Αρχική Blog Σελίδα 2794

Macedonia: The new Greece for holidaymakers?

0

Irish Times.

This Balkan gem offers incredible value and breathtaking scenery away from the usual summer crowds

Lake Ohrid is hugely popular with domestic tourists but there are relatively few foreign visitors. Photograph: iStock

Lake Ohrid is hugely popular with domestic tourists but there are relatively few foreign visitors. Photograph: iStock

Has anybody heard of Lake Ohrid? Macedonia shares one of Europe’s largest and deepest lakes that very few people have ever heard of. The country is a minnow on the tourist trail compared with Greece next door. The ease and cost of travel between the two countries allows for an easy trip in a largely unexplored region of Europe. To make life really interesting, we took our nine-month-old baby and used public transport.

Macedonia hit the headlines recently with the dispute over its name with its nearest neighbour, The impasse has resulted in Macedonia being officially renamed as the Republic of Northern Macedonia in an agreement between Macedonia and Greece, which itself has a region called Central Macedonia. The Greeks have stalled Macedonia’s EU and Nato aspirations due to the country’s name and its use of Alexander the Great, a mythical Greek figure. The warrior king is revered in both states, but Greece worries about territorial ambitions by Macedonia on the Central Macedonia in Greece. The impasse may even result in the government in Skopje changing the state’s official name. Even the airport was renamed Skopje International Airport, replacing Alexander the Great Airport.

Our first stop in the region was Thessaloniki in Greece. The journey took three hours from Skopje, the capital of Macedonia, where we had landed. The main highway to the border with Greece was formerly known as “Alexander of Macedonia” and renamed Friendship Highway during the recent détente with Athens.

Thessaloniki

We took an early bus to avoid any border queues during the summer holidays. Thessaloniki is a gritty, bustling port city with a vibrant social scene. When the boiling day comes to an end, the city comes alive at night. The promenade acts as a thoroughfare for families and couples to enjoy the balmy evenings and is bookended by the White Tower and the ferry port.

The ferry takes you to two of the local beaches. The journey takes an hour to reach Perea, which is 17km away. The crystal-clear waters and seafood restaurants on the sand were excellent. We spent two days at the beach, savouring the renowned Greek sunsets from the ferry with an exhausted baby sleeping soundly in her pram.

One would be mistaken in thinking Thessaloniki, far from the tourists’ islands of the south, would show signs of the financial crisis. Cafes and restaurants offered great value and organic food markets showcased fresh Greek produce. The Ladadika district, known for its nightlife and restaurant scene, is conveniently located a few streets behind where the ferry docked so we ate en route to our hotel on the pedestrianised and cobbled streets.

Once back in Skopje, we headed for Lake Ohrid. The capital’s central station is easily navigated, with each side of the station containing travel agencies selling bus tickets. The hawker taxi drivers are not as competitive as their Greek counterparts, but haggling is advised.

The lake has several cities situated on or near the shore, and takes three hours by bus from Skopje. We stayed in Ohrid and took advantage of its location to enjoy the lake’s calm, warm waters. Lake Ohrid is shared between Macedonia and Albania and covers 358sq km. It is hugely popular with domestic tourists but there are relatively few foreign visitors.

At the heart of Ohrid lies the old town, which contains numerous restaurants that attest to Macedonia’s Ottoman past, with flavours from Turkey and the Middle East. The aptly named Gladiator restaurant, funnily enough, looks over the amphitheatre that hosts concerts in the summer months. Tables can be reserved on the narrow wooden terrace overlooking the amphitheatre, with the lake in the background. The cobbled streets of the old town host several bars that back on to the water. In the evenings, local families and tourists head back to the lake to enjoy a respite from the summer heat.

‘Jerusalem of the Balkans’

There are several beaches nearby and plenty of family amenities. The town, once referred to as the ‘Jerusalem of the Balkans’ in the 17th century due to the number of churches it used to have, still packs a punch for the history-minded tourist. The Monastery of Saint Naum is a quick boat ride away or a 15-minute walk. A tour of the lake, which takes all day, stops at the Bay of Bones and the natural springs at the southern tip and the monastery of Sveti Naum. The springs feed Lake Ohrid with its clear waters filtered through from Lake Prespa. The hills surrounding Ohrid can act as a good a base for hikes in the Galicica National Park, with miles of trails. Buses run frequently from Ohrid to Galicica.

Skopje city centre has been transformed as result of a five-year, multi-million euro investment project to create a space for its citizens and tourists, completed in 2015. Dominated by a 22m statue of Alexander the Great, Skopje’s main square is encircled by neo-classical buildings. The square leads you over the river to the Old Bazaar district. Ottoman-style lanes and alleyways were packed with restaurants with locals and the occasional foreign tourist.

The city’s new accessibility allows you to eat traditional Turkish kebabs in the bazaar surrounded by mosques, to very quickly finding yourself in a quintessential European square searching out a bar. We ate on the main thoroughfare at Carpe Diem and had three courses and three drinks each for €25 in one of the Skopje’s more expensive restaurants. It’s very simple to eat well for just a fraction of that price.

Macedonia, while slowly catching up with its neighbours on the tourism front, offers incredible value and breathtaking scenery away from the usual summer crowds.

Getting there
We flew with Turkish Airways via Istanbul from Dublin. Two adults and a baby return cost €885.

Buses between Skopje and Thessaloniki can be arranged through simeonidistours.gr/en

Staying there
Thessaloniki: AD Imperial Palace from €85 per night, which included a buffet breakfast.

Skopje: Alexander Square Boutique Hotel from €75 per night. The hotel is around the corner from river-side bars and restaurants in Skopje. A perfect location with big spacious rooms and helpful staff.

Ohrid: Hotel Denarius costs from €60 per night and includes breakfast. The hotel is slightly west of the centre, but across from the lake and has numerous access points to the water. Locals sunbathe on the grass verandas opposite drinking coffee, beer or having a chat.

https://www.irishtimes.com/life-and-style/travel/europe/macedonia-the-new-greece-for-holidaymakers-1.3538850

Το νέο μέτωπο στην Υεμένη

0

Ποιο είναι το διακύβευμα στην πόλη Hodeidah

Περίληψη:

Το βέλτιστο σενάριο θα ήταν μια πολιτική συμφωνία μεταξύ των Χούθι και του στρατιωτικού συνασπισμού Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ, που θα απέτρεπε μια καταστροφική μάχη για το λιμάνι της Hodeidah και ίσως ακόμη και να ανοίξει την δυνατότητα ενός νέου γύρου ειρηνευτικών συνομιλιών.

Ο PETER SALISBURY είναι ανώτερος συμβουλευτικός συνεργάτης στο Chatham House και σύμβουλος στο International Crisis Group on Yemen.

Επί τρία χρόνια, ο πόλεμος στην Υεμένη έχει κολλήσει σε ένα σοβαρό αδιέξοδο [1]. Στις 13 Ιουνίου, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ξεκίνησαν την Επιχείρηση Golden Victory, μια εκστρατεία για να αρθεί το αδιέξοδο με το να καταληφθεί το λιμάνι της Hodeidah από τους αντάρτες Houthi που ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της δυτικής ακτής και των βόρειων ορεινών περιοχών. Μια επιτυχημένη επίθεση στο μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας θα άλλαζε την πορεία του πολέμου, αλλά θα μπορούσε να έρθει με υψηλό κόστος [2].

Ο εμφύλιος πόλεμος της Υεμένης ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2014, όταν οι αντάρτες Houthi κατέλαβαν την πρωτεύουσα. Αυτό το παρατεταμένο πραξικόπημα κλιμακώθηκε τον Μάρτιο του 2015, όταν ένας στρατιωτικός συνασπισμός με επικεφαλής την Σαουδική Αραβία παρενέβη για να αντιμετωπίσει τους Χούθι, τους οποίους θεωρούν ως πληρεξούσιους των Ιρανών. Παρά τις υποσχέσεις του συνασπισμού για μια γρήγορη νίκη, ωστόσο, οι μάχες σύντομα βάλτωσαν. Οι προσπάθειες για την επίτευξη μιας πολιτικής διευθέτησης ήταν άκαρπες˙ οι τελευταίες ειρηνευτικές συνομιλίες κατέρρευσαν το 2016. Εν τω μεταξύ, η ανθρωπιστική κατάσταση έχει επιδεινωθεί δραματικά. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, 8,4 εκατομμύρια Υεμενίτες βρίσκονται τώρα στα πρόθυρα της πείνας και άλλα 14 εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονται κάποια ανθρωπιστική βοήθεια.

28062018-1.jpg

Άνθρωποι που εκτοπίστηκαν από τις μάχες για το Hodeidah σε κέντρο εγγραφής του IDP στη Σαναά, τον Ιούνιο του 2018. KHALED ABDULLAH / REUTERS
————————————————————————-

Σήμερα, όλες οι πλευρές οχυρώνονται για αυτό που θα μπορούσε να είναι η πιο έντονη μάχη του πολέμου μέχρι σήμερα. Αφού πέρασαν το περασμένο έτος ανοίγοντας τον δρόμο τους ως την ακτή της Ερυθράς Θάλασσας, οι δυνάμεις που υποστηρίζονται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο κύριος σύμμαχος του συνασπισμού της Σαουδικής Αραβίας, ισχυρίζονται ότι κατέλαβαν το αεροδρόμιο Hodeidah, το οποίο βρίσκεται στα περίχωρα της πόλης. Αυτό που έρχεται στην συνέχεια θα αλλάξει πιθανώς την κατεύθυνση του πολέμου. Μια ολομέτωπη μάχη θα μπορούσε να ανατρέψει την ισορροπία δυνάμεων επί του πεδίου και να επηρεάσει βαθιά οποιαδήποτε μελλοντική πολιτική διευθέτηση. Αυτό το αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα ελκυστικό για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία θεωρούν την εκστρατεία ως ευκαιρία να κερδίσουν το πάνω χέρι στην Υεμένη. Αλλά για τους πολίτες της Υεμένης οι προοπτικές είναι ζοφερές. Αν δεν μπορέσει ο ΟΗΕ να προωθήσει μια συμφωνία [3] μεταξύ των Χούθι και του συνασπισμού πριν ξεκινήσουν στα σοβαρά οι μάχες, εκείνοι που θα πληρώσουν το μεγαλύτερο κόστος θα είναι οι φτωχότεροι Υεμενίτες.

ΕΡΧΟΤΑΝ ΑΠΟ ΚΑΙΡΟ

Αν και οι παρατηρητές επικεντρώνονται συχνά στην Σαουδική Αραβία, είναι τα ΗΑΕ που ηγούνται στην εκστρατεία για την Hodeidah. Κατά την διάρκεια του πολέμου της Υεμένης, τα ΗΑΕ έχουν αποδειχθεί μια εκπληκτικά αποτελεσματική στρατιωτική δύναμη. Το 2015, για παράδειγμα, οι Εμιρατινοί βοήθησαν τις αποσχιστικές ομάδες στο νότο να ωθήσουν τους Χούθι και τους συμμάχους τους έξω από το λιμάνι της πόλης Άντεν. Όμως, τα τελευταία τρία χρόνια, οι αξιωματούχοι στο Αμπού Ντάμπι έχουν όλο και περισσότερο απογοητευτεί από την έλλειψη προόδου στο έδαφος. Πιστεύουν ότι η επίθεση στην Hodeidah είναι ο μόνος τρόπος για να αρθεί το αδιέξοδο και να αναγκαστούν οι Houthi να τερματίσουν τον πόλεμο υπό τους όρους του συνασπισμού.

Η επίθεση στην Hodeidah ήταν στα σκαριά εδώ και αρκετά χρόνια. Το 2016, οι Εμιρατινοί έριξαν την ιδέα για μια ναυτική επίθεση στο λιμάνι, αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες απέρριψαν την κίνηση, η οποία θεωρήθηκε ότι ήταν υπερβολικά επικίνδυνη. Απτόητα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν εκπαιδεύσει και εξοπλίσει έως και 25.000 στρατιώτες της Υεμένης για να καταλάβουν το λιμάνι από την ξηρά. Από τις αρχές του 2017, αυτές οι δυνάμεις έχουν προχωρήσει σταθερά κατά μήκος της ακτής της Ερυθράς Θάλασσας προς την Hodeidah . Οι περισσότερες από αυτές βρίσκονται τώρα στην ακτή Tihama ή σε μια στρατιωτική βάση στην κοντινή Ερυθραία.

Οι δυνάμεις που υποστηρίζονται από τα ΗΑΕ ενισχύονται από την Δημοκρατική Φρουρά, την πρώην ελίτ πολεμική δύναμη της Υεμένης, που ήταν πιστή στον πρώην πρόεδρο Ali Abdullah Saleh [4]. Μέχρι το 2017, η Δημοκρατική Φρουρά πολέμησε παράλληλα με τους Χούθι, με τους οποίους ο Σαλέχ είχε σχηματίσει μια παράξενη συμμαχία πριν από τρία χρόνια. Αλλά τον περασμένο Δεκέμβριο η συμμαχία κατέρρευσε, οδηγώντας σε αστικές μάχες στην Sanaa και στον θάνατο του Saleh από τα χέρια των Houthi. Ο θάνατος του Σαλέχ έθεσε τέλος σε οποιαδήποτε εσωτερική αντίσταση στις ελεγχόμενες από τους Χούθι περιοχές, αλλά απέκλεισε επίσης τους αντάρτες από την πολιτική νομιμοποίηση που είχαν αποκτήσει με την συνεργασία τους με το Γενικό Λαϊκό Κογκρέσο του Σαλέχ, το μεγαλύτερο κοινοβουλευτικό κόμμα της Υεμένης.

Αν ο συνασπισμός καταφέρει να καταλάβει την Hodeidah, θα στερήσει από τους Χούθι εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε τελωνειακούς δασμούς και άλλες μορφές εσόδων που χρησιμοποιούν για να υποστηρίξουν την πολεμική προσπάθεια. Ο συνασπισμός πιστεύει επίσης ότι η απώλεια του λιμανιού της Hodeidah θα διακόψει μια σημαντική διαδρομή λαθρεμπορίου όπλων, αν και αρκετοί ερευνητές, συμπεριλαμβανομένης μιας ομάδας ειδικών του ΟΗΕ, κατέληξαν στο συμπέρασμα πως υπάρχουν λίγες ενδείξεις ότι το λιμάνι χρησιμοποιείται για λαθρεμπόριο όπλων.

Οι Houthi δεν πρόκειται φυσικά να πέσουν χωρίς μάχη, και έχουν ήδη κάνει τις δυνάμεις που υποστηρίζονται από τα ΗΑΕ στο πεδίο να παλεύουν σκληρότερα από ό, τι αναμενόταν για να φτάσουν στις παρυφές της πόλης. Οι Χούθι είναι πρόθυμοι να κάνουν τη μάχη για την Χοντέϊντα όσο το δυνατόν μακρύτερη και με όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κόστος. Αλλά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και οι συμμαχικές δυνάμεις τους είναι επίσης έτοιμοι για μια εξαντλητική μάχη.

ΤΟ ΕΥΡΥΤΕΡΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Μπορεί να υπάρχουν άλλοι λόγοι για τους οποίους το λιμάνι της Hodeidah είναι τόσο σημαντικό για τα ΗΑΕ. Ο εμφύλιος πόλεμος της Υεμένης απεικονίζεται συχνά ως υπόθεση δύο πλευρών, αλλά στην πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετος. Τα ΗΑΕ βλέπουν την επίθεση στην Hodeidah όχι μόνο ως τρόπο για να αρθεί το αδιέξοδο, αλλά και ως ευκαιρία για την ενίσχυση των πλευρών που θέλουν να βγει από πάνω σε μια ενδεχόμενη πολιτική διευθέτηση.

Από την αρχή του πολέμου, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στήριξαν πρωτίστως τις νότιες αποσχιστικές και σαλαφιτικές ομάδες. Εν τω μεταξύ, η Σαουδική Αραβία έχει ρίξει το βάρος της πίσω από τον διεθνώς αναγνωρισμένο πρόεδρο Abd-Rabbu Mansour Hadi και έναν αστερισμό φυλετικών, στρατιωτικών και πολιτικών δυνάμεων που συνδέονται με το Islah, το κύριο σουνιτικό ισλαμικό κόμμα της Υεμένης, που έχει δεσμούς με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Οι εντάσεις μεταξύ των διαφόρων δυνάμεων που υποστηρίχθηκαν από τον συνασπισμό εμπόδισαν επανειλημμένα την πολεμική προσπάθεια, ιδιαίτερα στις νότιες πόλεις του Άντεν, όπου οι αποσχιστικές δυνάμεις που υποστηρίζονται από τα ΗΑΕ επιτέθηκαν στους συμμάχους του Hadi τον Ιανουάριο, και στην πόλη Taiz [5], όπου οι σύμμαχοι του Islah συγκρούστηκαν με τους ομολόγους τους που υποστηρίζονται από τα ΗΑΕ. Αυτές οι εσωτερικές μάχες εμπόδισαν τις δυνάμεις του συνασπισμού να σχηματίσουν ένα ενωμένο μέτωπο ενάντια στους Χούθι.

Ο Mohammed bin Zayed, ο πρίγκιπας-διάδοχος του Αμπού Ντάμπι και ο de facto ηγέτης των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, βλέπει τη Μουσουλμανική Αδελφότητα ως «ναρκωτικό που οδηγεί στον εξτρεμισμό» και θεωρεί ότι αποτελεί μια από τις σοβαρότερες απειλές για την ασφάλεια στην περιοχή. Ως αποτέλεσμα, ο bin Zayed και ο στενός κύκλος του δεν είναι ευχαριστημένοι με τον εναγκαλισμό του Hadi με το Islah -οι κύριοι σύμμαχοι του προέδρου στον βορρά συνδέονται με το κόμμα, και ο αντιπρόεδρος και διοικητής των ενόπλων δυνάμεων, Ali Mohsin al-Ahmar, είναι γνωστό ότι έχει ισλαμιστικές συμπάθειες.

Οι ενωμένες δυνάμεις που πολεμούν στην Hodeidah υπό την καθοδήγηση των ΗΑΕ αντιπροσωπεύουν το είδος των φατριών που θέλουν να δουν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να έχουν το πάνω χέρι μετά την πάροδο του πολέμου: Οι τοπικές δυνάμεις όπως η «Αντίσταση Τιχαμά» και οι νότιοι αποσχιστές, και οι σαλαφιστές, που έχουν μεν θρησκευτικά κίνητρα αλλά (προφανώς) δεν ενδιαφέρονται για το είδος του πολιτικού Ισλάμ της Αδελφότητας. Εάν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα καταλάβουν το λιμάνι της Hodeidah, μπορεί να υπαγορεύσουν το ποιος θα διαχειρίζεται την πόλη. Ένας πιθανός υποψήφιος για ηγεσία είναι ο Tareq Saleh, ο ανιψιός του πρώην προέδρου, ο οποίος ηγείται της Δημοκρατικής Φρουράς. Αν ηττηθούν οι Χούθι, ο Σαλέχ θα μπορούσε να αποτελέσει τον φαινομενικό αρχηγό του εθνικιστικού και γενικά κοσμικού κόμματος GPC. Η νίκη για το λιμάνι θα έδινε επίσης στα ΗΑΕ μια πολύ ισχυρότερη θέση σε μελλοντικές πολιτικές διαπραγματεύσεις, τις οποίες θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για να υποσκάψει τόσο τους Χούθι όσο και το Ισλάχ. Οι Σαουδάραβες πιθανότατα θα το δεχτούν -εκτιμούν την πρόοδο στο έδαφος και την σχέση τους με τα Εμιράτα περισσότερο από όσο με το Islah, το οποίο βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο Ριάντ για υποστήριξη.

ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ

Εκτός από τη μεταβολή της πολιτικής δυναμικής της χώρας, μια μάχη για το μεγαλύτερο λιμάνι της Υεμένης θα εντείνει σχεδόν σίγουρα την ανθρωπιστική κρίση [6]. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, το 70% των ειδών πρώτης ανάγκης όπως το σιτάρι και το ρύζι εισέρχονται στην Υεμένη μέσω του λιμένα της Hodeidah. Εκατομμύρια ευάλωτα άτομα ζουν σε περιοχές που ελέγχονται από τους Χούθι, τα οποία βασίζονται στο λιμάνι για τρόφιμα, καύσιμα και ανθρωπιστικές προμήθειες.

