Αρχική Blog Σελίδα 2754

Η κλιματική αλλαγή και το έγκλημα κατά της ανθρωπότητας

0
  • Του Martin Wolf Financial Times/euro2day.gr

Γιατί είναι καταστροφικές οι συνέπειες του εφησυχασμού απέναντι στο πρόβλημα. Οι διαθέσιμες τεχνολογικές επιλογές και το πολιτικό πρόβλημα. Τα σοκαριστικά ευρήματα της έκθεσης του IPCC και το παγκόσμιο… χασμουρητό.

Στην κλιματική αλλαγή είμαστε πέντε λεπτά πριν τα μεσάνυχτα. Θα πρέπει πολύ γρήγορα να αλλάξουμε κατεύθυνση αν θέλουμε να έχουμε καλές πιθανότητες περιορισμού της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας λιγότερο από 1,5 βαθμούς κελσίου υψηλότερα από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Αυτός ήταν ένας στόχος της Συμφωνίας των Παρισίων το 2015.Η επίτευξή του απαιτεί δραστική μείωση της εκπομπής ρύπων από τώρα. Αυτό είναι απίθανο να συμβεί, όχι επειδή είναι τεχνικά αδύνατο, αλλά γιατί είναι πολιτικά επώδυνο. Αντίθετα, θέτουμε σε λειτουργία ένα μη αναστρέψιμο στοίχημα αναφορικά με την ικανότητά μας να διαχειριστούμε τις συνέπειες από μια πολύ μεγαλύτερη αύξηση της θερμοκρασίας ακόμα και πάνω από δυο βαθμούς κελσίου. Οι απόγονοί μας θα το δουν αυτό ως έγκλημα.

Η τελευταία έκθεση του Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) ασχολείται με τις επιπτώσεις από την αύξηση κατά 1,5 βαθμό κελσίου και για τα μέσα με τα οποία θα μπορούσε να επιτευχθεί. Διαβάζεται ως μια εις άτοπον απαγωγή, καθιστά, όμως, επίσης σαφές τους κινδύνους που αντιμετωπίζει ο κόσμος αν αγνοηθεί το όριο: η ζωή θα επιβιώσει, αλλά όχι όπως την ξέρουμε.

Υπόβαθρο της έκθεσης είναι η ιδέα του «Anthropocene», μια εποχή στην οποία η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει καταστεί κυρίαρχη επίδραση στον πλανήτη. Σημειώνει ότι η αύξηση των παγκόσμιων συγκεντρώσεων διοξειδίου του άνθρακα (CO2) είναι 20 μέρη ανά εκατομμύριο ανά δεκαετία. Αυτό είναι 10 φορές γρηγορότερο από οποιαδήποτε αύξηση του CO2 τα τελευταία 800.000 χρόνια. Η προηγούμενη περίοδος με ανάλογες συγκεντρώσεις CO2 ήταν αυτή του Πλειόκαινου 3-3,3 εκατομμύρια χρόνια πριν.

Είμαστε οι διαμορφωτές του πλανήτη τώρα. Αυτό όφειλε να αλλάξει τον τρόπο που σκεφτόμαστε. Δυστυχώς δεν άλλαξε.

Το σημείο εκκίνησης κάθε ανάλυσης πρέπει να είναι τα συντριπτικά θεωρητικά και εμπειρικά επιχειρήματα για την «ανθρώπινης κατασκευής» κλιματική αλλαγή. Πριν από λίγο καιρό κάποιοι μιλούσαν για μια «παύση» στην παγκόσμια υπερθέρμανση. Αυτό όμως ήταν μια τεχνητή σύγκριση μεταξύ μας χρονιάς El Niño (θέρμανση στην περιοχή του ανατολικού ισημερινού Ειρηνικού) το 1997-8 με τα φυσιολογικά (αν και θερμά) χρόνια που ακολούθησαν. Το El Niño του 2014-6 ξεπέρασε κατά πολύ προηγούμενα ρεκόρ.

Η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα είναι ήδη πάνω από ένα βαθμό κελσίου. Αυτό δείχνει πόσο δύσκολο θα είναι να κρατηθεί η αύξηση κάτω από τους 1,5 βαθμούς ή ακόμα και τους δυο. Υπό τις «εθνικά ορισμένες συνεισφορές» στην πραγματικότητα κινούμαστε προς επιπλέον θερμοκρασίες 3-4 βαθμών έως το 2.100. Ο Ντόναλντ Τραμπ ήδη αποκήρυξε τις αμερικανικές δεσμεύσεις. Άλλες χώρες μπορεί να αποτύχουν.

Τι πρέπει να αλλάξει για να έχουμε υψηλή πιθανότητα να κρατήσουμε την αύξηση της θερμοκρασίας κάτω από τους 1,5 βαθμούς; Οι καθαρές παγκόσμιες εκπομπές CO2 πρέπει να πέσουν στο μηδέν όχι πολύ μετά το 2040, και άλλες πηγές της κλιματικής αλλαγής -εκπομπές μεθανίου και νιτρώδους οξέου, για παράδειγμα- πρέπει επίσης να υποχωρήσουν από το 2030. Μια μείωση των καθαρών εκπομπών CO2 ως το 2055 απλά καθιστά πιθανό η αύξηση της θερμοκρασίας να είναι κάτω των δυο βαθμών κελσίου.

Η διαφορά του μισού βαθμού είναι απροσδόκητα σημαντική. Η IPCC τονίζει ότι «ο περιορισμός της παγκόσμιας υπερθέρμανσης στους 1,5 βαθμούς κελσίου προβλέπεται να μειώσει τους κινδύνους για βιοποικιλότητα, αλιεία και οικοσυστήματα, την λειτουργία τους και την παροχή αγαθών στην ανθρωπότητα, όπως απεικονίζεται από τις πρόσφατες αλλαγές στα οικοσυστήματα στους πάγους της Αρκτικής και τα θερμά νερά στους κοραλλιογενείς υφάλους». Αυτό έχει σημασία.

Η έκθεση εξετάζει σειρά από διαφορετικά μονοπάτια για την μεγάλη πτώση των εκπομπών ρύπων που απαιτεί ο στόχος των 1,5 βαθμών κελσίου. Οι εκπομπές της βιομηχανίας πρέπει να μειωθούν κατά 75-90% ως το 2050 έναντι αυτών του 2010. Αυτό θα απαιτήσει ένα συνδυασμό χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας, υδρογόνου βιώσιμων βιολογικών πρώτων υλών και υποκατάστασης προϊόντων.

Οι επιλογές έχουν επιβεβαιωθεί τεχνολογικά, αλλά η εφαρμογή τους σε πλανητική κλίμακα είναι άλλο θέμα. Η μείωση των εκπομπών μέσω της βελτίωσης της αποδοτικότητας -όπως υποστηρίζει ο Amory Lovins του Rocky Mountain Institute- θα είναι ανεπαρκής. Απαραίτητες θα είναι επίσης μεγάλες αλλαγές στις αστικές υποδομές και τον σχεδιασμό. Η γεωργία θα πρέπει να στρέψει την παραγωγή σε ενεργειακές καλλιέργειες μεγάλης κλίμακας. Θα χρειαστεί επίσης η δέσμευση άνθρακα και η αποθήκευση σε μεγάλη κλίμακα.

Συνολικά θα πρέπει άμεσα να στρέψουμε τον κόσμο σε διαφορετικές επενδύσεις και άλλο αναπτυξιακό μονοπάτι. Αυτό είναι περισσότερο εφικτό τεχνικά απ’ όσο πιστεύαμε. Πολιτικά, όμως, είναι μεγάλη πρόκληση.

Πάνω απ’ όλα η κλιματική αλλαγή συνεπάγεται τεράστια θέματα διανομής μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών, μεταξύ κρατών που ενδιαφέρονται για τη λύση και όσων όχι και, μεταξύ των ανθρώπων που παίρνουν αποφάσεις σήμερα και όσων αύριο θα υποστούν τις συνέπειες. Η φυσική ροπή είναι είτε να μην κάνουμε τίποτα, ενώ επιμένουμε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα, είτε να συμφωνήσουμε ότι υπάρχει πρόβλημα και να προσποιούμαστε ότι δρούμε. Δεν είναι ξεκάθαρο πιο είναι χειρότερο.

Ένα επιχείρημα κατά της δράσης είναι ότι δεν γνωρίζουμε πόσο ακριβή θα αποδειχτεί η κλιματική αλλαγή. Αυτό το επιχείρημα όμως προφανώς έχει δυο όψεις. Κανείς δεν ξέρει ποιους κινδύνους θα αντιμετωπίσει εν τέλει η ανθρωπότητα αν συνεχίσει στην παρούσα πορεία. Ξέρουμε, όμως, ότι οι απόγονοί μας είναι πολύ πιθανό να καταλήξουν σε ένα διαφορετικό πλανήτη χωρίς επιστροφή στον δικό μας. Στο στοίχημα που θα αντιμετωπίσουν τότε οι απόγονοί μας μπορεί να ανταπεξέλθουν. Μπορεί όμως και όχι. Η λογική επιλογή σίγουρα είναι να συντηρήσουμε τον πλανήτη που έχουμε.

Για να το κάνουμε αυτό, όπως είναι τώρα ξεκάθαρο, απαιτείται συνεργασία σε πλανητική κλίμακα. Δεν θα επιτευχθεί λειαίνοντας τις γωνίες. Πρόκληση αυτής της κλίμακας οι άνθρωποι αντιμετώπισαν μόνο σε καιρούς πολέμου και τότε μόνο ο ένας ενάντια στον άλλο. Η πιθανότητα κοινής δράσης μοιάζει σχεδόν μηδενικήστον σημερινό εθνικιστικό κόσμο. Θα πρέπει κάποιος να δει την αντίδραση σε αυτή την έκθεση του IPCC -ουσιαστικά ένα συλλογικό «χασμουρητό»- για να το συνειδητοποιήσει.

Δεν πρέπει όμως να γελιόμαστε: κινδυνεύουμε από ένα εκτροχιασμένο -και μη διαχειρίσιμο- κλιματικό χάος. Θα μπορούσαμε να πάμε πολύ καλύτερα από τόσο.

Copyright The Financial Times Limited 2017. All rights reserved.

