Αρχική Blog Σελίδα 2776

Γιατί άφησε ο Ερντογάν τους δύο στρατιωτικούς

1

του Σάββα Καλεντερίδη

Αίσθημα ικανοποίησης και βαθιάς ανακούφισης κατέλαβε το σύνολο των Ελλήνων, όταν παραμονή Δεκαπενταύγουστου ανακοινώθηκε από τα τουρκικά ΜΜΕ ότι το δικαστήριο αποφάσισε την αποφυλάκιση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών και την άρση της απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα.

Αφού σημειώσουμε ότι τα όσα έγιναν με την άφιξη των δύο στρατιωτικών δεν θα συνέβαιναν σε καμία σοβαρή χώρα που σέβεται τον εαυτό της, τους πολίτες της και κυρίως τις Ένοπλες Δυνάμεις, να παραθέσουμε ορισμένα στοιχεία για τους λόγους που οδήγησαν στην απελευθέρωσή τους, η οποία μεταξύ άλλων αιφνιδίασε και την ίδια την κυβέρνηση. Γιατί αν θεωρήσει κανείς ότι το ελληνικό υπουργείο Αμύνης αποφάσισε να ασκήσει πίεση στην Τουρκία για το θέμα της απελευθέρωσης των δύο στρατιωτικών παγώνοντας τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης μόλις δύο μέρες πριν από την αποφυλάκισή τους, χωρίς να ενημερώσει το υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο υποτίθεται ότι συνεργαζόταν με το αντίστοιχο τουρκικό για την απελευθέρωση, τότε πρέπει να αχθούμε στο συμπέρασμα ότι πραγματικά στην κυβέρνηση «δεν γνωρίζει η αριστερά τι ποιεί η δεξιά», και το αντίστροφο.

Δεύτερη απόδειξη η δήλωση του ΑΝΥΕΘΑ Φώτη Κουβέλη, ο οποίος μία μέρα μετά την απελευθέρωση δήλωσε… ευθαρσώς ότι περίμενε μακροχρόνια κράτηση των δύο στρατιωτικών, που σημαίνει ότι δεν ήταν σε εξέλιξη συνομιλίες για την απελευθέρωσή τους.

Εκτός κι αν τον έχουν στην απ’ έξω, ολόκληρο αναπληρωτή υπουργό τον άνθρωπο.

Ναι λοιπόν, αιφνιδιάστηκαν όλοι, και ας περάσουμε τώρα στους παράγοντες που κατά την άποψή μας έπαιξαν ρόλο στην απόφαση του Ερντογάν να αποφυλακίσει τους Μητρετώδη και Κούκλατζη.

Πρώτος παράγοντας, είναι η κίνηση καλής θέλησης που έκανε η Ελλάδα με την ψήφιση τροπολογίας με τον οποία συνταξιοδοτούνται υποχρεωτικά οι νόμιμοι μουφτήδες Ξάνθης και Κομοτηνής. Οι κ.κ. Τσίπρας και Ερντογάν συναντήθηκαν στις Βρυξέλλες στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, τις 12 Ιουλίου 2018. Στη συνάντηση εκείνη ο Ερντογάν δήλωσε σε Τούρκους δημοσιογράφους: «Συζητήσαμε και το θέμα της Δυτικής Θράκης… Αν θέλει ο Θεός θα γίνει το θέμα του εκλεγμένου Μουφτή [σ.σ.: μέχρι τώρα διορίζεται]. Ο Αλέξης Τσίπρας μας λέει ότι θα περάσουμε σε νέο σύστημα, θα καταργήσουμε το διορισμό του Μουφτή. Ας πούμε πως στο θέμα αυτό άναψε “πράσινο φως”, όμως δεν μπορούμε να πούμε πως τελείωσε η δουλειά».

Την 1η Αυγούστου ο υπουργός Παιδείας Κώστας Γαβρόγλου κατέθεσε στη Βουλή τροπολογία με την οποία ανοίγει ο δρόμος για υποχρεωτική συνταξιοδότηση των νόμιμων μουφτήδων. Υπέρ της τροπολογίας ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ, Δημοκρατική Συμπαράταξη και ΑΝΕΛ. «Παρών» είπαν η ΝΔ, το ΚΚΕ και το Ποτάμι, και «Όχι» η Χρυσή Αυγή και η Ένωση Κεντρώων.

Δεύτερος παράγοντας, η πολιτική χρεοκοπία της τακτικής των ομήρων, που είχε εγκαινιάσει με επιτυχία ο Ερντογάν στην ουσία με τη σύλληψη του κουρδικής καταγωγής Γερμανού υπηκόου Ντενίζ Γιουτζέλ, ανταποκριτή της γερμανικής εφημερίδας Die Welt στην Τουρκία. Από την υπόθεση εκείνη είχε κερδίσει σοβαρά ανταλλάγματα η Τουρκία – θυμίζουμε ότι τον Φεβρουάριο του 2018, όταν τα γερμανικής κατασκευής άρματα των τουρκικών δυνάμεων εισβολής στο Αφρίν αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα τρωτότητας από τα αντιαρματικά των Κούρδων, ο τότε πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ επισκέφθηκε το Βερολίνο και την επόμενη μέρα ένα ιδιωτικό αεροσκάφος πήρε τον Γιουτζέλ από την Κωνσταντινούπολη και τον μετέφερε στη Γερμανία.

Έκτοτε, τα γερμανικά άρματα ήταν άτρωτα απέναντι στα αντιαρματικά των Κούρδων.

Ενώ, όμως, στην περίπτωσή του Γιουτζέλ η Τουρκία κέρδισε από την τακτική των ομηριών, δεν συνέβη το ίδιο με την περίπτωση του Αμερικανού πάστορα Άντριου Μπράνσον. Εκεί η Τουρκία θέτοντας μαξιμαλιστικούς στόχους αυτοπαγιδεύτηκε, εκνεύρισε τους καουμπόηδες των ΗΠΑ και πιάστηκε στο λάσο του Τραμπ, για να ακολουθήσουν οι αμερικανικές κυρώσεις και η κατρακύλα της τουρκικής λίρας. Παρακολουθώντας κανείς τα σχόλια σοβαρών Τούρκων πολιτών –και μάλιστα υποστηρικτών του Ερντογάν–, σε σχετικές αναρτήσεις, διαπιστώνει σοβαρή κριτική στον τρόπο που χειρίστηκε την υπόθεση Μπράνσον.

Άρα, ο συνδυασμός της οικονομικής καταστροφής και των αντιδράσεων από σοβαρούς κύκλους στην πολιτική των ομηριών είναι αυτός που οδήγησε τον Ερντογάν να την εγκαταλείψει σταδιακά.

Πρώτα άφησε τους δύο Έλληνες χωρίς να διαβουλευθεί με κανέναν, όπως προκύπτει από τα μέχρι τώρα στοιχεία, και την επόμενη μέρα άφησε ελεύθερο τον πρόεδρο του τοπικού γραφείου της Διεθνούς Αμνηστίας Τανέρ Κιλίτς, ο οποίος ήταν προφυλακισμένος για σχέσεις του με το δίκτυο Γκιουλέν.

Τρίτος παράγοντας είναι η ανάγκη που έχει σ’ αυτήν τη δύσκολη στιγμή ο Ερντογάν να στηριχτεί στην ΕΕ. Η Ελλάδα, ορθώς κατά την άποψή μου, και η κυβέρνηση και όλα τα κόμματα κατέστησαν το θέμα της κράτησης των δύο Ελλήνων ευρωπαϊκό. Και ο Ερντογάν, ενόψει της επίσκεψής του στο Βερολίνο και της συνάντησής του με την Άνγκελα Μέρκελ σε λίγες μέρες, και της Τετραμερούς που φιλοδοξεί να κάνει στην Κωνσταντινούπολη με Γερμανία, Γαλλία, Ρωσία και Τουρκία για τη Συρία, που σημαίνει για το Κουρδικό, αποφάσισε να απελευθερώσει τους δύο Έλληνες στρατιωτικούς.

Αυτή είναι η πραγματικότητα, και κάποια στιγμή τα κόμματα και οι πολιτικοί πρέπει να μάθουν ότι η πολιτική δεν εξαντλείται στην επικοινωνία.

Αυτό είναι εξαιρετικά προσβλητικό για τους πολίτες, οι οποίοι αργούν αλλά κάποια στιγμή πληρώνουν ακριβά όλους τους προπαγανδιστές που τους ταπεινώνουν με τα επικοινωνιακά τους σόου.

pontos-news.gr

Οσο πιο γρήγορα αλλάξει πολιτική ο Ερντογάν, τόσο καλύτερα για την Τουρκία

0
 HOLGER SCHMIEDING*

Καμία πιστωτική επέκταση δεν διαρκεί επ’ άπειρον. Εχοντας ενισχύσει τεχνητά τη ζήτηση επί χρόνια, σήμερα η Τουρκία βρίσκεται μπροστά στην άβυσσο. Για να μην πέσει στον γκρεμό, η χώρα πρέπει να αντιστρέψει την πολιτική που ακολουθούσε μέχρι τώρα.

Οσο ταχύτερα αλλάξει πορεία η Τουρκία και όσο πιο αξιόπιστη είναι η στροφή προς συνετή πολιτική, τόσο λιγότερο επίπονη θα είναι η διαδικασία απάλειψης των προηγούμενων υπερβολών. Η έμμεση αύξηση των επιτοκίων δανεισμού και ο περιορισμός της ρευστότητας, που εμποδίζει τους επενδυτές να στοιχηματίσουν κατά της λίρας, αποτελούν ημίμετρα που είναι απίθανο να οδηγήσουν σε αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των επενδυτών προς την Τουρκία.

Η πολιτική που πρέπει να εφαρμόσει η Αγκυρα είναι προφανής: Αύξηση των επιτοκίων δανεισμού και σύνεση στα δημοσιονομικά, περιλαμβανομένης της εγκατάλειψης ορισμένων ματαιόδοξων μεγάλων έργων υποδομών όπως το τρίτο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης και το νέο κανάλι που θα παρακάμπτει τον Βόσπορο. Αν δεν αλλάξει πορεία ο ίδιος ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, και μάλιστα σύντομα, η Τουρκία ενδέχεται να βυθιστεί σε ακόμη χειρότερη οικονομική κρίση και στη συνέχεια δυνητικά και σε πολιτική κρίση. Το πρώτο που θα έπρεπε να κάνει η Αγκυρα θα ήταν να στείλει ισχυρό μήνυμα στους πολίτες της και στους επενδυτές ότι σκοπεύει στα σοβαρά να αλλάξει πολιτική. Η αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της τουρκικής κεντρικής τράπεζας θα κάνει πιο αξιόπιστη την προσπάθειά της. Η αλλαγή στη νομισματική πολιτική θα πρέπει να συμπληρωθεί με ανάλογη αλλαγή στη δημοσιονομική πολιτική, σε διαφορετική περίπτωση οι αγορές θα υποπτευθούν πως θα κληθεί και πάλι η κεντρική τράπεζα να χρηματοδοτήσει το αυξανόμενο δημόσιο χρέος. Οι αμερικανικές κυρώσεις δεν αποτελούν την αιτία των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Τουρκία, απλώς πυροδότησαν το πρόσφατο ξεπούλημα. Ωστόσο η αποκατάσταση των σχέσεων με τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. θα μπορούσε να στείλει το μήνυμα πως ο Ταγίπ Ερντογάν σκοπεύει στα σοβαρά να αλλάξει οικονομική πολιτική. Δεύτερον, οτιδήποτε θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ενίσχυση του κράτους δικαίου θα καθιστούσε την Τουρκία λίγο πιο ελκυστική στα μάτια των επενδυτών.