Ο συνασπισμός έχει υποσχεθεί μια γρήγορη νίκη και υποστήριξε ότι θα κάνει το λιμάνι να λειτουργήσει σύντομα μετά την κατάληψή του. Αυτό όμως είναι απίθανο να συμβεί. Οι δυνάμεις που υποστηρίχθηκαν από τον συνασπισμό χρειάστηκαν μια εβδομάδα για να καταλάβουν το αεροδρόμιο, κάτι που ήταν μια σχετικά απλή επιχείρηση, ιδιαίτερα με την αεροπορική υποστήριξη των ΗΑΕ. Η κατάληψη του λιμανιού θα είναι πολύ πιο δύσκολη υπόθεση, ειδικά αν ο συνασπισμός θέλει να αποφύγει να κάνει ζημιά στις υποδομές. Και αν οι δυνάμεις που υποστηρίζονται από τα ΗΑΕ καταλάβουν το λιμάνι, δεν είναι σαφές πώς θα μεταφέρουν τα αγαθά έξω, δεδομένου ότι οι Houthi θα εξακολουθούσαν να ελέγχουν την πόλη και τους αυτοκινητόδρομους που συνδέουν το λιμάνι της Hodeidah με τα μεγάλα πληθυσμιακά κέντρα στον βορρά. Ο συνασπισμός δήλωσε ότι θέλει να αποφύγει μια μάχη για την ίδια την πόλη και με καλό λόγο. Ένα αντάρτικο πόλης ανάμεσα στις δυνάμεις των Houthi και των ΗΑΕ θα ήταν καταστροφικό για τους 600.000 κατοίκους της Hodeidah. Σύμφωνα με τον συνασπισμό, υπάρχουν δυνάμεις αντίστασης που είναι έτοιμες να επιτεθούν στους Χούθι εντός της πόλης, για την οποία [ο συνασπισμός] πιστεύει ότι θα «αυτο-απελευθερωθεί» όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή. Αλλά καμία τέτοια δύναμη δεν έχει αναδειχθεί στα τρία χρόνια που οι Χούθι ελέγχουν την Χοντέϊντα.

Ο [στρατιωτικός] συνασπισμός λέει ότι έχει μελετήσει προσεκτικά τις ανθρωπιστικές επιπτώσεις της εκστρατείας στην Hodeidah και ότι, μόλις ελέγξει το λιμάνι, οι εισερχόμενοι όγκοι εμπορίου θα αυξηθούν και η ανθρωπιστική κατάσταση θα είναι καλύτερη και όχι χειρότερη. Οι σκεπτικιστές δείχνουν προς το λιμάνι του Aden, το οποίο ήταν υπό την εποπτεία του συνασπισμού και φαινομενικά της κυβέρνησης Hadi από τα μέσα του 2015: Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι το λιμάνι της Hodeidah θα είναι ασφαλές και θα λειτουργεί εύρυθμα μετά από μια ήττα των Χούθι.

ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΛΥΣΗ;

Σε αυτό το σημείο, το βέλτιστο σενάριο θα ήταν μια πολιτική συμφωνία μεταξύ των Χούθι και του συνασπισμού, που θα απέτρεπε μια καταστροφική μάχη για το λιμάνι και ίσως ακόμη και να ανοίξει την δυνατότητα ενός νέου γύρου ειρηνευτικών συνομιλιών.

Ο Martin Griffiths, ο νέος απεσταλμένος των Ηνωμένων Εθνών, προσπαθεί επί του παρόντος να μεσολαβήσει για μια συμφωνία [7] η οποία θα έβλεπε την παραχώρηση του ελέγχου του λιμένα στον ΟΗΕ. Στις 21 Ιουνίου, ο Griffiths δήλωσε ότι «ενθαρρύνθηκε» από την «εποικοδομητική δέσμευση» των Houthi. Την περασμένη εβδομάδα ο Abdel-Malek al-Houthi, ο ηγέτης των επαναστατών, υποδήλωσε ότι ίσως να είναι πρόθυμος να παραδώσει το λιμάνι στον ΟΗΕ , αν και ορκίστηκε ότι το Hodeidah θα είναι ένα «νεκροταφείο για τους εισβολείς» εάν η μάχη προχωρήσει. Ο συνασπισμός αντ’ αυτού επέμεινε δημόσια ότι οι Χούθι πρέπει να παραδώσουν πλήρως τον έλεγχο τόσο του λιμανιού όσο και της πόλης. Ιδιωτικά, ωστόσο, μπορεί να είναι πιο ευέλικτοι. Παρ’ όλα αυτά, ο Griffiths αντιμετωπίζει έναν ανηφορικό αγώνα για να αποτρέψει τη μάχη. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα του έδωσαν περίπου μια εβδομάδα για να κάνει τους Χούθι να συμφωνήσουν με τους όρους του συνασπισμού. Και υπάρχουν τώρα αναφορές ότι ο Χαντί, ο οποίος πρόσφατα επέστρεψε στο Aden μετά από δύο χρόνια απουσίας, απέρριψε την πρόταση του Griffiths κατά την διάρκεια μιας συνάντησης στην προσωρινή πρωτεύουσα.

Αν ο Griffiths δεν επιτύχει, υπάρχει ευρεία συναίνεση ότι η μάχη θα είναι μακρά και εξαντλητική, αλλά πιθανώς θα τελειώσει τόσο με την πόλη όσο και με το λιμάνι στα χέρια του συνασπισμού. Αυτή η στροφή των γεγονότων θα ωφελήσει τα ΗΑΕ, τα οποία θα πιθανότατα θα εκμεταλλευθούν πλήρως το πλεονέκτημα: Κάποιοι εικάζουν ότι εάν οι Εμιρατινοί καταφέρουν να καταλάβουν την Χοντέϊντα, θα μπορούσαν να στρέψουν την προσοχή τους στην Taiz, όπου θα μπορούσαν να κατατροπώσουν τους Χούθι και να στρέψουν την ισορροπία δυνάμεων μακριά από τους Χούθι και το Ισλάχ. Σε εκείνο το σημείο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα έχουν τους συμμάχους τους στην εξουσία στο νότο, στην ακτή της Ερυθράς Θάλασσας και στην Taiz. Εάν οι Εμιρατινοί μπορέσουν να υποτάξουν τους Χούθι και να τους αποτρέψουν από το να εκτοξεύσουν περισσότερους βαλλιστικούς πυραύλους στο Βασίλειο, όπως έκαναν πρόσφατα στις 25 Ιουνίου, οι Σαουδάραβες είναι πιθανό να δεχτούν αυτή την στροφή των εξελίξεων.

Αλλά δεν είναι ξεκάθαρο ότι οι Χούθι θα υποκύψουν στα αιτήματα του συνασπισμού να αφοπλιστούν, να αποσυρθούν και να αποκηρύξουν δημοσίως το Ιράν. Ο Griffiths ανησυχεί ότι μια εκτεταμένη μάχη για το λιμάνι θα μπορούσε να εκτροχιάσει τις προσπάθειες για την αναζωογόνηση της ετοιμοθάνατης ειρηνευτικής διαδικασίας με το να εντείνει το βιτριόλι των Χούθι ως προς τον συνασπισμό και να οδηγήσει τους Σαουδάραβες, τους Εμιρατινούς και την κυβέρνηση Χαντί σε μια πιο μαξιμαλιστική θέση. Και εν τω μεταξύ, τα βάσανα των πολιτών της Υεμένης μόνο θα επιδεινώνονται.

Copyright © 2018 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/middle-east/2018-06-27/new-front…

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.foreignaffairs.com/articles/middle-east/2018-02-28/building-…
[2] https://www.foreignaffairs.com/articles/yemen/2017-10-16/yemens-humanita…
[3] https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/gulf-and-arabian-pe…
[4] https://www.foreignaffairs.com/articles/yemen/2017-12-06/ali-abdullah-sa…
[5] https://www.foreignaffairs.com/articles/yemen/2016-06-23/battle-over-yem…
[6] https://www.hrw.org/news/2018/06/26/yemen-minimize-harm-civilians-hodeidah
[7] https://www.reuters.com/article/us-yemen-security/u-n-yemen-envoy-in-tal…

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Ο Ερντογάν αντιμέτωπος με την πραγματική αντιπολίτευση

0
  • της Laura Pitel (Αγκυρα) Financial Times/euro2day.gr

Οι υποσχέσεις του τούρκου προέδρου για φαραωνικά κατασκευαστικά έργα κινδυνεύουν να μείνουν στα χαρτιά δεδομένων των προβλημάτων στην οικονομία. Τα όνειρα για τον εορτασμό των 100 χρόνων της τουρκικής δημοκρατίας και η σκληρή πραγματικότητα.

Χαιρετίζοντας τα πλήθη που τον λατρεύουν, αφότου ξεπέρασε την πιο δύσκολη εκλογική πρόκληση της καριέρας του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στράφηκε στον επόμενο μεγάλο στόχο του. «Με την εξουσία που μου δώσατε μέσα από τις κάλπες, Θεού θέλοντος, θα φτάσουμε μαζί στον στόχο της χώρας για το 2023», είπε ο επανεκλεγείς Πρόεδρος της Τουρκίας.

Ο κ. Ερντογάν έχει από καιρό σχεδιάσει να γιορτάσει τα 100 χρόνια από την ίδρυση  της τουρκικής δημοκρατίας το 1923 με τεράστια κατασκευαστικά πρότζεκτ, όπως το νέο αεροδρόμιο και το κανάλι της Κωνσταντινούπολης, που εκτιμάται ότι θα κοστίσει 13 δισ. δολάρια.

Αλλά η προοπτική των έργων – και η μοίρα της ευρύτερης οικονομίας – εξαρτώνται από το πώς θα διαχειριστεί έναν από τους λίγους εναπομείναντες περιορισμούς στη διακυβέρνησή του.

Παρότι το νέο προεδρικό σύστημα δίνει στον κ. Ερντογάν έλεγχο άνευ προηγουμένου στους μοχλούς της εξουσίας, οι φιλοδοξίες του μπορεί να παραμείνουν υπό έλεγχο από την δύναμη των αγορών που δεν είναι καθόλου άνετες με την οικονομική του διαχείριση.

«Ο Ερντογάν είναι αντιμέτωπος με ένα τεράστιο δίλημμα», δήλωσε ο AtillaYesilada, αναλυτής της συμβουλευτικής GlobalSource Partners, με έδρα την Κωνσταντινούπολη. «Πρέπει να ξοδέψει χρήματα. Αλλά αν κάνει δαπάνες, τότε οι διεθνείς επενδυτές θα μποϊκοτάρουν τις τουρκικές αγορές… είτε θα προσπαθήσει ένα εντελώς νέο αφήγημα που θα τρομάξει πραγματικά τις αγορές ή θα πρέπει να κάνει κάποιες υποχωρήσεις για κάποια από αυτά τα πρότζεκτ».

Τα μεγάλα έργα υποδομών υπήρξαν καθοριστικό χαρακτηριστικό της 16χρονης διοίκησης της Τουρκίας από τον κ. Ερντογάν. Οι κατασκευές έχουν συμβάλει με συνέπεια εδώ και καιρό στην υψηλή ανάπτυξη της χώρας, που έφτασε στο 7,4% πέρυσι.

«Τον βοηθάνε να κερδίζει τις εκλογές, επειδή οι πολίτες έχουν πρόσβαση σε καλύτερες υπηρεσίες και μεταφορές», είπε ο Soner Cagaptay, συγγραφέας του «Ο νέος Σουλτάνος: Ο Ερντογάν και η Κρίση της Μοντέρνας Τουρκίας». «Αλλά υπάρχει ένα πιο μεγαλειώδες σχέδιο εδώ, του να γίνει σπουδαία η Τουρκία ξανά. Ο Ερντογάν γνωρίζει ότι προκαλεί συναισθηματικό γκελ στη βάση του».

Το μανιφέστο του κυβερνώντος κόμματος της Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) για τις εκλογές του περασμένου Σαββατοκύριακου περιελάμβανε ένα παράρτημα 35 σελίδων με νέα νοσοκομεία, λιμάνια, δρόμους και τούνελ. Αλλά οι αναλυτές αμφισβητούν τη δυνατότητα της Τουρκίας να υποστηρίξει τέτοια έργα σε μία εποχή που αυξάνονται οι ανησυχίες για την οικονομία της. Η χώρα υποφέρει από διψήφιο πληθωρισμό και έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών άνω του 6% του ΑΕΠ.

Ο κ. Ερντογάν έχει υποστηρίξει ότι «ούτε ένα σεντ» κρατικού χρήματος χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση έργων, όπως το νέο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης, που πρόκειται να ανοίξει τον Οκτώβριο, στην 95η επέτειο από την ίδρυση της τουρκικής δημοκρατίας. Ωστόσο, πολλά χτίζονται μέσω κρατικών-ιδιωτικών συνεργασιών, οι οποίες έχουν πολλαπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία. Έκθεση της PwC και της Garanti Bank της Τουρκίας τοποθετεί το κόστος του κατασκευαστικού σπριντ πριν το 2023 στα 325 δισ. δολάρια. Το ΔΝΤ πρόσφατα προέτρεψε την Τουρκία να διασφαλίσει μια «αυστηρή επιλογή» τέτοιων πρότζεκτ.

Πολλά έχουν κυβερνητική εγγύηση (underwritten) που περιλαμβάνουν εγγυήσεις ελάχιστων εσόδων – συχνά σε δολάρια ή ευρώ παρά στη «μαραμένη» λίρα. Η πτώση της αξίας του νομίσματος φέτος είναι η πιο σαφής ένδειξη των ανησυχιών της αγοράς.

«Δεν έχετε δώσει εγγυήσεις του υπουργείου Οικονομικών σε αυτά τα έργα;» ρώτησε πριν τις εκλογές ο Μουχαρέμ Ιντζέ, ο βασικός αντίπαλος του κ. Ερντογάν στην προεδρική κούρσα. «Δεν είναι γεγονός ότι το υπουργείο Οικονομικών πληρώνεται από όλους μας;»

Οι Τούρκοι υπουργοί τονίζουν ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας, περίπου 2,4% του ΑΕΠ το 2018, είναι χαμηλό σε σύγκριση με άλλες αναδυόμενες αγορές, καθώς και ότι ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ είναι στο 28%.

Οι αναλυτές συμφωνούν, αλλά ανησυχούν ότι οι δαπάνες δρουν τονωτικά σε μια στιγμή που η οικονομία πρέπει να αποθερμανθεί. Ο ετήσιος πληθωρισμός ήταν 12,2% τον Μάιο και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω. Προειδοποιούν ότι η πίεση στις τουρκικές τράπεζες σημαίνει ότι οι ιδιώτες κατασκευαστές, που αναζητούν κεφάλαια για να φτιάξουν τα έργα, θα δώσουν αγώνα για να βρουν χρηματοδότηση.

Ο οίκος αξιολόγησης Moody’s είπε σε ενημερωτικό σημείωμα μετά τις εκλογές, ότι η ευπάθεια της Τουρκίας είχε «επιδεινωθεί από την επεκτατική δημοσιονομική και νομισματική πολιτική των τελευταίων δύο ετών» και πρόσθεσε ότι η δυνατότητα να αντιστραφεί αυτή η τάση ήταν στα χέρια του Προέδρου.

Ο Inan Demir, οικονομολόγος αναδυόμενων αγορών της Nomura, είπε ότι θα ήταν δύσκολο για τον κ. Ερντογάν να κάνει περικοπές στις προεκλογικές του υποσχέσεις. «Θα θέλει να εφαρμόσει τις πολιτικές που υποσχέθηκε», είπε.

Ωστόσο, μία αποτυχία να δοθεί προσοχή στις προειδοποιήσεις ενέχει τον κίνδυνο ισχυρής αρνητικής αντίδρασης από τις αγορές, που δεν αντέχει η οικονομία της Τουρκίας. Η υποτίμηση της λίρας είναι πλήγμα για τις επιχειρήσεις με χρέος σε ξένο νόμισμα. Η χώρα πρέπει να βρει περισσότερα από 200 δισ. δολάρια το χρόνο από εξωτερική χρηματοδότηση για να καλύψει το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και τις λήξεις δανείων. Τα περισσότερα από αυτά έρχονται με τη μορφή ροών «ζεστού χρήματος» που μπορεί γρήγορα να αλλάξει κατεύθυνση, αν το κλίμα αλλάξει ή τροποποιηθούν οι παγκόσμιες συνθήκες.

Κάποιοι πιστεύουν ότι ο κ. Ερντογάν, όσο ισχυρός και αν είναι σήμερα, δεν θα έχει επιλογή από το να αποδεχτεί την οικονομική πραγματικότητα. Δείχνουν στην απόφαση της Τουρκίας να επιτρέψει τελικά στην Κεντρική Τράπεζα να ανεβάσει τα επιτόκια 500 μονάδες βάσης, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής καμπάνιας, παρά την αντίσταση από τον Πρόεδρο.

«Η λίρα θα συνεχίσει να είναι η βασική αντιπολίτευση», είπε ο Alvaro Ortiz Vidal-Abarca, επικεφαλής οικονομολόγος για την Τουρκία, της ισπανικής τράπεζας BBVA. «Θα επιβάλλει κάποια πειθαρχία».

http://www.euro2day.gr/ftcom/ftcom_gr/article-market/1622489/o-erntogan-antimetopos-me-thn-pragmatikh-antipolit.html

ΓΙΑΤΙ Η ΕΛΛΑΔΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΧΩΡΗΣΕΙ ΣΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ.

2

 Τα ακλόνητα γεωπολιτικά και ιστορικά επιχειρήματα

Περίληψη:

Σε περίπτωση αναγνώρισης μακεδονικής εθνοτικής ταυτότητας κατά άμεσο ή έμμεσο τρόπο από την ελληνική πλευρά, οι σλαβόφωνοι της ΠΓΔΜ θα αποτελούν την κύρια, διεθνώς αναγνωρισμένη μακεδονική εθνότητα και οι Μακεδόνες στην Βόρειο Ελλάδα θα συνιστούν την υποδιαίρεση. Πλέον οι Έλληνες θα είναι οι καπηλευτές μιας εθνικής ονομασίας ενός γειτονικού κράτους, σε μια πλήρη αντιστροφή όχι μόνο των πολιτικών, αλλά και των ιστορικών δεδομένων.*

Ο Δρ. ΙΩΑΝΝΗΣ Ε. ΚΩΤΟΥΛΑΣ είναι ιστορικός, Ανώτερος Ερευνητής στο Εργαστήριο Γεωπολιτισμικών Αναλύσεων Ευρύτερης Μέσης Ανατολής και Τουρκίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η αντιπαράθεση μεταξύ Ελλάδος και ΠΓΔΜ για την ονομασία του γειτονικού κράτους δεν αποτελεί μια απλή διακρατική διαμάχη σε επίπεδο συμβολισμών, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο γεωστρατηγικών και γεωπολιτισμικών αντιθέσεων μεταξύ Ελλήνων και Σλάβων με μακραίωνο ιστορικό υπόβαθρο. Η αναγνώριση μακεδονικής εθνοτικής ταυτότητας ως συνέπεια μιας σύνθετης ονομασίας με γεωγραφικό προσδιορισμό αναιρεί 120 έτη ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, από την περίοδο του διεθνοτικού ανταγωνισμού Ελλήνων και Σλάβων στον χώρο της Μακεδονίας τον ύστερο 19ο και τον πρώιμο 20ό αιώνα έως σήμερα. Η εξωτερική πολιτική απαιτεί ψυχρή ρεαλιστική οπτική σε βάθος δεκαετιών και λαμβάνοντας υπ’ όψιν την εξέλιξη και τα ιστορικά γεγονότα αιώνων.

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ

Από γεωπολιτικής απόψεως και βάσει μιας μακροϊστορικής οπτικής, το Μακεδονικό Ζήτημα αποτελεί τμήμα της απόπειρας των σλαβικών πληθυσμών της Βαλκανικής Χερσονήσου να αποκτήσουν διέξοδο στις θερμές θάλασσες του Αιγαίου Πελάγους και να θραύσουν τον αποκλεισμό της Rimland (ο ανασχετικός Δακτύλιος, δια του οποίου οι Δυτικές θαλάσσιες δυνάμεις περιορίζουν την ηπειρωτική Ρωσία). Οι Έλληνες είναι μη σλαβικοί πληθυσμοί προσανατολισμένοι προς την Δύση, οι οποίοι έχουν ανασχετική λειτουργία έναντι των εξαρτώμενων πολιτισμικώς από την Ρωσία, Σλάβων.

