την άποψη αυτή, με κομψό τρόπο θα μπορούσε η ελληνική κυβέρνηση να αρνηθεί την επίσκεψη Ερντογάν στη Θράκη. Θα ήταν καλύτερο από τη δημόσια αντιπαράθεση.
Εν κατακλείδι, τηλεοπτικό show με πρόεδρο και πρωθυπουργό δεν είχαμε ξαναδεί. Το είδαμε και αυτό. Αλλά ας αναμένουμε και τις εξελίξεις.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος (Κ), ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (Recep Tayyip Erdogan) (Α) και ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας (Δ), ακούν τους εθνικούς ύμνους των δύο χωρών, στο επίσημο δείπνο που παρέθεσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Π. Παυλόπουλος, στο Προεδρικό Μέγαρο, Πέμπτη 7 Δεκεμβρίου 2017. Ο Τούρκος Πρόεδρος βρίσκεται στην Ελλάδα για διήμερη επίσκεψη. ΑΠΕ-ΜΠΕ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΛΕΣΙΔΗΣ DECEMBER 8, 2017
Για να καταλάβω και εγώ ο αφελής, δηλαδή… Η Ελλάδα προσκάλεσε τον ισλαμιστή Πρόεδρο της Τουρκίας, απλά για να επιβεβαιώσουμε και εμείς και εκείνος ότι έχουμε διαφορές; Οι οποίες είναι αξεπέραστες; Μα είμαστε καλά; Έγιναν τόσες προσυναντήσεις και προσυνεννοήσεις, αντηλλάγησαν τόσα …χαρτιά, γράφτηκαν ένα σωρό τηλεγραφήματα, έγιναν τόσα έξοδα σε αεροπλάνα (πολιτικά και στρατιωτικά) εκατέρωθεν για να κάνουν τι;
Διότι ναι μεν έφαγαν και ήπιαν και έκαναν προπόσεις για την ελληνοτουρκική φιλία. Αλλά το βασικό που συνέβη ήταν το αναμενόμενο: Διαφώνησαν στα μεγάλα και σημαντικά θέματα, μετά συμφώνησαν στα μικρά, στα ανώδυνα και τα επουσιώδη. Ποιο είναι το κέρδος από την επίσκεψη του Ταγίπ Ερντογάν; Και χρησιμοποιώ τη λέξη κέρδος, εννοώντας τι κέρδισαν οι δύο λαοί προς την κατεύθυνση της ειρήνης, της καλής γειτονίας και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης.
Μήπως σταμάτησαν οι Τούρκοι τις απειλές εναντίον της Ελλάδας, τις παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου, την προσπάθεια εξαφάνισης του ελληνικού στοιχείου στην Κύπρο; Τι συνέβη χθες λοιπόν: Εμείς απαγγείλαμε το δικό μας …ποίημα, και ο πρόεδρος της Τουρκίας το δικό του. Το κέρδος θα ήταν να αναγνώριζε ότι σφάλλει δημιουργώντας προβλήματα στο Αιγαίο και συντηρώντας την κατοχή στην Κύπρο.
Δεν πιστεύω, βεβαίως, ότι περίμεναν ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας και ο Πρωθυπουργός της χώρας, ότι ο συγκεκριμένος ηγέτης της γείτονας χώρας, θα έκανε την παραμικρή υποχώρηση. Διότι δεν θα ήταν μόνο αφελείς… Με την επίσκεψη του Ερντογάν στην Αθήνα επιβεβαιώθηκε ότι: Θα συνεχίσουμε να ζούμε με τις απειλές του ισλαμιστή ηγέτη. Οι προκλήσεις στους ελληνικούς ουρανούς και στη θάλασσα του Αιγαίου δεν θα σταματήσουν.
Στην Κύπρο η ‘Αγκυρα δεν θα υποχωρήσει από τις απαράδεκτες θέσεις του. Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης δεν θα ανοίξει… Πιθανότατα θα ανοίξουν στα τζαμιά στην Αθήνα, διότι εμείς, στην Ελλάδα και στην Κύπρο, είμαστε πάντα …υπεράνω! Και στη Θράκη θα ξεκινήσει από τους πράκτορες της Τουρκίας μία εκστρατεία αμφισβήτησης των πάντων. Εδώ είμαστε και θα τα πούμε ξανά. Ο ισλαμιστής ηγέτης της Τουρκίας, περισσότερο στόχευε να έχει κέρδη στη Θράκη, όπου θα πήγαινε σήμερα, παρά να κάνει «πάταγο» στην Αθήνα. «Η οκά έχει 400 δράμια», λέγανε οι παλαιότεροι…
Για τους μουσουλμάνους της Θράκης, που γι’ αυτόν είναι «Τούρκοι», θα αρχίσει να ενοχλεί ο Ερντογάν. Μία για τα ανθρώπινα δικαιώματά τους που παραβιάζονται δήθεν, την άλλη για το «γεγονός», θα ισχυριστεί, ότι δεν τους επιτρέπει η ελληνική πολιτεία να λέγονται «Τούρκοι». Από το ένα Διεθνές Δικαστήριο στο άλλο θα σέρνει την Ελλάδα. Διότι αυτό είναι το σχέδιο που θα αρχίσει να υλοποιείται μετά την επιστροφή του στην Άγκυρα. Η ελληνική ηγεσία έδωσε την ευκαιρία στον Ερντογάν να παίξει το ισλαμικό παιγνίδι του επί ελληνικού εδάφους. Δεν έπρεπε… Την ίδια στιγμή, και πέραν κάθε αμφιβολίας, αναγνωρίζω ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο Πρωθυπουργός στάθηκαν άξια προστατεύοντας και προβάλλοντας τις ελληνικές εθνικές θέσεις. Είναι θέσεις ορθές αυτές που εξέφρασαν, εθνικές και πατριωτικές, όχι εθνικιστικές. Η Ελλάδα δεν απειλεί κανένα, και δεν ζητά τίποτα από αυτά που χάθηκαν στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Δεν δέχεται την αλλαγή συνόρων, κάτι όμως που επιδιώκει η Τουρκία.
Ειδικά για την Κύπρο ο κ. Τσίπρας ήταν καταπέλτης, αν και του …ξέφυγε και μίλησε για τη ρατσιστική “λύση” της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας: «Είμαι 43 χρονών και επί 43 χρόνια το ζήτημα του Κυπριακού παραμένει ανοικτό. Κάθε φορά υπάρχει μια συζήτηση για το ποιός φταίει», είπε ο Πρωθυπουργός. Η Τουρκία πραγματοποίησε μια παράνομη εισβολή και κατοχή στην Κύπρο, τόνισε ο κ. Τσίπρας.
Πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση σήμερα που ο Ερντογάν θα βρεθεί στην Κομοτηνή, και πρέπει όλη η πολιτική ηγεσία να συνασπιστεί για να αντιμετωπίσει τυχόν προβοκάτσια, κάτι που συνηθίζει η τουρκική MIT. Έχετε σκεφθεί να πέσει καμία «τρακατρούκα» σήμερα πριν φτάσει ο Ερντογάν στο τζαμί; ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Μέσα σε έξι μήνες επισκέφθηκαν την Ελλάδα ο Πρόεδρος της Τουρκίας, ο πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ και ο πολύ επικίνδυνος Τούρκος αντιπρόεδρος Χακάν Τσαβούσογλου (γεννημένος στη Θράκη). Σκέφθηκε κανείς γιατί η τουρκική ηγεσία, στο ανώτατο επίπεδο, επισκέφθηκε την Πατρίδα μας; Πέρασε κάποιου από το μυαλό ότι μπορεί οι επισκέψεις να έγιναν στο πλαίσιο κάποιου σχεδίου;
Η αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ, αν και συμβολική, μπορεί να οδηγήσει σε βίαιες αντιδράσεις στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα από συμμάχους των ΗΠΑ. Πώς διαμορφώνονται τα δεδομένα.
Δημοσιεύθηκε: 7 Δεκεμβρίου 2017 – 10:33
Αναγνωρίζοντας την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ και ανακοινώνοντας πως η πρεσβεία των ΗΠΑ θα μετεγκατασταθεί από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έθεσε σε κίνδυνο τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις Ισραήλ-Παλαιστινίων πριν καν αυτές ξεκινήσουν. Κινδυνεύει επίσης να αποξενώσει βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Ο κ. Τραμπ ανακοίνωσε χθες (6 Δεκεμβρίου) μία εν πολλοίς συμβολική αναγνώριση, μιλώντας από τον Λευκό Οίκο. Το status της Ιερουσαλήμ θα συνεχίσει να αμφισβητείται από σχεδόν κάθε άλλη χώρα του κόσμου, εν μέρει διότι ευθύνεται για το «πάγωμα» των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων μεταξύ του Ισραήλ και των Παλαιστινιακών εδαφών. Το Ισραήλ θεωρεί ολόκληρη την Ιερουσαλήμ έδαφός του, το οποίο κέρδισε στον Πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967. Τα Παλαιστινιακά εδάφη θεωρούν την Ιερουσαλήμ τη νόμιμη πρωτεύουσα μιας ανεξάρτητης Παλαιστίνης.
Εν αναμονή της ανακοίνωσης Τραμπ, οι Παλαιστίνιοι στη Λωρίδα της Γάζας και στη Δυτική Όχθη οργάνωσαν χθες μια ημέρα πορειών και διαδηλώσεων. Κάποιοι διαδηλωτές έφεραν πλακάτ με σύνθημα «η Ιερουσαλήμ είναι κόκκινη γραμμή».Είναι πιθανό οι διαδηλώσεις να γίνουν βίαιες, ιδιαίτερα διότι ο Τραμπ δεν αναγνώρισε τον διαχωρισμό Ανατολικού/Δυτικού τμήματος της πόλης, ονοματίζοντας ολόκληρη την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ. Χώρες με μουσουλμανικές πλειονότητες -περιλαμβανομένων πολλών χωρών που είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ- αναμένεται να καταδικάσουν σθεναρά την αναγνώριση, εν μέρει διότι οι μουσουλμανικοί πληθυσμοί τάσσονται υπέρ του παλαιστινιακού αιτήματος για δημιουργία παλαιστινιακού κράτους. Όμως δεν θα προχωρήσουν σε αντίποινα για την ομιλία Τραμπ.
Η Τουρκία έχει ήδη προειδοποιήσει τις ΗΠΑ πως η Ιερουσαλήμ αποτελεί μια γραμμή που δεν θα πρέπει να ξεπεραστεί, ενώ ο Πάπας απηύθυνε έκκληση στην Ουάσινγκτον να σεβαστεί το ισχύον status quo.
Πέραν των διπλωματικών αναταράξεων, όμως, είναι απίθανο οι μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις να διακινδυνεύσουν τις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ, αποδυναμώνοντας ή διακόπτοντας τις σχέσεις τους με οποιονδήποτε τρόπο.
Αυτό δεν σημαίνει πως η απόφαση για αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ δεν θα δημιουργήσει προβλήματα στις σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας (η Άγκυρα απείλησε στις 5 Δεκεμβρίου να διακόψει τις σχέσεις με το Ισραήλ για το θέμα αυτό) ή μεταξύ του Ισραήλ και της Αιγύπτου ή της Ιορδανίας.