Αν η Τουρκία δεν αλλάξει πολιτική, κανενός είδους βοήθεια από το εξωτερικό δεν πρόκειται να κάνει τη διαφορά. Η Τουρκία είναι υπερβολικά μεγάλη ώστε να σωθεί μέσω μικρών δόσεων από το εξωτερικό. Η Ε.Ε., παρόλο που έχει συμφέρον να μείνει σταθερή η Τουρκία, δεν διαθέτει τους οργανισμούς που θα της επέτρεπαν να αναλάβει τον ρόλο του ΔΝΤ. Το Ταμείο θα ήταν ο κατάλληλος οργανισμός για να υποστηρίξει την Τουρκία υπό αυστηρούς όρους, ενώ μια διάσωση από αυτό συνοδευόμενη από στενή εποπτεία θα ενίσχυε την αξιοπιστία της όποιας τουρκικής πολιτικής. Ωστόσο, τα πολιτικά εμπόδια είναι πολύ μεγάλα. Ο Ερντογάν καταφέρεται σήμερα κατά του ΔΝΤ, ενώ ο Τραμπ είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα προσπαθήσει να αποτρέψει μια διάσωση από το ΔΝΤ. Συνεπώς ο Ερντογάν πρώτα θα πρέπει να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, πιθανότατα αποδεχόμενος τους όρους του Τραμπ. Μόνο τότε θα γίνει το ΔΝΤ ρεαλιστική επιλογή για τον Ερντογάν. Αν αλλάξει τάχιστα πορεία, η Τουρκία ίσως τελικά να τη γλιτώσει με μια περίοδο επιβράδυνσης της ανάπτυξης και να αποφύγει μια περίοδο ύφεσης. Καθώς όμως είναι δύσκολο να αλλάξει πολιτική ο Ερντογάν, το πιθανότερο είναι να προσπαθήσει να υιοθετήσει ορισμένα ημίμετρα, που όμως είναι απίθανο να αλλάξουν ριζικά την κατάσταση.

* O αρθρογράφος είναι επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg Bank.

Καθημερινή

Αποψη: Η αποφυλάκιση των δύο και τα όρια της τουρκικής ισχύος

0
 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ*

Μετά κωλυσιεργία μηνών, οι τουρκικές δικαστικές αρχές της Αδριανουπόλεως όρισαν δικάσιμο για την υπόθεση Μητρετώδη – Κούκλατζη, αφού πρώτα απάλειψαν την κατηγορία της κατασκοπείας. Αυτό επέτρεψε να διακοπεί η προφυλάκιση των δύο στελεχών των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων και να καταστεί εφικτός ο επαναπατρισμός τους. Η απόφαση αποφυλακίσεως αφαιρεί ένα αγκάθι από τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Δεν μπορεί, ωστόσο, να ερμηνευθεί υπό το πρίσμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Δεν υπάρχει καμιά ένδειξη ότι η αποφυλάκιση των δύο προήλθε από ενέργειες της ελληνικής κυβερνήσεως ή έπειτα από συναλλαγή με τις τουρκικές αρχές. Η απόφαση ήταν μάλλον έκπληξη για τις ελληνικές αρχές δεδομένων και των προσφάτων υπουργικών δηλώσεων απαισιοδοξίας για την πιθανότητα ταχείας αποφυλακίσεως των δύο στρατιωτικών.

Τι συνέβη όμως και αφέθησαν ελεύθεροι οι δύο προφυλακισμένοι; Πιθανότερο είναι να συνδέεται η απόφαση των τουρκικών αρχών με τις αναταράξεις της τουρκικής οικονομίας και την εντεινόμενη κρίση στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Η υπόθεση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών ήταν αγκάθι όχι μόνον στις ελληνοτουρκικές, αλλά και στις ευρωτουρκικές σχέσεις. Η αποφυλάκισή τους συμβάλλει στη βελτίωση του βεβαρημένου κλίματος στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ενώσεως και Τουρκίας ενόψει και της επισκέψεως του Τούρκου προέδρου στη Γερμανία κατά τις αρχές του φθινοπώρου. Η σημασία της Ευρωπαϊκής Ενώσεως ως οικονομικού και στρατηγικού εταίρου για την Τουρκία καθίσταται ακόμη μεγαλύτερη τη στιγμή που οι αμερικανοτουρκικές οικονομικές και διπλωματικές σχέσεις δοκιμάζονται. Παρά τις περί του αντιθέτου αιτιάσεις, παραμένει αντιληπτό στην τουρκική ηγεσία ότι δεν έχει την πολυτέλεια να διατηρεί ανοικτά όλα τα διπλωματικά μέτωπα ταυτοχρόνως.

Υπάρχει όμως μια εξήγηση που αφορά τον τρόπο που διεξάγονται οι αμερικανοτουρκικές διαπραγματεύσεις για τον πάστορα Μπράνσον και τους άλλους προφυλακισμένους Αμερικανούς πολίτες και υπαλλήλους αμερικανικών διπλωματικών αποστολών στην Τουρκία. Οι τουρκικές αρχές αντιδρούν στις απειλές για νέες κυρώσεις λόγω της μη αποφυλακίσεως Μπράνσον. Κατά τα φαινόμενα υπήρξε παρεξήγηση στην τελευταία συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν, κατά την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος πίστεψε ότι εξασφάλισε προσωπική δέσμευση του Τούρκου προέδρου για την αποφυλάκιση Μπράνσον, κάτι το οποίο αρνείται ο κ. Ερντογάν. Η νομισματική κρίση της περασμένης εβδομάδος προσέδωσε νέες διαστάσεις στην υπόθεση Μπράνσον, καθώς τα τουρκικά φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ παρουσίασαν ως αιτία της κρίσεως όχι τις αδυναμίες της τουρκικής οικονομικής διακυβερνήσεως, αλλά την άρνηση της τουρκικής κυβερνήσεως να υποκύψει στις αμερικανικές πιέσεις. Η αποφυλάκιση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών έστειλε το μήνυμα ότι οι εκβιασμοί και οι απειλές Τραμπ εναντίον της Τουρκίας έχουν τα αντίθετα από τα επιθυμητά για τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελέσματα.

Η ραγδαία επιδείνωση των αμερικανοτουρκικών σχέσεων είχε επίπτωση όχι μόνον στην ισοτιμία της τουρκικής λίρας, αλλά και στην εικόνα της Τουρκίας ως αξιόπιστου δυτικού εταίρου. Οι προειδοποιήσεις του Τούρκου προέδρου σε πρόσφατο άρθρο του στους New York Times ότι η Τουρκία θα αναζητήσει νέους συμμάχους και φίλους, αν δεν τύχει του προσδοκωμένου σεβασμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μπορεί να ηχούν έωλες δεδομένων των στενών στρατηγικών και οικονομικών δεσμών μεταξύ της Δύσεως και της Τουρκίας και της αδυναμίας είτε της Κίνας είτε της Ρωσίας να την υποκαταστήσουν στο ορατό μέλλον. Τροφοδοτούν όμως τον ήδη αυξημένο αντιαμερικανισμό εντός της Τουρκίας και περιορίζουν τα περιθώρια των μελλοντικών επιλογών του κ. Ερντογάν.

* Ο κ. Ιωάννης Γρηγοριάδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.

Καθημερινή

Το εμπάργκο στο Κατάρ και ποιοι ψάχνουν για… ευκαιρίες

0

Stratforeuro2day.gr

Το συνεχιζόμενο εμπάργκο στο Κατάρ από την ομάδα χωρών που ηγείται η Σαουδική Αραβία, υπονομεύει τη στρατηγική των ΗΠΑ στην περιοχή. Οι λεπτές ισορροπίες στην περιοχή, ο ρόλος Κίνας, Ρωσίας, Ιράν και Τουρκίας και ο κίνδυνος ενός λάθους.

Περισσότερο από έναν χρόνο από τότε που επιβλήθηκε, το εμπάργκο στο Κατάρ από τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Αίγυπτο και το Μπαχρέιν δεν φαίνεται να επιτυγχάνει τον στόχο του.

Οι τέσσερις χώρες προχώρησαν σε διπλωματική και οικονομική πολιορκία σε μια προσπάθεια να αλλάξουν τη συμπεριφορά της κυβέρνησης του Κατάρ, περιλαμβανομένης της στήριξης που παρέχει στη Μουσουλμανική Αδελφότητα,μιας οργάνωσης που θεωρούν δυνητική επαναστατική απειλή για τη συνέχειά τους.

Όμως, τα πράγματα δεν έχουν εξελιχθεί έτσι. Το Κατάρ άντεξε την «καταιγίδα» με την οικονομία και την κυβέρνησή του να μένουν ανέπαφα, σε μεγάλο βαθμό χάρη στη στήριξη των ΗΠΑ.

Δεδομένης της αμελητέας προόδου της προσπάθειας, ο διάδοχος πρίγκηπας της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, σκέφτηκε πως το μπλόκο θα μπορούσε να συνεχιστεί επ’ αόριστον, και να γίνει, όπως το εμπάργκο των ΗΠΑ στην Κούβα, το νέο status quo. Και αν η κατάσταση συνεχιστεί ως έχει -χωρίς να προκαλεί τόσο μεγάλο πρόβλημα στη συμμαχία των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο ώστε να αναγκάσει την Ουάσινγκτον να παρέμβει- τότε η πρόβλεψη του Σαλμάν θα μπορούσε κάλλιστα να υλοποιηθεί.

Ωστόσο, όσο περισσότερο διαρκεί το εμπάργκο, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες το Κατάρ να κάνει κάποιο απρόσεκτο λάθος στις σχέσεις του με τις ΗΠΑ και να οδηγήσει την Ουάσινγκτον να συμμετέχει στο εμπάργκο. Για να αντισταθμίσει τον κίνδυνο, η Ντόχα θα επιδιώξει στενότερους δεσμούς με την Τουρκία, το Ιράν, τη Ρωσία και την Κίνα, επιτρέποντας στις δυνάμεις αυτές να αποκτήσουν μεγαλύτερη επιρροή σε μια περιοχή στην οποία όλες έχουν ζωτικά συμφέροντα.

Ένα νέο σύστημα υποστήριξης

Όταν η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ξεκίνησαν το εμπάργκο τους τον Μάιο του 2017, το έκαναν πιστεύοντας πως είχαν τη στήριξη των ΗΠΑ. οι δυο χώρες, μαζί με το Μπαχρέιν και την Αίγυπτο, εργάστηκαν για να στρέψουν την Ουάσινγκτον κατά της Ντόχα και φάνηκε να το πετυχαίνουν για λίγο πέρυσι, καθώς ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έβαλε κατά του Κατάρ μέσω Twitter. Θέλοντας να αποφύγει μια επανάληψη του παρελθόντος – το 1971 το Κατάρ έχασε έναν κρίσιμο υποστηρικτή όταν το Ηνωμένο Βασίλειο αποσύρθηκε από τη χώρα- η Ντόχα αναζήτησε βοήθεια από άλλες δυνάμεις, αρχίζοντας με την Τουρκία.

