Η νέα προειδοποίηση της αμερικανικής κυβέρνησης προς την Τουρκία και η απαίτηση της για την ακύρωση της αγοραπωλησίας των ρωσικών πυραύλων S-400, δεν ήταν τυχαία. Πρέπει να της δοθεί η ανάλογη σημασία. Από το επίσημο βήμα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ η εκπρόσωπος Χέδερ Νάουερτ, άφησε ορθάνοικτο το ενδεχόμενο αμερικανικών κυρώσεων εναντίον της Τουρκίας εάν παραβιάσει τους κανόνες του ΝΑΤΟ και προχωρήσει στην παραλαβή ενός συστήματος που δεν είναι συμβατό με τον οπλισμό της Δυτικής Συμμαχίας.
Στο θέμα αυτό η Αμερική έχει εγκλωβιστεί στους δικούς της νόμους, που απαγορεύουν συναλλαγές, ιδιαίτερα των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, με κράτη και εταιρείες που βρίσκονται υπό το καθεστώς κυρώσεων.
Τόσο η Ρωσία όσο και η κατασκευάστρια εταιρεία των S-400, περιλαμβάνονται στον «μαύρο» κατάλογο των Αμερικανών. Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες παραβιάσουν τους δικούς τους νόμους, θα ανοίξει ο ασκός του Αιόλου. Υπό την έννοια ότι και άλλες δυτικές χώρες, που έχουν ανάγκη κάποια καλά στρατιωτικά συστήματα της Ρωσίας θα επιλέξουν να τα αγοράσουν από τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος με τον τρόπο αυτό θα φέρει μεγάλη αναστάτωση στο ΝΑΤΟ και θα βάλει την Αμερική στον τοίχο.
Το καλομελετημένο σχέδιο του προέδρου της Ρωσίας για τη δημιουργία ρήγματος στη Δυτική Συμμαχία θα έχει επιτευχθεί. Εάν δε πειστεί η Τουρκία -όχι ότι χρειάζεται και μεγάλη πίεση- να δημιουργήσει δυσάρεστες καταστάσεις στο Αιγαίο, τότε η Ρωσία θα αναδειχθεί στην απόλυτη δύναμη της περιοχής και σε συνδυασμό με τη νίκη στη Συρία, θα έχει τον πρώτο λόγο.
Διότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν προτίθεται -με τα σημερινά δεδομένα τουλάχιστον- να αντιδράσει. Βέβαια, ουδείς μπορεί να γνωρίζει τι συμβαίνει στο τρικυμιώδες μυαλό του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δεν λογαριάζει …Χριστό.
Ο τρόπος με τον οποίο πολιτεύεται στα θέματα της Βορείου Κορέας και του Ιράν, δεν αφήνει περιθώρια στην έξαλλη «φαντασία» όσων ονειρεύονται να δουν τη σύγκρουση της Ουάσιγκτον με τον Ταγίπ Ερντογάν. Άλλωστε, να επαναλάβω γιατί πρέπει να μην ξεχνούμε, ότι οι Αμερικανοί γραφειοκράτες διαθέτουν απεριόριστη λαγνεία για την Τουρκία.
Μερικές φορές νοιώθουμε δικαιολογημένα ότι όσο πιο πολύ βρίζει την Αμερική ο ισλαμιστής πρόεδρος της Τουρκίας, τόσο περισσότερο τον …αγαπούν οι Αμερικανοί. Δεν δικαιολογείται καθόλου, μα καθόλου, η στάση τους όταν σε άλλες περιπτώσεις, όπου κάποιες χώρες απλά λοξοδρόμησαν, δέχθηκαν την αμερικανική οργή και το «μπούλιγκ» της υπερδύναμης.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον κ. Τραμπ έχουν πλέον την άνεση, διότι τους έδωσε την καλύτερη δικαιολογία ο κ. Ερντογάν με τις ύβρεις του, να του ανταποδώσουν την …τιμή.
Γερουσιαστές και από τα δύο στρατόπεδα έδωσαν τη δικαιολογία που αναζητούσαν από καιρό οι επιτελείς του Λευκού Οίκου.
Η απαίτησή των γερουσιαστών για να ανασταλεί -και στη συνέχεια να ακυρωθεί- η πώληση των αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Τουρκία, εάν δεν συνετιστεί ο Ερντογάν, δεν πρέπει να πάει χαμένη. Η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπονόησε ότι η αμερικανική κυβέρνηση συνεργάζεται με τους γερουσιαστές για το θέμα των F-35.
Τι σημαίνει αυτό; Ότι εργάζονται για την εξεύρεση του πιο σωστού κειμένου, που θα είναι και ο τελικός νόμος, για να συνδυαστεί το θέμα των F-35 και των S-400 με την απελευθέρωση των Αμερικανών υπηκόων που έχουν εγκλειστεί στις τουρκικές φυλακές με εντολή του ίδιου του Ερντογάν, με τον σεβασμό των ανθρωπίνων και θρησκευτικών δικαιωμάτων, της ελευθεροτυπίας και του τερματισμού της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, που δίνει το δικαίωμα στον αυταρχικό πρόεδρο της Τουρκίας να φυλακίζει ασύστολα Τούρκους πολίτες.
Το κλίμα μεταξύ της Ουάσιγκτον και της Άγκυρας είναι «πολεμικό». Περί αυτού μην έχετε την παραμικρή αμφιβολία. Στην Αμερική συμφέρει να ηττηθεί ο Ερντογάν και να μην αντιδράσει, αλλά να αποχωρήσει αναίμακτα.
Με τα σημερινά δεδομένα, η ήττα του προέδρου της Τουρκίας είναι ένα όνειρο απατηλό. Αλλά θαύματα γίνονται. Η οικονομία θα μπορούσε να είναι ο καταλύτης για την ήττα του. Η κατάστασή της είναι τραγική και οι επιπτώσεις στις ζωές των ανθρώπων θα είναι καταλυτικές εάν ο Ερντογάν δεν σταματήσει την κατρακύλα της.
Αυτή τη στιγμή δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα αν η αποχώρηση του Ερντογάν θα βοηθήσει την Ελλάδα και την Κύπρο. Σίγουρα θα βοηθήσει την Αμερική.
Οι Κεμαλιστές έχουν το ίδιο μίσος για τους Έλληνες, όπως και ο πρόεδρος της Τουρκίας. Όμως παραδοσιακά είναι φιλοαμερικανοί και φιλοδυτικοί και το πρώτο που θα επιδιώξουν θα είναι η αποκατάσταση των σχέσεων με την Αμερική και το Ισραήλ.
Αν και στην πολιτική δεν μπορούμε να κάνουμε προβλέψεις, διότι δεν πρόκειται για ποδοσφαιρικό αγώνα, πιστεύω ότι ο Ερντογάν δεν θα χάσει τόσο εύκολα την εξουσία. Αν πιστέψει ότι κινδυνεύει θα ακυρώσει τις εκλογές ή θα επιχειρήσει νοθεία, όπως έκανε σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις.
Η Τουρκία δεν βρίσκεται πλέον σε σταυροδρόμι, αλλά και ενώπιον κυρώσεων από την Αμερική. Εάν επιβληθούν κυρώσεις, ο Ερντογάν που έβγαλε τη χώρα αλώβητη από το Μνημόνιο του ΔΝΤ θα είναι ο πολιτικός που θα υπογράψει το αίτημα για νέο πιο καταστροφικό.
Για να μην δημιουργούνται παρεξηγήσεις θα επαναλάβω ότι έγραψα και σε προηγούμενο κείμενό μου: Η Αμερική λατρεύει την Τουρκία αλλά απεχθάνεται το σημερινό πρόεδρό της… Βέβαια δεν μπορεί επ’ άπειρον να ανέχεται τη συμπεριφορά του. Και ο τελευταίος λόγος ανήκει στον Ντόναλντ Τραμπ…
Το νέο περιστατικό που σημειώθηκε με την «επακούμβηση» της κανονιοφόρου (Κ/Φ) «Αρματωλός» τα ξημερώματα σε καμία περίπτωση δεν μοιάζει με ένα τυχαίο περιστατικό, όμως τα ερωτήματα που εγείρονται είναι πολλά και ιδιαιτέρως σοβαρά…
Η αρχή βέβαια θα πρέπει να γίνει με μια αναφορά στην ανακοίνωση του Πολεμικού Ναυτικού, όπου – προφανώς εκ παραδρομής – η νήσος πλησίον της οποία καταγράφηκε το περιστατικό, ασφαλώς δεν ονομάζεται «Μυτιλήνη», αλλά «Λέσβος».
Μια «ορθή επανάληψη» δεν θα έβλαπτε, αρκεί να ήταν έγκαιρη.
Στα ζητήματα ουσίας που εγείρονται και σε μια προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα εύλογο σενάριο ερμηνείας της ενέργειας, η ελληνική κανονιοφόρος βρίσκεται εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων συμμετέχοντας σε ΝΑΤΟϊκή αποστολή επιτήρησης, με το σημείο που έχει βρεθεί να «ελέγχει» μέχρι τη βόρεια διαδρομή εξόδου από τον κόλπο της Σμύρνης.
Διαφαίνεται εν ολίγοις η τουρκική ενόχληση από τη ΝΑΤΟϊκή αποστολή καθώς της ασκείται έλεγχος με ένα άτυπο ναυτικό «φράγμα». Δεν είναι άλλωστε τυχαίο το ότι έχει κατ’ επανάληψη προσπαθήσει να πετύχει τον τερματισμό της ΝΑΤΟϊκής επιχείρησης, καθώς ακυρώνει εν μέρει στην πράξη τη χρήση του προσφυγικού – μεταναστευτικού «όπλου» απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ακόμα κι αν το τουρκικό κράτος δεν είχε τη μαφιόζικη εκδοχή του με την εμπλοκή σε πλήθος παρανόμων δραστηριοτήτων «υπό την αιγίδα του», χρησιμοποιώντας το οργανωμένο έγκλημα και για την προώθηση των εθνικών στόχων αλλά και για να πλουτίζουν οι εκάστοτε «συστημικοί αξιωματούχοι», δεν παύει να «ασφυκτιά» απέναντι σε έστω και οριακό περιορισμό της ελευθερίας κινήσεων που θέλει να έχει.
Όταν δε σε αυτό συμμετέχουν και πλοία του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, ενεργοποιούνται αντανακλαστικά που συνδέονται με το διμερές πλαίσιο των σχέσεων.
Η κατάσταση αυτή, σε συνδυασμό με την πεποίθηση ότι η Ελλάδα απολαμβάνει «εξωτερικής νομιμοποίησης» της πολιτικής της και εν τέλει «υψηλής προστασίας» από χώρες οι οποίες τυπικά είναι σύμμαχοι και της Τουρκίας, επιτείνει το κλασικό σύνδρομο καταδίωξης που τους κατατρύχει, που είναι προϊόν εγγενούς ανασφάλειας…
Έτσι εξηγείται και η μερική μετάλλαξη της στρατιωτικής διάστασης της πολιτικής αντιμετώπισης της Ελλάδας με την απόπειρα εφαρμογής προσαρμοσμένων επιχειρησιακών επιλογών – διδαγμάτων για τους Τούρκους – από τον «υβριδικό πόλεμο» (hybrid war) των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων στην ανατολική Ουκρανία και την Κριμαία.
Στόχος είναι να διατηρήσει τις στοχευμένες ενέργειες συντήρησης της πίεσης στο στρατιωτικό πεδίο, χωρίς καν να χρησιμοποιεί στρατιωτικά μέσα, καθώς αυτό θα συνεπαγόταν υψηλότερο κόστος σε μια αρνητική συγκυρία για την Τουρκία.
Κατά συνέπεια, πρόκειται για ενέργειες οι οποίες επιτρέπουν την άρνηση κάθε κρατικής εμπλοκής, ενώ επιτυγχάνουν ουσιαστικά αν όχι το ίδιο, παρεμφερές, αλλά και ασφαλέστερο από πλευράς επιπτώσεων αποτέλεσμα, με αυτό που θα προέκυπτε σε περίπτωση εμπλοκής πολεμικών σκαφών.
Προφανώς δεν είναι τυχαία η σιωπή – μέχρι στιγμής – των Τούρκων, ενώ όπου το επιλέξουν προβαίνουν ταχύτατα σε αναφορές, είτε μέσω δηλώσεων είτε διά αναρτήσεων στα κοινωνικά δίκτυα, διαμορφώνοντας έτσι κλίμα, άρα και σε περιορισμένο χρονικά διάστημα την «ατζέντα» και τη «θερμοκρασία» των διμερών σχέσεων.
Καταληκτικά, η ερμηνεία του περιστατικού με την κανονιοφόρο «Αρματωλός» με βάση τα ανωτέρω, είναι πως δεν πρόκειται για ένα λάθος, αλλά για μια σκόπιμη ενέργεια. Κινήθηκε εναντίον του ελληνικού πλοίου στο πλαίσιο της προαναφερθείσας «υβριδικής» στρατιωτικής τακτικής.
Ωστόσο, θέμα σοβαρό και ερωτήματα εγείρονται και σε σχέση με το ελληνικό σκάφος. Δεν είδε το εμπορικό πλοίο να κινείται εναντίον του; Δεν είχε χρόνο να προβεί σε κινήσεις αποφυγής; Ποια ήταν η λογική που υπαγόρευσε τις ενέργειες του πληρώματος;
Χρειάζονται διευκρινίσεις, τις οποίες μπορεί να δώσει μόνο το Πολεμικό Ναυτικό.
Εν κατακλείδι, μια ερώτηση προς το Μέγαρο Μαξίμου. Πόσο καιρό θα χρειαστούν ώστε να αντιληφθούν ότι σε μια περίοδο που η χώρα χρειάζεται ταχύτατα σύγχρονες ναυπηγήσεις διαφόρων εκτοπισμάτων, ώστε να ανταποκρίνεται στα διάφορα σενάρια με ευελιξία και ικανότητα αποφυγής της κλιμάκωσης που ενδεχομένως να επιθυμεί ο αντίπαλος, η τακτική που ακολουθείται στο ζήτημα του ναυπηγικού κλάδου της χώρας είναι αυτοκαταστροφική;
Δοκίμασαν να συνδιαλεχτούν, έστω ατύπως και να διερευνήσουν τι θα μπορούσε η χώρα να εξασφαλίσει άμεσα σε περίπτωση που φεύγαμε από τη «συγκρουσιακή» και περνούσαμε στη «συνεργατική» λογική, αναζητώντας λύσεις και όχι ενέργειες με εν πολλοίς προδιαγεγραμμένο αποτέλεσμα;
Για ποιον λόγο πρέπει να συνεχίζονται τα τραγικά σφάλματα και η ανεπάρκεια κυβερνήσεων του παρελθόντος που οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση και από την παρούσα κυβέρνηση, η οποία συμπεριφέρεται σα να μην αντιλαμβάνεται ότι αδικεί τον εαυτό της μπαίνοντας εθελούσια «στο ίδιο σακί», καθοδηγούμενη από στελέχη της τα οποία προ της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ είχαν δική του λογική και ενδεχομένως ατζέντα στις συμφωνίες;
Πάνω από 1 Γάλλος στους 2 εκτιμά ότι προχωράει τις μεταρρυθμίσεις με καλό ρυθμό ο Μακρόν. Αυτό δείχνει το παρακάτω γράφημα. Η κυβέρνηση του Emmanuel Macron, με ένα χρόνο στην εξουσία, το 39% των ερωτηθέντων εκτιμά ότι προχωράει τιςμεταρρυθμίσεις με καλό ρυθμό. Σε αυτό το ποσοστό πρέπει να προσθέσουμε και το 19% των Γάλλων που θα ήθελε η κυβέρνηση να πάει αρκετά μακριά στις μεταρρυθμίσεις της. Όταν το 35% των Γάλλων απαντάει αντίθετα ότι η κυβέρνηση πάει πολύ μακριά στις μεταρρυθμίσεις της (δηλαδή δεν θέλει μεταρρυθμίσεις) και ένα 7% δεν έχει γνώμη σχετικά, σύμφωνα με τη δημοσκόπηση που διενήργησε η εταιρεία δημοσκοπήσεων BVA και δημοσιεύθηκε την Παρασκευή 4-5-2018 από το κανάλι RTL, την εφημερίδα La Tribune και τον γαλλικό περιφερειακό τύπο. Αυτό αναφέρει ο δημοσιογράφος Arnaud Focraud
στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Le journal de dimanche την ίδια ημερομηνία. Η εν λόγω δημοσκόπηση διεξήχθη στο internet στις 18 και 19 Απριλίου 2018 επί δείγματος 1.011 ατόμων ηλικίας από 18 ετών και άνω.