Το φοβικό σύνδρομο και η επέκταση της ντροπής – Απάντηση στον Κόλμερ

5
Το φοβικό σύνδρομο και η επέκταση της ντροπής - Απάντηση στον Κόλμερ, Θεόδωρος Καρυώτης

Γράφει ο Θεόδωρος Καρυώτης  –

Υπάρχουν σήμερα 195 χώρες στον κόσμο. Από αυτές 193 χώρες είναι μέλη των Ηνωμένων Εθνών και 2 χώρες είναι κράτη μέλη παρατηρητών: η Αγία Έδρα και το κράτος της Παλαιστίνης. Το σύνολο των κρατών που δεν διαθέτουν ακτές είναι σαράντα εννέα. Όλα τα παράκτια κράτη του πλανήτη Γη έχουν αιγιαλίτιδα ζώνη (χωρικά ύδατα) 12 ναυτικών μιλίων. Σε άρθρο του στο slpress.gr, με τίτλο «Χωρικά ύδατα: Σωστό βήμα η μερική επέκτασή τους» ο κύριος Κωνσταντίνος Κόλμερ επιχειρεί να υπερασπιστεί την τμηματική επέκταση των χωρικών μας υδάτων που αποτελεί μια παγκόσμια πρωτοτυπία, αφού δεν έχει επιχειρηθεί ποτέ από κανένα άλλο παράκτιο κράτος.

Ο κύριος Κόλμερ σε ένα άλλο σημείο δηλώνει ότι: «Η μερική επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια θα λύσει το πρόβλημα της υφαλοκρηπίδας με την Ιταλία και της ΑΟΖ με την Λιβύη. Άλλωστε και η Τουρκία «σοφά» διατηρεί μικτά χωρικά ύδατα και οροθετικές γραμμές (Μέση λ.χ. στην Σάμο από το 1947) και 12 μιλίων στην Μαύρη Θάλασσα και τη θάλασσα της Λυκίας. Γιατί όχι και η Ελλάδα από Λήμνου, Χίου, Ικαρίας και Καρπάθου; Είναι προτιμότερος ένας πόλεμος με την Τουρκία;».

Σίγουρα ο αρθρογράφος μπερδεύει τις έννοιες του Δίκαιου της Θάλασσας. Δηλαδή, πως ακριβώς λύνεται το πρόβλημα της υφαλοκρηπίδας με την Ιταλία; Το πρόβλημα λύνεται με την οριοθέτηση των ΑΟΖ των δύο κρατών και όχι με την επέκταση των χωρικών υδάτων. Η Κύπρος, που διαθέτει 12 ν.μ. αιγιαλίτιδα ζώνη, κέρδισε τα μέγιστα ανακηρύσσοντας και οριοθετώντας ΑΟΖ, διαθέτοντας 4 τανκς και 2 ελικόπτερα.

Ο κ. Κόλμερ αναφέρει, επίσης, ότι η Τουρκία δρώντας σοφά διαθέτει μικτά χωρικά ύδατα, και ζητά η Ελλάδα να κάνει μια τοπική, επιλεκτική και ντροπιαστική επέκταση των χωρικών της υδάτων σε ορισμένα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Το φοβικό σύνδρομο σε όλη του την δόξα, με την κλασσική επωδό των οπαδών του φοβικού συνδρόμου: «Είναι προτιμότερος ένας πόλεμος με την Τουρκία;»

Ο καθηγητής Άγγελος Συρίγος, ένας έγκριτος αναλυτής των ελληνοτουρκικών σχέσεων, έγραψε στο slpress.gr: «Οι ευθείες γραμμές βάσεως ταιριάζουν στην ποικιλομορφία των ακτών της Ελλάδος. Η υιοθέτησή τους δεν θα οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των ελληνικών υδάτων. Στο Αιγαίο, η αύξηση των θαλάσσιων χώρων υπό ελληνική εθνική κυριαρχία εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο 3,3% ή σε 6.250 τετρ. χλμ. θαλάσσιου χώρου.

Μπορεί να μην είναι σημαντικό, αλλά το συγκεκριμένο ποσοστό δεν είναι ευκαταφρόνητο. Όπως και στο θέμα των χωρικών υδάτων, θα ήταν μεγάλο λάθος να μην περιλαμβάνονται και περιοχές του Αιγαίου στο κλείσιμο των κόλπων και στην υιοθέτηση ευθειών γραμμών βάσεων. Επιπλέον, δεν είναι κατανοητό για ποιο λόγο συνδέονται η αύξηση των χωρικών υδάτων με τις ευθείες γραμμές ή το κλείσιμο των κόλπων. Οι δύο τελευταίες κινήσεις μπορούν να γίνουν ανά πάσα στιγμή.

Οι Τούρκοι ουδέποτε έχουν αναφερθεί σε τέτοιες κινήσεις, ούτε τις έχουν θεωρήσει αιτία πολέμου. Η ισχυρή πιθανότητα τουρκικής διαμαρτυρίας δεν πρέπει να μας αποτρέπει από τη θέσπιση τους. Ως αρχή πρέπει να έχουμε ότι σε κάθε βήμα σχεδιασμού είτε αυτό αφορά σε υιοθέτηση ευθειών γραμμών βάσεων, είτε σε κλείσιμο κόλπων, είτε σε αύξηση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια πρέπει πάντα να περιλαμβάνονται και περιοχές του Αιγαίου».

Ποιοί λένε όχι στα 12 ν.μ.

Τέλος, ο κύριος Κόλμερ καυτηριάζει με ειρωνικό ύφος τους Έλληνες που διαφωνούν μαζί του, όπως ο Ευάγγελος Βενιζέλος, που στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, μεταξύ άλλων, εξήγησε:
«Γιατί άραγε επί τόσα χρόνια η Ελλάδα, υπό διάφορες κυβερνήσεις, δεν προέβη σε μερική επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 ν.μ. στο Ιόνιο και ευρύτερα σε περιοχές εκτός τουρκικού ενδιαφέροντος; Προφανώς για να μη αποδεχθεί τον τουρκικό ισχυρισμό περί «ειδικών συνθηκών» στο Αιγαίο και να μη διαφοροποιήσει την άσκηση της κυριαρχίας της από περιοχή σε περιοχή είτε για λόγους «νομικούς» είτε για λόγους «πραγματικούς».

Ακολουθώντας την ίδια λογική, η Ελλάδα δεν αποδέχθηκε ποτέ τη διαφοροποίηση του μήκους των χωρικών της υδάτων μεταξύ χερσαίων περιοχών και νησιών στο Αιγαίο. Είναι προφανές ότι οποιοσδήποτε περιορισμός της αιγιαλίτιδας ζώνης των νησιών συνεπάγεται κατά μείζονα λόγο αποδοχή της μειωμένης επήρειας τους ως προς την έκταση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ».

Aναμφίβολα, ο κύριος Κόλμερ δεν γνωρίζει ότι αυτοί που αντιδρούν περισσότερο στην επέκταση των χωρικών μας υδάτων είναι οι Αμερικανοί και οι Ρώσοι! Ο λόγος είναι πολύ απλός. H επέκταση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας από 6 ν.μ. σε 12 ν.μ. κλείνει το Αιγαίο Αρχιπέλαγος. Βέβαια αναφέρουν ότι η Ελλάδα, βάσει του UNCLOS, έχει μεν δικαίωμα χωρικών υδάτων πλάτους 12 ν.μ. αλλά δεν μπορεί να κλείσει με αυτή την ενέργεια θαλάσσιους διαδρόμους.

Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι οι κανόνες της αβλαβούς διέλευσης δεν δημιουργεί προβλήματα στα τουρκικά πλοία και η Ελλάδα, που διαθέτει έναν ογκώδη εμπορικό στόλο, δεν έχει κανένα συμφέρον να περιορίσει την ελευθερία των θαλασσών. Η Αμερική υποστηρίζει ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να δημιουργήσει διαδρόμους των στενών της για να περνούν τα πλοία διότι το Αιγαίο, βάσει του Δίκαιου της Θάλασσας δεν είναι ένα αρχιπέλαγος και η Αμερική δεν αποδέχεται καθόλου το δικαίωμα της Ελλάδας να ορίσει στενά.

Σε κάποιο σημείο το Αιγαίο κλείνει με χωρικά ύδατα 12 ν.μ. και τα πολεμικά πλοία πρέπει να ακολουθήσουν τα άρθρα του UNCLOS που αναφέρονται στην αβλαβή διέλευση. Πιο συγκεκριμένα, το Τμήμα 3 Αβλαβής Διεύλευση στη Χωρική Θάλασσα μεταξύ άλλων αναφέρει:

Άρθρο 17 Δικαίωμα αβλαβούς διέλευσης
Υπό τους όρους της παρούσας σύμβασης, τα πλοία όλων των κρατών παρακτίων ή άνευ ακτών απολαμβάνουν του δικαιώματος της αβλαβούς διέλευσης μέσω της χωρικής θάλασσας.

Άρθρο 18 Έννοια διέλευσης

1. Διέλευση σημαίνει ναυσιπλοΐα μέσα από τη χωρική θάλασσα με σκοπό:
α) τον διάπλου της θάλασσας αυτής χωρίς είσοδο στα εσωτερικά ύδατα ή προσορμισμό σε αγκυροβόλιο ή λιμενικές εγκαταστάσεις έξω από τα εσωτερικά ύδατα ή
β) την πορεία προς ή την αναχώρηση από τα εσωτερικά ύδατα ή τον προσορμισμό σε αγκυροβόλιο ή λιμενική εγκατάσταση.

2. Η διέλευση θα είναι συνεχής και ταχεία. Εντούτοις, η διέλευση περιλαμβάνει το δικαίωμα κράτησης μηχανών και αγκυροβολίας, αλλά μόνον εφόσον αυτές αποτελούν συνήθη συμβάντα της ναυσιπλοΐας ή καθίστανται αναγκαίες λόγω ανωτέρας βίας ή κινδύνου ή προς τον σκοπό παροχής βοήθειας σε πρόσωπα, πλοία ή αεροσκάφη τα οποία βρίσκονται σε κίνδυνο.