Από τις ξένες δυνάμεις που εμπλέκονται στην υπόθεση, η Τουρκία έχει επωφεληθεί περισσότερο από το εμπάργκο στο Κατάρ. Η Άγκυρα έβαλε στην άκρη τις διαφορές της με τη Ντόχα και βγήκε γρήγορα μπροστά για να καλύψει το κενό στην ασφάλεια που είχε αφήσει η αρχική στήριξη της Ουάσινγκτον στο εμπάργκο, δημιουργώντας μόνιμη στρατιωτική βάση στο Κατάρ. Αν και η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ, ωστόσο άνοιξε τη βάση εκτός του πλαισίου του ΝΑΤΟ, σηματοδοτώντας ένα ορόσημο για την ανεξάρτητη θέση της στον τομέα της ασφάλειας στην περιοχή. Η βάση θα βοηθήσει την Τουρκία να προστατεύσει το Κατάρ από τη Σαουδική Αραβία και θα δώσει τη δυνατότητα στην Άγκυρα να δειχθεί ως υπερασπιστής των μικρών Σουνιτικών χωρών κατά της ηγεμονίας του Ριάντ.

Το Ιράν επίσης γύρισε προς όφελός του το εμπάργκο. Η χώρα ήταν μια από τις πρώτες που έστειλαν βασικές προμήθειες στο Κατάρ, το οποίο εισάγει το μεγαλύτερο μέρος των τροφίμων που καταναλώνει ο πληθυσμός του. Οπως η Τουρκία, έτσι και το Ιράν χρησιμοποίησε την στήριξή του προς το Κατάρ για να υπονομεύσει τις διεκδικήσεις της Σαουδικής Αραβίας ως προστάτη του Αραβικού Σουνιτικού κόσμου. Επιπλέον, η βοήθεια της Τεχεράνης στη Ντόχα βοήθησε ώστε να διατηρηθεί η σχέση τους στα πεδία φυσικού αερίου του Παρς και διασφάλισε μια από τις ελάχιστες σχέσεις του Ιράν με τον «έξω κόσμο», τώρα που επανέρχονται σε ισχύ οι αμερικανικές κυρώσεις. Έκανε επίσης το Κατάρ να δείξει κατανόηση στις ανησυχίες της Τεχεράνης. Η πολύχρονη εμπειρία του στις συναλλαγές με τις ΗΠΑ, έχει δώσει στο μικροσκοπικό κράτος του Κόλπου τις δεξιότητες και την πρόσβαση για να ενεργήσει ως μεσάζων του Ιράν, ένα πολύτιμο asset για την Τεχεράνη, δεδομένης της ανεπάρκειας επαφών μεταξύ των ΗΠΑ και των κυβερνήσεων του Ιράν.

Πέραν των περιφερειακών δυνάμεων, το Κατάρ στράφηκε σε παγκόσμιες δυνάμεις στις προσπάθειές του να διαφοροποιήσει τις επιλογές του στην εξωτερική πολιτική. Για παράδειγμα, η Ντόχα ενίσχυσε τους δεσμούς της με την Κίνα, αγοράζοντας το 2017 ένα σύστημα βαλλιστικών πυραύλων μικρού βεληνεκούς SY-400, ενώ απηύθυνε και έκκληση στη Ρωσία να της πουλήσει το πυραυλικό σύστημα S-400 (για το οποίο βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις τώρα το Ριάντ με τη Μόσχα).

Ο στόχος του Κατάρ δεν είναι να αμφισβητήσει τις στρατιωτικές δυνατότητες της Σαουδικής Αραβίας –κάτι που ούτως ή άλλως δεν του επιτρέπει να κάνει ο μικρός πληθυσμός του- αλλά να καλλιεργήσει νέες σχέσεις με μεγάλους προμηθευτές αμυντικών συστημάτων στην περίπτωση που οι ΗΠΑ αλλάξουν τη στάση τους για το εμπάργκο.

Εν τω μεταξύ, η Κίνα και η Ρωσία θα είναι επιφυλακτικές με τις κινήσεις του Κατάρ, υπό τον φόβο της προσβολής των μεγαλύτερων χωρών που έχουν επιβάλει το εμπάργκο, δηλαδή της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Αιγύπτου. Καθώς η Μόσχα συνεργάζεται πιο στενά με το Ριάντ για την ενεργειακή πολιτική, θα αποφύγει να κάνει ανοικτά συμφωνίες με τη Ντόχα, αν και αν συνεχιστεί για αρκετό καιρό το εμπάργκο, η Ρωσία μπορεί μελλοντικά να πουλήσει όπλα στο Κατάρ.

Η αντίδραση της Ουάσινγκτον

Οι εκκολαπτόμενες εξωτερικές σχέσεις της Ντόχα δεν «κάθονται καλά» στην Ουάσινγκτον και ίσως μάλιστα αναγκάσουν τις ΗΠΑ να αναλάβουν δράση αν αισθανθούν πως απειλείται η δική τους συμμαχία με το Κατάρ. Για την ώρα, οι αναπτυσσόμενες σχέσεις του Κατάρ με το Ιράν, είναι οι πιο ανησυχητικές για την αμερικανική κυβέρνηση. Όμως η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να στρέψει μεγαλύτερο μέρος της προσοχής της στις σχέσεις της Ντόχα με το Πεκίνο, καθώς η Κίνα γίνεται ένας όλο και πιο αξιόπιστος διεκδικητής της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας παγκοσμίως.

Οι ΗΠΑ έχουν ήδη δείξει την προθυμία τους να χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους σε θέματα ασφάλειας στο εξωτερικό για να προσπαθήσουν να αποκλείσουν αντίπαλες δυνάμεις, όπως προσπάθησαν να κάνουν με τη Ρωσία και την επικείμενη πώληση των συστημάτων S-400 στην Τουρκία.

Εν τούτοις, αν η επιτυχία του Κατάρ επιβιώσει από το αδιέξοδο το ενθαρρύνει να επαναλάβει ή να εντείνει τις συμπεριφορές εκείνες που οδήγησαν στο εμπάργκο, τότε αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει τις ΗΠΑ να ταχθούν με το μέρος της Σαουδικής Αραβίας. Για παράδειγμα, η ανανεωμένη υποστήριξη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας από η Ντόχα θα μπορούσε να ωθήσει την κυβέρνηση Τραμπ να επανεξετάσει τη στάση της στη διαμάχη. Ή το ειδησεογραφικό δίκτυο του Κατάρ, το Al Jazeera, με ένα μη ευνοϊκό άρθρο για τον αμερικανό πρόεδρο, θα μπορούσε να ξαναβάλει τη χώρα στο στόχαστρο του Τραμπ. Οποιαδήποτε από τις δυο εξελίξεις θα μπορούσε να οδηγήσουν τις ΗΠΑ στο πλευρό των χωρών που έχουν επιβάλει το εμπάργκο, δίνοντας στις άλλες περιφερειακές και παγκόσμιες δυνάμεις που στέκονται στο πλευρό του Κατάρ –οι περισσότερες εκ των οποίων είναι αντίπαλες των ΗΠΑ- περισσότερες ευκαιρίες να αυξήσουν την επιρροή τους στη Ντόχα.

Εν τω μεταξύ, η Τουρκία, το Ιράν, η Κίνα και η Ρωσία δεν θα μπορούν να βγουν μπροστά από τις ΗΠΑ στο Κατάρ. Μπορούν μόνο να περιμένουν η Ντόχα να κάνει κάποιο λάθος που θα αποξενώσει την Ουάσινγκτον, ή οι ΗΠΑ να επανεκτιμήσουν τη στρατηγική τους στάση στην περιοχή.

Όπως και να έχει, όσο πιο πολύ διαρκεί η αντιπαράθεση, τόσο πιο πολύ θα διαφοροποιούνται οι συμμαχίες του Κατάρ.

http://www.euro2day.gr/specials/topics/article/1630757/to-empargko-sto-katar-kai-poioi-psahnoyn-gia-eykai.html

Le Qatar vole au secours d’Erdogan

0

Malgré le blocus saoudien auquel il est soumis, l’émirat va investir 15 milliards de dollars pour venir en aide à la Turquie en grave difficulté financière.

Η Τουρκία αντιμέτωπη με προκλήσεις στα όρια του γεωπολιτικού της διαμελισμού.

0

του Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

μέλους της ΠΓ του “Μετώπου ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΛΛΑΔΑ

και της “Πανελλαδικής Πρωτοβουλίας για την υπεράσπιση της Δημοκρατίας και της Πατρίδας μας”

Μετά την θριαμβευτική νίκη του ο Ερντογάν, βρίσκεται αντιμέτωπος με την κορυφαία πρόκληση της πολιτικής σταδιοδρομίας του, αλλά και με πρωτόγνωρες ασφυκτικές συντριπτικού χαρακτήρα πιέσεις.

Η πρόκληση σχετίζεται με την πιεστική προσμονή της κοινωνικής του βάσης, η οποία επιζητεί εναγωνίως την κεφαλαιοποίηση των ιστορικών της προσδοκιών, πάνω στις οποίες επένδυσε ο Ερντογάν την επιθετική ρητορική του.

Οι πιέσεις εκτείνονται σε όλο το εύρος των στρατηγικών του συμμαχιών, και επί της ουσίας τροφοδοτούνται από το στρατηγικό του οραματισμό για την Τουρκία της επόμενης μέρας.

Σε αυτό τον ακήρυχτο ενδοσυμμαχικό πόλεμο, τα “εργαλεία” που φροντίζει να διασφαλίζει ο Ερντογάν, είναι αυτά που ταυτοχρόνως τροφοδοτούν και την προσχηματολογία των συμμάχων – ανταγωνιστών του. Η πραγματικότητα ωστόσο είναι αμείλικτη, και έχει σημασία να λέγονται τα πράγματα με το όνομά τους.

Οι στοχεύσεις του Ερντογάν για το τουρκικό imperium, επιχειρούν να εκφράσουν τις θεμελιώδεις γεωπολιτικές ανατροπές που συντελούνται σε ολόκληρη την Ευρασία και σχετίζονται με το ρόλο και τη θέση της Τουρκίας στην νέα εποχή…

Αλλά την ίδια στιγμή, παλιοί και νέοι σύμμαχοι, ο καθένας για τους δικούς του λόγους, δεν θέλουν μια ισχυρή Τουρκία, κατά τρόπο και σε δυναμισμό που να δραπετεύει από τα γεωπολιτικά στάνταρντς των δικών τους ανοχών.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο επομένως οφείλουμε να αξιολογήσουμε ΚΑΙ τον τρόπο με τον οποίο αποφάσισε αίφνης να “χρησιμοποιήσει” η Αμερική τον μέχρι χθες ξεχασμένο πάστορα… Αλλά ΚΑΙ την στρατηγικού χαρακτήρα διαχείριση στην οποία ενέταξε ο Ερντογάν την απελευθέρωση των δυο Ελλήνων αιχμαλώτων στρατιωτικών.

Παρά τις μεγαλοστομίες διαφόρων αναλυτών που περισσότερο αποτυπώνουν τον πόθο τους και πολύ λιγότερο τα πραγματικά περιστατικά, κανείς δεν μπορεί ακόμη να πει με βεβαιότητα ποιά θα είναι η έκβαση αυτού  του ακήρυχτου πολέμου.

