Η καταλανική κρίση, έναν χρόνο μετά

Από

October 10, 2018

Μπορεί να επιλυθεί το αδιέξοδο σχετικά με την ανεξαρτησία;

09/10/2018

Περίληψη:

Παρά την πολιτική στάση των τελευταίων 12 μηνών, κάτι που μοιάζει με ομαλότητα επέστρεψε στην Καταλονία. Η Μαδρίτη ήρε την άμεση κυριαρχία της επί της περιοχής μετά τις εκλογές του Δεκεμβρίου, ο τουρισμός επέστρεψε και η φυγή των επιχειρήσεων επιβραδύνθηκε.

Ο OMAR G. ENCARNATION είναι καθηγητής Πολιτικών Σπουδών στο Bard College. Είναι ο συγγραφέας του βιβλίου με τίτλο Democracy without Justice in Spain: The Politics of Forgetting [1].

Ήταν τον Οκτώβριο πριν από ένα χρόνο που οι Καταλανοί ψήφισαν για να ανεξαρτητοποιηθούν από την Ισπανία και να δημιουργήσουν την Δημοκρατία της Καταλονίας. Παρόλο που το 90% του καταλανικού λαού υποστήριξε [2] την ανεξαρτησία, μόνο η κυβέρνηση της Καταλονίας και εκείνοι που ψήφισαν υπέρ της έλαβαν τα αποτελέσματα στα σοβαρά. Η Μαδρίτη κήρυξε το δημοψήφισμα παράνομο, βάσει απόφασης του Συνταγματικού Δικαστηρίου, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση και η υπόλοιπη διεθνής κοινότητα, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, αγνόησαν τα αποτελέσματα. Το πιο σημαντικό, ίσως, οι περισσότεροι από εκείνους που αντιτίθενται στην καταλανική ανεξαρτησία μποϊκοτάρισαν την ψηφοφορία, αποστερώντας ουσιαστικά οποιαδήποτε νομιμοποίηση από το δημοψήφισμα. Αυτά τα προβλήματα δεν αποθάρρυναν τους Καταλανούς αυτονομιστές από το να δηλώσουν την ανεξαρτησία τους λίγες εβδομάδες μετά την ψηφοφορία, στις 28 Οκτωβρίου, κάνοντας τη Μαδρίτη να ανακαλέσει το καθεστώς της αυτονομίας της Καταλονίας, να διώξει [ποινικά] εκείνους που ενέκριναν το δημοψήφισμα και να διατάξει νέες εκλογές στην περιοχή.

Ισπανοί «ενωτικοί» σε πορεία για να υποστηρίξουν μια ομιλία του Ισπανού βασιλιά Φελίπε, στην Βαρκελώνη, τον Οκτώβριο του 2018. ALBERT GEA / REUTERS
—————————————————————-

Παρά την έλευση της νέας πολιτικής ηγεσίας στην Βαρκελώνη και τη Μαδρίτη, η Καταλονία παρέμεινε πολιτικά σε αδιέξοδο από την εποχή της αποτυχημένης προσπάθειας ανεξαρτησίας. Ο αυτονομιστικός συνασπισμός των κομμάτων κατάφερε να παραμείνει στην εξουσία στις περιφερειακές εκλογές του περασμένου Δεκεμβρίου, όμως έλαβε μόνο το 47% των ψήφων. Πράγματι, το κόμμα που έλαβε τις περισσότερες ψήφους ήταν το Ciudadanos, ή οι «Πολίτες», ένας ένθερμος αντίπαλος της καταλανικής ανεξαρτησίας. Τον Ιούνιο, ένας νέος Ισπανός πρωθυπουργός, ο αρχηγός του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος (PSOE), Pedro Sánchez, ορκίστηκε και υποσχέθηκε να βρει μια διέξοδο από το σημερινό αδιέξοδο στην Καταλονία. Αλλά είναι σταθερός στην αντίθεσή του στην ανεξαρτησία, όπως ήταν κι ο συντηρητικός προκάτοχός του, ο Μαριάνο Ραχόι, του Λαϊκού Κόμματος (PP). Η μοναδική παραχώρηση του Sánchez στους αυτονομιστές ήταν να επιτρέψει σε φυλακές στην Καταλονία τη μεταφορά 12 Καταλανών αξιωματούχων που διώκονται για εξέγερση.

Τίποτα από αυτά δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξαν καθόλου συνέπειες στην Καταλονία μετά το δημοψήφισμα. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν πολλές. Και παρόλο που πολλές από τις παρεπόμενες εξελίξεις καταδεικνύουν το γιατί η καταλανική ανεξαρτησία παραμένει ένας δονκιχοτικός αγώνας, υπάρχουν επίσης ελπίδες για την επίλυση της κρίσης.

ΚΑΜΙΑ ΔΙΕΞΟΔΟΣ

Το μεγαλύτερο εμπόδιο για τους Καταλανούς αυτονομιστές υπήρξε και παραμένει η απουσία μιας βιώσιμης πορείας προς την ανεξαρτησία. Κανείς δεν θέλει να δει μια επανάληψη του παράνομου δημοψηφίσματος του περασμένου έτους, που έφερε βία στους δρόμους της Βαρκελώνης και άλλων πόλεων της Καταλονίας, αφού ο Ραχόι ανέπτυξε την Guardia Civil [αστυνομία] για να εμποδίσει τους ανθρώπους να ψηφίσουν, και πυροδότησε μια μαζική φυγή καταλανικών επιχειρήσεων σε άλλες περιοχές της Ισπανίας. Ένα σχέδιο του νέου πρωθυπουργού της Καταλονίας, Quim Torra, για να πείσει την κυβέρνηση Sánchez να εξουσιοδοτήσει ένα κρατικό δημοψήφισμα κάποια στιγμή αυτό το φθινόπωρο δεν προχωρά καθόλου γρήγορα.

Εν τω μεταξύ, η αδύναμη λαβή του Sánchez στην εξουσία εμποδίζει την ικανότητά του να ψηφίζει νομοθεσίες. Για να εξαφανίσει τον Rajoy, μέσω μιας κίνησης [ψήφου] μη-εμπιστοσύνης, ο Sánchez κατάφερε [3] να συνδυάσει υποστήριξη από το αριστερό λαϊκιστικό κόμμα Podemos («Μπορούμε») και τα αυτονομιστικά εθνικιστικά κόμματα από την Καταλονία και την Χώρα των Βάσκων με ισχνή πλειοψηφία: 180 από τις 350 κοινοβουλευτικές έδρες. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο Sánchez παλεύει για να πάρει το οτιδήποτε μέσω του κοινοβουλίου. Μέχρι σήμερα, το σημαντικότερο νομοθετικό του επίτευγμα είναι μια ψηφοφορία για την ανασκαφή και την απομάκρυνση [4] των υπολειμμάτων του στρατηγού Φρανσίσκο Φράνκο από το El Valle de Los Caídos ή την Κοιλάδα των Πεσόντων, το μονόπλευρο μνημείο για τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο. Αλλά αυτή ήταν μια δημοφιλής ψηφοφορία για το κοινό, και το κοινοβούλιο είχε ήδη εγκρίνει την εκταφή πέρυσι με ένα μη δεσμευτικό ψήφισμα.

Συμπληρωματικά ζητήματα είναι ότι ο λαός της Καταλονίας παραμένει πολύ διχασμένος σχετικά με το ζήτημα της ανεξαρτησίας. Μια δημοσκόπηση [5] που παραγγέλθηκε από την κυβέρνηση της Καταλονίας τον περασμένο Ιούλιο έδειξε ότι το 46,7% των Καταλανών ήθελε την ανεξαρτησία, έναντι του 44,9% που επιθυμούσε να παραμείνει στην Ισπανία. Ο διχασμός αυτός αποτελεί σημαντική πρόκληση για τον συνασπισμό υπέρ της ανεξαρτησίας. Αν και ορισμένοι, όπως ο [Quim] Torra, πιστεύουν ότι η κυβέρνηση της Καταλονίας πρέπει να συνεχίσει να πιέζει μονομερώς για την ανεξαρτησία, άλλοι είναι ξεκάθαρα λιγότερο σίγουροι, πιστεύοντας στην ανάγκη να διευρυνθεί η δημόσια υποστήριξη για ανεξαρτησία. «Αν ένας αυτονομιστής είναι τόσο αφελής ή ηλίθιος για να πιστέψει ότι μπορεί να επιβάλει την ανεξαρτησία στο 50% των Καταλανών που δεν είναι αυτονομιστές, είναι σαφές ότι κάνει λάθος», δήλωσε ο Joan Tardà, μέλος του ισπανικού κοινοβουλίου από την Ρεπουμπλικανική Αριστερά της Καταλονίας ή ERC, ένα από τα κόμματα της αυτονομιστικής κυβέρνησης του Torra.

Η απουσία βιώσιμης πορείας προς την ανεξαρτησία και οι διχασμοί στο εσωτερικό του αυτονομιστικού συνασπισμού εμφανίστηκαν έντονα στις 11 Σεπτεμβρίου, όταν οι Καταλανοί γιόρτασαν την La Diada [6], την εθνική εορτή της Καταλονίας, η οποία σηματοδοτεί την πτώση της Βαρκελώνης στον ισπανικό πόλεμο διαδοχής 1714. Εν αναμονή του εορτασμού, οι αυτονομιστές ηγέτες εξέδωσαν δημόσιες δηλώσεις που ήταν σαφώς αντιφατικές. Ο Torra ανέλαβε ξανά την υποχρέωση να υλοποιήσει τη μονομερή ανεξαρτησία που διακήρυξε ο πρωθυπουργός της Καταλονίας Carles Puigdemont τον περασμένο Οκτώβριο, υποστηρίζοντας ότι «έχουμε μια κοινωνική πλειοψηφία υπέρ της ανεξαρτησίας». Αυτή η δήλωση έρχεται σε έντονη αντίθεση με την επιφυλακτική δήλωση του ηγέτη του ERC, Oriol Junqueras, ενός από τους αυτονομιστές ηγέτες που βρίσκονται σήμερα στην φυλακή. Σημείωσε [8] σε καταλανικό τηλεοπτικό σταθμό ότι «Δεν υπάρχει συντόμευση για την ανεξαρτησία˙ αυτό μπορεί να συμβεί μόνο μέσω δημοψηφίσματος που θα συμφωνηθεί από το ισπανικό κράτος».

Το ίδιο ορατές ήταν οι βαθιές πολιτικές διαιρέσεις στην Καταλονία. Παραδοσιακά, η Diada προσελκύει όλες τις μείζονες πολιτικές ομάδες της Καταλονίας στην Βαρκελώνη για να γιορτάσουν την καταλανική ταυτότητα. Φέτος, ωστόσο, εμφανίστηκαν μόνο τα κόμματα υπέρ της ανεξαρτησίας, με επικεφαλής το «Μαζί για την Καταλονία», κάνοντας πορεία «για να πραγματοποιηθεί η Καταλανική Δημοκρατία», στην Avenida Diagonal, μια οδό που διασχίζει την Βαρκελώνη. Τα ενωτικά κόμματα -το Καταλανικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, οι Ciudadanos και το PΡ – όλα μποϊκοτάρισαν την πορεία. Στις δικές τους εκδηλώσεις για την Diada, οι ενωτικοί ηγέτες επέκριναν τους αυτονομιστές για την εκμετάλλευση μιας εορτής που συνδέεται με την τοπική υπερηφάνεια για να διαιρέσουν τον λαό της Καταλανίας.

ΑΧΤΙΔΕΣ ΕΛΠΙΔΑΣ;

Μέσα στο αδιέξοδο, ωστόσο, υπάρχουν αχτίδες ελπίδας. Παρά την πολιτική στάση των τελευταίων 12 μηνών, κάτι που μοιάζει με ομαλότητα επέστρεψε στην Καταλονία. Η Μαδρίτη ήρε την άμεση κυριαρχία της επί της περιοχής μετά τις εκλογές του Δεκεμβρίου, ο τουρισμός επέστρεψε και η φυγή των επιχειρήσεων επιβραδύνθηκε. Πολλά από αυτά πιστώνονται στις βελτιωμένες σχέσεις μεταξύ Μαδρίτης και Βαρκελώνης. Η σχέση μεταξύ Rajoy και Puigdemont, την οποία χαρακτήρισα πέρυσι [9] ως σύγκρουση μεταξύ ενός Ισπανού αυταρχικού και ενός Καταλανού μάρτυρα, ήταν απόλυτα τοξική. Επί μήνες, αμφότεροι οι ηγέτες έλεγαν άλλα αντί άλλων, επιλέγοντας αντ’ αυτού να παίξουν με τις πολιτικές τους βάσεις: Ισπανοί εθνικιστές για τον Rajoy και Καταλανοί αυτονομιστές για τον Puigdemont. Αυτό έκανε εκείνο που άρχισε ως μια διαμάχη για την επιθυμία της Καταλονίας για περισσότερη αυτονομία από τη Μαδρίτη να καταλήξει στη μεγαλύτερη συνταγματική κρίση της Ισπανίας στην εποχή μετά τον Φράνκο. Αντίθετα, ο Torra και ο Sánchez φαίνεται να προχωρούν τονίζοντας [10] την σημασία του διαλόγου.

Πιο σημαντικό, μια πολιτική λύση φαίνεται να είναι στον ορίζοντα. Ο Sánchez πρότεινε [11] δημοψήφισμα για ένα νέο καθεστώς αυτονομίας από τη Μαδρίτη, το οποίο, αν εγκριθεί από τους Καταλανούς και το ισπανικό κοινοβούλιο, θα αναβαθμίσει την ικανότητα της Καταλονίας να αυτοκυβερνάται. «Είναι δημοψήφισμα για αυτονομία, όχι για αυτοδιάθεση», δήλωσε ο Sánchez. Παρόλο που οι λεπτομέρειες του νέου καθεστώτος δεν είναι ακόμη γνωστές, αναμένεται να συμπεριλάβει μεγαλύτερο έλεγχο της Καταλονίας στα οικονομικά της. Εάν ο Sánchez καταφέρει αυτό το δημοψήφισμα, σίγουρα τοποθετήσει πολύ καλά τον εαυτό του για τις επόμενες γενικές εκλογές, που αναμένονται κάποια στιγμή πριν από το 2020. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικά εμπόδια, γι’ αυτό και οι δύο πλευρές προσεγγίζουν την πρόταση με μεγάλη προσοχή.

Για τον Sánchez, οι κίνδυνοι περιλαμβάνουν τον ανταγωνισμό έναντι του PP και των Cuidadanos, οι οποίοι αντιτίθενται σε μεγαλύτερη αυτονομία για την Καταλονία. Θα μπορούσε επίσης να αναστατώσει άλλες επαναστατικές κοινότητες στην Ισπανία, όπως οι Βάσκοι, οι οποίες θα μπορούσαν λογικά να συμπεράνουν ότι οι Καταλανοί ανταμείβονται για την κακή συμπεριφορά τους. Τελικά, αυτό θα μπορούσε να αναγκάσει μια συζήτηση για την τροποποίηση του ισπανικού συντάγματος ώστε να επιτραπεί ένα ομοσπονδιακό σύστημα στο οποίο όλες οι περιφέρειες θα έχουν το ίδιο επίπεδο αυτονομίας από την κεντρική διοίκηση. Ένα άλλο εμπόδιο είναι η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου του 2010 ότι ένα προηγούμενο δημοψήφισμα για την καταλανική αυτονομία, το οποίο εγκρίθηκε το 2006 από το 73% των Καταλανών ψηφοφόρων, παραβίασε το ισπανικό Σύνταγμα μεταξύ άλλων αναφέροντας την Καταλονία ως «έθνος». Υποθετικά, η κυβέρνηση Σάντσεθ θα εξασφαλίσει ότι κάθε μελλοντικό δημοψήφισμα για την καταλανική αυτονομία θα περάσει από συνταγματική επιθεώρηση, πριν το θέσει στους ψηφοφόρους.

Ο Torra αντιμετωπίζει ακόμη υψηλότερους κινδύνους, γι’ αυτό και έχει απορρίψει την πρόταση. Ένα νέο καθεστώς αυτονομίας θα μπορούσε να είναι το τελευταίο καρφί στο φέρετρο για το όνειρο της καταλανικής ανεξαρτησίας. Η στήριξη της ανεξαρτησίας μειώνεται σημαντικά μεταξύ των ψηφοφόρων της Καταλονίας, όταν οι δημοσκοπήσεις περιλαμβάνουν την επιλογή μεγαλύτερης αυτονομίας από τη Μαδρίτη. Αν μη τι άλλο, η προοπτική δημοψηφίσματος για την αυτονομία ενίσχυσε την αποφασιστικότητα του Torra να εξασφαλίσει ένα δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία. Την περασμένη εβδομάδα, ο Torra εξέδωσε ένα τελεσίγραφο [12] προς την κυβέρνηση του Sánchez: Αν ο πρωθυπουργός δεν εγκρίνει ένα δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία, οι Καταλανοί αυτονομιστές θα αποσύρουν την υποστήριξή τους στο εθνικό κοινοβούλιο. Αυτό θα μπορούσε, θεωρητικά, να ρίξει την κυβέρνηση Sánchez. Αλλά η πιο μετριοπαθής πτέρυγα του αυτονομιστικού κινήματος, με επικεφαλής το ERC, κατέστησε σαφές ότι δεν ήταν διατεθειμένη να παίξει σύμφωνα με τις τακτικές του Torra. Αυτό έχει αφήσει τον συνασπισμό του Torra να ταλαντεύεται προς την κατάρρευση, με κάθε πλευρά να προσπαθεί να αποφύγει την ευθύνη για το ναυάγιο της ανεξαρτησίας.

Το εάν ο Sánchez και ο Torra, δύο πολύ αδύναμοι πολιτικοί που ηγούνται πολύ κατακερματισμένων κυβερνητικών συνασπισμών, καταφέρουν να δουν πέρα από τους πολιτικούς κινδύνους και να κάνουν κάτι που θα μπορούσε να τερματίσει το σημερινό αδιέξοδο στην Καταλονία αμφισβητείται πάρα πολύ. Ωστόσο, ένα χρόνο μετά την έκρηξη της κρίσης, φαίνεται ότι υπάρχει, τουλάχιστον από την πλευρά της Μαδρίτης, μια νεοαποκτηθείσα προθυμία να προβεί σε εποικοδομητικές και συμβιβαστικές χειρονομίες. Αυτό από μόνο του έρχεται σε έντονη αντίθεση με τις μεγαλαυχίες που έχουμε συνηθίσει και από τις δύο πλευρές και θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ένα σημαντικό άλμα προς τα εμπρός.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/spain/2018-10-08/catalan-crisis-…

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.amazon.com/Democracy-Without-Justice-Spain-Pennsylvania/dp/0…
[2] http://www.theguardian.com/world/live/2017/oct/01/catalan-independence-r…
[3] https://www.nytimes.com/2018/06/01/world/europe/spain-mariano-rajoy-no-c…
[4] https://www.nybooks.com/daily/2018/08/24/spain-exhumes-its-painful-past/
[5] https://www.yahoo.com/news/catalan-separatists-plan-show-strength-barcel…
[6] mailto:https://elpais.com/ccaa/2018/09/11/catalunya/1536643178_410987.html
[7] https://elpais.com/ccaa/2018/09/10/catalunya/1536603171_512011.html
[8] https://elpais.com/ccaa/2018/09/10/catalunya/1536604483_124618.html
[9] mailto:https://www.nytimes.com/2017/10/28/opinion/catalonia-puigdemont-s…
[10] https://www.elperiodico.com/es/politica/20180709/cdr-piden-dimision-torr…
[11] https://www.france24.com/en/20180903-spanish-pm-proposes-referendum-grea…
[12] https://www.elperiodico.com/es/politica/20181002/torra-hace-autocritica-…

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Να σταματήσει επιτέλους αυτό το διεθνές έγκλημα – Ελευθερώστε τον Οτζαλάν

Από

anixneuseis

October 9, 2018

Σάββας Καλεντερίδης

Σαν σήμερα πριν από είκοσι χρόνια, ο Αμπντουλλάχ Οτζαλάν έφυγε από τη Συρία και ήλθε για πρώτη φορά στην Ελλάδα – Η έξοδος αυτή έμελλε να αποβεί μοιραία, αφού μετά από μερικούς μήνες κατέληξε στις τουρκικές φυλακές, όπου υφίσταται λευκά βασανιστήρια επί είκοσι χρόνια, 24 ώρες το 24ωρο

Τη δεκαετία του 1970 διεκδίκησε με συντρόφους του δημοκρατικά δικαιώματα για τους Κούρδους και τους λαούς της Τουρκίας.