Η αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ θα μπορούσε να οδηγήσει τελικά σε κατάρρευση των σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας. Το Ριάντ δήλωσε δημοσίως τον περασμένο μήνα πως για να διορθωθούν οι προβληματικές σχέσεις με το Ισραήλ, πρέπει να αναγνωριστούν τα δικαιώματα των Παλαιστινίων. Η αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ παραβιάζει τους όρους της αραβικής πρωτοβουλίας του 2002 για την ειρήνευση στην περιοχή, που είναι και ο προτιμητέος τρόπος του Αραβικού Συνδέσμου να προσπαθήσει να επιλύσει τη διαμάχη Ισραηλινών-Παλαιστινίων εν μέσω αιτημάτων για απόσυρση του Ισραήλ από την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Η Σαουδική Αραβία είναι το ισχυρότερο μέλος του Αραβικού Συνδέσμου αλλά και βασικός σύμμαχος των ΗΠΑ. Δεν είναι σαφές το πώς θα αντιδράσει το Ριάντ στην κίνηση του Τραμπ.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Ρεξ Τίλερσον δήλωσε χθες (6 Δεκεμβρίου), κατά τη διάρκεια συνόδου στις Βρυξέλλες, πως ο κόσμος πρέπει να ακούσει την ομιλία του Τραμπ «ολόκληρη» και πως ο πρόεδρος είναι «πολύ αφοσιωμένος» στην ειρηνευτική διαδικασία, την οποία η κυβέρνηση εξακολουθεί να πιστεύει πως είναι εφικτή.
Ωστόσο, η χθεσινή ανακοίνωση δείχνει πως η Ουάσινγκτον στηρίζει το Ισραήλ στο θέμα της Ιερουσαλήμ, το οποίο είναι ένα από τα τέσσερα σημεία στα οποία «κολλούν» οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις των Αράβων με το Ισραήλ. Τα άλλα θέματα είναι τα σύνορα, η ασφάλεια και οι πρόσφυγες.
Οι Παλαιστίνιοι από καιρό θεωρούν πως η Ουάσινγκτον ευνοεί το Ισραήλ στις διαπραγματεύσεις, όμως η χθεσινή ανακοίνωση του Τραμπ επιβεβαιώνει αυτό το γεγονός πιο επισήμως από ποτέ.
Ως απάντηση, οι σχέσεις μεταξύ της Ουάσινγκτον και των μεγάλων αραβικών δυνάμεων -στις οποίες βασίζονται οι ΗΠΑ- θα υποστούν σημαντική αναβαθμονόμηση. Αυτό, αναπόφευκτα, θα έχει τεράστιες συνέπειες για την πολιτική της Ουάσινγκτον στη Μέση Ανατολή.
Ο προσδιορισμός των ορίων της υφαλοκρηπίδος, είναι το μόνο υπαρκτό πρόβλημα, το οποίο μάλιστα θα είχε επιλυθεί εάν η Τουρκία δεχόταν ότι τα νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα όπως προβλέπουν οι διατάξεις του δικαίου της θαλάσσης. Επίσης οι διεκδικήσεις επί διαφόρων νήσων και νησίδων του Αιγαίου δεν θα έπρεπε ούτε ως σκέψεις να διατυπωθούν, αν θυμηθούν οι Τούρκοι τις υποχρεώσεις τους τις προκύπτουσες από τη Συνθήκη της Λωζάννης συμφώνως προς τα άρθρα 12 και 16 της οποίας παραιτηθήκαν παντός δικαιώματος και οποιουδήποτε τίτλου επί νήσων κειμένων πέραν των τριών μιλλίων από τις ακτές τους, με εξαίρεση την Ιμβρο, Τένεδο και τη νήσο των Λαγωών. Η απειλή πολέμου δεν επιτρέπεται να διατυπώνεται σε καμιά περίπτωση από τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών, πολύ περισσότερο όταν διατυπώνεται εν σχέσει με την άσκηση δικαιώματος αναγνωριζομένου από το Δίκαιο της Θαλάσσης, όπως είναι η επέκταση των χωρικών υδάτων.
Κανείς περισσότερο της Ελλάδος δεν επιθυμεί αυτή τη φιλία και συνεργασία η οποία θα αποβεί ευεργετική για την περαιτέρω οικονομική ανάπτυξη των δύο χωρών με την αποφυγή των πολυδαπάνων εξοπλισμών. Η Ελλάς έχει προτείνει προς κάθε κατεύθυνση και βεβαίως προς την Τουρκία την διαδικασία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, η οποία έχει τις εγγυήσεις αλλά και την δεσμευτικότητα των αποφάσεων του Δικαστηρίου αυτού και επικουρείται η πρόταση αυτή από την διεθνή κοινότητα.
Η διεθνής κοινότης γνωρίζει πολύ καλά τας διατάξεις του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συνθηκών. Γνωρίζει το Δίκαιον της Θαλάσσης, γνωρίζει τις ρυθμίσεις της Συνθήκης της Λωζάννης, όπως γνωρίζει και τα άρθρα των πρωτοκόλλων που υπεγράφησαν μεταξύ Τουρκίας και Ιταλίας για τα Δωδεκάνησα. Η διεθνής κοινότης γνωρίζουσα όλα αυτά και μη λαμβάνουσα θέση, φοβούμαι ότι άθελά της ενισχύει τις αβάσιμες διεκδικήσεις και τις επιθετικές διαθέσεις. Η Ελλάς δεν ζητεί από κανένα να μεσολαβήσει υπέρ αυτής, επικαλείται απλώς το δίκαιον και τη νομιμότητα, διότι πιστεύει ότι βασικό στοιχείο του πολιτισμού μας δεν είναι τόσον η στήριξη των πάσης φύσεως συμφερόντων μας, όσον η στήριξη της νομιμότητος. Ορθότερο θα ήτο αν έλεγα ότι πρωταρχικό συμφέρον όλων είναι η υπεράσπιση της νομιμότητος.
Κύριε Πρόεδρε, κύριε Ερντογάν, η επίσκεψή σας μας προκαλεί πολύ μεγάλη χαρά, την θεωρούμε ως έκφραση των θερμών φιλικών αισθημάτων σας έναντι της χώρας μας και μας δίνει την ευκαιρία να σας βεβαιώσομε για την θερμότητα και την ειλικρίνεια των δικών μας αισθημάτων διά τη δική σας χώρα και υμάς προσωπικώς.
Όσοι είχαν επιφυλάξεις για την επίσκεψη Ερντογάν στην Ελλάδα, μάλλον, δικαιώνονται μετά τη συνέντευξη που έδωσε ο Tούρκος πρόεδρος στον Αλέξη Παπαχελά. Είπε με σαφήνεια πως θα πρέπει να επικαιροποιηθεί η Συνθήκη της Λοζάνης, η συνθήκη, δηλαδή, που προσδιόρισε τις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά τη Μικρασιατική Εκστρατεία.
Χαρακτηριστικό της ενόχλησης της ελληνικής κυβέρνησης είναι η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου ότι η Συνθήκη της Λοζάνης είναι η βάση της οικοδόμησης των ελληνοτουρκικών σχέσεων και πως με την επίσκεψη του Τούρκου προέδρου η Ελλάδα επιθυμεί να δημιουργήσει γέφυρες, όχι να υψώσει τείχη. Φαίνεται πως στην κυβέρνηση δεν θέλουν να λάβουν υπόψη τους τόσο τον χαρακτήρα του Ερντογάν όσο και την τουρκική νοοτροπία. Ο κ. Ερντογάν, έχοντας ανοίξει όλα τα μέτωπα, πυροβολεί αδιακρίτως, δεξιά-αριστερά και η μόνη έγνοια του είναι να σώσει τον εαυτό του και το καθεστώς του. Και η σωτηρία αυτή επιτυγχάνεται μόνο με λογική επέκτασης και στρατιωτικών πιέσεων.
Είναι στη φύση της Τουρκίας ως κράτους και ως κοινωνίας η αμφισβήτηση και η αναθεώρηση των σημερινών ορίων της χώρας.
Η Τουρκία και ένα μεγάλο μέρος της τουρκικής ελίτ και της τουρκικής κοινωνίας πιστεύουν πως η Λοζάνη ήταν η ταφόπλακα της πάλαι ποτέ Οθωμανικής Αυτοκρατορίας την οποία ο κ. Ερντογάν και η ομάδα με την οποία ήρθε στην εξουσία επιχειρούν να ανασυστήσουν, παρά τους κατά καιρούς ελιγμούς τους. Άλλωστε, όποιος έχει διαβάσει το θεωρητικό πόνημα του Αχμέτ Νταβούτογλου «Στρατηγικό βάθος» θα διαπιστώσει πως αυτός είναι ο στόχος των προτάσεών του που τόσο ο ίδιος, ως υπουργός Εξωτερικών, όσο και ο Ερντογάν και τότε και τώρα, θέλουν να προωθήσουν.
Ο κ. Ερντογάν έχει δίκαιο όταν λέει πως η Συνθήκη της Λοζάνης δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Βεβαίως, ρύθμισε τα τουρκικά σύνορα και στη Μέση Ανατολή αποκλείοντας τη χώρα του από τις πετρελαιοφόρες περιοχές του Κιρκούκ και της Μοσούλης στις οποίες, φαντάζεται, πως με τις σημερινές ρυθμίσεις για το μέλλον της Συρίας θα μπορέσει να διεκδικήσει.
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ / STR)
Αλλά, ο Τούρκος πρόεδρος, θέτει και θέμα ελληνικών νησιών τα οποία, όπως είπε σε παλαιότερη συνέντευξή του, κακώς παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα. Δεν τα κατονόμασε αλλά ο τρόπος παραβιάσεως του εναέριου χώρου ορισμένων από αυτά και οι υπερπτήσεις τουρκικών πολεμικών αεροσκαφών στον εναέριο χώρο τους, δείχνουν ποια είναι. Στη συνέντευξη που προαναφέραμε ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε πως δεν θυμάται την παλαιότερη αυτή δήλωσή του αλλά, της δηλώσεώς του, ακολούθησε έμπρακτη αμφισβήτηση της κυριαρχίας των νησιών, όπως επισημάνθηκε παραπάνω. Αυτό σημαίνει πως τόσο οι δηλώσεις Ερντογάν, όσο και όσα ακολούθησαν έχουν περιληφθεί στα τουρκικά σχέδια για το Αιγαίο.
Η Τουρκία σιγά σιγά κατάφερε να θέσει το σύνολο των αμφισβητήσεών της στο Αιγαίο. Και αυτό το πέτυχε λόγω της χαλαρής αντίδρασης της ελληνικής πλευράς.
Η αντίδραση αυτή ήταν, απλώς, λεκτική σε κάθε σοβαρή κίνηση της γειτονικής χώρας. Η Τουρκία, πλέον, δεν αμφισβητεί μόνο στα λόγια. Αλλά και στρατιωτικά. Ακόμη και βολές έκανε τουρκικό πολεμικό σκάφος μέσα από ελληνικά χωρικά ύδατα!