29062018-1.jpg

Ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, Αλέξης Τσίπρας, και ο πρωθυπουργός της πΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ, χειρονομούν πριν από την υπογραφή της συμφωνίας για την επίλυση της μακράς διένεξης για το όνομα της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας, στο χωριό Ψαράδες, στις Πρέσπες, στις 17 Ιουνίου 2018. REUTERS/Alkis Konstantinidis
————————————————————————-

Το Μακεδονικό Ζήτημα διαμορφώθηκε τον ύστερο 19ο αιώνα ως συνέπεια του πανσλαβιστικού ιδεολογήματος με την ενεργή στήριξη της Ρωσίας και αργότερα της ΕΣΣΔ. Σκοπός της Ρωσίας/ΕΣΣΔ ήταν η διαμόρφωση προσβάσεως κυριαρχικού ελέγχου στον χώρο του Αιγαίου Πελάγους και δη στον λιμένα της Θεσσαλονίκης είτε μέσω της Βουλγαρίας είτε μέσω και της Σερβίας/Γιουγκοσλαβίας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο παρακαμπτόταν ο έλεγχος των Στενών του Βοσπόρου από την Οθωμανική Αυτοκρατορία έως τον πρώιμο 20ό αιώνα και αργότερα από την προσδεδεμένη στην Δύση Τουρκία.

Σε υπόμνημά του (26 Δεκεμβρίου 1944) προς τις διπλωματικές υπηρεσίες, ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Edward Stettinius, προσδιόρισε την γεωστρατηγική λειτουργία της χρήσης του όρου Μακεδονία από τα σλαβικά κράτη αναφέροντας μεταξύ άλλων: «Η παρούσα Κυβέρνηση θεωρεί τις αναφορές για “μακεδονικό έθνος”, “μακεδονική πατρίδα” ή για “μακεδονική εθνική συνείδηση” αδικαιολόγητες δημαγωγικές διατυπώσεις, οι οποίες δεν αντιπροσωπεύουν οποιαδήποτε εθνοτική ή πολιτική πραγματικότητα και θεωρεί την αναβίωση αυτών των αναφορών ως δυνητικό μανδύα για την διατύπωση επιθετικών προθέσεων σε βάρος της Ελλάδος» [1].

Κατά την διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου (1945-1991) η Ελλάδα δεν μπορούσε να ασκήσει αποτελεσματική πίεση στην Γιουγκοσλαβία και να αναιρέσει την ονομασία Μακεδονία στην εσωτερική ομόσπονδη διοίκησή της, λόγω των διεθνών ισορροπιών στο πλαίσιο του ψυχροπολεμικού κόσμου. Η απόσπαση της Γιουγκοσλαβίας από το Ανατολικό Μπλοκ αποτελούσε θεμελιώδη προτεραιότητα της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ, καθώς συνέβαλε στην ανάσχεση της σοβιετικής επιρροής σε μια ευρεία ζώνη από την Αδριατική Θάλασσα και την Κεντρική Ευρώπη έως το Αιγαίο Πέλαγος.

Ο στρατηγικός εφιάλτης της Ελλάδος κατά την διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου ήταν η ενδεχόμενη αμυντική και διπλωματική συμμαχία των δύο σλαβικών κρατών στα βόρεια σύνορά της, της αναθεωρητικής Βουλγαρίας και της Γιουγκοσλαβίας. Μάλιστα το 1960-1961 και υπό την επίνευση της ΕΣΣΔ εξετάσθηκε ακόμη και το ενδεχόμενο υπαγωγής της Αλβανίας στην κρατική δομή της Γιουγκοσλαβίας, προοπτική, η οποία θα διαμόρφωνε έναν ισχυρό κρατικό δρώντα στην Βαλκανική Χερσόνησο. Η Ελλάδα απέτρεπε την αρνητική αυτή εξέλιξη κατά κανόνα με τον μερικό προσεταιρισμό της Γιουγκοσλαβίας, καθώς η Βουλγαρία αποτελούσε τον κύριο αναθεωρητικό και εχθρικό δρώντα έως την εξομάλυνση των διμερών σχέσεων το 1964 και ιδίως το 1974-1975. Η Βουλγαρία εκείνη την περίοδο ήταν επικίνδυνη κυρίως διότι αποτελούσε τον πλέον πιστό σύμμαχο της ΕΣΣΔ, η οποία επεδίωκε την προβολή ισχύος μέσω της Βουλγαρίας στα Στενά του Βοσπόρου και στο Αιγαίο Πέλαγος. Η Βουλγαρία αποτελούσε τον κύριο εκφραστή του πανσλαβισμού από τον ύστερο 19ο αιώνα έως τα μέσα του 20ού αιώνος.

Η Γιουγκοσλαβία προέβαλε με αυξανόμενη ένταση από το 1960 την θέση για μακεδονική ταυτότητα και για μακεδονική μειονότητα στην Ελλάδα. Η Γιουγκοσλαβία επεδίωκε την παράταση της μακεδονικής εθνοτικής ταυτότητας για τον σλαβόφωνο πληθυσμό της ΠΓΔΜ, ώστε να αποσπά αυτόν από την επιρροή της Βουλγαρίας, του άλλου σλαβικού κράτους στην περιοχή. Για την γιουγκοσλαβική/σερβική πλευρά, οι «Μακεδόνες» αποτελούν αυτόνομη σλαβόφωνη εθνοτική ομάδα, ενώ οι Βούλγαροι τους αντιμετώπιζαν ως περιφερειακούς ομοεθνείς. Επίσης η Γιουγκοσλαβία προέβαινε σε προβολή ισχύος προς το Αιγαίο Πέλαγος με την απόπειρα χρήσης των σλαβόφωνων της Ελλάδος ως στρατηγική μειονότητα. Χαρακτηριστικό είναι ότι η αναβίωση του σερβικού εθνικισμού τα έτη 1980-1991 συνδυάστηκε με την ενθάρρυνση του ιδεολογήματος του μακεδονισμού για την Ομόσπονδη Δημοκρατία της Μακεδονίας.

Η Βουλγαρία διαχρονικώς προσοικειωνόταν την μακεδονική ταυτότητα των σλαβοφώνων όχι ως διακριτή εθνοτική ομάδα, αλλά ως νοητή υποδιαίρεση του βουλγαρικού πληθυσμού. Στο προπαγανδιστικό αυτό εθνικιστικό σχήμα της Βουλγαρίας, Μακεδόνες ήταν οι Βούλγαροι, οι οποίοι κατοικούσαν στην Μακεδονία, περιοχή, η οποία αντιστοιχούσε στην σημερινή ΠΓΔΜ και την περιφέρεια της Μακεδονίας (Ελλάδα). Η στήριξη στο προπαγανδιστικό εγχείρημα μιας ανεξάρτητης και ενιαίας Μακεδονίας και Θράκης, την οποία είχε ασπαστεί και το ελληνικό κομμουνιστικό κίνημα τα έτη 1924-1949 υπαγόμενο στις βουλγαρικές εθνικιστικές θέσεις, αποσκοπούσε στην δημιουργία δεύτερου βουλγαρικού κράτους στα Βαλκάνια υπό τον μανδύα του μακεδονισμού.

Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Η ελληνική εξωτερική πολιτική είναι σε μεγάλο βαθμό δέσμια μιας χαρτογραφικής και ιστορικής παρανόησης. Η ελληνική πλευρά εξακολουθεί να επαναλαμβάνει την μη εδραζόμενη σε μακροϊστορικά δεδομένα θέση περί τριμερούς γεωγραφικής Μακεδονίας, η οποία υποτίθεται ότι είναι διηρημένη μεταξύ επιμέρους κρατών, παρά την εγνωσμένη ιδεοληπτική χρήση της αντίληψης περί τριμερούς γεωγραφικής Μακεδονίας και παρά την αξιοποίησή της στο παρελθόν για την ένοπλη αμφισβήτηση της ελληνικής κρατικής κυριαρχίας στον χώρο της Μακεδονίας. Στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εξωτερικών, στην ενότητα με τίτλο «Το ζήτημα του ονόματος της ΠΓΔΜ», αναφέρεται: «Γεωγραφικά, ο όρος αυτός αναφέρεται σε μια ευρύτερη περιοχή που εκτείνεται στο σημερινό έδαφος διαφόρων βαλκανικών χωρών, με το μεγαλύτερο τμήμα της να βρίσκεται στην Ελλάδα και άλλα μικρότερα τμήματά της στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, την Βουλγαρία και την Αλβανία» [2].

Η έννοια της «γεωγραφικής Μακεδονίας», όμως, δεν ερείδεται σε αμιγή γεωφυσικά δεδομένα, καθώς ο χώρος της Μακεδονίας δεν διαθέτει χωρική αυτονομία, όπως άλλοι. Η γεωγραφική Μακεδονία ως αντίληψη αποτελεί σε μεγάλο βαθμό κατασκευή Ρώσων, Γερμανών και Βουλγάρων χαρτογράφων, στο πλαίσιο των εντεινόμενων γεωστρατηγικών ανταγωνισμών στον χώρο της νοτίου Βαλκανικής Χερσονήσου τον ύστερο 19ο αιώνα [3].
Σε όλους σχεδόν τους ευρωπαϊκούς χάρτες οι οποίοι βασίζονται στο έργο Γεωγραφική Υφήγησις (150 μ.Χ.) του αρχαίου γεωγράφου Κλαύδιου Πτολεμαίου (περ. 100-170 μ.Χ.) και εκδόθηκαν από τον 13ο έως και τον 19ο αιώνα, τα βόρεια όρια της Μακεδονίας προσδιορίζονται συνεχώς νοτίως της πόλεως των Σκοπίων [4]. Σημειωτέον ότι η ιστορική Μακεδονία της αρχαιότητας αντιστοιχεί σχεδόν πλήρως στο τμήμα της ελληνικής επικράτειας στην βόρειο Ελλάδα.

Σε χάρτες του πρώιμου 19ου αιώνα, όπως στον χάρτη (1826) του Pierre Lapie και τον Εθνογραφικό Χάρτη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (1847) του Αυστριακού χαρτογράφου Ami Boué (1794-1881), η γεωφυσική ενότητα της Μακεδονίας δεν περιλαμβάνει τα Σκόπια, αλλά μόνο το όριο Μοναστηρίου-Αχρίδας και, φυσικά ,την γνωστή μας Μακεδονία στην ελληνική επικράτεια. Τα γεωγραφικά όρια της Μακεδονίας, τα οποία στην γενική χαρτογραφική αντίληψη ταυτίζονταν έως τον ύστερο 19ο αιώνα εν πολλοίς με την ιστορική Μακεδονία, διευρύνθηκαν κατά τρόπο αυθαίρετο στο πλαίσιο της γεωστρατηγικής αντιπαραθέσεως για τον έλεγχο εδαφών της καταρρέουσας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας [5].

29062018-2.jpg

Εθνογραφικός χάρτης της ευρωπαϊκής Ανατολής (1876) του Γερμανού γεωγράφου Heinrich Kiepert, ο οποίος υπερέβαλε την εθνοτική παρουσία του βουλγαρικού στοιχείου.
—————————————————————————-

Κατά την οθωμανική περίοδο, η Μακεδονία δεν υφίστατο ως διοικητική ή γεωγραφική ενότητα, καθώς οι οθωμανικές αρχές δεν χρησιμοποίησαν τον όρο «Μακεδονία». Σε χάρτες του ύστερου 19ου αιώνα δημιουργείται η «γεωγραφική Μακεδονία», η οποία σύμφωνα με μια διαστρεβλωτική αντίληψη μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους των ετών 1912-1913, μοιράστηκε μεταξύ Ελλάδος, Σερβίας και Βουλγαρίας [6]. Επίσης, εθνογραφικοί χάρτες όπως o εθνογραφικός χάρτης της ευρωπαϊκής Ανατολής (1876) του Γερμανού γεωγράφου Heinrich Kiepert (1818-1899), οι οποίοι έδειχναν υψηλά ποσοστά σλαβοφώνων, αποτελούσαν παραγγελία του βουλγαρικού εξαρχάτου στην Κωνσταντινούπολη [7]. Οι εν λόγω χάρτες χρησιμοποιήθηκαν από την ρωσική πλευρά στην Συνδιάσκεψη της Κωνσταντινουπόλεως (23 Δεκεμβρίου 1876 – 20 Ιανουαρίου 1877) για την θεμελίωση της Μεγάλης Βουλγαρίας [8].

Η αντίληψη της γεωγραφικής Μακεδονίας αποτελεί επινόηση κυρίως Γερμανών και Ρώσων χαρτογράφων, οι οποίοι ευνοούσαν την βουλγαρική πλευρά στην Βαλκανική Χερσόνησο. Κατά τον 20ό αιώνα, η έννοια της γεωγραφικής Μακεδονίας χρησιμοποιήθηκε σε προπαγανδιστικό επίπεδο για την υπονόμευση της ελληνικής κρατικής κυριαρχίας καθ’ όλον τον 20ό αιώνα, με κορύφωση τον Ελληνικό Εμφύλιο Πόλεμο. Ο ΣΝΟΦ, τμήμα των δυνάμεων του Δημοκρατικού Στρατού της Ελλάδος, προέβαλε την κατασκευή της τριμερούς γεωγραφικής Μακεδονίας (Μακεδονία του Αιγαίου, Μακεδονία του Βαρδάρη και Μακεδονία του Πιρίν). Η συμμετοχή των σλαβόφωνων στις τάξεις του ΔΣΕ έφθασε το 50% το 1949, μετατρέποντας μια ενδοκρατική πολιτική και ιδεολογική σύγκρουση σε εθνοτική. Χαρακτηριστική είναι η χρήση της έννοιας της γεωγραφικής Μακεδονίας σε εκδόσεις οι οποίες στρέφονται κατά της ελληνικής κρατικής κυριαρχίας, όπως η μελέτη «Οι αγώνες του σλαβομακεδονικού λαού για απελευθέρωση» (1952), η οποία εκδόθηκε σε συνεργασία με κομμουνιστικά καθεστώτα του Ανατολικού Στρατοπέδου.

Η μόνη αντίληψη η οποία ενέχει ιστορικό νόημα, είναι η ταύτιση της γεωγραφικής Μακεδονίας με την ιστορική Μακεδονία, η οποία εντοπίζεται σχεδόν πλήρως εντός των ορίων της ελληνικής επικρατείας. Ο όρος Μακεδονία διαθέτει ιστορικό νόημα μόνον για τον ελληνικό πληθυσμό, καθώς η μακεδονική ταυτότητα αποτελούσε ως υποεθνοτικός προσδιορισμός τμήμα της ιστορικής ελληνικής ταυτότητας. Η Μακεδονία δεν είχε αποτελέσει αυτόνομη γεωγραφική, διοικητική ή άλλη οντότητα σε συγκεκριμένο ιστορικό χρόνο τον 19ο αιώνα, ώστε να θεωρηθεί ότι έχει διασπασθεί σε πολιτικό επίπεδο μεταξύ επιμέρους κρατών.

Η ελληνική πλευρά, επαναλαμβάνοντας την θέση περί γεωγραφικής Μακεδονίας η οποία έχει κατανεμηθεί μεταξύ τριών ή τεσσάρων κρατών, υπονομεύει την διαπραγματευτική της απόπειρα να αποτρέψει την αμφισβήτηση της ελληνικής κρατικής κυριαρχίας, και επιτρέπει την σύνδεση γεωγραφίας και εθνοτικής ταυτότητας εκ μέρους των σλαβικών πληθυσμών. Η μακεδονική σλαβική ταυτότητα έχει λειτουργήσει σε βάρος της Ελλάδος σε πολυάριθμες περιπτώσεις: Το 1912-1913, το 1941-44 με την βουλγαρική κατοχή και το 1946-1949, όταν το 30-50% των ανταρτών του ΔΣΕ ήταν σλαβόφωνοι που ήθελαν ενιαία Μακεδονία με έξοδο στο Αιγαίο, στηριζόμενοι από τα σλαβικά κράτη: Την Γιουγκοσλαβία (έως το 1948) και την Βουλγαρία και την ΕΣΣΔ ως υπερσυστημικό δρώντα συνεχώς.

Η Ελλάδα μπορεί να προβάλλει μια νέα θέση, βάσει της οποίας η γεωγραφική Μακεδονία αντιστοιχεί στην ιστορική Μακεδονία και στο εθνολογικό όριο Ελλήνων προς Σλάβους. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση, ο όρος Μακεδονία χάνει το νόημά του. Συνοψίζοντας, γεωγραφική ευρεία Μακεδονία ως αυτόνομη οντότητα δεν υπήρξε ποτέ, μόνο ιστορική Μακεδονία, η οποία είναι πλήρως ταυτισμένη με την ελληνική επικράτεια.

29062018-3.jpg

Εθνογραφικός χάρτης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (1847) του Αυστριακού χαρτογράφου Ami Boué, στον οποίον η γεωφυσική ενότητα της Μακεδονίας δεν περιλαμβάνει τα Σκόπια.
——————————————————————————————

ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΟΥ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΟΡΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ

Η αναγνώριση μακεδονικής εθνοτικής ταυτότητας για τους σλαβόφωνους πολίτες της ΠΓΔΜ ενέχει μια σειρά αρνητικών συνεπειών για την ελληνική κρατική κυριαρχία σε βάθος χρόνου. Η αναγνώριση μακεδονικής εθνοτικής ταυτότητας θα πραγματοποιηθεί αυτομάτως εφόσον στην ονομασία του κρατιδίου υφίσταται ο όρος Μακεδονία, έστω σε σύνθετη γεωγραφική ονομασία. Σύνθετη ονομασία σημαίνει αναγνώριση μακεδονικής εθνότητας στον προσδιορισμό των πολιτών, άρα υπονόμευση της ελληνικής κρατικής κυριαρχίας. Οποιαδήποτε εκδοχή μιας αντίστοιχης ονομασίας με γεωγραφικό προσδιορισμό, όπως Άνω Μακεδονία ή Βόρειος Μακεδονία ή Горна Македонија στην σλαβική εκδοχή, δημιουργεί αυτομάτως δύο ζητήματα:

α. το ζήτημα της γεωγραφικής ολοκλήρωσης της έννοιας Μακεδονία.
β. το ζήτημα της ταύτισης της μακεδονικής ταυτότητας κατ’ εξοχήν με τον σλαβόφωνο πληθυσμό της ΠΓΔΜ.

Στην περίπτωση που προκριθεί ο όρος Νέα Μακεδονία, αυτομάτως προκαλείται εννοιολογική διασύνδεση τόσο με την ιστορική ταυτότητα της Μακεδονίας στην διάσταση του χρόνου, όσο και με την χωρική αναφορά του συνόλου της Μακεδονίας. Ένα κράτος, το οποίο ονομάζεται Νέα Μακεδονία, είναι σε θέση να λειτουργήσει ως φορέας προβολής αξιώσεων επί του συνόλου της Μακεδονίας στο πλαίσιο ενός εγχειρήματος εθνικής ενοποιήσεως σε ένα νέο κρατικό σύνολο. Η δημιουργία ενός πλαστού διπόλου Σλάβοι Μακεδόνες-Έλληνες Μακεδόνες, αποτελεί σύγχυση μεταξύ της χωρικής γεωγραφικής έννοιας και της πληθυσμιακής εθνοτικής έννοιας του όρου.

Σε περίπτωση αναγνώρισης μακεδονικής εθνοτικής ταυτότητας κατά άμεσο ή έμμεσο τρόπο από την ελληνική πλευρά, οι σλαβόφωνοι της ΠΓΔΜ θα αποτελούν την κύρια, διεθνώς αναγνωρισμένη μακεδονική εθνότητα και οι Μακεδόνες στην Βόρειο Ελλάδα θα συνιστούν την υποδιαίρεση. Πλέον οι Έλληνες θα είναι οι καπηλευτές μιας εθνικής ονομασίας ενός γειτονικού κράτους, σε μια πλήρη αντιστροφή όχι μόνο των πολιτικών, αλλά και των ιστορικών δεδομένων. Αν, δηλαδή, η έννοια της μακεδονικής ταυτότητας από περιφερειακή υποενότητα της ευρύτερης ελληνικής ταυτότητας ανανοηματοδοτηθεί ως αυτόνομη εθνική ταυτότητα, άμεση συνέπεια θα είναι η μονοπώληση της έννοιας του μακεδονισμού από το κράτος των Σκοπίων.