Το τουρκικό κράτος άλλους τους σκότωσε, άλλους τους φυλάκισε και άλλους τους εξώθησε να βγούνε στο βουνό.

Κι αυτό γιατί φοβάται τη δημοκρατία, γιατί δεν θέλει να δώσει δημοκρατικά δικαιώματα στους λαούς της Ανατολίας.

Τη δεκαετία του 1980 διεθνοποίησε το Κουρδικό Ζήτημα και επεδίωξε την πολιτική του λύση, με στόχο να δοθούν δημοκρατικά δικαιώματα στον Κουρδικό λαό και τις άλλες εθνικές και θρησκευτικές ομάδες της Ανατολίας.

Το τουρκικό κράτος έκανε διεθνή εκστρατεία και, εκμεταλλευόμενο τη στρατηγική αξία που έχει η Ανατολία για το ΝΑΤΟ και τη Δύση, τους κατέστησε συνενόχους του στο έγκλημα που διαπράττει εναντίον των Κούρδων και των λοιπών εθνικών και θρησκευτικών ομάδων της Τουρκίας.

Τη δεκαετία του 1990 με κοινωνικούς, πολιτικούς και δημοκρατικούς αγώνες απελευθέρωσε τη γυναίκα από την καταπίεση που υφίσταται επί δεκαετίες και την έφερε στο προσκήνιο της κοινωνικής, πολιτιστικής και πολιτικής ζωής.

Τη δεκαετία του 1990, μεταλαμπάδευσε στις άλλες εθνικές και θρησκευτικές ομάδες της Ανατολίας την αγάπη και την ανάγκη για κοινό αγώνα για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία.

Τη δεκαετία του 1990 επιδίωξε την Ειρήνη με το τουρκικό κράτος. Το επιδίωξε πολλές φορές, με μονομερή εκεχειρία, και κάθε φορά το τουρκικό κράτος έκλεινε τις πόρτες της συνεννόησης και απαντούσε με βασανιστήρια, φυλακίσεις, ανεξιχνίαστες δολοφονίες ανδρών, βιασμούς γυναικών, πυρπολήσεις χωριών, βόμβες και ερημοποίηση του Κουρδιστάν.

Τελευταία έκκληση για ειρήνη ήταν η 1^η Σεπτεμβρίου 1998, τότε που έστειλε ανοικτή επιστολή προς την τουρκική κυβέρνηση, ζητώντας να επικρατήσει η ειρήνη και να σταματήσει ο πόλεμος και το αίμα.

Η απάντηση του τουρκικού κράτους ήταν οι απειλές προς τη Συρία, να τον απελάσει.

Τότε άρχισε να τίθεται σε εφαρμογή μια διεθνής συνομωσία, για τη σύλληψη του ηγέτη του απελευθερωτικού αγώνα των Κούρδων, του Αμπντουλλάχ Οτζαλάν.

Το ταξίδι του από τη Δαμασκό στην Αθήνα, η αναχώρησή του την ίδια μέρα για Μόσχα, όπου παρέμεινε επί 33 ημέρες, για να αναχωρήσει στη συνέχεια για την Ιταλία, όπου παρέμεινε επί 66 ημέρες.

Στη συνέχεια ακολούθησε η μετάβασή του στη Ρωσία, από κει αμέσως στο Τατζικιστάν και μετά επίστροφή στην Πετρούπολη, για να ακολουθήσει η μεταφορά του στην Αθήνα και η περιπέτεια στο Μινσκ της Λευκορωσίας και το Ναϊρόμπι.

Σε μεγάλο μέρος αυτής της περιπέτειας, ήμουν δίπλα στον Αμντουλλάχ Οτζαλάν.

Είδα την Ολλανδία και το Βέλγιο να απογειώνουν μαχητικά αεροσκάφη F-16 και να σφραγίζουν τον εναέριο χώρο τους, για να μην εισέλθει αεροπλάνο που μεταφέρει τον Αμπντουλλάχ Οτζαλάν.

Είδα τη Γερμανία να παραβιάζει το Σύνταγμά της και να ακυρώνει το ένταλμα σύλληψης που εκκρεμούσε εις βάρος του Κούρδου ηγέτη, για να μην τον απελάσει η Ιταλία στη Γερμανία.

Είδα τον υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Στόουμπ Τάλμποτ να μετακομίζει στη Ρώμη, μέχρι να πετύχει την απέλαση του Οτζαλάν από την Ιταλία.

Είδα την Ιταλία να αυτοεξευτελίζεται και να πιέζει τον Κούρδο ηγέτη να εγκαταλέιψει τη χώρα, τη στιγμή που ο ίδιος ο Πρόεδρος της Ιταλικής Δημοκρατίας, ο Πρωθυπουργός και ο Υπουργός Δικαιοσύνης, είχαν κάνει δημόδια δηλώσεις ότι θα δοθεί άσυλο στον Αμπντουλλάχ Οτζαλάν.

Είδα τον Γεβγκένι Πριμακόφ, έναν αξιόλογο πολιτικό, με μακρά υπηρεσία στην KGB και το ρωσικό ΥΠΕΞ, να λυγίζει μπροστά στις πιέσεις της ΥΠΕΞ των ΗΠΑ, Μαντλίν Ολμπράιτ και να διώχνει τον Αμπντουλλάχ Οτζαλάν από το έδαφος της Ρωσίας.

Είδα την Ελληνική κυβέρνηση να παρέχει κρατικές εγγυήσεις στον Αμντουλλάχ Οτζαλάν, για να μεταβεί στην χώρα της Αφρικής που του είχε προταθεί. Την πρόταση αυτή, τις εγγυήσεις αυτές τις μεταβίβασα εγώ ο ίδιος στον Κούρδο ηγέτη.

Είδα τον Σταθμάρχη της CIA στην Άγκυρα να μεταβαίνει στα γραφεία της ΜΙΤ μια μέρα μετά την προσγείωσή μας στο Ναϊρόμπι και να λέει στην τουρκική κυβέρνηση ότι «έχει τον Οτζαλάν στα χέρια του και ότι μπορεί να τον παραδώσει στην Τουρκία στη βάση μιας συμφωνίας».

Είδα τον επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ να μεταβαίνει στην Άγκυρα, μια μέρα μετά την προσγείωσή μας στο Ναϊρόμπι και να συνεργάζεται επί δύο μέρες με τη ΜΙΤ και τη Διεύθυνση Επιχειρήσεων του τουρκικού ΓΕΕΘΑ, χωρίς να γίνονται ανακοινώσεις για το αντικείμενο της συνεργασίας.

Είδα την ίδια Ελληνική κυβέρνηση που είχε δώσει κρατικές εγγυήσεις για να μεταβεί στη χώρα της Αφρικής, να δίνει εντολές σε διπλωμάτη του Ελληνικού κράτους και σε έναν εν ενεργεία ανώτερο αξιωματικό, να «πετάξει έξω από την κατοικία του πρέσβη» τον ηγέτη του Κουρδικού Απελευθερωτικού Μηνύματος.

Είδα την ίδια Ελληνική κυβέρνηση που είχε δώσει κρατικές εγγυήσεις για να μεταβεί στη χώρα της Αφρικής, να αναζητεί μπράβους και όταν δεν βρίσκει να στέλνει ομάδα αστυνομικών εν ενεργεία να «πετάξουν έξω από την κατοικία του πρέσβη» τον ηγέτη του Κουρδικού Απελευθερωτικού Μηνύματος.

Είδα την κυβέρνηση της Κένυας να κάνει συμφωνία με τον Πρέσβη της Ελλάδας ότι θα παραχωρήσει αεροσκάφος για να μεταβεί ο ηγέτης του Κουρδικού Απελευθερωτικού Μηνύματος σε προορισμό της επιλογής του και την ίδια μέρα να αθετεί τη συμφωνία, να απαγάγει το Αμπντουλλάχ Οτζαλάν και να τον παραδίδει στους Τούρκους.

Πέρασαν από τότε σχεδόν είκοσι χρόνια και ο Αμπντουλλάχ Οτζαλάν παραμένει φυλακισμένος σε ένα νησί, κάτω από συνθήκες που μπορούν να χαρακτηριστούν λευκά βασανιστήρια.

Όσες απόπειρες έκαναν οι δικηγόροι του για να κριθεί η υπόθεσή του στα Διεθνή Δικαστήρια, απορρίφθηκαν, σαν να είναι το ίδιο κρυφό χέρι που συντόνιζε τις διαδικασίες της διεθνούς συνομωσίας που οδήγησε στη σύλληψή του, που συνεχίζει να κινεί τα νήματα και να μην επιτρέπει τη δικαίωσή του.

Το τουρκικό κράτος κρατά σε πλήρη απομόνωση εδώ και χρόνια τον Αμπντουλλάχ Οτζαλάν και εκφράζονται φόβοι ότι η κατάσταση της υγείας του δεν είναι καλή.

Ήλθε η ώρα να συνεγερθούν δυνάμεις από όλες τις χώρες που συμμετείχαν με τον έναν ή άλλο τρόπο στη διεθνή συνομωσία της σύλληψής του, να ασκήσουν πιέσεις στις κυβερνήσεις τους και να αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για την απελευθέρωση του Κούρδου ηγέτη.

Αυτό είναι ένα μεγάλο χρέος που έχουμε απέναντι στον ίδιο και τον πολύπαθο κουρδικό λαό.

Είναι ένα χρέος που έχουμε και προς την ίδια την πατρίδα μας.

infognomon.gr

Ποια Ελλάδα; – Η χώρα ως κομματικό παραμάγαζο

Από

anixneuseis

October 9, 2018

ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

(Φωτ.: EPA / Kay Nietfeld)

Δύο γεγονότα που είδαν το φως της δημοσιότητας τις τελευταίες ημέρες μάς προσγειώνουν από τις ψευδαισθήσεις μας περί της σημαντικότητας και σπουδαιότητάς μας. Καλόν είναι να γνωρίζουμε ποιοι είμαστε και πώς πορευόμαστε. Μήπως και καταφέρουμε να αλλάξουμε κάτι. Αν και αυτό είναι μάλλον απίθανο…

Το ένα είναι η είδηση ότι ο Αμερικανός πρέσβης επιτίμησε τον πρόεδρο του Επιμελητηρίου Αλεξανδρούπολης γιατί «αδελφοποίησε» το επιμελητήριο με το αντίστοιχο της Συμφερούπολης (Κριμαία). ,

Ο πρόεδρος ζήτησε συγνώμη και ο πρέσβης εξέφρασε την ευχαρίστησή του. Ελλάδα του 1950!

Το δεύτερο είναι ότι η Ελλάδα και οι Έλληνες αποτέλεσαν αντικείμενο παιδιάς του εταίρου της Μέρκελ στον κυβερνητικό συνασπισμό Χορστ Ζέεχοφερ, ηγέτη του κόμματος CSU της Βαυαρίας. Είπε σε προεκλογική ομιλία του πως οι Βαυαροί κυβέρνησαν για λίγο την Ελλάδα, υπονοώντας πως καλό θα ήταν να την κυβερνούν εσαεί.

Δεν ξέρω αν τις προσβολές αυτές θα τις αποδέχονταν άλλοι λαοί (π.χ. Τούρκοι), αλλά στη δική μας κοινωνία και σε πολιτικό και σε κοινωνικό επίπεδο περνούν χωρίς καμιά αντίδραση. Από τότε που απλώσαμε την χείρα προς βοήθειαν, τα αντανακλαστικά μας χαλάρωσαν. Και όποτε ενεργοποιούνται, παρεμβαίνουν διάφοροι εγκάθετοι να μας ανακαλέσουν στην τάξη.

Κακά τα ψέματα, εκεί που φτάσαμε ή θα δεχόμασταν μια αξιοπρεπή πολιτική που ενδεχομένως να μας οδηγούσε εκτός ΕΕ ή θα μέναμε, όπως και έγινε, και θα υφιστάμεθα συνεχείς ταπεινώσεις.

Το κακό είναι ότι τη νοοτροπία του κλέφτη δεν την έχουμε εγκαταλείψει. Μας εγκαλούν, τώρα, ότι η Ευρώπη και τα επιμέρους κράτη της έδωσαν κονδύλια για τη διαχείριση του Προσφυγικού χωρίς να υπάρχει η αντίστοιχη, με το ύψος των κονδυλίων, αντιμετώπιση του προβλήματος. Τι έγιναν τα χρήματα; Δεν μπορεί κανείς να επιβεβαιώσει ότι φαγώθηκαν στα πολιτικά γραφεία, δεν μπορεί όμως και να το αποκλείσει. Είναι μια συνηθισμένη κατάσταση στον δημόσιο βίο που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Παρενέβη η εισαγγελία αλλά να δούμε αν και πού θα καταλήξει. Σίγουρα, όμως, τα κονδύλια αυτά δόθηκαν σε ημετέρους και ΜΚΟ και κατασπαταλήθηκαν. Οι δήθεν εθελοντές και διάφορες αριστερές συλλογικότητες μπροστά στο χρήμα μεταλλάσσονται στους χειρότερους καταχραστές.

Βεβαίως ο ευρωπαϊκός Τύπος, με αφορμή τις οικονομικές καταχρήσεις και τη δουλική συμπεριφορά αξιωματούχων και οργανισμών, με τα δημοσιεύματά του ξευτελίζει τη χώρα και το λαό της. Και έτσι ο κάθε Ζέεχοφερ νομιμοποιείται να μιλά με αυτήν την περιφρόνηση για την Ελλάδα και τους Έλληνες χωρίς να μπορεί να αντιδράσει κανείς.

Ποιος; Ένας Γερμανός, το έθνος του οποίου αιματοκύλισε δύο φορές την Ευρώπη! Τα εγκλήματά τους κατά της ανθρωπότητας είναι ακόμη νωπά στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Μια Ευρώπη, σήμερα, την οποία κατάκτησαν οικονομικά, μετέτρεψαν όπως ήθελαν με την εξώθηση της Βρετανίας εκτός των διαδικασιών «ενοποίησής» της και με μια συρόμενη Γαλλία με ηγεσία ανάξια του εκτοπίσματος των μεταπολεμικών πολιτικών ηγετών της.

Αυτή η Ευρώπη αμφισβητείται και δεν είναι δελεαστική. Αμφισβητήθηκε από τη Βρετανία με το Brexit, αμφισβητήθηκε από τη δειλή Ελλάδα η οποία υπαναχώρησε, αμφισβητείται σήμερα από την Ιταλία, αμφισβητήθηκε και από τα Σκόπια.

Δεν είναι αυτή η Ευρώπη που έχουν ανάγκη οι λαοί της. Αυτή η Ευρώπη δεν οδηγεί πουθενά, και ο διαχωρισμός της σε Ανατολική και Δυτική θα αντικαταστήσει το διαχωρισμό σε Βόρεια και Νότια.

Ας μην σπεύσουν οι δήθεν προοδευτικοί να μιλήσουν για ακροδεξιά στροφή και εθνικισμούς. Σε κρίσιμες στιγμές λειτουργεί στους λαούς το αίσθημα αυτοσυντήρησης. Εδώ βρισκόμαστε. Ολόκληροι λαοί και κοινωνικές κατηγορίες απειλούνται με αφανισμό. Και οι διανοούμενοι που όφειλαν να αναδείξουν αυτόν τον κίνδυνο και να προτείνουν τρόπους αντιμετώπισής του, αν δεν έχουν αποστατήσει στους κόλπους των ισχυρών, σιωπούν.

Οι κοινωνίες έχουν αφεθεί στα χέρια των πολιτικών χωρίς να μπορούν και οι ίδιες να παρέμβουν. Ολιγομελείς, ιδεοληπτικές ομάδες που αισθάνονται, αυτάρεσκα, πρωτοπορίες, κατευθύνουν τις τύχες τους.

Αλλά η έκρηξη δεν θα αργήσει.

Την κατάσταση επιδεινώνει το Μεταναστατευτικό. Είναι ένα σοβαρό πρόβλημα, αλλά ο τρόπος που το αντιμετωπίζει η Ευρώπη είναι τραγικός.

Οι μετανάστες πρέπει να τύχουν ανθρώπινης συμπεριφοράς. Αλλά και οι ίδιοι να σεβαστούν τον τρόπο ζωής των κοινωνιών στις οποίες καταφεύγουν. Να ενταχθούν στις λειτουργίες των κοινωνιών αυτών. Όχι να προσπαθήσουν να επιβάλλουν ξένα και αναχρονιστικά –για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό– πρότυπα.

Όχι στη φαλλοκρατία τους και την αντιμετώπιση της γυναίκας περιφρονητικά. Όχι στις ολοκληρωτικές αντιλήψεις που τους επέβαλαν ως πολιτική συνείδηση τα καθεστώτα στα οποία μεγάλωσαν. Και, φυσικά, δεν θα επιβάλλουν τις θρησκευτικές φαντασιώσεις και ιδεοληψίες τους ως τρόπο ζωής των Δυτικών κοινωνιών. Η φιλελεύθερη δημοκρατία απειλείται από αυτές τις συμπεριφορές.

Δεν με πολυαπασχολεί το θρησκευτικό φαινόμενο, αλλά η θρησκεία είναι μέρος του πολιτισμού και των παραδόσεων ενός λαού. Θα το σεβαστούν εκεί που πάνε. Αν δεν τους αρέσει ας επιστρέψουν στα γνώριμα εδάφη τους. Το φαινόμενο με τους μετανάστες και το Σταυρό στη Λέσβο πρέπει να καταδικαστεί. Σεβασμός στις μεταφυσικές ανάγκες των μεταναστών, αλλά και σεβασμός στις ίδιες ανάγκες των Ευρωπαίων πολιτών.

Η Ελλάδα δεν είναι κομματικό παραμάγαζο του Τσίπρα και των συντρόφων του. Ούτε χώρος ασκήσεων των ιδεοληψιών των αποδομιστών.

Η ανεκτικότητα είναι σήμερα επιβεβλημένη ως αρετή. Αλλά υπάρχουν και όρια. Αν θέλουμε να ζούμε σε μια ανεκτική φιλελεύθερη και δίκαιη κοινωνία.

Η κλιματική αλλαγή πλησιάζει στο σημείο χωρίς επιστροφή

Από

anixneuseis

October 9, 2018

της Leslie Hook Δημοσιεύθηκε: 9 Οκτωβρίου 2018 – 07:58 Financial Times/ euro2day.gr

Εκκληση για άνευ προηγουμένου μέτρα απευθύνουν επιστήμονες για να αποφύγει ο πλανήτης μη αναστρέψιμες επιπτώσεις. Ποιο είναι το «σχέδιο διάσωσης» που προτείνουν. Τι δείχνουν τα στοιχεία από τους πρώτους εννιά μήνες της φετινής χρονιάς.