Με άριστα το 20 ο Emmanuel Macron δεν πιάνει τη βάση, αφού οι ερωτηθέντες Γάλλοι του βάζουν τον σχολικό βαθμό 8/20. Τον Απρίλιο του 2013, ο FrançoisHollande είχε πάρει τον βαθμό 7/20. Ο Macron πιάνει τη βάση (10,5/20) από τους Γάλλους που είναι στελέχη και 14,7/20 από τους οπαδούς του. Αντίθετα, ο Μακρόν κρίνεται αρνητικά από τους υπαλλήλους και τους εργάτες (με 7,3 / 20), από τους έχοντες ηλικία 35 έως 49 ετών (7,5/20) και φυσικά από τους υποστηρικτές της αντιπολίτευσης, ξεκινώντας από τους οπαδούς του Jean-Luc Mélenchon (3.7/20) και του Εθνικού Μετώπου (4.3/20). Οι υποστηρικτές των Δημοκρατικών τον βαθμολόγησαν με 9,8/20.
Ο Μακρόν έχει χάσει 19 πόντους δημοτικότητας σε ένα χρόνο
Γενικότερα, το 57% των ερωτηθέντων αισθάνεται ότι είναι μάλλον δυσαρεστημένοιαπό το πρώτο έτος διακυβέρνησης του Emmanuel Macron, έναντι 41% των ικανοποιημένων. Έχασε δηλαδή συνολικά 19 βαθμούς δημοτικότητας σε ένα χρόνο. Τον Μάιο του 2017 το ποσοστό των ικανοποιημένων από τον Μακρόν ήταν 62% και 43% αυτόν τον Απρίλιο. Οι προκάτοχοι του Μακρόν, François Hollande και Nicolas Sarkozy, ένα χρόνο μετά την εκλογή τους στην προεδρία, είχαν μείωση δημοτικότητας μεγαλύτερη (-27 και -25 μονάδες αντίστοιχα), πλην όμως ο Jacques Chirac και ο François Mitterrand αντιστάθηκαν περισσότερο στη φθορά της εξουσίας μετά το τέλος του 1ου χρόνου της θητείας τους (-14 και -10μονάδες δημοτικότητας). Για το βάθος της πολιτικής του Μακρόν, το 84% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι δεν αισθάνονται προσωπικά να ωφελούνται από τις μεταρρυθμίσεις από τον Μάιο του 2017. Ωστόσο, το 43% λένε ότι είναι έτοιμοι να περιμένουν να δουν ποια θα είναι τα αποτελέσματαπριν αποφανθούν οριστικά.
Η άνοδος της γενικευμένης εισφοράς αλληλεγγύης (la contribution sociale généralisée), (CSG), το πιο αντιδημοφιλές μέτρο
Τα πιο αντιδημοφιλή μέτρα του Μακρόν είναι :
@ η αύξηση της «γενικευμένης εισφοράς αλληλεγγύης CSG» (με 82% αρνητικές γνώμες),
@ η επερχόμενη μείωση της ταχύτητας αυτοκινήτων σε 80 km /ώρα στο επαρχιακό οδικό δίκτυο (με 76%),
@ η αντικατάσταση του «φόρου επί της περιουσίας» (ISF) από τον «φόρο επί της ακίνητης περιουσίας» (IFI) (με 70%).
Οι πιο δημοφιλείς αποφάσεις της κυβέρνησης Μακρόν είναι αντιστρόφως :
@ η μείωση του αριθμού των βουλευτών και των διαδοχικών θητειών τους (με 78% θετικές γνώμες),
@ ο νόμος για τη σεξουαλική βία (με 76%),
@ η επανάληψητων τάξεων των προπαρασκευαστικών μαθημάτων CP (72%).
Οι Γάλλοι κρίνουν μάλλον θετικά τον απολογισμό του Μακρόν αναφορικά με «τον ρόλο της Γαλλίας στον κόσμο» (το 59% πιστεύουν ότι αυτή η δράση του είναι μάλλονεπιτυχημένη, έναντι 35% που πιστεύουν το αντίθετο).
Οι Γάλλοι διχάζονται αναφορικά με την ασκούμενη οικονομική πολιτική μεγέθυνσης (το 47% συμφωνούν, το 47% διαφωνούν).
Οι Γάλλοι είναι πολύ επικριτικοί έναντι της ασκούμενης μεταναστευτικής πολιτικής και της αγοραστικής τους δύναμης, καθώς σε αυτούς τους δύο τομείς, το 78% πιστεύει ότι η κυβέρνηση είναι αποτυχημένη.
The Great War laid waste to the economic and political foundations of Europe, but did not establish a new international order, thus setting the stage for the disasters of the 1930s and 1940s. As the world approaches another period of vast economic and political change, the lessons of the interwar interregnum are more relevant than ever.
NEW YORK – Many now fear that we are witnessing the disintegration of the liberal international order, which has for decades ensured peace and prosperity in the West and many other parts of the world. That order was established after World War II, but it is worth remembering that its origins lie in the period following World War I.
WWI was a staggering conflagration with far-reaching consequences. Beginning as a confrontation between the Triple Entente – France, the United Kingdom, and Russia – and the Central Powers of Germany and Austria-Hungary, the war quickly engulfed all of Europe, with the exception of Spain, the Netherlands, Switzerland, and Scandinavia. In time, it dragged in the Ottoman Empire, Japan, the United States, and various members of the British Commonwealth. And, eventually, its impact was felt as far afield as Latin America and Asia.
Needless to say, WWI was immensely destructive: approximately ten million people died, and perhaps three times as many were injured. By 1918, Europe was shattered, exhausted, and demoralized. And just as the war was ending, a global influenza pandemic struck, eventually killing perhaps 50 million more people. The world that had existed before the war was gone forever.
Worse, the war’s end brought only continued disorder. Though WWI demolished Europe’s old order, it did not lay the foundation for a new one. The interwar period is thus best understood as an interregnum. Historically occurring between the reign of one monarch and his or her successor, such periods have often been unstable and violent, owing to the lack of strong, legitimate political leadership.
From a contemporary perspective, “interregnum” simply refers to a period in which an old order has crumbled and a new one has not yet taken its place. As in the past, such periods tend to be dangerous and disordered. Or, as the Marxist philosopher Antonio Gramsci put it in his Prison Notebooks, when “the old is dying and the new cannot be born … a great variety of morbid symptoms appear.” Because we may well be living through an interregnum today, we should consider what a number of recent books tell us about the last one.
BORN IN BLOOD
Before WWI, monarchical dictatorships and empires dominated Europe. But the war brought those systems crashing down, effectively destroying Europe’s political foundations. Between 1917 and 1920, a wave of democratization eliminated monarchies in Russia, Germany, and Austro-Hungary, and cleared away the remaining hindrances to democracy in other parts of Europe. Yet the era of monarchical dictatorship did not give way to a new era of democratic stability. Instead, communists, anarchists, fascists, authoritarians, and democrats battled to determine Europe’s fate throughout the interwar period.
British historian Philip Ziegler’s Between the Wars: 1919-1939 sketches the resulting political turmoil. In Germany, the new Weimar Republic was plagued by political assassinations and violent right- and left-wing uprisings. Italy experienced two years of urban and rural chaos – which came to be known as the Biennio Rosso (“two red years”) – as well as armed conflicts between left- and right-wing militias.
Spain also suffered through a period of civil unrest – known as the trienio bolchevique (Bolshevik Triennium) – and its Second Republic was riven by anarchist insurrections, assassinations, church burnings, and other forms of violence. In the French Third Republic, communists and right-wing extremists staged protests and street brawls. And even Britain, the most stable of Europe’s major powers during this period, experienced growing class conflict, including a general strike in 1926.
The end of Europe’s empires unleashed widespread violence, as Robert Gerwarth of University College Dublin skillfully chronicles in The Vanquished: Why the First World War Failed to End. Even before 1918, the demise of the Ottoman Empire offered a frightening preview of what imperial collapse can bring. During and after WWI, the emerging Turkish state carried out a systematic campaign of genocide and ethnic cleansing against millions of Armenians, Greeks, Assyrians, and others perceived as non-Turkish.
For both Gerwarth and Ziegler, the tragic violence of the postwar period was epitomized by the destruction of Smyrna at the hands of Mustafa Kemal Atatürk, the founder of the modern Turkish state, in 1922. In an orgy of fire, Atatürk’s nationalist forces laid waste to a prosperous, cosmopolitan city that had for centuries been a communal home to Muslims, Jews, Armenians, and Greek Orthodox Christians. Even the “peace” treaty officially ending the conflict between the Ottoman Empire and the Allies brought further suffering. Under the 1923 Treaty of Lausanne, “population exchanges” forced more than 1.2 million Christians to leave Turkey for Greece, and 400,000 Muslims to leave Greece for Turkey.
“A PEACE TO END ALL PEACE”
Likewise, the collapse of the Austro-Hungarian, German, and Russian empires led to more mayhem. In large part, this was because Europe’s former empires were carved up into new countries with borders that did not necessarily correspond to the preferences of those living within them. And, of course, the same thing happened in the Middle East, where the 1916 Sykes-Picot Agreement divided the former Ottoman territories between France and Britain. Much scorn has been heaped on that agreement in the century since. But, even if the Allies had been fully committed to guaranteeing self-determination for all peoples, it would have been difficult, if not impossible, to align state and national boundaries precisely, given the former empires’ mixed populations.
Moreover, as the books under review remind us, when Europe’s borders were redrawn, many former minority groups (including Poles, Czechs, Slovaks, Romanians, Serbs, and Croats) became majorities, and some former majority groups (Hungarians and Germans) became minorities in certain places. Not surprisingly, these status changes nurtured new resentments and generated further conflict.
At the 1919 Paris Peace Conference, the Allies made a show of addressing this problem by insisting that new countries accept “minority treaties” guaranteeing the basic rights of all citizens, regardless of ethnicity, religion, or language. But no effective enforcement mechanism backed up this provision, and the Allies showed little interest in policing minority rights during the interwar period. Recognizing the potential tinderbox that had been created at the conference, the British Army officer Archibald Wavell quipped that, “After the ‘war to end war,’ they seem to have been pretty successful in Paris at making a Peace to end Peace.”
In the event, Wavell’s prediction was soon borne out. Many of the newly formed countries – Czechoslovakia, Yugoslavia (initially the “State of Slovenes, Croats, and Serbs”), Poland, Lithuania, Romania, Estonia – quickly became embroiled in civil and international conflicts. And the previous empires’ successor states did not fare much better. Germany was forced to give up 25,000 square miles of territory containing more than seven million people, thus “stranding” substantial German minorities in new “foreign” countries and feeding a revanchist nationalism.
Similarly, Austria was made into a rump state that encompassed little more than Vienna and its hinterlands, excluded many of the Austro-Hungarian Empire’s German speakers, and was not allowed to join Germany, despite its clear desire to do so. As might have been expected, it, too, experienced domestic conflict and the rise of a pan-German nationalist movement.
Hungary was also downsized substantially. A short-lived communist dictatorship, accompanied by war with its neighbors, gave way to an even more vicious authoritarian regime. To this day, the fact that the former Kingdom of Hungary (one of the two component states of the Austro-Hungarian Empire) lost two-thirds of its territory and three-fifths of its population still provides fodder for nationalists like Hungarian Prime Minister Viktor Orbán.
Last but not least, the Soviet Union confronted civil war and conflicts with Poland and the Western Allies soon after its formation. More than three million people perished in the fighting, and another two million died in the great famine of 1921-1922, which had been sparked by years of war and consecutive droughts. Surveying Europe’s post-WWI wreckage, Gerwarth concludes that “not since the Thirty Years’ War of the seventeenth century had a series of interconnected wars and civil wars” generated such death and destruction. “‘Postwar’ Europe between the official end of the Great War in 1918 and the Treaty of Lausanne in July 1923,” he writes, “was the most violent place on the planet.”
ECONOMIC RUINS
In addition to destroying Europe’s political systems, WWI demolished its economic foundations. The pre-war era had been one of increasing trade and globalization. But, after 1918, trade and other indicators of openness failed to return to their pre-war levels, and protectionism and beggar-thy-neighbor policies became increasingly prevalent. The war also effectively ended the pre-war gold standard; and with no new international monetary order emerging to take its place, monetary instability became the norm.
The most dramatic manifestation of this instability was the unprecedented hyperinflation that hit many countries. The postwar spike in prices had many causes, but chief among them was the war’s debt financing. Most readers are probably familiar with the images of Germans pushing wheelbarrows of cash. But Germany was not alone. The Austrian and Hungarian currencies also collapsed. Other countries suffered as well. The Italian lira, for example, lost around two-thirds of its value after 1918. Banking crises, high unemployment, and other chronic problems also became endemic across many countries during the interwar years.
In The Locomotive of War: Money, Empire, Power and Guilt, British historian Peter Clarke describes the effort championed by John Maynard Keynes to replace Europe’s old economic order. Clarke’s title provides a fitting metaphor for this period of economic history. It borrows from the apocryphal observation by Leon Trotsky that war has the ability to push history onto new “tracks.” The problem, of course, is that a train that has come off its tracks cannot always be hoisted onto new ones.
According to Clarke, Keynes understood that the “general principles upon which the pre-1914 economic order operated no longer applied.” He concluded that for Europe to achieve growth and stability once again, it would need a new interpretation of how capitalism works. In particular, Keynes argued for a new relationship between governments and markets, based on the recognition that the latter are “inherently unstable,” and that the former must sometimes intervene to prevent economic crises and high unemployment.
Despite his prolific writing and advocacy, Keynes’s proposals for a new economic order were not taken up during the interwar years. As a result, Clarke notes, widespread suffering and instability continued, culminating in the economic and political tragedy of the Great Depression. Some of the only countries spared were in Scandinavia, where native economists had developed arguments similar to Keynes’s and convinced social democratic parties to implement them. Another, albeit lesser, exception was the US under Franklin D. Roosevelt’s New Deal.
THE UNPREPARED HEGEMON
For more on the crucial role played by the US in the interwar tragedy, we can turn to Columbia University historian Adam Tooze’s provocative The Deluge: The Great War, America and the Remaking of the Global Order, 1916-1931. Tooze, like Clarke, uses his book’s title to convey the transformative impact of the war. It reprises British statesman David Lloyd George’s observation, in 1915, that the war was “a deluge … a convulsion of Nature … a cyclone … an earthquake which is upheaving the very rocks of European life.”
Tooze focuses on two common explanations of why a stable new order did not emerge during the interwar period. The first holds that a “corrupt” old Europe – particularly British and French “imperialists” – was unwilling or unable to recognize the need for radical change. Instead, the victors of WWI insisted on a selfish and short-sighted “bad peace” that was bound to collapse. The second explanation – what Tooze calls the “crisis of hegemony” narrative – blames a naive and politically inept President Woodrow Wilson and selfish, myopic isolationists for America’s failure to assume a global leadership role after the war.
But according to Tooze, neither explanation grapples fully with the war’s radical restructuring of power relations. By 1918, France was no longer a “power of global rank,” and even the mighty British Empire had been eclipsed by the US. In 1916, US economic output overtook that of Great Britain and its colonies. And by the end of the war, America had emerged with a global pre-eminence “so overwhelming” that many asked if a “universal, world-encompassing empire” might be possible once again – a question, Tooze notes, that has since been “expelled from the history of Europe.”
Exclusive insights. Every week. For less than $1.
LEARN MORE
Even so, a newly empowered America did not become a force for stability; on the contrary, it generated still more turmoil around the world. One reason for this, Tooze argues, is that “the looming potential” of the US – the prospect of “the future dominance of American capitalist democracy” – frightened other powers, “impelling Hitler, Stalin, the Italian Fascists and their Japanese counterparts to…radical action.” But the more fundamental problem, Tooze contends, was that during the interwar years, the US lacked a state capable of translating its power into a “grand strategy” for remaking the world in its own image. America’s failure to lead resulted not from Wilson’s flaws or the influence of irresponsible isolationists, but from a “mismatch” between the “unprecedented international challenges” of the era and the “constrained capacities” of the US federal government at the time.
Indeed, by the early twentieth century, the US had become “a byword for urban graft, mismanagement and greed-filled politics,” such that Wilson himself looked to Germany as the model of a “modern efficient” state. To be sure, Wilson had begun introducing reforms before the war, which expanded the US government’s power and reach; but, in 1918, America was still hamstrung by a “federal government that was a vestigial thing, certainly by comparison to the ‘big government’ that would act so effectively as the anchor of global hegemony after 1945.” What the interwar period made clear, then, was that American power alone could not re-stabilize the world. That power needed to be wielded by a more capable state that was willing to take on a transformative role.