Σε επίπεδο διεθνούς αντίληψης και διακρατικών σχέσεων, ένα κράτος ταυτίζεται με μια εθνική ταυτότητα και είναι ο νομιμοποιημένος ιστορικός φορέας αυτής. Κράτος, το οποίο περιλαμβάνει τον όρο Μακεδονία, θα αποτελεί πλέον τον νομιμοποιημένο ιστορικό φορέα της μακεδονικής ταυτότητας. Η Ελλάδα, κράτος φορέας της ελληνικής ιστορικής ταυτότητας, θα προσλαμβάνεται ως διεκδικητής μιας εθνικής ετερότητας –της «μακεδονικής»- ακόμη και αν από κάθε άποψη η μακεδονική ταυτότητα έχει αποτελέσει στην μακρά ιστορική διάρκεια υποδιαίρεση της ελληνικής ταυτότητας. Η οικειοποίηση της μακεδονικής ταυτότητας ως κρατικής αναφοράς θα αποτελέσει τομή και θα δημιουργήσει νέο ιστορικό χρόνο σε βάρος της Ελλάδος με ανυπολόγιστες συνέπειες.

Η κατοχύρωση της μακεδονικής εθνοτικής ταυτότητας από την σλαβική πληθυσμιακή συνιστώσα της ΠΓΔΜ συνεπάγεται την δυνατότητα διατύπωσης αξιώσεων για ύπαρξη εθνικής μειονότητας στην ελληνική επικράτεια. Εάν στο κρατίδιο υπάρχει μακεδονική εθνοτική ομάδα, η οποία επικαλείται συγγενικούς δεσμούς με τον σλαβόφωνο πληθυσμό της Βορείου Ελλάδος, ακραίοι κύκλοι των οποίων δηλώνουν «εθνοτικά Μακεδόνες», θα υπάρξει ανακίνηση μειονοτικού εθνοτικού ζητήματος σε βάρος της Ελλάδος. Ο όρος Μακεδονία θα έχει αρνητικές συνέπειες για την ελληνική κρατική κυριαρχία.

29062018-4.jpg
29062018-5.jpg

Η προπαγάνδα των σλαβόφωνων στασιαστών χρησιμοποιούσε τόσο κατά τον Ελληνικό Εμφύλιο Πόλεμο όσο και μετά την ορολογία της τριμερούς γεωγραφικής Μακεδονίας (Μακεδονία του Αιγαίου, Μακεδονία του Βαρδάρη και Μακεδονία του Πιρίν) σε εκδόσεις, όπως η μελέτη Οι αγώνες του σλαβομακεδονικού λαού για απελευθέρωση (1952)
——————————————————————–

Η αναγνώριση μακεδονικής γλώσσας (makedonski), όπως ήδη προσδιορίζεται το σλαβογενές γλωσσικό ιδίωμα της ΠΓΔΜ, θα προκαλέσει οικειοποίηση της γλωσσικής και ιστορικής πλέον ταυτότητας της Μακεδονίας (αποκλειστικά ελληνικής) από το σλαβικό στοιχείο. Η σλαβική γλωσσική αναφορά της ΠΓΔΜ, μια τεχνητή διαμόρφωση από την Γιουγκοσλαβία τα έτη 1945-1991, είναι διάλεκτος της βουλγαρικής γλώσσας με ορισμένα δάνεια από την σερβική γλώσσα βάσει της έγκριτης γλωσσολογικής βιβλιογραφίας. Εάν, όμως, υφίσταται σύγχρονη ομιλούμενη μακεδονική γλώσσα και μακεδονική εθνότητα, προκαλείται αυτομάτως ο συσχετισμός του εν λόγω πληθυσμού τόσο με τον χώρο της Μακεδονίας εν γένει όσο και με τον ιστορικό χρόνο, με το ιστορικό παρελθόν της Μακεδονίας.

Η αντίληψη ότι υπάρχει μια αρχαία μακεδονική γλώσσα (ελληνική διάλεκτος) [Ancient Macedonian], αλλά επίσης μια νέα μακεδονική γλώσσα (σλαβογενής) [Modern Macedonian], συντελεί στην διαμόρφωση της άποψης ότι οι σλαβόφωνοι της ΠΓΔΜ αποτελούν, έστω εν μέρει, απογόνους των αρχαίων Μακεδόνων, άρα το κράτος της ΠΓΔΜ αποτελεί φορέα με θεμελιωμένα ιστορικά δικαιώματα στην περιοχή της Μακεδονίας (ακόμη και αν θεωρηθούν εκσλαβισμένοι απόγονοι). Η θέση αυτή δεν διαφέρει από τάσεις της ιστοριογραφίας, βάσει των οποίων οι σημερινοί Έλληνες [Modern Greeks] και η σημερινή ελληνική γλώσσα [Modern Greek] δεν σχετίζονται άμεσα παρά μέσω επισωρευτικών ιστορικών διαδικασιών εθνογένεσης με τους αρχαίους Έλληνες [Ancient Greeks ή απλώς Greeks] και την αρχαία ελληνική γλώσσα [Ancient Greek]. Κατ’ αυτόν τον τρόπο διαμορφώνεται μια αντίληψη περί ιστορικής ταυτότητας, η οποία είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί σε βάρος της ελληνικής κρατικής κυριαρχίας.

Ακόμη και στην ελληνική επικράτεια, όπου υπάρχει μικρού μεγέθους ετερογενής σλαβικός γλωσσικός θύλακας, αυτός τείνει να εξαλειφθεί, καθώς το σλαβογενές ιδίωμα ενός ελαχίστου ποσοστού πολιτών της Ελλάδος στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας προσδιορίζεται ως γλώσσα χαμηλής βιωσιμότητας. Εάν όμως αναγνωρισθεί μακεδονική γλώσσα για το σλαβογενές (βουλγαρίζον) γλωσσικό ιδίωμα των σλαβόφωνων της ΠΓΔΜ, το σλαβογενές ιδίωμα στην Ελλάδα θα γνωρίσει αναβίωση με αρνητικές συνέπειες [9].

Αποδοχή του όρου Μακεδονία ή παραγώγων του θα έχει ως συνέπεια ένας γεωγραφικός όρος να μεταβληθεί σε εθνοτικό όρο, δηλαδή ο όρος Μακεδονία να συνδεθεί αυτομάτως με ένα «μακεδονικό» έθνος (μακεδονική εθνότητα, μακεδονική γλώσσα, Μακεδόνες πολίτες). Η καθιέρωση ενός μακεδονικού έθνους, ενός πληθυσμού-φορέως της πολιτικής ταυτότητας του μακεδονισμού, συνεπάγεται σε βάθος χρόνου την αποκλειστικότητα του όρου για τους σλαβόφωνους πλέον, και όχι για την Ελλάδα [10].

ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΟΝΟΜΑΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΓΔΜ

Η ονομασία Republika Nova Makedonija (Δημοκρατία της Νέας Μακεδονίας) αποτελούν μαζί με την τελευταία προτεινομένη, τις χείριστες από τις προτεινόμενες ονομασίες:

α. Η ονομασία Νέα Μακεδονία συνεπάγεται σε εννοιολογικό επίπεδο την άμεση οικειοποίηση του ιστορικού παρελθόντος και του χώρου της Μακεδονίας. Ένα κράτος με την ονομασία Νέα Μακεδονία καταγράφεται αυτομάτως στην συνείδηση της διεθνούς κοινότητας ως ο νομιμοποιημένος ιστορικός φορέας ή ιστορικός διάδοχος της ιστορικής Μακεδονίας. Νέα Μακεδονία σημαίνει την μετεξέλιξη ενός πληθυσμού, ο οποίος αποτελεί δικαιωματικό ιστορικό φορέα μιας περιοχής, εδώ μάλιστα του συνόλου της Μακεδονίας [κατά τον ίδιο τρόπο η φράση Νέα Ελλάδα στην γενική αντίληψη προσλαμβάνεται ως αναβίωση της αρχαίας Ελλάδας].

β. Αντίστοιχες ονομασίες περιοχών, όπως Νέα Αγγλία στο βορειοανατολικό τμήμα των ΗΠΑ ή Νέα Γαλλία (αρχική ονομασία των γαλλόφωνων κτήσεων του Καναδά) αφορούν σήμερα τμήμα ενός κράτους με άλλη ονομασία, τα οποία δεν χαρακτηρίζονται από γεωπολιτική αντιπαλότητα (ΗΠΑ-Μεγάλη Βρετανία και Καναδάς-Γαλλία), αλλά από άριστες σχέσεις. Οι τελευταίες, άλλωστε, βασίζονται στην κοινή ιστορική κληρονομιά των περιοχών προέλευσης και των εν λόγω περιοχών (ΗΠΑ και γαλλόφωνος Καναδάς ιδρύθηκαν από Άγγλους και Γάλλους εποίκους αντιστοίχως).

γ. Ο όρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ταυτοτικός από τον σλαβόφωνο πληθυσμό, προσδιορίζοντας μακεδονικό έθνος (μακεδονική εθνότητα, μακεδονική γλώσσα, Μακεδόνες πολίτες).

Οι ονομασίες Republika Severna Makedonija (Δημοκρατία της Βορείου Μακεδονίας) και Republika Gorna Makedonija (Δημοκρατία της Άνω Μακεδονίας) είναι παραπλήσιες και περιέχουν γεωγραφικό προσδιορισμό, ο οποίος αντιδιαστέλλει την επικράτεια της ΠΓΔΜ από την ελληνική επικράτεια.

α. Η έννοια της Βορείου ή Άνω Μακεδονίας συνεπάγεται την δυνατότητα προβολής ενός προπαγανδιστικού εγχειρήματος εδαφικής ολοκληρώσεως της νοητής ενότητας της Μακεδονίας σε βάρος της ελληνικής επικρατείας.

β. Ο όρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ταυτοτικός από τον σλαβόφωνο πληθυσμό, προσδιορίζοντας μακεδονικό έθνος (μακεδονική εθνότητα, μακεδονική γλώσσα, Μακεδόνες πολίτες).

Η ονομασία Republika Vardarska Makedonija (Δημοκρατία της Μακεδονίας του Βαρδάρη) περιέχει γεωγραφικό προσδιορισμό.

α. Ο ποταμός Αξιός/Βαρδάρης δεν ανήκει κατ’ αποκλειστικότητα στην ΠΓΔΜ, αλλά οι εκβολές του απαντούν στον Θερμαϊκό Κόλπο, παραπλεύρως της εμβληματικής στην σλαβική προπαγάνδα πόλεως της Θεσσαλονίκης. Η έννοια Μακεδονία του Βαρδάρη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προβολή ισχύος σε εδάφη, τα οποία διασχίζει ο Αξιός και μάλιστα στην Θεσσαλονίκη.

β. Ο όρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ταυτοτικός από τον σλαβόφωνο πληθυσμό, προσδιορίζοντας μακεδονικό έθνος (μακεδονική εθνότητα, μακεδονική γλώσσα, Μακεδόνες πολίτες).

Η ονομασία Republika Makedonija (Skopje) (Δημοκρατία της Μακεδονίας-Σκόπια) αποτελεί την χείριστη μεταξύ των προτεινομένων, καθώς η διαφοροποίηση με την συνταγματική ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας» έγκειται απλώς στην παράθεση της πρωτεύουσας του κρατιδίου.

α. Η ονομασία Δημοκρατία της Μακεδονίας-Σκόπια συνεπάγεται ότι το κράτος αυτό είναι ο κατ’ εξοχήν εκπρόσωπος της ιστορικής Μακεδονίας και της μακεδονικής ταυτότητας.

β. Η ονομασία συνεπάγεται την δυνατότητα προβολής ενός προπαγανδιστικού εγχειρήματος εδαφικής ολοκληρώσεως της νοητής ενότητας της Μακεδονίας σε βάρος της ελληνικής επικρατείας.

γ. Ο όρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ταυτοτικός από τον σλαβόφωνο πληθυσμό, προσδιορίζοντας μακεδονικό έθνος (μακεδονική εθνότητα, μακεδονική γλώσσα, Μακεδόνες πολίτες).

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΕΠΕΚΤΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΠΓΔΜ

Στοιχεία επεκτατισμού και νοητού εθνικιστικού αλυτρωτισμού εξακολουθούν να παραμένουν στο Σύνταγμα της ΠΓΔΜ ακόμη και σήμερα, μετά την Ενδιάμεση Συμφωνία του 1995 [11]. Στο Προοίμιο εξακολουθεί να υφίσταται αναφορά στις ιστορικές, όπως προσδιορίζονται, «αποφάσεις της Αντιφασιστικής Λαϊκής Συνελεύσεως για την Απελευθέρωση της Μακεδονίας». Η συνέλευση, η οποία συγκλήθηκε στις 2 Αυγούστου 1944, εξέδωσε κείμενο καταστατικών αρχών, στο οποίο εκφραζόταν η ελπίδα για την «ένωση ολόκληρου του μακεδονικού λαού», δηλαδή για την ολοκλήρωση της λεγομένης γεωγραφικής Μακεδονίας, με την ένωση με την λεγομένη «Μακεδονία του Αιγαίου». Η επίκληση των αποφάσεων της Αντιφασιστικής Λαϊκής Συνελεύσεως για την Απελευθέρωση της Μακεδονίας στο ισχύον Σύνταγμα της ΠΓΔΜ αποτελεί σαφή αναφορά επεκτατικού χαρακτήρα, καθώς παραπέμπει στην απόπειρα εδαφικής ολοκληρώσεως μιας νοητής ενότητας, της «Μακεδονίας», η οποία είχε διαιρεθεί ανάμεσα σε τρία κράτη: Την Γιουγκοσλαβία, την Ελλάδα και την Βουλγαρία. Στην Τροποποίηση (iv) η αναφορά στις «αποφάσεις της Αντιφασιστικής Λαϊκής Συνελεύσεως για την Απελευθέρωση της Μακεδονίας» έχει διατηρηθεί αυτούσια.

Το Άρθρο 3 του ισχύοντος Συντάγματος της ΠΓΔΜ αναφέρει: «Η επικράτεια της Δημοκρατίας της Μακεδονίας είναι αδιαίρετη και αναπαλλοτρίωτη. Τα υφιστάμενα σύνορα της Δημοκρατίας της Μακεδονίας είναι απαραβίαστα. Τα σύνορα της Δημοκρατίας της Μακεδονίας είναι δυνατόν να μεταβληθούν μόνο σε συμφωνία με το Σύνταγμα». Η αναφορά σε δυνητική μεταβολή των συνόρων σε συμφωνία με το Σύνταγμα αποτελεί ασθενή, αλλά υπαρκτή αναφορά στο Προοίμιο, το οποίο επικαλούμενο τις αποφάσεις παραπέμπει στην έννοια της ολοκλήρωσης της Μακεδονίας, και στο Άρθρο 49, το οποίο αναφέρεται σε μέλη του «μακεδονικού λαού, τα οποία διαβιούν σε γειτονικές χώρες».

Επ’ αυτού, στην τελευταία αναθεώρηση έγινε μια προσθήκη (Addendum i) όπου αναφέρονται: «1. Η Δημοκρατία της Μακεδονίας δεν διατηρεί εδαφικές αξιώσεις έναντι οιουδήποτε γειτονικού κράτους. 2. Τα σύνορα της Δημοκρατίας της Μακεδονίας είναι δυνατόν να αλλάξουν μόνο σε συμφωνία με το Σύνταγμα και την αρχή της ελεύθερης βούλησης, καθώς και σε συμφωνία με τις διεθνώς αποδεκτές νόρμες». Η αναφορά αυτή αποτελεί ουσιαστικά περίτεχνη παραπομπή στο καθεστώς του Κοσσόβου. Έχοντας προηγουμένως θεμελιώσει ως συνταγματική αρχή την ύπαρξη μελών του «μακεδονικού λαού» (македонскиот народ) σε γειτονικές χώρες, η ΠΓΔΜ θεωρεί ότι θα μπορέσει στο μέλλον να επικαλεστεί καταπίεση των μελών του «μακεδονικού λαού» και δυνητική αλλαγή συνόρων. Η αναφορά όχι στο Διεθνές Δίκαιο, αλλά σε «διεθνώς αποδεκτές νόρμες» αποτελεί προσεκτικά διατυπωμένη θέση για την δυνητική μεταβλητότητα των συνόρων. Οι σλαβόφωνοι της ΠΓΔΜ δεν επικαλούνται το Διεθνές Δίκαιο, αλλά χρησιμοποιούν μια ασαφή ορολογία περί αποδεκτών νορμών, η οποία είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί κατά το δοκούν.

Στο Άρθρο 49 του Συντάγματος αναφέρεται: «Η Δημοκρατία μεριμνά για το καθεστώς και τα δικαιώματα των προσώπων, τα οποία ανήκουν στον μακεδονικό λαό σε γειτονικές χώρες, καθώς και για τους εκπατρισθέντες σε άλλα κράτη Μακεδόνες, συνδράμει στην πολιτιστική τους ανάπτυξη και προάγει τους δεσμούς με αυτούς. Η Δημοκρατία μεριμνά για τα πολιτιστικά, οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα των πολιτών της Δημοκρατίας στο εξωτερικό».

Η αναφορά για πρόσωπα, τα οποία «ανήκουν στον μακεδονικό λαό σε γειτονικές χώρες» αποσκοπεί αποκλειστικώς στην καλλιέργεια της αντίληψης για ύπαρξη «μακεδονικής» εθνικής μειονότητας στην Ελλάδα, εννοώντας τους σλαβόφωνους Έλληνες πολίτες της Δυτικής Μακεδονίας (νομοί Φλώρινας και Καστοριάς). Εάν το άρθρο αναφερόταν γενικά σε πολίτες της ΠΓΔΜ, οι οποίοι διαβιούν στο εξωτερικό, δεν θα υπήρχε η συγκεκριμένη αναφορά σε «γειτονικές χώρες» και θα αρκούσε για την εννοιολογική διατύπωση του άρθρου η τελευταία φράση «Η Δημοκρατία μεριμνά για τα πολιτιστικά, οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα των πολιτών της Δημοκρατίας στο εξωτερικό». Επ’ αυτού, στην τελευταία αναθεώρηση έγινε μια προσθήκη (Addendum ii) όπου αναφέρεται ότι «στην άσκηση αυτής της μέριμνας η Δημοκρατία δεν θα παρεμβαίνει στα κυριαρχικά δικαιώματα άλλων κρατών ή στις εσωτερικές υποθέσεις τους». Ωστόσο αντί να αλλάξει η επίμαχη διάταξη του Άρθρου 49, απλώς γίνονται ερμηνευτικές τροποποιήσεις.

ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΓΔΜ

Σε γεωστρατηγικό επίπεδο η αναγνώριση μακεδονικής ταυτότητας συνεπάγεται την δυνατότητα προβολής ισχύος εκ μέρους ενός σλαβικού κράτους με αντικειμενικό σκοπό την επιρροή έως το Αιγαίο Πέλαγος. Ένα σλαβικό κράτος στα βόρεια σύνορα της Ελλάδος μπορεί να προβάλλει ισχύ σε βάρος της ελληνικής επικράτειας με κύριο άξονα την κοιλάδα του ποταμού Αξιού, το πλέον αδύναμο από στρατηγικής απόψεως σημείο της ηπειρωτικής επικράτειας της Ελλάδος. Σε βάθος χρόνου, η θεμελίωση μακεδονικής ταυτότητας είναι δυνατόν να αξιοποιηθεί από δύο δρώντες, όπως άλλωστε έχει συμβεί στο ιστορικό παρελθόν:

α. την σλαβική Σερβία.
β. την σλαβική Βουλγαρία.

Σήμερα η Σερβία διατηρεί την παλαιά πολιτική της υπό το ψυχροπολεμικό κέλυφος της Γιουγκοσλαβίας, καθώς εξακολουθεί να επιδιώκει την παράταση της διακριτής μακεδονικής εθνοτικής ταυτότητας για τον σλαβόφωνο πληθυσμό της ΠΓΔΜ. Σταθερή γεωστρατηγική επιδίωξη της Σερβίας είναι η απόσπαση του σλαβόφωνου πληθυσμού της ΠΓΔΜ από την επιρροή της Βουλγαρίας, του άλλου σλαβικού κράτους στην περιοχή.