Η κλιματική αλλαγή πλησιάζει στο σημείο χωρίς επιστροφή

O κόσμος βρίσκεται σε τροχιά υπέρβασης των στόχων της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα και αναμένεται να είναι κατά 3 βαθμούς κελσίου πιο ζεστός ως το τέλος του αιώνα, ένα επίπεδο που θα διατάρασσε τη ζωή σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Έκθεση 91 επιστημόνων που συντάχθηκε για λογαριασμό της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) του ΟΗΕ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η γη είναι κατά 1 βαθμό κελσίου πιο ζεστή σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή και η θερμοκρασία της αναμένεται να αυξηθεί κατά 2 βαθμούς επιπλέον ως το τέλος του αιώνα, με βάση τις τρέχουσες πολιτικές.

Αυτό θα συνιστούσε υπέρβαση των στόχων της συμφωνίας του Παρισιού, στην οποία πάνω από 180 χώρες συμφώνησαν να κρατήσουν την παγκόσμια υπερθέρμανση «αρκετά κάτω» από τους 2 βαθμούς κελσίου, χωρίς να προσδιορίζουν τι σημαίνει το «αρκετά κάτω».

«Οποιαδήποτε επιπρόσθετη υπερθέρμανση έχει σημασία» τόνισε ο Χανς Ότο Πόρτνερ, πρόεδρος της ομάδας εργασίας της ΙPCC για τον αντίκτυπο από το κλίμα. «Μια υπερθέρμανση 1,5 βαθμών κελσίου ή μεγαλύτερη αυξάνει το ρίσκο που συνδέεται με μακροχρόνιες ή μη αντιστρέψιμες αλλαγές».

Η έκθεση ανατέθηκε από τα υπογράφοντα μέρη της συμφωνίας του Παρισιού για να τα βοηθήσει να καταλάβουν τις διαφορετικές επιπτώσεις μιας υπερθέρμανσης 1,5 βαθμών κελσίου – ο στόχος στον οποίο συμφώνησαν – και μιας 2 βαθμών κελσίου, το όριο που υποσχέθηκαν να μην πλησιάσουν.

Αν και η έκθεση προβλέπει ότι μπορεί να χάσουν ακόμα και το ανώτερο επίπεδο του στόχου, διαπιστώνει ότι μια αύξηση 2 βαθμών κελσίου είναι πολύ πιο επικίνδυνη από μια άνοδο 1,5 βαθμών. Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι θα εξαφανίζονταν με μια υπερθέρμανση 2 βαθμών κελσίου, ενώ αν αυτή περιοριζόταν στους 1,5 βαθμούς, ορισμένοι θα επιβίωναν. Η επιπρόσθετη μισή μονάδα θα εξέθετε επιπλέον 420 εκατομμύρια ανθρώπους σε κύματα καύσωνα και θα έφερνε επιπλέον 10 εκατ. ανθρώπους αντιμέτωπους με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, σημειώνει η έκθεση.

Επιπλέον, η Αρκτική θα βίωνε ένα καλοκαίρι χωρίς παγόβουνα μόλις μια δεκαετία αφότου ο πλανήτης γινόταν δύο βαθμούς κελσίου πιο ζεστός, έναντι ενός αιώνα στην περίπτωση που η υπερθέρμανση περιοριζόταν στους 1,5 βαθμούς.

«Ο τύπος της αλλαγής που απαιτείται για να περιοριστεί η υπερθέρμανση τους 1,5 βαθμούς δεν έχει προηγούμενο» ανέφερε ο Τζιμ Σκι, ένας από τους συντάκτες της έκθεσης και καθηγητής στο Imperial College στο Λονδίνο.

«Πρέπει να επεκτείνουμε την πρόοδο που έχουμε επιτύχει στην ανανεώσιμη ενέργεια (και στην απαλλαγή του τομέα της ηλεκτροδότησης από τον άνθρακα) σε άλλες τομείς όπως οι μεταφορές και η διαχείριση της γης» πρόσθεσε.

Η έκθεση διαπιστώνει ότι ο περιορισμός της παγκόσμιας υπερθέρμανσης στους 1,5 βαθμούς κελσίου θα απαιτούσε «άμεσες και βαθιές αλλαγές» για τον περιορισμό των εκπομπών ρύπων του διοξειδίου του άνθρακα κατά 45% ως το 2030 και για την επίτευξη μηδενικών ρύπων ως το 2050. Θα σήμαινε την απομάκρυνση δισεκατομμυρίων τόνων διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα μέσω μεθόδων όπως η αναδάσωση, η απομόνωση του άνθρακα στο έδαφος ή η άμεση δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.

Η έκθεση δημοσιεύεται σε μια εποχή που οι παγκόσμιες εκπομπές ρύπων, οι οποίες είχαν παραμείνει αμετάβλητες το 2015 και το 2016, έχουν αρχίσει και πάλι να αυξάνονται.

Ο Φατίχ Μπιρόλ, εκτελεστικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας, δήλωσε στους Financial Times ότι οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα θα συνεχίσουν πιθανότατα να αυξάνονται το 2018, εξαιτίας της αυξανόμενης κατανάλωσης άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου.

«Αυτό θα μας απομακρύνει ακόμα περισσότερο από τους στόχους μας για το κλίμα» σημείωσε. «Η ανάπτυξη της ανανεώσιμης ενέργειας δεν φαίνεται να είναι αρκετή για να μειώσει την τάση αυτή» πρόσθεσε.

«Τώρα το 2018 έχουμε κοιτάξει τους πρώτους εννιά μήνες δεδομένων και μπορώ να σας πω ότι αναμένουμε πως οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα του 2018 θα συνεχίσουν να αυξάνονται» τόνισε.

Το τελευταίο έτος η συχνότητα των φυσικών καταστροφών όπως τα κύματα καύσωνα, οι πλημμύρες και οι φωτιές καταδεικνύει τον αντίκτυπο ακόμα και μιας ανόδου της θερμοκρασίας κατά 1 βαθμό κελσίου.

«Έχουμε πλέον όλο και περισσότερες ενδείξεις ότι οι ξηρασίες, οι πλημμύρες και τα κύματα καύσωνα χτυπούν νωρίτερα από ότι είχε αρχικά προβλεφθεί» δήλωσε ο Ότμαρ Εντενχόφερ, εκτελεστικός διευθυντής του Ινστιτούτου Ερευνών του Potsdam για τις Κλιματικές Επιπτώσεις και πρώην επικεφαλής ομάδας εργασίας της IPCC.

«Η πιο ανησυχητική πρόκληση είναι ότι αυτή τη στιγμή είμαστε πάνω κάτω σε ένα μονοπάτι αύξηση της θερμοκρασίας κατά τέσσερις βαθμούς κελσίου» ανέφερε, προσθέτοντας πως ενώ οι δεσμεύσεις των χωρών στη συμφωνία του Παρισίου μπορεί να δείχνουν προς μια αύξηση κατά 3 βαθμούς κελσίου, αυτές οι εθνικές πολιτικές μπορεί να μην εφαρμοστούν.

Η Τζένιφερ Μόργκαν, εκτελεστική διευθύντρια της Greenpeace International, περιέγραψε ως εξαιρετικά ανησυχητική την εικόνα για το κλίμα. «Η έκθεση περιγράφει ένα σχέδιο για το πώς ο κόσμος θα μπορούσε να το κάνει αυτό – είναι πράγματι ένα σχέδιο διάσωσης… Όλοι πρέπει να επιτύχουν κάτι πολύ δύσκολο ταυτόχρονα και να καταλάβουν πως αν δεν τα καταφέρουν, θα υπάρχουν μεγάλες συνέπειες» κατέληξε.

Μερικοί ηγέτες στην Κύπρο έχουν αλλεργία με την Ελλάδα: Γιατί δεν θέλουν τα ελληνικά F-16!

Από

anixneuseis

October 9, 2018

Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ

ΣΚΙΤΣΟ ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΓΚΟΥΜΑ

OCTOBER 7, 2018

Είναι μερικές φορές που οι άνθρωποι κοιτάμε ψηλά, σηκώνουμε τα χέρια και σε καθεστώς απόγνωσης φωνάζουμε: «Θεέ μου έλεος, κάνε κάτι». Έτσι νοιώσαμε πολλοί όταν διαβάσαμε τη δήλωση της εντελώς αναξιόπιστης ηγεσίας του ΑΚΕΛ, για το πέρασμα πάνω από την Κύπρο δύο μαχητικών αεροπλάνων F-16, την ημέρα του εορτασμού της Εθνικής Ανεξαρτησίας.

Οι άνθρωποι είναι εντελώς εκτός τόπου και χρόνου, και ακόμα και αν το έβλεπαν το θέμα καθαρά «διεθνιστικά», έπρεπε να σιωπήσουν. Έχω μία ιδιαίτερη αντιπάθεια στους εθνικιστές -και το έχω γράψει πολλές φορές- επειδή διακατέχονται από μίσος γι’ αυτούς που θεωρούν αντιπάλους. Αλλά έχω επίσης ίση και μεγαλύτερη αντιπάθεια για όσους δεν αγαπούν την Πατρίδα. Μιλάμε για εντελώς διαφορετικά πράγματα: Άλλο εθνικισμός, άλλο η αγάπη στην Πατρίδα και άλλο ο έρωτας στην ανύπαρκτη «Πατρίδα-Κόσμος». Και ο εθνικισμός, αλλά και το άλλο «κίνημα» των δήθεν πολιτών του κόσμου, καθοδηγούνται από το εξωτερικό, στο πλαίσιο του ελέγχου των συνειδήσεων. Άρα, είναι δύο ιδεολογίες επικίνδυνες ειδικά για τις μικρές χώρες, όπως η Κύπρος.Η μία ιδεολογία τρέφει την άλλη.

ΒΑΣΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: Διαμαρτυρήθηκε η αναξιόπιστη ηγεσία του ΑΚΕΛ για τις καθημερινές παράνομες πτήσεις της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας; Αν το έκανε γενικά και αόριστα δεν μετρά. Είναι ένα φαινόμενο καθημερινό. Θα έπρεπε να εκδίδει ανακοινώσεις τρεις φορές την ημέρα. Προφανώς δεν ενοχλούνται οι «κομμουνιστές» ηγέτες.

ΕΠΙΣΗΣ: Διαμαρτυρήθηκε το ΑΚΕΛ για τις πτήσεις των πολεμικών αεροπλάνων του Ισραήλ; Προφανώς καλά κάνουν τα ισραηλινά αεροσκάφη που «σκίζουν» τον ουρανό πάνω από τα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου, όποτε απαιτηθεί… Αλλά το πρόβλημα του ΑΚΕΛ είναι η Ελλάδα. Για χρόνια πολλά οι ηγέτες του έχουν εστιάσει την προσοχή τους και την κριτική τους μόνο στην «Μητέρα-Πατρίδα».

Παλαιότερα προσπάθησαν να μας πείσουν ανεπιτυχώς ότι η Αθήνα και η Άγκυρα έχουν τις ίδιες ευθύνες για την κυπριακή τραγωδία. Ε, δεν είναι έτσι τα πράγματα. Η Κύπρος είναι θύμα κατοχής για 44 χρόνια και οι ευθύνες της Τουρκίας δεν μπορούν να συγκριθούν με το προδοτικό έγκλημα της ελληνικής χούντας, η οποία ανέλαβε να εκτελέσει το σχέδιο της Αμερικής του Χένρι Κίσιγκερ εναντίον του Μακάριου.

Η ηγεσία του ΑΚΕΛ, λοιπόν, όχι η πλειοψηφία των οπαδών του ταλαιπωρημένου κόμματος, βάζει στο ίδιο καλάθι την Ελλάδα και την Τουρκία. Είναι απαράδεκτη αυτή η στάση τους και ξεπερνά πολλά όρια, αλλά σε τούτη τη στήλη αποφεύγουμε πάντα τους χαρακτηρισμούς. Είναι αποκλειστικότητα των εθνικιστών άλλωστε…

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι πτήσεις των ελληνικών μαχητικών είχαν μόνο συμβολικό χαρακτήρα. Αποτελούν καθαρό δείγμα συμπαράστασης, όπως είπε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος με τον οποίο μονίμως διαφωνώ, της παρούσας ελληνικής κυβέρνησης και του ελληνικού λαού στους Κύπριους πολίτες. Όλα τα υπόλοιπα είναι βλακείες και τίποτα άλλο.

Αναρωτήθηκε, δήθεν, το ΑΚΕΛ ποιο μήνυμα στέλνει η Κυπριακή Δημοκρατία στους Τουρκοκύπριους, επιτρέποντας την έλευση των αεροπλάνων; Μα πόσο ανόητη είναι η ηγεσία του. Οι Τουρκοκύπριοι -εκτός του Σενέρ Λεβέντ και μερικών άλλων γενναίων συμπατριωτών μας στα κατεχόμενα- πότε διαμαρτυρήθηκαν για την παρουσία του κατοχικού στρατού; Πότε μίλησαν για τις μαζικές παράνομες πτήσεις των τουρκικών μαχητικών; Δεν γνωρίζω αν νοιώθουν εθνική ανάταση (ή όχι) όταν βλέπουν τα αεροπλάνα της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας, αλλά όταν ακούω τον «ειρηνιστή» κατοχικό ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί να επιμένει στην παραμονή των κατοχικών στρατευμάτων και μετά τη λύση, καταλαβαίνω, αυτά που αρνείται να αντιληφθεί η ηγεσία του ΑΚΕΛ.

Ο Ακιντζί είναι ένας δικός τους άνθρωπος. Έτσι μας τον πλασάρανε. Αντιλαμβάνομαι ότι το ΑΚΕΛ ενίσχυε με κάθε τρόπο τα λεγόμενα αριστερά τουρκοκυπριακά κόμματα. Και κάποτε διέδιδε ότι τα …έλεγχε. Τέτοια μαθήματα τους έκανε; Να ζητούν την παραμονή των κατοχικών στρατευμάτων; Ο κάθε «κακόπιστος» άνθρωπος, έχει δικαίωμα να ρωτήσει: Γι’ αυτό το ΑΚΕΛ δεν ζητά να φύγουν οι Τούρκοι στρατιώτες από την πρώτη μέρα της λύσης;

Ας πάμε ξανά στο θέμα των δύο αεροπλάνων: Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και του Αλέξη Τσίπρα τα έστειλε στην Κύπρο. Είναι και αυτοί εθνικιστές; Δηλαδή τι μας λένε; Ότι αποφάσισε ο υπουργός Άμυνας Πάνος Καμμένος τις πτήσεις την ημέρα της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και δεν το είπε στον αρμόδιο πρωθυπουργό της Ελλάδας; ΑΠΟΚΛΕΙΕΤΑΙ. Αλλά ο κ. Τσίπρας είναι σήμερα ο ηγέτης της «Μητέρας-Πατρίδας». Και πρέπει να σκέφτεται το συμφέρον της χώρας. Ούτε το δικό του, ούτε του σκληρού πυρήνα του ΣΥΡΙΖΑ του 3%, που διατηρεί στενή σχέση με το ΑΚΕΛ.

Αναρωτήθηκα πολλές φορές: Ο κ. Άνδρος Κυπριανού που πάει …κυριακάτικα και βλέπει τον Έλληνα πρωθυπουργό, δεν του είπε την αντίθεσή του για το θέμα αυτό; Και αν την εξέφρασε, τι απάντησε ο πρωθυπουργός; Να μας πει και εμάς να μάθουμε… Ο κ. Κυπριανού είχε ζητήσει από τον κ. Τσίπρα και την αποπομπή του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά. Έχει ενδιαφέρον να μας ενημερώσει και γι’ αυτή την απάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού.

Βεβαίως, όπου συναντήσει τον Έλληνα υπουργό, όλο «σύντροφε και σύντροφε» είναι. Να του θυμίσω τι έγινε στη Γενεύη όταν ο κ. Κυπριανού κακολογούσε στο Εθνικό Συμβούλιο τον κ. Κοτζιά, μαζί με τον πρόεδρο του ΔΗΣΥ; Και πως δεν έπεσαν και σκαμπίλια; Και πως έτρεξε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας για να ηρεμήσουν τα πνεύματα;

Η τύχη της Κύπρου είναι εθνική υπόθεση. Στο ΑΚΕΛ, αλλά και στον «εθνικόφρονα» ΔΗΣΥ, δεν πρόκειται να καταλάβουν ποτέ ότι απέναντι βρίσκονται οι ισλαμο-εθνικιστές της Τουρκίας, που θέλουν να μετατρέψουν το νησί σε τουρκική στρατιωτική βάση. Πρέπει όλοι να προσπαθούμε γνήσια για τη λύση και όχι με το τι συμφέρει στην Τουρκία και στις διάφορες δυνάμεις που ορέγονται το νησί.

Αυτό που έχει σημασία είναι η λύση να είναι καθαρή και να επιτρέπει στην ευρωπαϊκή Κύπρο να προχωρήσει χωρίς εθνικισμούς και βλακώδεις διεθνισμούς. Όλοι οι άνθρωποι έχουμε μία πατρίδα. Οι εθνικιστές και οι «πολίτες του κόσμου» αποδείχθηκε ότι είναι εργαλεία ξένων δυνάμεων. Η λύση (και η ηρεμία) μπορεί να μην έρθει ποτέ στον τόπο μας. Διότι εξαρτάται μόνο από την Τουρκία, όχι από εμάς. Η κατοχική δύναμη δεν πιέζεται από κανένα για το συμβιβασμό και έχει πάντα το πάνω χέρι. Ο κυπριακός λαός έχει μόνο ένα στήριγμα, και αυτό είναι η Ελλάδα…

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Οι δηλώσεις του προέδρου του ΔΗΣΥ για τη φιλοτουρκική λύση της διζωνικής είναι ακραία προκλητικές και πίσω από τις λέξεις του κρύβεται και ένας «εκβιασμός» για τον κυπριακό λαό. Τι πραγματικά δήλωσε; Ή διζωνική ή καταστροφή… Είναι τόσο, μα τόσο λάθος. Δεν αντιλαμβάνεται καν τι συμβαίνει γύρω του, και μάλιστα καυχιέται ότι είναι συνομιλητής των Ισραηλινών και των Αμερικανών. Πολλές φορές μου δίνει την εντύπωση ότι δεν πιστεύει τίποτα και απλά απευθύνεται στους ξένους για να τον ακούνε και αυτό μειώνει την αξιοπιστία του. Όμως, αν όντως τα πιστεύει πρέπει να το πει ανδρίκεια στους οπαδούς του, ιδιαίτερα στους λεγόμενους «εθνικόφρονες».

Πηγή: Μερικοί ηγέτες στην Κύπρο έχουν αλλεργία με την Ελλάδα: Γιατί δεν θέλουν τα ελληνικά F-16! https://hellasjournal.com/2018/10/merikoi-igetes-stin-kypro-echoyn-allergia-me-tin-ellada-giati-den-theloyn-ta-ellinika-f-16/

Γιαννάκης Μάτσης: ΜΕΤΑ ΠΑΡΡΗΣΙΑΣ. Για την ιστορία και την αλήθεια.

Από

anixneuseis

October 8, 2018

του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ.

Θεωρώ μεγάλη τιμή την παρουσία μου εδώ σήμερα και τη συμμετοχή μου στο πάνελ της παρουσίασης του αυτοβιογραφικού βιβλίου ενός αγωνιστή της ΕΟΚΑ, του Γιαννάκη Μάτση.

Ο Γιαννάκης Μάτσης δεν είναι μόνο ένας άνθρωπος που συμμετείχε στον αγώνα της ανεξαρτησίας της Κύπρου αλλά και αδελφός ενός ήρωα αυτού του αγώνα.

Είχε, ωστόσο, μια δική του πορεία που βεβαίως, επηρεάστηκε από τον αδελφό του τον οποίο θεωρούσε πρότυπο και δάσκαλό του και αυτήν την πορεία εξιστορεί στο βιβλίο που παρουσιάζουμε.