TOWARD ANOTHER INTERREGNUM?
The tragedy of the interwar years thus lies in the conflict between the new “central role” of the US in world politics and the “frailty of the American state,” which left it incapable of answering the call of history. Tooze laments that by 1918, the US government’s failings were “no longer [merely] a domestic drama”; America’s weakness now had “global ramifications.”
Nevertheless, by the end of WWII, both American power and the US government’s reach and capacity had expanded dramatically, owing to the New Deal and the war effort itself. For these and other reasons, the US of 1945 was able to do what the US of 1918 could not: construct a new international order that would ensure peace, prosperity, and stability for capitalist democracies around the world, starting in Western Europe.
Today, the US-led postwar order may be crumbling. But, as in the interwar period, the reason is not so much an absence of American power or the rise of revisionist opponents such as Russia and China, but rather a lack of US will, vision, and state capacity. Over the past few decades, sustained attacks on “big government,” misadventures in Iraq and Afghanistan, rising inequality, declining social mobility, and political corruption have divided American society and weakened the US state.
As was the case after 1918, sustaining a stable liberal order is proving immensely difficult in the absence of US leadership. We may not be in the midst of a new interregnum quite yet, given that the post-WWII system has not decayed as much as Europe’s pre-WWI system had by 1918. But if the US stays the course that President Donald Trump has charted for it, the world could soon find itself plunging into disorder and systemic violence once again.
Στις 2 Μαΐου 2018, ο Τούρκος πολίτης Μουσά Αλερίκ, εργάτης στο Δήμο Αδριανουπόλεως, πέρασε εκ παραδρομής στο ελληνικό έδαφος, στην περιοχή των Καστανιών και τον συνέλαβαν οι στρατιωτικοί του παρακείμενου φυλακίου.
Αμέσως δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι η περίπτωση του Μουσά Αλερίκ είναι «ιδανική», για να την χειριστεί η Ελλάδα στη βάση της αμοιβαιότητας και να εξασφαλίσει την απελευθέρωση των δυο Ελλήνων στρατιωτικών που συνελήφθησαν την Πέμπτη, 1 Μαρτίου, επειδή εισήλθαν εκ παραδρομής στο τουρκικό έδαφος.
Την χαρακτηρίζουμε ως «ιδανική», γιατί το παράπτωμα στο οποίο υπέπεσαν και οι μεν και ο δε, είναι ακριβώς ίδιο και μάλιστα ακριβώς στην ίδια περιοχή.
Στην περίπτωση του ενός, του Τούρκου Μουσά Αλερίκ, η Ελληνική Δικαιοσύνη και το σώμα των Ελλήνων δικαστών, απέδειξαν το πραγματικό μεγαλείο της Δικαιοσύνης και ότι η Ελλάδα είναι Κράτος Δικαίου.
Πριν καν περάσουν εικοσιτέσσερις ώρες από το συμβάν, απαγγέλθηκε το κατηγορητήριο, ο κατηγορούμενος προσήχθη στο δικαστήριο και καταδικάστηκε σε πέντε μήνες φυλάκιση, χρηματική ποινή 1.500 ευρώ, καταβολή δικαστικών εξόδων, δήμευση του εκσκαφέα και αναστολή της ποινής του για τρία χρόνια.
Ο Τούρκος πολίτης που εισήλθε παράνομα στην Ελλάδα το απόγευμα της Τετάρτης, στις Καστανιές Έβρου, κρατείται, μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες απέλασής του στην Τουρκία τις επόμενες ημέρες.
Ας δούμε όμως τι έκαναν οι τουρκικές αρχές με την υπόθεση του ανθυπολοχαγού Μητρετώδη και του λοχία Κούκλατζη. Σε μια υπόθεση ή μάλλον σε ένα απλό συμβάν, που είναι ακριβώς ίδιο με αυτό του Τούρκου Μουσά Αλερίκ, αφού κι αυτοί εισήλθαν στο τουρκικό έδαφος εκ παραδρομής στην ίδια περιοχή, μερικές εκατοντάδες μέτρα βόρεια του σημείου που εισήλθε ο Τούρκος Μουσά Αλερίκ, η τουρκική Δικαιοσύνη, μετέτρεψε δυο ανθρώπινες ψυχές σε εργαλείο άσκησης πολιτικής του τουρκικού κράτους. Και μάλιστα μιας πολιτικής που επιχειρεί να εκβιάσει την ελληνική κυβέρνηση και να καταργήσει το Κράτος Δικαίου της Ελλάδας, που λειτουργεί στην υπόθεση των οκτώ Τούρκων αξιωματικών, που έχουν ζητήσει άσυλο στην Ελλάδα.
Η Ελληνική Δικαιοσύνη, αποφάσισε να μην ικανοποιήσει το αίτημα έκδοσης της Τουρκίας, επειδή υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι δεν θα έχουν δίκαιη δίκη.
Και έρχεται η Τουρκική Δικαιοσύνη με τους χειρισμούς της στην υπόθεση των δυο Ελλήνων στρατιωτικών να αποδείξει ότι δεν λειτουργεί το Κράτος Δικαίου στην Τουρκία και να δικαιολογήσει την απόφαση της Ελληνικής Δικαιοσύνης για τους οκτώ.
Τη στιγμή που για ένα συμβάν απολύτως ίδιο, που συνέβη στην ίδια περιοχή, η το ελληνικό δικαστήριο απέδωσε δικαιοσύνη σε λιγότερο από εικοστέσσερις ώρες, ο Τούρκος εισαγελέας, ενώ έχουν περάσει 65 ολόκληρες ημέρες, ακόμα δεν έχει απαγγείλει κατηγορίες εναντίον των δυο Ελλήνων στρατιωτικών, κρατώντας τους ως ομήρους εν έτει 2018, τον 21ο αιώνα.
Και σαν ναμην έφτανε αυτό, ο Τούρκος πρόεδρος, που διεκδικεί την επανεκλογή του στις εκλογές της 24ης Ιουνίου, ζήτησε ανοικτά να του παραδώσει η Ελλάδα τους οκτώ, παραβιάζοντας τις αρχές του Κράτους Δικαίου, για να συζητήσουμε μετά για τους δυο Έλληνες στρατιωτικούς.
Οι παραπάνω περιπτώσεις πρέπει πάνω και πρώτα απ’ όλα να απασχολήσουν τις χώρες της Ευρώπης και ειδικά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θεωρούν ως μέγιστη κατάκτηση του σύγχρονου κόσμου και όπλο κατά της βαρβαρότητας τη λειτουργία του Κράτους Δικαίου, οι οποίες πολλές φορές, στο βωμό του οικονομικού κέρδους και συμφέροντος, κλείνουν τα μάτια στις παραβιάσεις των κυβερνήσεων της Άγκυρας σε βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, με τη συμμετοχή-συνεννοχή της Τουρκικής Δικαιοσύνης, με αποτέλεσμα, αντί τον εξανθρωπισμό της Τουκρίας, τον σταδιακό εκβαρβαρισμό της ίδιας της Ευρώπης.
Μετά το μνημείο των «νεκρών» της ΕΡΤ, υπήρξε πρόταση να οριστεί ως αργία και να προστεθεί ημέρα εορτασμού της επαναλειτουργίας της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης. Το επόμενο βήμα ποιο θα είναι; Παρέλαση ηρώων στη Μεσογείων;
Αργίες υπάρχουν πολλές. Ειδικά, όταν εργάζεσαι στη δημόσια ΕΡΤ ΑΕ. Σαν να μην έφταναν όμως όλες οι άλλες, των Χριστουγέννων, του Πάσχα, του Αγίου Πνεύματος και των εθνικών εορτών, έπεσε πρόσφατα στο τραπέζι των συζητήσεων από κάποιον υψηλά ιστάμενο, να προστεθεί άλλη μία: η Ημέρα Εορτασμού για την Επαναλειτουργία της Δημόσιας Ραδιοτηλεόρασης κάθε 29 Απριλίου (εδώ το σχετικό ρεπορτάζ της «Εφ. Συν.»).
Εντάξει, όλοι είχαμε παγώσει με το περιβόητο «μαύρο» της ΕΡΤ, αρχές καλοκαιριού του 2013. Και κανείς, ακόμα και τώρα που έχει περάσει αρκετός καιρός από τότε, δεν δικαιούται να αστειεύεται με ένα συμβάν που στέρησε τη δουλειά από εργαζόμενους και τις οικογένειές τους, μέσα στην καρδιά της οικονομικής κρίσης.
Τώρα όμως που όλα έχουν αποκατασταθεί, η θέσπιση μιας ημέρας εορτασμού –και μάλιστα επίσημης αργίας ενός φορέα του ευρύτερου Δημοσίου–, ακούγεται αυτή σαν κακό αστείο, σαν καλαμπούρι που θα έκαναν δύο συνδικαλιστές της ΕΡΤ στο κυλικείο, τρώγοντας ένα από εκείνα τα συσκευασμένα σάντουιτς ψυγείου, με κασέρι και μορταδέλα.
Ακόμα και αν δεχτούμε ότι το ωμό κλείσιμο της ΕΡΤ υπήρξε εθνικό σοκ και η επαναλειτουργία της μια αποκατάσταση ενός εθνικού τραύματος –αν, δηλαδή, για χάρη της συζήτησης, προσπεράσουμε το γεγονός ότι στο μεσοδιάστημα η δημόσια ραδιοτηλεόραση λειτούργησε κανονικά ως ΝΕΡΙΤ–, κανείς δεν δικαιούται να κάνει ασκήσεις φτηνού συνδικαλισμού με κάτι που ανήκει σε όλους μας και το πληρώνουμε όλοι.
Ακόμα και αν δεχτούμε ότι το γλυπτό «Μνήμες και χρέος» που φιλοτεχνήθηκε από τον γλύπτη Κυριάκο Ρόκο είναι καλαίσθητο, πόση σύγχυση προκαλεί το γεγονός ότι έχει τοποθετηθεί στον περίβολο του Ραδιομέγαρου ως «μνημείο πεσόντων στη μνήμη των 23 ανθρώπων (εργαζομένων της ΕΡΤ και αλληλέγγυων) που στη διάρκεια της διετίας 2013-2015 έφυγαν από τη ζωή, από αιτίες που συνδέονταν άμεσα ή έμμεσα με το κλείσιμό της»;
Αυτή η πληθωριστική ηρωοποίηση μάς υποτιμά. Και εμάς και τους ήρωες και –αν θέλετε– την ίδια την κατασυκοφαντημένη δημόσια ραδιοτηλεόραση. Τι είναι το κλείσιμο της ΕΡΤ δηλαδή; Βλαβερό σαν το κάπνισμα που προκαλεί «έμμεσα» θανάτους; Ή κάποιοι το έχουν ανάγει σε Πολυτεχνείο –οποία ύβρις!– των μνημονίων;
Ακόμα και το Πολυτεχνείο είναι σχολική εορτή, όχι αργία! Τι θα γίνει μετά; Παρέλαση στη Μεσογείων των ηρώων της ραδιοτηλεόρασης;
Πόσο εύκολα καταντήσαμε να συζητάμε για την κρατική ΕΡΤ λες και είναι τοτέμ δημοκρατίας, με όρους που παραπέμπουν σε άλλα μεγέθη, σε άλλα καθεστώτα και σε στιγμές της ελληνικής Ιστορίας που σφραγίστηκαν με εξεγέρσεις και με αίμα; Συγγνώμη που το χαλάω, αλλά σε τέτοιες περιπτώσεις, το κόκκινο του αίματος, είναι πιο σημαντικό από το «μαύρο» της οθόνης. Και σίγουρα πιο ανεξίτηλο.
Επίσης, για να το αντιστρέψουμε λιγάκι, σκεφτείτε τι θα γινόταν αν αποφάσιζαν όλες οι επιχειρήσεις, όχι μόνο οι δημόσιες, αλλά και οι ιδιωτικές, να θεσπίσουν μια αντίστοιχη αργία: για όταν έγιναν οι πρώτες περικοπές μισθών, για όταν απολύθηκαν οι πρώτοι 30 από το γραφείο και έμειναν ορφανά ισάριθμα τηλέφωνα και γραφεία πεταμένα σε μια γωνιά, για τότε που ανακοινώθηκε η χρεωκοπία της εταιρείας, για όταν βρέθηκε κάποιος «σωτήρας» την τελευταία στιγμή ως άλλος σούπερμαν και αναίρεσε τη χρεωκοπία, για όταν ξαναπληρώθηκαν ύστερα από πέντε μήνες, και πάει λέγοντας.
Αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις, βλέπετε, οι εργαζόμενοι δεν μπορούν ούτε προλαβαίνουν να σκέφτονται αργίες –πρέπει να δουλέψουν, δεν πληρώνονται από τους Ελληνες για να «τιμούν» την αποκαθήλωση δύο γραμμάτων από την προμετωπίδα του κτιρίου τους…
Στον σημερινό διασυνδεδεμένο κόσμο, η διάκριση μεταξύ παγκόσμιων και εγχώριων προκλήσεων είναι τεχνητή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες που γυρίζουν την πλάτη τους στον κόσμο δεν θα κάνουν τίποτα για να κρατήσουν τους πολίτες των ΗΠΑ, ή την χώρα, ασφαλείς και ευημερούντες. Η προσέγγιση «Πρώτα η Αμερική» του Trump στις διεθνείς υποθέσεις θα οδηγήσει αντί για αυτό την Αμερική στη μοναξιά, και θα επιτρέψει σε άλλους να γράψουν τους κανόνες που θα διαμορφώνουν το μέλλον.
Ο IAN BREMMER είναι πρόεδρος του Eurasia Group και συγγραφέας του βιβλίου με τίτλο Us vs. Them: The Failure of Globalism.
Ο JOE KENNEDY III είναι Αντιπρόσωπος από την 4η βουλευτική περιφέρεια της Μασαχουσέτης.
Κατά την διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του 2016, ο Donald Trump είπε μια δυνατή ιστορία σχετικά με τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στις παγκόσμιες υποθέσεις. Ήταν μια δραματική αφήγηση γεμάτη τζαμπατζήδες συμμάχους, ανεξέλεγκτη παγκοσμιοποίηση, και πυρηνικές ακροβασίες. Οι πρόσφυγες και οι μετανάστες παρουσιάστηκαν ως κακοποιοί, καταπιεστικά καθεστώτα όπως της Ρωσίας και της Κίνας αντιμετωπίστηκαν με θαυμασμό, και τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι δημοκρατικές ελευθερίες ωθήθηκαν στο περιθώριο. Ως υποψήφιος, ο Trump σκιαγράφησε ένα σκοτεινό πορτρέτο αμερικανικής αδυναμίας και παρακμής, τάσεις που υποσχέθηκε να αντιστρέψει.
Προς έκπληξη ορισμένων και φόβο πολλών, το σκοτεινό όραμα του Trump αντήχησε και συνεχίζει να αντηχεί μετά από πάνω από ένα χρόνο προεδρίας του. Ένα τέταρτο του αιώνα ως η μόνη υπερδύναμη του κόσμου έχει μουδιάσει μεγάλο μέρος της χώρας για τον ρόλο των παγκόσμιων υποθέσεων στην καθημερινή ζωή. Μια έρευνα της Pew τον Ιούλιο του 2017 [1] διαπίστωσε ότι σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί συμφωνούσαν με την δήλωση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να «δίνουν λιγότερη προσοχή στα προβλήματα στο εξωτερικό και να επικεντρωθούν σε προβλήματα εδώ στην πατρίδα».
Διαδηλωτές κοντά στον Λευκό Οίκο στην Ουάσινγκτον, στις 21 Ιανουαρίου 2017. LUCAS JACKSON / REUTERS
————————————————————————
Είναι ένα κατανοητό συναίσθημα. Οι αμερικανικές οικογένειες είναι περιορισμένες. Έχουν επικεντρωθεί στην δουλειά τους, στα σπίτια τους, στα παιδιά τους και στις αποταμιεύσεις τους. Ανησυχούν για τους λογαριασμούς υγειονομικής περίθαλψης που πρέπει να πληρώσουν σήμερα, όχι για τα προβλήματα του αύριο που συμβαίνουν χιλιάδες μίλια μακριά.