Το βέβαιο είναι οτι προς το παρόν, το ανατολίτικο Ερντογανικό παζάρι στην Γεωπολιτική, παραμένει κατά βάση υπό τον έλεγχο του Τούρκου Προέδρου, αφού όλα δείχνουν πως χρησιμοποιεί πετυχημένα τα “πούλια” που έχει στη διάθεσή του…

Είτε για ν αποσπάσει αντισταθμίσματα με βαρύτητα γεωπολιτική… Και τέτοια είναι αυτά που απέσπασε από τον ανεκδιήγητο πρωθυπουργό και αφορούν στην μουφτεία στη Θράκη…

Είτε για να “χτίσει” θέσεις στη διαρκώς μεταβαλλόμενη συμμαχική γεωπολιτική σκακιέρα, άλλοτε περνώντας μηνύματα και άλλοτε πουλώντας νομικοπολιτικό καθωσπρεπισμό ποντάροντας ακόμη και στις ενδοσυμμαχικές αντιθέσεις… Και σε αυτά επένδυσε ΚΑΙ με την απελευθέρωση των δυο ομήρων στρατιωτικών…

Είτε για να “κλειδώσει” καινούρια αφετηρία στην επιθετικά αναθεωρητική του στρατηγική, επενδύοντας στο κενό στρατηγικής των ανταγωνιστών του… Και σε αυτό φρόντισαν από τις πρώτες στιγμές να καταστήσουν επιτυχημένη την επένδυσή του, οι ντόπιοι πολιτικοί εγκέφαλοι που έσπευσαν να δουν δυνατότητες για ακόμη πιο… βελτιωμένες ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Προφανώς αντίστοιχη θα είναι και η φιλοσοφία στρατηγικής μεταχείρισης του αμερικανού πάστορα.

Ο Ερντογάν ρευστοποιεί “κεκτημένα” μετατρέποντας το αποτέλεσμα της ρευστοποίησης σε γεωπολιτικό προϊόν.

Ωστόσο, πέρα και πάνω από τον καημό των αναλυτών που ενστερνίζονται ο καθένας με το δικό του τρόπο την σύγχρονη αμερικανική γεωπολιτική αντίληψη, ένα είναι βέβαιο…

Ή οι εξελίξεις θα οδηγηθούν σύντομα σε μια νέα κατάσταση που θα δρομολογήσει τον γεωπολιτικό διαμελισμό της Τουρκίας στο πλαίσιο ενός πολυπολικού κόσμου με καινούρια δομικά χαρακτηριστικά…

Ή η ανθρωπότητα θα βρεθεί σύντομα αντιμέτωπη με ένα νεο γεωπολιτικό αφήγημα, από το οποίο οι ΗΠΑ θα προκύψουν εμφανώς αποδυναμωμένες στο περιβάλλον της δυναμικά αναδυόμενης πολυπολικότητας.

Αυτή την αλήθεια την γνωρίζει καλά ο. Κ. Τραμπ… Η έκβαση της παράλληλης σύγκρουσης ωστόσο με το βαθύ αμερικανικό κατεστημένο, είναι αυτή που θα απασφαλίσει εξελίξεις.

Η Τουρκία είναι πιθανόν να απειληθεί με ξαφνική στάση πληρωμών

1

Αν δεν αποδεχθεί τις οικονομικές της αδυναμίες και δεν δράσει, αντί να συνομωσιολογεί

Του Αλκη Καλλιαντζίδη Οικονομολόγου [email protected] www.kalkis.eu

Στις 12-08-2018 στις Ανιχνεύσεις είχα θέσει το ρητορικό ερώτημα «Ποιον θα επιλέξει ο Ερντογάν ; Τον Αλλάχ ή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ;»

http://www.anixneuseis.gr/?p=194028. Παρά τις ενδείξεις περί του αντιθέτου, ως πείσμων αλαζών  που είναι, επιλέγει επί του παρόντος μάλλον το δρόμο του θρησκευτικού φανατισμού, εξακοντίζοντας τουρκικές κατάρες που «πιάνουν» όπως είπε και αντίποινα, διευρύνοντας έτσι το συνολικό κόστος της ζημίας στην τουρκική οικονομία, αντί να παραδεχθεί τις διαρθρωτικές της αδυναμίες  και να προσπαθήσει άμεσα να τις διορθώσει.

Τηρουμένων των αναλογιών, μου θυμίζει λίγο τους Έλληνες  «αγανακτισμένους» του 2010-2014, που εξαφανίστηκαν βέβαια σήμερα και που τα είχαν βάλει τότε με τους «τοκογλύφους δανειστές μας» τους οποίους εμείς εκλιπαρήσαμε να μας δανείσουν  και που ήταν το αποτέλεσμα της βαθύτατης οικονομικής μας κρίσης. Αντί να τα βάλουν δηλαδή αυτοί οι «Αντιμνημονιακοί» με τα αίτια που μας οδήγησαν στην κρίση για να τα διορθώσουμε άμεσα, μας είπαν ότι «επειδή το χρέος μας ήταν επονείδιστο, θα το καταργούσαν με έναν νόμο κι ένα άρθρο». Σήμερα ως γνωστόν ολοκληρώνουμε το 3ο Μνημόνιο με δανεικά λεφτά και από τις 21 Αυγούστου 2018 θα εφαρμόσουμε το 4ο Μνημόνιο, χωρίς λεφτά αλλά με αυστηρή επιτήρηση μέχρι το 2060 (βλέπε σχετικό άρθρο μου στις 16-07-2018 στις Ανιχνεύσεις http://www.anixneuseis.gr/?p=192930).

Αυτός είναι όμως ο λαϊκισμός, είτε μαρξιζο-ακροδεξιός, είτε ισλαμικός. Προβάλει τα αποτελέσματα κι όχι τις αιτίες ενός κακού, προς άγραν ψήφων. Ρίχνει δηλαδή στάχτη στα μάτια του λαουτζίκου (ελληνικού, ιταλικού ή τουρκικού) αντί να κάνει τις αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές στην οικονομία.

Ας επιστρέψουμε όμως στα μακροοικονομικά δεδομένα της Τουρκίας, όπως τα παρουσίασε στις 13-08-2018 ο  Julien Da Sois στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας La croix, για να ξέρουμε γιατί μιλάμε.

Τα μακροοικονομικά δεδομένα της Τουρκίας

Η 17η οικονομία στον κόσμο

ΑΕΠ : 851 δις δολάρια  (ή 745 δις ευρώ)

Πληθυσμός : 80,8 εκατομμύρια κάτοικοι (19η σε πληθυσμό παγκοσμίως)

Κατά Κεφαλήν Εισόδημα : 10.592 δολάρια  (ή 9.276 €)

Ποσοστό οικονομικής μεγέθυνσης : + 7,4 %

Ποσοστό ανεργίας : 9,6 %*

Ποσοστό πληθωρισμού : 15,39 %

Δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης (IDH) : 0,767 (71η θέση παγκοσμίως)

Κυριότεροι Πελάτες της Τουρκίας (σε ποσοστά εξαγωγών) : Γερμανία (9,6 %), Ηνωμένο Βασίλειο (6,1 %), Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα (5,8 %)

Κυριότεροι Προμηθευτές (σε ποσοστά τουρκικών εισαγωγών) : Κίνα (10 %), Γερμανία (9,1 %), Ρωσία (8,3 %)

Πηγή : Direction générale du Trésor.

*Ως προς το ποσοστό ανεργίας, ο δημοσιογράφος Christian Losson της εφημερίδας Libération στις 13-08-2018, αναφέρει : «Η πραγματική ανεργία αυξήθηκε στο 17%, μακριά από τις επίσημες στατιστικές του 11%».

Ο Ερντογάν έπεσε στην παγίδα της οικονομικής ασφυξίας, « sudden stop »

«Το σενάριο μιας «αιφνίδιας στάσης πληρωμών» (« sudden stop »), δηλαδή μια ξαφνική διακοπή της εξωτερικής χρηματοδότησης, δημιουργήθηκε στην Τουρκία. Κανείς δεν έχει να κερδίσει από αυτήν, αλλά ίσως να είναι και πολύ αργά». Αυτό αναφέρει στο χρονογράφημά της η ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας, Les echos, στις 14-8-2018. «Μπορεί να είναι μόνο θέμα ωρών. Εάν η Τουρκία δεν μπορέσει να σταματήσει την πτώση του νομίσματός της, ίσως απότομα να πάψει να αναπνέει οικονομικά. Η οικονομία της θα υποστεί σοβαρές ζημιές. Τα 80,8 εκατομμύρια κάτοικοι θα καταδικαστούν σε μια οδυνηρή πτώση του εισοδήματός τους». «Η ξαφνική στάση πληρωμών είναι ένα γνωστό φαινόμενο. Μια πολλά υποσχόμενη χώρα (όπως ήταν η Τουρκία πριν την κρίση) προσελκύει ξένα κεφάλαια. Με αυτά τα φρέσκα χρήματα, οι επιχειρήσεις της επενδύουν έντονα. Συχνά οι καταναλωτές της δανείζονται επίσης  για να ξοδέψουν περισσότερα. Τότε το ισοζύγιο  τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο μετρά τη διαφορά μεταξύ εισροών και εκροών της χώρας, καθίσταται όλο και περισσότερο  ελλειμματικό». «Μέχρι την ημέρα που ένα δευτερεύον γεγονός οδηγεί τους επενδυτές να αναθεωρήσουν τις επιλογές τους. Ξαφνικά σταματούν να παρέχουν κεφάλαια ή ακόμα και να αποσύρουν τα περιουσιακά τους στοιχεία. Οι εθνικές τράπεζες έχουν πρόβλημα ρευστότητας και η χώρα δεν έχει άλλη επιλογή από το να εξισορροπήσει βίαια  τα ελλείμματά της. Ως εκ τούτου, πρέπει να δαπανήσει πολύ λιγότερα χρήματα, γεγονός που προκαλεί σοβαρή ύφεση».

Αν η «ξαφνική στάση πληρωμών» είναι γνωστή, είναι επειδή έχει συμβεί πολλές φορές τις τελευταίες δεκαετίες. Στο Μεξικό το 1994, στην Ασία το 1997-1998, στην Ελλάδα, έπειτα στην Ισπανία στις αρχές του 2010. Το σενάριο αυτό, δυστυχώς, φαίνεται να αναπαράγεται στην Τουρκία. Με μια μεγέθυνση άνω του 7%, η χώρα έχει προσελκύσει κεφάλαια που αναζητούν αποδόσεις. Η διαμάχη μεταξύ Ουάσινγκτον και Άγκυρας πάνω σε έναν αμερικανό ευαγγελικό πάστορα , Andrew Brunson, σε μια τουρκική φυλακή έπαιξε το ρόλο της

In this July 25, 2018 photo, Andrew Craig Brunson, an evangelical pastor from Black Mountain, North Carolina, arrives at his house in Izmir, Turkey. Brunson, who had been jailed in Turkey for more than one and a half years on terror and espionage charges was released and will be put under house arrest as his trial continues. The White House is announcing that the Treasury Department is imposing sanctions on two Turkish officials over a detained American pastor who is being tried on espionage and terror-related charges. (AP Photo/Emre Tazegul)

προειδοποίησης από την πλευρά των παικτών της αγοράς. Η τουρκική λίρα ξεφούσκωσε. Οι χρεωμένες σε δολάρια τουρκικές επιχειρήσεις πρέπει να εκταμιεύσουν δύο φορές περισσότερα χρήματα από ό, τι πριν από ένα χρόνο για να τιμήσουν τις δανειακές υποχρεώσεις τους. Κάτι που είναι αδύνατο. Οι κερδοσκόποι  επενδυτές αρχίζουν να εξετάζουν άλλες οικονομικά εύθραυστες χώρες, όπως η Αργεντινή και η Νότια Αφρική. Η μόλυνση από την κρίση καραδοκεί.