Τον κ. Μάτση δεν τον γνωρίζω προσωπικά. Μόνο ως πολιτική ύπαρξη και ως αγωνιστή της ΕΟΚΑ.

Από το βιβλίο αναδεικνύεται ένας μετριοπαθής άνθρωπος που έστηνε γέφυρες προς όλες τις πλευρές με στόχο την ανεξαρτησία του νησιού και την συνύπαρξη ελληνοκυπρίων και τουρκοκυπρίων μέσα σε μια ενιαία, ανεκτική και δημοκρατική πατρίδα.

Αποφάσισε να γράψει το βιβλίο για να προσπαθήσει να απαντήσει στο ερώτημα: πως φθάσαμε εδώ ύστερα από έναν τιτάνιο αγώνα.

Και η έγνοια του σήμερα, μετά τις τόσες καταστροφές που υπέστη το νησί είναι αυτή: πως θα επανενωθεί. Πως θα βγούμε από το σημερινό αδιέξοδο.

Και με την αγωνία αυτή ξεκινά το βιβλίο.

Παραδίδω- λέει- την πολιτική, τους πολιτικούς και τον εαυτό μου στην κρίση της ιστορίας.

Αρχίζει με την αναφορά σε μια προσπάθειά του για λύση του κυπριακού το 1996, όταν ήταν πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού μετά την ανάληψη της προεδρίας από τον Γλαύκο Κληρίδη.

Ο Γιαννάκης Μάτσης προσκλήθηκε στην Αμερική και ανέπτυξε στον Χόλμπρουκ και άλλους επιφανείς αμερικανούς παράγοντες την πρότασή του της οποίας η κεντρική ιδέα ήταν η ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε.

Οι αμερικανοί δέχθηκαν την πρότασή του και ο ίδιος λέει πως το κυπριακό πρόβλημα θα είχε λυθεί αν αποδεχόταν την πρόταση και ο Κληρίδης.

Ο τότε πρόεδρος της Δημοκρατίας Γλαύκος Κληρίδηςτην απέρριψε και έστειλε, μάλιστα, επιστολή στον υπουργό εξωτερικών της Ρωσίας Γιεβγένι Πριμακώφ, μέσω του Χριστόφια, με την οποία τον διαβεβαίωνε πως η Κύπρος δεν θα υποβάλλει αίτηση ένταξης στο ΝΑΤΟ.

Για δε την Ε.Ε. ο Κληρίδης δεν πίστευε πως μπορεί να γίνει δεκτή η Κύπρος.

Ο Μάτσης θεωρεί τεράστια υποχώρηση τις Συμφωνίες Ζυρίχης- Λονδίνου.

Και λέει πως η Κυπριακή Δημοκρατία ιδρύθηκε το 1959 ερήμην των αγωνιστών και του κυπριακού λαού.

Ήταν μια ελληνοτουρκική συμφωνία με καθορισμένες τις επιδιώξεις εκ μέρους της Τουρκίας.

Θεωρεί ότι σήμερα, ο ενεργειακός πλούτος της Κύπρου αποτελεί τεράστια ευκαιρία για ειρηνική συμβίωση.

Ακολούθησε το δρόμο του αγώνα από τα εφηβικά του χρόνια. Δεν συμβιβάστηκε, ούτε γοητεύτηκε από την προσφορά αξιωμάτων.

Βίωσε με οδύνη τα γεγονότα που ακολούθησαν την ίδρυση της ΚΔ.

Μπήκε στην πολιτική ύστερα από έντονο προβληματισμό.

Συμπαρατάχθηκε με τον Κληρίδη στην ίδρυση του Δημοκρατικού Συναγερμού. Έζησε μεγάλες στιγμές αλλά πήρε και πίκρες, όπως ομολογεί.

Διαφοροποιήθηκε από τον Κληρίδη και δύο φορές βρέθηκε σε μεγάλη αντιπαράθεση μαζί του.

Την πρώτη όταν δεν υιοθέτησε το σχέδιο λύσης που είχε προωθήσει σε συνεργασία με τον Χόλμπρουκ. Αυτό που ανέφερα.

Και τη δεύτερη στο Σχέδιο Ανάν.

Αντισταθήκαμε, γράφει, και σώσαμε την ΚΔ.

ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ

Ο Γιαννάκης Μάτσης, γεννήθηκε το 1933 στο Παλαιχώρι Μόρφου.

Συγχωριανοί του ήταν ο Καραολής, ο Γιωρκάτζης, ο Κατσαμπάς.

Πήγε κοντά στον αδελφό του Κυριάκο Μάτση, στο Βαρώσι για το γυμνάσιο και εκεί γνώρισε και τον Αυξεντίου.

Ο Κυριάκος, ουσιαστικά, ήταν δάσκαλός του.

EOKA

Η θυσία του αδελφού του Κυριάκου που τον είχε πρότυπο, δάσκαλο και καθοδηγητή οριοθέτησε την υπόλοιπη ζωή του.

Ήταν παρών στη συνάντηση του αδελφού του με το Γρηγόρη Αυξεντίου, όταν συναντήθηκαν λίγο πριν την έναρξη του αγώνα την 1ηΑπριλίου 1955.

Η πρώτη ενεργός συμμετοχή του ήταν στην οργάνωση ανατίναξης της Ραδιοφωνικής Υπηρεσίας, το κατοπινό ΡΙΚ.

Συνελήφθη στις 9 Ιανουαρίου 1956 και τον μετέφεραν στην Ομορφίτα όπου την ίδια ημέρα μεταφέρθηκε και ο αδελφός του Κυριάκος μετά από προδοσία.

Είχε προδοθεί όλη η οργάνωση Αμμοχώστου. Άκουγε τις ατέλειωτες βασανιστικές ανακρίσεις των στελεχών της οργάνωσης.

Ο αδελφός του παραδέχθηκε ότι ήταν στέλεχος της οργάνωσης, και μάλιστα υψηλό και ότι πάλευαν για την αυτοδιάθεση που τους είχαν υποσχεθεί μετά την ήττα του ναζισμού.

Ο τουρκοκύπριος που φυλούσε τον αδελφό του τον άφησε να τον δει.

Ο ίδιος ο κυβερνήτης Χάρτινγκ είχε επισκεφτεί τον αδελφό του στα κρατητήρια και του πρόσφερε το μυθικό για την εποχή ποσό του μισού εκατομμυρίου λιρών για να παραδώσει τον αρχηγό και τους συναγωνιστές του.

Πήρε την απάντηση: ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα αλλά περί αρετής.

Για δύο χρόνια έμεινε στα κρατητήρια της Κοκκινοτρυμιθιάς, όπου μετέφεραν και τον αδελφό του. Συγκεντρώνονταν στον περιορισμένο χώρο των κρατητηρίων και συζητούσαν και πριν μπουν στα κελιά τους έψαλαν τον εθνικό ύμνο.

Ο αδελφός του που τους συντόνιζε και στη φυλακή, φρόντισε να λειτουργήσει και σχολείο για να μην χάσουν οι κρατούμενοι μαθητές τη χρονιά τους.

Με τη σύλληψή τους οι αγωνιστές δεν αδρανοποιούνταν. Με τις δέουσες προφυλάξεις κρατούσαν την επαφή με τον Γρίβα.

Πολλές φορές ενημερώνονταν με επιστολές που έστελναν σε έντυπα όπως ο Θησαυρός με παραπλανητικό αλλά συνθηματολογικό περιεχόμενο, όπως όταν οργάνωσαν την απόδραση από τις φυλακές.

Το Μάιο του 1958 απολύθηκε από τα κρατητήρια Κοκκινοτρυμιθιάς λόγω της τακτικής του νέου κυβερνήτη.

Αναζητούσε επίμονα επαφή με την ΕΟΚΑ. Ένας από τους λόγους που τον απελευθέρωσαν ήταν ότι ήθελαν να στείλουν επιστολή στον αδελφό του και ο έκριναν πως ο καταλληλότερος να του την παραδώσει ήταν αυτός.

Περιγράφει τις εμπειρίες του από τα κρυσφύγετα και τις επιχειρήσεις της οργάνωσης.

Οι Άγγλοι διεμήνυσαν πως αν συνεχιστεί ο αγώνας θα έχουν να αντιμετωπίσουν τους κομμουνιστές και τους τουρκοκύπριους.

Το παιχνίδι να μπούν οι τουρκοκύπριοι ως παράμετρος στο κυπριακό παίχθηκε από τότε.

Ο αγώνας τους δεν ήταν ούτε αντικομμουνιστικός, ούτε αντι τουρκοκυπριακός. Ήταν αγώνας ανεξαρτησίας.

Στις 19 Νοεμβρίου 1958 πληροφορείται από τις ειδήσεις του BBC το θάνατο του αδελφού του.

ΒΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΟΜΑΚΑΡΙΟ

Περιγράφει το Μακάριο ως ψηλό και επιβλητικό που τα άμφια του προσέδιδαν ακόμη μεγαλύτερη μεγαλοπρέπεια. Γνώριζε καλά τον πεθερό του και αυτό τον έφερνε συχνά σε επαφή μαζί του.

Ήταν ο πολιτικός αρχηγός του κυπριακού αγώνα.

Η πρώτη συνάντηση μαζί του έγινε μετά από μια μαθητική διαδήλωση και την πρόσκλησή του να μιλήσει στο σχολείο του Μάτση στην Αμμόχωστο.

Η δεύτερη, όταν συνόδευσε τον αδελφό του Κυριάκο στην Αρχιεπισκοπή. Συζητούσαν για τον Γρίβα.

Μιλά, επίσης, για μια άγνωστη συνάντηση του Μακαρίου με τον κυβερνήτη Χάρντιγκ στο Μετόχι του Κύκκου παρόντος του πεθερού του τις ικανότητες του οποίου εκτίμησε ο Χάρτιγκ.

Μακάριος και Χάρτνιγκ αναζητούσαν κοινό τόπο μετά την έναρξη του αγώνα και οι απόψεις τους κάπου συνέκλιναν.

Το 1959 αναδείχθηκε μέλος της Ελληνικής Κοινοτικής Συνέλευσης παρά το γεγονός ότι δεν ήθελε να αναμιχθεί στην πολιτική. ‘Ηθελε να σπουδάσει νομικά στην Αγγλία.

Εκτός από την Κερύνεια, που έγιναν εκλογές οι βουλευτές της συνέλευσης προτάθηκαν και τις θέσεις κατέλαβαν οι αγωνιστές της ΕΟΚΑ.

Η αποδοχή από το λαό και η δύναμη που είχαν οι αγωνιστές ανησύχησαν ακόμη και τον Μακάριο που πολλές φορές επεδίωξε να περιορίσει την επιρροή τους διότι ένοιωθε την ανάσα τους.

‘Όταν το 1963 δολοφονήθηκε ο υπουργός εσωτερικών Γεωργκάτσης, ο Μακάριος του πρότεινε τη θέση αλλά αρνήθηκε γιατί δεν ήθελε να έρθει σε αντίθεση μαζί του.

Ο Μακάριος διόρισε έναν ουδέτερο άνθρωπο, δικηγόρο στο επάγγελμα, τον Επαμεινώνδα Κομονδόρου, γεγονός που προκάλεσε τη δυσαρέσκεια των αγωνιστών οι οποίοι επανασυνδέθηκαν με τον Γρίβα και σύνέστησαν την ΕΟΚΑ Β!

Ο Μακάριος δεν ανέμενε το πραξικόπημα. Δεν πίστευε πως οι χουντικοί θα τολμούσαν να κάνουν τόσο βλακώδη κίνηση.

Περιγράφει τη φυγή και την επιστροφή του Μακαρίου και την παράλειψη του αρχιεπισκόπου να αναφερθεί στον Κληρίδη στην πρώτη ομιλία που έκανε αμέσως μετά την επιστροφή του.

Του επισήμανε πως έπρεπε να τον ευχαριστήσει και ο αρχιεπίσκοπος ζήτησε από τον Πάτροκλο Σταύρου να ετοιμάσει σχετική ανακοίνωση.

Στις πρώτες κυπριακές εκλογές συνέβη το εξής παράδοξο.

Ανθυποψήφιοι ήταν ο Μακάριος και ο πατέρας του Κληρίδη, Ιωάννης Κληρίδης.

Ο πατέρας του Κληρίδη, Ιωάννης Κληρίδης, υποστηρίχθηκε από το ΑΚΕΛ ενώ ο ίδιος ο Γλαύκος Κληρίδης υποστήριξε τον Μακάριο.

Στο βιβλίο ο κ. Μάτσης αναφέρεται και φωτίζει από την πλευρά του την τουρκοκυπρική ανταρσία του 1963, τα γεγονότα της Τυλληρίας, τις προετοιμασίες για επίθεση και την εγκατάστασή τους σε θύλακες. Ένα καλά οργανωμένο σχέδιο το οποίο με τις άστοχες ενέργειες ελληνοκυπρίων και ελλαδιτών το έφεραν αισίως εις πέρας.

‘Ο,τι δεν μπόρεσε να πετύχει η Τουρκία το 1964, το πέτυχε το 1974.

Ο Μακάριος έφερε βαρέως ότι είχε συμφωνήσει, κάτω από την πίεση του αμερικανικού παράγοντα {Κλάκ Κλίφορντ} σε διζωνική- δικοινοτική ομοσπονδία. Θεωρούσε πως παραπέμπει σε διχοτόμηση αλλά πως θα περιόριζε την διχοτομική λογική η αποδοχή των τεσσάρων ελευθεριών.

Στην πορεία λέει ο Γιαννάκης Μάτσης ο Μακάριος σκεφτόταν να καταγγείλει τη συμφωνία αλλά τον πρόλαβε το δεύτερο καρδιακό που υπέστη. Δεν επρόκειτο, άλλωστε περί συμφωνίας με πρωτόκολλο αλλά περί πρακτικών από συζητήσεις με τον Ντενκτάς.

Το δεύτερο και θανατηφόρο καρδιακό το υπέστη όταν στις 31 Μαρτίου 1977 του τηλεφώνησε από τη Βιέννη ο Τάσος Παπαδόπουλος ο οποίος είχε μεταβεί στην αυστριακή πρωτεύουσα για τις συνομιλίες για το κυπριακό.

Ο Παπαδόπουλος είχε καταθέσει χάρτη για το εδαφικό, όπως είχε συμφωνηθεί αλλά ο τούρκος συνομιλητής του αρνείτο.

Ο Μακάριος είχε συνειδητοποιήσει ότι τα πράγματα προχωρούσαν, μάλλον, προς διχοτόμηση και η πίεση αυτή επιβάρυνε την υγεία του με αποτέλεσμα το δεύτερο και θανατηφόρο καρδιακό επεισόδιο.

Σε ένα ολόκληρο και ενδιαφέρον κεφάλαιο αναφέρεται στην ίδρυση του Δημοκρατικού Συναγερμού. Υπήρξαν συνιδρυτές του κόμματος μαζί με τον Κληρίδη και μια για την ταραχώδη συνύπαρξη.

Άλλοτε συνεργάστηκαν και άλλοτε συγκρούστηκαν αλλά ποτέ δεν δημοσιοποίησε τις αντιθέσεις στο εσωτερικό του κόμματος διότι πίστευε πως θα έβλαπτε την εθνική υπόθεση.

Ο Κληρίδης δύο φορές του υποσχέθηκε υπουργική θέση, και τις δύο υπαναχώρησε.

Μιλά, ακόμη, για την προσπάθειά του να οικοδομήσει καλές σχέσεις με τους τουρκοκύπριους και αναφέρεται, μεταξύ άλλων στη σχέση του με τον Ραίφ Ντενκτάς, ο οποίος όπως εκτιμά ο κ. Μάτσης δολοφονήθηκε και δεν σκοτώθηκε στο ατύχημα με τουρκικό στρατιωτικό όχημα.

Μιλά ακόμη για την προεδρία Βασιλείου, ένα πρόσωπο που δεν γνώριζε ο πολιτικός κόσμος της Κύπρου αλλά τον συζητούσαν οι Βρετανοί. Εκτιμά ότι ο Βασιλείου στο εσωτερικό μέτωπο προσέφερε αλλά στο εθνικό θέμα ήταν επιλογή των Άγγλων για να περάσουν την πολιτική ισότητα, κάτι που έγινε.

Οι σχέσεις με το ΑΚΕΛ αλλά και η δραστηριότητά του ως μέλους της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης αλλά και ως ευρωβουλευτή αναφέρονται, λεπτομερώς, επίσης, στο βιβλίο αλλά θα σας αφήσω να τα διαβάσετε.

Τον απασχόλησαν τρία θέματα: ο παράνομος εποικισμός, η πολιτιστική κληρονομιά και οι αγνοούμενοι.

Το συμπέρασμά του είναι ότι και τώρα μπορούν να γίνουν πολλά φτάνει να δράσουμε οργανωμένα και αποφασιστικά και ξεφύγουμε από την ηττοπάθεια.

Είναι ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο για όσους αναζητούν τις ρίζες, την εξέλιξη και κρυφές παραμέτρους του κυπριακού το οποίο, μπαίνει σε μια νέα σύνθετη, επίσης, φάση του.

Η μοίρα του κυπριακού καθορίστηκε από τους εγγλέζους το 1956 (δύο κοινότητες με πληθυσμιακές μετακινήσεις) και αναρωτιέται κανείς αν το γνώριζαν οι κύπριοι και οι ελλαδίτες κι πως θα μπορούσε να αποτρέψει τις εξελίξεις ο αγώνας της ΕΟΚΑ.

Η ανάγνωση του βιβλίου γίνεται από έναν ελλαδίτη και οι προσλαμβάνουσες είναι ελλαδικές.

Επιτρέψτε μου με όλη την καλή διάθεση να θέσω ένα ερώτημα το οποίο συζητείται στους ελλαδικούς κύκλους.

Ο αγώνας της ΕΟΚΑ δεν δικαιώθηκε. Ποιες θα ήταν οι εξελίξεις αν δεν συνέβαινε;

Ανάγκη για ένα νέο μοντέλο εξοπλισμού των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων

Από

anixneuseis

October 8, 2018

Ο «βληματοκεντρικός» πόλεμος και οι μύθοι για τις εξωτικές πλατφόρμες οπλικών συστημάτων

Δρ Κωνσταντίνος Γρίβας foreignaffairs.gr

07/10/2018

Περίληψη:

Aν και αυτήν την στιγμή συνεχίζει να υφίσταται ισορροπία στρατιωτικής ισχύος στο ελληνοτουρκικό σύστημα, εις βάρος των κυρίαρχων αντιλήψεων και παρά τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, στο μέλλον η κατάσταση αναμένεται να ανατραπεί εις βάρος της Ελλάδας, αν δεν κάνει κάτι για αλλάξει τα δεδομένα.

Ο Δρ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΡΙΒΑΣ είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Οπλικών Τεχνολογιών στην Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Διδάσκει επίσης Γεωγραφία της Ασφάλειας στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Τον τελευταίο καιρό, η αυξανόμενη ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και η εξέλιξη ενός εξαιρετικά φιλόδοξου εξοπλιστικού προγράμματος από πλευράς της Άγκυρας, έχουν φέρει ξανά στο προσκήνιο το θέμα των ελληνικών εξοπλισμών.

Πράγματι, αν και αυτήν την στιγμή συνεχίζει να υφίσταται ισορροπία στρατιωτικής ισχύος στο ελληνοτουρκικό σύστημα, εις βάρος των κυρίαρχων αντιλήψεων και παρά τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, στο μέλλον η κατάσταση αναμένεται να ανατραπεί εις βάρος της Ελλάδας, αν δεν κάνει κάτι για αλλάξει τα δεδομένα.