Προσθέστε σε αυτό την αντίληψη ότι η παγκόσμια εμπλοκή έχει αφήσει πολλούς Αμερικανούς σε χειρότερη θέση, και η περιφρόνηση για την εξωτερική πολιτική συμπυκνώνεται. Για αυτούς, η παγκοσμιοποίηση αντιπροσωπεύει ένα σύνθετο σύστημα επιρροής, πλούτου και ισχύος που βοηθά τους πλούσιους και καλά διασυνδεδεμένους σε βάρος όλων των άλλων. Οι γιοι και οι κόρες της εργατικής τάξης θυσιάζονται σε πολέμους με εσφαλμένα κίνητρα και αβέβαιους σκοπούς. Οι δουλειές τους φεύγουν στο εξωτερικό, οι οικογενειακές τους επιχειρήσεις παραδίδονται σε κάποιο ανώτερο καλό στο οποίο δεν μπορούν να συμμετάσχουν, και οι κοινότητές τους μετατρέπονται σε οικονομικές δεύτερες σκέψεις. Εκτός αυτού, οι Αμερικανοί αισθάνονται λιγότερο ασφαλείς. Η τρομοκρατία έχει χτυπήσει στην πατρίδα. Το Ισλαμικό Κράτος (ISIS) [2] και άλλοι εξτρεμιστές φαίνονται πολύ ισχυροί. Η νίκη στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ και αλλού παραμένει απατηλή, παρά τα χρόνια θυσιών. Είναι εύκολο να καταλάβουμε γιατί πολλοί Αμερικανοί αναρωτιούνται τι έκανε η εξωτερική πολιτική γι’ αυτούς.
Δεκαπέντε μήνες εντός της θητείας του, ο Trump ακόμα προσπαθεί να εκμεταλλευτεί αυτά τα συναισθήματα απογοήτευσης. Η αυτοσχέδια διεθνής ατζέντα του βασίζεται στο να λέει επανειλημμένως στην Αμερική ότι πρέπει να επιλέξει: Την ασφάλεια εγχωρίως ή την ειρήνη στο εξωτερικό, τα ανθρώπινα δικαιώματα ή τον σταθερό μισθό, την συμπόνια ή την ισχύ, το έλεος ή την ρώμη.
Αυτές είναι τελικά ψευδείς επιλογές. Στον σημερινό διασυνδεδεμένο κόσμο, η διάκριση μεταξύ παγκόσμιων και εγχώριων προκλήσεων είναι τεχνητή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες που γυρίζουν την πλάτη τους στον κόσμο δεν θα κάνουν τίποτα για να κρατήσουν τους πολίτες των ΗΠΑ -ή την χώρα- ασφαλείς και ευημερούντες. Η προσέγγιση «Πρώτα η Αμερική» [3] του Trump στις διεθνείς υποθέσεις θα οδηγήσει αντί για αυτό την Αμερική στη μοναξιά, και θα επιτρέψει σε άλλους να γράψουν τους κανόνες που θα διαμορφώνουν το μέλλον.
Σήμερα, οι αμερικανικές οικογένειες πληρώνουν για την αποτυχία των Ηνωμένων Πολιτειών να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή [4], με τους ογκώδεις λογαριασμούς ασφάλισης για πλημμύρες και τους προϋπολογισμούς των πόλεων διαλυμένους από την καταστροφή που οι τυφώνες, οι λασπο-πλημμύρες, οι ανεμοστρόβιλοι, και οι πυρκαγιές αφήνουν πίσω τους. Αισθάνονται τις ανεπάρκειες των αμερικανικών προσπαθειών για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών σε μια επιδημία εθισμών που γίνεται όλο και πιο φρικτή κάθε ημέρα. Η ιδιωτική τους ζωή και η προσωπική τους ασφάλεια απειλούνται από διεθνείς κυβερνοεπιθέσεις, στις πλατφόρμες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχουν διεισδύσει κακόβουλοι ξένοι δρώντες και το πολυτιμότερο δημοκρατικό δικαίωμά τους, η ψήφος τους, βρίσκεται στο στόχαστρο του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν. Αμερικανοί άνδρες και γυναίκες συνεχίζουν να φορούν [στρατιωτικές] στολές και να αφήνουν τις οικογένειές τους πίσω, για να πολεμούν σε συγκρούσεις χωρίς να υπάρχει σαφής στόχος ή στρατηγική εξόδου.
Η εξωτερική πολιτική δεν είναι κάτι που συμβαίνει κάπου μακριά. Δεν επηρεάζει μόνο τους πολέμους που πολεμάμε αλλά και τους λογαριασμούς που πληρώνουμε. Όχι μόνο τα όπλα που χρησιμοποιούμε στο εξωτερικό αλλά και τους υπολογιστές που χρησιμοποιούμε στο σπίτι. Όχι μόνο την κρίση και την ασθένεια σε μια άλλη ήπειρο, αλλά την αρρώστια και την αδικία δίπλα μας.
Μην κάνετε λάθος: Οι παγκόσμιες απειλές που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Αμερικανοί, είναι σοβαρές. Η αυξανόμενη δύναμη της Κίνας, η ευρεία παρεμβατικότητα της Ρωσίας [5], ο αυξανόμενος διχασμός της Ευρώπης και η παραίτηση των Ηνωμένων Πολιτειών από την διεθνή ηγεσία σημαίνουν ότι μια νέα παγκόσμια τάξη βρίσκεται στον ορίζοντα. Έχουμε ήδη ρίξει ματιές. Αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν η μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως, η Κίνα είναι πλέον ο ισχυρότερος οικονομικός παράγοντας στον κόσμο, διοχετεύοντας το πολιτικό και οικονομικό βάρος της στις κρατικές επιχειρήσεις της. Η Apple μπορεί να είναι η μεγαλύτερη εταιρεία στον κόσμο με βάση την αξία της στην αγορά, αλλά ο διευθύνων σύμβουλός της, Tim Cook, είναι υπόλογος στους μετόχους της Apple και όχι στους νομοθέτες των ΗΠΑ˙ ο Κινέζος δισεκατομμυριούχος Jack Ma δεν έχει την ίδια πολυτέλεια. Στην Κίνα, η άνοδος του κρατικού καπιταλισμού και η διατήρηση της ισχύος του αποτελούν μια σημαντική πρόκληση για την παγκόσμια ελεύθερη αγορά. Ο τρόπος με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες ανταποκρίνονται, όχι μόνο θα θέσει το σκηνικό για την ασφάλεια των αμερικανικών οικογενειών για τις επόμενες γενιές˙ θα καθορίσει εάν τα πιο περήφανα δημοκρατικά ιδανικά της χώρας θα βυθιστούν ή θα επιπλεύσουν.
Το να γίνουν σωστά τα πράγματα, απαιτεί κάτι καλύτερο από την κοντόφθαλμη και εγωιστική προσέγγιση του Trump στις εξωτερικές υποθέσεις. Απαιτεί ένα αμερικανικό εκλογικό σώμα που να εμπλέκεται πλήρως με μια ενεργή εξωτερική πολιτική η οποία να λειτουργεί παράλληλα με ένα εσωτερικό πρόγραμμα για την προώθηση της δημοκρατίας, της ατομικής ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Εάν θέλουμε ο αμερικανικός λαός να ασχολείται με την εξωτερική πολιτική όπως και με την υγειονομική περίθαλψη ή με τον έλεγχο των όπλων ή με το κίνημα #metoo, τότε πρέπει να προσφέρουμε μια πιο συναρπαστική αφήγηση σχετικά με την αμερικανική εξωτερική πολιτική και το γιατί έχει σημασία.
ΕΝΑ ΝΕΟ ΑΦΗΓΗΜΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
Περίπου 3.500 μίλια χωρίζουν το Παρίσι, στην Γαλλία, από το Fall River, στη Μασαχουσέτη. Για αυτήν την εργατική κοινότητα στη νοτιοανατολική Νέα Αγγλία, η κλιματική αλλαγή αποτελεί κεντρικό κομμάτι της καθημερινής ζωής. Για χρόνια, η ανεπαρκής αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών στην υπερθέρμανση του πλανήτη έχει προκαλέσει πλήγματα στην τοπική υποδομή, στους δημοτικούς προϋπολογισμούς και στα ποσά ασφάλισης κατά των πλημμυρών στην περιοχή. Η πόλη αγωνίζεται να εξοφλήσει 174 εκατομμύρια δολάρια σε εντεταλμένες αναβαθμίσεις στο σύστημα αποχέτευσης, έτσι ώστε η γηρασμένη υποδομή της να μπορεί να διαχειριστεί την εισροή των ακραίων καιρικών συνθηκών χωρίς να θέσει σε κίνδυνο την δημόσια υγεία και ασφάλεια. Τα μέσα ασφάλιστρα για πλημμύρες σε όλη την περιοχή έχουν αυξηθεί κατά 12% τα τελευταία έξι χρόνια. Για τις κοινότητες όπως αυτή, η απόφαση της διοίκησης Trump να αποσύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες (τον μεγαλύτερο πομπό διοξειδίου του άνθρακα [6] στην ιστορία) από την Συμφωνία του Παρισιού δεν είναι κάποιο θέμα συζήτησης˙ είναι μια πραγματικότητα που θα επηρεάζει το θεμέλιο της ζωής τους κάθε μέρα.
Θα σας πάρει περίπου 24 ώρες για να φτάσετε από την Ατλάντα στο Αφγανιστάν. Αλλά στην πολιτεία της Τζόρτζια, εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες φέρουν το βάρος των πολέμων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή˙ η πολιτεία έχει περισσότερους στρατιωτικούς εθελοντές ανά ενήλικες πολίτες [7] από οποιοδήποτε άλλο τμήμα του έθνους. Η Νότια Καρολίνα και το Τέξας δεν απέχουν πολύ. Για αυτές τις οικογένειες και τις κοινότητες, και αμέτρητες άλλες σε ολόκληρη την χώρα, οι πόλεμοι των ΗΠΑ στο Ιράκ και το Αφγανιστάν δεν είναι απλές ιστορίες που εμφανίζονται στους The New York Times˙ είναι σκληρή πραγματικότητα, που λέγεται μέσα από την καταστροφική ανθρώπινη απώλεια και το συγκλονιστικό οικονομικό κόστος. Εκτιμάται ότι από την 11η Σεπτεμβρίου 2001, οι Αμερικανοί φορολογούμενοι έχουν καταβάλει περισσότερα από 5,6 τρισεκατομμύρια δολάρια [8], χρήματα που θα μπορούσαν να έχουν πάει στα σχολεία μας που παλεύουν ή στις γέφυρες που φθίνουν. Ως προεδρικός υποψήφιος, ο Trump χλεύασε ενάντια στους πολέμους που διεξάγονται χωρίς στρατηγικό όραμα, συγκρούσεις που θα κοστίζουν τον Αμερικανό φορολογούμενο για τις επόμενες δεκαετίες. Αλλά ως πρόεδρος, η εξωτερική πολιτική του είναι να βυθίσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια περιττή στρατιωτική αντιπαράθεση, κατ’ επιλογήν ή τυχαία, με το Ιράν, τη Βόρεια Κορέα, την Ρωσία και ακόμη και την Τουρκία, σύμμαχο στο ΝΑΤΟ.
Η Δυτική Βιρτζίνια δεν είναι ακριβώς μια συνοριακή πολιτεία. Στην πραγματικότητα, είναι σχεδόν 2.000 μίλια από το Laredo, το πλησιέστερο πέρασμα στο Μεξικό. Αλλά καμιά πολιτεία δεν έχει καταστραφεί περισσότερο από την επιδημία εθισμού των Ηνωμένων Πολιτειών στα ναρκωτικά. Αυτή η αμερικανική τραγωδία είναι μια συνύπαρξη κυβερνητικής παραίτησης, κερδοσκοπίας του ιδιωτικού τομέα και ξένης εκμετάλλευσης. Οι πρακτικές της χαλαρής συνταγογράφησης ναρκωτικών και οι ήπια ρυθμιζόμενες φαρμακευτικές εταιρείες έκαναν την Αμερική να αγκαλιάσει τα χάπια κατά του πόνου. Ένα φρικτά υποχρηματοδοτημένο σύστημα ψυχικής υγείας εξασφαλίστηκε ότι θα παραμείνει έτσι. Οι τιμές του εθισμού αυξήθηκαν και τα καρτέλ των ναρκωτικών στο Μεξικό εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία να ανταποκριθούν στην αμερικανική ζήτηση˙ σήμερα το 95% της ηρωίνης στις ΗΠΑ προέρχεται από το Μεξικό [9]. Καθώς η κρίση εξελίχθηκε, το ίδιο έκαναν και τα ναρκωτικά. Το Fentanyl, ένα θανατηφόρο συνθετικό οπιοειδές, αποτελείται από χημικά προϊόντα που παράγονται σε αδίστακτα κινεζικά εργαστήρια και αποστέλλονται απευθείας στις Ηνωμένες Πολιτείες ή μέσω του Μεξικού, όπου κατά το μεγαλύτερο μέρος τους περνούν λαθραία στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω των επίσημων λιμένων εισόδου. Με άλλα λόγια, το τείχος των 70 δισεκατομμυρίων δολαρίων του Trump δεν θα σταματήσει αυτή την επιδημία. Θα μπορούσαν να το κάνουν η αυξημένη χρηματοδότηση της ψυχικής υγείας, η φαρμακευτική λογοδοσία και η πραγματική δέσμευση πέρα από τα σύνορα.
Υπάρχουν περισσότερα από 6.500 μίλια μεταξύ της Νεμπράσκα και της Συρίας. Ωστόσο, η πολιτεία αυτή έχει δεχθεί τους περισσότερους πρόσφυγες ανά κάτοικο [10] (76 ανά 100.000 κατοίκους) από οπουδήποτε αλλού στην χώρα. Για αυτές τις κοινότητες και τις οικογένειες, οι συζητήσεις σχετικά με την πολιτική για τους πρόσφυγες δεν γίνονται στις αίθουσες της Ουάσινγκτον ή στις σκηνές των διεθνών οργανισμών, αλλά στα κοινοτικά τους κέντρα, τις εκκλησίες, τα σχολεία, τους φορείς παροχής υπηρεσιών και άλλους τοπικούς θεσμούς που αναγκάζονται να προσφέρουν στους πρόσφυγες επειδή η χώρα αδυνατεί και δεν επιθυμεί να το πράξει μέσω μιας λογικής μεταναστευτικής πολιτικής.
Η Ρωσία απέχει περίπου 5.000 μίλια από το Ουισκόνσιν. Αλλά αυτό δεν κράτησε ασφαλείς τους ψηφοφόρους στα μεσοδυτικά από τις προσπάθειες του Ρώσου αντιπάλου μας να παραβιάσει και να επηρεάσει τις ψήφους τους το 2016. Το Wisconsin ήταν μια από τις επτά πολιτείες (μαζί με την Αλάσκα, την Αριζόνα, την Καλιφόρνια, την Φλόριντα, το Ιλινόις και το Τέξας) που οι πολιτειακοί ιστότοποί τους ή οι βάσεις δεδομένων για τους εκλογικούς καταλόγους υπονομεύθηκαν πριν από τις εκλογές του 2016, σύμφωνα με αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών των ΗΠΑ. Έκτοτε ανακαλύφθηκε ότι οι ξένες δρώντες χάκαραν επίσης επιτυχώς το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας των ΗΠΑ και άλλες κρίσιμες υποδομές. Χωρίς καν να αφήνουν τα σπίτια τους, οι εχθροί των ΗΠΑ κατέλαβαν τα ηχεία που δημιουργήθηκαν από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να κατακερματίσουν περαιτέρω την κοινωνία μας. Αυτό το νέο μέτωπο του κυβερνοχώρου δεν γνωρίζει όρια ή σύνορα.
Σχεδόν 7.000 μίλια χωρίζουν το Scranton, στην πολιτεία της Πενσυλβάνια, από το Πεκίνο, στην Κίνα. Αλλά όταν πρόκειται για την συζήτηση για την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ, καμία άλλη πόλη δεν απεικονίζει καλύτερα την διασύνδεση των εγχώριων και εξωτερικών πολιτικών επιλογών μας. Η παγκοσμιοποίηση έχει αναμφίβολα ωφελήσει τους Αμερικανούς καταναλωτές, τις επιχειρήσεις και την συνολική ευημερία της χώρας με αμέτρητους τρόπους˙ ο μέσος Αμερικανός απολαμβάνει ένα βιοτικό επίπεδο [11] που οι πολίτες στις αναπτυσσόμενες χώρες μπορούν μόνο να ονειρευτούν. Ωστόσο, πρέπει να παραδεχθούμε ότι το ελεύθερο εμπόριο δεν ήταν πάντα δίκαιο εμπόριο. Οι βιομηχανικές κοινότητες και οι Αμερικανοί κατασκευαστές έχουν πληγεί δυσανάλογα από τα παγκόσμια εμπορικά πρότυπα. Υπάρχει ένας βάσιμος λόγος για τον οποίο οι προτάσεις προστατευτισμού (και από τα δύο κόμματα) είχαν απήχηση στους ψηφοφόρους. Αλλά η απάντηση δεν είναι τα εθνικιστικά ημίμετρα, όπως οι δασμοί που ανακοινώθηκαν πρόσφατα από τον πρόεδρο, οι οποίοι ωφελούν τις στοχοθετημένες κοινότητες ενώ εκθέτουν άλλες βασικές βιομηχανίες στις επιπτώσεις ενός εμπορικού πολέμου. Ο αγώνας μείωσης κόστους μπορεί να είναι εξίσου άγριος μέσα στις χώρες καθώς και μεταξύ τους.