Απέναντι σε όλα αυτά τι κάνει ο Ερντογάν; Πουλάει τσαμπουκά στο όνομα του Αλλάχ και μιλά για συνωμοσία. (Το ίδιο δεν έκαναν και οι δικοί μας αντιμνημονιακοί λεβέντες, όταν μιλούσαν για τους Τοκογλύφους από το 2010 μέχρι και τον Ιούλιο του 2015;).

Ξεχνάει εσκεμμένα  ότι συνέβαλε ενεργά στην κρίση που περνάει.

Πρώτον, χαλαρώνοντας τη δημοσιονομική πειθαρχία με τα φτηνά δάνεια και τα φορολογικά κίνητρα. Κόβει πληθωριστικές λίρες και τις ρίχνει στην αγορά άκριτα.

Δεύτερον, βάζοντας χέρι στην κεντρική τράπεζα της Τουρκίας η οποία δεν μπορεί να ασκήσει ανεμπόδιστα την δέουσα νομισματική πολιτική της.

Τρίτον, αναθέτοντας στον εαυτό του τις άνευ προηγουμένου εξουσίες του και αναγορεύοντας τον γαμπρό του σε άτυπο Πρωθυπουργό. Αυτές όλες οι ανορθόδοξες αποφάσεις του Ερντογάν έχουν λογικά θορυβήσει τους πιστωτές της χώρας του την οποία εγκαταλείπουν. Ισχυρίζεται αόριστα ότι θα βρει αλλού φίλους και Πελάτες. Εύκολο είναι ;

Τέλος, δασμολογώντας δίκην αντιποίνων τα αμερικανικά προϊόντα, μάλλον θα του γίνουν μπούμεραγκ.

Δεν έχει απομείνει πολύς χρόνος για να αποφευχθεί μια ευρύτερη αποσταθεροποίηση από την οποία θα υποφέρουν όλοι, άλλος λιγότερο, άλλος περισσότερο :

@ η Τουρκία και κυρίως ο πληθυσμός της που έχουν πολλά να χάσουν,

@ η Ευρώπη που απάλυνε σε μεγάλο βαθμό τη μεταναστευτική κρίση της με μια συμφωνία με την Άγκυρα,

@ οι αναδυόμενες χώρες  που απειλούνται από την εξάπλωση της κρίσης και σε αυτές, αλλά ακόμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες για τις οποίες η Τουρκία ήταν μέχρι πρότινος ένας πολύτιμος σύμμαχος.

Μόνο ο Ερντογάν έχει ακόμα τα χαρτιά στα χέρια του για να αποφύγει τα χειρότερα. Τούτο βέβαια δεν είναι απαραιτήτως καθησυχαστικό…

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Το brain drain εμπόδιο στην ανάκαμψη της Ελλάδας

0

Εκοντάδες χιλιάδες Έλληνες έχουν μεταναστεύσει στο εξωτερικό για αναζήτηση καλύτερων προοπτικών. Λιγότερο από το 20% σχεδιάζει να επιστρέψει. Μεγάλος ο αντίκτυπος στις οικονομικές προοπτικές της χώρας.

  • της Kerin Hope Financial Times/euro2day
H Αγγελική Τζιάκα μετακόμισε στο Ηνωμένο Βασίλειο λίγο μετά τις περικοπές σε συντάξεις και μισθούς του δημοσίου που άρχισε να εφαρμόζει η ελληνική κυβέρνηση κατά το πρώτο πρόγραμμα διάσωσης που συμφώνησε με τους διεθνείς πιστωτές το 2010.

Ένιωθε ότι η απόφαση ήταν ξεκάθαρη: δουλειά στο εξωτερικό ή κίνδυνος μακροχρόνιας ανεργίας στην πατρίδα. «Είχα μόλις αποφοιτήσει από την ιατρική και ήθελα να κάνω την ειδικότητα μου στο εξωτερικό γιατί το μέλλον (στον τομέα της υγείας) στην Ελλάδα έδειχνε πολύ αβέβαιο» ανέφερε η κα. Τζιάκα.

Οκτώ χρόνια αργότερα η 33χρονη εργάζεται ως ψυχίατρος στο εθνικό σύστημα υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου. Για την ώρα δεν σχεδιάζει να αναζητήσει δουλειά στην Ελλάδα. «Πίστευα ότι θα έμενα μακριά για περίπου δύο χρόνια, μετά η κρίση θα περνούσε» πρόσθεσε. «Αλλά τελικά δεν έγινε έτσι και τώρα δεν ξέρω πότε τα πράγματα θα είναι και πάλι σταθερά».

Καθώς η Ελλάδα ετοιμάζεται να αποχωρήσει αυτή την εβδομάδα από το πρόγραμμα διάσωσης, σε ένα σημάδι πως η επιστροφή στην οικονομική ομαλότητα είναι κοντά, ο αριθμός των μορφωμένων Ελλήνων που δεν βλέπουν μέλλον στη χώρα είναι ένα ακόμα από τα μεγάλα εμπόδια στην μακροχρόνια ανάκαμψη και βιωσιμότητα της.

«Το brain drain έχει ξεκάθαρα αρνητικό αντίκτυπο στις οικονομικές προοπτικές της Ελλάδας βραχυπρόθεσμα» τόνισε ο Γιώργος Παγουλάτος, καθηγητής στην ΑΣΟΕ. «Το ερώτημα είναι κατά πόσον αυτή η δεξαμενή των όλο και πιο καταρτισμένων Ελλήνων που ζουν στο εξωτερικό θα επιστρέψει τελικά και θα βοηθήσει στην τόνωση της μακροχρόνιας δυνητικής ανάπτυξης της χώρας».

Περίπου 350.000 με 400.000 Έλληνες, κυρίως εικοσάρηδες και τριαντάρηδες, έχουν μεταναστεύσει – κατά κύριο λόγο σε άλλες χώρες της Ε.Ε. – μετά το 2010. Πάνω από τα δύο τρίτα είναι απόφοιτοι πανεπιστημίου και πολλοί έχουν μεταπτυχιακά και διδακτορικά, σύμφωνα με τον Εμμανουήλ Πρατσινάκη, ερευνητή σε πανεπιστήμιο της Οξφόρδης που χρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Ωνάση.

«Απόφοιτοι ιατρικής, πολυτεχνείων και σχολών ηλεκτρολόγων μηχανικών που το αντικείμενο των σπουδών τους έχει μεγάλη ζήτηση στις χώρες προορισμού, αποτελούν ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού που μεταναστεύει» σημείωσε ο κ. Πρατσινάκης. «Oι μάνατζερ ξενοδοχείων και οι σεφ με εμπειρία σε πολυτελείς μονάδες της ελληνικής τουριστικής βιομηχανίας έχουν και αυτοί ζήτηση».

Έχουν φύγει τόσοι πολλοί γιατροί μετά το 2010 που το πιεσμένο οικονομικά σύστημα υγείας αντιμετωπίζει έλλειμμα 8.000 γιατρών, ανέφερε ο Γιώργος Πατούλης, πρόεδρος του ιατρικού συλλόγου Αθηνών. «Η χώρα έχει χάσει πάνω από 18.000 γιατρούς, όχι μόνο νέους αποφοίτους αλλά και καταξιωμένους επιστήμονες. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν πολύ λίγες ενδείξεις ότι θα τους πάρουμε πίσω» σημείωσε.

Για τους Έλληνες της μεσαίας τάξης, οι μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό είναι εδώ και καιρό ένας τρόπος να προχωρήσουν στην μικρή κοινότητα επαγγελματιών της χώρας. Αυτό άλλαξε καθώς η οικονομία άρχισε να αναπτύσσεται ραγδαία στις αρχές του 2000 με τη δημιουργία της ευρωζώνης και οι ευκαιρείς για τους νέους επαγγελματίες αυξήθηκαν. Οι Έλληνες ήταν από τους λιγότερο κινητικούς Ευρωπαίους, ειδικά όσον αφορά τις αλλαγές καριέρας που απαιτούσαν μακρινές μετακινήσεις, έχουν δείξει συγκριτικές έρευνες.

Η κρίση διέλυσε τις ελπίδες ότι η εγχώρια αγορά εργασίας θα συνεχίσει να αναπτύσσεται και κατέστησε εμφανές ότι το μοτίβο των σύντομων περασμάτων από το εξωτερικό μπορεί να μετατραπεί σε κάτι πιο μόνιμο.

«Η μετανάστευση έχει γίνει μια από τις πιθανές επιλογές και οι φίλοι και οι συγγενείς αντιδρούν πολύ πιο θετικά από ότι στο παρελθόν στις αποφάσεις συγγενών και φίλων να φύγουν» τόνισε ο κ. Πρατσινάκης.

Oι Έλληνες του εξωτερικού δεν βιάζονται πάντως να επιστρέψουν. Σύμφωνα με έρευνα που διενέργησε πέρυσι η Ε.Ε. στο Λονδίνο και στην Ολλανδία, λιγότερο από το 10% των Ελλήνων μεταναστών σχεδιάζει να επιστρέψει τα επόμενα τρία χρόνια και μόνο το 20% θέλει να το κάνει μακροπρόθεσμα.

Η Τόνια Στούμπου είναι από αυτούς που άλλαξαν απότομα τα σχέδια τους όταν ξέσπασε η κρίση. Περίμενε ότι θα επιστρέψει από το Λονδίνο μετά από ένα μεταπτυχιακό στο μάνατζμεντ εφοδιαστικών αλυσίδων. Προβλέποντας ότι θα δυσκολευτεί να βρει δουλειά στην Ελλάδα, αποφάσισε να παραμείνει στο Ηνωμένο Βασίλειο και να «δουλέψει για κάποια χρόνια».

Η προοπτική επιστροφής στην Ελλάδα εξασθενούσε καθώς συνεχιζόταν η κρίση, λέει η ίδια.

«Δούλεψα για μια, μετά για μια άλλη μεγάλη εταιρεία με παγκόσμια παρουσία. Πραγματικά απολαμβάνω την δουλειά που έχω τώρα, υπάρχουν προοπτικές εξέλιξης και νιώθω ότι έχω μια ζωή στο Λονδίνο» σημείωσε η κα. Στούμπου. «Θα ήθελα να δουλέψω στην Ελλάδα κάποια στιγμή, πιθανότατα στην οικογενειακή μας επιχείρηση, αλλά δεν βιάζομαι».

Ο Θοδωρής Μεσσίνης, υπεύθυνος IT σε ελβετική τράπεζα στη Γενεύη, είχε πρόσφατα μια προσφορά να εργαστεί σε εταιρεία fintech στην Aθήνα. «Ο μισθός που μου πρότειναν ήταν αναπάντεχα υψηλός, αλλά όταν αναλογίστηκα τι κάνω εδώ – κατευθύνω μια ομάδα προγραμματιστών, μαθαίνω πώς να είναι μάνατζερ, ζω σε μια εύτακτη ευρωπαϊκή χώρα – αποφάσισα ότι είμαι καλύτερα εδώ» υποστήριξε ο κ. Μεσσίνης.

Η μετακίνηση στο Κατάρ στην αρχή της κρίσης, στη συνέχεια η απόκτηση μεταπτυχιακού και η εργασία στις ΗΠΑ προτού εγκατασταθώ στην Ελβετία, «με βοήθησαν να καταλάβω τις ευκαιρίες που υπάρχουν στο εξωτερικό», σημείωσε ο κ. Μεσσίνης.