Δυστυχώς, η κυρίαρχη αντίληψη στην Ελλάδα είναι η παράβλεψη όλων αυτών των σημαντικών γεγονότων με το ρητορικό ερώτημα: τι θέλετε, να κάνουμε πόλεμο με την Τουρκία; Από την άλλη, οι επίμονες ελληνικές δηλώσεις εδώ και πολλά χρόνια ότι η Ελλάδα δεν επιδιώκει στρατιωτική αντιπαράθεση με την Τουρκία έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα στη γειτονική χώρα ότι μπορεί να κάνει ό,τι επιθυμεί χωρίς να διακινδυνεύει τίποτε. Δυστυχώς, όσοι προβάλλουν το ρητορικό ερώτημα «τι θέλετε, πόλεμο με την Τουρκία;» κάθε φορά που συμβαίνει μια τουρκική πρόκληση, θα οδηγήσουν οι ίδιο τα πράγματα εκεί που δεν θέλουν.
Διότι η εθνική άμυνα μιας χώρας, όπως γράφει και ο υποστράτηγος ε.α. Γιώργος Χατζηθεοφάνους στο εξαιρετικό βιβλίο του Εθνική Στρατηγική, έχει δύο σκέλη. Την αποτροπή και την άμυνα. Όταν αποτυγχάνει η αποτροπή τα πράγματα οδηγούνται αναγκαστικά από ένα σημείο και πέρα σε σκληρή αντιπαράθεση. Το ζήτημα είναι ότι με όλα αυτά που συμβαίνουν, η ελληνική αποτροπή έχει μειωθεί. Επανειλημμένως έχουν τεθεί «κόκκινες γραμμές» από επιπόλαιους πολιτικούς οι οποίες, όταν παραβιάστηκαν, δεν υπήρξαν αντιδράσεις.
Με κάποιον τρόπο και για να αποφύγουμε σκληρή αντιπαράθεση, αν δεν θέλουμε να απολέσουμε κυριαρχία, θα πρέπει να αυξήσουμε την αποτρεπτική δύναμη της χώρας.
Η επίσκεψη Ερντογάν, προφανώς, αποβλέπει στην οικοδόμηση γεφυρών μεταξύ των δύο χωρών. Αλλά με τον Ερντογάν, ποτέ και τίποτε δεν είναι σίγουρο. Γι αυτό, πρέπει να του επισημανθούν τα όρια ανοχής τα οποία, όμως, να μπορούμε να υποστηρίξουμε.
(Φωτ.: EPA / Shawn Thew)
Υποτίθεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ότι ο Τούρκος πρόεδρος έρχεται στην Ελλάδα, σε μια προσπάθεια να βγει από την απομόνωση στην οποία έχει οδηγήσει τη χώρα του τόσο με την εμπλοκή του στη Μέση Ανατολή όσο και με τις αντιπαραθέσεις του με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Αναζητά δίοδο επανεισόδου στον ευρωπαϊκό διάλογο και η Ελλάδα προσφέρεται για κάτι τέτοιο. Η Ελλάδα είναι η χώρα που, περισσότερο από κάθε άλλη στην Ευρώπη, επιθυμεί τη διατήρηση και την ενίσχυση του διαλόγου με την Τουρκία διότι η ΕΕ είναι το μόνο εργαλείο άσκησης πολιτικής προς την Άγκυρα, εδώ που έφθασαν τα πράγματα.
Θα δούμε πώς θα εξελιχθεί η επίσκεψη. Αλλά και η επισήμανση που θέλει την Ελλάδα να μεσολαβεί προς τον κ. Ερντογάν στη μεταβίβαση αμερικανικών μηνυμάτων είναι αληθοφανής, καθώς, ο Έλληνας πρωθυπουργός επισκέφθηκε, προσφάτως, την αμερικανική πρωτεύουσα και συναντήθηκε με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Η επίσκεψη Ερντογάν κάθε άλλο παρά απαρατήρητη θα περάσει. Και στη Θράκη και με τους φυγάδες Τούρκους αξιωματικούς και άλλους αντικαθεστωτικούς του αυταρχικού καθεστώτος του, θα υπάρξουν προβλήματα. Ας ευχηθούμε πως η διαχείρισή τους θα είναι ικανοποιητική. Επισκέψεις στο επίπεδο Προέδρων Δημοκρατίας ή πρωθυπουργών, δεν γίνονται αν δεν έχουν συζητηθεί και δεν έχουν λυθεί όλες οι λεπτομέρειες. Στην περίπτωση Ερντογάν, τα πράγματα δείχνουν ότι αυτό δεν συνέβη.
Άρα, παρακολουθούμε, από σήμερα, την εξέλιξη μιας επίσκεψης που μπορεί να αποβεί επεισοδιακή. Και αυτό δεν είναι ό,τι καλύτερο θα μπορούσε να συμβεί.
«Κοιτάζοντας πίσω στην Ιστορία, υπάρχουν συγκεκριμένα μαθήματα που μπορούν να μας διδάξουν. Με τον κ. Τσίπρα θα συζητήσουμε τα πάντα με ειλικρίνεια, ώστε να υπερβούμε τις προκλήσεις και να ανοίξουμε μια νέα σελίδα», είπε ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στον Αλέξη Παπαχελά.
Ο πρόεδρος Ερντογάν μοιάζει να θέλει να ανοίξει μια συνολική διαπραγμάτευση για το Αιγαίο και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, όμως ταυτόχρονα εμφανίζεται σκληρός ως προς τις προθέσεις του. Στη συνέντευξή του τονίζει, για παράδειγμα, πως η Συνθήκη της Λωζάννης χρήζει επικαιροποίησης στα ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις της Ελλάδας με την Τουρκία. Αυτή η θέση είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς η Λωζάννη διέπει εδώ και πολλές δεκαετίες τις σχέσεις των δύο χωρών και θεωρείται η θεμελιώδης συνθήκη που διασφαλίζει την ειρήνη στην περιοχή. Ο κ. Ερντογάν αναφέρεται στις συνομιλίες του με τους Ελληνες πρωθυπουργούς που έχει γνωρίσει και τονίζει ότι με όλους υπήρχε σύγκλιση απόψεων, αλλά δεν μπορούσε να αποτυπωθεί σε συμφωνία.
Μιλάει ακόμη για τις εμπλοκές ελληνικών και τουρκικών μαχητικών στο Αιγαίο και για το casus belli, το οποίο αρνείται να άρει. Τέλος, ο Tούρκος πρόεδρος εμφανίζεται προσωπικά ενοχλημένος με την υπόθεση της έκδοσης των οκτώ στρατιωτικών που ζήτησαν άσυλο στην Ελλάδα. Είναι πολύ οξύς όταν μιλάει γι’ αυτό το ζήτημα, καθώς δεν φαίνεται να δέχεται τον –διαφορετικό– τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ελληνική Δικαιοσύνη. Τονίζει, όμως, ότι παρά την όποια εξέλιξη της υπόθεσης οι σχέσεις των δύο χωρών θα συνεχίσουν να βελτιώνονται.
Ενδιαφέρον έχει η απάντηση του Τούρκου ηγέτη στην ερώτηση αν βλέπει κάποιο ενδεχόμενο, μαζί με τον Ελληνα πρωθυπουργό, να επαναλάβουν αυτό που πέτυχαν σε άλλες εποχές Βενιζέλος και Ατατούρκ: «Ο χρόνος θα δείξει. Κοιτάζοντας πίσω στην Ιστορία, υπάρχουν συγκεκριμένα μαθήματα που μπορούν να μας διδάξουν, ώστε να χτίσουμε ένα καλύτερο μέλλον, αλλά εάν δεν πάρουμε τα συγκεκριμένα μαθήματα, η Ιστορία θα επαναληφθεί όπως συμβαίνει πάντα. Και με τον κ. Τσίπρα θα συζητήσουμε τα πάντα με ειλικρίνεια, ώστε να υπερβούμε τις προκλήσεις και να ανοίξουμε μια νέα σελίδα. Και θα πάρουμε την πρωτοβουλία για μια νέα διαδικασία, ώστε η Τουρκία και η Ελλάδα να χτίσουν άμεσα ένα καλύτερο μέλλον».
– Κύριε πρόεδρε, ευχαριστώ κατ’ αρχάς πάρα πολύ γι’ αυτήν τη συνέντευξη. Θα ήθελα να σας ρωτήσω γιατί έρχεστε τώρα στην Αθήνα και γιατί είναι τόσο σημαντικό για εσάς να πάτε στη Θράκη;
– Πρώτα από όλα, είχαμε μια συνάντηση εδώ στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία συμμετείχε ο Ελληνας Πρόεδρος, αλλά δεν καταφέραμε να βρεθούμε, λόγω της δικής μου αναχώρησης από την Κωνσταντινούπολη, αφού έπρεπε να παραστώ κάπου αλλού. Του το υποσχέθηκα όμως. Και υπάρχει μια ιστορία 65 χρόνων εδώ· πέρασαν 65 χρόνια από τότε που Τούρκος πρόεδρος επισκέφθηκε την Αθήνα για πρώτη φορά. Και αυτό νομίζω ότι είναι κάτι που πρέπει να ξεπεράσουμε. Αυτές οι επισκέψεις θα έπρεπε να έχουν προγραμματιστεί εδώ και πολύ καιρό. Και τώρα, ως πρόεδρος της Τουρκίας θα ταξιδέψω στην Αθήνα κι αυτό –θα έλεγα– είναι ιδιαίτερα συναρπαστικό.
Σε ό,τι αφορά τη Δυτική Θράκη, είναι μια επίσκεψη που θα πραγματοποιήσουμε από τη στιγμή που θα έρθουμε στην Ελλάδα. Είχα πάει στη Δυτική Θράκη το 2005 –θα το θυμάστε πιθανότατα–, εκεί όπου υπάρχουν περίπου 150.000 πολίτες ομοεθνείς μας. Από τη στιγμή που θα βρίσκομαι στην Αθήνα, θεωρώ πως δεν θα ήταν σωστό να μην επισκεφθώ και τους ομοεθνείς μας. Ο ενθουσιασμός του 2005 ήταν ιδιαίτερα σημαντικός και αρκετά μεγάλος. Η άφιξή μας στην Αθήνα θα είναι πολύ σημαντική για τους ομοεθνείς μας και συμπατριώτες μας, που χτίζουν μια «γέφυρα» μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, και θεωρώ ότι η επίσκεψή μας θα συνεισφέρει εξαιρετικά στην ενδυνάμωση της σχέσης μεταξύ των δύο χωρών.
Οι Ρωμιοί συμπατριώτες μας στην Τουρκία δεν είναι τόσο πολλοί όσο οι Τούρκοι στη Δυτική Θράκη. Αυτή τη στιγμή, έχουμε έναν μικρό αριθμό Ρωμιών. Μιλάω λοιπόν στις οικογένειες εκείνων που εγκατέλειψαν την Τουρκία για να πάνε στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμβουλεύω να πουν στους συγγενείς τους να επιστρέψουν στην Τουρκία. Μπορούν να δημιουργήσουν μια νέα ζωή εδώ κι ελπίζω και προσεύχομαι να επιστρέψουν στην Τουρκία.