Άρθρο 19 Έννοια της αβλαβούς διέλευσης

1. Η διέλευση είναι αβλαβής εφόσον δεν διαταράσσει την ειρήνη, την τάξη ή την ασφάλεια του παράκτιου κράτους. Η διέλευση θα λαμβάνει χώρα σύμφωνα με την παρούσα σύμβαση και τους άλλους κανόνες του διεθνούς δικαίου.
2. Η διέλευση ξένου πλοίου θεωρείται ότι διαταράσσει την ειρήνη, την τάξη ή την ασφάλεια του παράκτιου κράτους, εάν, ευρισκόμενο στη χωρική θάλασσα, προβεί σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες δραστηριότητες:

  • α) σε κάθε απειλή ή χρήση βίας κατά της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας του παράκτιου κράτους, ή κατά οποιοδήποτε άλλο τρόπο κατά παραβίαση των αρχών του διεθνούς δικαίου που περιέχονται στον χάρτη των Ηνωμένων Εθνών
  • β) σε κάθε άσκηση ή γυμνάσια με όπλα οποιουδήποτε είδους
  • γ) σε κάθε πράξη που αποσκοπεί στη συλλογή πληροφοριών προς βλάβη της άμυνας ή της ασφάλειας του παράκτιου κράτους
  • δ) σε οποιαδήποτε προπαγανδιστική ενέργεια που αποσκοπεί στην προσβολή της άμυνας και της ασφάλειας του παράκτιου κράτους
  • ε) στην απονήωση, προσνήωση ή φόρτωση σε πλοίο αεροσκαφών
    στ) στην εκτόξευση, εκφόρτωση ή φόρτωση οποιασδήποτε πολεμικής συσκευής
  • ζ) στην φόρτωση ή εκφόρτωση οποιουδήποτε εμπορεύματος, χρημάτων ή προσώπων κατά παράβαση των τελωνειακών, δημοσιονομικών, μεταναστευτικών ή υγειονομικών νόμων και κανονισμών του παράκτιου κράτους
  • η) σε οποιαδήποτε εκ προθέσεως σοβαρή ρύπανση κατά παράβαση της παρούσας σύμβασης
  • ι) σε οποιεσδήποτε αλιευτικές δραστηριότητες
  • κ) σε διεξαγωγή έρευνας ή υδρογραφικών εργασιών
  • λ) σε κάθε πράξη που αποσκοπεί στην παρεμβολή σε οποιοδήποτε σύστημα επικοινωνίας ή οποιεσδήποτε διευκολύνσεις ή εγκαταστάσεις του παράκτιου κράτους
  • μ) σε οποιαδήποτε άλλη ενέργεια που δεν έχει άμεση σχέση με τη διέλευση.

Άρθρο 20 Υποβρύχια και άλλα καταδυόμενα σκάφη

Στη χωρική θάλασσα τα υποβρύχια και οποιαδήποτε άλλα καταδυόμενα σκάφη οφείλουν να πλέουν στην επιφάνεια της θάλασσας και να έχουν επηρμένη την σημαία τους κατά τρόπο εμφανή.

Οι Τούρκοι παριστάνουν τους Κινέζους

Είναι εύκολο να αντιληφθεί κανείς γιατί η Τουρκία δεν ενθουσιάζεται με την ιδέα η Ελλάδα να αυξήσει τα χωρικά της ύδατα από 6 ν.μ. σε 12 ν.μ. Με χωρικά ύδατα 6 ν.μ. το 43,5% του Αιγαίου Πελάγους ανήκει στην Ελλάδα, το 7,5% στην Τουρκία και το υπόλοιπο 49% ανήκει στην ανοιχτή θάλασσα. Με χωρικά ύδατα 12 ν.μ. θα δώσει στην Ελλάδα 71,5% ενώ της Τουρκίας θα αυξηθεί μόνο κατά 1,3% και θα φτάσει μόνο στο 8,8% και η ανοιχτή θάλασσα θα κατέχει 19,7%.

Η Τουρκία με ασύστολο θράσος συνεχίζει για 44 χρόνια τώρα μια επιθετική και επεκτατική πολιτική στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και, ιδιαίτερα, στο σύμπλεγμα του Καστελόριζου, προβάλλοντας συνεχώς διεκδικήσεις, όπως κάνουν οι Κινέζοι στη Σινική Θάλασσα, χωρίς να βασίζεται πουθενά, παραβιάζοντας όλους τους κανόνες του UNCLOS. Η απόδειξη ότι οι Τούρκοι παριστάνουν τους Κινέζους ήρθε πολύ γρήγορα, όταν μας φοβέρισαν με casus belli εάν επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα στο Ιόνιο Πέλαγος!

Έτσι, αυτή την χρονική περίοδο χρειάζεται ένας νέος σοβαρότερος συντονισμός στις σχέσεις Ελλάδας και Κύπρου. Όπως αναφέρει ο έγκριτος δημοσιογράφος της εφημερίδας Φιλελεύθερος της Κύπρου, Κώστας Βενιζέλος: «Το ουσιαστικό είναι να δημιουργηθεί ένας μόνιμος κοινός μηχανισμός αποτροπής. Μόνο έτσι θα αποτραπούν οι τουρκικές κινήσεις. Μόνο έτσι θα συνεχίσουν Ελλάδα και Κύπρος να αποτελούν σταθεροποιητικοί παράγοντες στην περιοχή. Διαφορετικά θα προσφέρουμε στην Τουρκία πεδίο εκπλήρωσης των επιδιώξεων της και παράλληλα θα τις δοθεί η δυνατότητα να νομιμοποιήσει όμως τις επιλογές της. Συνεπώς η επιλογή είναι μια: Συντονισμός και δράση. Ιδιαίτερα τώρα, μετά την παραίτηση Κοτζιά το πεδίο του συντονισμού και της συνεννόησης, στον τομέα της διπλωματίας, δυσκολεύει, και θα είναι προβληματικό».

Το φοβικό σύνδρομο και η επέκταση της ντροπής – Απάντηση στον Κόλμερ

Η επίθεση της “τρίτης Ρώμης” στο Οικουμενικό Πατριαρχείο

0

Του ΗΛΙΑ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗ* και του ΠΑΥΛΟΥ ΣΕΡΑΦΕΙΜ**


Το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, για μία ακόμη φορά στην μακραίωνη ιστορία του,δέχεται ανοίκεια και σφοδρή επίθεση. Αυτήν τη φορά, δυστυχώς, η επίθεση δεν προέρχεται από κάποια άλλη καθολική ή προτεσταντική εκκλησία ή από αλλόθρησκους, αλλά από μία άλλη Ορθόδοξη εκκλησία, την Εκκλησία της Ρωσίας, η οποία στα μάτια πολλών Ορθοδόξων, Ελλήνων και όχι μόνον, χαίρει ιδιαίτερης τιμής. Και τούτο διότι, στις 11 Οκτωβρίου 2018, το Οικουμενικό Πατριαρχείο αποφάσισε, όπως είχε δικαίωμα, να χορηγήσει αυτοκεφαλία στην Εκκλησία της Ουκρανίας, να άρει τα αναθέματα και να αποκαταστήσει στον αρχιερατικό τους βαθμό τους ιεράρχες Φιλάρετο Ντενισένκο και Μακάριο Μαλετίτς και να άρει την ισχύ του Συνοδικού Γράμματος Εκδόσεως του έτους 1686.

Το Πατριαρχείο Μόσχας, επικουρούμενο από το ρωσικό κράτος και συνεπές στις φιλοδοξίες του για αύξηση της επιρροής του επί του συνόλου της Ορθοδοξίας, αντέδρασε δυναμικά ανακοινώνοντας στις 18 Οκτωβρίου 2018 την διακοπή κοινωνίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και κάλεσε τις άλλες ορθόδοξες εκκλησίες να λάβουν θέση. Παράλληλα, εξέφρασε την πλήρη υποστήριξή του στον μητροπολίτη Ονούφριο και την υπ’ αυτόν «Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείο Μόσχας)». Αυτά βέβαια επισήμως, διότι ανεπισήμως οι διαδικτυακές επιθέσεις στο Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι πλείστες και ανάρμοστες, όπως μπορεί εύκολα να διαπιστώσει κανείς με μία σύντομη περιήγησή του στο διαδίκτυο.

Πώς όμως φθάσαμε σε αυτήν τη ρήξη; Για να γίνει αντιληπτό το τι συμβαίνει, στη συνέχεια, παρουσιάζονται εν συντομία η εκκλησιαστική κατάσταση στην Ουκρανία, οι «κανονικές» (εκκλησιαστικού δικαίου) πτυχές της διαμάχης, αλλά και το πολιτικό πλαίσιο των γεγονότων.

Σήμερα στην Ουκρανία υπάρχουν τρεις ορθόδοξες εκκλησίες. Η πρώτη είναι η «Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείο Μόσχας)», η οποία τελεί σε στενή πνευματική σχέση με το Πατριαρχείο Μόσχας και έχει ως επικεφαλής της τον μητροπολίτη Ονούφριο Μπερεζόφσκι. Η Εκκλησία αυτή ιδρύθηκε το 1990 ως μια αυτοδιοικούμενη εκκλησία και θεωρείται ότι έχει τους περισσότερους πιστούς στην Ουκρανία σήμερα.

Δεύτερη κατά σειρά και σημασία είναι η «Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία – Πατριαρχείο Κιέβου», της οποίας ηγείται, από το 1995, ο (αυτοαποκαλούμενος Πατριάρχης) Φιλάρετος Ντενισένκο. Ο Φιλάρετος πρώτα ανήκε στις τάξεις της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας ως μητροπολίτης Κιέβου, όμως το 1992 εξωθήθηκε σε παραίτηση από τον θρόνο του Κιέβου, καθώς κατηγορήθηκε από την ρωσική εκκλησία ως πράκτορας της KGB∙ σημειώνεται ότι, λίγα χρόνια πριν, το 1990, ο Φιλάρετος ήταν βασικός διεκδικητής του θρόνου του Πατριαρχείου Μόσχας, αλλά δεν κατόρθωσε να αναρριχηθεί σε αυτόν, καθώς ηττήθηκε από τον Αλέξιο.

Η παραίτησή του βέβαια ήταν προσωρινή, διότι σύντομα την ανακάλεσε και πρωτοστάτησε στην ίδρυση της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (6 Ιουνίου 1992), της οποίας, έπειτα από 3 χρόνια, ανέλαβε τις τύχες. Το Πατριαρχείο Μόσχας στις 11 Ιουνίου 1992 αντέδρασε αφορίζοντας τον Φιλάρετο και κηρύσσοντάς τον σχισματικό, ενώ θεώρησε όλες του τις ενέργειες αντικανονικές. Μάλιστα, κατήγγειλε τις ενέργειές του και στις υπόλοιπες ορθόδοξες εκκλησίες, οι οποίες, θεωρώντας μέχρι πρόσφατα την Ουκρανία ως ανήκουσα από κανονικής απόψεως στο Πατριαρχείο Μόσχας, δεν είχαν αναγνωρίσει στην μεγάλη τους πλειοψηφία την εκκλησία του Φιλάρετου.

Η τρίτη εκκλησία είναι η «Ουκρανική Αυτοκέφαλη Ορθόδοξη Εκκλησία» με επικεφαλής της τον μητροπολίτη Μακάριο Μαλετίτς. Η εν λόγω εκκλησία θεωρεί τον εαυτό της διάδοχο της ουκρανικής εκκλησίας που είχε ιδρυθεί στη χώρα το 1921 και ότι απλώς το 1991 επανιδρύθηκε. Το Πατριαρχείο Μόσχας και αυτήν την εκκλησία την θεωρεί σχισματική και δεν την αναγνωρίζει κανονικά.