Μετά το υψηλό του 2013 οι αποχωρήσεις από την Ελλάδα άρχισαν σταδιακά να περιορίζονται, ενώ ένας μικρός αριθμός μεταναστών που έφυγαν νωρίς κατά τη διάρκεια της κρίσης επιστρέφει. «Οι αποταμιεύσεις τους και η εμπειρία τους επιτρέπει να σχεδιάσουν τον επαναπατρισμό με καλύτερους όρους» τόνισε ο κ. Πρατσινάκης.

Αλλά παραμένουν τεράστιες ελλείψεις, που είναι πιο εμφανίσεις στο σύστημα υγείας, όπου οι βαθιές περικοπές και οι πρόωρες συνταξιοδοτήσεις έχουν δημιουργήσει τεράστιες δυσκολίες στα νοσοκομεία της επαρχίας και των νησιών για την κάλυψη θέσεων ειδικευμένου προσωπικού. Οι νέοι γιατροί είναι από αυτούς που θέλουν περισσότερο να φύγουν» επισήμανε ο κ. Πατούλης.

«Η Ελλάδα δεν μπορεί να προσφέρει μισθούς ή συνθήκες εργασίας που να ανταγωνίζονται τα κρατικά συστήματα υγείας στη βόρεια Ευρώπη» τόνισε ο κ. Πατούλης. «Και οι ιδιωτικές μας κλινικές έχουν δεχτεί χτύπημα εξαιτίας της απότομης πτώσης των εισοδημάτων».

Μετά το 2010 εταιρείες αναζήτησης εργαζομένων και νοσοκομεία στη Γερμανία έχουν αναλάβει πρωτοβουλίες στρατολόγησης προσωπικού στην Ελλάδα, προσφέροντας δουλειάς που περιλαμβάνουν έξι μήνες δωρεάν μαθημάτων γερμανικών.

Ο Γρηγόρης Μαρκόπουλος, καρδιολόγος που βρίσκεται στη Γερμανία τα τελευταία έξι χρόνια, ανέφερε πως είχε ενδοιασμούς να μεταναστεύσει γιατί «πολλοί φίλου μου και συγγενείς ένιωθαν ότι η γερμανική κυβέρνηση επέβαλε υπερβολικά σκληρή λιτότητα στους Έλληνες».

«Αλλά ένιωθα ανακούφιση που μου προσέφεραν μια θέση εργασίας με προοπτικές καριέρας σε μια άλλη ευρωπαϊκή χώρα» υπογράμμισε.

Ο κ. Μαρκόπουλος έχει ανελιχθεί από μια θέση ασκούμενου σε νοσοκομείου σε μια διευθυντική θέση σε κλινική του Αμβούργου. «Ήταν δύσκολα στην αρχή γιατί σχεδόν κανένας δεν μιλούσε αγγλικά στο πρώτο νοσοκομείο που πήγα, οπότε έπρεπε να δουλέψω σκληρά για να μάθω τη γλώσσα» επισήμανε ο κ. Μαρκόπουλος.

«Νιώθω πως έχω τον έλεγχο της καριέρας μου αυτή τη στιγμή. Ακόμα πιστεύω πως θα επιστρέψω στην Ελλάδα μόλις η οικονομία αρχίσει να ευημερεί και πάλι αλλά αυτό μπορεί να απέχει μερικά χρόνια ακόμα».

Copyright The Financial Times Limited 2017. All rights reserved.

Γιατί τα ποσοστά δημοφιλίας του Πούτιν μειώνονται ραγδαία

2
Και τι σημαίνει αυτό για το πολιτικό μέλλον της Ρωσίας
Περίληψη:

Ο Πούτιν μπορεί να έχει κάνει ξανά την Ρωσία μεγάλη στην εξωτερική πολιτική, αλλά τώρα ήταν καιρός για μια στροφή στα πολλά εγχώρια οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων του πληθωρισμού, των ακατάλληλων ιατρικών υπηρεσιών, των προβλημάτων στους τομείς στέγασης και υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, και ενός εχθρικού κλίματος για τις μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις.

Ο ANDREI KOLESNIKOV είναι ανώτερος συνεργάτης και επικεφαλής στο Πρόγραμμα για τις Εγχώριες Πολιτικές και τους Πολιτικούς Θεσμούς της Ρωσίας στο Carnegie Moscow Center.

Ίσως καμιά προσωπικότητα δεν έχει εμφανιστεί πιο ανησυχητική στην παγκόσμια σκηνή από τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν [1]. Η πρόσφατη σύνοδος κορυφής [2] με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στο Ελσίνκι, οι αμερικανικές ανησυχίες για μια μελλοντική ρωσική παρέμβαση μετά τις προεδρικές εκλογές του 2016, η ανάδυση του Κρεμλίνου ως καθοριστικός παράγων στη Μέση Ανατολή και, φυσικά, η εύκολη επανεκλογή του Πούτιν τον Μάρτιο, όλα φαίνεται να δείχνουν την συνεχιζόμενη δύναμή του. Εντούτοις, μπορεί επίσης να κρύβουν μια αυξανόμενη αδυναμία.

Η προσάρτηση της Κριμαίας στην Ρωσία, τον Μάρτιο του 2014, ήταν ένα δώρο για τα ποσοστά αποδοχής του Πούτιν. Κυμαινόμενα περίπου 61% έως 65 % πριν από την κατάληψη, ανέβηκαν σε δυσθεώρητα ύψη άνω του 80% μετά από αυτήν. Για πολλούς Ρώσους, η αρπαγή των εδαφών από τον Πούτιν αποκατέστησε το εθνικό μεγαλείο της χώρας και γι’ αυτό τον αντάμειψαν με αυξημένη υποστήριξη. Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες, οι εντεινόμενες απογοητεύσεις του κοινού σχετικά με την εγχώρια πολιτική, και μια κυβερνητική πρόταση για την αποδυνάμωση του δικτύου κοινωνικής ασφάλισης οδήγησαν σε απότομη πτώση της δημοτικότητας του Πούτιν. Για την πολιτική τάξη της Ρωσίας, αυτή η πτώση είναι ένα σημάδι ότι τα ποσοστά του Πούτιν έχουν χάσει τον μανδύα που τα έκανε άτρωτα, μια εξέλιξη που θα μπορούσε να έχει πραγματικές επιπτώσεις για τη νέα του θητεία και για την πιθανή μάχη διαδοχής που θα ακολουθήσει.

16082018-1.jpg

Ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, επιθεωρεί πολεμικά πλοία στον ποταμό Νέβα κατά την διάρκεια της παρέλασης την Ημέρα του Ναυτικού, στην Αγία Πετρούπολη, τον Ιούλιο του 2018. MIKHAIL KLEMENTYEV / SPUTNIK VIA REUTERS
——————————————————————

ΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ BOYTIA;

Η πρόσφατη μείωση των ποσοστών δημοφιλίας του Πούτιν ήταν απότομη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε το Levada Center, ένας ανεξάρτητος ρωσικός οργανισμός δημοσκοπήσεων, μόλις το 67% των ερωτηθέντων Ρώσων [3] δήλωσαν ότι ενέκριναν τις δραστηριότητές του τον Ιούλιο του 2018, έναντι 82% τον Απρίλιο και 79% τον Μάιο. Άλλα στοιχεία του Levada δείχνουν ότι το ποσοστό εμπιστοσύνης στον Πούτιν μειώθηκε από 60% τον Ιανουάριο του 2018 σε 48% τον Ιούνιο. Ορισμένοι από τους δημοφιλέστερους αξιωματούχους της Ρωσίας είδαν παρόμοιες πτώσεις: Κατά το ίδιο εξάμηνο, το ποσοστό εμπιστοσύνης για τον υπουργό Άμυνας, Σεργκέι Σόιγκου, μειώθηκε από 31% σε 19% και για τον υπουργό Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, από 25% σε 14%.

Σε μια δημοσκόπηση του Levada τον Ιούλιο του 2018, το 40% των Ρώσων δήλωσαν ότι πιστεύουν πως η Ρωσία οδεύει προς την λάθος κατεύθυνση, από 26% τον Απρίλιο αμέσως μετά τις προεδρικές εκλογές. Ο αριθμός του Ιουλίου είναι συγκρίσιμος με τις δημοσκοπήσεις που έγιναν λίγο πριν την προσάρτηση της Κριμαίας (41% τον Ιανουάριο του 2014). Επιπλέον, το 58% πιστεύει ότι η κυβέρνηση δεν θα μπορέσει να βελτιώσει την οικονομική κατάσταση κατά το επόμενο έτος. Τι πήγε λάθος, λοιπόν;

Ο κύριος λόγος για την πτώση των ποσοστών είναι η πρόταση της κυβέρνησης να αυξηθεί η ηλικία συνταξιοδότησης από 60 σε 65 για τους άνδρες και από 55 σε 60 για τις γυναίκες. Η ανακοίνωση συνέπεσε με την έναρξη του Παγκόσμιου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου που φιλοξένησε η Ρωσία, και η άμεση δημόσια αντίδραση είχε αναγκάσει την κυβέρνηση να αναδιπλωθεί υπονοώντας ότι ο Πούτιν δεν είχε εμπλακεί προσωπικά στην διαδικασία λήψης αυτής της απόφασης. Ήταν προφανές ότι οι αρχές προσπαθούσαν να μετριάσουν την πιθανώς μαζική δυσαρέσκεια και να προστατέψουν την δημοτικότητα του Πούτιν. Αλλά υποτίμησαν το βαθμό ευαισθησίας του κοινού στο θέμα, και βρέθηκαν αντιμέτωποι με σκληρή αντίσταση από διάφορες κοινωνικές και ηλικιακές ομάδες.

Ο λόγος για την δημόσια οργή είναι ότι η πρόταση συνιστά παραβίαση του άγραφου κοινωνικού συμβολαίου της Ρωσίας, στο οποίο η κυβέρνηση συντηρεί την λεγόμενη σταθερότητα, διατηρεί μετριοπαθή κοινωνικά οφέλη και προωθεί τα αισθήματα εθνικής υπερηφάνειας έναντι της πολιτικής υποστήριξης και της αδιαφορίας του κοινού για την εκτεταμένη διαφθορά στην κορυφή της πολιτικής πυραμίδας. Επειδή το κράτος έχει εδώ και πολλά χρόνια καλλιεργήσει τάσεις εξάρτησης στο ρωσικό κοινό, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι περισσότεροι θεωρούν ότι είναι καθήκον του κράτους να διατηρήσει το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας όπως είναι. Μια κοινή μελέτη [4] από το Carnegie Moscow Center και το Levada Center που πραγματοποιήθηκε το 2017 έδειξε ότι πολλοί ερωτηθέντες δεν επιθυμούν να δεχθούν ακόμη και μικρές αλλαγές στα κεκτημένα: Το 77% των ερωτηθέντων δεν επιθυμούσε σήμερα να παραιτηθεί από ορισμένα ωφελήματα σε αντάλλαγμα για βελτιωμένο μέλλον (σε σύγκριση με το 16% προηγουμένως) και το 75% αρνήθηκε να δεχθεί υψηλότερη ηλικία συνταξιοδότησης. Αυτό είναι κατανοητό, καθώς μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να πλήξει σκληρά το εισόδημα των ρωσικών νοικοκυριών: Το ένα τρίτο των σημερινών συνταξιούχων εξακολουθούν να εργάζονται και δεν επιθυμούν να χάσουν την σύνταξή τους ως δεύτερη πηγή εισοδήματος.