– Πριν πάμε στην ουσία της συζήτησης για τα Ελληνοτουρκικά, θέλω να σας ρωτήσω κάτι που είναι δική μου απορία. Το δραματικό καλοκαίρι του 2016 με την απόπειρα πραξικοπήματος, είχατε ποτέ, εκείνες τις κρίσιμες ώρες, σκεφτεί να έρθετε να προσγειωθείτε στην Αθήνα; Σας πέρασε ποτέ από το μυαλό;
– Οταν εκτυλίσσονταν τα γεγονότα, η αρχική μου πρόθεση ήταν να προσγειωθώ είτε στην Κωνσταντινούπολη είτε στην Αγκυρα, που είναι μέρη της πατρίδας μου. Δεν πέρασε καν από το μυαλό μου να ταξιδέψω οπουδήποτε αλλού, πέρα από την πατρίδα μου. Ο ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου που με φιλοξενούσε, μου πρότεινε κάτι. Κι εγώ του απάντησα πως, εάν επρόκειτο να πεθάνω, θα πέθαινα εδώ, σε αυτήν τη γη, μέσα στη χώρα μου.
Επειτα ξεκίνησα ένα ταξίδι, επιβιβάστηκα σε ελικόπτερο, έφτασα στο αεροπλάνο μας και απογειωθήκαμε. Μέχρι την τελευταία στιγμή, ο πιλότος μας δεν γνώριζε πού να πάει, στην Κωνσταντινούπολη ή στην Αγκυρα. Επειτα από συγκεκριμένη πορεία, του ζήτησα να προσγειωθεί στην Κωνσταντινούπολη, όπου ενωθήκαμε με χιλιάδες από τους πολίτες μου. Επακόλουθο των επιχειρήσεων, που διήρκεσαν 16 ώρες, ήταν πως το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου αποκρούστηκε οριστικά.
Μπορούμε να συζητήσουμε τα πάντα, από το Α έως το Ω
– Eχετε μιλήσει πολλές φορές για την ανάγκη αναθεώρησης της Συνθήκης της Λωζάννης. Η Λωζάννη είναι όμως η συνθήκη στην οποία έχουν βασιστεί η ελληνοτουρκική φιλία και η ειρήνη όλα αυτά τα χρόνια. Τι έχετε στο μυαλό σας; Αλλαγή συνόρων; Τι σημαίνει για εσάς η αλλαγή της συνθήκης; Εχει να κάνει με την Ελλάδα ή με τις άλλες περιοχές που εμπλέκονται σε αυτή τη συνθήκη;
– Πρώτον και κύριον, η Συνθήκη της Λωζάννης δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά ολόκληρη την περιοχή. Αυτή η συνθήκη αφορά ολόκληρη την περιοχή και ακριβώς εξαιτίας αυτού, πιστεύω ότι συν τω χρόνω όλες οι συνθήκες χρειάζονται μια επικαιροποίηση. Και η Λωζάννη, με βάση τα πρόσφατα γεγονότα, χρειάζεται μια επικαιροποίηση. Αυτή η επικαιροποίηση δεν αφορά μόνο την Τουρκία, αλλά και την Ελλάδα. Θα μπορούσε να είναι αμοιβαία επωφελής, ωστόσο προφανώς υπάρχουν όλοι εκείνοι που δεν αντιλαμβάνονται για το τι ακριβώς πρόκειται. Εκείνοι που δεν έχουν αρκετή γνώση για το τι εμπεριέχει η συνθήκη αμέσως με κατηγορούν και προσπαθούν να βρουν νέες ερμηνείες πίσω από τις δηλώσεις μου, όμως δεν υπάρχει κάτι που κρύβεται πίσω από αυτές τις δηλώσεις.
Η ασφάλεια και η φιλία μεταξύ των χωρών μας μπορούν να κάνουν περισσότερα για να ενδυναμώσουμε τις σχέσεις μας. Δεν θέλω να υπεισέλθω σε λεπτομέρειες. Η συζήτηση για τα νησιά και άλλα θέματα συνεχίζεται, και μόνο από μία εξέλιξη τα πράγματα περιπλέκονται. Κι αυτό είναι κάτι που πρέπει να υπερβούμε σε μια μεγάλη θάλασσα, όπως το Αιγαίο. Τα ταξίδια των εμπορικών και των τουριστικών πλοίων θα πρέπει να γίνονται ανενόχλητα και θα πρέπει να υπερβούμε τις όποιες περιπλοκές. Γι’ αυτόν τον λόγο φέρνω το θέμα αυτό στην επικαιρότητα.
– Θέλω να καταλάβω κάτι, κύριε πρόεδρε. Η Ελλάδα δεν έχει διεκδικήσεις απέναντι στην Τουρκία. Η Τουρκία έχει σε σχέση με τα νησιά. Είπατε μάλιστα τον Σεπτέμβριο του 2016 σε μία ομιλία σας ότι ήταν ατυχές πως η τότε τουρκική κυβέρνηση έδωσε κάποια νησιά με τη Συνθήκη της Λωζάννης στην Ελλάδα. Οπότε αυτή η διαπραγμάτευση προφανώς δεν είναι ισορροπημένη γιατί εσείς ζητάτε κάτι ενώ η Ελλάδα δεν ζητάει.
– Δεν θυμάμαι επακριβώς αυτή την ομιλία. Οταν μιλάω για επικαιροποίηση, μπορούμε να συζητήσουμε τα πάντα, από το Α έως το Ω. Μπορεί η Ελλάδα να ενοχλείται με κάποια θέματα, με συγκεκριμένες προβλέψεις, αλλά μπορούμε να καθίσουμε κάτω και να συζητήσουμε. Και υπάρχουν αρκετές κρίσεις που θα μπορούσαν να είχαν διευθετηθεί, όλοι οι υπουργοί Εξωτερικών είχαν συναντήσεις και τα συζητούν, αλλά συνεχώς χρησιμοποιούνται διαφορετικές ιδέες σε διαφορετικές προτάσεις. Ο ένας υπουργός Εξωτερικών χρησιμοποιεί διαφορετικές προτάσεις και ο άλλος πράττει διαφορετικά και όλα τα προβλήματα συνεχίζουν σε διαφορετικές θεματικές.
Για να ξεπεράσουμε την κρίση, θα πρέπει να έρθουμε κοντά και να συζητήσουμε ακόμη μία φορά. Κι αυτό θεωρώ πως θα είναι πολύ σημαντικό για το μέλλον των χωρών μας, μπορούμε να λύσουμε τις διαφορές μας μέσα από τον διάλογο. Χωρίς να μιλάμε, χωρίς να ερχόμαστε κοντά, οι διαφωνίες δεν μπορούν να λυθούν. Οπότε, πιστεύω πως, χωρίς ενδοιασμούς, χωρίς δισταγμούς, μπορούμε να κάνουμε ένα βήμα μπροστά.
Ενας πολύ σημαντικός αριθμός τουριστών ταξιδεύει από την Τουρκία στην Ελλάδα και αντίστοιχα εμείς υποδεχόμαστε έναν μεγάλο αριθμό τουριστών, παρά τα εμπόδια που εμφανίζονται κατά καιρούς, διότι υπάρχει διάλογος μεταξύ των κρατών μας κι έχουμε χτίσει σημαντικές «γέφυρες» συνομιλίας. Αυτό συμβαίνει εδώ και αρκετό καιρό μέσα στον χρόνο. Τα νησιά είναι δημοφιλείς προορισμοί για τους Τούρκους τουρίστες και για να μπορέσουμε να ενδυναμώσουμε περαιτέρω τις σχέσεις μας, θα πρέπει να κάνουμε αποφασιστικά βήματα μπροστά. Είτε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας είτε με τον εκλεκτό πρωθυπουργό, συζητάμε για αυτά τα προβλήματα που θα μπορούσαν να λυθούν.
Στις παραδόσεις μας, στα έθιμά μας, έχουμε μεγάλες ομοιότητες, που μπορούμε να απολαμβάνουμε και τα απολαμβάνουμε. Για παράδειγμα, στην Ιμβρο και την Τένεδο Ρωμιοί συμπολίτες μας ζουν σε αυτά τα νησιά και έχουν κοινή ζωή με τους Τούρκους εκεί. Υπάρχει ένα ελληνικό σχολείο που εγκαινιάστηκε όταν ήμουν πρωθυπουργός, παρά το ότι υπάρχει μόνο ένας μαθητής. Αρκεί ο Ρωμιός συμπολίτης μας να συνεχίζει να μαθητεύει εκεί.
Ενας νεαρός Ελληνας ήταν ο πρόεδρος της νεολαίας του κόμματός μου εκεί. Ηταν μάλιστα ερωτευμένος με μια Τουρκάλα και, για να παντρευτούν, προσπάθησα να πείσω τον πατέρα της ζητώντας του να μη σταματήσει αυτό τον γάμο. Η μητέρα τον ήθελε, ο πατέρας όμως δεν ήθελε αυτό τον γάμο. Νομίζω ότι αυτές οι σχέσεις μπορούν να ανθήσουν, να αναπτυχθούν περαιτέρω και αυτό είναι πολύ σημαντικό για εμένα. Νομίζω ότι μπορούμε να βρούμε εναλλακτικούς τρόπους για να χτίσουμε ένα καλύτερο μέλλον. Αυτά είναι τα πράγματα στα οποία θα πρέπει να εστιάσουμε.
– Να σας ρωτήσω ευθέως τότε, εάν είχατε εσείς μια ιδεατή λύση για το Αιγαίο, με τι θα έμοιαζε αυτή η λύση;
– Στο Αιγαίο, υπάρχουν αποστάσεις μεταξύ των νησιών που είναι αρκετά προβληματικές. Και θεωρώ ότι αυτά τα προβλήματα μπορούν εύκολα να ξεπεραστούν. Εχουμε θέματα στην οριοθέτηση του εναέριου χώρου και των θαλάσσιων συνόρων και στον καθορισμό της υφαλοκρηπίδας. Και νομίζω ότι υπάρχουν τα συγκεκριμένα θέματα που μπορούν εύκολα να ξεπεραστούν και εφόσον υπερβούμε αυτά τα προβλήματα, τότε και οι δύο χώρες θα ανακουφιστούν. Ολο το πρόβλημα αφορά αυτό.
Ως εγγυήτριες χώρες, ως δίκαιες χώρες, μπορούμε να προχωρήσουμε σε συγκεκριμένες διαδικασίες στα σχετικά κλιμάκια. Δεν πρέπει να είμαστε υπεραισιόδοξοι, αλλά μπορούμε να κάνουμε υποχωρήσεις, να οδηγηθούμε σε αμοιβαίες υποχωρήσεις με στόχο να ξεπεράσουμε το θέμα αυτό. Το ζήτημα της οριοθέτησης των χωρικών υδάτων είναι πολύ σημαντικό σε αυτή τη φάση και αν μπορέσουμε να ξεπεράσουμε τις προκλήσεις σε σχέση με τα χωρικά ύδατα, νομίζω ότι θα έχουμε αντιμετωπίσει τη διαδικασία μια για πάντα. Θα αναρωτιέστε γιατί είναι πολύ προβληματικό τα τουρκικά πλοία να πλέουν στο Αιγαίο. Αυτό είναι κάτι το οποίο δεν μπορούμε να το ανεχθούμε. Αυτές είναι οι προκλήσεις που μπορούμε εύκολα να ξεπεράσουμε.