29062018-6.jpg

Η Μακεδονία ταυτισμένη πλήρως με την σημερινή ελληνική επικράτεια σε χάρτη του 1826. Χάρτης (μέρος) του Pierre Lapie, του 1826, με τίτλο Carte d’une partie de la Macédoine, από τον πρώτο τόμο του δίτομου βιβλίου του Γάλλου προξένου στη Θεσσαλονίκη (1773-1793) Ésprit-Marie Cousinéry, Voyage dans la Macédoine contenant des recherches sur l’Histoire, la Géographie et les Antiquités de ce Pays, Tome Premiere, Paris: Imprimerie Royale, 1831 [Πηγή: Βιβλιοθήκη Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών].
————————————————————————–

Η Βουλγαρία διατηρεί αμφίθυμη σχέση με την ΠΓΔΜ, καθώς δεν αναγνωρίζει μακεδονική εθνική ταυτότητα, αλλά θεωρεί τους σλαβόφωνους Μακεδόνες ως Βούλγαρους οι οποίοι διαμένουν στην ΠΓΔΜ. Η επέκταση της επιρροής της Βουλγαρίας προς τα δυτικά αποτελεί αρνητική επιρροή για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα. Η προσέγγιση ΠΓΔΜ και Βουλγαρίας έχει επιταθεί τα τελευταία έτη, με χαρακτηριστική την υπογραφή διμερών συμφωνιών πολύπλευρης συνεργασίας. Σύμφωνα με στοιχεία των βουλγαρικών αρχών 86.000 σλαβόφωνοι πολίτες της ΠΓΔΜ έχουν αποκτήσει την βουλγαρική ιθαγένεια [12]. Σήμερα η Βουλγαρία έχει αποστασιοποιηθεί από την ρωσική επιρροή εντασσόμενη στο φιλο-ατλαντικό στρατόπεδο. Η διαφορά ισχύος μεταξύ της Ελλάδος και της Βουλγαρίας σε στρατιωτικό, οικονομικό και διπλωματικό επίπεδο ευνοεί σαφώς την ελληνική πλευρά, όμως η αναγνώριση μακεδονικής σλαβικής ταυτότητας είναι δυνατόν να αξιοποιηθεί στο μέλλον από την Βουλγαρία σε βάρος της ελληνικής κρατικής κυριαρχίας. Τμήμα του βουλγαρικού πληθυσμού στο δυτικό τμήμα της χώρας χρησιμοποιεί τον όρο «Μακεδόνες» ως προσδιοριστικό της βουλγαρικής του ταυτότητας [13].

Η Αλβανία, το άλλο μη σλαβικό κράτος στην περιοχή, δεν μπορεί να προβάλλει στρατηγική ισχύ σε βάρος της Ελλάδος λόγω της διαμορφώσεως των γεωφυσικών δεδομένων στην Ήπειρο και την Δυτική Μακεδονία. Αλβανία και Ελλάδα είναι τα δύο μη σλαβικά κράτη στα Νότια Βαλκάνια, τα οποία ως εκ τούτου δεν υπόκεινται στην δυνητική ταύτιση με την σλαβική Ρωσία, τον κύριο αντίπαλο των δυτικών θαλασσίων δυνάμεων.

Η ύπαρξη της ΠΓΔΜ ευνοεί τα ελληνικά κρατικά συμφέροντα, διότι:

α. απομακρύνει την Σερβία από τα ελληνικά σύνορα, δημιουργώντας μια ενδιάμεση ανασχετική ζώνη.
β. απομακρύνει την Βουλγαρία από τα ελληνικά σύνορα στο πλέον αδύναμο στρατηγικό σημείο της Ελλάδος, την κοιλάδα του Αξιού.

Στρατηγικό συμφέρον της Ελλάδος είναι η ύπαρξη πολλών, σχετικώς αδύναμων κρατών στα βόρεια σύνορά της έναντι των οποίων η Ελλάς θα διατηρεί αμυντική, οικονομική και διπλωματική υπεροχή. Η ύπαρξη τριών κρατών στα βόρεια σύνορά μας είναι προτιμότερη από την ύπαρξη δύο συμπαγών κρατών, μιας Ευρύτερης Αλβανίας και μιας Ευρύτερης Βουλγαρίας. Ωστόσο η παρατήρηση αυτή δεν συνεπάγεται την αναγκαιότητα αναγνώρισης μακεδονικής ταυτότητας ως ενοποιητικού στοιχείου της ΠΓΔΜ, διότι η μακεδονική ταυτότητα δεν είναι πλέον αποδεκτή από το σύνολο του πληθυσμού της ΠΓΔΜ και δη από τον σταθερά αυξανόμενο αλβανόφωνο πληθυσμό.

Ενδεχόμενη είσοδος της ΠΓΔΜ σε συλλογικά θεσμικά πλαίσια, όπως το ΝΑΤΟ ή η ΕΕ, συνεπάγεται την αναίρεση του υφισταμένου γεωστρατηγικού πλεονεκτήματος της Ελλάδος έναντι του κράτους αυτού. Η εξέλιξη αυτή διαπιστώνεται ήδη σε ορισμένο βαθμό στην αντίστοιχη περίπτωση της Αλβανίας. Η ένταξη της Αλβανίας στο ΝΑΤΟ δεν αναίρεσε την εχθρική στάση της Αλβανίας έναντι της Ελλάδος στο ζήτημα της οριοθέτησης της ΑΟΖ στο Ιόνιο Πέλαγος ή στο ζήτημα της προστασίας των δικαιωμάτων της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας της Βορείου Ηπείρου.

Ενδεχόμενη ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ θα σημάνει την διαμόρφωση ενός άξονα δύο σλαβικών κρατών (Βουλγαρίας-ΠΓΔΜ) ή στην ακόμη πιθανότερη περίπτωση ενός συμβιβασμού επιρροής μεταξύ Βουλγαρίας και Αλβανίας εντός του ΝΑΤΟ με πεδίο την ΠΓΔΜ το απευκταίο για την Ελλάδα σενάριο ενός οριζοντίου άξονα Τιράνων-Κοσυφοπεδίου-διεθνοτικής ΠΓΔΜ-Βουλγαρίας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα διαμορφωθεί ένα σύμπλοκο κρατών εντός του ΝΑΤΟ, στο οποίο θα προστεθεί και η Τουρκία ως το ισχυρότερο κράτος της ευρύτερης περιοχής (Αλβανία-ΠΓΔΜ-Βουλγαρία-Τουρκία).

Η ύπαρξη ισλαμικών τουρκόφωνων πληθυσμών στην ΠΓΔΜ και την Βουλγαρία θα σηματοδοτήσει μια πρόσθετη αρνητική διάσταση, την δυνατότητα προβολής τουρκικής ισχύος στον ανωτέρω οριζόντιο άξονα, ο οποίος θα περιβάλλει ασφυκτικά την Ελλάδα από το Ιόνιο έως την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ΠΓΔΜ υπάρχει αναγνωρισμένη τουρκική μειονότητα, η οποία βάσει της εθνικής απογραφής του 2001 αριθμεί 80.000 μέλη (3,9% του πληθυσμού). Η Τουρκία διατηρεί ισχυρή πολιτισμική και διπλωματική παρουσία στην ΠΓΔΜ, κυρίως με την χρηματοδότηση προς την μειονότητα από το Τουρκικό Ίδρυμα Συνεργασίας και Συντονισμού (ΤΙΚΑ) [κατασκευή σχολείων εκμάθησης της τουρκικής γλώσσας, συντήρηση οθωμανικών μνημείων και τεμενών για την υπόμνηση της τουρκικής ιστορικής παρουσίας ως πλαισίου ενοποιητικής σταθερότητας στην περιοχή, χορήγηση κρατικών υποτροφιών στον μαθητικό πληθυσμό].

Η οπτική των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ δεν στρέφεται κατ’ ανάγκη κατά των ελληνικών εθνικών συμφερόντων. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν την ένταξη της ΠΓΔΜ, ώστε να την αποσπάσουν από την ρωσική επιρροή, η οποία προβαλλόταν τα προηγούμενα έτη είτε άμεσα είτε έμμεσα μέσω Σερβίας στον σλαβόφωνο πληθυσμό. Ο σλαβόφωνος πληθυσμός της ΠΓΔΜ θεωρείται υποκείμενος στην ρωσική επιρροή και ως εκ τούτου επιδιώκεται η ένταξή του στις υπερατλαντικές θεσμικές δομές. Ο μη σλαβικός αλβανόφωνος πληθυσμός θεωρείται πιο αξιόπιστος για τα δυτικά συμφέροντα σε σχέση με τον σλαβόφωνο πληθυσμό. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι ΗΠΑ επιδιώκουν την άτυπη ενοποίηση του σλαβόφωνου πληθυσμού της ΠΓΔΜ με τον σλαβόφωνο πληθυσμό της Βουλγαρίας και την ενοποίηση του αλβανόφωνου πληθυσμού της ΠΓΔΜ με τον αλβανόφωνο πληθυσμό της Αλβανίας.

Ενδεχόμενη ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ κατά τις ΗΠΑ:

α. θα αναιρέσει την αντιπαλότητα του σλαβόφωνου και του αλβανόφωνου πληθυσμού στο εσωτερικό της ΠΓΔΜ.
β. θα συμβάλει στην ακεραιότητα της ΠΓΔΜ ως διακριτής κρατικής οντότητας.
γ. θα παγιώσει την ανασχετική ζώνη αποκλεισμού της Ρωσίας από τα Βαλκάνια, ολοκληρώνοντας την διαδικασία, η οποία σηματοδοτήθηκε με την ένταξη της Κροατίας και του Μαυροβουνίου, της Αλβανίας και της Βουλγαρίας στο ΝΑΤΟ. Οι ΗΠΑ θα είναι σε θέση να σφραγίσουν τον άξονα Αδριατικής Θάλασσας-Μαύρης Θάλασσας αποκλείοντας πλήρως την ρωσική προβολή ισχύος στην περίμετρο της Βαλκανικής Χερσονήσου.

Η οπτική των ΗΠΑ θυμίζει την αντίστοιχη κατανόηση του Κυπριακού την δεκαετία του 1960: Οι ΗΠΑ επεδίωκαν την ένταξη της διεθνοτικής Κύπρου στο ΝΑΤΟ, ώστε να αναιρέσουν την αντιπαράθεση των δύο μελών του ΝΑΤΟ στην Νοτιοανατολική Πτέρυγα, της Ελλάδος και της Τουρκίας. Στο πλαίσιο αυτό οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν τις ελληνικές ανησυχίες για την ονομασία της ΠΓΔΜ ως δευτερεύουσας σημασίας, καθώς θεωρούν ότι οι ίδιες ως ηγεμονικό κράτος θα είναι σε θέση να παρεμβαίνουν για την διευθέτηση ενδεχομένων διαφορών μεταξύ Ελλάδος και αναγνωρισμένης Νέας/Βόρειας Μακεδονίας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται για την είσοδο της ΠΓΔΜ ως κρατικής οντότητας, όχι για την μακεδονική ταυτότητα απαραιτήτως. Άλλες, ουδέτερες ονομασίες, όπως Κεντρική Βαλκανική Δημοκρατία ή Νότιος Βαλκανική Δημοκρατία, θα ήταν αποδεκτές, εφόσον διασφαλίζουν την ισορροπία μεταξύ των δύο κυρίων πληθυσμιακών συνιστωσών του κράτους, οι οποίες συναρτώνται με παρακείμενα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ (Αλβανία και Βουλγαρία).

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Ο ΧΡΟΝΟΣ ΚΥΛΑΕΙ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΟΧΙ ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ

Η Ελλάδα ως ιστορικός φορέας της μακεδονικής ιστορικής παραμέτρου είναι η μόνη δύναμη που μπορεί να αναγνωρίσει στην ΠΓΔΜ μακεδονική ταυτότητα. Η μακεδονική σλαβική ταυτότητα έχει λειτουργήσει σε βάρος της Ελλάδος το 1912-1913, το 1941-44 με την βουλγαρική κατοχή και το 1946-1949, όταν το 30-50% των ανταρτών του ΔΣΕ ήταν σλαβόφωνοι που επεδίωκαν ενιαία Μακεδονία με έξοδο στο Αιγαίο, στηριζόμενοι από τα σλαβικά κράτη: Την Γιουγκοσλαβία (έως το 1948) και την Βουλγαρία και την ΕΣΣΔ συνεχώς. Ο χρόνος κυλάει υπέρ της Ελλάδος, διότι η επίπλαστη μακεδονική ταυτότητα των σλαβόφωνων της ΠΓΔΜ θα αναιρεθεί σε βάθος χρόνου.

Η ΠΓΔΜ έχει μεταβάλλει τις θέσεις της σε βάθος χρόνου υποχωρώντας από την αρχική αδιάλλακτη στάση της την δεκαετία του 1990 χάρις σε έναν εξωτερικό και έναν εσωτερικό παράγοντα. Ο εξωτερικός παράγοντας είναι η ισχυρή πίεση, την οποία δέχθηκε από την Ελλάδα τα έτη 1991-1995, ιδίως μετά την κήρυξη του οικονομικού αποκλεισμού των ετών 1994-1995, αλλά και λόγω της σταθερής άρνησης της Ελλάδος εδώ και 17 έτη να αναγνωρίσει όνομα το οποίο θα περιλαμβάνει τον όρο Μακεδονία ή οποιαδήποτε παράγωγά του. Ο εσωτερικός παράγοντας είναι η αύξηση του σχετικού ποσοστού του αλβανόφωνου πληθυσμού και η διαίρεση του σλαβόφωνου πληθυσμού σε ιδεολογικό επίπεδο σε βουλγαρόφρονες και «μακεδονιστές», οπαδούς της αυτόνομης μακεδονικής εθνοτικής ταυτότητας.

Το ποσοστό του αλβανόφωνου πληθυσμού διευρύνεται σταθερά τις τελευταίες δεκαετίες (1971: σλαβόφωνοι 69,3%, αλβανόφωνοι 17.0%, 1991: σλαβόφωνοι 65,3%, αλβανόφωνοι 21,7%, 2002: σλαβόφωνοι 64,2%, αλβανόφωνοι 25,2%, σήμερα [εκτίμηση]: σλαβόφωνοι 60%, αλβανόφωνοι 30%) [14]. Η τελευταία εθνική απογραφή πληθυσμού πραγματοποιήθηκε το 2001, ενώ έκτοτε δεν δημοσιεύθηκαν νέα στατιστικά στοιχεία, καθώς η περαιτέρω αύξηση του σχετικού ποσοστού του αλβανόφωνου πληθυσμού θα συμβάλει στην υποβολή νέων αξιώσεων εκ μέρους των αλβανόφωνων. Οι προτεινόμενες ονομασίες για την ΠΓΔΜ πρέπει να λαμβάνουν υπ’ όψιν τους την ανερχόμενη δημογραφική δυναμική του αλβανόφωνου στοιχείου.

Βάσει των δημογραφικών προβολών το ποσοστό των αλβανόφωνων θα ανέλθει τις επόμενες δεκαετίες στο 35-40%, με συνέπεια την μετεξέλιξη της ΠΓΔΜ σε συνομοσπονδιακό διεθνοτικό κράτος. Η ΠΓΔΜ έχει ήδη εξελιχθεί από αμιγές «μακεδονικό»/σλαβόφωνο κράτος (έτη 1991-2001) σε άτυπο διεθνοτικό πρωτο-συνομοσπονδιακό σλαβο-αλβανικό κράτος βάσει των Συμφωνιών της Αχρίδος του 2001, οι οποίες ακολούθησαν τις διεθνοτικές ταραχές σλαβόφωνων-αλβανόφωνων.

Η «έσχατη ταυτότητα» του κυρίαρχου σλαβόφωνου πληθυσμού της ΠΓΔΜ είναι η σλαβική, όχι η μακεδονική. Έσχατη ταυτότητα ενός πληθυσμού είναι το πλαίσιο αναφορών, το οποίο ο εν λόγω πληθυσμός επικαλείται στην απόπειρα διατήρησης της αυτόνομης ύπαρξής του έναντι ετερογενών απειλών. Η διαμόρφωση μιας ταυτότητας είναι κατ’ εξοχήν αντιστικτική διαδικασία, καθώς η ταυτότητα προσδιορίζεται εξ ορισμού σε σχέση με μια ετερότητα, ιδίως με έναν εθνικό αντίπαλο [15]. Η κύρια απειλή για τον σλαβόφωνο πληθυσμό της ΠΓΔΜ είναι η αύξηση του σχετικού ποσοστού του αλβανόφωνου πληθυσμού βάσει ενός διλήμματος δημογραφικής ασφάλειας [16]. Στο μέλλον η «μακεδονική» ταυτότητα θα εκφράζει απλώς μία πληθυσμιακή συνιστώσα του κράτους της ΠΓΔΜ, η οποία θα καθίσταται ολοένα και μικρότερη στο γενικό ποσοστό του πληθυσμού. Άρα ο χρόνος κυλάει σε βάρος των μαξιμαλιστών οπαδών του «μακεδονικού» ιδεολογήματος, όχι της Ελλάδος.

Οι σλαβόφωνοι της ΠΓΔΜ διαμορφώνουν την ταυτότητά τους πλέον όχι σε διακρατικό επίπεδο, σε σχέση με την Ελλάδα, αλλά σε ενδοκρατικό επίπεδο, σε σχέση με το αλβανόφωνο στοιχείο. Στο πλαίσιο αυτό η μακεδονική ταυτότητα των σλαβόφωνων δεν προσφέρει αντιστικτική ισχύ προς τους αλβανόφωνους, μόνο η σλαβική ταυτότητα το πράττει αυτό. Η μακεδονική ταυτότητα επίσης δεν βασίζεται σε χωρική αυτονομία, καθώς η Μακεδονία ως γεωγραφική περιοχή δεν διαθέτει αυτονομία και ανήκει μάλιστα κατ’ εξοχήν στην Ελλάδα.

Στο Βουκουρέστι, το 2008, η Ελλάδα προέβη σε έναν τακτικό ελιγμό ώστε να αποσοβήσει την εξωτερική πίεση των ΗΠΑ, κι όχι σε μια στρατηγική επιλογή η οποία θα πρέπει να την δεσμεύει αναγκαστικώς ες αεί. Η άρνηση της ΠΓΔΜ να τροποποιήσει την συνταγματική της ονομασία ή εν γένει την χρήση του όρου Μακεδονία ήταν ακόμη δεδομένη το 2008. Πλέον, καθώς οι σλαβόφωνοι ζητούν σύνθετη ονομασία σε επίπεδο κρατικής ονομασίας, αλλά όχι σε επίπεδο εθνοτικού προσδιορισμού, η Ελλάδα μπορεί να επαναλάβει την θέση του 1992 και επίσημη γραμμή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για μη χρήση του όρου Μακεδονία και παραγώγων αυτού και να προβεί σε μια νέα πρόταση για την ονομασία του γειτονικού κράτους.

29062018-7.jpg

Η Μακεδονία ταυτιζόμενη με την ιστορική Μακεδονία και την σημερινή ελληνική επικράτεια στον Ιστορικό-γενεαλογικό-γεωγραφικό Άτλαντα (1829) του Γάλλου χαρτογράφου κόμητος Emmanuel de Las Cases (1766-1842) [Πηγή: A. Lesage, Historisch-genealogisch-geographischer Atlas von Lesage, Graf las Cases, Hg. Alexander von Dusch, Karlsruhe 1826-1827]
————————————————————————–

Προτάσεις, οι οποίες προασπίζουν τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα και ενέχουν μετριοπαθή διεθνή διάσταση, είναι η ονομασία Κεντρική Βαλκανική Δημοκρατία (Central Balkan Republic) και η ονομασία Νότιος Βαλκανική Δημοκρατία (South Balkan Republic) [17]. Οι ονομασίες Κεντρική Βαλκανική Δημοκρατία και Νότιος Βαλκανική Δημοκρατία αποτελούν αξιακώς ουδέτερες προτάσεις, οι οποίες ικανοποιούν όχι μόνον τις δύο κυρίαρχες εθνοτικές συνιστώσες του πληθυσμού της ΠΓΔΜ –σλαβόφωνους και αλβανόφωνους- αλλά και τις μικρότερες εθνοτικές και γλωσσικές συνιστώσες, όπως τους τουρκόφωνους (3,9%) και τους Ρομά (2,7%).