Η πρόταση για τις συντάξεις, ωστόσο, δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας για την πτώση των ποσοστών του Πούτιν. Ήδη, η επιτυχημένη ατζέντα εξωτερικής πολιτικής του Πούτιν έχει αρχίσει να χάνει την δύναμη να διοχετεύει δημόσια στήριξη ενόψει των αυξανόμενων εγχώριων απογοητεύσεων. Μέχρι πρόσφατα, η σταθερά υψηλή δημοτικότητα του προέδρου από την προσάρτηση της Κριμαίας, αντικατόπτριζε το κύριο επίτευγμά του στα μάτια των μέσων Ρώσων: Το να κάνει την Ρωσία μεγάλη ξανά στο εξωτερικό. Τα υψηλά ποσοστά δημοφιλίας του Πούτιν εξαρτώνται από διάφορα είδη αντιληπτών νικών σε αυτόν τον τομέα. Είχαν μια ώθηση τον Αύγουστο του 2008 μετά τον σύντομο πόλεμο της Ρωσίας με την Γεωργία και στην συνέχεια μειώθηκαν αργά αλλά σταθερά μέχρι τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2014 στο Σότσι και την επιχείρηση της Κριμαίας που ακολούθησε αμέσως μετά.

Τον Φεβρουάριο του 2018, στη μέση της προεδρικής εκστρατείας του Πούτιν, σημειώθηκε μια ήρεμη πτώση των ποσοστών δημοφιλίας του σε επίπεδα πριν από την Κριμαία, όταν μειώθηκε σε 76%, από 84% το προηγούμενο έτος. Ο Πούτιν μπορεί να έχει κάνει ξανά την Ρωσία μεγάλη στην εξωτερική πολιτική, αλλά τώρα ήταν καιρός για μια στροφή στα πολλά εγχώρια οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων του πληθωρισμού, των ακατάλληλων ιατρικών υπηρεσιών, των προβλημάτων στους τομείς στέγασης και υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, και ενός εχθρικού κλίματος για τις μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις. Καθώς η εκστρατεία της επανεκλογής του έφθασε στην αιχμή της κινητοποίησης, τα ποσοστά δημοφιλίας του επέστρεψαν στο 82% τον Απρίλιο, αμέσως μετά τις εκλογές. Από τότε, ωστόσο, έχει βιώσει μια γρήγορη και σταθερή επιδείνωση.

ΠΩΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙ ΤΟ ΚΡΕΜΛΙΝΟ

Μέχρι στιγμής, οι πολιτικοί χειραγωγοί της Ρωσίας δεν έχουν ακόμη ανανεώσει τα εργαλεία τους για τη μαζική κινητοποίηση ως απάντηση στην πτωτική δημοτικότητα του Πούτιν. Θα συνεχίσουν να διαφημίζουν τον Πούτιν ως υπέρμαχο της ένδοξης ιστορίας της Ρωσίας, της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, των νικών στα αθλητικά, των φιλόδοξων κατασκευαστικών έργων και της στρατιωτικής ισχύος. Αλλά αυτές οι τακτικές δεν είναι πλέον τόσο αποτελεσματικές όσο ήταν κάποτε.

Είναι κατανοητό ότι η δημοτικότητα του Πούτιν θα σταθεροποιηθεί σε ένα χαμηλότερο αλλά βιώσιμο επίπεδο. Μια τέτοια αλλαγή είναι μακράν του να είναι μοιραία -στο κάτω-κάτω, ο προκάτοχός του, Μπόρις Γέλτσιν, έμεινε στην εξουσία με σχεδόν καθόλου δημόσια στήριξη. Ακόμα, εάν τα χαμηλά ποσοστά του Πούτιν εξακολουθήσουν να ισχύουν, το Κρεμλίνο πιθανότατα θα προσπαθήσει να δημιουργήσει ένα είδος θεάματος για να αποσπάσει την προσοχή από τα πολλά κοινωνικά προβλήματα της Ρωσίας. Ίσως να θελήσει να εντείνει τις δραματικές κινήσεις της εξωτερικής πολιτικής, αλλά, όπως προαναφέρθηκε, αυτές έχουν χάσει την δύναμή τους. Μια δημοσκόπηση του Levada Center τον Ιούλιο, έδειξε σημαντική ώθηση στις θετικές στάσεις απέναντι στην Δύση μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο -τα θετικά συναισθήματα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, για παράδειγμα, έκαναν άλμα στο 42%, από 20% το Μάιο. (Φυσικά, οι πρόσφατες επιπρόσθετες αμερικανικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα μπορούσαν να μειώσουν αυτό το ποσοστό βοηθώντας παράλληλα εκείνα του Πούτιν). Ένας άλλος τρόπος για να αποσπαστεί η προσοχή του κοινού θα μπορούσε να είναι η συνέχιση του τσουνάμι των πρόσφατων συλλήψεων υποτιθέμενων κατασκόπων και προδοτών της Ρωσίας, από την Karina Tsurkan, ένα στέλεχος της ρωσικής ενεργειακής εταιρείας Inter RAO, η οποία κατηγορείται ότι είναι ρουμανο-μολδαβική κατάσκοπος, μέχρι τον 74χρονο επιστήμονα Viktor Kudryavtsev, για τον οποίο η FSB ισχυρίζεται ότι πέρασε μυστικές πληροφορίες στις Δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών. Όσο πιο παράλογες είναι αυτές οι περιπτώσεις, τόσο αποτελεσματικότερος είναι ο περισπασμός από τα κοινωνικά προβλήματα που έχουν τόσο μεγάλο κόστος για τον Ρώσο πρόεδρο.

Ο Πούτιν θεωρητικά δεσμεύεται από το ρωσικό σύνταγμα να παραιτηθεί από την προεδρία το 2024, οπότε ο προγραμματισμός και οι ελιγμοί για μια ενδεχόμενη πολιτική διαδοχή δεν απέχουν πολύ από το μυαλό των ανθρώπων. Η φθίνουσα δημόσια υποστήριξή του θα μπορούσε να αυξήσει την πιθανότητα ενός διαδόχου το 2024. Αλλά ο Πούτιν θα αισθανόταν άνετα μόνο με έναν διάδοχο παρόμοιο με κάποιον όπως ήταν ο ίδιος για τον Μπόρις Γιέλτσιν. Ο Γιέλτσιν επέλεξε τον Πούτιν να είναι ο πρόεδρος της Ρωσίας εν μέρει για να διατηρήσει τα πολιτικά επιτεύγματα της δεκαετίας του 1990 -κάτι που ο Πούτιν δεν έκανε. Κυρίως, όμως, επελέγη για να εξασφαλίσει την ασφάλεια του Γιέλτσιν, της οικογένειάς του και των πολιτικών του συνεργατών. Σε αυτό το μέτωπο, ο Πούτιν αποδείχθηκε πολύ πιο ικανός. Εάν δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσει αυτό το είδος διαδόχου-προστάτη, ο Πούτιν θα βρει πιθανώς έναν τρόπο να παραμείνει στην εξουσία το 2024, πιθανώς με την τροποποίηση του ρωσικού συντάγματος. Αυτό όμως θα ενίσχυε μόνο την επιθυμία του ρωσικού κοινού για πολιτική και κοινωνική αλλαγή.

Προς το παρόν, η απότομη πτώση της δημοφιλίας του Πούτιν έχει δείξει ότι δεν είναι καν τόσο πολιτικά άτρωτος όσο θεωρείτο προηγουμένως. Για να διορθωθεί η κατάσταση, αυτός και οι πολιτικοί στρατηγικοί του Κρεμλίνου θα έχουν ένα πάρα πολύ δύσκολο έργο μπροστά τους.

Copyright © 2018 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/russian-federation/2018-08-15/why-putins-approval-ratings-are-declining-sharply

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.foreignaffairs.com/articles/russian-federation/2018-03-16/pu…
[2] https://www.foreignaffairs.com/articles/russian-federation/2018-07-18/us…
[3] http://www.levada.ru/en/ratings/
[4] http://carnegie.ru/2018/02/06/perils-of-change-russians-mixed-attitudes-…

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Το δύσκολο φθινόπωρο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής: Ποιά θέματα έχει μπροστά της…

0

Της ΑΛΕΞΙΑΣ ΤΑΣΟΥΛΗ

Η πολύ ευχάριστη εξέλιξη με την αιφνιδιαστική απελευθέρωση των δύο στρατιωτικών , κάθε άλλο παρά δεν πρέπει να εφησυχάζει την κυβέρνηση, καθώς το φθινόπωρο αναμένεται να κληθεί να διαχειριστεί μια σειρά από δύσκολα θέματα στην εξωτερική πολιτική

. Διότι μπορεί η κράτηση των δύο στρατιωτικών να άγγιξε τον πυρήνα των ελληνοτουρκικών σχέσεων, οι διμερείς μας σχέσεις δεν σημαίνει ότι εξομαλύνθηκαν πολύ περισσότερο που έχουν μπροστά μας μια σειρά από δρομολογημένα γεγονότα που θα θέσουν και πάλι το ερώτημα αν υπάρχει πραγματική βούληση για ουσιαστική βελτίωση των διμερών σχέσεων.

Ξεκινώντας από το  Κυπριακό,  στις 11 Σεπτεμβρίου η απεσταλμένη των Ηνωμένων Εθνών Τζειν Χολ Λουτ θα έρθει στην Αθήνα και θα έχει συνάντηση με τον Υπουργό Εξωτερικών.

Ο Νίκος Κοτζιάς αναμένεται να της παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη πρόταση για τα θέματα ασφάλειας και εγγυήσεων και ενώ η Αμερικανίδα αξιωματούχος είχε συνάντηση πριν από λίγες ημέρες με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου.

Αμέσως μετά η ειδική απεσταλμένη του Αντόνιο Γκουτιέρες θα μεταβεί στις Βρυξέλλες και θα έχει συνάντηση με την επικεφαλής της ευρωπαικής διπλωματίας Φεντερίκα Μογκερίνι για να την ενημερώσει.

Στην Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο δεν αποκλείεται μάλιστα να υπάρξει και συνάντηση του Νίκου Αναστασιάδη με τον τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί παρουσία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτιέρες.

Η Αθήνα αναμένει επίσης τη στάση που θα κρατήσει ο Ταγίπ Ερντογάν όταν θα ξεκινήσουν οι γεωτρήσεις το φθινόπωρο της Εxxon Μοbil στο οικόπεδο 10 της Κυπριακής ΑΟΖ και ενώ η Λευκωσία συμφώνησε  με το Καιρο για την δημιουργία υποθαλλάσιου αγωγού η επίσημη τελετή της συμφωνίας θα γίνει επίσης τον Σεπτέμβριο, οποτε και θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας με την Noble.

Η περαιτέρω ενδυνάμωση των σχέσεων Κύπρου-Αιγύπου καθόλου δεν διευκολύνει τους σχεδιασμούς του  Ταγίπ Ερντογάν ο οποίος  αναμένεται να στείλει και δεύτερο γεωτρύπανο στην περιοχή.  Πρόκειται για ένα υπερσύγχρονο και «αόρατο πλοίο» επιφανείας που δεν θα το εντοπίζουν τα ρανταρ, το «Γιόντζα-Ονούκ» που ανήκει στο Πολεμικό Ναυτικό της Τουρκίας.