Από πολιτική άποψη, η «Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείο Μόσχας)» έχει φιλορωσικό προσανατολισμό, ενώ αντίθετα οι άλλες δύο, και κυριότερα η «Ορθόδοξη Εκκλησία-Πατριαρχείο Κιέβου» έχουν φιλοδυτικό προσανατολισμό και υποστηρίζονται από τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Ποροσένκο.

Το τελευταίο διάστημα, ως γνωστόν, τα πράγματα οξύνθηκαν. Συγκεκριμένα, ο μητροπολίτης Φιλάρετος, έχοντας τη σαφή υποστήριξη του Ποροσένκο, απευθύνθηκε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο για την επίλυση του εκκλησιαστικού ζητήματος, ζητώντας από αυτό αφενός την άρση του αναθέματος και της ακοινωνησίας του και αφετέρου την αναγνώριση της εκκλησίας του ως αυτοκέφαλης και ανεξάρτητης εκκλησίας. Πραγματικά το Οικουμενικό Πατριαρχείο ανταποκρίθηκε στο αίτημα και παρενέβη, καθώς θεώρησε ότι από κανονικής απόψεως είχε κάθε δικαίωμα, αλλά και υποχρέωση να πράξει κάτι τέτοιο. Η παρέμβαση όμως αυτή του Φαναρίου συνάντησε τη σφοδρή αντίθεση του Πατριαρχείου Μόσχας που κατηγόρησε το Οικουμενικό Πατριαρχείο για «εισπήδηση», εισβολή δηλαδή στα εκκλησιαστικά όρια μιας άλλης ορθόδοξης εκκλησίας.

Το Πατριαρχείο Μόσχας ισχυρίζεται, από την πλευρά του, ότι για πάνω από τρεις αιώνες η εκκλησία της Ουκρανίας ανήκει στη δικαιοδοσία του, καθώς το ίδιο το Οικουμενικό Πατριαρχείο με Πράξη κατά το έτος 1686 είχε εκχωρήσει στη Μόσχα τη δικαιοδοσία της Μητρόπολης Κιέβου, που αποτελούσε την τότε Ουκρανική Εκκλησία. Έκτοτε, κατά το Πατριαρχείο Μόσχας ουδέποτε αμφισβητήθηκε η μεταβολή αυτή, ενώ δεν αποτελεί πρακτική και έθος στην ορθόδοξη παράδοση να αμφισβητούνται αρχαία εκκλησιαστικά έγγραφα τέτοιου είδους. Παράλληλα, υπενθύμισε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο ότι, όταν κατά το παρελθόν η ρωσική εκκλησία είχε επιβάλει το επιτίμιο της ακοινωνησίας στον Φιλάρετο, το Φανάρι θεώρησε το θέμα εσωτερικό ζήτημα του Πατριαρχείου Μόσχας και είχε συμφωνήσει με την επιβαλλόμενη ποινή στον Φιλάρετο. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με το Πατριαρχείο Μόσχας, το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν έχει κανένα δικαίωμα παρέμβασης στα ουκρανικά εκκλησιαστικά πράγματα.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο αντίθετα θεωρεί ότι είχε (και έχει) κάθε δικαίωμα από εκκλησιαστικής άποψης να επέμβει, καθώς αποτελεί την «Μητέρα Εκκλησία» που εκχριστιάνισε όχι μόνο τους Ουκρανούς, αλλά και γενικά όλους τους Ρώσους. Επιπλέον, ισχυρίζεται πως η μητρόπολη Κιέβου τελούσε πάντα υπό την εποπτεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ακόμη και μετά την εξύψωση της μητρόπολης Μόσχας σε Πατριαρχείο το έτος 1589. Μάλιστα, το έτος 1620 η εκκλησία της Κωνσταντινούπολης, αποδεικνύοντας το ζωηρό της ενδιαφέρον για την Ουκρανική εκκλησία, την διέσωσε από την Καθολική Ουνία, αποστέλλοντας ως εκπρόσωπό της στη χώρα τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεοφάνη Γ’, ο οποίος και την ανέστησε εκκλησιαστικά.

Σε ό,τι αφορά την Πράξη του 1686, με την οποία πέρασε η μητρόπολη Κιέβου στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Μόσχας, το Οικουμενικό Πατριαρχείο απαντά πως αυτή έγινε κατόπιν πολλών παρασκηνιακών πολιτικών πιέσεων. Ακόμη όμως και υπ’ αυτές τις εξαιρετικά δύσκολες για το Οικουμενικό Πατριαρχείο συνθήκες, η υπαγωγή αυτή έγινε «τρόπω συγκαταβατικώ» και «οικονομικώς», για τις ανάγκες της εποχής εκείνης. Με άλλα λόγια, η υπαγωγή αυτή έγινε προσωρινά, «επιτροπικώς έως ημέρας επισκέψεως θείας».  Επιπρόσθετα, η υπαγωγή αυτή δεν ήταν πλήρης, διότι αφορούσε μόνο το δικαίωμα της χειροτονίας, και όχι εκλογής (η εκλογή θα γινόταν από τους Ουκρανούς), του μητροπολίτη Κιέβου από τον Πατριάρχη Μόσχας, ενώ η οριζόμενη σαφώς στην Πράξη υποχρέωση του εκάστοτε μητροπολίτη Κιέβου να μνημονεύει τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως πριν από το Πατριάρχη Μόσχας αποδεικνύει την πνευματική υπαγωγή της εκκλησίας του Κιέβου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Τέλος, κατά πάγια πρακτική του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η παραχώρηση κανονικού εδάφους του πατριαρχείου σε άλλη εκκλησία γίνεται με έκδοση ειδικού εγγράφου, του «Τόμου», και όχι με απλή «Πράξη» ή συνοδικού «Γράμματος Εκδόσεως», όπως έγινε στην περίπτωση της εκκλησίας του Κιέβου. Κατά συνέπεια, ποτέ το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν απώλεσε το κυριαρχικό του δικαίωμα στην Ουκρανία, παρά την παραβίαση από την πλευρά του Πατριαρχείου Μόσχας της ουσίας και των τύπων της Πράξης του 1686 και ουδέποτε αποκήρυξε την «προσήκουσαν μητρικήν μέριμναν περί της Εκκλησίας της Ουκρανίας».

Με βάση τα παραπάνω, δύο πρώτες εκτιμήσεις μπορούν να γίνουν με ασφάλεια:

Πρώτον, εκκλησιαστικά το Οικουμενικό Πατριαρχείο είχε και έχει το δικαίωμα παρέμβασης στην ουκρανική υπόθεση, καθώς τα επιχειρήματά του είναι ισχυρά τόσο από «κανονική» άποψη, όσο και από την ορθόδοξη παράδοση και πρακτική.

Δεύτερον, κατά την διαχείριση της υπόθεσης αυτής το Πατριαρχείο Μόσχας μάλλον προέβη σε ορισμένες άστοχες κινήσεις. Προέβη σε μονομερείς ενέργειες, χωρίς συνεννόηση και διάλογο με τις άλλες ορθόδοξες εκκλησίες, ενώ φάνηκε να είναι αποκομμένο από το σύνολο αυτών. Επικαλέστηκε όμως τη βοήθειά τους στη δύσκολη για το ίδιο στιγμή. Κατά την ανακοίνωση της διακοπής της κοινωνίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ζήτησε, για παράδειγμα, από τις άλλες ορθόδοξες εκκλησίες να πάρουν θέση – πράγμα δύσκολο για αυτές. Εάν όμως είχε συμμετάσχει στην Πανορθόδοξη Σύνοδο που συγκάλεσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος στο Κολυμπάρι των Χανίων (2016), και δεν απείχε επιδεικτικά απαξιώνοντας όχι μόνο τη Σύνοδο αλλά και τις συμμετέχουσες σε αυτό εκκλησίες, είναι βέβαιο πως τα πράγματα θα εξελίσσονταν διαφορετικά και το θέμα θα μπορούσε να επιλυθεί μέσω διαλόγου και ίσως πιο ανώδυνα για το Πατριαρχείο Μόσχας.

Φυσικά, η εκκλησιαστική αυτή διαμάχη είναι δύσκολο να κατανοηθεί, εάν κάποιος την προσεγγίσει μόνο εκκλησιαστικά, απομονώνοντάς την από την πολιτική πραγματικότητα. Στην Ουκρανία αντιτίθενται δύο πλευρές, η μια εκκλησία προσβλέπει στην Ανατολή, στη Ρωσία, και η άλλη στη Δύση. Η κυβέρνηση της Ουκρανίας – ιδιαίτερα μετά την με στρατιωτικά μέσα προσάρτηση της Κριμαίας από την Ρωσία – αποφάσισε να ξεφύγει από την όποια επιρροή της Ρωσίας και να ακολουθήσει έναν αυτόνομο εθνικά δρόμο. Σε αυτήν την πολιτική εντάσσεται και το να καταστεί αυτοκέφαλη η εκκλησία της Ουκρανίας με προφανή στόχο να μην επιτρέπεται η διαχείριση των εκκλησιαστικών θεμάτων της από την εκκλησιαστική αρχή μιας άλλης χώρας (κατά μία έννοια η αρχή cuius regio, eius religio).

Η αξίωση αυτή δεν είναι ξένη προς το έθος της ορθόδοξης παράδοσης: διότι η πρακτική ήταν πως κάθε φορά που ένα ορθόδοξο έθνος κέρδιζε την πολιτική του ανεξαρτησία, αυτό με το πλήρωμα του χρόνου αποκτούσε και ανεξάρτητη εθνική εκκλησία. Υπάρχουν χαρακτηριστικά παραδείγματα: η Ελλάδα, η Σερβία, η Βουλγαρία, η Ρουμανία και σχεδόν όλες οι ορθόδοξες χώρες, απέκτησαν, αργά ή γρήγορα, μετά την ίδρυση των κρατών τους και ανεξάρτητη εθνική εκκλησία. Αυτήν την ίδια προσέγγιση υιοθετεί το Οικουμενικό Πατριαρχείο και στην περίπτωση της Ουκρανίας.