Και το θέμα είναι τι θα κάνει; Θα εγκλωβιστεί εκ νέου σε μια «παραδοσιακή» λογική, προμηθευόμενη πανάκριβες, «εξωτικές» πλατφόρμες μάχης, όπως είναι το πολυδιαφημισμένο «αόρατο» μαχητικό αεροσκάφος F – 35 ή θα κινηθεί προς την κατεύθυνση στοχευμένων λύσεων προσαρμοσμένων στις ιδιαίτερες γεωγραφικές και επιχειρησιακές συνθήκες του ελληνοτουρκικού συστήματος;

Βέλγος τεχνικός του στρατού εξετάζει ένα βλήμα AIM-9M αέρος-αέρος προσαρτημένο σε μαχητικό αεροσκάφος F16 της Βελγικής Πολεμικής Αεροπορίας, το οποίο συμμετείχε σε επίθεση στην Λιβύη, στην αεροπορική βάση του Αράξου, στις 28 Μαρτίου 2011. REUTERS/Yves Herman
——————————————————————————————

Το ζήτημα είναι πολύ μεγάλο για να αναλυθεί στον περιορισμένο χώρο του παρόντος κειμένου. Ωστόσο, θα επιχειρήσουμε να θέσουμε μια θεωρητική βάση πάνω στην οποία, κατά την άποψη του υπογράφοντος, θα πρέπει να εδραστεί η όποια ελληνική εξοπλιστική προσπάθεια στο μέλλον. Και θεμέλιος λίθος μιας παρόμοιας προσπάθειας είναι η παραδοχή ότι λόγος ύπαρξης των οπλικών συστημάτων είναι να επιφέρουν κάποια καταστρεπτικά αποτελέσματα στον αντίπαλο. Από τα επιθυμητά αποτελέσματα, λοιπόν, θα πρέπει να ξεκινά ο εξοπλιστικός σχεδιασμός. Και θα πρέπει να θυμηθούμε ότι τα αποτελέσματα ασκούνται κατά κανόνα από τα βλήματα. Άρα, θα εξετάσουμε, σε πολύ γενικές γραμμές, μια βληματοκεντρική (projectile centric) φιλοσοφία, η οποία μπορεί να βρει σοβαρές εφαρμογές στο ελληνοτουρκικό σύστημα.

ΒΛΗΜΑΤΟΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΔΙΑΣΤΑΣΕΩΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Όταν κάποιος σκέφτεται την έννοια της στρατιωτικής ισχύος, τις περισσότερες φορές φέρνει στο μυαλό του διάφορα οπλικά συστήματα όπως μαχητικά αεροσκάφη, άρματα μάχης, πολεμικά πλοία κλπ. Ωστόσο, τείνουμε να ξεχνάμε ότι όλα τα παραπάνω δεν είναι παρά πλατφόρμες μάχης που από μόνες τους δεν έχουν σχεδόν καμία αξία. Την αξία στα συστήματα αυτά την προσδίδουν τα βλήματα τα οποία μεταφέρουν και τα οποία ασκούν τα επιθυμητά καταστρεπτικά αποτελέσματα στον αντίπαλο. Ένα βομβαρδιστικό αεροσκάφος, για παράδειγμα, όσο εξελιγμένο και αν είναι, δεν αποτελεί παρά μια πλατφόρμα μεταφοράς βλημάτων και η δουλειά του είναι να μεταφέρει τα βλήματα αυτά από το σημείο Α του χώρου στο σημείο Β έτσι ώστε να ασκήσει κάποια καταστρεπτικά αποτελέσματα στον αντίπαλο. Για παράδειγμα, ένα από τα πιο εξελιγμένα αεροπορικά όπλα των Ηνωμένων Πολιτειών είναι η «Βόμβα Μικρής Διαμέτρου» (Small Diameter Bomb / SDB). Το έξυπνο αυτό όπλο μπορεί να μεταφερθεί στον στόχο του στην εσωτερική αποθήκη οπλισμού ενός πανάκριβου μαχητικού αεροσκάφους stealth F – 35 ή πάνω σε μια ρουκέτα του πολλαπλού εκτοξευτή ρουκετών MLRS, επιτυγχάνοντας βεληνεκές περίπου 150 χλμ. Άρα, αν ο χώρος μάχης είναι αρκετά μικρός ώστε η βόμβα να μπορεί να φθάνει τους στόχους της μεταφερόμενη πάνω σε μια ρουκέτα, πιθανώς δεν χρειάζεται το πανάκριβο αεροπλάνο μεταφοράς. Επιπροσθέτως, οι πολλαπλοί εκτοξευτές ρουκετών τείνουν να αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερο βεληνεκές διεθνώς. Για παράδειγμα, το κινεζικό ρουκετοβόλο AR3, το πολωνικό WR – 300 Homar, το βραζιλιάνικο ASTROS 2020, το λευκορωσικό Polonez και το σερβικό Sumadija φθάνουν σε βεληνεκές τα 300 χλμ ή τα προσεγγίζουν. Άρα, παρόμοια δικτυοκεντρικά συστήματα – συστημάτων (systems – of – systems) πολλαπλών εκτοξευτών ρουκετών, ουσιαστικά μπορούν να λειτουργήσουν ως υποκατάστατα αεροπορικών δυνάμεων σε αποστολές κρούσης, με κλάσμα του κόστους που θα χρειάζονταν για την απόκτηση, υποστήριξη, συντήρηση και αξιοποίηση των αεροσκαφών και προσφέροντας πολύ μικρότερα περιθώρια άμυνας στον αντίπαλο.

Με άλλα λόγια, τα πρωτεύοντα οπλικά συστήματα είναι τα βλήματα, και τα υπόλοιπα είναι απλώς υπηρέτες τους, οι οποίοι σε περιορισμένων γεωγραφικών διαστάσεων συστήματα αντιπαράθεσης, πιθανώς και να μην χρειάζονται. Ακόμη και ένα πληροφοριοκεντρικό (info centric) δίκτυο, που αποτελεί το ιερό δισκοπότηρο στην σύγχρονη στρατιωτική επιστήμη, δεν είναι τίποτε παραπάνω από μια αρχιτεκτονική η οποία αποσκοπεί στο να επιτρέψει στα διαφόρων ειδών βλήματα να προσβάλουν τον εχθρό στον κατάλληλο χώρο και χρόνο. Άρα και το δίκτυο αποτελεί έναν υπηρέτη των βλημάτων. Και όπως αναφέραμε και πιο πάνω, τα βλήματα αποσκοπούν να επιφέρουν κάποια αποτελέσματα στον αντίπαλο.

Συνακόλουθα, ο πυρήνας, η αρχή, η βάση και ο τελικός στόχος μιας πολεμικής δύναμης, είναι η επίτευξη των επιθυμητών αποτελεσμάτων στον αντίπαλο. Κατά συνέπεια, η σχεδίαση μιας πολεμικής δύναμης φυσιολογικά θα έπρεπε να ξεκινάει ακριβώς από αυτή τη βάση. Δηλαδή, την επίτευξη των επιθυμητών αποτελεσμάτων στον αντίπαλο. Πιθανώς αυτό να φαίνεται αυτονόητο. Όμως δεν είναι. Αντιθέτως, πολλές φορές, όποτε εξετάζουμε την στρατιωτική ισχύ χωρών τείνουμε να μετράμε πλατφόρμες μάχης και όχι τα αποτελέσματα που αυτές είναι ικανές να επιφέρουν σε δεδομένο αντίπαλο, σε δεδομένο χώρο και χρόνο και σε δεδομένο είδος πολεμικής αντιπαράθεσης. Γιατί δεν είναι όλα τα αποτελέσματα, τα βλήματα και οι πλατφόρμες μεταφοράς τους κατάλληλα για όλες τις συνθήκες. Η στρατιωτική ισχύς είναι ένα σχετικό και όχι απόλυτο μέγεθος και λαμβάνει υπόσταση σε διαδραστική σχέση με το γεωγραφικό περιβάλλον, το είδος της πολεμικής αναμέτρησης και μια σειρά από άλλους παράγοντες.

Ακόμη πιο προβληματική είναι μια τάση που υπάρχει στις στρατηγικές σπουδές, όπου η στρατιωτική ισχύς πολλές φορές ταυτίζεται με τις δαπάνες για την Άμυνα, με αποτέλεσμα αυτός που δαπανά περισσότερα λεφτά για το στράτευμά του να θεωρείται αξιωματικά ισχυρότερος από εκείνον που δαπανά λιγότερα. Για παράδειγμα, σε πλήθος συνεδρίων στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ο γράφων είχε την ευκαιρία να ακούσει πολλάκις την τυποποιημένη αντίληψη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι η πιο ισχυρή στρατιωτικά δύναμη του πλανήτη γιατί, πολύ απλά, δαπανούν πολύ περισσότερα χρήματα για το στράτευμά τους από ότι οι υπόλοιπες χώρες. Ένα γρήγορο τεστ για την αξιοπιστία αυτής της άποψης είναι να αναρωτηθεί κανείς πόσα λεφτά στοίχισε η Γραμμή Μαζινό…

Βέβαια, η ταύτιση της στρατιωτικής ισχύος με τις πλατφόρμες μεταφοράς βλημάτων δεν είναι και τόσο παράλογη, αν σκεφτεί κανείς ότι πολλές λειτουργίες των οπλικών συστημάτων διεξάγονται τον καιρό της ειρήνης. Για παράδειγμα, στον καιρό της ειρήνης η πολεμική ισχύς εκτελεί αποστολές αποτροπής, προειδοποίησης και επίδειξης (deterrence, signaling & posturing, αντιστοίχως), ενίσχυσης του εθνικού γοήτρου, τόνωσης του ηθικού του λαού κλπ. Για τις λειτουργίες αυτές χρειάζονται οπλικά συστήματα με μεγάλες «επικοινωνιακές» ικανότητες, όπως αεροπλανοφόρα, «φουτουριστικά» μαχητικά αεροσκάφη και πειθαρχημένες σειρές αρμάτων μάχης να παρελαύνουν στις εθνικές εορτές στους δρόμους των πρωτευουσών.

Όμως, αν έλθει ο καιρός του πραγματικού πολέμου, θα πρέπει να θυμόμαστε ότι όλα αυτά δεν είναι παρά πλατφόρμες μεταφοράς βλημάτων, τα οποία με την σειρά τους επιδιώκουν να επιφέρουν κάποια αποτελέσματα στον αντίπαλο. Για παράδειγμα, ένα αεροπλανοφόρο δεν είναι παρά μια πλατφόρμα που μεταφέρει άλλες πλατφόρμες, δηλαδή τα μαχητικά αεροσκάφη, τα οποία με την σειρά τους κουβαλούν διαφόρων ειδών βλήματα που επιδιώκουν να ασκήσουν τα επιθυμητά αποτελέσματα στον αντίπαλο. Επιπροσθέτως, δεν έχουν όλα τα βλήματα που μεταφέρουν τα αεροσκάφη αυτή την επιθετική λειτουργία. Και αυτό γιατί κάποια από τα αεροσκάφη, όπως για παράδειγμα τα μαχητικά F–14 Tomcat, που επιχειρούσαν στα αμερικανικά αεροπλανοφόρα τα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, δεν είχαν ως αποστολή να ασκήσουν προβολή ισχύος στον εχθρό αλλά να προστατεύσουν τα ίδια τα αεροπλανοφόρα από εχθρικές επιθέσεις. Αμυντικό ρόλο είχαν και τα αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου (AEW&C) Hawkeye.

Άρα, αν κάποιος θέλει πράγματι να σχετίσει τις δαπάνες για εξοπλισμούς με τις πραγματικές πολεμικές ικανότητες θα πρέπει να εξετάσει όχι πόσα χρήματα δαπανούν οι ΗΠΑ για κάθε αεροπλανοφόρο αλλά τι αγοράζουν με τα χρήματα αυτά όσον αφορά τις ικανότητες επίτευξης καταστρεπτικών αποτελεσμάτων στον αντίπαλο. Με άλλα λόγια, πόσο στοιχίζει κάθε βόμβα ή πύραυλος που προσβάλει τον αντίπαλο στο πλαίσιο επιθετικών αποστολών, όχι ως μονάδα αλλά ως το τελικό στάδιο μιας σύνθετης και πολυεπίπεδης αρχιτεκτονικής συστημάτων.

ΚΕΝΤΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΠΙΔΕΣ

Ακόμη και οι ίδιες οι πλατφόρμες που αποσκοπούν να διεξάγουν επιθετικές αποστολές, μεταφέρουν και διαθέτουν δύο ειδών οπλικά συστήματα. Αυτά που επιδιώκουν να επιφέρουν καταστρεπτικά αποτελέσματα στον εχθρό και αυτά που αποσκοπούν στο να προστατεύσουν την ίδια την πλατφόρμα, είτε με ενεργητικό είτε με παθητικό τρόπο. Ενεργητικά αμυντικά συστήματα μπορεί να είναι ηλεκτρονικοί παρεμβολείς (jammers) για ένα μαχητικό αεροσκάφος ή ένα ενεργό σύστημα αυτοπροστασίας (APS) για ένα άρμα μάχης, ενώ παθητικά αμυντικά συστήματα μπορεί να είναι χαρακτηριστικά χαμηλής διακρισιμότητας (VLO) για ένα αεροσκάφος ή ενισχυμένη θωράκιση για ένα άρμα μάχης.

Ένας αξιωματικός της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας χειρίζεται το ραντάρ πυραύλων αεροπορικής άμυνας Patriot στην αεροπορική βάση του Τατοΐου, στις 27 Ιουλίου 2004. Δεκάδες νέα βλήματα Pac 3 (Patriot Advanced Capability) ήταν οπλισμένα και έτοιμα σε τρεις θέσεις γύρω από την λεκάνη της Αττικής παρέχοντας μια αεροπορική αμυντική ομπρέλα πάνω από την ελληνική πρωτεύουσα ως μέρος ενός μαζικού σχεδίου ασφάλειας για την προστασία των επερχόμενων Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας 2004. REUTERS/Yiorgos Karahalis
———————————————————————————————-

Θα μπορούσαμε, λοιπόν, να χωρίσουμε τα οπλικά συστήματα χοντρικά σε δύο κατηγορίες, στις «ασπίδες» και τα «κεντριά». Οι «ασπίδες» έχουν σκοπό να προστατεύσουν τις πλατφόρμες έτσι ώστε να επιβιώσουν από τα εχθρικά όπλα και να μπορέσουν να χτυπήσουν με τα «κεντριά» τους τον αντίπαλο. Αυταξία έχουν μόνο τα «κεντριά», ενώ οι «ασπίδες» είναι υποστηρικτικές των «κεντριών». Όσο όμως βελτιώνονται τα «κεντριά» που απειλούν τις διάφορες πλατφόρμες, τόσο αυτές αναγκάζονται να αποκτούν ολοένα και περισσότερες και πιο εξελιγμένες «ασπίδες» έτσι ώστε να μπορούν να επιβιώσουν και να ασκήσουν την πραγματική τους αποστολή, δηλαδή να χτυπήσουν με τα «κεντριά» τους τον εχθρό. Το αποτέλεσμα είναι οι πλατφόρμες να καθίστανται ολοένα και πιο πολύπλοκες, πιο βαριές και κυρίως πιο ακριβές. Άρα, καθίσταται όλο και πιο δύσκολο να κατασκευαστούν, διατίθενται σε ολοένα μικρότερους αριθμούς και είναι τόσο πολύτιμες που δύσκολα λαμβάνεται η απόφαση να τεθούν εν κινδύνω για να φέρουν εις πέρας μια αποστολή. Την ίδια στιγμή οι επιθετικές τους ικανότητες, οι οποίες είναι αυτές για τις οποίες εξ αρχής κατασκευάστηκαν, δεν αυξάνονται ανάλογα. Άρα λοιπόν, οι βασισμένες στις πλατφόρμες πολεμικές αντιλήψεις και μεθοδολογίες καθίστανται ολοένα και περισσότερο δυσλειτουργικές στον καιρό πραγματικών πολεμικών επιχειρήσεων.

Εν κατακλείδι, οι πολεμικές ικανότητες εδράζονται πάνω στα αποτελέσματα που επιφέρουν στον αντίπαλο. Κατά συνέπεια, κάθε εξοπλιστική προσπάθεια και σχεδίαση πολεμικών ικανοτήτων θα πρέπει να ξεκινά από αυτό το δεδομένο. Και τα αποτελέσματα τα επιτυγχάνουν τα βλήματα. Αντιθέτως, οι πλατφόρμες μεταφοράς βλημάτων, όσο προηγμένες και «εξωτικών» τεχνολογιών και αν είναι, δεν έχουν αξία από μόνες τους. Ούτε το μυθοποιημένο στις μέρες μας «δίκτυο» που διαμορφώνεται από σύνθετες αρχιτεκτονικές C4ISR [1], ούτε «μαγικά» τεχνουργήματα όπως «αόρατα» αεροσκάφη. Όλα αυτά αποτελούν υπηρέτες των βλημάτων, γιατί αυτά ασκούν τα επιθυμητά καταστρεπτικά αποτελέσματα στον αντίπαλο.

Άρα, αν θέλουμε να επενδύσουμε σε μια αποτελεσματική και κυρίως οικονομική αρχιτεκτονική μάχης, θα πρέπει να ξεκινήσουμε τον σχεδιασμό μας με βάση τα αποτελέσματα που θέλουμε να υποστεί ο αντίπαλος σε τακτικό, επιχειρησιακό και στρατηγικό επίπεδο, και κατόπιν να επιδιώξουμε να επιτύχουμε τα αποτελέσματα αυτά με τον οικονομικότερο, ασφαλέστερο και αποτελεσματικότερο τρόπο. Και αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να επενδύσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο στα βλήματα, τα οποία είναι αυτά που επιφέρουν τα αποτελέσματα και όσο το δυνατόν λιγότερο στις πλατφόρμες που μεταφέρουν τα βλήματα.

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΜΑΧΗΣ ΚΑΙ ΒΛΗΜΑΤΟΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Όσον δε αφορά την πληροφοριοκεντρική – δικτυοκεντρική λειτουργία των δυνάμεών μας αυτή θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο αποκεντρωτική και οι λειτουργίες απόκτησης της πληροφορίας αναφορικά με τις θέσεις των φίλιων και εχθρικών δυνάμεων («where am I, where is the enemy, where are my buddies»), μετάδοσης της πληροφορίας και αξιοποίησής της, θα πρέπει να γίνονται με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αυτονομία από το τερματικό της στοιχείο, δηλαδή τα βλήματα, μικραίνοντας και απλοποιώντας όσο το δυνατόν περισσότερο το κενό μεταξύ αυτού που αποκτά την πληροφορία και αυτού που την αξιοποιεί δια πυρών («sensor – to – shooter loop»).

Τα αποτελέσματα που επιδιώκουμε να επιτύχουμε είναι δύο ειδών. Άμεσα καταστρεπτικά (destructive) και αποδιοργανωτικά (disruptive). Με απλοϊκό τρόπο, θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα πρώτα επιδιώκουν την καταστροφή στοιχείων του αντιπάλου, ενώ τα δεύτερα στοχεύουν την συνολική του δομή.

Και οι δύο κατηγορίες αποτελεσμάτων μπορούν να επιτευχθούν από δύο κατηγορίες βλημάτων. Hard Kill και Soft Kill. Τα πρώτα είναι τα «κλασικά» βλήματα, όπως αυτά με εκρηκτικές κεφαλές ή κινητικής ενέργειας, ενώ στα δεύτερα εντάσσονται όπλα εκπομπής ηλεκτρομαγνητικού παλμού (ΕΜΡ), μικροκυμάτων υψηλής ενέργειας (ΗΡΜ), ηλεκτρονικών παρεμβολών, κυβερνο-όπλα κλπ.