Και στον εναέριο χώρο υπάρχουν ορισμένες δυσκολίες κατά καιρούς και πραγματικά μπορούμε να τις ξεπεράσουμε. Τα μαχητικά μας αεροσκάφη δεν πρέπει να αποτελούν απειλή το ένα απέναντι στο άλλο. Θα πρέπει να τα ξεπεράσουμε αυτά και, αντιθέτως, να σφυρηλατήσουμε ένα πνεύμα αλληλεγγύης μεταξύ των δύο κρατών σε αέρα, γη και θάλασσα. Αν μπορέσουμε να σφυρηλατήσουμε αυτή την αλληλεγγύη, νομίζω ότι οι σχέσεις μεταξύ των δύο κρατών μας θα μπορούν να αναπτυχθούν περαιτέρω. Είμαστε έτοιμοι ως Τουρκία να κάνουμε πολλά, δεν έχουμε καμία απολύτως ανησυχία. Αλλά, όπως έχω δηλώσει, θα πρέπει να αφήσουμε πίσω τις προϋποθέσεις και να επικεντρωθούμε στην ειρήνη με τη συμβολή των μέσων μαζικής ενημέρωσης και άλλων μέσων. Πρέπει να πάψουμε να προκαλούμε τους λαούς μας, αντιθέτως, θα πρέπει να σφυρηλατήσουμε ισχυρότερες δεσμεύσεις. Αν αντιμετωπίσουμε αυτά τα προβλήματα, νομίζω ότι θα ακολουθήσουν πολλοί ακόμη.
Με αμοιβαία βήματα θα ξεπεράσουμε τις προκλήσεις
– Το πρόβλημα, κύριε πρόεδρε –και φαντάζομαι το καταλαβαίνετε και εσείς– είναι ότι είναι πολύ δύσκολο να έχεις μια διαπραγμάτευση με την απειλή του casus belli να κρέμεται πάνω από αυτήν. Και αυτή η απειλή υπάρχει και είναι απόφαση της τουρκικής Βουλής. Δεν θα ήταν μια πολύ καλή κίνηση να ανακαλέσετε αυτήν την απειλή;
– Για ποιο πράγμα μιλάτε;
– Αυτό που εννοώ, κύριε πρόεδρε, είναι ότι υπάρχει μία απόφαση της τουρκικής Βουλής ότι θα κηρυχθεί πόλεμος, αυτό είναι το casus belli, σε περίπτωση που η Ελλάδα λάβει κάποιες αποφάσεις.
– Ναι, όπως έχω πει, αν κάνουμε αμοιβαία θετικά βήματα, μπορούμε να ξεπεράσουμε όλες τις προκλήσεις. Ομως, εάν μπορέσουμε να διατηρήσουμε κάποια θέματα εντός της ατζέντας μας, που θα μπορούσαν να αποτελέσουν για παράδειγμα αιτίες πολέμου, αυτό θα περιέπλεκε την κατάσταση, και το casus belli είναι ένα από αυτά τα θέματα. Οπότε, δεν θα πρέπει να προκαλούμε. Ας αφήσουμε τους ειδικούς και από τις δύο πλευρές να αντιμετωπίσουν αυτές τις προκλήσεις, και έτσι θα τις ξεπεράσουμε.
– Κύριε πρόεδρε, έχετε γνωρίσει περισσότερους πρωθυπουργούς από ό,τι έχω γνωρίσει εγώ Τούρκους. Η ερώτηση που έχω να σας κάνω είναι: Φτάσατε ποτέ σε μία συμφωνία, ή πολύ κοντά, με κάποιον από αυτούς;
– Μπορεί να σου φανεί παράξενο, αλλά πρέπει να πω ότι από τον κ. Σημίτη και τον κ. Καραμανλή, συμπεριλαμβανομένων όλων των υπουργών Εξωτερικών, και τώρα τον κ. Τσίπρα, δεν υπήρξε ποτέ κάποιος (Ελληνας) πρωθυπουργός που να μην κατάφερα να έρθω σε συμφωνία μαζί του. Οι ουσιαστικές προσπάθειές μας συνεχίζονται. Δεν γνωρίζω, δεν ξέρω τι ακριβώς κάνει ο κ. Σημίτης σήμερα. Είναι ακόμη στην πολιτική; Αλλά ήταν ο πρώτος πρωθυπουργός που γνώρισα.
Αργότερα βεβαίως είχαμε κάποιες συναντήσεις με τον κ. Καραμανλή, σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών με την κ. Ντόρα Μπακογιάννη, καθώς και με άλλα επιφανή πολιτικά πρόσωπα. Και με τον κ. Τσίπρα και με τον κ. Σημίτη, αν και κάποια από αυτά τα πρόσωπα προέρχονταν από τον χώρο της Σοσιαλδημοκρατίας, όπως για παράδειγμα ο κ. Γιώργος Παπανδρέου, που ήταν διαφορετικός, είχαμε πολύ θετικές συνομιλίες. Αλλά όταν ερχόταν η στιγμή να καταλήξουμε σε συμπεράσματα, δεν τα καταφέρναμε. Εχω συναντηθεί με τέσσερις πρωθυπουργούς, με τους οποίους είχαμε πολύ θετικές συνομιλίες, αλλά δεν βγήκε κάποιο αποτέλεσμα. Και όταν δεν υπάρχει αποτέλεσμα, δεν υπάρχει κάποιο όφελος, Με όλους αυτούς τους φίλους είχαμε θετικές συνομιλίες. Οπως είπα και πριν, ήταν δύσκολο να επιτευχθούν αποτελέσματα. Αυτήν τη στιγμή πρέπει να επιδιώξουμε αποτελέσματα. Γι’ αυτό λέω όσα λέω.
– Κάτι άλλο που μου έχει κάνει εντύπωση είναι πως υπήρξε μια περίοδος, το 2011 έως το 2013, που και οι υπερπτήσεις και οι παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, και τα άλλα που συμβαίνουν κάθε ημέρα σχεδόν στο Αιγαίο, είχαν περιοριστεί πολύ. Τελευταίως έχουν αυξηθεί πολύ. Γιατί;
– Νομίζω ότι οι περίοδοι δεν έχουν τόση σημασία, αλλά η συχνότητα εξαρτάται από κάποιους άλλους παράγοντες. Οι πιλότοι είναι αρκετά δυναμικοί, είναι νέοι και ενθουσιώδεις. Οταν κάποιος από αυτούς επιχειρεί να παραβιάσει τον εναέριο χώρο, η απέναντι πλευρά απαντάει άμεσα σε αυτό. Οι αξιωματικοί που είναι υπεύθυνοι προειδοποιούν τους πιλότους, και αυτό είναι κάτι που πάντοτε τους λέμε· δηλαδή, τους λέμε να προσέχουν. Ομως, όποτε έχουμε περιστατικό παραβίασης εναέριου χώρου, επεμβαίνουμε αμέσως. Η τουρκική αεροπορία επεμβαίνει αμέσως.
Οι δύο πλευρές αισθάνονται την ανάγκη να απαντήσουν η μία στην άλλη, σε περίπτωση που κάποια πλευρά παραβιάσει τον εναέριο χώρο. Και είχαμε τέτοιες σχετικές εμπειρίες πρόσφατα. Αλλά ελπίζω και εύχομαι από εδώ και πέρα να μην ξαναζήσουμε τέτοιες παραβιάσεις στον εναέριο χώρο.
Το μήνυμα
– Σήμερα θα είστε στην Ελλάδα. Ποιο είναι το μήνυμά σας στους Ελληνες;
– Θα βρίσκομαι στην Ελλάδα, θα βρίσκομαι στην Αθήνα και το πρώτο μου μήνυμα θα είναι το εξής: «Πρέπει να είστε βέβαιοι ότι οι κακές σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας είναι κομμάτι της Ιστορίας. Οι υψηλού επιπέδου συμφωνίες στο πλαίσιο του στρατηγικού συμβουλίου έχουν υπογραφεί μεταξύ των δύο πλευρών και οι σχέσεις χτίζονται γύρω από αυτό το υψηλού επιπέδου συμβούλιο. Η Τουρκία τοποθετεί δυνάμεις σε αυτήν τη νέα πραγματικότητα. Ωστε να δομήσουμε ένα καλύτερο μέλλον. Η ασφάλεια και η σταθερότητα είναι δύο θεμελιακές αρχές και πρέπει να τις διατηρήσουμε με κάθε κόστος. Μπορώ να πω ότι οι Τούρκοι για τους Ελληνες και οι Ελληνες για τους Τούρκους θα μπορούν να βιώσουν διαφορετικά συναισθήματα αγάπης και αλληλεγγύης, και μπορούμε να σφυρηλατήσουμε την αλληλεγγύη πάνω σε αυτά τα συναισθήματα.
– Ο Βενιζέλος και ο Ατατούρκ έμειναν στην Ιστορία για την ελληνοτουρκική φιλία και την ειρήνη. Βλέπετε κάποια περίπτωση να κάνετε κάτι αντίστοιχο εσείς και ο κ. Τσίπρας;
– Ο χρόνος θα δείξει. Κοιτάζοντας πίσω στην Ιστορία, υπάρχουν συγκεκριμένα μαθήματα που μπορούν να μας διδάξουν, ώστε να χτίσουμε ένα καλύτερο μέλλον, αλλά εάν δεν πάρουμε τα συγκεκριμένα μαθήματα, η Ιστορία θα επαναληφθεί όπως συμβαίνει πάντα. Και με τον κ. Τσίπρα θα συζητήσουμε τα πάντα με ειλικρίνεια, ώστε να υπερβούμε τις προκλήσεις και να ανοίξουμε μια νέα σελίδα. Και θα πάρουμε την πρωτοβουλία για μια νέα διαδικασία, ώστε η Τουρκία και η Ελλάδα να χτίσουν άμεσα ένα καλύτερο μέλλον.
Είμαστε δυσαρεστημένοι με τη μη έκδοση των «οκτώ»
– Φοβάστε ότι εάν δεν υπάρχει συμφωνία για όλα όσα αναφέρετε μπορεί να υπάρξει πόλεμος; Ή είναι κάτι εντελώς αδιανόητο για εσάς;
– Είναι λάθος, δεν είναι σωστό και δεν είναι ευχάριστο να μιλάμε για τέτοιους κινδύνους. Αλλά είχα μια κουβέντα, που είχα πει στον κ. Τσίπρα… Οταν οι Τούρκοι πραξικοπηματίες ήρθαν στην Ελλάδα και αναζήτησαν καταφύγιο, κάλεσα αμέσως τον πρωθυπουργό κ. Τσίπρα. Του είπα: «Αγαπητέ μου φίλε, αυτή είναι η κατάσταση. Δραπέτευσαν από την Τουρκία και προσγειώθηκαν στην Ελλάδα. Αυτά τα άτομα οργάνωσαν πραξικόπημα –ή επιχείρησαν να οργανώσουν πραξικόπημα– και θέλω την έκδοσή τους στην Τουρκία».