Τι θα γίνει από εδώ και πέρα; Ασφαλώς το κλειδί των εξελίξεων το κρατά πλέον η ρωσική πλευρά, δηλαδή το Πατριαρχείο Μόσχας και η ρωσική κυβέρνηση. Εάν αφήσουν τα πράγματα να εξελιχθούν ομαλά, τότε όπως έχει συμβεί κατ’ επανάληψη σε ανάλογες περιπτώσεις, η κατάσταση, αργά ή γρήγορα, θα ομαλοποιηθεί εκκλησιαστικά και ο ουκρανικός λαός θα ειρηνεύσει. Εάν όμως, θελήσουν να χρησιμοποιήσουν την εκκλησία ως ένα μέσο διαίρεσης του ουκρανικού ορθόδοξου ποιμνίου και κατ’ επέκταση ως ένα μέσο απόκτησης πλεονεκτημάτων στο πολιτικό πεδίο, τότε θα υπάρξουν πολλά ακόμη επεισόδια στην κρίση της ορθόδοξης εκκλησίας στην Ουκρανία. Πολύ δε περισσότερο αν θελήσουν να συνεχίσουν να υποσκάπτουν το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, ώστε η Μόσχα να αναδειχθεί – όπως για πολλούς αιώνες και διακαώς επιθυμεί – ως η «τρίτη Ρώμη» ή το Πατριαρχείο στη θέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Και επειδή από τα δύο ενδεχόμενα, πιο πιθανό είναι το δεύτερο που θα συνδυασθεί και με νέες επιθέσεις κατά του Οικουμενικού Πατριαρχείου, θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί ως προς τις πληροφορίες που αναπαράγονται, τις αναλύσεις που γίνονται, αλλά, κυρίως, τις συχνά ανάρμοστες και υβριστικές επιθέσεις στο πρόσωπο του Οικουμενικού Πατριάρχη. Κανείς δεν πρέπει να ξεχνά ότι Οικουμενικό Πατριαρχείοείναι μόνο ένα, δεν υπάρχει άλλο, και θα πρέπει να διαφυλαχθεί με κάθε τρόπο ή μέσο.

του Ηλία Κουσκουβέλη, Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων,

και του Παύλου Σεραφείμ, μεταδιδακτορικού Ερευνητή,

Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

http://idea.uom.gr/%CE%B7-%CE%B5%CF%80%CE%AF%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%84%CF%81%CE%AF%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%81%CF%8E%CE%BC%CE%B7%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%BF%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BC/

οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Αίγυπτο: Θα δούμε άραγε θεαματικά και ουσιαστικά αποτελέσματα;

0

Του ΝΙΚΟΥ ΜΕΛΕΤΗ

Ο χαρτης δειχνει που θα πρεπει να γινει η οριοθετηση με την Αιγυπτο.

OCTOBER 24, 2018

Την στιγμή που έχει ανοίξει η συζήτηση για επέκταση των Ελληνικων Χωρικών Υδάτων στο Ιόνιο, προσδοκίες για σύντομη επίλυση των εκκρεμοτήτων που χρονίζουν και εμποδίζουν την οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ της Ελλάδας και της Αιγύπτου δημιούργησε η δήλωση του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα μετά την συνάντηση του με τον πρόεδρο της Αιγύπτου Αλ Σισι, στο πλαίσιο της Τριμερούς Συνάντησης Κορυφής της Ελλάδας, της Αιγύπτου και της Κύπρου.

Οι συνομιλίες με την Αίγυπτο έχουν ξεκινήσει από το 2004 αλλά μετά από πολλά σκαμπανεβάσματα, με κορυφαίο εκείνο της σχεδόν απειλητικής επιστολής του Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ στον τότε πρόεδρο Χόσνι Μουμπάρακ, μόνο τα τελευταία χρόνια οι συνομιλίες αυτές έφθασαν κοντά στην επίλυση ενός ζητήματος περίπλοκου και πολιτικά φορτισμένου.

Παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος Αλ Σίσι ήταν θετικός στην προώθηση λύσης στο ζήτημα της ΑΟΖ, καθώς εκτός της βαθιάς εχθρότητας του με τον πρόεδρο Ερντογάν, υπήρχε και η θετική αντιμετώπιση του από την Αθήνα και η δηλωμένη πρόθεση των τελευταίων ελληνικών κυβερνήσεων να  συμβάλουν στην προώθηση των σχέσεων της Αιγύπτου με την Ε.Ε., το θέμα της ΑΟΖ είχε κολλήσει λόγω και της προβληματικής στάσης της γραφειοκρατίας του Αιγυπτιακού ΥΠΕΞ και του Υπουργείου Άμυνας.

Η προκήρυξη διαγωνισμού για την εκχώρηση αδειών ερευνών σε θαλάσσια οικόπεδα της Αιγύπτου μεταξύ αυτών και του Οικοπέδου 12, αποτέλεσε σημείο τριβής με την Ελλάδα καθώς η οριοθέτηση του Οικοπέδου αυτού αποτελούσε συνέχεια της γραμμής την οποία η Τουρκία μονομερώς παρουσιάζει ως εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας της. Μια γραμμή που πρακτικά διχοτομεί την υφαλοκρηπίδα της Ανατολικής Μεσογείου μεταξυ της Αιγύπτου και της Τουρκίας, διαγράφοντας την Ελληνική και Κυπριακή υφαλοκρηπίδα.

Σύμφωνα με την τουρκική θεώρηση, η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν θαλάσσιες ζώνες μόνον εντός των ορίων των χωρικών υδάτων των νησιών και φυσικά και το Καστελόριζο δεν διαθέτει παρά μόνο 6 ν.μ. υφαλοκρηπίδα. Αυτό σημαίνει, εκτός των άλλων, ότι δεν υπάρχει τριεθνές σημείο Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου στην Μεσόγειο, αλλά η Ελλάδα έχει θαλάσσια σύνορα με την Αίγυπτο μόνον σε μια μικρή θαλάσσια γραμμη, οπου το τριεθνές σημείο στην μια πλευρά είναι με την Τουρκία και στο άλλο με την Λιβύη.

Αυτός είναι και ο λόγος εκνευρισμού της Άγκυρας όταν στις τελευταίες τριμερείς της Ελλάδας, της Κύπρου και της Αιγύπτου στην Κοινή Διακήρυξη υπάρχει αναφορά στην βούληση των τριών χωρών να «προχωρήσουν στην οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών τους».

Ο χάρτης της ΑΟΖ όπως τον βλέπει η Λευκωσία

Αντιθέτως η οριοθέτηση σύμφωνα με την ελληνική θέση που βασίζεται και στο Δίκαιο της Θάλασσας, δινει κοινά θαλάσσια σύνορα Ελλάδας και Κύπρου με πρόβλεψη πλήρους επήρειας του Καστελόριζου, αν και με βαση την νομολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης σε περιπτώσεις όπως αυτή του Καστελόριζου ισχύει η αρχή της αναλογικότητας (η σχέση της επήρειας του νησιού, με το μήκος της έναντι ηπειρωτικής ακτής).

Η Αίγυπτος φέρεται να έχει υπαναχωρήσει στο θέμα του επίμαχου σημείου του Οικοπέδου 12 ώστε να αποφευχθούν παρεξηγήσεις περί αποδοχής της τουρκικής θεώρησης για διαμοιρασμό της υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο, όμως οι αντιστάσεις ειναι πολλές καθως σύμφωνα με υπολογισμούς εάν γίνει αποδεκτή από την Αίγυπτο η ελληνικη αντίληψη για πλήρη επήρεια του Καστελόριζου θα υπάρξει απώλεια ΑΟΖ έκτασης 19.400 τ.χλμ για την Αίγυπτο.

Επίσης  φαίνεται ότι ακόμη και ο πρόεδρος Αλ Σισι δεν είναι έτοιμος να προκαλέσει ευθέως την Άγκυρα και τον Ερντογάν ρισκάροντας ακόμη και μια θερμή αντιπαράθεση στα νερά της Μεσογείου. Η ιδέα που ειχε πέσει στο τραπέζι τους τελευταίους μηνες αφορούσε την μερική οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών μεταξύ της Ελλάδας και της Αιγύπτου, με στόχο ουσιαστικά να μην ενοχληθεί η Τουρκία και η οριοθέτηση να γίνει σε περιοχή που δεν μπορεί να εγείρει αξιώσεις η Άγκυρα. Το σημείο αυτό ομως θα είναι υποχρεωτικά εκείνο στο οποίο φαίνεται να υπάρχουν σύνορα Ελλαδας και Αιγύπτου με βάση την τουρκική θεώρηση που ακυρώνει την πλήρη επήρεια του Καστελόριζου αλλα και όλων των νησιών (Ρόδου, Καρπάθου) και της Κύπρου.

Συνεπώς η μερική οριοθέτηση (που είναι  εντελώς διαφορετική υπόθεση από την τμηματική ή σταδιακή επέκταση των χωρικών Υδάτων στο Ιόνιο) θα μπορούσε μεν να θεωρηθεί ως ένα σημαντικό βήμα για την  εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας στην οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών της Ελλάδας (μετα μάλιστα την ακύρωση της συμφωνίας με την Αλβανία) αλλα συγχρόνως ίσως θεωρηθεί ότι αποτελεί ντε φακτο αποδοχή των τουρκικών αξιώσεων.

Παρά τις αισιόδοξες δηλώσεις του πρωθυπουργού Αλέξη Τσιπρα και σημειώνοντας την απόλυτη σιωπή για το θέμα από τον παριστάμενο στην συνέντευξή τύπου Αιγύπτιο πρόεδρο Αλ Σίσι, δεν θα πρέπει να αναμένονται παντως σύντομα  θεαματικά και ουσιαστικά αποτελέσματα στο θέμα της οριοθέτησης της ΑΟΖ  με την Αίγυπτο.

Πηγή: Η οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Αίγυπτο: Θα δούμε άραγε θεαματικά και ουσιαστικά αποτελέσματα; https://hellasjournal.com/2018/10/i-oriothetisi-tis-aoz-me-tin-aigypto-tha-doyme-arage-theamatika-kai-oysiastika-apotelesmata/

Militarization in Azov region could lead to destabilization in Black Sea

0

Mogherini 22:30, 23 October 2018

The High Representative said that the EU was not willing to witness a military buildup in the Black Sea. Photo from UNIAN High Representative of the European Union for Foreign Affairs and Security Policy, Federica Mogherini, says that the EU is concerned about the developments in the Sea of Azov as militarization in the region could lead to destabilization in the Black Sea.

Speaking at the European Parliament debate on the situation in the Sea of Azov, Mogherini said: “The construction of the Kerch Bridge between the Crimean peninsula and the Russian Federation took place without Ukraine’s consent, and it constitutes another violation of Ukraine’s sovereignty and territorial integrity.”

“On top of that, the bridge hinders the passage of vessels to Ukrainian ports in the Azov Sea. […] Six months ago, Russia started to apply a new inspection regime for cargo vessels coming from Ukraine’s ports in the Azov Sea, or heading towards them.