ΠΩΣ ΦΘΑΣΑΜΕ ΕΔΩ
Καμία ιστορία δεν υπάρχει εν κενώ, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για παγκόσμιες υποθέσεις. Οποιαδήποτε προσπάθεια να εμπλακεί το αμερικανικό κοινό σε μια ενεργή εξωτερική πολιτική, απαιτεί μια σαφή εικόνα του κόσμου που κινούμαστε σήμερα. Μόνο τότε μπορούμε να καταλάβουμε το επείγον: Η Κίνα περιμένει στην γωνία. Αυτό δεν αποτελεί μόνο μια απειλή για την οικονομική μας επιρροή ή την παγκόσμια φήμη μας. Πρόκειται για απειλή στις δημοκρατικές αξίες και τις ατομικές ελευθερίες που οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ξοδέψει γενιές να υπερασπίζονται τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.
Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες επινόησαν την τρέχουσα αρχιτεκτονική παγκόσμιας διακυβέρνησης μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ηγέτες των ΗΠΑ αντιλήφθηκαν ότι το συμφέρον της Αμερικής θα προωθηθεί από ρυθμίσεις που τα άλλα κράτη θα καταλάβαιναν ότι θα τους φέρονταν δίκαια, επίσης. Αντί να προσπαθήσουν να δημιουργήσουν έναν κόσμο όπου κάποια κράτη ήταν «νικητές» και άλλα ήταν οι «ηττημένοι», οι ηγέτες των ΗΠΑ είχαν την αυτοπεποίθηση να δημιουργήσουν έναν κόσμο όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες και πολλά άλλα έθνη θα μπορούσαν να ωφεληθούν από κοινού. Το σύστημα αυτό δεν ήταν τέλειο, αλλά παρείχε την βάση για δεκαετίες οικονομικής ανάπτυξης και δεν έπαιξε μικρό ρόλο στη νίκη των Ηνωμένων Πολιτειών στον Ψυχρό Πόλεμο.
Σήμερα, όμως, οι μη Δυτικές δυνάμεις αποκτούν πολιτική και οικονομική επιρροή και δεν αισθάνονται πλέον ότι η παγκόσμια αρχιτεκτονική που δημιουργήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1940 ταιριάζει με τους σκοπούς και τις φιλοδοξίες τους. Έχουν δίκιο. Αλλά σε απάντηση, η διοίκηση Trump φαίνεται ικανοποιημένη να αφήσει την παλαιά τάξη να καταρρεύσει -και μάλιστα να βοηθήσει στην επιτάχυνση αυτής της διαδικασίας- ενώ φαίνεται απρόθυμη να χρησιμοποιήσει την αμερικανική ισχύ για να δημιουργήσει μια νέα και καλύτερη [παγκόσμια αρχιτεκτονική].
Αυτό είναι λάθος. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να βρουν λογικούς τρόπους να δώσουν στις αναδυόμενες δυνάμεις μεγαλύτερο λόγο στο σημερινό διεθνές σύστημα. Εάν θεσμικά όργανα όπως η Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών δεν καταλήξουν να αντικατοπτρίζουν καλύτερα την εκ των πραγμάτων τάξη ισχύος του σημερινού κόσμου, θα εμφανιστούν εναλλακτικοί θεσμοί όπως η Τράπεζα Επενδύσεων Ασιατικών Υποδομών (Asian Infrastructure Investment Bank, ΑΙΙΒ) της Κίνας, για να τους προκαλέσουν επιθετικά. Και πρέπει να δεχθούμε ότι θα προκύψουν ορισμένα νέα ανεξάρτητα, εναλλακτικά θεσμικά όργανα, υποστηριζόμενα από τις αναδυόμενες δυνάμεις˙ δεν το βλέπουν ούτε με όρους ούτε με τον τρόπο που το κάνουν οι Αμερικανοί.
Μήπως αυτό σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες απλώς παραδίδουν τα κλειδιά σε εναλλακτικές αρχιτεκτονικούς καινοφανείς [αστέρες] όπως η Κίνα και η Ρωσία; Απολύτως όχι. Αλλά όντως σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να σταματήσουν να βλέπουν τον κόσμο μέσα από του πρίσμα του μηδενικού αθροίσματος όταν πρόκειται για ξένες απαιτήσεις για μεγαλύτερο λόγο στους παγκόσμιους θεσμούς. Αντ’ αυτού, πρέπει να έχουμε την σιγουριά ότι μπορούμε να διαπραγματευτούμε νέες ρυθμίσεις που θα προστατεύουν τα συμφέροντά μας, αναγνωρίζοντας παράλληλα τα συμφέροντα των άλλων. Μόλις καθιερώσουμε το ότι είμαστε ανοιχτοί στην αλλαγή των κανόνων του παιχνιδιού, είμαστε ελεύθεροι να ξεχωρίσουμε και να υπερασπιστούμε τις δικές μας θέσεις. Τούτο σημαίνει να θέτουμε σαφείς κόκκινες γραμμές για αυτό που θα δεχτούμε ή δεν θα δεχτούμε. Πρέπει επίσης να κάνουμε διάκριση μεταξύ του εποικοδομητικού «ρεβιζιονισμού» της Κίνας ή της Ινδίας σε σύγκριση με τον πολύ πιο καταστρεπτικό «ρεβιζιονισμό» της Ρωσίας, και να επιμείνουμε να είμαστε ηγέτες στην συζήτηση και δίκαια εκπροσωπημένοι σε οποιουσδήποτε νέους θεσμούς ή πρότυπα προτείνουν αυτές οι αναδυόμενες δυνάμεις.
ΤΟ ΔΙΔΑΓΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ
Ο Trump προσφέρει στο αμερικανικό κοινό έναν κατάλογο ψευδών επιλογών όταν πρόκειται για την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Αλλά η αλήθεια είναι ότι υπάρχει μια πραγματική επιλογή που πρέπει να γίνει, και έχει σημασία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επαναβεβαιώσουν τον εαυτό τους στην αιτία της ελευθερίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της δημοκρατίας στο εσωτερικό και στο εξωτερικό ή θα επιτρέψουν την αποψίλωσή τους; Θα υπονομεύσουν τις αξίες, τις υποσχέσεις και τις θεμελιώδεις ελευθερίες που έχουν χαραχθεί στο σύνταγμα των ΗΠΑ λόγω της πιο πρόσφατης προσβολής ή της ευκαιρίας που προκύπτει;
Η εποχή της Pax Americana έχει τελειώσει, αλλά το επόμενο κεφάλαιο του ρόλου της Αμερικής στον κόσμο εξακολουθεί να γράφεται. Προχωρούμε προς μια νέα παγκόσμια τάξη και οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στην διαμόρφωση αυτής της τάξης. Εάν όχι, το αποτέλεσμα θα αποφασιστεί χωρίς αυτές, τα συμφέροντα και τις αξίες τους.
Για να το θέσουμε με άλλο τρόπο: Η Κίνα έχει ένα εναλλακτικό μοντέλο παγκόσμιας ηγεσίας και είναι έτοιμη να προχωρήσει. Πρόκειται για ένα μοντέλο που επικεντρώνεται στην κυβέρνηση, και όχι στο άτομο, ένα μοντέλο που ορίζεται από την συμμόρφωση και όχι από την ελευθερία. Πρόκειται για ένα συναλλακτικό μοντέλο που βασίζεται στον κρατικό καπιταλισμό, ένα μοντέλο που ωφελεί όσους δίνουν πίστη στο Πεκίνο˙ δεν βασίζεται σε αμοιβαίο όφελος και ανάπτυξη, που εκτιμά και σέβεται τα δικαιώματα των ατόμων (και των χωρών) να επιδιώκουν την δική τους επιτυχία στην ελεύθερη αγορά, ή που πράττοντας έτσι να ωφελούν τον κόσμο γενικότερα.
Η δημοκρατία είναι περιπεπλεγμένη. Κινούμαστε πιο αργά από όσο μας αρέσει και απογοητεύουμε αυτούς που αναζητούν γρήγορες διορθώσεις. Αλλά πριν από 250 χρόνια, η Αμερική έκανε μια επιλογή: Η ελεύθερη βούληση αξίζει τη μάχη. Οι Αμερικανοί προέβλεπαν ότι η μεγαλύτερη απόδοση της επένδυσής τους δεν θα ερχόταν με τη μορφή νικών στις μάχες ή ακόμα και του ΑΕΠ. Θα ερχόταν από την δύναμη ενός λαού του οποίου η ελευθερία δεν παζαρεύτηκε για να δοθεί.
Αν, εν τέλει, αποδειχθούν αληθή όσα μέχρι τώρα έχουν γίνει γνωστά για τον τούρκο που συνελήφθη στον Έβρο, δεν νομίζω πως η καλύτερη διαχείριση της υπόθεσής του θα είναι αυτό που οι περισσότεροι θα επιθυμούσαν: πρόταση για ανταλλαγή με τους δύο Έλληνες στρατιωτικούς.
Αν, φυσικά, ήταν πιθανό η άλλη πλευρά να αποδεχθεί μια τέτοια πρόταση, αυτό θα ήταν ευχής έργον. Αλλά, δεν πρόκειται να την αποδεχθεί για τους εξής λόγους
-Πρώτον δεν είναι καθόλου σίγουρο- αντιθέτως, μάλιστα- πως εν μέσω προεκλογικής περιόδου, αμφίβολης έκβασης, ο τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν θα δεχόταν μια τέτοια ανταλλαγή.
-Δεύτερον, διότι για την νοοτροπία της τουρκικής διοίκησης οι δύο Έλληνες στρατιωτικοί δεν ισοδυναμούν με έναν τούρκο υπάλληλο του Δήμου Αδριανούπολης.
Αντιθέτως, θα ήταν προτιμότερη μια διαχείριση του θέματος στα όρια και τη σημασία που έχει. Αλλά με κατάλληλη προβολή του διεθνώς.
Να δείξει η Ελλάδα και στην διεθνή και στην τουρκική κοινή γνώμη πως δεν δρα εκδικητικά και επιθυμεί μια ειρηνική συμβίωση με τη γειτονική χώρα. Ότι είναι ένα κράτος δικαίου που σέβεται και τους δικούς της νόμους και τις διεθνείς πρακτικές.
Είναι πιο πιθανό να υπάρξει μια θετική εξέλιξη στο θέμα των δύο Ελλήνων στρατιωτικών μετά τις τουρκικές εκλογές, με μια ανάλογη, με την προτεινόμενη παραπάνω, εξέλιξη παρά με ένα αίτημα ανταλλαγής, το οποίο δεν θα βρεί ανταπόκριση.
Κανείς στην Τουρκία δεν θα ενδιαφερθεί για την τύχη ενός υπαλλήλου του Δήμου Αδριανούπολης. Πλήν, ίσως, του δημάρχου της πόλης.
Θα μπορούσε, επίσης, να αναδειχθεί ότι το να περάσουν πολίτες ή στρατιωτικοί μερικά μέτρα στο έδαφος της άλλης πλευράς δεν είναι κάτι το απίθανο να συμβεί. Αντιθέτως, είναι ένα συχνό φαινόμενο και η συνήθης συμπεριφορά επιστροφής τους ήταν και θα παραμείνει ο κανόνας.
Υπάρχει και η άποψη κάποιων καχύποπτων που πιστεύουν πως το γεγονός θα μπορούσε να συνέβη σε συνεννόηση των δύο πλευρών για να υπάρξει ανταλλαγή και να λυθεί το πρόβλημα.
Δεν το νομίζουμε, διότι δεν συμφέρει αυτήν τη στιγμή στον Ενρτογάν. Όσο για μετά τις εκλογές, η Τουρκία, προφανώς, και θα πιστεύει πως θα απεκόμιζε περισσότερα οφέλη για τη διεθνή της εικόνα αν απελευθέρωνε τους δύο έλληνες στρατιωτικούς παρά αν τους αντάλλασσε με ένα υπάλληλο του Δήμου Αδριανούπολης.
Οι έλληνες στρατιωτικοί έπεσαν θύματα μιας πολιτικής έντασης που ακολούθησε ο Ερντογάν ενόψει των εκλογών.
Η Ελληνική πλευρά δεν έχει λόγο να ακολουθήσει αυτήν την τακτική παρά μόνο στις περιπτώσεις που διακυβεύονται μείζονα συμφέροντα της χώρας.
Η γενική εκτίμηση είναι πως η ένταση με τη μορφή που τη γνωρίσαμε τελευταία θα υποχωρήσει, κάπως, χωρίς αυτό να σημαίνει πως θα σταματήσει η Τουρκία να συμπεριφέρεται αναθεωρητικά.
Ας δώσουμε κάποια πίστωση χρόνου. Ίσως η λογική επικρατήσει στην άλλη πλευρά.
Η Ελλάδα δεν είναι Τουρκία. Αυτό μερικές φορές είναι μειονέκτημα. Αλλά, υπάρχουν και περιπτώσεις που είναι πλεονέκτημα.
Αν και πολλά σχόλια σχετικά με την σύνοδο κορυφής μεταξύ των ηγετών της Νότιας και της Βόρειας Κορέας, Moon Jae-in και Kim Jong Un αντίστοιχα, επικεντρώθηκαν στις εναπομείνασες δυσκολίες, οι οποίες είναι σημαντικές, τα σχόλια αυτά έχουν παραβλέψει το πόσα πολλά επιτεύχθηκαν την περασμένη εβδομάδα.
Ο CHUNG-IN MOON είναι ειδικός σύμβουλος Εξωτερικών Υποθέσεων και Εθνικής Ασφάλειας στο πρόεδρο της Νότιας Κορέας, Moon Jae-in, και Διακεκριμένος Πανεπιστημιακός Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Yonsei.
Δώδεκα ώρες στο Panmunjom -το χωριό της αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας που εδώ και πολύ καιρό συμβόλιζε την διαίρεση και τον πόλεμο- παρήγαγαν ένα απροσδόκητο θαύμα ειρήνης [1] την Παρασκευή. Στην Διακήρυξη του Panmunjom, ο Moon Jae-in [2] και ο Kim Jong Un, οι ηγέτες της Νότιας και της Βόρειας Κορέας, δεσμεύθηκαν ότι «δεν θα υπάρξει πλέον πόλεμος στην Κορεατική Χερσόνησο, και έτσι ξεκίνησε μια νέα εποχή ειρήνης». Δεδομένων των στρατιωτικών προκλήσεων της Βόρειας Κορέας, του αυξανόμενου βορειοκορεατικού πυρηνικού οπλοστασίου [3] και της έντονης αίσθησης της κρίσης που είχε στοιχειώσει τους Νοτιοκορεάτες τον περασμένο χρόνο, μια τέτοια αντιστροφή φαίνεται σουρεαλιστική. Ωστόσο, αφού παρακολούθησα και τις τρεις συνόδους κορυφής μεταξύ των δύο Κορεών (το 2000, το 2007 και το 2018), πιστεύω ότι αυτή η τελευταία συνιστά πραγματική πρόοδο και θέτει τις βάσεις για διαρκή ειρήνη.
Ο Kim Jong Un (αριστερά) και ο Νοτιοκορεάτης πρόεδρος, Moon Jae-in, στην Panmunjom, τον Απρίλιο του 2018. REUTERS
——————————————————————–
Αν και πολλά σχόλια επικεντρώθηκαν στις εναπομείνασες δυσκολίες, οι οποίες είναι σημαντικές, τα σχόλια αυτά έχουν παραβλέψει το πόσα πολλά επιτεύχθηκαν την περασμένη εβδομάδα. Ο Μουν και ο Κιμ δεν ανέλαβαν απλώς δεσμεύσεις υψηλού επιπέδου˙ παρέθεσαν επίσης συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την εφαρμογή τους, και πήραν συγκεκριμένα μέτρα που θα έχουν άμεσες επιπτώσεις στην διευκόλυνση της συνεργασίας και την πρόληψη μιας σύγκρουσης [4]. Αυτό αποτελεί αιτία ελπίδας ότι παρ’ όλες τις εναπομένουσες προκλήσεις, μια ολοκληρωμένη ειρηνευτική συμφωνία που περιλαμβάνει πραγματική αποπυρηνικοποίηση από την Βόρεια Κορέα είναι εφικτή μέσα σε λίγα χρόνια, αν όχι τους προσεχείς μήνες.
ΤΕΛΕΙΩΝΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΗΣ ΚΟΡΕΑΣ
Τα απτά αποτελέσματα της συνόδου κορυφής είναι σημαντικά. Εξομάλυνε με επιτυχία τις δια-κορεατικές σχέσεις και οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να «διεξάγουν διάλογο και διαπραγματεύσεις σε διάφορους τομείς, μεταξύ άλλων στο ανώτατο επίπεδο, και να λάβουν ενεργά μέτρα για την εφαρμογή των συμφωνιών που επετεύχθησαν στην Σύνοδο Κορυφής». Θα δημιουργήσουν ένα κοινό γραφείο σύνδεσης με μόνιμους εκπροσώπους και από τις δύο πλευρές και θα ενθαρρύνουν την ενεργό συνεργασία, τις ανταλλαγές, τις επισκέψεις και τις επαφές σε όλα τα επίπεδα. Συμφώνησαν επίσης να προχωρήσουν σε προγράμματα επανένωσης για οικογένειες που χωρίστηκαν μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας, με αφορμή την Ημέρα Εθνικής Απελευθέρωσης στις 15 Αυγούστου. Και θα υπάρξουν πρακτικά βήματα για την σύνδεση και τον εκσυγχρονισμό των σιδηροδρόμων και των οδών, βασιζόμενοι σε μια συμφωνία του 2007.
Η σύνοδος κορυφής οδήγησε επίσης στην σύναψη συμφωνίας για την άμβλυνση της στρατιωτικής έντασης και την εξάλειψη του κινδύνου πολέμου [5] στην κορεατική χερσόνησο. Και οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να σταματήσουν εντελώς όλες τις εχθρικές ενέργειες ο ένας εναντίον του άλλου σε κάθε τομέα, συμπεριλαμβανομένης της γης, του αέρα και της θάλασσας, και να μετατρέψουν την αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη σε ζώνη ειρήνης. Υποσχέθηκαν να μετατρέψουν τις περιοχές γύρω από την Βόρεια Οριακή Γραμμή στην Δυτική Θάλασσα σε μια θαλάσσια ζώνη ειρήνης, προκειμένου να αποφευχθούν τυχαίες στρατιωτικές συγκρούσεις. Επίσης, ανέλαβαν την δέσμευση για στρατιωτικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας μιας κοινής στρατιωτικής επιτροπής για να εξασφαλίσουν ενεργό συνεργασία, ανταλλαγές, επισκέψεις και συχνές συναντήσεις μεταξύ στρατιωτικών Αρχών και υπουργών Άμυνας.
Η Διακήρυξη του Panmunjom περιελάμβανε περαιτέρω μια ιστορική κοινή δέσμευση να συνεργαστούν για την καθιέρωση μόνιμου και σταθερού ειρηνευτικού καθεστώτος στην κορεατική χερσόνησο, τερματίζοντας την τρέχουσα κατάσταση ανακωχής που συνεχίζεται από τότε που οι συγκρούσεις σταμάτησαν στον Πόλεμο της Κορέας πριν από περισσότερα από 60 χρόνια. Ως τμήμα αυτών των προσπαθειών, οι ηγέτες συμφώνησαν να πραγματοποιήσουν αφοπλισμό με σταδιακό τρόπο, μέσω της μείωσης των στρατιωτικών εντάσεων και των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, και να συνεχίσουν τριμερείς συναντήσεις με την Βόρεια Κορέα, τη Νότια Κορέα και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ή τετραμερείς συναντήσεις, με συμμετοχή και της Κίνας, εντός του έτους. Ο στόχος θα ήταν να κηρυχθεί ένα τέλος στον πόλεμο και να μετατραπεί η ανακωχή σε μια ειρηνευτική συνθήκη. Τέλος, και το πιο σημαντικό από όλα, οι ηγέτες της Νότιας και της Βόρειας Κορέας επιβεβαίωσαν τον κοινό στόχο της πραγματοποίησης, μέσω πλήρους αποπυρηνικοποίησης, μιας κορεατικής χερσονήσου χωρίς πυρηνικά όπλα.
ΕΤΟΙΜΑΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ
Παρ’ όλη την πραγματική σημασία αυτών των δεσμεύσεων, η σημαντικότητα της διάσκεψης κορυφής τις ξεπερνά για τα καλά. Οι προηγούμενες συμφωνίες και διακηρύξεις δεν περιέλαβαν ποτέ τέτοιους τολμηρούς στόχους. Οι δύο ηγέτες ήταν σε θέση να περιορίσουν ένα μακροχρόνιο χάσμα: Ο Νότος γενικά ευνοούσε μια λειτουργική προσέγγιση βασισμένη στην λογική «η οικονομία πρώτα», αλλά ο Βορράς επέμενε σε «στρατιωτικο-πολιτικά ζητήματα πρώτα». Η σύνοδος στο Panmunjom ήταν η πρώτη δια-κορεατική σύνοδος κορυφής στην οποία οι δύο πλευρές συνέκλιναν στην υπεροχή των στρατιωτικο-πολιτικών θεμάτων.
Η υιοθέτηση μιας γραπτής συμφωνίας για την πλήρη αποπυρηνικοποίηση ήταν επίσης πρωτοποριακή. Στο παρελθόν, η Βόρειος Κορέα αρνείτο να αποδεχθεί το πυρηνικό ζήτημα ως θέμα της ατζέντας στις δια-κορεατικές συνομιλίες, υποστηρίζοντας ότι είναι θέμα αποκλειστικά των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βόρειας Κορέας. Αυτή την φορά, ο Kim έκανε μια γραπτή δέσμευση και η Rodong Sinmun, η επίσημη ημερήσια εφημερίδα του Εργατικού Κόμματος της Κορέας, ανέφερε ανοιχτά μια συμφωνία για πλήρη αποπυρηνικοποίηση, κάτι που είναι άνευ προηγουμένου. Υπογραμμίζοντας την δέσμευσή του στην καθολική αποπυρηνικοποίηση, ο Κιμ δήλωσε στον Moon ότι θα κλείσει τους πυρηνικούς σταθμούς δοκιμών του Βορρά που εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται, στο Punggye-ri, τον Μάιο, προσκαλώντας ειδικούς και δημοσιογράφους από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Νότια Κορέα να παρακολουθήσουν και να επαληθεύσουν.
Ο Kim and ο Moon σε ένα συμπόσιο, στο Panmunjom, τον Απρίλιο του 2018. REUTERS
———————————————————–
Σε όλη την διάρκεια της συνάντησης, ο Κιμ ήταν ρεαλιστής και πραγματιστής. Δεν ανέφερε τη μείωση ή την απόσυρση των δυνάμεων των ΗΠΑ από τη Νότια Κορέα ή την κατάσταση της συμμαχίας ΗΠΑ-Νότιας Κορέας, ως προϋπόθεση για την αποπυρηνικοποίηση. «Αφού αρχίσουμε να μιλάμε», δήλωσε ο Kim, «οι ΗΠΑ θα ξέρουν ότι δεν είμαι άνθρωπος που θα εκτοξεύσει πυρηνικά όπλα στη Νότια Κορέα, τον Ειρηνικό και τις ΗΠΑ». Επίσης, έκανε σαφές στον Moon το τι θέλει από την Ουάσινγκτον: Συχνές συναντήσεις και οικοδόμηση εμπιστοσύνης, ένα επίσημο τέλος στον Πόλεμο της Κορέας και μια συνθήκη μη επίθεσης. Εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές, πρόσθεσε, «γιατί να έχουμε πυρηνικά όπλα και να υποφέρουμε;». Γι’ αυτό θέλησε να συνδέσει την αποπυρηνικοποίηση με την διαδικασία του τερματισμού του πολέμου και της οικοδόμησης ενός ειρηνευτικού καθεστώτος. Όπως αναφέρει η τελική δήλωση, εάν προκύψουν η διαδικασία τερματισμού του Πολέμου της Κορέας και η μετατροπή της ανακωχής σε μια ειρηνευτική συνθήκη, ο Βορράς θα επιταχύνει τις προσπάθειες αποπυρηνικοποίησης.
Τέλος, αναγνωρίζοντας τα λάθη στις προηγούμενες συμφωνίες [6], αμφότεροι οι ηγέτες έδωσαν ακριβείς και συγκεκριμένες υποσχέσεις για να εφαρμόσουν αυτό που συμφώνησαν. Οι ημερομηνίες για σημαντικές συναντήσεις και εκδηλώσεις προσδιορίστηκαν στην διακήρυξη, με συνομιλίες υψηλού επιπέδου και μια στρατιωτική συνάντηση επιπέδου στρατηγών να έχει ήδη προγραμματιστεί για τον Μάιο. Η επανένωση χωρισμένων οικογενειών θα λάβει χώρα στις 15 Αυγούστου. Και ο Moon πρόκειται να επισκεφθεί την Πιονγκγιάνγκ το φθινόπωρο.
ΔΥΣΚΟΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ ΕΝ ΟΨΕΙ
Τι ήταν αυτό που έκανε μια τέτοια επιτυχία δυνατή; Πρώτον, η σύνοδος κορυφής δεν θα είχε συμβεί ποτέ χωρίς την στρατηγική απόφαση του Κιμ να συμμετάσχει [7]˙ ξεκίνησε και σχεδίασε την συνάντηση. Προφανώς το έκανε εν μέρει επειδή χρειαζόταν οικονομικές παραχωρήσεις από τον Νότο (υπογράμμισε στην ομιλία του για το Νέο Έτος ότι θα πιέσει για οικονομική ανάπτυξη ακόμη και εις βάρος των πυρηνικών όπλων) και εν μέρει γιατί ήθελε να χρησιμοποιήσει τον Moon για να εξασφαλίσει πρόσβαση στην διοίκηση Τραμπ. Αλλά επίσης κρίσιμη ήταν η ειλικρίνεια, το ανοιχτό πνεύμα και η θέληση του Moon να διαδραματίσει τον ρόλο του έντιμου μεσίτη μεταξύ Πιονγκγιάνγκ και Ουάσινγκτον, κάτι που επέδειξε κατά την διάρκεια της επίσκεψης της βορειοκορεατικής αντιπροσωπείας στην Σεούλ κατά τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες της Pyeongchang, νωρίτερα φέτος. (Η Σεούλ εργάστηκε επίσης σκληρά για να πείσει τους αξιωματούχους του Βορρά μέσω πολυάριθμων μυστικών επαφών). Τέλος, ο συνδυασμός της «μέγιστης πίεσης» του Αμερικανού προέδρου Donald Trump στον Kim και η έγκαιρη ενθάρρυνση της προσέγγισης του Moon προς τον Βορρά βοήθησε να έρθουν κοντά οι δύο ηγέτες.
Ωστόσο, όπως τόνισαν πολλοί παρατηρητές, υπάρχει ένας δύσκολος δρόμος εν όψει. Όσο ολοκληρωμένη κι αν είναι η Διακήρυξη του Panmunjom, δεν θα είναι εύκολο να μετατρέψει την μακρόχρονη κορεατική σύγκρουση σε μια διαρκή ειρήνη. Η μείωση των στρατιωτικών εντάσεων, η οικοδόμηση εμπιστοσύνης και η εξεύρεση συμφωνίας για τη μείωση των όπλων είναι προκλητικά και χρονοβόρα σχέδια, ειδικά για εμφατικούς αντιπάλους.
Το ίδιο θα ισχύει και όσον αφορά την αποπυρηνικοποίηση της Βόρειας Κορέας. Αν και ο Βορράς, ο Νότος και οι Ηνωμένες Πολιτείες κατανοούν όλοι την αποπυρηνικοποίηση ως την πλήρη, επαληθεύσιμη και μη αναστρέψιμη αποσυναρμολόγηση (complete, verifiable, and irreversible dismantlement, CVID) των πυρηνικών όπλων, διαφέρουν στην αλληλουχία. Ενώ η θέση των ΗΠΑ είναι «CVID πρώτα και ανταμοιβή αργότερα», ο Βορράς απαιτεί μια διευρυνόμενη, συγχρονισμένη ανταλλαγή αποπυρηνικοποίησης με ανταμοιβή. Η Νότια Κορέα υποστηρίζει μια εκλεκτική προσέγγιση, στην οποία η αξιόπιστη δέσμευση της Βόρειας Κορέας και οι ενέργειες προς την κατεύθυνση της αποπυρηνικοποίησης θα ακολουθούνται από την βήμα-βήμα εφαρμογή της διακήρυξης, της επιθεώρησης, και της επαληθεύσιμης αποσυναρμολόγησης σε ένα πυκνό χρονοδιάγραμμα.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν ο Kim είναι πραγματικά πρόθυμος να απαλλαγεί από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις, τα [πυρηνικά] υλικά και τις [πυρηνικές] βόμβες του κατά επαληθεύσιμο, μη αναστρέψιμο τρόπο. Οι σκεπτικιστές υποστηρίζουν ότι θα χρησιμοποιήσει «τακτικές σαλαμοποίησης», επιμένοντας σε βαθμιαία, συγχρονισμένη αποπυρηνικοποίηση, στην οποία όλες οι ενέργειες που αναλαμβάνει θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με ένα αμοιβαίο βήμα από τις Ηνωμένες Πολιτείες˙ στο παρελθόν, ο Βορράς όντως κατάφερε να αποκομίσει τα οφέλη χωρίς να ακολουθήσει τις δικές του υποσχέσεις. Αυτός ο σκεπτικισμός ενισχύεται από τις εγχώριες αβεβαιότητες του Κιμ. Ανεξάρτητα από το πόσο δαμασμένος μπορεί να έχει γίνει ο βορειοκορεατικός στρατός υπό την αδίστακτη κυριαρχία του Κιμ, ίσως να είναι δύσκολο για τον στρατό να δεχτεί συμφωνίες για πλήρη αποπυρηνικοποίηση. Αλλά ούτε η Σεούλ ούτε η Ουάσινγκτον μπορούν να αποδεχθούν την σταδιακή προσέγγιση˙ ολόκληρη η συμφωνία θα καταρρεύσει [8] εάν ο Βορράς την ακολουθήσει, οδηγώντας σε έναν ακόμη γύρο κρίσεων και την πιθανότητα στρατιωτικής δράσης και ακόμη και του ολομέτωπου πολέμου στην Κορεατική Χερσόνησο. Η Σεούλ και η Ουάσιγκτον έχουν επίγνωση αυτού του κινδύνου και έχουν στείλει ένα σαφές μήνυμα στον Βορρά. Και δεν είναι πιθανό ο Βορράς να επιστρέψει σε αυτή την παλιά πρακτική, επειδή ο αρχηγός του φαίνεται να καταλαβαίνει πλήρως ότι τα κέρδη από την αποπυρηνικοποίηση είναι μεγάλα, ενώ το πυρηνικό μονοπάτι είναι ανυπόφορο.
Ο Kim και ο Moon σε μια χειραψία στο Panmunjom, τον Απρίλιο του 2018. REUTERS
———————————————————————
Με το να εξασφαλίσει την ρητή δέσμευση της Βόρειας Κορέας για «πλήρη αποπυρηνικοποίηση» στην Διακήρυξη του Panmunjom, η Νότια Κορέα έθεσε τις βάσεις για την συνάντηση Trump-Kim, η οποία υποτίθεται ότι θα πραγματοποιηθεί στα τέλη Μαΐου. Τώρα η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο της Ουάσινγκτον. Η διοίκηση του Trump πρέπει να διαπραγματευθεί με τον Kim για να επεξεργαστεί τις λεπτομέρειες της αποπυρηνικοποίησης, κάτι που θα απαιτήσει έναν συμβιβασμό μεταξύ της συνολικής, δια μιας, συμφωνίας που προτιμά η Ουάσιγκτον και της σταδιακής συγχρονισμένης προσέγγισης της Pyongyang. Ο Trump θα πρέπει πιθανότατα να καταλήξει σε έναν πιο ρεαλιστικό, ευέλικτο και δημιουργικό τρόπο χειρισμού της Βόρειας Κορέας προκειμένου να προχωρήσει.