Εν είδει καταληκτικών παρατηρήσεων θα αναφερθεί ένας παραλληλισμός σε επίπεδο Διεθνών Σχέσεων για την διαλεύκανση των στρατηγικών επιπτώσεων του ζητήματος: Η περίπτωση του Ισραήλ και των Αράβων Παλαιστινίων. Οι δύο περιπτώσεις παρουσιάζουν αντιστοιχία σε ορισμένο βαθμό, καθώς επήλυδες πληθυσμοί (Σλάβοι-Άραβες), οι οποίοι ανήκουν σε ευρύτερα πληθυσμιακά σύνολα (σλαβική ομογλωσσία, αραβική εθνότητα), οικειοποιούνται έναν γεωγραφικό όρο (Μακεδονία-Παλαιστίνη) ως εθνοτικό προσδιορισμό για θεμελίωση κυριαρχικής πολιτικής αξιώσεως επί του συνόλου της περιοχής. Εάν το Ισραήλ αναγνώριζε κράτος με αραβικό πληθυσμό, το οποίο θα έφερε την ονομασία Ιουδαία ή Πλήρης Παλαιστίνη ή Παλαιστίνη (εννοώντας, όπως η ισλαμιστική οργάνωση Χαμάς, και τα εδάφη του Ισραήλ), θα υπονόμευε την κρατική του κυριαρχία.

Εν γένει, η αναγνώριση μακεδονικής εθνοτικής ταυτότητας ή μακεδονικής γλωσσικής ταυτότητας ως άμεσες ή έμμεσες συνέπειες της σύνθετης γεωγραφικής ονομασίας, υπονομεύουν την ελληνική κρατική κυριαρχία σε βάθος χρόνου.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:

*Το δοκίμιο αυτό δημοσιεύθηκε στο τεύχος Απριλίου – Μαΐου 2018 (αρ.51) του Foreign Affairs The Hellenic Edition, δηλαδή πριν την υπογραφή της συμφωνίας του Έλληνα πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα με τον ομόλογό του της πΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ, με την οποία οι δύο πλευρές συμφωνούν στην ονομασία «Βόρεια Μακεδονία» και με την οποία ο Έλληνας πρωθυπουργός και ο υπ. Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, αποδίδουν «μακεδονική» εθνότητα και γλώσσα στην πΓΔΜ, διάφορη της ελληνικής.

[1] U.S. State Department, Foreign Relations vol. vii, Washington, D.C. Circular Airgram (868.014/26 Dec. 1944).
[2] https://www.mfa.gr/to-zitima-tou-onomatos-tis-pgdm/
[3] R.M. Wilkinson, Maps and Politics: A Review of the Ethnographic Character of Macedonia, Liverpool University Press, Liverpool 1951.
[4] Ευ. Λιβιεράτος, «Η χαρτογραφική τοποθέτηση του τοπωνυμίου Μακεδονία», στο Γ. Στεφανίδης, Β. Βλασίδης & Ευ. Κωφός (επιμ.), Μακεδονικές ταυτότητες στο χρόνο: Διεπιστημονικές προσεγγίσεις, Πατάκης, Αθήνα 2008, 17-47.
[5] Ευ. Λιβιεράτος, «Εθνογραφικές απεικονίσεις της Μακεδονίας του 19ου αι.: θύματα ή θύτες της χαρτογραφίας;», στο Ι. Μιχαηλίδης (επιμ.) Χαρτογραφώντας τη Μακεδονία 1870-1930, Δημοτική Πινακοθήκη – Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα – Εθνική Χαρτοθήκη, Θεσσαλονίκη 2004, 91-106.
[6] Ευ. Κωφός, «Όρια και διοικητική διαίρεση Μακεδονίας», στο Ιστορία Ελληνικού Έθνους, τόμ. ΙΓ΄, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1977, 378-9.
[7] B. Opfer, Im Schatten des Krieges: Besatzung oder Anschluss – Befreiung oder Unterdrückung? ; Eine komparative Untersuchung über die bulgarische Herrschaft in Vardar-Makedonien 1915-1918 und 1941-1944, LIT Verlag, Münster 2005, 16-17.
[8] Conference de Constantinople. Reunions Préliminaires. Compte rendu No. 8. Scéance du 21 décembre 1876. Annexe III Bulgare. Règlement organique.
[9] Ε. Σελλά-Μάζη, Διγλωσσία, εθνική ταυτότητα και μειονοτικές γλώσσες, Λειμών, Αθήνα 2016, 246-73.
[10] Α. Σταλίδης, «10 μύθοι και αλήθειες για το ζήτημα του ονόματος «Μακεδονία», Αντίβαρο 21/2/2018, http://www.antibaro.gr/article/18704
[11] http://www.sobranie.mk/WBStorage/Files/UstavnaRmizmeni.pdf (σλαβόγλωσση εκδοχή) και http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/mk/mk014en.pdf (αγγλόγλωσση εκδοχή).
[12] http://a1on.mk/archives/82774
[13] http://www.makedonskatribuna.com/AngelDimitrov63.htm
[14] http://www.stat.gov.mk/pdf/kniga_13.pdf.
[15] Ι.Ε. Κωτούλας, Μετανάστευση και κυρίαρχη εθνική κουλτούρα: Θρησκεία, πολιτική, πολυπολιτισμικότητα, Παπαζήσης, Αθήνα 2011, 77-8.
[16] C. Leuprecht, ‘The Demographic Security Dilemma’, Yale Journal of International Affairs 5:2 (Spring-Summer 2010), 60.
[17] Η ονομασία Κεντρική Βαλκανική Δημοκρατία προτάθηκε από τον Ιωάννη Θ. Μάζη, Καθηγητή Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής του ΕΚΠΑ. Βλ. Ι.Θ. Μάζης, «Η γεωπολιτική των ρωσο-αμερικανικών ενεργειακών ανταγωνισμών», Foreign Affairs Hellenic Edition 48 (10-11/2017), 64-81.

Copyright © 2018 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Κρίσιμα συμπεράσματα για την Ελλάδα από τις τουρκικές εκλογές

0

Σάββας Καλεντερίδης

Θα ξεκινήσουμε το άρθρο μας με μια αναφορά σ’ εκείνα που γράψαμε σε τούτη εδώ τη στήλη ακριβώς πριν από μία βδομάδα, δυο μέρες πριν από τις εκλογές στην Τουρκία. Και η αναφορά δεν γίνεται για να «ευλογήσουμε τα γένια μας» αλλά για να εξαχθούν ορισμένα χρήσιμα και κρίσιμα συμπεράσματα. Λέγαμε λοιπόν στο άρθρο μας:

«Όσον αφορά την εκλογή Προέδρου, ο Ερντογάν συγκεντρώνει δημοσκοπικά ποσοστά 47-53%, ο Μουχαρέμ Ιντζέ 26-30%, ο Σελαχατίν Ντεμιρτάς 9-13% και η Μεράλ Ακσενέρ 9-12%.

»Όσον αφορά τις βουλευτικές εκλογές, το AKP κυμαίνεται μεταξύ 39-43%, το Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (CHP) μεταξύ 25-28%, το Καλό Κόμμα (İyi Parti) μεταξύ 9-13%, το Κόμμα της Δημοκρατίας των Λαών (HDP) μεταξύ 9-12,5% και το Κόμμα της Εθνικιστικής Δράσης (MHP) μεταξύ 5,5-8,5%.»

Τα αποτελέσματα έχουν ως εξής:

  • Προεδρικές: Ερντογάν 52,59%, Μουχαρέμ Ιντζέ 30,64%, Σελαχατίν Ντεμιρτάς 8,40%, Μεράλ Ακσενέρ 7,29%.
  • Βουλευτικές: AKP 42,56%, CHP 22,64%, HDP 11,70%, İyi Parti 9,96%, MHP 11,10%.

Αυτό που παρατηρείται σε σχέση με τις δημοσκοπήσεις και τα ποσοστά που αναφέραμε, που σε γενικές γραμμές επαληθεύτηκαν στην κάλπη, είναι το γεγονός ότι το Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης (MHP) έλαβε ανέλπιστα μεγάλο ποσοστό, το οποίο αφαιρέθηκε από το Κόμμα της Δημοκρατίας των Λαών (HDP) και από το Καλό Κόμμα της Μεράλ Ακσενέρ.

Το θέμα είναι πώς αφαιρέθηκαν οι ψήφοι.

Ήδη πολιτικοί αναλυτές όπως η Γιουκσέλ Γκεντς, του Κέντρου Πολιτικών Αναλύσεων SAMER, που λειτουργεί με έδρα το Ντιγιάρμπακιρ, δημοσιεύουν στοιχεία τα οποία στην ουσία αποδεικνύουν ότι οι τουρκικές στρατιωτικές και αστυνομικές Αρχές και οι παρακρατικοί και παραστρατιωτικοί μηχανισμοί, που ελέγχονται ασφυκτικά από το MHP και δευτερευόντως από το ΑΚΡ, αλλοίωσαν το εκλογικό αποτέλεσμα πριμοδοτώντας το Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης του Ντεβλέτ Μπαχτσελί. Συγκεκριμένα η Γκεντς αναφέρει ότι το κόμμα των Γκρίζων Λύκων στους 17 νομούς όπου υπάρχει αυτόχθονο κουρδικό στοιχείο, στις εκλογές της 24ης Ιουνίου έλαβε ποσοστό 6,97%, διπλασιάζοντας τα ποσοστά του σε σχέση με προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις.

Επίσης, ένα άλλο θέμα που θα πρέπει να υπογραμμιστεί, είναι το γεγονός ότι το HDP έχασε περίπου 16 βουλευτές είτε από νοθεία που έγινε στοχευμένα, όπως για παράδειγμα στο νομό Αϊδινίου, είτε λόγω του εκλογικού νόμου που ευνοούσε τις συμμαχίες.

Επειδή ειδικά στην Τουρκία στις εκλογές ισχύει το «ουδέν λάθος αναγνωρίζεται μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου», μπορούμε να πούμε ότι παρά τις ενστάσεις που κατατέθηκαν για ανακαταμέτρηση των ψήφων, το αποτέλεσμα δεν είναι δυνατόν να ανατραπεί και ο Ερντογάν ανακηρύσσεται νικητής.

Νικητής επίσης είναι το Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης, με τον τρόπο που προαναφέραμε, και ο Μουχαρέμ Ιντζέ, ο οποίος ήδη έχει αρχίσει να αντιμετωπίζει προβλήματα με την ηγεσία του κόμματός του.

Τελευταίο αφήσαμε το Κόμμα της Δημοκρατίας των Λαών, το οποίο, παρά τη δεδηλωμένη βούληση του κράτους και του παρακράτους πάση θυσία να μην περάσει το όριο του 10% και να μην εκπροσωπηθεί στη Βουλή, έλαβε ποσοστό 11,7% και εξέλεξε 67 βουλευτές, προκαλώντας την εμφανή απογοήτευση του Ερντογάν και την έντονη οργή του βαθέος κράτους, το οποίο εκφράζεται με τη φωνή του υπουργού Εσωτερικών Σουλεϊμάν Σοϊλού. Ο Σοϊλού προχθές Τετάρτη τηλεφώνησε στους δύο συμπροέδρους του HDP και τους απείλησε ανοικτά ότι δεν θα τους αφήσει να ζήσουν όσο το PKK δρα στην περιοχή, ενώ έδωσε εντολή στους νομάρχες εκτός από τα στελέχη του HDP να μην καλούν και τα στελέχη του CHP στις τελετές που γίνονται κατά τις κηδείες στρατιωτών που σκοτώνονται στις μάχες με το PKK.

Ο λόγος είναι ότι το CHP «έβαλε πλάτη» στο HDP για να περάσει το 10% και να εκπροσωπηθεί στη Βουλή.

Τέλος, εκτός από τη μεγάλη επιτυχία του HDP να διατηρήσει και να αυξήσει τις δυνάμεις του, με τους συμπροέδρους του στη φυλακή, με 11 βουλευτές του να έχουν εκπέσει του βουλευτικού αξιώματος, με δεκάδες εκλεγμένους δημάρχους στη φυλακή και εκτός καθηκόντων και με 3.000 κομματικά στελέχη του στη φυλακή, πρέπει να επισημάνουμε ένα εξίσου σημαντικό θέμα: Από το σύνολο των 5.866.309 ψήφων που έλαβε, οι 1.195.602 βγήκαν από τις κάλπες της Κωνσταντινούπολης, που σημαίνει ποσοστό 13,06% και 12 βουλευτές! Δηλαδή πιστοποιήθηκε πλέον ότι η μεγαλύτερη πόλη των Κούρδων είναι η Κωνσταντινούπολη, ενώ πρέπει να σημειωθεί ότι και στη Σμύρνη 334.935 άτομα ψήφισαν το HDP, που σημαίνει 11,84% και δύο βουλευτές, ενώ και οι άλλοι παραλιακοί νομοί, που γειτνιάζουν με το Αιγαίο και τα νησιά μας, έδειξαν ότι έχουν ισχυρές κουρδικές κοινότητες εκατοντάδων χιλιάδων ατόμων.

Αν ήξεραν εκείνοι οι πολιτικοί που έφεραν τον Οτζαλάν στην Ελλάδα και εκείνοι που τον παρέδωσαν στην Τουρκία πόσο κακό έκαναν στην πατρίδα, αποστερώντας από τη χώρα μας έναν στρατηγικό σύμμαχο, θα έπρεπε να εξαφανιστούν από προσώπου γης.

pontos-news.gr

ΟΛΑ ΤΑ ΣΦΑΖΟΥΝ, ΟΛΑ ΤΑ ΜΑΧΑΙΡΩΝΟΥΝ

2

του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

Μετά την «επιτυχή»- κατά τον υπουργό εξωτερικών- επίλυση του Μακεδονικού, ο κ. Κοτζιάς μας «απείλησε» πως θα λύσει και το πρόβλημα των σχέσεων με την Αλβανία πριν πάει σε διακοπές. Εν ονόματι της αρχής ότι η διπλωματία διεξάγεται μυστικά, δεν έχουμε ιδέα τι συζητά με τη γειτονική χώρα, τα προβλήματα με την οποία, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα πρέπει να επιλυθούν.

Το ζήτημα δεν είναι αν θα λυθούν τα προβλήματα αλλά ποια λύση θα δοθεί.

Με την εμπειρία του σκοπιανού μπορούμε αβίαστα να πούμε πως η κυβερνητική σπουδή δίνει λύσεις που περιέχουν τη δυναμική δημιουργίας μελλοντικών προβλημάτων.

Ο πρωθυπουργός δεν πολυκαταλαβαίνει από τέτοιες λεπτομέρειες αλλά δεν ισχύει το ίδιο με τον υπουργό εξωτερικών.  Γιατί, λοιπόν, σπεύδει ο κ. Κοτζιάς;

Από όσα, ήδη, έχει πει ο υπουργός εξωτερικών, το πειστικότερο επιχείρημά του είναι η επιρροή της Τουρκίας στην περιοχή.

Πράγματι, η Τουρκία έχει αναδυθεί ως μια υπολογίσιμη δύναμη στην Ανατολική Μεσόγειο η οποία επιδιώκει να διαδραματίσει ρόλο και στα βαλκάνια και στην Κεντρική Ασία. Αλλά, η επιρροή της δεν αναστέλλεται με τον τρόπο που επιχειρεί ο κ. Κοτζιάς.

Η παρουσία και επιρροή της Τουρκίας στα Βαλκάνια- που μας ενδιαφέρουν εν προκειμένω- είναι ένα πολύπλοκο ζήτημα που δεν αντιμετωπίζεται ούτε γραμμικά ούτε επιφανειακά.

Οι τουρκικές εκλογές έκαναν σαφέστερο το πρόβλημα και ευκόλως αναγνώσιμο.  Ο κ. Ερντογάν και η τουρκική ελίτ που τον περιβάλει, έχουν επεξεργαστεί το σχέδιό τους και έχουν κάνει σαφές το τι επιθυμούν. Είναι πρόβλημα των χωρών που επηρεάζονται και απειλούνται από τον τουρκικό αναθεωρητισμό που λαμβάνει, πλέον, επιθετικά χαρακτηριστικά, το γεγονός ότι με διάφορα προσχήματα επιχειρούν  να παραβλέψουν την άμεση απειλή. Η Τουρκία έχει δηλώσει, κατηγορηματικά, ότι θέλει να γίνει δύναμη στην περιοχή και μέχρι το 2023, οπότε θα εορτάσει τα 100 χρόνια δημιουργίας του σύγχρονου κράτους της, να θεωρείται μια από τις 10 ισχυρότερες δυνάμεις του πλανήτη.

Το ερώτημα είναι αν θα τα καταφέρει και η απάντηση, όπως όλα δείχνουν, ότι δεν αποκλείεται.

Η Τουρκία διαθέτει την κρίσιμη πληθυσμιακή μάζα που χρειάζεται, μια οραματική και αποφασισμένη ηγεσία, έχει δημιουργήσει τις απαραίτητες υποδομές και συνεχίζει να τις επεκτείνει και, παρά τις εσωτερικές αντιθέσεις της διαθέτει μια κοινωνία με την ιδεολογική συνοχή που απαιτείται (εννοώ τον επιθετικό τουρκικό εθνικισμό) για να επιδιώξει αυτά που ο επανεκλεγείς πρόεδρός της Ταγίπ Ερντογάν έχει διακηρύξει επανειλημμένως.

Η Ελλάδα ούτε σοβαρή κρατική δομή και οργάνωση διαθέτει, έχει μια ηγεσία με επικίνδυνα παιδικά- και ιδεοληπτικά- χαρακτηριστικά και μια κοινωνία που δεν έχει καταφέρει να συνθέσει την ευημερία που επιδιώκει κάθε λαός με τη συνοχή που απαιτείται για να διατηρηθούν όσα κατέκτησε με πολύ κόπο και αίμα.

Ένας οριζόντιος διχασμός διατρέχει τα πολιτικά κόμματα και την κοινωνία η οποία δεν μπορεί να συζητήσει με όρους δημοκρατίας, δημοσίως, την είσοδό της σε μια πολύπλοκη εποχή με νέα χαρακτηριστικά και πολλές διαφοροποιήσεις. Δεν στέκομαι στο αν είναι καλή η κακή η είσοδος σ αυτήν τη νέα εποχή αλλά επισημαίνω τους κινδύνους. Υπάρχει η χρυσή τομή μεταξύ της εισόδου στη νέα περίοδο που διαμορφώνει η ανθρωπότητα και την διατήρηση της συνοχής μας ως κοινωνίας και ως πολιτειακής υπόστασης ή έχουμε να κάνουμε με μια αξεπέραστη σύγκρουση;

Οι προβληματισμοί μας στα εθνικά θέματα και στα κεφάλαια που ανοίγονται με επιπολαιότητα  από την κυβέρνηση έχουν να κάνουν με την αναζήτηση αυτής της χρυσής τομής.

Τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο δύσκολα διότι ενώ η Ελλάδα, παρόλες τις αντιξοότητες, μετείχε όλα αυτά τα χρόνια, μετά τον Β! Π.Π., στη δυτική σφαίρα επιρροής, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, οι γειτονικές βαλκανικές χώρες πάγωσαν αναγκαστικά τις διαδικασίες διαμόρφωσής τους και αναζητούν, ακόμη, την ταυτότητά τους με έναν επιθετικό, αρκετές φορές, εθνικισμό στον οποίο η ελληνική πολιτεία αλλά, κυρίως, η ελληνική κοινωνία για λόγους αυτοσυντήρησης επιχειρούν να απαντήσουν. Η απάντηση δεν είναι, τις περισσότερες φορές, αποτελεσματική. Η περίπτωση του ονόματος των Σκοπίων ή των Τσάμηδων είναι δύο, μόνο, τέτοιες εκδηλώσεις. Και στις δύο, η ανάδειξη του αιτήματος από τις γειτονικές χώρες συνοδεύεται από αλυτρωτισμούς ή δηλώσεις αλλαγής συνόρων. Η ελληνική αντίδραση εκδηλώνεται με άγχος και σπουδή.

Στην ανάδειξη των εθνικιστικών αιτημάτων των γειτόνων η ελληνική πολιτεία αδυνατεί να προβάλει μια διαχείριση που να ικανοποιεί και τα σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα και να εμπνέει ένα αίσθημα ασφάλειας στην ελληνική κοινωνία.