Το πρώτο γεωτρύπανο με το συμβολικό όνομα « Φατίχ» (Πορθητής) βρίσκεται σε στάση αναμονής στην Αττάλεια.

Το Σκοπιανό εκ των πραγμάτων θα δημιουργήσει νέα δεδομένα με το δημοψήφισμα που έχει προγραμματιστεί για τις 30 Σεπτεμβρίου στη γειτονική χώρα. Διότι εάν είναι θετικό, υπέρ δηλαδή της συμφωνίας των Πρεσπών, θα δώσει ώθηση στις διπλωματικές εξελίξεις και θα φέρει πιο κοντά τη ψήφιση στη Βουλή της ΠΓΔΜ επι των συνταγματικών μεταρρυθμίσεων και στη συνέχεια την κύρωση της συμφωνίας στην Ελληνική Βουλή. Αν το αποτελέσμα του δημοψηφίσματος είναι αρνητικό τότε θα δρομολογηθούν πολιτικές εξελίξεις, ενδεχομένως ο Ζόραν Ζαάεφ να προκηρύξει εκλογές το αποτέλεσμα του οποίων θα επηρεάσει και τις διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα στο Σκοπιανό.

Στις ελληνορωσικές σχέσεις, άνθρωποι που συνομιλούν με τον πρωθυπουργό μιλούν για διάθεσή του, να μην υπάρξει περαιτέρω επιδείνωση με τη Μόσχα με την οποία υπάρχουν ιστορικοί δεσμοί αλλά και εμπορικές σχέσεις. Διότι μπορεί η επίσκεψη του Σεργκει Λαβρόφ στην Αθήνα  να αναβλήθηκε, εκκρεμεί ακόμη η επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα στο Κρεμλίνο το φθινόπωρο η οποία δεν θεωρείται ότι έχει ακυρωθεί οριστικά.

Η Ελληνική κυβέρνηση αναμένεται να παρουσιάσει τον άξονα όλης της διπλωματικής της ατζέντας  το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου.

Τότε θα πραγματοποηθεί η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ με τον Ελληνα πρωθυπουργό να εκφωνεί ομιλία όπου θα μιλήσει για όλα τα θέματα , το Κυπριακό, τα ελληνοτουρκικά, το Σκοπιανό και τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις που με αφορμή και τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης βρίσκονται στο καλύτερο τους σημείο τα τελευταία τριάμιση χρόνια.

Τα σχόλια που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν απαραίτητα τους συγγραφείς. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της. Επίσης απαγορεύεται δια νόμου η αναδημοσίευση των σχολίων χωρίς τη γραπτή έγκριση της ιστοσελίδας.

https://hellasjournal.com

Οι χειρισμοί βήμα με βήμα, που οδήγησαν στην απελευθέρωση των δύο Ελλήνων

1

Στο πλαίσιο και τις ενέργειες που οδήγησαν στην απελευθέρωση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών από τις τουρκικές φυλακές υψίστης ασφαλείας στην Αδριανούπολη, αναφέρονται κυβερνητικές πηγές.

Συγκεκριμένα υπογραμμίζουν τα εξής:

«Ανοιχτοί οι πολυεπίπεδοι δίαυλοι Ελλάδας-Τουρκίας

1. Έχοντας πάντα ως απαρέγκλιτη προτεραιότητα την προάσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων στο ακέραιο, η Ελλάδα επέμεινε σταθερά στο δρόμο της διπλωματίας, διατηρώντας ανοιχτούς πολυεπίπεδους διαύλους με την Τουρκία τα τελευταία χρόνια, γνωρίζοντας ότι έχουν ακόμα μεγαλύτερη σημασία αυτήν την περίοδο.

Κρίσιμες στο πλαίσιο αυτό ήταν:

– Οι τρεις επισκέψεις του πρωθυπουργού στην Τουρκία το 2015-2016 και οι συναντήσεις ΥΠΕΞ που συνεισέφεραν καθοριστικά στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης, την οικοδόμηση της ευρωτουρκικής στρατηγικής σχέσης και την προώθηση των συνομιλιών για το Κυπριακό.

– Η στήριξη στη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση της Τουρκίας κατά την απόπειρα πραξικοπήματος, τον Ιούλιο του 2016.

– Η σταθερή στήριξη στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας και στη διατήρηση των ευρωτουρκικών διαύλων.

– Η επίσκεψη του Τούρκου Προέδρου για πρώτη φορά μετά από 65 χρόνια στην Αθήνα.

– Η μη προσχώρηση της Ελλάδας στη λογική επιβολής οικονομικών κυρώσεων στην Τουρκία κατά την τελευταία περίοδο.

2. Στο πλαίσιο αυτών των διμερών σχέσεων, εντάθηκαν οι επαφές μέσω όλων των υφιστάμενων διαύλων (πρωθυπουργός, υπουργός Εξωτερικών, γενικός γραμματέας υπουργείου Εξωτερικών, ελληνικές διπλωματικές και προξενικές Αρχές στην Τουρκία, Α/ΓΕΕΘΑ) προς την Τουρκία για την απελευθέρωση των δυο στρατιωτικών και αναδείχτηκαν οι επιπτώσεις που είχε η παράνομη κράτηση τους.

Η σημασία της συνάντησης Τσίπρα-Ερντογάν στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ

Κυρίως, το θέμα συζητήθηκε εκτενώς στη συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Τούρκο Πρόεδρο, στο περιθώριο της Συνόδου ΝΑΤΟ, η οποία κράτησε πάνω από 1,5 ώρα. Μία συνάντηση την οποία ορισμένα ΜΜΕ στη χώρα μας, μέσα στον αντιπολιτευτικό τους οίστρο, έσπευσαν τότε να χαρακτηρίσουν ως αποτυχία.

Τη στιγμή μάλιστα που έπειτα από εκείνη τη συνάντηση ο πρωθυπουργός είχε δηλώσει στη συνέντευξη Τύπου: «Κατ’ αρχάς τα λόγια μου είναι μετρημένα, ωστόσο πρέπει να σας πω ότι βγαίνοντας από τη συνάντηση έχω περισσότερες ελπίδες από ότι πριν μπω στη συνάντηση αυτή. Δεν ήταν μια εύκολη συνάντηση, γι’ αυτό διήρκεσε σχεδόν δύο ώρες».

Και στη συνέχεια ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη συζήτηση που είχε με τον Ταγίπ Ερτντογάν για το ζήτημα των δύο στρατιωτικών λέγοντας: «Στον Πρόεδρο Ερντογάν, έδωσα να καταλάβει ή ελπίζω τουλάχιστον, ότι το ζήτημα των οκτώ δεν μπορεί να συσχετίζεται με το ζήτημα των δύο. Είναι άλλο θέμα όταν κάποιος ζητά άσυλο και ακολουθούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες και βεβαίως υπεύθυνη για τις αποφάσεις είναι η ανεξάρτητη σε ένα κράτος δικαίου, όπως η Ελλάδα, δικαιοσύνη και άλλο ζήτημα είναι αυτό που αφορά τη σύλληψη και την κράτηση δύο στρατιωτικών που κατά τη διάρκεια επιχείρησης ρουτίνας, που αφορά την επίβλεψη των συνόρων, πέρασαν κατά λάθος, κατά κάποια μέτρα στην άλλη πλευρά. Και εν τοιαύτη περιπτώσει αυτό που η ελληνική πλευρά ζητάει δεν είναι κάποια χάρη, αλλά να προχωρήσουν οι διαδικασίες. Και βεβαίως εφόσον οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν διαπράξει κάποιο αδίκημα, που δεν έχουν διαπράξει, να οριστεί η προβλεπόμενη διαδικασία, να δικαστούν και εν πάση περιπτώσει να μπορέσουν να επιστρέψουν στις οικογένειες τους».

Ουδέποτε μπήκε σε παζάρια το ζήτημα των δύο στρατιωτικών

«Είναι προφανές τόσο διά της δήλωσης του πρωθυπουργού όσο και εκ του αποτελέσματος τελικά, ότι για το ζήτημα αυτό η Ελλάδα ουδέποτε μπήκε σε παζάρια», σημειώνουν οι κυβερνητικές πηγές και προσθέτουν: «Τονίστηκε ότι η ελληνική δικαιοσύνη είναι ανεξάρτητη και ότι για τους 8 Τούρκους στρατιωτικούς οι οποίοι είναι κατηγορούμενοι για συμμετοχή στο πραξικόπημα, ακολουθήθηκαν και ακολουθούνται οι προβλεπόμενες από τη δικαιοσύνη διαδικασίες. Την ίδια στιγμή που φυσικά, υποστηρίχτηκε σταθερά η θέση αρχών της χώρας μας ότι πραξικοπηματίες δεν είναι ευπρόσδεκτοι στην Ελλάδα.

Η συσχέτιση αυτών με τους δύο στρατιωτικούς, δεν υπήρξε ποτέ ως επιλογή για την ελληνική κυβέρνηση, αντιθέτως η άποψη αυτή υποστηρίχθηκε μόνο από στελέχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Ανάδειξη του ζητήματος από την Ελλάδα στους συμμάχους και στα διεθνή φόρα

3. Η Ελλάδα ανέδειξε σταθερά και δυναμικά το ζήτημα στις συνομιλίες με τους συμμάχους και εταίρους της και σε διεθνή και ευρωπαϊκά φόρα, ώστε να ασκήσει επιπλέον πίεση για επίλυση του ζητήματος. Στο πλαίσιο αυτό, το αίτημα για την απελευθέρωση των δύο στρατιωτικών μας, εντάχθηκε στα Συμπεράσματα Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σε Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στην Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Παράλληλα, τέθηκε επιτακτικά από τους Προέδρους Τουσκ και Γιούνκερ στη Σύνοδο της Βάρνας, ενώ αναδείχτηκε επίμονα στο ΝΑΤΟ, τόσο από τον πρωθυπουργό όσο και από τον υπουργό Εξωτερικών και τον υπουργό Εθνικής ‘Αμυνας. Ενώ τέλος, το ζήτημα τέθηκε επανειλημμένως στις γερμανοτουρκικές και αμερικανοτουρκικές συνομιλίες, ενώ τέθηκε και στη συνάντηση Πούτιν-Ερντογάν τον Απρίλιο, αφού λίγες μέρες πριν είχε αναφερθεί σχετικά ο πρωθυπουργός σε τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Ρώσο Πρόεδρο.

Η προσπάθεια της Αγκυρας να επανεκκινήσει τις σχέσεις με την Ε.Ε και τα κράτη-μέλη της

4. Σημαντικός παράγοντας στην επίλυση του ζητήματος κατά την παρούσα περίοδο είναι και η προσπάθεια της Τουρκίας να επανεκκινήσει τις σχέσεις της με την ΕΕ και τα κράτη-μέλη της (αποκατάσταση σχέσεων με Ολλανδία, συνάντηση με Μέρκελ, προσέγγιση Αυστρίας), σε μια περίοδο που αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα και οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε κρίση. Η Τουρκία προέβη σε αυτή την κίνηση αναγνωρίζοντας ότι το ανωτέρω ζήτημα είχε – μετά από τις ανωτέρω ελληνικές ενέργειες – καταστεί καίριας σημασίας για την επανεκκίνηση των ευρωτουρκικών σχέσεων».

ΑΠΕ-ΜΠΕ Αθήνα, Ελλάδα

https://hellasjournal.com

Tensions avec Washington: fermer la base d’Incirlik pourrait coûter cher à Ankara

0