These inspections lead to long delays, which have increased dramatically over the past months. This has direct consequences on shipping costs, not only for Ukrainian exporters, but also for vessels flying a European Union Member State’s flag,” the official said. Read also U.S. eyes giving Ukraine Oliver Hazard Perry frigates to boost defenses in Black, Azov Seas “So far, more than 200 vessels under both Ukrainian and international flags have been affected by these controls by Russia, which in some cases lasted several days. Even more worrying, tougher controls on naval traffic in the strait have gone in parallel with the militarization of the Azov Sea,” she added.

Russia has recently started deploying military vessels to the area in significant numbers, and Ukraine has partially responded with an increased military presence, according to Mogherini. “Let me recall that the Azov Sea used to be almost fully demilitarized, and that Ukraine and Russia have signed a cooperation agreement ‘on the use of the Sea of Azov and the Kerch Strait’. This agreement implies that disputes between the parties are to be resolved through consultations and negotiations,” the Hgh Representative said. She noted that the EU appreciates that Ukraine “is seeking justice in international courts, such as the ongoing case under the UN Convention on the Law of the Sea.” Read also Reuters: Ukraine needs Azov Sea base to counter new Russian threat, military chief says “When international law is violated, when Ukraine’s sovereignty and territorial integrity are violated, the European Union stands by the people of Ukraine.

We immediately condemned the construction of the Kerch Bridge without Ukraine’s consent. In July, the Council added six entities involved in the construction of the [Kerch] Bridge to the list of those subject to restrictive measures over actions that undermine the sovereignty and territorial integrity of Ukraine,” the official stated. “A militarization of the Azov Sea is in no-one’s interest, and it can only destabilize the delicate security situation in the wider Black Sea region,” Mogherini said.

“Let me remind us all that the Black Sea is a European sea, and we do not want to witness yet another military build-up in our immediate region. We will continue to push for the respect of international law and conventions, and to support Ukraine in these challenging circumstances,” the High Representative concluded.

Read more on UNIAN: https://www.unian.info/politics/10309824-militarization-in-azov-region-could-lead-to-destabilization-in-black-sea-mogherini.html

«Η Ιταλία εμμένει στον προϋπολογισμό της και προσπαθεί να καθησυχάσει την Ευρωπαϊκή ‘Ένωση»

0

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου [email protected]  www.kalkis.eu

Αυτό μεταδίδει από το απόγευμα το ειδησεογραφικό κανάλι France24 στον ιστότοπο και τις ειδήσεις του.

«Ο Ιταλός πρωθυπουργός Giuseppe Conte επιβεβαίωσε τις δημοσιονομικές του προβλέψεις για το 2019 και την ευρωπαϊκή δέσμευση της χώρας του, παρά τις έντονες διαφωνίες με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η οποία θεωρεί τον προϋπολογισμό της εκτός ορίων. Ο κυβερνών λαϊκιστικός συνασπισμός της Ιταλίας έστειλε μήνυμα αποφασιστικότητας στις Βρυξέλλες τη Δευτέρα (22 Οκτωβρίου 2018), δηλώνοντας σε επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι δεν θα αλλάξει τον προϋπολογισμό του παρά τις επικρίσεις που δέχθηκε. Στην επιστολή που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο του Ταμείου, ο Ιταλός Υπουργός Οικονομίας Giovanni Tria αναγνώρισε ότι ο προϋπολογισμός της κυβέρνησης για το 2019 δεν ευθυγραμμίζεται με το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Παρ ‘όλα αυτά, συνέχισε, η κυβέρνηση έπρεπε να λάβει [δύσκολες αλλά απαραίτητες αποφάσεις] για να προσπαθήσει να αναζωογονήσει την οικονομική ανάπτυξη».

Στοχεύοντας σε ένα έλλειμμα προϋπολογισμού 2,4% του ιταλικού ΑΕΠ, παρά το ήδη βαρύ δημόσιο χρέος της 131,8% του ΑΕΠ ή 2,42 τρισεκατομμύρια ευρώ, η ιταλική κυβέρνηση συνασπισμού προκαλεί καθαρά (στη λογική του wow !, όπως ζήσαμε κι εμείς το 2015) την Ευρωπαϊκή Ένωση, που χαρακτηρίζεται ως ο κοινός εχθρός από τα δύο λαϊκίστικα κόμματα τα  οποία βρίσκονται ψηλά στις δημοσκοπήσεις, καθότι είναι ακόμη στην αρχή της θητείας τους και υπόσχονται να μοιράσουν λεφτά  στους Ιταλούς.

Αναμενόμενος από δεκάδες ενθουσιώδεις οπαδούς μπροστά στο παλάτι Chigi, έδρα της ιταλικής κυβέρνησης, ο Luigi Di Maio, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και αρχηγός του κινήματος των πέντε αστέρων (M5S), βγήκε στο μπαλκόνι, κάνοντας το σήμα  V της νίκης. Μετά από ένα μακρύ Υπουργικό Συμβούλιο , ο νέος ηγέτης κέρδισε τη μάχη του για να αυξηθεί το έλλειμμα του προϋπολογισμού και να φθάσει στο 2,4% του ΑΕΠ, παρά τις ανησυχίες των χρηματοπιστωτικών αγορών και τις συστάσεις των Βρυξελλών. Σε συμφωνία με αυτές, η προηγούμενη κεντροαριστερή κυβέρνηση είχε προγραμματίσει να περιορίσει το έλλειμμα στο 0,8% του εθνικού προϊόντος για το 2019.

«Το Bras de fer συνεχίζεται»

«Αυτή είναι μια πολύ σαφής επίθεση εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναλύει ο Ιταλός πολιτικός επιστήμονας Roberto Castaldi. Μόνο πριν από λίγες εβδομάδες, ο κυβερνητικός συνασπισμός υποσχέθηκε ότι τα μέτρα που υποσχέθηκε στην προεκλογική εκστρατεία θα εισαχθούν σταδιακά. Αναγγέλλοντας δημοσιονομικό έλλειμμα 2,4% για το 2019 αλλά και για τα επόμενα δύο χρόνια, υπάρχει η βούληση του λαϊκιστικού συνασπισμού να προκαλέσει ένταση με τις Βρυξέλλες, ενόψει των επόμενων ευρωεκλογών». Μέχρι το τέλος, ο υπουργός Οικονομικών, Giovanni Tria, προσπάθησε να περιορίσει την αύξηση των δαπανών, απειλώντας να παραιτηθεί. Πρότεινε το έλλειμμα να φθάσει το 1,6% του ΑΕΠ, στη χειρότερη δε περίπτωση έως το 2% για το 2019. Αλλά το κόμμα των 5 αστέρων, υποστηριζόμενο και από την ακροδεξιά Λέγκα του Matteo Salvini, αποφάσισαν να προχωρήσουν στην σκληρή γραμμή. «Μετά το μπρά ντε φερ για τους μετανάστες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού [συμπεριλαμβανομένου του κλεισίματος των ιταλικών λιμανιών στα πλοία των ΜΚΟ που οργανώνουν τη διάσωση προσφύγων στη Μεσόγειο] ή μετά την υποστήριξη που παρείχε η Λέγκα στην Ουγγαρία  του Viktor Orbán, βρισκόμαστε μάρτυρες σε ένα κρεσέντο», λέει ο Massimiliano Panarari, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Luiss στη Ρώμη.

«Δεν κάναμε έναν προϋπολογισμό βασισμένο σε αυτό που σκέφτεται ο Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Moscovici», δήλωσε ο Πρωθυπουργός, Giuseppe Conte, μετά την ανακοίνωση ενός προϋπολογισμού ύψους 27 δισ. ευρώ με πρόσθετες δαπάνες. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, αύξηση των κοινωνικών δαπανών, μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και φορολογικές περικοπές. «Καταφέραμε να εγκρίνουμε τον προϋπολογισμό του λαού, ο οποίος εξαλείφει τη φτώχεια χάρη στο εγγυημένο εισόδημα για το οποίο βάζουμε στην άκρη 10 δις ευρώ», δήλωσε ο Luigi Di Maio.

Βραχυπρόθεσμη προσέγγιση

Το μέτρο δεν θα είναι καθολικό, όπως κάποτε υποστήριζε το M5S, αλλά το εγγυημένο εισόδημα θα ανέρχεται στο ύψος των 780 ευρώ το μήνα για 6,5 εκατομμύρια φτωχούς. Οκτώ δισεκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν επίσης για την αναθεώρηση του συνταξιοδοτικού συστήματος και τη δυνατότητα συνταξιοδότησης στα 62 έτη με 38 χρόνια εισφορές. Η Λέγκα υπερηφανεύεται ότι πέτυχε μια φορολογική περικοπή με την εισαγωγή της αρχής του ενιαίου φορολογικού συντελεστή (flat tax). Από το επόμενο έτος, οι μικρές επιχειρήσεις (δηλαδή πάνω από ένα 1.000.000 αυτοαπασχολούμενοι και τεχνίτες) θα πληρώσουν μόνο 15%  φόρο εισοδήματος. Παράλληλα, η κυβέρνηση ενέκρινε αμνήστευση για τους φορολογούμενους που αντιμετωπίζουν προβλήματα με τον φόρο για ποσά κάτω των 100.000 ευρώ και ένα επενδυτικό σχέδιο υποδομών ύψους 15 δισ. ευρώ επιπλέον.

«Είναι σαφές ότι οι πολιτικές λιτότητας ήταν υπερβολικές και ότι δημιούργησαν σοβαρά κοινωνικά προβλήματα», δήλωσε ο ακαδημαϊκός Massimiliano Panarari. Αλλά πίσω από την ανακοίνωση αυτού του ιταλικού προϋπολογισμού, υπάρχει μια βραχυπρόθεσμη προσέγγιση των πραγμάτων και η πολιτική βούληση, χαρακτηριστική των λαϊκιστικών κομμάτων, να σπάσουν την αρχή των ορίων που θα πρέπει να τηρούνται, είτε πρόκειται για την Ευρώπη είτε για τις αγορές. Η ιδέα τους είναι να αφεθεί να εννοηθεί ότι αυτά τα όρια είναι κατασκευάσματα του πολιτικού αντιπάλου».