Το πρόβλημα, δηλαδή, βρίσκεται στον τρόπο που το χειρίζεται το ελληνικό κράτος και το ελληνικό πολιτικό σύστημα.

Μια μακροχρόνια εσωστρέφεια, αλλά, κυρίως, μια διάλυση λόγω κοτσαμπασικών αντιλήψεων της κρατικής δομής και αποτελεσματικότητας της χώρας, φαινόμενα που συνοδεύτηκαν από απληστία και διαφθορά, έχουν οδηγήσει σε παντελή ανυποληψία την Ελλάδα. Συνέπεια αυτών των φαινομένων είναι η αναποτελεσματικότητα στην παραγωγή πολιτικής και στην άσκησή της.

Διότι για να παράγεις και να αναπαράγεις πολιτική χρειάζεσαι κάτι περισσότερο από τον κομματικό συρφετό που κατακλύζει, κάθε φορά, την διοίκηση και τις κρίσιμες δημόσιες θέσεις.

Χρειάζεται, επίσης, ένας δημόσιος διάλογος ο οποίος θα διαμορφώσει κοινωνική συνείδηση που θα επιλέγει τους ικανότερους διαχειριστές.

Έναν τέτοιο διάλογο δεν τον επιθυμεί το πολιτικό σύστημα, δεν τον θέλει πρωτίστως η σημερινή κυβέρνηση με τον πρωθυπουργό και τις δυνατότητες που διαθέτει και δεν τον ανοίγει, ούτε διανοείται κάτι τέτοιο, η δημόσια ραδιοτηλεόραση η οποία έχει μετατραπεί  σε κομματικό παραμάγαζο που θυμίζει εποχές ΥΕΝΕΔ.

Το πρόβλημα, όμως, δεν εστιάζεται στους βαλκάνιους γείτονές μας, των οποίων οι αλυτρωτισμοί είναι διαχειρίσιμοι και θα γίνουν, ακόμη ,περισσότερο  με την ένταξή τους στις ευρωπαϊκές δομές.

Το πρόβλημα είναι η απειλητική και δεσποτική Τουρκία η οποία αναμένεται να γίνει ακόμη πιο επιθετική μετά τις εκλογές.

Ο συνδυασμός και η συμμαχία του Ερντογάν με τον Ντεβλέτ Μπαχτσελί του κόμματος των Γκρίζων Λύκων, είναι μια πολύ επικίνδυνη σύνθεση για όλους τους λαούς της περιοχής. Το ιδεολογικό στίγμα αυτής της εκλογικής σύγκλισης είναι ισλαμο-κεμαλο-φασιστικό. Περιλαμβάνει επιθετικά χαρακτηριστικά που ξεπερνούν τα όρια της ρητορείας.

Έχουν διακηρύξει τις επεκτατικές τους βλέψεις σε όλα τα σημεία του ορίζοντα, της Ελλάδος και της Κύπρου συμπεριλαμβανομένων. Και έχουν διαμορφώσει τις στρατιωτικές δυνατότητες για να επιδιώξουν το εφιαλτικό τους σενάριο. Η επιθετικότητα τρέφει το τουρκικό πολιτικό σύστημα και σημαντικά τμήματα της τουρκικής κοινωνίας τα οποία αναπαράγονται ιδεολογικά με το ισχυρό κράτος, τη θρησκεία και το οθωμανικό μεγαλείο.

Το χειρότερο είναι ότι οι μεγάλες δυνάμεις αναγνωρίζουν την Τουρκία ως σημαντική παρουσία στην περιοχή και την αντιμετωπίζουν με ανησυχία, σκεπτικισμό αλλά και φόβο.

Μια τέτοια απειλή στην και μια τέτοια ισορροπία είναι επικίνδυνα για την Ελλάδα και τις άλλες χώρες.

Ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης του τουρκικού δεσποτικού, ισλαμοφασισμού είναι η ανάπτυξη και των τριών ειδών ισχύος: της σκληρής για αποτροπή, της ήπιας, κυρίως με τη διαμόρφωση συμμαχιών, και της έξυπνης.

Είναι οι Έλληνες ικανοποιημένοι από τον τρόπο που προετοιμάζεται η χώρα;

 

 

Σιγά μην κλάψω, σιγά μη φοβηθώ…

1
 Του ΚΩΣΤΑ Δ. ΜΠΛΙΑΤΚΑ
Βγήκαν οι βαθμοί. Κάποτε ο ”επιτυχών” και η ”επιτυχούσα”, ο ”αποτυχών” και η ”αποτυχούσα” ήταν ένα πικρό λαϊκό ανάγνωσμα. Ούτως η άλλως η κατινιάρικη μορφωσιολατρεία άλλων εποχών στοίχειωνε την Ελλάδα. Τότε που το πτυχίο το έπαιρνες για τον ..γείτονα ή το έκανες ”ρολό” όπως τραγουδούσε ευφυώς ο μακαρίτης ο Λουκιανός Κηλαηδόνης.
Μην έχουμε όμως καμιά παρεξήγηση: Τα συγχαρητήρια παραμένουν. Γι’ όσες και όσους πέτυχαν σε σχολές που ανοίγουν ορίζοντες , Σίγουρα έκαναν μιαν όμορφη και ελπιδοφόρα εκκίνηση. Μέχρι εκεί όμως. Αυτές και αυτοί δεν πέτυχαν δεν έχασαν τίποτα. Ζ
ούμε πια στην εποχή της δια βίου μάθησης , της διαρκούς κινητικότητας σπουδών και εκπαιδευτικού -,επαγγελματικού μέλλοντος. Ακολουθούν μεταπτυχιακά, διδακτορικά , ειδικεύσεις, σεμινάρια και πάει λέγοντας και …σπουδάζοντας! Ψυχραιμία παιδιά, λοιπόν και κανείς πια δεν ”κλαίει” για μια ”χαμένη χρονιά” . Αργοπορίες σε μεταπτυχιακές περιπέτειες έρχονται ούτως ή άλλως, όπως και αλλαγές κατεύθυνσης και νέα πτυχία.
Είναι πολύ ωραία αυτή η διαπίστωση ότι σιγά – σιγά απομακρύνεται η ρετσινιά του ”αποτυχημένου” από μια εξεταστική διαδικασία που είναι , εξάλλου, από κακή έως άθλια και ταλαιπωρεί παιδιά και γονείς. . Το σύστημα πρέπει να αλλάξει όπως και η εμπορευματοποίηση της ”παπαγαλικής γνώσης” και όλα τα άλλα θα τα βρει η νέα γενιά.
Σήμερα -αύριο έξω από την Ελλάδα λόγω των εγκληματικών κυβερνητικών επιλογών που διώχνουν τα καλύτερα μυαλά και αύριο ελπίζω στην όμορφη πατρίδα μας.

H νέα απειλή για το Μακεδονικό έχει το άρωμα της Τουρκίας: Κάνουν “λόμπι” στην Ουάσιγκτον

0

Γράφει ο Νικόλας Κατσίμπρας

File Photo: Riot policemen try to disperse demonstrators during minor clashes that broke after a protest against an agreement between Greece and Former Yugoslav Republic of Macedonia over the name of the neighboring country, in Thessaloniki, northern Greece, 25 June 2018. EPA, STR

JUNE 29, 2018

Εάν αποσυνθέσεις την Ουάσινγκτον, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν ένα think tank, ένα λόμπι και ένα ξενοδοχείο. Η διασταύρωση των οδών Κ Street και της 15ης οδού, περιέχει πλέον και τα τρία αυτά βασικά συστατικά, αφού δίπλα από το πανίσχυρο Ατλαντικό Συμβούλιο και απέναντι από το Architect Hotel, προστέθηκε εδώ και λίγες ημέρες το νεώτερο μέλος του Σκοπιανού λόμπι, το “Macedonia PAC” (MACPAC). Το MACPAC δεν είναι στεγασμένο σε κάποιο πολυτελές γραφείο, αλλά βρίσκεται κρυμμένο σε ένα από τα εκατοντάδες μικρά κουτάκια στον τοίχο υποκαταστήματος γνωστής εταιρείας ταχυμεταφοράς. Είναι κοινή πρακτική για πολλές νέες μικρές επιχειρήσεις, αλλά και για σκιώδεις οργανισμούς όπως το MACPAC, να χρησιμοποιούν ταχυδρομικές θυρίδες ως διεύθυνση επικοινωνίας.

Αυτό που είναι όμως αξιοσημείωτο με το MACPAC δεν είναι η διεύθυνσή του, αλλά το πρόσωπο που το ίδρυσε – μια κυρία ονόματι Louette Ragusa. Η κα Ragusa δεν φαινόταν μέχρι πρότινος να έχει καμία επαφή με το Σκοπιανό λόμπι, αλλά με το Τουρκικό. Είναι διευθύντρια της Τουρκικής Συμμαχίας της Αμερικής (ΤΣΑ) και το γραφείο της βρίσκεται μόλις 5 λεπτά από την ταχυδρομική θυρίδα που νοικιάζει για την αλληλογραφία του MACPAC.

Το MACPAC δεν είναι λοιπόν κάποια τυπική αλλά αμελητέα προσπάθεια του γραφικού, όμως πολύ ενεργού Σκοπιανού λόμπι, αλλά είναι μία πρωτοβουλία του ισχυρού Τουρκικού λόμπι. Το ΤΣΑ είναι υποτίθεται ένας ανεξάρτητος μη κερδοσκοπικός οργανισμός της Τουρκοαμερικανικής ομογένειας, με εισοδήματα σχεδόν ένα εκατομμύριο δολάρια τον χρόνο και περιουσιακά στοιχεία πάνω από οκτώ. Έχει επαγγελματικό προσωπικό πλήρους απασχόλησης, καθώς και ενεργούς εθελοντές που δωρίζουν εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια το χρόνο.

Οι αντίστοιχοι οργανισμοί της δική μας ομογένειας δεν πλησιάζουν καν το επίπεδο οργάνωσης, χρηματοδότησης αλλά και στρατηγικής του ΤΣΑ – με μοναδική λαμπρή εξαίρεση το Hellenic American Leadership Council, το οποίο είναι όαση στην ομογενειακή έρημο. Είναι άγνωστο αν το ΤΣΑ δημιούργησε το MACPAC από μόνο του για να προωθήσει την ατζέντα των Σκοπίων, ή αν έγινε σε συνεννόηση με την μαμά Τουρκία ή το Σκοπιανό λόμπι. Εικάζω ότι σχεδόν σίγουρα έχει υπάρξει συντονισμός, αλλά το ουσιαστικό μήνυμα της συγκεκριμένης κίνησης είναι ότι οι Τουρκοαμερικανοί ξέρουν την τεράστια σημασία των παρασκηνιακών τακτικών στο Αμερικανικό πολιτικό σύστημα. Δυστυχώς, δεν ισχύει το ίδιο για εμάς, καθώς πολλοί από τους ομογενειακούς – όπως και τους πολιτικούς – ηγέτες μας έχουν εμμονή μόνο με το χειροκρότημα και έλλειψη ουσιαστικής γνώσης για το καθήκον που επέλεξαν να αναλάβουν. Τα Political Actions Committees (PACs), όπως το MACPAC, είναι οργανισμοί με βασικό σκοπό την ανεύρεση χρηματοδότησης για την υποστήριξη μελών του Κογκρέσου και τελικά την προώθηση θεμάτων που αφορούν συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και συμφέροντα.

Στις ΗΠΑ, σε αντίθεση με την Ελλάδα, υπάρχει σημαντική διαφάνεια στην χρηματοδότηση των κομμάτων και των πολιτικών. Σύμφωνα με την ομοσπονδιακή βάση δεδομένων, η ΤΣΑ έχει δημιουργήσει διάφορα PACs ανά τη χώρα για την προώθηση της Τουρκικής ατζέντας και την υπονόμευση των εθνικών μας θεμάτων, όπως το Κυπριακό και τη γενοκτονία των Ποντίων και των Αρμενίων. Το μεγαλύτερο από τα PACs του ΤΣΑ έχει ξοδέψει σχεδόν δύο εκατομμύρια δολάρια την τελευταία δεκαετία δουλεύοντας στενά με πάνω απο 140 μέλη της βουλής των αντιπροσώπων τα οποία συγκροτούν την Τουρκική συμμαχία του Κογκρέσου – μίας από τις πολλές άτυπες ομάδες μελών του Κογκρέσου που συντονίζονται για την προώθηση διαφόρων θεμάτων. H Ελληνική συμμαχία έχει περίπου τον ίδιο αριθμό μελών, μερικά από τα οποία παίρνουν χρηματοδότηση και από την Τουρκική κοινότητα, αλλά δεν έχει την δυναμική που της αξίζει.

Οι περισσότερες ομογενειακές οργανώσεις δεν έχουν μπορέσει να αρθούν στο ύψος των περιστάσεων και αναλώνονται σε πρωτοβουλίες με μηδενικό αντίκτυπο στην Ουάσινγκτον. Έτσι, το τεράστιο πολιτικό και οικονομικό κεφάλαιο της ομογένειας παραμένει αναξιοποίητο, χαμένο στην σκιά της αυτοπροβολής. Το πρόβλημα είναι ότι αν οι εθελοντικές ομογενειακές οργανώσεις θελήσουν ποτέ σοβαρά να δημιουργήσουν ένα αντίστοιχο PAC ή να υποστηρίξουν τον μοναδικό επαγγελματικό grassroots οργανισμό της ομογένειας, το Hellenic American Leadership Council, τότε αυτό θα σήμαινε να βάλουν το χέρι στην τσέπη χωρίς να ακούσουν το χειροκρότημα.

Αυτό όμως δεν έχει αίγλη, καθώς η πραγματική δουλειά είναι επίπονη, μεθοδική, και έχει προσωπικό κόστος, με μοναδική ικανοποίηση ότι υπηρετείς κάτι μεγαλύτερο από εσένα. Πολλές φορές, η πραγματική δουλειά είναι σιωπηλή, μακριά από κάμερες και φώτα, χωρίς φέισμπουκ και τουίτερ, κρυμμένη στα πιο απίθανα σημεία – ακόμα και σε ταχυδρομικές θυρίδες. Δυστυχώς όμως, αυτές οι θυρίδες φαντάζουν πολύ μικρες και σκοτεινές για τους μεγάλους ηγέτες μας. * Ο κ. Νικόλας Κατσίμπρας διδάσκει στα προγράμματα επίλυσης συγκρούσεων του πανεπιστημίου Columbia της Νέας Υόρκης και του City University of NY, είναι σύμβουλος στρατηγικού σχεδιασμού και ανάλυσης συγκρούσεων και πρώην αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού. twitter: @nkatsimpras

Πηγή: H νέα απειλή για το Μακεδονικό έχει το άρωμα της Τουρκίας: Κάνουν “λόμπι” στην Ουάσιγκτον https://hellasjournal.com/2018/06/h-nea-apeili-gia-to-makedoniko-echei-to-aroma-tis-toyrkias-kanoyn-quot-lompi-quot-stin-oyasigkton/

Turkey’s election should be a warning for Western democracy

0

Adnan R. Khan in Istanbul: Erdogan’s brand of populism still wins, and it’s an example of what happens in a country that has no political centre

by 

Erdogan’s supporters celebrate outside the AK party headquarters on June 24, 2018 in Istanbul, Turkey. (Photo by Jeff J Mitchell/Getty Images)

Sunday was supposed to be a historic moment in Turkey. For the first time in its democratic history, Turkey held presidential and parliamentary elections concurrently; for the first time, political parties were allowed to run as alliances; for the first time in 16 years, President Recep Tayyip Erdogan faced a serious challenger in Muharrem Ince, a newcomer to the national stage; and for the first time, the results of the vote could put the final touches on Turkey’s transformation from a parliamentary democracy to a highly centralized presidency.

With so much on the line, it was no wonder Turks came out to vote in record numbers—more than 50 million, accounting for more than 86 per cent of eligible voters. Not too shabby for a nation whose democracy is supposed to be hanging by a thread.

The results, however, were less impressive, at least from the opposition’s perspective. Erdogan, whose authoritarian tendencies have irked the international community and put the fear in Turkey’s secular minority, took the presidency again with 52.6 per cent of the vote. Ince, who energized the opposition with his calls for national unity, lagged far behind at 30.6 per cent.

Meanwhile, in the parliamentary elections, Erdogan’s conservative AK Party, which has ruled the country since 2002, took 42.6 per cent of the vote while its alliance partner, the ultra-nationalist MHP, took 11.7 per cent, helping secure an alliance majority.

But not all was as Erdogan would have wished. The AK Party did not secure the absolute majority he desperately wanted. He will get his presidential system, and amass more power than any elected leader in Turkish history, with dubious checks and balances to keep him in line, but now the limits set out in Turkey’s new constitution will loom large. And the MHP suddenly finds itself in the position of spoiler to Erdogan’s agenda.

Add to this Turkey’s tanking economy, which is heavily dependent on international trade and financing, and the wiggle room Erdogan has to act authoritatively narrows significantly.

READ MORE: As Donald Trump undermines NATO, what can Canada do?

So, Erdogan is about to launch Turkey, a NATO ally, into a new authoritarian era—but let’s call it authoritarianism lite, for now. It remains to be seen how he will use his new powers and how his MHP allies in parliament, not to mention foreign investors, will react. If they decide Erdogan is going too far, they could scuttle his agenda and crash the economy.

The bigger issue is how Erdogan managed to pull off a majority win, raking in a clear majority in the first round of the presidential election when most pundits assumed he would need a runoff.

As much as his opponents try to deny it, Erdogan is still a popular figure, and Turkey’s religious-minded majority is still voting for him in large numbers, despite economic mismanagement and allegations of corruption. In part, the numbers belie the state of Turkey’s democratic process. During the campaign period, Erdogan and the AK Party dominated Turkey’s media landscape, receiving at least 10 times more coverage than their closest competitors, in large part because virtually all of Turkey’s newspapers and television networks are owned by Erdogan supporters. Opposition campaign workers were attacked and, in at least one case, arrested; and, under the state of emergency still in place in Turkey after a coup attempt in 2016, all non-state-sanctioned rallies were banned.

European election monitors accused the government of tilting the outcome of the elections in its favour. Still, Erdogan’s margin of victory—22 per cent more than Ince—suggests a deep-rooted loyalty among his supporters. His brand of populist politics is working, and it has been for a decade and a half.

There’s a reason for this, and it’s a reason all western democracies, particularly those reeling from their own populist insurgencies, should take as a warning: Since the founding of the modern Turkish republic in 1923, conflicting ideologies have dominated its national politics. Turkey’s political spectrum has never developed a centre, a space where everyone can agree on the basic principles that will guide society. Without that consensus on core values, a society risks rupture.

History has made Turkey especially prone to this kind of ideological polarization. Since its founding, two mutually exclusive ideologies have dominated its society. One of them surrounds Mustafa Kemal Ataturk, the founder of modern Turkey who, according to its adherents, freed the nation from the medieval obscurity of the Ottoman empire and transformed it into a forward-looking, secular and western-oriented democracy. The second is the ideology of Erdogan who, according to his followers, will re-establish the supremacy of Islam and fulfill the manifest destiny of the Turkic people.

For the first eight decades of modern Turkey, Kemalism ruled supreme. It’s brand of secularism was extreme, closer to French laicism than what Canadians understand as the secular ideal. Kemalists secured their dominance through a highly centralized elite that used coercion and force to maintain its grip on power. An educated, and western-oriented bureaucracy controlled the military, the judiciary, the police forces and the media.

The first time a Turkish leader, Adnan Menderes, a religious-minded centrist, tried to change the system, he was accused of conspiring against the Turkish nation and hanged. That was after Turkey’s first military coup in 1960. Two more followed, each carried out to prevent religious expression from normalizing in the public domain.

Over the last 16 years, under Erdogan’s rule, Turkey’s conservatives have taken their revenge. They have ostensibly done to the secularists what was done to them. Their response is, in some ways, understandable considering the pressures they faced under secular rule. When the pendulum shifted in their favour, it shifted hard to the other extreme.

Herein lies the lesson: In the absence of a dampening effect at the centre, it’s difficult to stop the ideological pendulum in politics when it starts swinging. As one extreme gains momentum, the other builds up potential energy, a phenomenon we’re witnessing in real time in the U.S. where conservatives and nationalists have rallied around Trump’s message of strength and national honour while liberals have retreated into identity politics. The centre is emptying.