Τέλος, θα μπορούσαμε να διαχωρίσουμε τα αποτελέσματα που επιδιώκουν να επιτύχουν τα βλήματα σε «μονού σταδίου» και «διπλού σταδίου». Στα πρώτα περιοριζόμαστε στην επιδίωξη της άμεσης φθοράς του αντιπάλου, ενώ τα δεύτερα, εκτός από τις άμεσες ζημίες που επιφέρουν στον αντίπαλο, επιδιώκουν να υποβοηθήσουν μονάδες ελιγμού. Ο ελιγμός (maneuver) έχει αυταξία στο πεδίο της μάχης, αποδιοργανώνοντας τον αντίπαλο, διαλύοντας την δομή του και την ευρύτερη μαχητική του λειτουργία και δεν στοχεύει απλώς στο να προσφέρει μια βελτιωμένη θέση στις πλατφόρμες μάχης για την εκπομπή πυρών με σκοπό την καταστροφή στοιχείων του αντιπάλου.

Επίσης, ο βληματοκεντρικός πόλεμος μπορεί να ευδοκιμήσει μόνον μέσα σε ένα αποκεντρωτικό περιβάλλον, όπου θα δίδεται μεγάλη έμφαση στην ανάληψη πρωτοβουλιών από τους κατώτερους ηγήτορες και την αυτονομία δράσης. Ο βληματοκεντρικός πόλεμος αποσκοπεί στην διαρκή προσαρμογή στην ρευστή πραγματικότητα του πεδίου της μάχης και όχι στην καθυπόταξη σε κάποιο εκ των προτέρων καθορισμένο σχέδιο. Επιπροσθέτως, οι μονάδες ελιγμού πρέπει να λειτουργούν όσο πιο αποκεντρωτικά γίνεται, στο πρότυπο των Γερμανών Stosstruppen στα χρόνια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, έτσι ώστε να μπορούν να εκμεταλλεύονται τις «ρωγμές» που θα ανοίγουν στην εχθρική διάταξη τα βλήματα. Αυτό το αποκεντρωτικό μοντέλο πολεμικής λειτουργίας αναφέρεται από τους Γερμανούς ως Auftragstaktik, από τους Αμερικανούς ως Mission Command, ενώ στα ελληνικά έχει περάσει ως «Διοίκηση δια της Αποστολής».

Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, ο βληματοκεντρικός πόλεμος δεν είναι ένα μοντέλο πρόκλησης απωλειών στον αντίπαλο (attrition warfare model). Δεν θεωρεί ότι μόνον δια της επίτευξης απωλειών στον αντίπαλο θα επιτευχθεί η νίκη. Αντιθέτως, τα αποτελέσματα που επιδιώκει να επιφέρει είναι καταστροφικά (destructive) αλλά και αποδιοργανωτικά (disruptive), επιδιώκοντας να διαμορφωθούν ευκαιρίες δράσης για μονάδες ελιγμού έτσι ώστε να επιφέρουν διάλυση της δομής του αντιπάλου.

Στόχος είναι η συνεργασία με μονάδες ελιγμού στο πλαίσιο φιλοσοφίας συνδυασμένων όπλων υψηλής προσαρμοστικότητας και αποκεντρωτικής φιλοσοφίας, κατά την λογική του Μπρουχμύλερ (Bruchmüller) στα χρόνια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και στον αντίποδα του άκαμπτου μοντέλου της «Μεθοδικής Μάχης» (‘Methodical Battle’), που είχε εφαρμοστεί από τους Γάλλους στα χρόνια του Μεσοπολέμου. Ο βληματοκεντρικός πόλεμος επιδιώκει να εφοδιάσει τις επιμέρους μονάδες του πεζικού και των τεθωρακισμένων αλλά και τις αερομεταφερόμενες δυνάμεις με «κατά παραγγελίαν καταιγίδες πυρών» που θα καταστρέφουν τις εχθρικές δυνάμεις, θα την αποδιοργανώνουν και θα δημιουργούν κενά στην εχθρική διάταξη.

Τέλος, ο βληματοκεντρικός πόλεμος είναι προσαρμοσμένος στις απαιτήσεις του πεδίου της μάχης που αναμένεται να προκύψουν τα επόμενα χρόνια με την ωρίμανση (τεχνολογική αλλά πιθανώς όχι πολιτική, κοινωνική και πολιτισμική) αυτόνομων ρομποτικών μονάδων. Κατ’ αρχάς, τα ίδια τα βλήματα μπορούν να ευνοηθούν από τις τεχνολογίες αυτές και να ρομποτοποιηθούν, μετατρεπόμενα σε ανεξάρτητα πυρομαχικά. Πιθανώς αυτή να είναι και μια μέθοδος περιορισμού των παρανοϊκών φοβιών της Κοινής Γνώμης της Δύσης για την ανάπτυξη αυτόνομων ρομποτικών συστημάτων, μιας και δεν θα μιλάμε για αυτόνομα ρομπότ που θα μπορούν (υποτίθεται) να αυτονομηθούν από τον άνθρωπο και να στραφούν εναντίον του αλλά απλώς για «έξυπνα» πυρομαχικά που στο τέλος της ημέρας θα έχουν καταστραφεί πέφτοντας πάνω στον αντίπαλο.

Σε κάθε περίπτωση, κομμάτι της «βληματικής» επανάστασης που βρίσκεται εν εξελίξει σήμερα είναι και η ανάπτυξη μικροσκοπικών πυρομαχικών προσβολής ακριβείας, περιφερόμενων πυρομαχικών (loitering munitions), καθώς και ρομποτοποιημένων πυρομαχικών αυτόνομης λειτουργίας. Όλα αυτά μπορούν να συνδυαστούν λιγότερο ή περισσότερο με ρομποτικές πλατφόρμες και μάλιστα στο πλαίσιο μιας λειτουργίας «φθηνού» πολέμου (‘affordable warfare’) που επιδιώκει να επιτύχει ένα βληματοκεντρικό μοντέλο, ο όσο το δυνατόν μεγαλύτερος συνδυασμός βλημάτων με ρομποτικές πλατφόρμες είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Επίσης, τα βληματοκεντρικά μοντέλα μάχης αναμένεται να κεφαλαιοποιήσουν σημαντικό κομμάτι της λεγόμενης Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης, όπως είναι προηγμένα έξυπνα δίκτυα αυτόνομης λειτουργίας, τεχνολογίες νέφους (cloud) και αξιοποίησης μεγάλου όγκου δεδομένων (Big Data), φθηνοί αισθητήρες κλπ.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:

[1] Command, Control, Communications, Computers, Intelligence, Surveillance, Reconnaissance.

Γέφυρα που ενώνει η γέφυρα που χωρίζει;

Από

anixneuseis

October 8, 2018

Γράφει ο Αινείας

Η γέφυρα του ποταμού Ίμπαρ είναι η κύρια γέφυρα που ενώνει τους δύο τομείς μιας διαιρεμένης πόλης, της Μητρόβιτσας του Κοσόβου. Έχει συμβολική σημασία, καθώς το βόρειο τμήμα, το σερβικό, επικοινωνεί με το νότιο, το αλβανικό, και από άλλες γέφυρες, ωστόσο αυτή είναι που δίνει καθαρά το στίγμα της κατάστασης στο Κόσοβο. Είναι το σαφές όριο μεταξύ Σέρβων και Αλβανών. Από το 1999 που η Σερβία απώλεσε την κυριαρχία της στο Κόσοβο, η γέφυρα σε γενικές γραμμές παραμένει κλειστή και με την επιτήρηση διεθνών παρατηρητών. Οι Σέρβοι είχαν προχωρήσει ακόμη περισσότερο και είχαν δημιουργήσει ειδική ομάδα περιφρούρησης, τους λεγόμενους “φύλακες της γέφυρας”, ώστε να μην μπορέσει κανείς Αλβανός από το νότο να την διασχίσει. Αυτό όμως δεν εμπόδισε να δημιουργηθούν κατά καιρούς καταστάσεις έντασης και συγκρούσεις μεταξύ μελών των δύο εθνοτήτων πάνω στη γέφυρα.

Για κάποιο διάστημα η γέφυρα άνοιξε, η κυκλοφορία αποκαταστάθηκε και δόθηκε μια επίπλαστη εικόνα βελτίωσης της κατάστασης, όμως σύντομα πάλι την απέκλεισαν οι Σέρβοι κατασκευάζοντας ένα πάρκο στο βόρειο άκρο της. Η αντίδραση της διεθνούς κοινότητας οδήγησε στην απομάκρυνση του πάρκου και σε αποκατάσταση της πρόσβασης, αλλά η γέφυρα παραμένει κλειστή για τα οχήματα, διότι αντιδρούν οι Σέρβοι, με αιτιολογία το αίτημά τους για ενσωμάτωση στο δήμο της Βόρειας Μητρόβιτσας τεσσάρων χωριών με αλβανική πλειοψηφία, που αν και βρίσκονται βορείως του ποταμού, σύμφωνα με το Σχέδιο Αχτισάρι, ανήκουν στο δήμο της Νότιας Μητρόβιτσας. Το έργο της αποκατάστασης το χρηματοδότησε η ΕΕ, όμως ακόμη δεν μπόρεσε να επιβάλει το ανοιγμά της και την απόδοσή της στην κυκλοφορία.

Η εκπρόσωπος της ΕΕ στο Κόσοβο Ναταλία Αποστόλοβα οργάνωσε την περασμένη Τρίτη συνάντηση των δημάρχων των δύο τομέων Αγκίμ Μπαχτίρι και Γκόραν Ράκιτς για να λυθεί το θέμα της γέφυρας, όμως το κλίμα μεταξύ των δύο ήταν ιδιαίτερα τεταμένο και η προσπάθεια κατέληξε άκαρπη. Ωστόσο κάποιοι ακτιβιστές από το νότιο τομέα αποφάσισαν να οργανώσουν ειρηνική πορεία στα μέσα της επόμενης εβδομάδας προς τον βόρειο, διότι δεν μπορούν, όπως δηλώνουν, να ανεχθούν τη συνέχιση του αποκλεισμού της γέφυρας. Στην πορεία αναφέρθηκε και ο πρόεδρος της Σερβίας Βούτσιτς, ο οποίος δήλωσε ότι κάποιοι θα προσπαθήσουν από το νότο να εισβάλουν στη βόρεια Μητρόβιτσα από τη γέφυρα και είπε ότι θα ζητήσει από τη διεθνή κοινότητα να μην το επιτρέψει. Η Αποστόλοβα από την πλευρά της ζήτησε από τις δύο πλευρές διορία μιας εβδομάδας για μπορέσει να φέρει μια τελική λύση.

Όμως είναι αμφίβολο αν τελικά η γέφυρα επαναλειτουργήσει για τα οχήματα σύντομα, καθώς Σέρβοι και Αλβανοί στο Κόσοβο αντί να συγκλίνουν, αποκλίνουν. Τελικά, η εν λόγω γέφυρα αντί να ενώνει, μέχρι στιγμής χωρίζει.

Βαλκανικές συμμαχίες μετά το δημοψήφισμα

Από

anixneuseis

October 6, 2018

ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ.

Από όλα τα επιχειρήματα που γράφηκαν για τη μικρή προσέλευση στο δημοψήφισμα της πΓΔΜ, εκείνο που έχει βαρύτητα και βρίσκεται πιο κοντά στην πραγματικότητα είναι η στεγανοποιημένη συνείδηση του λαού της γειτονικής χώρας ότι είναι Μακεδόνες και πως δεν υπάρχει μακεδονικός λαός πέραν αυτών.

Γι’ αυτό, για τη μικρή προσέλευση στο δημοψήφισμα, δεν πρέπει να επιχαίρουμε. Ούτε όσοι υποστήριζαν τη συμφωνία, ούτε όσοι ήταν κατά.

Με τους λαούς με τους οποίους γειτονεύουμε, αναγκαστικά θα συμβιώσουμε. Και συμβίωση σημαίνει πως θα πρέπει να μπορούμε να λύνουμε τις διαφορές μας. Οι γείτονές μας δεν μας αφήνουν τέτοια περιθώρια αισιοδοξίας. Τα πήραν όλα, βάζουν απλώς έναν γεωγραφικό προσδιορισμό στο όνομα του κράτους τους, και πάλι δεν είναι ικανοποιημένοι. Αυτό δείχνει αδιέξοδο γενικώς. Πήραν μακεδονική γλώσσα, μακεδονική ταυτότητα, τα δύο μαζί κάνουν μακεδονική εθνότητα, οι αναφορές που γίνονται στη συμφωνία για τη μακεδονική ιστορία είναι διφορούμενες, και πάλι είναι κατά. Εκεί που μας χρωστούσαν, μας πήραν και το βόδι – συμπαθάτε με.

Λύση στο αδιέξοδο της προώθησης της συμφωνίας υπάρχει, και μάλλον αυτήν θα επιδιώξουν η κυβέρνηση των Σκοπίων και οι διεθνείς παράγοντες. Οι βουλευτές που υπολείπονται για να υπάρξει η πλειοψηφία των ⅔ θα αναζητηθούν με γνώριμους, στους πολιτικούς, τρόπους. Ο πρώην πρόεδρος του VMRO και πρώην πρωθυπουργός Νίκολα Γκρούεφσκι, αλλά και άλλα στελέχη του κόμματος, έχουν προβλήματα με τη Δικαιοσύνη και μια καλή συνεννόηση κοινοβουλευτικής υποστήριξης των αλλαγών στο σύνταγμα θα τους διευκόλυνε στις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν. Κατά πάσα πιθανότητα η διαδικασία που συμφωνήθηκε στις Πρέσπες θα προχωρήσει, και η συμφωνία θα επικυρωθεί και από την ελληνική Βουλή. Θα έχουμε, όμως, μια γέννα με καισαρική.

Πέραν της συμφωνίας, το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι πως η εξέλιξη του Μακεδονικού ζητήματος από το 1870 ως σήμερα είναι τόσο εξόφθαλμα άδικη που αναρωτιέται κανείς γιατί δεν στάθηκε δυνατή μια καλύτερη διαχείρισή του.

Το πρόβλημα ξεκινά –με τη βοήθεια των Ρώσων– από την ίδρυση της Βουλγαρικής Εξαρχίας και την αντιπαλότητα που αναπτύχθηκε με το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Αυτό το Πατριαρχείο το οποίο σε δύσκολες στιγμές στήριξε τον ελληνισμό, και τώρα ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών αρνείται να συναντήσει τον προκαθήμενό του.

Η εξέλιξη περνά από τη ρωσική πάλι –ευτυχώς αποτυχημένη– προσπάθεια να δημιουργήσει τη Μεγάλη Βουλγαρία, με τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου. Τον Μακεδονικό Αγώνα, τους Βαλκανικούς Πολέμους, τις βουλγαρικές ωμότητες στους δυο παγκόσμιους πολέμους, την Κομμουνιστική Διεθνή και την προσπάθειά της για δημιουργία Βαλκανικής Ομοσπονδίας κατά τον Μεσοπόλεμο με αναφορά σε μακεδονικό έθνος. Και, βεβαίως, με την πολιτική του ΚΚΕ κατά τον Εμφύλιο με την υποστήριξη των αιτημάτων των σλαβομακεδονικών ταγμάτων για αυτοδιάθεση και απόσχιση. Και τέλος, με την πολιτική και δικαίωση του Τίτο να ονομάσει Μακεδονία τη Νότια Σερβία ή την Βαρντάρσκα Μπανοβίνα.

Αυτήν τη φτιαχτή ιστορική εξέλιξη δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει το ελληνικό κράτος. Και φθάσαμε, σήμερα, να τα δίνουμε όλα και πάλι να μην γίνονται αποδεκτά.

Με κομβικό σημείο τον Κριμαϊκό Πόλεμο, η Ελλάδα στο διάστημα μέχρι τις ημέρες μας είχε απέναντί της τη Ρωσία και τον πανσλαβισμό της πολιτικής της. Από το 1856 η μόνη φορά που η Μόσχα είχε θετική στάση απέναντι στη Αθήνα, ήταν η παραχώρηση της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα το 1948. Οι κατά καιρούς συμπλεύσεις στο Κυπριακό είχαν τακτικό χαρακτήρα και ευνοούσαν τα ρωσικά συμφέροντα. Ακόμη και την περίοδο της τουρκικής εισβολής, η Μόσχα γνώριζε τα τουρκικά σχέδια αλλά ούτε παρενέβη ούτε ενημέρωσε, ελπίζοντας πως οι εξελίξεις θα οδηγούσαν σε ελληνοτουρκικό πόλεμο και μεγάλη κρίση στο ΝΑΤΟ. Αυτό δεν σημαίνει πως θα πρέπει να έχουμε τη Ρωσία απέναντί μας διπλωματικά, αλλά να αποφεύγουμε τις ψευδαισθήσεις.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ασχολήθηκαν με τα ελληνικά ζητήματα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αρχικά η στάση τους στο Μακεδονικό ευνοούσε την Ελλάδα, με τη γνωστή επιστολή του υπουργού εξωτερικών Έντουαρντ Στετίνιους, αλλά αργότερα, όταν ο Τίτο ήρθε σε ρήξη με τον Στάλιν, αποθάρρυναν την Ελλάδα από οποιαδήποτε πολιτική υπεράσπισης των δικαιωμάτων της στη Μακεδονία που θα δυσκόλευε τον Γιουγκοσλάβο ηγέτη.

Μετά την κατάρρευση των Ανατολικών καθεστώτων, οι συσχετισμοί έγειραν υπέρ των Σκοπίων παρά τη συμμετοχή της Ελλάδας στους σημαντικότερους Δυτικούς θεσμούς.

Είναι ανοικτό το ερώτημα αν αυτό οφείλεται σε κακούς χειρισμούς της ελληνικής πλευράς ή σε ειλημμένες αποφάσεις των Δυτικών.

Η Ρωσία αγωνίστηκε για την προώθηση του βουλγαρικού εθνικισμού στα Βαλκάνια, και κατά τον Μεσοπόλεμο, μέσω της Κομμουνιστικής Διεθνούς, για την τεχνητή δημιουργία μακεδονικού έθνους το οποίο θα συμμετείχε σε μια Βαλκανική Ομοσπονδία. Αυτήν την πολιτική της δεν την εγκατέλειψε. Οπωσδήποτε στα Σκόπια υπάρχουν φιλορωσικοί θύλακες, αλλά θα ήταν υπερβολή να πούμε πως η μικρή συμμετοχή στο δημοψήφισμα οφείλεται σε ρωσική επιρροή. Ο σκοπιανός μακεδονισμός βρίσκεται στη ρίζα της συμπεριφοράς που είδαμε στα αποτελέσματα της Κυριακής.

Οι μόνοι θύλακες ρωσικής παρουσίας στα Βαλκάνια είναι αυτήν τη στιγμή η Σερβία και η Ρεπούμπλικα Σέρπσκα, η μία από τις δύο οντότητες της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, όπου την Κυριακή 7 Οκτωβρίου διενεργούνται εκλογές.

Η παρουσία σε αυτές τις περιοχές αλλά και η ιστορική ανάμιξη της Μόσχας στη διαμόρφωση ψευδούς μακεδονικής συνείδησης και τεχνητού μακεδονικού κράτους τής αφήνουν περιθώρια για βαλκανικό παιχνίδι, αν και η γενικότερη βαλκανική τάση είναι προς τη Δύση.

Ενδιαφέρουσα παρουσία, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί αξιοσημείωτη, έχει και η Τουρκία μέσω των τουρκικών μειονοτήτων (καταλοίπων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας) στις βαλκανικές χώρες.

Σ’ αυτήν τη βαλκανική δυναμική, στην οποία θα μπορούσαν να προστεθούν και προσπάθειες συνοριακών αλλαγών, είναι αμφίβολο αν η Αθήνα έχει επεξεργασμένο ολικό σχέδιο. Χρειάζεται, όμως, διότι οι κίνδυνοι είναι μεγάλοι και οι παίκτες σκληροί και αποφασισμένοι.