Αυτό ήταν την πρώτη νύχτα του αποτυχημένου πραξικοπήματος. Και μου είπε ότι θα δρομολογήσει την κατάσταση και ότι σε 15 με 20 ημέρες θα εκδίδονταν στην Τουρκία. Αυτό είπε. Αλλά, δυστυχώς, αυτή τη στιγμή βρίσκονται ακόμη στην Ελλάδα. Πρέπει να παρακολουθήσουμε αυτές τις εξελίξεις αρκετά διεξοδικά. Αν ένα τέτοιο γεγονός είχε διαπραχθεί εναντίον της Ελλάδας, εμείς θα ήμασταν πολύ προσεκτικοί, τη στιγμή που θα έπρεπε να είμαστε πολύ προσεκτικοί. Θα είχαμε αμέσως θέσει υπό κράτηση αυτά τα άτομα και θα τα εκδίδαμε στην Ελλάδα. Απόπειρα πραξικοπήματος. Τι είναι η απόπειρα πραξικοπήματος; Πώς το τόλμησαν;
Η λέξη πόλεμος δεν θα έπρεπε ποτέ να ακουστεί, δεν θα έπρεπε ποτέ να ειπωθεί. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να αποφύγουμε, γιατί όταν μιλάμε για πόλεμο, ποιος θα είναι ο πρώτος που θα επηρεαστεί; Ο λαός. Ο τουρκικός λαός, ο ελληνικός λαός. Θα θορυβηθούν και θα αρχίσουν να ρωτούν αν υπάρχει ακόμη αυτός ο κίνδυνος. Οχι, ποτέ. Ας το διαγράψουμε από την ατζέντα μας. Θα πρέπει να οικοδομήσουμε τις σχέσεις μας πάνω στην ειρήνη και ολόκληρος ο κόσμος θα πρέπει να οικοδομηθεί πάνω στην ειρήνη. Αυτό είναι κάτι πάνω στο οποίο θα πρέπει να δουλέψουμε. Δεν νομίζετε;
– Το πρόβλημα είναι, κύριε πρόεδρε, πως η ελληνική Δικαιοσύνη είναι ανεξάρτητη, σύμφωνα με το ελληνικό Σύνταγμα, και επίσης πως πρέπει να τηρήσει και τους ευρωπαϊκούς κανόνες δικαίου σε σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αρα δεν υπάρχουν περιθώρια για να κάνουν κάτι σαν αυτό που ζητάτε.
– Αλέξη, μετά την κράτηση υπάρχει μια περίοδος κατά την οποία η κυβέρνηση θα μπορούσε εύκολα να μας είχε εκδώσει αυτούς τους ανθρώπους. Εχουμε υποφέρει πολύ και ξέρουμε πως και η Ελλάδα έχει υποφέρει πολύ από πραξικοπηματίες. Νομίζω λέγονταν «18 Μαρτίου» ή «17 Σεπτεμβρίου» οι πραξικοπηματίες. Η διάσημη τρομοκρατική οργάνωση στην Ελλάδα…
– Η «17 Νοέμβρη».
– Εχετε υποφέρει αρκετά στα χέρια τους κι εμείς έχουμε υποφέρει αρκετά από το PKK και τώρα έχουμε τους «Γκιουλενιστές», πρέπει να είμαστε αλληλέγγυοι. Εάν είχαμε εμείς μέλη της «17 Νοέμβρη», θα σας τους είχαμε εκδώσει αμέσως, αυτό θα είχαμε κάνει. Και οι τρομοκράτες, όταν έχουν συλληφθεί στην Ελλάδα, πρέπει να εκδοθούν στην Τουρκία. Εάν το αφήσετε στην κρίση της Δικαιοσύνης, κανένα αποτέλεσμα δεν πρόκειται να έρθει. Δεν θα είστε σε θέση να βγάλετε αποτελέσματα. Η Δικαιοσύνη δεν φαίνεται να νοιάζεται τόσο όσο εμείς, και για να διευκολύνεις τη δουλειά της δικαστικής εξουσίας, θα πρέπει πρώτα, ως εκτελεστική εξουσία, ως κυβέρνηση, να πάρεις τα απαραίτητα μέτρα πριν αναθέσεις την υπόθεση στη Δικαιοσύνη.
Πρέπει να τελειώσουμε τη διαδικασία ως μέλη του εκτελεστικού σώματος. Και επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας. Διότι οι επικεφαλής της αστυνομίας κάνουν τη δουλειά τους μέσα στο πλαίσιο που τους αναθέτουμε, δεν κάνουν κάτι ενάντια στον νόμο. Προφανώς είναι υπόλογοι απέναντι στον νόμο, ενεργούν μέσα στο πλαίσιο του νόμου. Επειδή η άμεση δράση θα μπορούσε να είχε ληφθεί αρκετά γρήγορα στο πλαίσιο του νόμου, όμως η Δικαιοσύνη χρειάζεται περισσότερο χρόνο και δεν μπορεί να λειτουργήσει άμεσα.
Η γραφειοκρατία είναι διαφορετική από οτιδήποτε άλλο και μπορεί να «κάθεται» και να παρατείνεται. Κι έρχεται κάποια στιγμή που συνειδητοποιείς ότι οι δράστες είναι κάπου αλλού και οικογένειες συνεχίζουν να υποφέρουν. Η καθυστερημένη Δικαιοσύνη δεν είναι Δικαιοσύνη, κι αυτό είναι μια καθυστέρηση στην απονομή της. Οταν «τραβάει» και συνεχίζει να «τραβάει», τότε αυτό δεν μπορεί πλέον να αποκαλείται Δικαιοσύνη. Δεν πρέπει αυτό να το επιτρέψουμε, υπάρχουν χώρες με τις οποίες έχουμε ολοκληρώσει σε σύντομο χρονικό διάστημα τη διαδικασία έκδοσης, δυστυχώς με την Ελλάδα έχουμε κολλήσει.
– Αυτή τη στιγμή, όπως είναι τα πράγματα, η έκδοσή τους μοιάζει μάλλον απίθανη. Ποια θα είναι η δική σας αντίδραση;
– Αυτή τη στιγμή προφανώς και είμαστε δυσαρεστημένοι και την ίδια στιγμή διαταράσσεται ο σεβασμός μας για την ελληνική Δικαιοσύνη. Αρα συμπεραίνω πως μέχρι εκεί λειτουργεί το δικαστικό σύστημα στην Ελλάδα. Πέραν αυτού, οι στρατιωτικές σχέσεις, οι εμπορικές σχέσεις και οι πολιτικές σχέσεις μεταξύ των δύο κρατών θα συνεχίσουν να ενδυναμώνονται με πολύ αποφασιστικό και θετικό τρόπο.
Δεν έχασα το πολιτικό μου κεφάλαιο, θα συνεχίσω να είμαι δυνατός
– Κύριε πρόεδρε, θέλω να είμαι πολύ ειλικρινής, σας γνώρισα και πήρα την πρώτη συνέντευξη μαζί σας λίγο αφότου σας είχε επισκεφθεί, στη φυλακή μάλιστα, ο κ. Αβραμόπουλος και είχατε περάσει πολύ δύσκολα εκείνη την εποχή. Πολλά άλλαξαν από τότε. Ομως, πλέον, τον τελευταίο χρόνο πολλοί σας κατηγορούν πως υπάρχει μια δικτατορία στην Τουρκία και ότι είναι πολλοί άνθρωποι στη φυλακή. Σας αποκαλούν δικτάτορα. Πώς απαντάτε σε αυτό;
– Οσοι εκφράζουν τις καταγγελίες τους θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα ειλικρινείς στις παρατηρήσεις τους. Πρωτίστως, μπορώ με αυτοπεποίθηση να πω ότι το δικαστικό σώμα στην Τουρκία είναι περισσότερο δίκαιο από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Το δικαστικό σώμα της χώρας μου, η τουρκική Δικαιοσύνη, δεν μπορεί ποτέ να συγκριθεί με καμία άλλη χώρα. Δουλεύουν πολύ δίκαια. Διακόσιοι πενήντα ένας άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου, 2.193 τραυματίστηκαν. Οι αποφάσεις ελήφθησαν από το δικαστικό σώμα με πολύ εκτεταμένη έρευνα· και τους δράστες αυτών των περιστατικών, τι έπρεπε να κάνουν με αυτούς; Θα τους άφηναν ελεύθερους; Προφανώς και όχι. Αμέσως φυλακίστηκαν. Εντοπίστηκαν οι σύνδεσμοί τους και η Δικαιοσύνη ερευνά τις περαιτέρω διασυνδέσεις τους.
Τώρα, σε ό,τι αφορά τον Ταγίπ Ερντογάν και τα θέματα γύρω από τον Ταγίπ Ερντογάν: Εχω συμμετάσχει σε εννέα εκλογές και έχουμε θριαμβεύσει σε κάθε μία από αυτές τις αναμετρήσεις. Αυτή είναι η Δημοκρατία, έτσι δεν είναι; Και το επίπεδο της συμμετοχής ξεπερνούσε το 80%. Και νομίζω στις τελευταίες εκλογές είδαμε 86% συμμετοχή των ψηφοφόρων. Εκλέξαμε πρόεδρο Δημοκρατίας για πρώτη φορά απευθείας από τον λαό και έλαβα το 52% των ψήφων των Τούρκων πολιτών. Αυτή όμως είναι η Δημοκρατία. Και στο τέλος της ημέρας, οι πραξικοπηματίες της 15ης Ιουλίου αναφέρονται ως «δημοκράτες». Υπάρχουν άνθρωποι που βγαίνουν στους αυτοκινητοδρόμους και πραγματοποιούν πορείες κι εμείς μεταφέρουμε τις σχετικές οδηγίες στα κυβερνητικά κλιμάκια ώστε να προστατευτούν αυτές οι πορείες, όμως «δεν είμαστε δημοκράτες»…
Ολοι, όμως, οι υπόλοιποι που μας προσβάλλουν όλο το εικοσιτετράωρο, αυτοί εύκολα αποκαλούνται «δημοκράτες». Δεν μας υπονομεύουν όμως αυτοί οι ισχυρισμοί, ποτέ δεν διαβρωθήκαμε. Ποτέ δεν έχασα το πολιτικό μου κεφάλαιο, θα συνεχίσω να είμαι δυνατός και το κόμμα μας είναι δυνατό, είναι το ισχυρότερο κόμμα στην Τουρκία. Εγώ συνεχίζω τις συγκεντρώσεις, περιοδεύω σε όλες τις επαρχίες και απολαμβάνω το θερμό καλωσόρισμα παντού, και οι δεσμοί του κόμματός μου με τον τουρκικό λαό γίνονται ακόμη πιο ισχυροί όσο περνάει ο καιρός.
– Κύριε πρόεδρε, ο πρόεδρος Τραμπ λέει σε όποιον συναντάει ότι είστε καλοί φίλοι. Εσείς οι δύο. Από την άλλη, υπάρχει μια δίκη στη Νέα Υόρκη από την οποία βγαίνουν πράγματα. Επιπλέον, διατυπώνονται κάποιες κατηγορίες πως εσείς, μέσω του πρώην συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας, στρατηγού Φλιν, προσπαθήσατε να επηρεάσετε την προεδρία Τραμπ. Πώς συμβιβάζονται αυτά τα δύο κατά τη γνώμη σας, πώς τα βλέπετε εσείς;
– Ο πρόεδρος Τραμπ είναι φίλος μου, αλλά πραγματικά δεν έχω δει ή μιλήσει κανονικά με τον κ. Φλιν. Λαμβάνω γνώση για τον κ. Φλιν στα χαρτιά και ακούω για αυτόν στην τηλεόραση. Συνήθως είμαι σε επαφή με τον κ. Τίλερσον ή τον πρόεδρο Τραμπ. Οπου κι αν πάμε, όπου κι αν έρθουν, θα βρεθούμε όλοι μαζί. Και οι άλλοι φίλοι μας από το υπουργικό συμβούλιο έχουν συναντήσεις με τους ομολόγους τους. Οι τελευταίες εξελίξεις είναι αρκετά λυπηρές. Οι εξελίξεις στη Συρία και στο Ιράκ πρέπει να τεθούν από κοινού υπό έλεγχο. Αυτά είναι τα ζητήματα που συζητάμε στις τηλεφωνικές μας επικοινωνίες με τον πρόεδρο Τραμπ. Στην πραγματικότητα, καμία πρόοδος δεν έχει επιτευχθεί. Μιλάμε για τη Ρωσία και κάνουμε μερικά θετικά βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση και θα συνεχίσουμε να κάνουμε θετικά βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση.