Συνθήκες ρήξης ;

Στις Βρυξέλλες, η απάντηση δεν άργησε να ακουστεί. Το ιταλικό προσχέδιο προϋπολογισμού δεν εγκρίθηκε, όταν στάλθηκε και ζητήθηκε από την ιταλική κυβέρνηση να επιφέρει αλλαγές. «Κάνοντας παροχές όταν έχετε ένα πολύ υψηλό χρέος, αυτό καταλήγει να στρέφεται εναντίον όσων το κάνουν», προειδοποίησε αμέσως Pierre Moscovici, ο οποίος μίλησε για έναν προϋπολογισμό «εκτός των ορίων», χαρακτηρίζοντας το ιταλικό χρέος «εκρηκτικό» και αντέκρουσε τα επιχειρήματα του Di Maio ότι η Ιταλία δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να ακολουθεί το δρόμο της Γαλλίας του Μακρόν «ο οποίος προβλέπει έλλειμμα 2,8%». «Το χρέος της Γαλλίας δεν είναι 132%», απάντησε, πριν επιδιώξει να ηρεμήσει τα πράγματα: «Δεν έχουμε καμία όρεξη για μια κρίση μεταξύ της Επιτροπής και της Ιταλίας».

«Ακόμα κι αν η ΕΕ εμπόδιζε τον προϋπολογισμό μας, εμείς θα προχωρήσουμε», προειδοποίησε ο υπουργός Εσωτερικών Matteo Salvini, του οποίου το κόμμα πιστώνεται τώρα με το 33% της πρόθεσης ψήφου, μπροστά από το M5S με 30%. Για τον Roberto Castaldi, «είναι τα 5 αστέρια που ώθησαν προς το μεγαλύτερο έλλειμμα, επειδή υποφέρουν από τον ακτιβισμό του Salvini και επιδιώκουν να ανακτήσουν την πρωτοκαθεδρία». Ο Ιταλός πολιτικός επιστήμονας σημειώνει επίσης ότι «η κυβέρνηση σήμερα τα σπάζει σε όλα τα σημαντικά ζητήματα με την ΕΕ, ειδικά στους κανόνες της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, στην εξωτερική πολιτική με την υποστήριξη του Donald Trump και ακόμη περισσότερο με την υποστήριξη του Βλαντιμίρ Πούτιν, και βεβαίως στο ζήτημα της μετανάστευσης. Η Ρώμη ζητεί τη μεταρρύθμιση του συστήματος υποδοχής, αλλά συγχρόνως καταψηφίζει  το σχέδιο αναθεώρησης της Συνθήκης του Δουβλίνου για τους πρόσφυγες»!

Μένει να δούμε αν αυτή η φυγή προς τα εμπρός της Ιταλίας θα τελειώσει το βράδυ των ευρωεκλογών ή αν η πολιτική της κυβέρνησης Conte θα σηματοδοτήσει μια διαρκή απόκλιση αυτής της ιδρυτικής χώρας από  την ευρωπαϊκή ενοποίηση, διερωτάται στις 28-09-2018 ο δημοσιογράφος της Libération Eric Jozsef, ανταποκριτής της στη Ρώμη.  «Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα Italexit» (κι ας υποστήριζαν το αντίθετο, όταν βρίσκονταν στην αντιπολίτευση σαν τους δικούς μας μασκαράδες ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ), διαβεβαίωσε σήμερα ο Guiseppe Conte. Θέλοντας να καθησυχάσει τους ανησυχούντες δημοσιογράφους του ξένου τύπου, εξηγώντας ότι η Ρώμη δεν έχει την πρόθεση να αυξήσει περαιτέρω το δημοσιονομικό έλλειμμα κατά την περίοδο 2020-2021. Διαβεβαίωσε δε ότι το έλλειμμα του προϋπολογισμού ύψους 2,4% ήταν «ένα ανώτατο όριο», το οποίο δεν θα το υπερβεί η Ιταλία.

 

 

Ο Ελληνισμός πρέπει να ξαναγίνει η Θαλασσοκράτειρα δύναμη

2
Του Δημήτρη Τσαϊλά* Τρίτη 23 Οκτωβρίου 2018, 00:03

Το Πολεμικό Ναυτικό ακολουθεί μια εξαιρετικά ισορροπημένη ναυτική στρατηγική στον ζωτικό χώρο ενδιαφέροντος μας, προσπαθώντας να διατηρήσει την ισορροπία δυνάμεων απέναντι από το τουρκικό ναυτικό. Προσελκύοντας συμμαχίες στην ευρύτερη περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου, όχι μόνο λόγω της επιθυμίας να διατηρήσει τη στρατηγική σταθερότητα με τον αντίπαλό μας, μέσω της “στρατιωτικής διπλωματίας”, αλλά και για να προστατεύσει τις επερχόμενες επενδύσεις από την υπεράκτια ενέργεια που θα αντλείται από το υπέδαφος της υφαλοκρηπίδας.

Τέλος αλλά και εξίσου σημαντική ενέργεια είναι η συμμετοχή στο παιχνίδι του γοήτρου που όλες οι Ναυτικές Δυνάμεις παίζουν σήμερα σε αυτό το κρίσιμο θαλάσσιο περιβάλλον.

Το τουρκικό ναυτικό δεν είναι συνήθως ο πρώτος κλάδος των Ενόπλων Δυνάμεων που έρχεται στο μυαλό του αναλυτού όταν σκέφτεται για τον στρατό αυτής της χώρας, αλλά έχει ωστόσο αποκτήσει μια αυξημένη στρατηγική σημασία τα τελευταία χρόνια μετά τον εκσυγχρονισμό του και την πρόσκτηση νέων αξιόπιστων μονάδων και αμυντικών συστημάτων. Τόσο ο Πρόεδρος Ερντογάν όσο και οι τούρκοι αξιωματούχοι δεν χάνουν την ευκαιρία να ανακοινώνουν τη σημασία των αεροναυτικών μονάδων τους και τη προσφορά τους στη χαραχθείσα υψηλή στρατηγική της Τουρκίας στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο.

Παρά του ότι είναι μια ηπειρωτική δύναμη η Τουρκία, διαθέτεια εροναυτικές μονάδες που σκοπό έχουν να προωθήσουν τα αμυντικά σχέδια της Άγκυρας κατά τη διάρκεια του 21ου αιώνα, όπως διαμορφώνεται πλέον το γεωπολιτικό σκηνικό. Έτσι διακρίνουμε μια έντονη αεροναυτική παρουσία την τελευταία δεκαετία στο Αιγαίο και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο για να υποστηρίξει την αποστολή αμφισβήτησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων του Ελληνισμού στην περιοχή. Οι πρόσφατες εξελίξεις με το ερευνητικό πλοίο Barbaros και οι απειλές που εκτοξεύουν για γεωτρήσεις, δείχνουν μια πιο έντονη στροφή προς αυτό το εξαιρετικά στρατηγικό νότιο θαλάσσιο χώρο, όπου εκτός του ελληνισμού συνυπάρχουν οι μεγάλες δυνάμεις -ΗΠΑ και Ρωσία- καθώς και δυνάμεις του Ισραήλ και Αιγύπτου, αλλά και του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιταλίας και της Γαλλίας.

Είναι αδιαμφισβήτητα ένα πολύ σημαντικό στοιχείο στρατηγικής του Ελληνισμού η «στρατιωτική διπλωματία», η οποία επιδιώκει να διατηρήσει την ισορροπία ισχύος μεταξύ των κρατών της περιοχής μέσω επιχειρησιακών αποστολών, τακτικών ασκήσεων και άλλων μορφών στρατιωτικής συνεργασίας. Στο σχετικό πλαίσιο, αυτό εξηγείται γιατί η Ελλάδα συνεχίζει να επεκτείνει και εμβαθύνει τη στρατιωτική της συνεργασία κυρίως με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, αλλά και με τα υπόλοιπα συμμαχικά ναυτικά της Μεσογείου. Λαμβάνοντας υπόψη αυτήν την εκλεπτυσμένη πολιτική, δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει το γεγονός μιας προσφοράς της Γαλλίας για την πώληση φρεγατών και των ΗΠΑ για αναβάθμιση των αεροσκαφών μας προκειμένου να διατηρηθεί ο μέγιστος βαθμός “ισορροπίας” στη Μεσόγειο θάλασσα.

Εξάλλου, τέτοιου είδους ενέργειες αποτελούν τη βάση της “ισορροπίας δυνάμεων” στη Μεσόγειο, ειδικά της στρατιωτικής μας συνιστώσας. Επίσης η «ισραηλινή αμυντική βιομηχανία» τα τελευταία χρόνια απομακρύνθηκε από την Τουρκία και την υποχρέωσε να διαφοροποιήσει το χαρτοφυλάκιο των οπλικών συστημάτων της. Αυτός είναι ένας από τους πολλούς λόγους για τους οποίους η Τουρκία προσανατολίστηκε προς τη Ρωσία συμμετέχοντας σε πρωτοφανή επίπεδα στρατιωτικής συνεργασίας, αν και μέλος του ΝΑΤΟ.

Επειδή όμως δεν πρέπει να καθησυχάζουμε και επειδή εκτιμάται ότι η διεξαγωγή μιας αξιολόγησης θα είναι πιθανώς απογοητευτική και χαώδεις,είναι πραγματική η απαίτηση μιας ειλικρινούς συνομιλίας μεταξύ των βασικών φορέων άμυνας και εξωτερικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων των κοινοτήτων προβληματισμού με έμπιστους συμμάχους, καθώς πιστεύεται ότι μπορεί να επιτύχει τρία πράγματα:

1. να εκτιμά με ειλικρίνεια την ορθή στρατηγική και τη διαχείριση κινδύνων,
2. την εφαρμογή των μέτρων στο βαθμό που είναι δυνατόν
3. και για να χρησιμεύει ως γραφειοκρατική βαλβίδα πίεσης για τους πόρους που σπαταλούνται.
Αυτή είναι η εθνική αμυντική στρατηγική που επιθυμούμε, άλλωστε.

Απ’ όσα γνωρίζουμε δεν έγινε για αρκετά μεγάλο διάστημα αξιολόγηση της τρέχουσας εθνικής στρατηγικής μας στον τομέα της άμυνας, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης της εφαρμογής της στρατηγικής από τις Ένοπλες Δυνάμεις και αξιολόγηση της ανάγκης αναθεώρησης της στρατηγικής ως αποτέλεσμα αλλαγών στις παραδοχές, την πολιτική, ή των υπολοίπων παραγόντων της διαμορφούμενης γεωπολιτικής στο ζωτικό μας θαλάσσιο χώρο.