Η Νότια Κορέα δεν είναι απαλλαγμένη από εσωτερικούς περιορισμούς. Τι θα συμβεί στις δυνάμεις των ΗΠΑ στη Νότια Κορέα εάν υπογραφεί μια ειρηνευτική συνθήκη; Θα είναι δύσκολο να δικαιολογηθεί η συνεχιζόμενη παρουσία τους στη Νότιο Κορέα μετά την υιοθέτησή της. Αλλά θα υπάρξει ισχυρή συντηρητική αντίθεση στη μείωση και την απόσυρση των δυνάμεων των ΗΠΑ, θέτοντας ένα σημαντικό πολιτικό δίλημμα για τον Moon. Αν και θέλει να πιέσει για νομοθετική [στμ: δια της Βουλής] έγκριση της διακήρυξης, προκειμένου να διασφαλίσει την εφαρμογή της ακόμη και μετά από μια αλλαγή στην κυβέρνηση, η συντηρητική αντιπολίτευση είναι πιθανό να εμποδίσει μια τέτοια έγκριση, καθυστερώντας τις προσπάθειες υλοποίησης.
«Μια ειρηνική κορεατική χερσόνησος χωρίς πυρηνικά όπλα» ήταν ο στόχος του Moon πολύ πριν από την εκλογή του στην προεδρία. Αν και η σύνοδος του Panmunjom έφερε μια νέα ιστορική ευκαιρία για να εκπληρώσει το όνειρό του, η διαμόρφωση μιας νέας ιστορίας ειρήνης δεν είναι εύκολη. Όμως ο Moon έχει πλήρη επίγνωση των εμποδίων στο μονοπάτι που έχει προς τα εμπρός. Θα πλησιάσει τον μακροπρόθεσμο στόχο του με συνετή και υπομονετική διαχείριση.
Τύμπανα πολέμου στην Μ. Ανατολή – Ανάλυση των στρατών του Ισραήλ και του Ιράν – Ποια τα σενάρια εμπλοκής
Πολεμικό είναι το κλίμα μεταξύ Ιράν και Ισραήλ για τα πυρηνικά, με τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί ανήσυχη την κλιμάκωση της έντασης.
Οι κατηγορίες που διατύπωσε χθες (30/4) ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu, σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είναι έργο «ενός αμετανόητου ψεύτη, που έχει στερέψει από ιδέες», ανέφερε σήμερα το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του.
Όπως σχολιάζει χαρακτηριστικά το CNN, Ισραήλ και Ιράν βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε μια πολεμική σύρραξη, ενώ τονίζει ότι ήδη η μεταξύ τους ένταση έχει κλιμακωθεί πολύ περισσότερο σε σχέση με την προηγούμενη κρίση του 2015.
Πλέον το Ισραήλ δεν βρίσκεται αντιμέτωπο με την Χεζμπολάχ, αλλά με το Ιράν.
Οι δύο χώρες έχουν αφήσει πίσω τους τα λόγια και οδεύουν πιο κοντά σε μια ανοικτή πολεμική σύγκρουση.
Το Ισραήλ παρακολουθεί με μεγάλη ανησυχία την παρουσία του Ιράν στη Συρία και έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θα επιτρέψει να εδραιωθεί η στρατιωτική του παρουσία.
Το σίγουρο είναι ότι ένας πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Ιράν με ότι αυτός συνεπάγεται, θα προκαλέσει τεράστια αναταραχή στη Μέση Ανατολή και τον Αραβικό Κόσμο, αλλά και θα έχει τεράστιες οικονομικές συνέπειες κυρίως λόγω του πετρελαίου, φέρνοντας σε δύσκολη θέση κυρίως την Ευρώπη.
Για τους κινδύνους μιας σύρραξης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ στη Συρία προειδοποιεί η Eurasia Group, στον απόηχο του βομβαρδισμού της αεροπορικής βάσης Shayrat στη Συρία από το Τελ Αβίβ, η οποία στεγάζει πολιτικά αεροπλάνα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) του Ιράν.
«Η μόνη εξέλιξη που θα ήταν πιο περίπλοκη από τον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία, θα ήταν μια πυραυλική σύρραξη μεταξύ Ιράν και Ισραήλ στη Συρία», σχολιάζει χαρακτηριστικά ο Herny Rome, ερευνητής θεμάτων που αφορούν το Ιράν στην Eurasia Group.
Όπως τονίζει, μια τέτοια εξέλιξη θα «σύρει« τις ΗΠΑ σε περαιτέρω εμπλοκή στη διαμάχη προκειμένου να υποστηρίξουν το Ισραήλ.
Την ίδια ώρα, είναι πιθανό να ενισχυθεί ο ρόλος της Ρωσίας ως μεσολαβητή, δεδομένων των καλών σχέσεων που διατηρεί η Μόσχα με Τεχεράνη και Τελ Αβίβ, σύμφωνα με τον αναλυτή της Eurasia.
Μιλώντας στην DW o Τ. Mursiano ειδικός σε ζητήματα Εγγύς Ανατολής στο Ίδρυμα Επιστήμης και Πολιτικής του Βερολίνου βλέπει μια νέα τάξη πραγμάτων να δημιουργείται στη Συρία:
«Το Ιράν προσπαθεί να ενισχύσει την επιρροή του επιδιώκοντας τη δημιουργία ναυτικών και αεροπορικών βάσεων στη χώρα και παράλληλα φιλοδοξεί να ενισχύσει την οργάνωση Χεσμπολάχ.
Από την άλλη πλευρά ο Ισραήλ επέλεξε να μην επέμβει δυναμικά τα τελευταία χρόνια ευελπιστώντας σε οφέλη από το χάος στη χώρα.
Τώρα όμως οι Ισραηλινοί βρίσκονται αντιμέτωποι με μια κατάσταση, στην οποία διαπιστώνουν ότι υπολείπονται στρατηγικά.
Για πρώτη φορά βρίσκονται απέναντι στον προαιώνιο εχθρό τους το Ιράν, το οποίο, στην απέναντι πλευρά των συνόρων, επιδιώκει να δημιουργήσει στρατιωτικές βάσεις για να τις χρησιμοποιήσει κατά του Ισραήλ.
Οι Ισραηλινοί αλλάζουν επομένως ριζικά την πολιτική τους και παίρνουν μεγαλύτερα ρίσκα για να ανατρέψουν τα ιρανικά σχέδια».
Σύμφωνα με τον Τ. Mursiano σε περίπτωση απευθείας αντιπαράθεσης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, οι Ισραηλινοί δεν μπορούν να θεωρήσουν δεδομένη την στήριξη των ΗΠΑ, μιας και όπως εκτιμά, οι Αμερικανοί έχουν γυρίσει την πλάτη στη Συρία και έχουν αφήσουν ελεύθερο το πεδίο δράσης στη Ρωσία.
Ο ειδικός, από το Ίδρυμα Επιστήμης και Πολιτικής του Βερολίνου, θεωρεί ωστόσο ότι Ευρωπαίοι και κυρίως οι Γερμανοί θα μπορούσαν να αναλάβουν διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ Ιράν και Ισραήλ:
«Η ΕΕ και ειδικά η Γερμανία διαθέτουν πολλές δυνατότητες διαμεσολάβησης.
Η Γερμανία είναι από τη μια πλευρά στρατηγικός εταίρος του Ισραήλ και παράλληλα χαίρει, κατά κάποιο τρόπο, της εμπιστοσύνης της Τεχεράνης.
Είναι σήμερα η μόνη χώρα του δυτικού κόσμου που έχει την εμπειρία και τη δυνατότητα να συμβάλλει σε μια άτυπη συμφωνία μεταξύ Ισραήλ, Ιράν και Χεσμπολάχ.
Μια τέτοια περίπτωση ήταν παλαιότερα η ανταλλαγή αιχμαλώτων, που επιτεύχθηκε με τη συμβολή της γερμανικής διπλωματίας.
Ας μην ξεχνάμε ότι ένας τρίτος πόλεμος στην Εγγύς Ανατολή, μεταξύ Ιράν και Ισραήλ θα έχει αναμφίβολα αντίκτυπο και πέρα από την Μεσόγειο.
Αρκεί να λάβουμε υπόψη ότι μόνο στο Λίβανο ζουν σήμερα 1,5 εκατομμύριο πρόσφυγες, οι οποίοι σε περίπτωση πολέμου μεταξύ Ισραήλ, Ιράν και της οργάνωσης Χεσμπολάχ, θα χτυπήσουν την πόρτα της Ευρώπης».
Σενάρια πολέμου
Εάν το Ισραήλ και το Ιράν οδηγηθούν σε πόλεμο, το Ιράν θα εξαπολύσει στρατιωτικά χτυπήματα από του πληρεξούσιους του (Χεζμπολάχ), ενώ το Ισραήλ θα χρησιμοποιήσει “χειρουργικές αεροπορικά” χτυπήματα εναντίον στρατηγικών ιρανικών στόχων.
Εν τω μεταξύ, το Ισραήλ θα πρέπει ενδεχομένως να διεξάγει και χερσαίες στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα και το Λίβανο (συμπεριλαμβανομένης ενδεχομένως της επανειλημμένης κατοχής των εδαφών που κάποτε είχαν καταλάβει το Ισραήλ).
Από την άλλη πλευρά, το Ιράν θα βασιζόταν στο προηγμένο δίκτυο συστημάτων αεράμυνας.
Το Ισραήλ διαθέτει μια μεγαλύτερη και πιο σύγχρονη αεροπορία.
Το Ισραήλ έχει επίσης πολλά περισσότερα άρματα μάχης και ίσως και πιο σύγχρονα από το Ιράν.
Το κύριο μειονέκτημα που αντιμετωπίζει το Ισραήλ είναι ο αριθμός των στρατεύσιμων.
Το Ιράν έχει περίπου τριπλάσιο αριθμό ενεργών στρατιωτικών μάχιμων.
Κάποιος μπορεί να επισημάνει ότι το Ισραήλ έχει καταφέρει να ανταπεξέλθει με αυτούς τους συντριπτικούς αριθμούς στο παρελθόν, αλλά αυτό ήταν πάντα ενώ βρισκόταν σε άμυνα, που μας φέρνει στο πολύ σημαντικό σημείο.
Όλα εξαρτώνται από τον στόχο.
Ακολουθούν ορισμένα σενάρια και τα πιθανά αποτελέσματα:
Το Ισραήλ εξαπολύει περιορισμένα αεροπορικά χτυπήματα κατά του Ιράν
Στόχος: Να καταστρέψει τις εγκαταστάσεις πυρηνικών όπλων ή ίσως κάποιο άλλο στρατηγικό στόχο.
Νικητής: Ισραήλ, λόγω της πρόσβασης σε ανώτερη τεχνολογία και συνεργασία από άλλες περιφερειακές δυνάμεις όπως η Σαουδική Αραβία.
Το Ισραήλ εισβάλλει στο Ιράν
Στόχος: Η καταστροφή του ιρανικού στρατού και υποταγή του συνόλου ή μέρους του ιρανικού λαού.
Νικητής: Το Ιράν, εξαιτίας του πολύ μικρότερου αριθμού του στρατού του Ισραήλ, θέματα υλικοτεχνικής υποστήριξης που συνδέονται με την εισβολή σε μια χώρας με την οποία το Ισραήλ δεν έχει κοινά σύνορα, την αντίθεση από του διεθνείς οργανισμούς (άμεση ή έμμεση) κλπ.
Το Ιράν προβαίνει σε περιορισμένα αεροπορικά χτυπήματα ενάντια στο Ισραήλ
Στόχος: Να καταστρέψει τα βασικά στρατιωτικά προτερήματα του Ισραήλ.
Νικητής: Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί.
Όλες οι επιθέσεις της ιρανικής αεροπορίας πιθανώς θα καταλήξουν σε καταστροφή για τους Ιρανούς, αλλά τα κομάντο και οι ασύμμετρες επιθέσεις (Χεζμπολάχ) θα μπορούσαν να είναι αποτελεσματικές.
Το Ιράν εισβάλλει στο Ισραήλ
Στόχος: Να καταστρέψει τον ισραηλινό στρατό και να υποτάξει το μεγαλύτερο μέρος του ισραηλινού λαού.
Νικητής: Ισραήλ. Ενώ το Ιράν (σήμερα) θα μπορούσε να περάσει από το Ιράκ και τη Συρία για να εισβάλει με στρατεύματα εδάφους, θα δεχθεί ανελέητα χτυπήματα από τις ισραηλινές αεροπορικές δυνάμεις σε όλη τη διαδρομή και οι τεθωρακισμένες μονάδες του Ισραήλ δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν, παρά τους σημαντικά μεγαλύτερους αριθμούς στρατιωτών και τεθωρακισμένων του Ιράν.
Το 2017 ο στρατός του Ιράν εκτιμήθηκε ότι είναι ο 21ος καλύτερος στρατός στον κόσμο, από τον Δείκτη Παγκόσμιας Ισχύος.
Το 2018 πήδησε οχτώ θέσεις μπροστά και τώρα έχει το 13ο ισχυρότερο στρατό στον κόσμο, μπροστά από το στρατό του Ισραήλ, που κατατάσσεται ως ο 16ος ισχυρότερος στον κόσμο.
Το Ιράν έχει πολύ μεγαλύτερο πληθυσμό.
Το Ιράν έχει πληθυσμό περίπου 83 εκατομμυρίων πολιτών, ενώ το Ισραήλ έχει μόνο 8 εκατομμύρια κατοίκους.
Με άλλα λόγια, το Ιράν έχει πληθυσμό 10 φορές μεγαλύτερο από το Ισραήλ.
Αυτό δίνει στο Ιράν ένα τεράστιο πλεονέκτημα, καθώς σημαίνει ότι μπορεί να κινητοποιήσει έναν πολύ μεγαλύτερο στρατό.
Σήμερα, ο στρατός του Ιράν έχει 534.000 ενεργό στρατιωτικό προσωπικό, ενώ ο ισραηλινός στρατός έχει μόνο 170.000 ενεργό στρατιωτικό προσωπικό.
Ωστόσο, υπάρχουν και η παραστρατιωτική δύναμη Basiji του Ιράν, η οποία έχει περισσότερα από 6-7 εκατομμύρια μέλη και το Σώμα Ισλαμικής Επαναστατικής Φρουράς, με πάνω από 100.000 ενεργό στρατιωτικό προσωπικό.
Το Ιράν έχει πολύ περισσότερους συμμάχους στην περιοχή.
Το Λίβανο, η Συρία, το Ιράκ, το Κατάρ, η Παλαιστίνη και η Τουρκία είναι σύμμαχοι του Ιράν, ενώ το Ισραήλ σήμερα έχει μηδενικούς συμμάχους στη Μέση Ανατολή εκτός της περίεργης συμμαχίας της Σαουδικής Αραβίας.
Από αυτές τις χώρες, ο Λίβανος, η Συρία και η Παλαιστίνη, συνορεύουν με το Ισραήλ.
Αυτό σημαίνει ότι το Ιράν θα μπορούσε να ξεκινήσει μια γρήγορη επίθεση έκπληξη, με τους συμμάχους του τη Χεζμπολάχ και τη συριακή κυβέρνηση.
Μόνο η Χεζμπολάχ έχει περισσότερους από 100.000 πυραύλους, οι οποίοι όλοι στοχεύουν το Ισραήλ.
Θα πρέπει επίσης να συμπεριληφθούν οι ισχυρές πολιτοφυλακές των Σιτιών στα άλλα μέρη της Μέσης Ανατολής.
Από αυτές οι πιο γνωστές και ισχυρότερες είναι:
-Η Λαϊκή Δύναμη Κινητοποίησης ( The Popular Mobilization Force, 150.000 στρατιώτες)
-Η Ταξιαρχία Badr (The Badr Brigade, 30.000-40.000 στρατιώτες)
-Ο στρατός Imam Mahdi (The Imam Mahdi Army, 40.000-50.000 στρατιώτες)
-Η πολιτοφυλακή Fatimeyoun (The Fatimeyoun Militia, 20.000-30.000 στρατιώτες)
Όλες αυτές οι πολιτοφυλακές έχουν άμεσες συνδέσεις με το ιρανικό καθεστώς.
Οι μαχητές της Χαμάς και της Χεζμπολάχ μπορούν να διεισδύσουν στις μεγάλες πόλεις του Ισραήλ και να ελέγξουν μερικές ζωτικές περιοχές και να προκαλέσουν ανεπανόρθωτες ζημιές.
Πιθανός πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Ιράν μπορεί να βλάψει τη σταθερότητα πολλών αραβικών χωρών, κυρίως στα κράτη του Κόλπου (Κουβέιτ, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κτλ), την Αίγυπτο, τον Λίβανο και την Ιορδανία.