We’re seeing similar trends developing in Europe. In Canada, a more subtle version of the same process began with Stephen Harper, whose rhetoric, looking back, sounded in some respects like Trump’s. The reaction to Harper produced a liberal backlash that ushered in Justin Trudeau, the neophyte poster boy for the kind of liberal populism that feeds the ire of conservatives. And then came Doug Ford.

But if Turkey is a warning sign, in some ways it also offers a glimmer of hope that even populism supercharged by decades of ideology can come to an end. Erdogan may have proven he’s still the top dog in Turkish politics but these elections also introduced a new contender. Ince, a 54-year-old former physics teacher, proved a centre does still exist in Turkey. Like Menderes before him, he embraced Turkey’s Islamic heritage and introduced a more constructive form of nationalism, built on accomplishment rather than birthright.

Ince electrified Turkey’s opposition supporters, particularly youth who are increasingly growing tired of Erdogan. The 30.6 per cent he managed in the presidential election may have lagged far behind Erdogan, but it was 8 per cent more than the party he represents, the CHP, managed in the parliamentary ballot. And after the results were confirmed, he gracefully conceded defeat, unlike his predecessors.

Ince is emerging as the best hope for Turkey’s future and the first leader to truly thrive at the political centre, but his position is not secure. The current CHP leader, 69-year old Kemal Kilicdaroglu, who has tried and failed to shift the CHP from hardline Kemalism, appears determined to stay on and keep his nation’s ideological pendulum swinging. If he succeeds, he will turn a historic moment into a historic flop.

https://www.macleans.ca/politics/worldpolitics/turkeys-election-and-a-warning-for-western-democracy/

Οι γεωστρατηγικές συνέπειες της εκλογικής νίκης Ερντογάν

0

Παναγιώτης Ήφαιστος
Οι γεωστρατηγικές συνέπειες της νίκης Ερντογάν και η ελληνική ασημαντότητα, Παναγιώτης Ήφαιστος

Η επανεκλογή του Ερντογάν είναι μια μεγάλη νίκη που τον καθιστά πολιτικά κυρίαρχο, ενθαρρύνει το νέο-ισλαμικό προσανατολισμό του και αυξάνει τα ερείσματα των νέο-οθωμανικών του σχεδίων και οραμάτων. Το μεγάλο ερώτημα είναι το πώς επηρεάζονται πλέον τα στρατηγικά σχέδια του Ερντογάν και το ποιες θα είναι οι συνέπειες για την Τουρκία και την περιφέρεια στην οποία ανήκει.

Λογικό είναι το αποτέλεσμα να πυροδοτεί έκφραση γνωμών κάθε είδους ή και πολιτικών υποβολών για το τι σημαίνει για την μια ή την άλλη χώρα συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Ιδιαίτερα όταν μιλάμε για τις στρατηγικές αποφάσεις πλανητικών και περιφερειακών δυνάμεων οι προβλέψεις δεν είναι εφικτές και όταν γίνονται είναι πολύ υψηλού ρίσκου. Επί του προκειμένου, τα μεταβλητά κριτήρια και παράγοντες που θα επηρεάσουν την τουρκική πολιτική είναι πολλοί και μεγάλης κύμανσης.

Επιπρόσθετα, όταν αναλύονται εν θερμώ εξελίξεις, οι εκτιμήσεις απαιτείται: Πρώτον, να εδράζονται πάνω στα αξιώματα του κρατοκεντρικού διεθνούς συστήματος. Δεύτερον, να αναζητούν τους βαθύτερους διαμορφωτικούς παράγοντες των στρατηγικών προσανατολισμών. Τρίτον, να φωτίζουν όσες περισσότερες προϋποθέσεις μπορούν εντός αυτών των προσανατολισμών.

Σκοπός μπορεί να είναι μόνο μια καλύτερη γνώση για το πώς θα επηρεάζονται οι αποφάσεις ανάλογα και αντίστοιχα με τις εξελίξεις ,όπως αυτές θα επέρχονται. Δεν προφητεύουμε λοιπόν παρά μόνο αναζητούμε προσανατολισμούς, υπό διαμόρφωση προϋποθέσεις και εκτιμήσεις για ορθολογιστικές αποφάσεις των εμπλεκομένων. Στην στρατηγική ανάλυση, ορθολογισμός σημαίνει ότι ένα κράτος δεν υιοθετεί μια απόφαση αν εκτιμά ότι θα του προκαλέσει μεγαλύτερο κόστος από ότι όφελος, και αντίστροφα. Εξ ου και θέσφατο της αποτρεπτικής στρατηγικής είναι η καλλιέργεια του ορθολογισμού του απειλητικού αντιπάλου πάνω στην πλάστιγγα κόστους-οφέλους.

Στρατηγικό βάθος

Ένας σταθεροποιημένος προσανατολισμός του Ερντογάν, πάντως, είναι ο νέο-οθωμανισμός / νέο-ισλαμισμός. Καλλιεργήθηκε μέσα από τα βιβλία του μέντορα του Τούρκου Προέδρου Αχμέτ Νταβούτογλου, ο οποίος στην συνέχεια υπήρξε υπουργός Εξωτερικών και πρωθυπουργός. Είναι το «Το Στρατηγικό βάθος. Η διεθνής θέση της Τουρκίας» και το «Εναλλακτικές κοσμοθεωρίες, η επίδραση της ισλαμικής και δυτικής κοσμοθεωρίας στην πολιτική θεωρία». Το τελευταίο είναι ίσως και το πιο σημαντικό έργο του Νταβούτογλου. Εάν είναι ανάγκη να εκφράσουμε μια εκτίμηση για τον Ερντογάν θα λέγαμε το εξής.

  • Μέσα στο σπουδαίο, κατά τα άλλα, έργο του Νταβούτογλου «Εναλλακτικές κοσμοθεωρίες» (σπουδαίο για όσους θέλουν μια σύντομη, κατανοητή και περιεκτική περιγραφή της ισλαμικής πίστης και την σχέση της με την πολιτική), βρίσκεται η κοσμοθεωρία του Ερντογάν. Πολλές διακηρύξεις του και πολλές αποφάσεις του καταμαρτυρούν ότι εκεί βρίσκεται η πνευματική πηγή του Ερντογάν, τα μεταφυσικά του πιστεύω, η σύνδεση πίστης και πολιτικής και η σύνδεση πίστης και διεθνούς πολιτικής.
  • Το «Στρατηγικό βάθος» περιγράφει την προβληματική τροχιά πάνω στην οποία κινήθηκαν οι νέο-Οθωμανοί ηγέτες. Εξ αυτών από άποψη ηγετικού προφίλ ο Ταγίπ Ερντογάν είναι αναμφίβολα χαρισματικός. Το «Στρατηγικό βάθος» περιγράφει βασικά το πώς το κεμαλικό κράτος –αφού νικηθεί ο Κεμαλισμός– η Τουρκία θα εξελιχθεί σε ηγεμονικό πλανητικό ισλαμικό κράτος. Δεν υπάρχει βασικά δήλωση του Ερντογάν, στην οποία να μην υποβόσκει αυτός ο (γι’ αυτόν) υπέρτερος και έσχατος σκοπός. Οι πολιτικές του απέναντι στο Ισραήλ και όχι μόνο, εξάλλου, το υποδηλώνουν.

Το πάντρεμα ισλαμισμού και κράτους, βέβαια, δεν ήταν εύκολο και αυτό θα συνεχίσει να είναι το κυριότερο πρόβλημα της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής το Ερντογάν. Ήδη, σε πολύ μεγάλο βαθμό, τόσο τα εσωτερικά προβλήματα όσο και τα «μηδενικά προβλήματα με τους γείτονες», έγιναν μύρια και συνεχώς αυξάνονται. Ας μην ξεχνάμε, επιπλέον, ότι 48% δεν ψήφισαν τον Ερντογάν, κάτι που σημαίνει, βασικά, ότι δεν υιοθετούν την νέο-ισλαμική τροχιά.

Soft power

Ο σκοπός να γίνει η Τουρκία ο πλανητικός ηγεμόνας των μουσουλμάνων ήταν και συνεχίζει να είναι δύσκολος, ή καλύτερα ανέφικτος. Να προσπαθήσει να γίνει η Τουρκία πανίσχυρο κράτος και στην συνέχεια πλανητική δύναμη είναι κατανοητό. Αυτό κάνοντας, όμως, δεν θα οφείλεται στην κυριαρχία των νέο-ισλαμιστών στην Άγκυρα, αλλά στους δείκτες ισχύος που θα κατόρθωνε να αποκτήσει. Ως soft power πάντως τις δύο τελευταίες δεκαετίες ο ισλαμισμός ήταν κύριο στρατηγικό εργαλείο και έτσι θα συνεχίσει να είναι όπως και να εξελιχθούν τα πράγματα.

Για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η νέο-οθωμανική πολιτική ευθύνεται η υποτίμηση, αφενός των κρατοκεντρικών λογικών, αφετέρου της ετερογένειας και ανομοιογένειας των κρατών στα οποία υπερισχύει το Ισλάμ. Ο κρατοκεντρισμός σημαίνει ότι το κύριο νόμισμα της στρατηγικής ενός κράτους είναι η ισχύς και ότι υπερεπέκταση για εκπλήρωση σκοπών πέραν της πραγματικής ισχύος οδηγεί σε αρνητικές αποδόσεις.

Και τα δύο αυτά ζητήματα θα πρέπει λογικά να αναμένεται ότι ο Ερντογάν, πιο έμπειρος πλέον, θα είναι πιο προσεκτικός και ότι θα κινηθεί πιο όρθολογιστικά. Όχι πιο «φρόνιμα και αγαθά», όπως ήδη πολλοί λένε –και μάλιστα απέναντι στην Ελλάδα– αλλά τονίζουμε, πιο προσεκτικά. Γνώμονας ενός ηγέτη όπως ο Ερντογάν είναι η εκπλήρωση των δεδηλωμένων ηγεμονικών και αναθεωρητικών σκοπών, για τους οποίους δεν μασάει τα λόγια του.

Συνέχεια στο slpress.gr

 

«Όποια και αν είναι η σημασία των Βαυαρικών εκλογών, μπορεί το μέλλον της Ευρώπης να αποφασιστεί στο Μόναχο;»

2

Του Αλκη Καλλιαντζίδη  Οικονομολόγου  [email protected]  www.kalkis.eu

Πριν δυο μέρες στις Ανιχνεύσεις, στις 26-06-2018, ασχολήθηκα με το μείζον θέμα του προσφυγικού, ως πιθανού παράγοντα αποσάθρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, http://www.anixneuseis.gr/?p=192097, μολονότι τα επίσημα στοιχεία λένε ότι μειώθηκαν κατά 80% οι προσφυγικές ροές προς την Ευρώπη, αφού φυλάσσονται καλύτερα τα εξωτερικά σύνορά της και προβλέπεται να φυλαχτούν καλύτερα με την ενίσχυση της Frontex.

Όσο όμως κι αν είναι πολύ δύσκολο το προσφυγικό ζήτημα, κάποιοι λένε ότι «ουδέν πρόβλημα είναι άλυτο». Αρκεί να υπάρξει καλοπροαίρετη πολιτική βούληση για κοινή αντιμετώπιση του προβλήματος.

Αν σήμερα το προσφυγικό αγγίζει τα όρια της κοινοτικής καταστροφής, είναι ίσως γιατί ένα τμήμα της γερμανικής δεξιάς (της Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης Βαυαρίας CSU) αλληθωρίζει περισσότερο προς τις «μη φιλελεύθερες δημοκρατίες» (démocraties illibérales) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το στοίχημα είναι αν η καγκελάριος της Γερμανίας θα ενσαρκώσει ή όχι μιαν άλλη Ευρώπη ή αν θα υποκύψει στις απειλές του Horst Seehofer, ομοσπονδιακού υπουργού εσωτερικών και προέδρου της CSU.

Κατά την ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Monde της 27ης Ιουνίου 2018, η Angela Merkel, από χαρακτήρα, αφήνει πρόθυμα σε άλλους τις δηκτικές λέξεις και τις βαριές εκφράσεις. Αυτό συνέβη και στη γαλλο-γερμανική σύνοδο κορυφής του Meseberg, κοντά στο Βερολίνο, στις 19 Ιουνίου. Εκείνη την ημέρα, σύμφωνα με μια κατανομή ρόλων που αρχίζει να γίνεται συνήθης, δεν ήταν αυτή αλλά ο Μακρόν που βρήκε τα λόγια για να «τα ακούσει η πεθερά CSU» : «Αυτή η σύνοδος έρχεται σε μια στιγμή αλήθειας για την Ευρώπη, είπε ο πρόεδρος της Γαλλίας. Σήμερα, πρόκειται για μια πραγματική κοινωνική επιλογή που συζητείται. Μια επιλογή  πολιτισμού μεταξύ εκείνων που λένε ότι η Ευρώπη είναι καλή για ξήλωμα και εκείνων που πιστεύουν -όπως εμείς- ότι μπορούμε να προωθήσουμε την Ευρώπη, καθιστώντας την πιο κυρίαρχη και πιο ενωμένη». Αυτά τα λόγια, η Μέρκελ θα μπορούσε να τα υιοθετήσει ως τέτοια και να τα εφαρμόσει στη χώρα της. Επειδή η Γερμανία, αυτές τις μέρες, βρίσκεται σε μια «στιγμή  αλήθειας». Τα μάτια πολλών έχουν επικεντρωθεί στις περιφερειακές εκλογές της 14ης Οκτωβρίου στη Βαυαρία και οι Βαυαροί Συντηρητικοί της CSU επιδιώκουν να επιβάλουν στην Καγκελάριο μια δέσμη μέτρων που, αν εφαρμόζονταν, σχεδόν θα απέκλειαν τη Γερμανία από τους αιτούντες άσυλο.

 Το Ισλάμ δεν είναι μέρος της Γερμανίας

Αλλά το πολιτικό τους σχέδιο στοχεύει πιο πέρα. Τον Ιανουάριο, ο ηγέτης των βουλευτών της CSU στη Βουλή υποστήριξε την εμφάνιση μιας «συντηρητικής επανάστασης», μιας αγαπημένης ορολογίας της γερμανικής ακροδεξιάς του μεσοπολέμου. Από τότε, ο επικεφαλής της βαυαρικής κυβέρνησης έχει επιβάλει την ανάρτηση του σταυρού σε όλα τα δημόσια κτίρια του ομόσπονδου Κράτους. Όσο για τον Horst Seehofer είπε στην πρώτη συνέντευξή του ότι «το Ισλάμ δεν είναι μέρος της Γερμανίας».

Τα πράγματα είναι πολύ σαφή σήμερα. Μέρος της Γερμανικής Δεξιάς κοιτάζει περισσότερο προς τη Βιέννη, τη Βουδαπέστη ή τη Ρώμη παρά προς το Παρίσι ή τις Βρυξέλλες. Οι σύμμαχοί της είναι ο Βίκτορ Ορμπάν, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, και ο Αυστριακός ομόλογός του Σεμπάστιαν Κουρτς, επικεφαλής ενός συνασπισμού με την άκρα δεξιά. Το ιδανικό της είναι αυτό μιας λευκής, χριστιανικής και κλειστής στον εαυτό της Ευρώπης. Το μοντέλο στο οποίο κοιτάζει είναι αυτό των καθεστώτων ενός νέου τύπου, των «μη φιλελεύθερων δημοκρατιών», όπως της Πολωνίας, της Ουγγαρίας, της Τσεχίας, της Σλοβακίας.

Οι μαθητευόμενοι μάγοι της Βαυαρίας

Η Μέρκελ λογικά ενσαρκώνει μια άλλη Ευρώπη. Μεγαλωμένη ανατολικά στο σιδηρούν παραπέτασμα της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, γνωρίζει πάρα πολύ καλά το τίμημα της ελευθερίας για να δεχτεί ότι θα ξανασηκωθούν στην ευρωπαϊκή ήπειρο τα τείχη. Αν και συντηρητική η ίδια και όχι πολύ οραματίστρια, γνώριζε πάντοτε, τις καθοριστικές ώρες, να αποφεύγει την πολιτική του χειρότερου. Τον Ιούλιο του 2015 π.χ., επέλεξε τελικά έναν συμβιβασμό με τη Γαλλία για να αποφύγει ένα «Grexit», μια έξοδο  της Ελλάδας από την ευρωζώνη. Δύο μήνες αργότερα, αρνήθηκε να κλείσει τα σύνορα της Γερμανίας, όταν εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες έφυγαν από τη Μέση Ανατολή και έφθαναν μέσω της βαλκανικής οδού στη χώρα της. Και στις δύο περιπτώσεις, η σκληρή πτέρυγα της πλειοψηφίας της την κατηγόρησε γι ‘αυτά. Αλλά αυτή ήταν σταθερή στις απόψεις της.

Αντιμέτωπη με τους μαθητευόμενους μάγους της Βαυαρίας, αλλά υποστηριζόμενη από την πλειοψηφία της κοινής γνώμης, η Γερμανίδα Καγκελάριος οφείλει να μην ενδώσει. Φθαρμένη όσο ποτέ, εύθραυστη, όπως σπάνια υπήρξε κατά τη διάρκεια της μακράς σταδιοδρομίας της, αποτελεί ένα προπύργιο στο επίκεντρο μιας χώρας που δεν μπορεί να υποκύψει με τη σειρά της στον λαϊκισμό και τον εθνικισμό, εκτός κι αν τελικά θάψει το ευρωπαϊκό όνειρο.

Όποια και αν είναι η σημασία των Βαυαρικών εκλογών, δεν αποφασίζεται σήμερα και αύριο το μέλλον της Ευρώπης στο Μόναχο.

The 31 Safest Countries In The World

0

Lifestyle 16 Hours AgoBusiness Insider

The report ranked 163 countries based on how peaceful they are. The ranking is determined by 23 factors, which include murder rate, political terror, and deaths from internal conflict.

For an 11th consecutive year, the tiny northern European nation of Iceland was ranked as the world’s safest place. Home to around 300,000 people, Iceland’s crime rate is minuscule, with just 1.8 murders per 100,000 people annually. That’s around one-third the murder rate in the USA.

Most countries high up on the Peace Index were western, although a handful of developed economies in Asia, as well as small island nations, made the ranking.

The Peace Index ranks countries from high to low, so the lower the number, the safer the country. Check out the list below.

31. Latvia — 1.689

Roman Babakin / Shutterstock

30. Spain — 1.678

DFLC Prints / Shutterstock

29. Botswana — 1.659

Flickr/Ross Huggett

28. Chile — 1.649

f11photo/Shutterstock

27. Croatia — 1.639

Wikimedia Commons

26. Bulgaria — 1.635

Boryana Manzurova/Shutterstock

25. Malaysia — 1.619

Elizaveta Galitckaia/Shutterstock

24. Romania — 1.596

Vadim Ghirda / AP Images

23. The Netherlands — 1.574

Reuters/Cris Toala Olivares

22. Slovakia — 1.568

Marc Ryckaert / Wikimedia Commons

21. Belgium — 1.560

Greg Sandoval/Business Insider

20. Mauritius — 1.548

hessbeck/Shutterstock

19. Bhutan — 1.545

Cathal McNaughton/Reuters

T17. Hungary — 1.531

Andrew Shiva/Wikipedia, via Wikimedia Commons

T17. Germany — 1.531

Pixabay

16. Norway — 1.519

Reuters

15. Finland — 1.506

Bruce Bennett/Getty Images

14. Sweden — 1.502

Michael Campanella/Getty Images

13. Australia — 1.435

Flickr via respres

12. Switzerland — 1.407

Harold Cunningham/Getty Images

11. Slovenia — 1.396

Shutterstock/lukaszimilena

10. Ireland — 1.393

REUTERS/Clodagh Kilcoyne

9. Japan — 1.391

Gene Kim

8. Singapore — 1.382

Wikimedia Commons

7. Czech Republic — 1.381

Photoillustrator/Shutterstock

6. Canada — 1.372

Andrew Harnik/AP

5. Denmark — 1.353

REUTERS/Claus Fisker/Scanpix Denmark

4. Portugal — 1.318

Getty Images

3. Austria — 1.274

Shaun Botterill/Getty Images

2. New Zealand — 1.192

Dianne Manson / Stringer / Getty Images

1. Iceland — 1.096

Wow Air

This article was written by Will Martin from Business Insider and was legally licensed through the NewsCred publisher network. Please direct all licensing questions to [email protected].