Πέραν της Ανατολικής Μεσογείου όπου φαίνεται πως επελέγησαν ενδιαφέρουσες συμμαχίες, πρέπει κάτι ανάλογο να γίνει και στα Βαλκάνια. Όσο δύσκολο και αν μοιάζει.

Είναι όντως η απώλεια της Τουρκίας για τις ΗΠΑ ένα γεωπολιτικό λάθος με επικές διαστάσεις;

Από

anixneuseis

October 6, 2018

OCTOBER 6, 2018 Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ

File Photo: Turkish Chief of General Staff Yasar Guler (R) prays near coffin of Ozgur Can Ince, a Turkish soldier who was killed in PKK attack at Batman city, during a funeral ceremony in Ankara, Turkey, 05 October 2018. EPA, STR

Ο πρώην ναύαρχος του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, που υπηρέτησε και στο ΝΑΤΟ, ο Ελληνοαμερικανός Τζέιμς Σταυρίδης, δεν κρύβει την άκρατη ανησυχία του για την Τουρκία, χωρίς να αντιλαμβάνεται -αν και έξυπνος άνθρωπος- ότι για τις τουρκοαμερικανικές σχέσεις το πρόβλημα είναι η Άγκυρα, όχι η Ουάσιγκτον. Και ειδικά αυτός, δεν πρέπει να κάνει τέτοια παιδαριώδη λάθη…

Στο τελευταίο του κείμενο στο Πρακτορείο Bloomberg, ο κ. Σταυρίδης ισχυρίζεται ότι «η απώλεια της Τουρκίας για τον υπερατλαντικό κόσμο θα αποτελούσε ένα γεωπολιτικό λάθος με σχεδόν επικές διαστάσεις».

Το συμπέρασμα του εκπλήσσει αρνητικά διότι είναι εντελώς λάθος. Και είναι να απορεί κανείς πως το Πεντάγωνο εμπιστεύθηκε κάποιες κρίσιμες αποστολές στον εν λόγω κύριο, ο οποίος πέφτει μονίμως έξω στις προβλέψεις του. Ιδιαίτερα στα θέματα της Τουρκίας, όπου κυριαρχεί ο «τουρκολαγνισμός» του και όχι η ανεξάρτητη ανάλυση επί των γεγονότων.

Ο πρώην ναύαρχος, ο οποίος ασχολείται συχνά-πυκνά με την Τουρκία δεν έχει συνειδητοποιήσει το πιο βασικό πρόβλημα της τουρκοαμερικανικής σχέσης, που είναι ο ισλαμιστής πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν. Είναι ένας αντιαμερικανός και αντισημίτης ηγέτης, που ακόμα και τις παλιές καλές εποχές δεν έκρυβε τα πολύ άσχημα αισθήματά του για την Αμερική. Και απλά είχε απέναντι του αφελείς αξιωματούχους, όπως ο κ. Σταυρίδης τους οποίους φλόμωνε στο ψέμα και απομυζούσε μέσω αυτών την Αμερική.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ το έθεσε πιο ορθά απ’ όλους τους Αμερικανούς αξιωματούχους: Είπε ότι η τουρκοαμερικανική σχέση ήταν μονόδρομος υπέρ της Τουρκίας και τα οφέλη των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν ασήμαντα σε σχέση με το κόστος.

Ο κ. Σταυρίδης δεν γνωρίζει ότι από το 2003, πριν ακόμα από τον πόλεμο στο Ιράκ, ο κ. Ερντογάν, τον οποίο αγωνιά να βοηθήσουν οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι, έλεγε πάντα όχι στις αμερικανικές πολεμικές και άλλες επιχειρήσεις; Που ήταν τότε ο Ελληνοαμερικανός πρώην ναύαρχος; Αλλά και μετά. Πόσες φορές ο Τούρκος πρόεδρος έδωσε την απαραίτητη άδεια στους Αμερικανούς για να χρησιμοποιήσουν το έδαφος της Τουρκίας; Είναι ζήτημα να το έκανε δέκα φορές.

Την ίδια στιγμή, πότε η Αθήνα και η Λευκωσία απάντησε αρνητικά στα αμερικανικά αιτήματα; Ποτέ, είναι η απάντηση. Μιλώντας γενικά, και όχι ειδικά για τον κ. Σταυρίδη, πρέπει να πούμε ότι εδώ και 50 χρόνια επικρατεί στη γραφειοκρατία του Πενταγώνου και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ μία «τουρκολαγνεία». Σε υπερθετικό βαθμό. Έχω συναντήσει αξιωματούχους που δικαιολογούσαν μέχρι πρόσφατα τα πάντα στον Ερντογάν. Ακόμα και τη στροφή προς τη Ρωσία, που αν το έκανε μία άλλη χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, οι Αμερικανοί θα έσκιζαν τα ρούχα τους από …οργή.

Πολλές φορές σκεφθήκαμε οι δημοσιογράφοι ποια τύχη θα μπορούσε να έχουν η Ελλάδα και η Κύπρος όταν όλα αυτά τα χρόνια αντιμετώπιζαν αυτή τη δυσάρεστη κατάσταση: Οι Έλληνες και οι Κύπριοι διπλωμάτες έχουν νοιώσει άπειρες φορές ότι συναντούσαν τσιμέντο, στην προσπάθεια τους να πείσουν για τα ελληνικά και κυπριακά δίκαια. Ήταν όλα σικέ. Και υπέρ της Τουρκίας. Και σ’ αυτό το σκηνικό δρούσε και ο κάθε κύριος Σταυρίδης, του οποίου μονίμως διαβάζω τις αναλύσεις, αλλά δεν έχει πέσει «μέσα» ποτέ.

Σκέφτεται με παλιά μυαλά για τις νέες συμμαχίες που σχηματίζονται, και αναλύει με το μυαλό των Δημοκρατικών του Μπάρακ Ομπάμα, που δεν μπορούν να αντιληφθούν τον τρόπο σκέψης των «γερακιών». Ακόμα και τώρα, όταν ο κ. Ερντογάν έχει εγκαταλείψει το ΝΑΤΟ και τη Δύση, αρκετοί πρώην κυβερνητικοί αξιωματούχοι σπεύδουν να υποστηρίξουν την Τουρκία. Χωρίς να σημαίνει ότι αναγκαστικά ανήκουν σε ομάδες λόμπι που εξυπηρετούν τα συμφέροντα του Ερντογάν. Υπάρχουν και αυτοί που τον υποστηρίζουν επειδή είτε δεν έχουν πληροφόρηση, είτε παραμένουν στη λογική της δεκαετίας του ’90. Όπως ο κ. Σταυρίδης.

Οι Τούρκοι έχουν θέσει υπό την υπηρεσία τους στρατό από λομπίστες, πρώην βουλευτές, γερουσιαστές και κυβερνητικούς αξιωματούχους. Ξοδεύουν μυθικά ποσά, σε αντίθεση με την Ελλάδα που αποφάσισε τελικά να δώσει τις δημόσιες σχέσεις της σε μία αμερικανική εταιρεία που έχει σχέσεις με το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.

Όλα αυτά τα χρόνια η δουλειά γινόταν από τους ομογενείς, οι οποίοι θα συνεχίσουν τον αγώνα για την Ελλάδα. Οι Τούρκοι, βέβαια, παίζουν το παιγνίδι διαφορετικά. Εκβιάζουν, όπως είχαν κάνει με τον πρώην πρόεδρο της Βουλής, Ντένις Χάστερτ, για τον οποίο γνώριζαν πως εκκρεμούσαν υποθέσεις παιδεραστίας εναντίον του ή πληρώνουν αδρές αμοιβές, όπως έπραξαν με τον πρώην σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου, Μάικλ Φλιν, όταν του πρότειναν να βοηθήσει στην απαγωγή του Ιμάμη Γκιουλέν. Ή διαθέτουν «τουρκολάγνους» αναλυτές και αρθρογράφους, που είχαν υπηρετήσει στο αμερικανικό κράτος, να τους κάνουν τη δουλειά…

Είναι όντως η απώλεια της Τουρκίας για τις ΗΠΑ ένα γεωπολιτικό λάθος με επικές διαστάσεις; όπως ισχυρίζεται ο Ελληνοαμερικανός πρώην ναύαρχος; Όσοι παρακολουθούν από κοντά τα γεγονότα είναι βέβαιοι ότι τα “γεράκια” έχουν βρει ήδη ΚΑΙ άλλους συμμάχους. Οι επιπτώσεις, λοιπόν, δεν θα είναι επικές όπως ισχυρίζεται ο κ. Σταυρίδης, αλλά οι αναμενόμενες και οι προβλεπόμενες, διότι η φυγή της Τουρκίας από τη Δύση έχει ξεκινήσει προ καιρού…

Πηγή: Είναι όντως η απώλεια της Τουρκίας για τις ΗΠΑ ένα γεωπολιτικό λάθος με επικές διαστάσεις; https://hellasjournal.com/2018/10/einai-ontos-i-apoleia-tis-toyrkias-gia-tis-ipa-ena-geopolitiko-lathos-me-epikes-diastaseis/

Συμβολική βία και η αναπαραγωγή της εξουσίας

Από

anixneuseis

October 6, 2018

Επίσημη φωτογραφία του Λευκού Οίκου, Pete Souza

Δέσποινα Λαλάκη marginalia.gr

Το Φεβρουάριο του 2010, και ενώ η προοπτική ενός Grexit ήταν στον ορίζοντα, στην Πλατεία Συντάγματος μπροστά στο Κοινοβούλιο και εν μέσω μιας μαζικής διαμαρτυρίας μια διαδηλώτρια, Ελληνίδα δημόσιος υπάλληλος δήλωσε στους Νιού Γιορκ Τάιμς:

Αισθανόμαστε ταπεινωμένοι και αντιλαμβανόμαστε ότι τα πράγματα δεν μπορούν να παραμείνουν ως είχαν … αλλά δώσαμε στον κόσμο την δημοκρατία και περιμένουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση να μας υποστηρίξει.^[1]

Θεωρώ ότι δηλώσεις αυτού του είδους δείχνουν το πόσο βαθιά ριζωμένες είναι κάποιες αντιλήψεις στο βαθμό που έχουν γίνει δεύτερη φύση και λειτουργούν στο επίπεδο του υποσυνείδητου. Είναι σημαντικό να εξηγήσουμε πώς οι εσωτερικοί αυτοί μηχανισμοί αναπτύσσονται, λειτουργούν και επηρεάζουν την δράση μας, εάν εννοούμε να κατανοήσουμε τις κοινωνικές, πολιτικές και πολιτιστικές διαστάσεις του φαινομένου που περιγράφουμε ως κρίση.

Δηλώσεις αυτού του είδους κρατάνε ίσως το κλειδί για την κατανόηση θεμάτων, όπως η δημοτικότητα του ευρώ, για παράδειγμα. Για την Ελλάδα, όπως και για την Ισπανία και την Πορτογαλία η ένταξη στην ΕΕ σήμαινε την πρόσβαση στην πολιτική και οικονομική νεωτερικότητα. Μετά από δεκαετίες στρατιωτικών δικτατοριών, εμφύλιο πόλεμο και αυταρχισμό, η ΕΕ δεσμευόταν να προστατεύσει τους δημοκρατικούς θεσμούς και να προωθήσει την ευημερία, την κοινωνική και οικονομική ισότητα στις κατεστραμένες κοινωνίες του ευρωπαϊκού νότου. Η ευρωπαϊκή οικονομική ολοκλήρωση θα αποτελούσε την κορύφωση αυτής της διαδικασίας και η νομισματική ενοποίηση θα ήταν καίριας σημασίας. Για τον ελληνικό λαό που μέχρι πρόσφατα με δυσκολία ενστερνιζόταν την ευρωπαϊκή ταυτότητα η χρήση ενός κοινού νομίσματος με τις ισχυρότερες ευρωπαϊκές οικονομίες είχε μεγάλη συμβολική αξία.

Κλισέ, κοινοτοπίες και το «λίκνο της δημοκρατίας»

Η κρίση, όχι μόνο οικονομική, έφερε στην επιφάνεια μια σειρά από εκκρεμή πολιτισμικά θέματα. Στον διεθνή, αλλά και τον ελληνικό τύπο ένας λεκτικός πόλεμος δημιούργησε μια ρητορική κατάσταση που θύμιζε την απογοήτευση των πρώτων δυτικών ταξιδιωτών στην Ελλάδα πίσω στον 19ο αιώνα. Οι σύγχρονοι Έλληνες, νωχελικοί, πονηροί, έμοιαζαν να μην έχουν τίποτα κοινό με τους εκλεπτυσμένους και εργατικούς προγόνους τους ή την πολιτισμένη, βιομηχανική και κοσμική Ευρώπη της εποχής. Κατά παρόμοιο τρόπο, οι Έλληνες του 21ου αιώνα, δεν ανταποκρίνονταν στις προσδοκίες που η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε θέσει για τα κράτη μέλη της. Μέρος του δυτικού κόσμου εξέφρασε την δυσαρέσκεια του με εκδικητικό σχεδόν τρόπο, ενώ άλλοι εκφράστηκαν αλληλέγγυα προς την χώρα. Το ελληνικό κοινό είναι διαιρεμένο ως προς τις αντιδράσεις του. Πολλοί έχουν αποδεχτεί και εσωτερικεύσει τις κατηγορίες αναζητώντας εξηγήσεις στα αρχέγονα πάθη -που προσπαθούν ν’ αποκηρύξουν- του πολιτισμού του έθνους.^[2] Άλλοι έχουν προσφύγει σε διάφορες εκφράσεις ενός παραδοσιακού εθνικισμού, ξενοφοβικών ξεσπασμάτων και συχνά ξεκάθαρου φασισμού. Και ενώ τα παραπάνω δίνουν μια σχηματική μόνο εικόνα μιας πολύ πιο περίπλοκης κατάστασης, αντανακλούν ωστόσο αναγνωρίσιμες συμπεριφορές και παλιά, οικεία πρότυπα ταυτότητας.

Η σχέση ανάμεσα την Σύγχρονη Ελλάδα και την Δύση ήταν πάντα περίπλοκη. Η Ελλάδα ως «λίκνο της δημοκρατίας» -ένα ιδεολογικό κατασκεύασμα οικοδομημένο στη διασταύρωση του πολιτικού φαντασιακού της δυτικής νεωτερικότητας, απο τη μία, και της ελληνικής εθνικής ταυτότητας, απο την άλλη- είναι ένα πολύ οικείο, αλλά και πανίσχυρο κλισέ το οποίο σε μεγάλο βαθμό, ακόμα και σήμερα, διαμορφώνει το φαντασιακό μας και την πολιτική μας, καθώς βρίσκεται στην καρδιά αυτής της σχέσης. Είναι μάλλον κοινοτοπία να πει κανείς ότι η δημοκρατία βρίσκεται στον πολιτικό πυρήνα του πολιτισμού που η Δύση επιμένει να προσφέρει στον υπόλοιπο κόσμο, ωστόσο έχουμε την τάση να ξεχνάμε ότι πρόκειται για μια μάλλον πρόσφατη εξέλιξη. Η λέξη, κλειδί για την κατανόηση της ιδιαιτερότητας της νεωτερικής πολιτικής εμπειρίας, αλλά και μετωνυμία για την όποια μορφή πολιτικής νομιμοποίησης, εμφανίστηκε σχεδόν δυόμισι χιλιάδες χρόνια πριν για να υποδηλώσει έναν συγκεκριμένο τρόπο διακυβέρνησης, στη συνέχεια ξεχάστηκε και επανεμφανίστηκε κατά τη διάρκεια του αγώνα για την Αμερικανική ανεξαρτησία, κυρίως ως παράδειγμα μιας πολιτικής μορφής οργάνωσης προς αποφυγή. Η δημοτικότητα της, όχι απλώς ως μια μορφή διακυβέρνησης, αλλά κυρίως ως πολιτική αξία, μεγάλωσε σταδιακά –συχνά μέσα από τρομερή βία και αιματοχυσία– και τελικά θριάμβευσε στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα με τη μορφή της αστικής καπιταλιστικής δημοκρατίας και ως το απόλυτο σημαίνον για τον δυτικό πολιτισμό.^[3] Πώς η δημοκρατία, ωστόσο, έγινε μέρος της σύγχρονης ελληνικής ταυτότητας; Απο που πηγάζει η αντίληψη ότι είμαστε οι πρόγονοι της δυτικής δημοκρατίας και πώς ακριβώς νοηματοδοτείται η δημοκρατία? Πώς αυτές οι ιδέες που συνδέουν την Ελλάδα με την Δυτική Ευρώπη κάνουν δυνατή ή περιορίζουν την πολιτική μας φαντασία σήμερα?

Η ιστορία μιας κατασκευής

Ο αγώνας για τη δημοκρατία καθόρισε τον 20ο αιώνα, ενώ μόνο στον απόηχο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου επετεύχθη σταθεροποίηση των διαφόρων δημοκρατικών πολιτευμάτων. Στην Ελλάδα ο επακόλουθος εμφύλιος πόλεμος και ο ψυχρός πόλεμος, που οδήγησε τελικά στην Επταετία 1967-1974, καθυστέρησαν τις διαδικασίες εκδημοκρατισμού. Ωστόσο, δεν υπήρχε τίποτα φυσικό ή αναπόφευκτο για την δημοκρατία στην Ευρώπη, ή οπουδήποτε αλλού βέβαια, όπως ο Geoff Eley εξηγεί. Χρειάστηκαν αγώνες και βίαιες συγκρούσεις. Δεν ήταν το αποτέλεσμα μιας φυσικής διαδικασίας ή οικονομικής ευημερίας, αλλά ούτε και το αναπόφευκτο προϊόν του ατομικισμού ή της αγοράς.^[4] Σίγουρα δεν ήταν το αποτέλεσμα κάποιας ειρηνικής και ορθολογικής διαδικασίας όπως την εννοεί ο Habermas. Ήταν, ωστόσο, η απόρροια συλλογικών και μαζικών κινητοποιήσεων σε διεθνή κλίμακα. Οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι προκάλεσαν μεγάλης κλίμακας κοινωνικο-οικονομικές κινητοποιήσεις, οι οποίες άλλαξαν δραστικά το κοινωνικό πλαίσιο για την προώθηση δημοκρατικών πολιτικών.

Στην Ελλάδα, εν μέσω του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου και ως το αποκορύφωμα μιας σειράς κοινωνικών αγώνων που είχαν λάβει χώρα στη διάρκεια του πρώτου μισού του αιώνα, αναδύθηκε το ΕΑΜ, ένα μαζικό λαϊκό κίνημα, το οποίο ανέπτυξε δομές που θα μπορούσαν να αποτελέσουν τα προσχέδια για την οργάνωση μια ισχυρής κοινωνίας πολιτών. Η Βρετανική στρατιωτική επέμβαση εναντίον του ΕΑM και υπέρ του παλαιού καθεστώτος, η ακόλουθη πολιτική και οικονομική ανάμειξη των Αμερικανών, η είσοδος στην ευρωπαϊκή οικογένεια ήταν γεγονότα άμεσα συνδεδεμένα με ευρύτερους κοινωνικο-οικονομικούς και γεωπολιτικούς συσχετισμούς. Η εκ νέου ίδρυση του ελληνικού κράτους μετά τον πόλεμο, ωστόσο, ως ο φυσικός κληρονόμος και προστάτης της κληρονομιάς του αρχαίου «λίκνου της δημοκρατίας» είχε ένα ισχυρό ιδεολογικό πρόσημο που επηρέασε δραστικά την θέση της χώρας στον διεθνή αστερισμό των εθνών-κρατών, και ιδιαίτερα στην Δύση.