Η Τουρκία έχει εισέλθει σε μια ανατολική τροχιά. Κυριολεκτικά. Εκτός από τον διαφαινόμενο γεωπολιτικό αναπροσανατολισμό της προς Ρωσία και Ιράν και την απομάκρυνσή της από τη Δύση, δεδομένης της όξυνσης των σχέσεών της με ΗΠΑ και Ευρώπη, κάνει παζάρια. Ενώ είναι το μαύρο πρόβατο για την Ευρώπη, λόγω του μεταναστευτικού το οποίο και εργαλειοποίησε, και των σοβαρών παραβιάσεων του κράτους δικαίου και της καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο Πρόεδρός της κ. Ερντογάν έρχεται στην Ελλάδα. Την πρόσκληση απηύθυνε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Προκόπης Παυλόπουλος. Βέβαια, την επομένη της πρόσκλησης ο κ. Παυλόπουλος σε δηλώσεις του on camera απηύθυνε και προειδοποιήσεις στους Τούρκους ιθύνοντες για την αντιβαίνουσα στο Διεθνές Δίκαιο συμπεριφορά της Τουρκίας! Εξ αυτού θεωρείται σχεδόν σίγουρο, πως επιβλήθηκε στον κ. Παυλόπουλο από την ελληνική κυβέρνηση η πρόσκληση στον Τούρκο ομόλογό του, όπως πριν δυόμιση χρόνια τού επιβλήθηκε το προδοτικό δημοψήφισμα.
Εν πάση περιπτώσει και αντιπαρερχόμενοι τις παλινωδίες της πολιτικής και πολιτειακής μας ηγεσίας, πρέπει να ερευνήσουμε εάν και κατά πόσον είναι ορθή χρονικά, πολιτικά, κοινωνικά και εξ επόψεως εξωτερικής πολιτικής η πρόσκληση στον Τούρκο Πρόεδρο για επίσκεψη μετά από 65 χρόνια.
Η Τουρκία του κ. Ερντογάν είναι πρωταγωνίστρια στην καταστρατήγηση των ευρωπαϊκών κεκτημένων για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Είναι, επίσης, πρωταθλήτρια στις παράνομες διώξεις, ως εκ του γεγονότος, ότι πλείστες αυτών είναι προληπτικές, κάτι που απαγορεύει ο δυτικός νομικός πολιτισμός. Πλέον των ανωτέρω, η καταπίεση σε μεγάλες μερίδες του πληθυσμού επειδή είναι άλλου θρησκεύματος (Αλεβίτες, ζωροάστρες, γιεζιντί) ή άλλης εθνικής καταγωγής (Έλληνες, Αρμένιοι, Κούρδοι), αποδεικνύει πως ο κ. Ερντογάν και οι συν αυτώ προσπαθούν να φέρουν στα μέτρα τους την τουρκική κοινωνία. Και όποιος περισσεύει…κακό του κεφαλιού του. Δικαστές, δικηγόροι, δημοσιογράφοι, μέλη της κοινωνίας των πολιτών, ελευθερόφρονες και άλλοι αντιφρονούντες δέχονται ισχυρές πιέσεις για να υπακούσουν σε μια εξ αντικειμένου δικτατορική διακυβέρνηση. Όσοι αρνούνται θεωρούνται γκιουλενιστές, «θύλακες» της Δύσης και εν τέλει προδότες. Διώκονται όλοι χωρίς εξαίρεση, αρκεί να μην υποτάσσονται στους φετφάδες της κυβερνητικής ελίτ.
Μια ελίτ που έχει σκελετούς στην ντουλάπα, τους οποίους κάποιοι φροντίζουν να βγάλουν. Ο μεν Πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ φρόντισε να…αποκαταστήσει τους γιούς του με χρήματα σε φορολογικούς παραδείσους, ο δε Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πλούτισε από το παράνομο εμπόριο με όργανο τον – μάρτυρα πλέον – Ρεζά Ζαράμπ και μερίμνησε κι αυτός για τον οικογενειακό του κύκλο με χρήματα σε εταιρείες της μιας στερλίνας, όπως καταγγέλλει ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, αρχηγός του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (CHP) της Τουρκίας.
Συγχρόνως, η τουρκική επιθετικότητα είναι διαρκής και άμεση. Εκδηλώνεται δε με παραβάσεις και παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου της Ελλάδας, με συνεχείς προκλήσεις, όπως η τσάρκα του Τούρκου Α/Γ.Ε. Χουλουσί Ακάρ στα Ίμια αρχές του χρόνου και, φυσικά, με μονίμως επιθετική ρητορική, είτε αναθεωρητική (αμφισβήτηση της Συνθήκης της Λωζάνης), είτε ευθέως επιθετική (αμφισβήτηση κυριότητας νησιών και νησίδων του Αιγαίου). Η επίκληση του Έλληνα ΥΠ.ΕΞ. κ. Κοτζιά, ότι σταμάτησαν για λίγες ημέρες οι παραβιάσεις μόνο γέλιο προκαλεί, αν σκεφτούμε ότι αμέσως μετά τη δήλωσή του αυτές συνεχίστηκαν εκθέτοντάς τον… Η Άγκυρα, επιπροσθέτως, επιδιώκει να έχει υπό τον ασφυκτικό της έλεγχο τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, ενεργώντας πολλάκις σαν σε δικά της εδάφη, παραβιάζοντας διεθνείς συνθήκες, δυστυχώς ατιμώρητα. Άλλωστε, οι Τούρκοι αξιωματούχοι δε χάνουν ευκαιρία να δείχνουν την περιφρόνησή τους στον ελληνικό νόμο σε ό,τι έχει να κάνει με τους ψευτομουφτήδες, αλλά και, κυρίως, να ενθαρρύνουν την παράνομη δράση του τουρκικού προξενείου της Κομοτηνής, το οποίο ελέγχεται για σωρεία παραβιάσεων της Συνθήκης της Βιέννης, στην οποία προβλέπεται ρητώς η αποστολή των προξενείων. Αποστολή από την οποία το συγκεκριμένο έχει αποστεί, αφού έργο των προξενείων δεν είναι ούτε η κατασκοπεία ούτε η προπαγάνδα.
Η Τουρκία, πέραν των άλλων, από το 1994 και εντεύθεν εξαπολύει μόνιμη, καθημερινή απειλή προς την πατρίδα μας για να μην αυξήσουμε τα χωρικά μας ύδατα-αιγιαλίτιδα ζώνη, όπως δικαιούμεθα, από τα 6 ν.μ. στα 12. Και αυτή είναι μια απειλή πολέμου. Προβάλλει εμπόδια για την οριοθέτηση και ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, την ίδια ώρα που δεν υποχωρεί ούτε κατ’ ελάχιστον από τις παράνομες αξιώσεις της στην Κύπρο, συνεχίζοντας την παράνομη κατοχή, παρά τα ψηφίσματα του Ο.Η.Ε. Στο Κυπριακό, εξάλλου, είναι αδιάλειπτες οι απειλές περί προσάρτησης του κατεχομένου βορείου τμήματος του νησιού στην Τουρκία και η αμφισβήτηση του δικαιώματος των ερευνών και των γεωτρήσεων που κάνει η Λευκωσία. Οι προσομοιώσεις δε αποκλεισμού νησιών του ανατολικού Αιγαίου από τουρκικά μαχητικά είναι ενδεικτικές των προθέσεων της Άγκυρας και των πολιτικών της∙ όλων!
Τον Πρόεδρο αυτής της χώρας προσκάλεσε ο ΠτΔ. Εν γνώσει όλων αυτών, με επίγνωση του γεγονότος ότι θα δημιουργηθούν προβλήματα στη Θράκη και μόνο με την παρουσία του κ. Ερντογάν, μια και η παρουσία του εκεί θα σημαίνει την προστασία – υποτίθεται – του μουσουλμανικού πληθυσμού και την εγγύηση ότι «η μητέρα πατρίδα» δεν τον ξεχνά.
Υπάρχει η άποψη «κράτα τους φίλους σου κοντά και τους εχθρούς σου πιο κοντά». Η άποψη αυτή είναι σωστή. Όσοι την ασπάζονται στο θέμα της επίσκεψης ισχυρίζονται ότι πρέπει να έχουμε σχέσεις με την Τουρκία για να αποφευχθεί κάποιο θερμό επεισόδιο ή κάτι συναφές που θα μας οδηγήσει στα πρόθυρα του πολέμου. Το συμπέρασμα που εξάγουν κάποιοι από την άποψη αυτή είναι λάθος! Το αδιαμφισβήτητο γεγονός της διατήρησης γραμμής επικοινωνίας με την Τουρκία δε σημαίνει πως έπρεπε να προσκληθεί ο Πρόεδρός της στην πατρίδα μας. Οι συνομιλίες, οι επαφές και οι διαπραγματεύσεις δεν προϋποθέτουν συναντήσεις σε υψηλότατο επίπεδο. Αυτές λαμβάνουν χώρα εάν έχουν τακτοποιηθεί τα υπόλοιπα και επίκειται συμφωνία επί μειζόνων θεμάτων. Εκτός και εάν συμβαίνει κάτι τέτοιο… Εάν, δηλαδή, οι πλευρές – εννοείται ερήμην του ελληνικού λαού – έχουν φτάσει σε μια ταύτιση απόψεων στο Κυπριακό και αυτό που απομένει είναι η τελική επικύρωση σε μια συμβολική συνάντηση στο ανώτατο επίπεδο. Αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε να μας απασχολεί. Το περιεχόμενο της συνάντησης και η βιασύνη να πραγματοποιηθεί πριν το τέλος του τρέχοντος έτους και τις εκλογές στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Εάν επιβεβαιωθεί στο μέλλον αυτή η εκτίμηση, τότε θα αποκαλυφθεί ότι ουδείς εκ των Ελλήνων κυβερνώντων εναντιώθηκε στο σχέδιο διχοτόμησης της Κύπρου και κατ’ ουσίαν εθνικής μειοδοσίας, αφού οι πολίτες δεν έχουν επιλέξει αυτή τη λύση. Εάν δεν επιβεβαιωθεί, τότε η επίσκεψη αυτή θα χαρακτηριστεί ως αποτυχημένη και επικίνδυνη, ιδίως εάν λάβουμε υπόψη μας, πως η ελληνική ηγεσία προσκάλεσε και υποδέχεται τον ηγέτη μιας χώρας, για την οποία το Ανώτατο Ακυρωτικό μας Δικαστήριο, ο Άρειος Πάγος έχει αποφασίσει ότι επιτρέπει να πλήττονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου.
Όπως και να’χει, ο ΠτΔ, ο Πρωθυπουργός και ο ΥΠ.ΕΞ της Ελλάδας πρέπει να ξέρουν ότι όταν αγκαλιάζεις ένα φίδι το πιθανότερο είναι να σε δαγκώσει…
Ένα δημοψήφισμα παρωδία για την αλλαγή του πολιτειακού καθεστώτος σε προεδρικό έγινε πριν μερικούς μήνες στη γειτονική Τουρκία. Μετά την ολοκλήρωση του δημοψηφίσματος, ο Ερντογάν παρουσίασε εαυτόν ως θριαμβευτή σε μια προπαγανδιστική ομιλία που διήρκεσε για περισσότερο από τριάντα λεπτά. Όλα τα τουρκικά κανάλια μετέδωσαν ζωντανά την ομιλία εκείνη. Άλλωστε, δεν θα μπορούσαν να πράξουν και διαφορετικά.
Αυτό το οποίο όμως προκάλεσε αλγεινή εντύπωση και ερωτήματα είναι ότι την ομιλία αναμετέδωσε ζωντανά και η ΕΤ1, με ταυτόχρονη μετάφραση στα ελληνικά. Δηλαδή, για να το πούμε απλά, οι πολίτες της Ελλάδας, ωσάν να επρόκειτο για υπηκόους Τουρκίας, εκτέθηκαν σε κρατική τουρκική προπαγάνδα στα ελληνικά, διαμέσου της ελληνικής δημόσιας τηλεόρασης, την οποία πληρώνουν με τους φόρους τους!
Κανένα άλλο ευρωπαϊκό τηλεοπτικό δίκτυο δεν διέπραξε τέτοιο επικοινωνιακό και πολιτικό ατόπημα! Τα ξένα δίκτυα μετέδωσαν το γεγονός του δημοψηφίσματος με σύντομα ρεπορτάζ και δικό τους σχολιασμό. Ενώ, από την άλλη, οι Έλληνες πολίτες έγιναν δέκτες μιας ιδιότυπης ψυχολογικής επιχείρησης από τον αρχηγό του τουρκικού κράτους με τη διαμεσολάβηση της ελληνικής τηλεόρασης, για περισσότερο από μισή ώρα.
Επικίνδυνη προσέγγιση
Κάποιοι ίσως να πιστεύουν ότι αυτό συνέβη στο πλαίσιο της ελεύθερης διακίνησης ιδεών και της υποστήριξης της «δημοκρατίας» στην Τουρκία. Πρόκειται, όμως, για αφελή έως και επικίνδυνη προσέγγιση και για τα εθνικά συμφέροντα της χώρας μας, αλλά και για τη δημοκρατία στη γειτονική χώρα. Η επικοινωνιακή διαχείριση ενός τέτοιου πολιτικού γεγονότος δεν μπορεί να γίνεται με ελαφρότητα και ερασιτεχνισμό, χωρίς σαφείς στοχεύσεις και προετοιμασία.
Και εδώ, βέβαια, ο ελληνικός δημοσιογραφικός κόσμος, αλλά και το ΥΠΕΞ έχουν τεράστιες ευθύνες. Η άκριτη αναμετάδοση στην Ελλάδα της ομιλίας του Τούρκου προέδρου εκείνη την νύχτα, έδωσε την εικόνα μιας χώρας που λειτουργεί με όρους μπανανίας, και όχι ως ευρωπαϊκή δημοκρατία.
Γνωρίζοντας την αυταρχική φυσιογνωμία του τουρκοσουνιτικού καθεστώτος, τις επιθετικές πρακτικές του έναντι της χώρας μας και γενικότερα τις αναθεωρητικές και επεκτατικές του πολιτικές, θα πρέπει να σκεφτούμε διπλά την επικοινωνιακή διαχείριση της επικείμενης επίσκεψης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Ελλάδα. Εκτίμηση του γράφοντος είναι πως η επίσκεψη αυτή θα πρέπει να υποβαθμιστεί επικοινωνιακά. Σε αυτή την συγκυρία, δεν θα παράξουν θετικό αποτέλεσμα οι τυμπανοκρουσίες, τα μεγάλα λόγια, τα πλατιά χαμόγελα και, πολύ περισσότερο, οι δημόσιες κολακείες.
Όπως και να έχει, τα τουρκικά μέσα θα παρουσιάσουν την επίσκεψη με τρόπο που εξυπηρετεί τα τουρκικά κρατικά συμφέροντα. Άλλωστε, τη γνωρίζουν καλά τη δουλειά. Ας ελπίσουμε τουλάχιστον πως τα ελληνικά ΜΜΕ αυτή την φορά δεν θα αναπαράξουν άκριτα την τουρκική προπαγάνδα. Θα ήταν, άλλωστε, κωμικοτραγικό να συμβεί κάτι τέτοιο σε μια περίοδο κατά την οποία έγκριτα διεθνή μέσα, όπως, για παράδειγμα, το Foreign Affairs, διερωτώνται σε αναλύσεις τους αν η Τουρκία είναι κράτος-μαφία και ο Ερντογάν ο αρχηγός της!
Γράφει ο Θεόδωρος Καρυώτης DECEMBER 9, 2017
Πολλοί αναλυτές είχαν θεωρήσει ότι ο μεγάλος χαμένος των τελευταίων προεδρικών και βουλευτικών γαλλικών εκλογών του 2017 ήταν το Σοσιαλιστικό Κόμμα, το οποίο βέβαια έπαθε πανωλεθρία. «Ήταν όμως αναμενόμενη από όλους, μετά από την θεωρηθείσα αποτυχημένη πενταετία του Ολάντ. Όταν όμως οι πάντες προέβλεπαν τη νίκη δια περιπάτου του François Fillon, μετά την αναπάντεχη επικράτησή του στις ενδοπαραταξιακές εκλογές των Ρεπουμπλικάνων, πώς θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε τελικά την ήττα τους σήμερα ; Μήπως εκατόμβη ;», έγραφα στο άρθρο μου στις Ανιχνεύσεις στις 29-6-2017 : 
συγκροτήσουν τον ιστορικό πολιτικό τους χώρο με ανοίγματα προς τους ψηφοφόρους της ακροδεξιάς Marine Le Pin. Πώς ; Με αντιευρωπαϊσμό στη ρητορική τους και με στοιχεία τονισμού της γαλλικής ταυτότητας και ασφάλειας. Η Le Pin, από την πλευρά της και με τα δικά της μετεκλογικά αδιέξοδα, θέλοντας και αυτή να προσεταιριστεί μερίδα των Ρεπουμπλικάνων ψηφοφόρων, τους κάνει ανοίγματα. Μάλιστα τελευταία κάλεσε ανοιχτά τον Laurant Wauquiez για πολιτική συνεργασία, κάτι που πάρα πολλοί στο χώρο των Ρεπουμπλικάνων θα το θεωρούσαν «ως έγκλημα καθοσιώσεως». Με άλλα λόγια, μην τολμήσει να το επιδιώξει ο Laurant Wauquiez. Τα γαλλικά μέσα ενημέρωσης θεωρούν δεδομένη την επικράτηση του 42 ετών Laurant Wauquiez στις εν λόγω εκλογές, ίσως και από τον προβλεπόμενο 1ο Γύρο. Δηλαδή να ψηφιστεί την προσεχή Κυριακή από το 50%, συν 1 τουλάχιστον, των αναμενόμενων να ψηφίσουν μελών, ταμειακώς ταχτοποιημένων, 50.000 ατόμων περίπου. Στο γαλλικό κανάλι France24 και σε απογευματινή πολιτική εκπομπή στις 7-12-2017 αναφέρθηκε το εξής εύρημα από τα μη έγκυρα κοινωνικά δίκτυα : 78% Laurant Wauquiez, 12% Florence Portelli και 10% Maël de Calan. Προσωπικά δεν θα μπορούσα να αμφισβητήσω αυτήν την πρόβλεψη όλων σχεδόν των γαλλικών ΜΜΕ. Όμως υπενθυμίζω πως έπεσαν τραγικά έξω αρχές του 2017 στην προηγηθείσα πρόβλεψή τους, όταν υποψήφιοι για το προεδρικό χρίσμα ήταν 7. Τότε οι κυρίαρχες προβλέψεις έδιναν τον François Fillon στην 3η θέση και ήρθε 1ος με καθαρή διαφορά από τον 2ο Alain Juppé και τον 3ο Nicolas Sarkozy! Συνεπώς οφείλω να κρατήσω τις επιφυλάξεις μου για λόγους σοβαρότητας τουλάχιστον μέχρι τις 10 Δεκεμβρίου.
Ο Maël de Calan (ο εκ δεξιών της φώτο) είναι μια άλλη τέτοια περίπτωση. Υποστηρίζεται ανοιχτά και αυτός από τον Δήμαρχο του Bordeaux και πρώην Πρωθυπουργό Alain Juppé (ο εξ αριστερών της φώτο), όπως έγραψε στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Le journal de dimanche, ο δημοσιογράφος Arnaud Focraud στις 5-12-2017. Μάλιστα ο Alain Juppé φαίνεται να είναι υποστηρικτής της εποικοδομητικής αντιπολίτευσης απέναντι στην κυβέρνηση του Μακρόν στην οποία επικεφαλής είναι ένας πρώην στενός συνεργάτης του, ο Edouard Philippe. Τον οποίο μάλιστα δεν διέγραψαν οι σκληροί Ρεπουμπλικάνοι, ενώ διέγραψαν όλους όσους συνεργάστηκαν και συνεργάζονται με την κυβέρνηση ! Επί πλέον ο Alain Juppé διερωτήθηκε πρόσφατα γιατί δεν θα μπορούσε η παράταξή του να κατέβει με κοινό ψηφοδέλτιο με το κόμμα της «Δημοκρατίας Εμπρός» στις ευρωεκλογές του 2019 ;
Αναφορικά λοιπόν με την 3η υποψηφιότητα κι εδώ διακρίνουμε μια άλλη βαρονία. Η 
Florence Portelli, δήμαρχος του Taverny (περιοχή Val d’Oise), ήταν πρώην εκπρόσωπος του Fillon στις προεδρικές εκλογές. Συγκέντρωσε την υπογραφή περισσότερων από 5.000 μελών και 16 βουλευτών. «Είμαι ακτιβίστρια» δήλωσε «και απλώς εκνευρίζομαι από την κατάσταση του κόμματός μου και η οποία μαίνεται εδώ και πολύ καιρό». Την υποψηφιότητά της υποστηρίζει ανοιχτά και η μετριοπαθής δεξιά Περιφερειάρχης Παρισίων Valérie Pécresse.
Ο Άλκης Καλλιαντζίδης είναι Οικονομολόγος/
Του Κωνσταντίνου Λουκόπουλου Παρασκευή 08 Δεκεμβρίου 2017 liberal.gr
Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ
Η αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ, αν και συμβολική, μπορεί να οδηγήσει σε βίαιες αντιδράσεις στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα από συμμάχους των ΗΠΑ. Πώς διαμορφώνονται τα δεδομένα.
του Δημήτρη Τσαϊλά*.
του Παναγιώτη Μπαλακτάρη.
του Νίκου Μιχαηλίδη – slpress.gr