Το συμπέρασμα είναι ότι το αποτέλεσμα μιας πιθανής στρατιωτικής σύρραξη μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, θα εξαρτηθεί από τον τύπο (αεροπορικά χτυπήματα, χερσαίες δυνάμεις), το είδος του πολέμου (συμβατικός ή πυρηνικός), τη χρονική διάρκεια αλλά και το ποιές άλλες δυνάμεις ενδέχεται να πάρουν μέρος.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι εάν η πολεμική σύρραξη διαρκέσει αρκετές ημέρες και η κατάσταση κλιμακωθεί τότε θα υπάρξουν τεκτονικές αλλαγές τόσο στην Μέση Ανατολή αλλά και στην ευρύτερη περιοχή.
Μετάφραση: Λυσίμαχος Σαμασίτης
Είναι η επανεκλογή του ισχυρού ηγέτη της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη θέση του προέδρου στις εκλογές που θα διεξαχθούν στις 24 Ιουνίου ένα σίγουρο αποτέλεσμα;
Σχεδόν κάθε παρατηρητής της Τουρκίας το υπέθεσε, όταν ο νέος σύμμαχος του Ερντογάν, Devlet Bahceli, πρόεδρος του κόμματος Εθνικιστικής Δράσης της Τουρκίας, ζήτησε πρόωρες εκλογές και ο Ερντογάν ακολούθησε το αίτημά του εντός 48 ωρών.
“Το αποτέλεσμα αυτών των εκλογών δεν αμφισβητείται: ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα κερδίσει”, ανέφερε πρόσφατα ο ειδικός της Τουρκίας Χάουαρντ Έισενστατ. Το μέλος του project για τη “Δημοκρατία στη Μέση Ανατολή” αναφέρει ότι η ψηφοφορία είναι μέρος του “εκλογικού αυταρχισμού” της Τουρκίας, όπου η πολιτική δύναμη είναι αναμφισβήτητη, αλλά διατηρείται το προπέτασμα της πολυκομματικής δημοκρατίας.
Ο Ερντογάν χρειάζεται αυτό το προπέτασμα και τη νομιμότητα των εκλογών για την αρχή του ενός ανδρός. Οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν εν μέσω κατάστασης έκτακτης ανάγκης, πράγμα που σημαίνει ότι η εκστρατεία των πιθανών αντιπάλων του Ερντογάνμπορεί να αντιμετωπίσουν σοβαρά εμπόδια. Οι συγκεντρώσεις της αντιπολίτευσης πιθανότατα θα παρενοχληθούν. Επιπλέον, χάρη σε πρόσφατη νομοθεσία, η εκλογική οργάνωση θα μπορούσε επίσης να είναι δυνατή η εκλογική νοθεία με τη χρήση μη σφραγισμένων ψηφοδελτίων και ούτω καθεξής. Επομένως, δεν υπάρχει λόγος να πιστεύει κανείς ότι ο Ερντογάν δεν θα επανεκλεγεί.
Το τουρκικό σκηνικό έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να συμμορφώνεται με τις ιδιοτροπίες του και τις πολιτικές του φιλοδοξίες, χωρίς να υπάρχει πραγματικός θεσμικός έλεγχος. Οι εκλογές θα είναι το τελευταίο βήμα για την εδραίωση της εξουσίας του σε αυτό που ο ίδιος και οι πιστοί του αποκαλούν «Νέα Τουρκία».
Ωστόσο, ο προεκλογικός αγώνας πήρε μια απροσδόκητη τροπή, όταν η αντιπολίτευση έκανε έναν απρόσμενο πολιτικό ελιγμό. Το Δημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) της αξιωματικής αντιπολίτευσης μεταβίβασε 15 από τους βουλευτές του στο εθνικιστικό “Καλό Κόμμα” για να μπορέσει να συμμετέχει στις εκλογές. Η συμμετοχή του “Καλού Κόμματος” στις εκλογές θα μπορούσε να κοστίσει πολύ τον συνασπισμό Ερντογάν-Μπαχτσελί.
Ακόμα πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι οι τρεις αντιπολιτευόμενες πλευρές, το CHP, το “Καλό Κόμμα” και το ισλαμικό κόμμα Felicity (Saadet) φαίνεται να επιχειρούν ναπροσελκύσουν τους δυσαρεστημένους του κυβερνώντος κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP). Ο πρόεδρος του Felicity, Temel Karamollaoglu, είναι γνωστό ότι ευνοεί τον πρώην σύντροφό και προκάτοχο του Ερντογάν, Αμπντουλάχ Γκιούλ, ως πρόεδρο.
Η πιθανότητα ο Γκιουλ να αναδειχθεί ως κοινός υποψήφιος της αντιπολίτευσης έναντι του Ερντογάν σήμανε συναγερμό ότι οι εκλογές θα μπορούσαν να μετατραπούν σε παγίδα για τον πρόεδρο. Αν ο Γκιούλ κατεβεί εναντίον του Ερντογάν, ο ισχυρός ηγέτης της Τουρκίας θα μπορούσε να ηττηθεί.
Ο Ibrahim Uslu, ένας εξέχων δημοσκόπος της Τουρκίας, προέβλεψε ότι ο Γκιουλ έχει πιθανότητες να κερδίσει το 48,5% των ψήφων. Ορισμένες άλλες δημοσκοπήσεις άρχισαν επίσης να ανακοινώνουν τα ευρήματά τους, σύμφωνα με τα οποία ο Ερντογάν δεν μπορεί να υπερβεί το 50% και επομένως να επανεκλεγεί.
Ενώ οι συζητήσεις τις τελευταίες μέρες, εν μέσω επαφών μεταξύ των ηγετών των κομμάτων της αντιπολίτευσης, έσπειραν ελπίδες μεταξύ των ευρέων κύκλων κατά του Ερντογάν, δεν υπήρξε συγκεκριμένο αποτέλεσμα, προς ανακούφιση της κυβέρνησης. Η ηγέτις του “Καλού Κόμματος” Meral Aksener, επέμεινε στην υποψηφιότητά της, ενώ οι αριστερές και κοσμικές φανατικές παρατάξεις του CHP δεν μπόρεσαν να συμφιλιωθούν με την ιδέα της υποστήριξης του Γκιουλ εναντίον του Ερντογάν.
Ο πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ, όταν επέστρεψε από επίσημη επίσκεψη στην Ισπανία, δεν έκρυψε την ανακούφιση και την ευτυχία του. Στο αεροσκάφος του, μίλησε στους δημοσιογράφους, υπονοώντας την αποτυχία της αντιπολίτευσης να συμφωνήσει σχετικά με την υποψηφιότητα του Γκιουλ, λέγοντας ότι «οι πολιτικές μηχανορραφίες ήταν σε εξέλιξη, αλλά εξερράγησαν στα χέρια τους».
Ο Μπαχτσελί, με εμφανή πανικό, κατηγόρησε τον Γκιούλ οτι προδίδει την ιστορία του και ότι κάνει χαρούμενο τον εν ΗΠΑ κληρικό Fethullah Gulen.
Το όνομα του Γκιουλ δεν απομακρύνεται πλήρως από την αντίληψη της αντιπολίτευσης, αλλά μετά τις 26 Απριλίου μοιάζει απίθανο να είναι κοινός υποψήφιος της αντιπολίτευσης. Ωστόσο, θεωρείται το μοναδικό όνομα που θα μπορούσε να προσελκύσει υποστήριξη από τους κύκλους του AKP και έτσι να μειώσει τις πιθανότητες επανεκλογής του Ερντογάν.
Σε αυτή τη φάση, φαίνεται ότι κάθε κόμμα θα έχει τον δικό του υποψήφιο και θα οδηγήσει την εκλογή του προέδρου σε δεύτερο γύρο. Εάν κανένας υποψήφιος δεν υπερβεί το 50%, οι δύο πρώτοι θα αναμετρηθούν στο δεύτερο γύρο.
Όσο η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη και δεν μπορεί να συνασπιστεί πίσω από ένα όνομα, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να εκλεγεί ο Ερντογάν από τον πρώτο γύρο. Ωστόσο, χάρη στο ισχυρό χαρτί των Κούρδων, ο Ερντογάν ενδέχεται να περιοριστεί κάτω από το απαιτούμενο όριο του 50% στον πρώτο γύρο, εμποδίζοντας τον από το να εδραιώσει τη θέση του στην εξουσία άμεσα. Παραμένει να δούμε αν, στην περίπτωση ενός δεύτερου γύρου, η αντιπολίτευση θα μπορούσε να ενωθεί γύρω από εκείνον που θα ήταν ο αντίπαλος του Ερντογάν.
Οι Κούρδοι, που θεωρείται ότι αποτελούν περίπου το 18-20% του εκλογικού σώματος, έχουν τη δυνατότητα να διαδραματίσουν αποφασιστικό ρόλο στη σφράγιση της τύχης του Ερντογάν. Ο θρησκευτικός-συντηρητικός τομέας του κουρδικού πληθυσμού που ψήφισε για τον Ερντογάν και το AKP, είναι βαθιά απογοητευμένος από τη συμμαχία του Ερντογάν με τους αντικουρδικούς τουρκικούς εθνικιστικούς ζηλωτές και τη δράση στο Αφρίν, που στόχευε την κουρδική αυτοδιοίκηση στη Συρία. Επιπλέον, η απομάκρυνση των πινακίδων σε κουρδική γλώσσα, σε κάθε γωνιά της νοτιοανατολικής Κουρδοκρατούμενης Τουρκίας, όπως και η καταστροφή των κουρδικών εθνικών συμβόλων, επέφεραν επίσης την οργή της συντηρητικής κουρδικής κοινωνίας.
Εάν οι Κούρδοι, μαζικά, αρνηθούν να ψηφίσουν για τον Ερντογάν, θα μπορούσε να γίνει δύσκολο γι ‘αυτόν να εξασφαλίσει περισσότερο από το 50%, ιδίως στον πρώτο γύρο των εκλογών.
Ο φυλακισμένος Selahattin Demirtas, ο εξαιρετικά δημοφιλής πρώην πρόεδρος του Δημοκρατικού Λαϊκού Δημοκρατικού Κόμματος (HDP), αναμένεται να ανακηρυχθεί από το κόμμα του υποψήφιος για την προεδρία. Κατέβηκε εναντίον του Ερντογάν το 2014 και η κατάκτηση του9% των ψήφων, ενθάρρυνε το HDP να αναλάβει το ρίσκο υπέρβασης του 10% του εκλογικού κατωφλίου στις κοινοβουλευτικές εκλογές του Ιουνίου του 2015. Το HDP κατάφερε να περάσει το όριο αυτό, κερδίζοντας το 13,7%, και απέστειλε 80 εκλεγμένα μέλη στο κοινοβούλιο της Τουρκίας.
Αν ο Demirtas είναι υποψήφιος για την προεδρία από τη φυλακή, αυτό θα μπορούσε να προσελκύσει ένα σημαντικό αριθμό κουρδικών ψήφων και θα ήταν επιζήμιο για τους υπολογισμούς του Ερντογάν.
Αξιόπιστες κουρδικές πηγές αναφέρουν ότι εάν οι προεδρικές εκλογές πάνε σε δεύτερο γύρο, οι Κούρδοι δεν θα ψηφίσουν υπέρ της Aksener, αλλά σίγουρα θα ψηφίσουν για τον Γκιούλ.
Οι κοινοβουλευτικές εκλογές θα διεξαχθούν ταυτόχρονα με την προεδρική εκλογή. Δεν είναι προαποφασισμένο ότι το AKP και το MHP θα διατηρήσουν μια ασφαλή πλειοψηφία στο προσεχές κοινοβούλιο. Ούτε η επανεκλογή του Ερντογάν στην προεδρία είναι απόλυτα εξασφαλισμένη.
Ενώ η επανεκλογή του Ερντογάν είναι πιο πιθανή μετά την αδυναμία της αντιπολίτευσης να ενωθεί γύρω από τον Γκιούλ, δεν υπάρχει καμία εγγύηση για το πώς και προς τα πού θα μετακινηθεί το εκκρεμές των εκλογών.
“Turkey is a highly valued ally. Turkey is important for our shared security. Not least in the fight against terrorism because Turkey has provided infrastructure basis for the efforts to the global coalition to defeat [the Islamic State of Iraq and the Levant] ISIL. We are grateful for Turkey for that,” Stoltenberg told a group of Turkish reporters in Brussels late on April 27.
“It’s enough to just look at the map and see the strategic geographic location of Turkey, bordering Iraq and Syria, bordering the turmoil and violence that is a threat to Turkey and to all other NATO allies,” he added, in response to questions about criticism over Turkey’s formation of a three-way partnership with Russia and Iran on Syria.
Turkey has been a key member in the fight against terrorism in all its forms and has a strong army that contributes to different NATO missions and operations, Stoltenbergstated, stressing that Ankara is part of every decision taken, on equal footing with other allies.
“Turkey sits around the table every day. I meet with Turkey’s permanent representative to NATO several times a week, around the table where the North Atlantic council meets. We never take decisions without consensus,” he said.
‘Stronger together’
Stoltenberg noted that Turkey is one of the leading nations in NATO’s mission in Afghanistan with several hundred professional and dedicated troops, which have been there for many years and will lead NATO’s High Readiness Joint Task Force in a few years.
He also referred to NATO’s contributions to Turkey’s security, through a significant allied presence in the air, on land and at sea, as well as two air defense batteries deployed by Spain and Italy for Turkey’s air defense.
“Turkey provides key capabilities to NATO but NATO allies also provide support to Turkey. That’s how NATO works. It’s one for all and all for one. We’re stronger together than alone. NATO is good for Turkey and Turkey is good for NATO. I think we have seen that since Turkey has joined the alliance: We are stronger together,” Stoltenberg said.
One of the issues creating concerns within the alliance is ongoing tension between Turkeyand the United States over the latter’s continued partnership with the Syrian Kurdish People’s Protection Units (YPG), which Ankara considers a terrorist group linked to the outlawed Kurdistan Workers’ Party (PKK). The U.S. says its tactical and temporary partnership with the YPG is essential in the campaign to defeat ISIL in Syria.
Stoltenberg noted that Foreign Minister Mevlüt Çavuşoğlu and newly appointed U.S. Secretary of State Mike Pompeo met in Brussels during the NATO meeting.
“As you know, NATO is not present on the ground in Syria but some allies are. For me, the important thing is that the U.S. and Turkey now talk, have contacts and see how they can deal with the situation in northern Syria in a coordinated way. I welcome this dialoguebetween Turkey and the U.S,” he said.
On a follow-up question on whether NATO views the YPG as a terror organization or just a threat against Turkey, Stoltenberg recalled that NATO “does not have an official list of terrorist organizations.”
“We recognize that Turkey is the NATO ally that has suffered most from terrorist attacks. Turkey of course has the right to protect itself and we expect it to be done in a proportionate way. Turkey has the right to protect itself because Turkey has suffered from many terror attacks,” he said.
Another growing source of tension within the alliance is an unresolved dispute between Turkey and Greece over the Aegean Sea.
“Turkey and Greece are two valued allies. They have been members of the alliance for many decades since the 1950s. I appreciate both of their contributions to the alliance,” Stoltenbergsaid.
“There are differences between Turkey and Greece related to issues in the Aegean Sea. I hope these differences can be solved in the spirit of dialogue and I welcome that the Greek prime minister and the Turkish prime minister have spoken to address these issues. It’s only through this kind of dialogue that these differences can be solved. I have spoken of course with both the Turkish and the Greek authorities. I welcome the fact that these issues are being addressed through direct dialogue between Turkey and Greece,” he added.
Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ MAY 5, 2018 Hellas Journal
Του Μιχαήλ Βασιλείου MAY 5, 2018 Hellas Journal
Του Αλκη Καλλιαντζίδη Οικονομολόγου 
Του Σάββα Καλεντερίδη
Αστερόπη Λαζαρίδου
Μια καλύτερη εναλλακτική λύση στο «Πρώτα η Αμερική»
Αν, εν τέλει, αποδειχθούν αληθή όσα μέχρι τώρα έχουν γίνει γνωστά για τον τούρκο που συνελήφθη στον Έβρο, δεν νομίζω πως η καλύτερη διαχείριση της υπόθεσής του θα είναι αυτό που οι περισσότεροι θα επιθυμούσαν: πρόταση για ανταλλαγή με τους δύο Έλληνες στρατιωτικούς.
Η πρόοδος και η υπόσχεση της διάσκεψης κορυφής Moon-Kim
Νίκος Κονδυλόπουλος
Του Cengiz Candar 
Hurriyet Daily News