Ενώ η αυτοδιάθεση και η αρχή της ισότητας βρίσκονταν στην πολιτική βάση του ελληνικού εθνικισμού, η δημοκρατία, ωστόσο, δεν καταλάμβανε εξέχουσα θέση στις εθνικές αναπαραστάσεις του κράτους μέχρι και μετά το τέλος του Πολέμου και ενώ η πάλη ανάμεσα στο παλαιό καθεστώς και το αντάρτικο των κομμουνιστών εξακολουθούσε να μαίνεται. Η μοναρχία και οι δικτατορίες του 20ου αιώνα έριχναν βαριά σκιά στην κατακερματισμένη ιστορία της ελληνικής δημοκρατίας. Την μετεμφυλιακή Ελλάδα άλλωστε μετα βίας θα μπορούσε κανείς να την περιγράψει ως μοντέλο δημοκρατίας. Ο όρος αποτελούσε μάλλον ένα άδειο σημαίνον γύρω από το οποίο αρθρώθηκε ο αντικομμουνιστικός λόγος και ο αντιαριστερισμός γενικότερα. Χρησιμοποιήθηκε για να πειθαρχήσει τους διαφωνούντες με όποιον δυνατό τρόπο: εξορίες, φυλακίσεις, βασανιστήρια και εκφοβισμούς. Η Αμερικανική στρατιωτική και οικονομική επέμβαση στην Ελλάδα, ο πρώτος proxy war της ψυχροπολεμικής περιόδου, δεν άφησε περιθώρια για εναλλακτικές.

Στο μεταξύ, ο Hellenism (Ελληνισμός) –έκφραση της μακράς και περίπλοκης σχέσης ανάμεσα στη σύγχρονη Ελλάδα και τη Δύση– μετασχηματίστηκε ώστε να δώσει σχήμα στις νέες οντολογικές και επιστημολογικές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στην δημοκρατική Δύση και στην κομμουνιστική Ανατολή, κανονικοποιώντας την μεταπολεμική πολιτική και οικονομική τάξη πραγμάτων και νομιμοποιώντας αρχικά την Αμερικανική ηγεμονία και αργότερα το σχέδιο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η μεταπολεμική Ελλάδα ως «λίκνο της δημοκρατίας» έπρεπε να προστατευθεί και να προωθηθεί στη νεωτερικότητα. Το καπιταλιστικό -υπό κρατική επίβλεψη- σύστημα προσφέρθηκε ως προπύργιο ενάντια στον ολοκληρωτισμό και ως εγγυητής της δημοκρατίας και του εκσυγχρονισμού –μια διαδικασία αστικοποίησης, εκβιομηχανισμού και γενικού εξορθολογισμού. Κάτω από την απειλή του κομμουνισμού ο εκσυγχρονισμός προήχθη με τη μορφή του κατεπείγοντος τονίζοντας την ανάγκη για οικονομική ανάπτυξη, η οποία θα βασιζόταν στον τουρισμό και τον εξορθολογισμό της διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας, ενισχύοντας ταυτόχρονα τις αναλλοίωτες αξίες και τα ιδανικά του Ελληνισμού.

Φύλακες και Θεματοφύλακες

Μετά το τέλος της επταετούς δικτατορίας και τριών δεκαετιών σχεδόν κατά τις οποίες κυριαρχούσε ένα σύνθετο δίκτυο δικαστικών, στρατιωτικών και παραστρατιωτικών μηχανισμών στηρίζοντας το επίσημο κράτος, επικράτησε η άποψη ότι η διαδικασία εδραίωσης της δημοκρατίας θα πραγματοποιούνταν μόνο μέσω της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Και ενώ οι λόγοι ήταν κατά βάση οικονομικοί και άμεσα συνδεδεμένοι με γεωπολιτικούς συσχετισμούς και συμφέροντα, ωστόσο, στο δημόσιο λόγο έμφαση δόθηκε στην ανάγκη να προστατευθούν και να ενισχυθούν οι πρόσφατα αποκαταστημένοι δημοκρατικοί θεσμοί. Μια σιωπηλή παραδοχή επίσης που υπογράμμιζε τον ενθουσιασμό πολλών Ελλήνων για την Ευρώπη ήταν ότι η ένταξη θα νομιμοποιούσε την κάπως αβέβαιη ευρωπαϊκή ταυτότητα της χώρας. Από την άλλη μεριά, στην Ευρώπη αντιρρήσεις που αφορούσαν την οικονομική ετοιμότητα της Ελλάδας κάμφθηκαν τονίζοντας τις συμβολικές διαστάσεις της ένταξης, σε μια περίοδο που η ΕΟΚ βρισκόταν υπό αναζήτηση και της δικής της ταυτότητας. Καθώς οι ΗΠΑ δεν ήταν πλέον τόσο ευπρόσδεκτες και ενώ ο αντιαμερικανισμός βρισκόταν σε άνοδο, η νεοσυσταθείσα Ευρωπαϊκή Κοινότητα κλήθηκε να πάρει τη σκυτάλη και να διαφυλάξει τη δημοκρατία εν όψη των νέων ριζοσπαστικών εξελίξεων στην Νότια Ευρώπη. Η κατάρρευση των δικτατοριών στην Ελλάδα, την Πορτογαλία και αργότερα στην Ισπανία, και η άνοδος της αριστεράς στην Ιταλία περίπου την ίδια περίοδο, είχαν δημιουργήσει ένα μάλλον απρόβλεπτο πολιτικό περιβάλλον.

Οι περιορισμοί –υποθετικοί ή πραγματικοί– που η ένωση με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα θα επέβαλαν στην εθνική κυριαρχία προκάλεσαν μια συλλογική ανησυχία στην Ελλάδα. Η εμπλοκή σε μια πολιτικά και οικονομικά άνιση σχέση οδήγησαν στην επανεμφάνιση γνωστών προτύπων συμπεριφοράς. Η ανάγκη για επιβεβαίωση βρήκε έκφραση στο πεδίο του πολιτισμού όπου το έθνος αισθανόταν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Ο εορτασμός της Αθήνας ως η πρώτη Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης το 1985 –ίσως η διαρκέστερη θεσμική συμβολή της Ελλάδας στην ΕΕ– η εκστρατεία για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα στη δεκαετία του 1980 ή οι αγώνες σχετικά με το όνομα της Μακεδονίας στις αρχές του 1990 αποτελούν μερικά μόνο παραδείγματα της αναβίωσης ενός νέου εθνικισμού που επεδίωξε να πιστοποιήσει την πολιτιστική μοναδικότητα της χώρας μέσα στην Ένωση σταθεροποιώντας παράλληλα της ένταξη της. Ξανά και ξανά υπενθυμιζόταν στην Ευρώπη το χρέος της προς τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, ενώ το ελληνικό κράτος ως προστάτης και θεματοφύλακας του πολιτιστικού κεφαλαίου του έθνους ασκούσε συστηματικά την συμβολική του δύναμη για να εδραιώσει την πολιτική του εξουσία και να εξασφαλίσει την ιδεολογική υποταγή.

Συμβολική βία

Ο Bourdieu χαρακτηρίζει ως «συμβολική βία», τους σιωπηρούς, σχεδόν ασυνείδητους τρόπους πολιτιστικής και κοινωνικής κυριαρχίας που συντελούνται εντός των καθημερινών κοινωνικών συνηθειών, συχνά προκειμένου να νομιμοποιήσουν και να διατηρήσουν άλλες μορφές βίας. Οι εξουσιαζόμενοι, στην προσπάθεια τους να κατανοήσουν τον ίδιο τους τον εαυτό, χρησιμοποιούν κυρίαρχα νοητικά σχήματα που τελικά συντελούν στην συνέχεια της καταπίεσης τους. Αδιαπέραστη, ύπουλη και αόρατη η συμβολική βία είναι απαραίτητη για την παραγωγή και αναπαραγωγή της εξουσίας και κυριαρχίας, κοινωνικής, πολιτικής, οικονομικής. Η Ευρώπη της λιτότητας δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τις αφηγήσεις που στηρίζονται σε ιστορικά παραγνωρισμένα χάσματα μεταξύ του ευρωπαϊκού Βορρά και Νότου και διάφορες εφευρημένες και βαθιά εσωτερικευμένες γενεαλογίες. Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο θεμελιώδης μύθος του Ελληνισμού έχει επανατεθεί σε λειτουργία ως νομιμοποιητική ιδεολογία για το αστικό ελληνικό κράτος καθώς και για την ευρωπαϊκή τάξη πραγμάτων, κατευθύνοντας και προσδιορίζοντας για μια ακόμα φορά τα χαρακτηριστικά της ελληνικής δημοκρατίας.

Μέχρι και σήμερα, το «λίκνο της δημοκρατίας», μια έκφραση εργαλειακού ορθολογισμού, πολιτιστικής εμπορευματοποίησης και νεοφιλελεύθερης δημοκρατίας, μια ψυχροπολεμική κατασκευή που φέρει τα αποτυπώματα της θεωρίας του «εκσυγχρονισμού» και των ευρωπαϊκών κοινωνικών ιεραρχιών καθορίζει τα πολιτιστικά μας χαρακτηριστικά και το πολιτικό μας φαντασιακό. Οι κοινωνικές και πολιτικές σημασιοδοτήσεις που έχουν επενδυθεί στον Ελληνισμό έχουν εξελιχθεί σε εσωτερικευμένες κυρίαρχες δομές, συμπαγείς ταυτότητες οι οποίες σε συνδυασμό με τις υπάρχουσες κοινωνικές ιεραρχίες διαιωνίζουν την ανισότητα.^[5] Η αδυναμία του να συλλάβουμε εναλλακτικούς τρόπους πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης πέρα απο τις επιταγές του νεοφιλελευθερισμού υπό το μανδύα της Ευρωπαικής ολοκλήρωσης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη και στενά συνυφασμένη με τις ταυτότητες οι οποίες δεν είναι ούτε έμφυτες ούτε τόσο αρχέγονες όσο παρουσιάζονται. Είναι αντίθετα, θεμελιωμένες σε κοινωνικά και ιστορικά γεγονότα που ακολούθησαν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αποτελούν ανταπόκριση στην ευρωπαϊκή ψυχροπολεμική τάξη πραγμάτων, τον αντικομμουνισμό, τον διατλαντικό μιλιταρισμό και την οικονομία της ελεύθερης αγοράς –αν και μετριασμένη αυτή από ένα κράτος πρόονοιας που προοριζόταν να υποκύψει στις επιθέσεις του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού.

Αν ο στόχος είναι να παρέμβουμε και να αγωνιστούμε ενάντια στην κρίση που φαίνεται να διαταράσσει κοινωνικές δομές και θεσμούς ή, ακριβέστερα, να αλλάξουμε αυτές τις δομές αποτελεί επιτακτική ανάγκη η βαθύτερη κατανόηση των περίπλοκων κοινωνικών διαδικασιών στις οποίες η κρίση εμπλέκεται και των αφηγήσεων και αναπαραστάσεων οι οποίες τις συνοδεύουν και τις νομιμοποιούν.

Μερική αναδημοσίευση απο τα αγγλικά, “The Cradle of Democracy and the Longue Durée of a Crisis. Some Thoughts from the Perspective of Historical Sociology.” Trajectories. Newsletter of the ASA Comparative Historical Sociology Section. www.asa-comparative-historical.org vol. 27, no.4, Summer 2016, pp. 24-30.

Επιτρέπεται η αναπαραγωγή και διανομή του άρθρου σύμφωνα με τους όρους της άδειας Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0)

Σχετικά με τον συντάκτη

Δέσποινα Λαλάκη

Η Δέσποινα Λαλάκη είναι ιστορικός κοινωνιολόγος και διδάσκει στο City University της Νέας Υόρκης, CUNY. Έχει δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά και διάφορα ΜΜΕ (Al Jazeera, Boston Occupier, New Politics Magazine, Ενθέματα Αυγής, Χρόνος). Οι δημοσιεύσεις της είναι προσβάσιμες στο https://baruch.academia.edu/DespinaLalaki

Συμβολική βία και η αναπαραγωγή της εξουσίας

ΗΠΑ-Ρωσία απειλούν να «σπάσουν» συμφωνία για τα πυρηνικά

Από

anixneuseis

October 5, 2018

euro2day/gr

Οι ΗΠΑ δείχνουν αποφασισμένες να εξετάσουν την ανάπτυξη πυραύλων που παραβιάζουν τη Συνθήκη για τα Πυρηνικά Οπλα Μέσου Βεληνεκούς, για να «απαντήσουν» στη μη συμμόρφωση της Ρωσίας. Η ανησυχία για τη βιωσιμότητα της INF.

Δημοσιεύθηκε: 5 Οκτωβρίου 2018 – 07:59

Με εγκατάλειψη της Συνθήκης για τα Πυρηνικά Όπλα Μέσου Βεληνεκούς (INF) απειλούν οι ΗΠΑ, που κατηγορούν τη Ρωσία για συνεχιζόμενη παραβίασή της.

Όπως αναφέρει το Stratfor, σε ομιλία του στις 2 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες, η πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Kay Bailey Hutchison απαίτησε η Ρωσία να συμμορφωθεί με τη Συνθήκη, διαφορετικά οι ΗΠΑ θα αναγκαστούν να αναπτύξουν δικά τους όπλα που δεν είναι συμβατά με την INF, ώστε να αντιστοιχούν στις ρωσικές δυνατότητες.

Απαντώντας, η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα, δήλωσε πως «φαίνεται ότι οι άνθρωποι που κάνουν τέτοιες δηλώσεις δεν αντιλαμβάνονται το επίπεδο της ευθύνης τους και τον κίνδυνο της επιθετικής ρητορικής».

Η Συνθήκη INF, υπενθυμίζει το Stratfor, είναι μια συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας για τον έλεγχο των όπλων, η οποία σταμάτησε την αύξηση των πυρηνικών πυραύλων μέσου βεληνεκούς στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980. Η Συνθήκη αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο στις προσπάθειες για τερματισμό του Ψυχρού Πολέμου. Πρόσφατα, ωστόσο, οι ΗΠΑ έχουν κατηγορήσει τη Ρωσία ότι αναπτύσσει, δοκιμάζει και παρατάσσει έναν τύπο πυραύλου cruise που παραβιάζει τα όρια που θέτει η INF, και η Μόσχα με τη σειρά της κατηγορεί την Ουάσινγκτον ότι χρησιμοποιεί drones και εκτοξευτήρες πυραύλων που παραβιάζουν τους όρους της Συνθήκης.

Τον τελευταίο χρόνο, οι ΗΠΑ έχουν δοκιμάσει διάφορες τακτικές για να κάνουν τη Ρωσία να συμμορφωθεί με τη Συνθήκη. Η Ουάσινγκτον επέβαλε κυρώσεις σε Ρώσους αξιωματούχους και προσπάθησε να πιέσει τη Μόσχα χρησιμοποιώντας πυρηνικά όπλα στους υποβρύχιους βαλλιστικούς πυραύλους της. Το Κογκρέσο των ΗΠΑ, επίσης, πέρασε νόμο που θα άνοιγε τον δρόμο για την ανάπτυξη πυραύλου ο οποίος, αν βγει στο πεδίο, επίσης θα παραβιάζει τη Συνθήκη INF. Κανένα από τα μέτρα αυτά δεν φαίνεται να είναι αποτελεσματικό ακόμα: οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ επιμένουν πως οι Ρώσοι εξακολουθούν να παραβιάζουν τη Συνθήκη.

Σύμφωνα με το Stratfor, οι δηλώσεις της Hutchison δείχνουν πως ο Λευκός Οίκος είναι ξεκάθαρα αποφασισμένος να ακολουθήσει τα βήματα του Κογκρέσου και να εξετάσει την ανάπτυξη αμερικανικών πυραύλων που παραβιάζουν τη Συνθήκη INF. Οι πρώτες ανοικτές παραβιάσεις της Συνθήκης τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από τη Ρωσία πιθανότατα θα οδηγήσουν σε ακόμα περισσότερες παραβιάσεις, που θα μπορούσαν να «σκοτώσουν» την ήδη εύθραυστη Συνθήκη.

Ο «θάνατος» της Συνθήκης INF θα αποτελούσε καταλύτη ενός δυνητικά εξαιρετικά αποσταθεροποιητικού εξοπλιστικού αγώνα μεταξύ των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας, εκτιμά το Stratfor, σημειώνοντας πως κάτι τέτοιο θα ήταν εξαιρετικά ανησυχητικό και για τους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουάσινγκτον, που για μια ακόμα φορά θα βρίσκονταν στη μέση, μεταξύ του ρωσικού και του αμερικανικού οπλοστασίου πυρηνικών πυραύλων μέσου βεληνεκούς, όπως και κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου.

Μια επιπλέον ανησυχία είναι πως ένας καβγάς για το status της INF θα μπορούσε να έχει αρνητικές επιπτώσεις στις διαπραγματεύσεις για την ανανέωση της άλλης μεγάλης παγκόσμιας συμφωνίας για τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων: της νέας Συνθήκης START, η οποία περιορίζει τον αριθμό των στρατηγικών πυρηνικών όπλων και εκτοξευτήρων που έχουν ήδη παρατάξει οι ΗΠΑ και η Ρωσία.

Σε αντίθεση με την INF, η νέα Συνθήκη START είναι θεωρητικά πιο σίγουρη, καθώς η Ρωσία και οι ΗΠΑ ήδη διαθέτουν τόσα πολλά στρατηγικά πυρηνικά όπλα, που δεν έχουν και ιδιαίτερα κίνητρα να την παραβιάσουν. Ωστόσο, η δυσπιστία που θα δημιουργούσε μια εγκατάλειψη της INF, θα μπορούσε δυνητικά να διαβρώσει και τη νέα Συνθήκη START. Αυτό το αποτέλεσμα, αν και για την ώρα δεν είναι πιθανό, θα οδηγούσε σε έναν πολύ πιο σοβαρό εξοπλιστικό αγώνα από αυτόν που σημειώνεται σήμερα.

https://www.euro2day.gr/specials/topics/article/1640172/hparosia-apeiloyn-na-spasoyn-symfonia-gia-ta-pyrhn.html

1...2,7572,7582,759...3,032 Σελίδα 2,758 από 3,032

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Η καταλανική κρίση, έναν χρόνο μετά

Να σταματήσει επιτέλους αυτό το διεθνές έγκλημα – Ελευθερώστε τον Οτζαλάν

Σάββας Καλεντερίδης

Ποια Ελλάδα; – Η χώρα ως κομματικό παραμάγαζο

ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

(Φωτ.: EPA / Kay Nietfeld)

Η κλιματική αλλαγή πλησιάζει στο σημείο χωρίς επιστροφή

Μερικοί ηγέτες στην Κύπρο έχουν αλλεργία με την Ελλάδα: Γιατί δεν θέλουν τα ελληνικά F-16!

Γιαννάκης Μάτσης: ΜΕΤΑ ΠΑΡΡΗΣΙΑΣ. Για την ιστορία και την αλήθεια.

Ανάγκη για ένα νέο μοντέλο εξοπλισμού των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων

Ο «βληματοκεντρικός» πόλεμος και οι μύθοι για τις εξωτικές πλατφόρμες οπλικών συστημάτων

Γέφυρα που ενώνει η γέφυρα που χωρίζει;

Βαλκανικές συμμαχίες μετά το δημοψήφισμα

Είναι όντως η απώλεια της Τουρκίας για τις ΗΠΑ ένα γεωπολιτικό λάθος με επικές διαστάσεις;

Συμβολική βία και η αναπαραγωγή της εξουσίας

Κλισέ, κοινοτοπίες και το «λίκνο της δημοκρατίας»

Η ιστορία μιας κατασκευής

Φύλακες και Θεματοφύλακες

Συμβολική βία

Σχετικά με τον συντάκτη

Δέσποινα Λαλάκη

ΗΠΑ-Ρωσία απειλούν να «σπάσουν» συμφωνία για τα πυρηνικά