Πώς πρέπει να χρησιμοποιήσουμε αυτήν την αξιολόγηση; Με την παροχή έγκαιρης και ικανοποιητικής συνεργασίας στο ελληνικό κοινοβούλιο, με σκοπό να χρησιμοποιήσουμε αυτή την ευκαιρία για να ένα σοβαρό εσωτερικό διάλογο. Τουλάχιστον αυτός ο διάλογος αποτελεί ευκαιρία να διαπιστώσουμε εάν το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας γνωρίζει πραγματικά ποια είναι η εθνική στρατηγική της Κυβέρνησης. Όπως διαπιστώθηκε τελευταία από τις κινήσεις για εθνικά θέματα υπάρχει διχογνωμία μεταξύ ΥΕΘΑ και ΥΠΕΞ.

Το ΥΕΘΑ θα πρέπει να εξετάσει λεπτομερώς τη διάγνωση της Πολιτική Εθνικής Ασφαλείας για το περιβάλλον ασφάλειας και τις βασικές υποθέσεις για να αξιολογήσει τι, αν μη τι άλλο, έχει αλλάξει. Θα πρέπει επίσης να εξετάσει τη στρατηγική προσέγγιση, επικεντρωμένη στην αξιοπιστία, των συμμάχων και των εταίρων, καθώς και τη μεταρρύθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων, με σκοπό να επιβεβαιώσει ότι αυτοί οι τρεις παράγοντες παραμένουν ο κατάλληλος τρόπος για να εκτελεστεί μια σοβαρή στρατηγική.

Τελικές Σκέψεις

Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι κανένα από τα πιθανά μακροπρόθεσμα σχέδια δεν απευθύνεται σε επιθετική ενέργεια, αλλά ότι οι εθνική στρατηγική αποσκοπεί στην υλοποίηση μιας αμοιβαίου οφέλους συνεργασίας στην αναδυόμενη πολυπολική παγκόσμια τάξη.

Οι πρόσφατες προσπάθειες παρουσίας των τουρκικών ναυτικών μονάδων ως συνοδεία του ερευνητικού πλοίου Barbaros για να επιτύχουν την αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων του Ελληνισμού είναι απόδειξη της επιθυμίας τους να καταργήσουν προληπτικά οποιοδήποτε χειραγωγημένο “δίλημμα ασφαλείας” μεταξύ αυτών και των εταίρων μας που θα σημάνει διαταραχή της περιφερειακής ισορροπίας.

Δεδομένου του μεγάλου αριθμού ενεργειακών επενδύσεων που πραγματοποιούνται στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, καθώς και τα σχέδια των αγωγών που θα επεκτείνουν τις εξαγωγικές δραστηριότητες προς την Ευρώπη, έχει νόημα ότι η προετοιμασία των Αθηνών πρέπει να ξεκινήσει πολύ νωρίτερα για να εκσυγχρονίσει τις ελληνικές αεροναυτικές μονάδες.

Το παιχνίδι του μεγάλου κύρους ισχύος έχει επίσης σχέση με αυτό, έτσι ώστε να είναι όσο δυνατόν, η Ελλάς αδιαμφισβήτητη ναυτική δύναμη σ ‘αυτό το στρατηγικό χώρο.

* Ο κ. Δημήτρης Τσαϊλάς είναι Υποναύαρχος ε.α., ΠΝ.

liberal.gr

Οι ξεχωριστές επιλογές του Αλέξη Τσίπρ

3

του Κώστα Γιαννακίδη. 23 Οκτωβριου 2018 protagon.gr

Εδωσε όλες τις κρίσιμες θέσεις σε προσωπικότητες ειδικής ψυχοσύνθεσης. Κοτζιάς στη Διπλωματία, Βαρουφάκης στην Οικονομία και Καμμένος στην Aμυνα. Και, μη ξεχνιόμαστε, η Ζωή Κωνσταντοπούλου στην προεδρία της Βουλής.

– «Εφτά. Σε παίρνει αριστερά, μην το ζορίζεις. Μάτσο χωράνε σε μια κούφιαν απαλάμη». Ο Νίκος Καββαδίας έγραψε το ποίημα «Εφτά νάνοι στο s/s Cyrenia» δανειζόμενος επτά δαίμονες, «επτά νυχτοπερπατητές», από ένα αγγλικό μυθιστόρημα, τον «Τοξότη του Βασιλιά», του Ουόλτερ Σκοτ.

Τους έριξε, λοιπόν, μέσα στο πλοίο και από δαίμονες τους έντυσε ναύτες. «Μ’ ένα φτερό ξορκίζει ο Γκόμπι τη μαλάρια κι ο στραβοκάνης ο Χαράμ πίτες ζυμώνει». Δεν έχω ανακαλύψει, ακόμα, τον λόγο, αλλά όποτε το ακούω μελοποιημένο θυμάμαι τη σύνθεση της πρώτης κυβέρνησης Τσίπρα. Μπορεί να είναι το «σε παίρνει αριστερά, μην το ζορίζεις». Μπορεί και οι νάνοι.

Η αποχώρηση του Νίκου Κοτζιά από την κυβέρνηση έγινε υπό όρους και συνθήκες που μας επιτρέπουν να εικάσουμε ότι ο πρώην υπουργός είναι ξεχωριστός. Διαφορετικός. Ενδεχομένως η ιδιαιτερότητά του αποτυπώνεται στο θυμικό που διακρίνει τις μεγαλοφυίες, στην έπαρση που αναπτύσσεται ως ασπίδα στη μετριότητα του περίγυρου.

Όλοι συμφωνούμε πως ο Νίκος Κοτζιάς είναι ένας σπάνιος άνθρωπος με αντιδράσεις που δεν αντιστοιχούν στο μέσο όρο. Ναι. Ένας μαρξιστής διανοητής, με ακαδημαϊκή παρουσία στην Οξφόρδη, δεν ανήκει στο μέσο όρο, δεν είναι σαν και μας. Τώρα, που η κυβέρνηση αυτή ολοκληρώνει τον κύκλο της, σκέφτομαι ότι ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε όλες τις σημαντικές θέσεις σε χαρισματικές προσωπικότητες, ειδικής ψυχοσύνθεσης. Διέκρινε την εμμονική ταύτιση της Ζωής Κωνσταντοπούλου με τη θεσμική ομαλότητα. Και της προσέφερε την προεδρία της Βουλής. Ασφαλώς δικαιώθηκε καθώς η κυρία Κωνσταντοπούλου δεν ήταν, απλώς, κάθε λέξη του συντάγματος, ήταν και κάθε παράγραφος του κανονισμού της Βουλής. Η πολιτική της διαφωνία με τον Πρωθυπουργό δεν ακυρώνει την ευστοχία της επιλογής.

Ο Αλέξης Τσίπρας ανέθεσε στον Γιάνη Βαρουφάκη να βγάλει τη χώρα από τη δυσκολότερη κρίση της νεότερης Ιστορίας της. Πήγε να τη βγάλει από το ευρώ και τον πολιτισμένο κόσμο. Όμως αυτό δεν μειώνει τον αντισυμβατικό, ασυμβίβαστο, ίσως και ελαφρώς αστάθμιστο, χαρακτήρα του καθηγητή που έκανε πολιτική έξω από τις συνηθισμένες φόρμες, ακόμα και τις στιλιστικές.

Η εθνική άμυνα ανατέθηκε στον Πάνο Καμμένο, επίσης μία ενδιαφέρουσα προσωπικότητα με αιχμηρές γωνίες στο ψυχολογικό του προφίλ. Συχνά απρόβλεπτος, με δυσανάγνωστη συμπεριφορά, γνώρισμα που απαντάται, διαχρονικά, σε μεγάλους στρατιωτικούς ηγέτες.

Συνοψίζοντας, λοιπόν, βλέπουμε ότι ο Αλέξης Τσίπρας παρέδωσε τις κρισιμότερες θέσεις της διαχείρισής του σε πρόσωπα που διαθέτουν ένα, τουλάχιστον, συναρπαστικό ψυχογράφημα. Αν μάλιστα προσθέσουμε και την επιλογή του Παναγιώτη Λαφαζάνη για την «Παραγωγική Ανασυγκρότηση» της χώρας, αντιλαμβανόμαστε ότι ο Τσίπρας πήρε το «Η φαντασία στην εξουσία» και από σύνθημα το έκανε πολιτική. Και κάπως έτσι, πήγε το δικό μας πλοίο, όχι του Καββαδία, στους υδάτινους γκρεμούς της τρικυμίας. Κοτζιάς στη Διπλωματία, Βαρουφάκης στην Οικονομία και Καμμένος στην Άμυνα. Γαμπρό να ψάχνεις, θα βάλεις τον Τσίπρα να στον βρει. Το πλοίο πλέει ακόμα. Γιατί η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει. Πηγή: Protagon.gr

 

Οι ρωσικές τακτικές υβριδικού πολέμου κατά της Δύσης

0
  • του Eugene Chausovsky  Stratfor/euro2day.gr

Μακροπρόθεσμη στρατηγική υιοθέτησε η Μόσχα για να εμπλακεί στα πολιτικά πράγματα ευρωπαϊκών χωρών. Η τακτική του διχασμού, η αξιοποίηση των κινημάτων και η εκμετάλλευση του δημογραφικού προβλήματος στην ανατολική Ευρώπη.

Το τελευταίο διάστημα, αρκετές από τις τακτικές υβριδικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Δύσης έγιναν εμφανείς, καθώς οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ολλανδικές αρχές εξέθεσαν την εκστρατεία της Ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, γνωστής ως GRU, να εξαπολύσει κυβερνοεπίθεση κατά του Οργανισμού για την Απαγόρευση Χημικών Οπλων, ενός διεθνούς οργανισμού για την παρακολούθηση των χημικών όπλων με έδρα στη Χάγη.

Ο οργανισμός ερευνούσε τη δηλητηρίαση του πρώην Ρώσου κατασκόπου Σεργκέι Σκριπάλ και της κόρης του –που θεωρείται πως έγινε από πράκτορες της GRU- στο Ηνωμένο Βασίλειο με χρήση του χημικού παράγοντα Novichok. Η GRU φέρεται επίσης πως είχε βάλει στο «στόχαστρο» αρχεία που σχετίζονται με την κατάρριψη της πτήσης 17 των Μαλαισιανών Αερογραμμών πάνω από την Ανατολική Ουκρανία και με τις επιθέσεις με χημικά όπλα στη Συρία.

Η Ρωσία έχει αποδειχθεί επιδέξια και ενεργή στη διενέργεια κυβερνοεπιθέσεων και δηλητηριάσεων, όμως ανάμεσα σε αυτές τις υψηλού προφίλ υποθέσεις, υπάρχει μια πιο διακριτική, συνεχιζόμενη πτυχή της στρατηγικής υβριδικού πολέμου της Ρωσίας: η προσπάθεια να στηρίξει συντηρητικά, ακροδεξιά και αντιφιλελεύθερα κινήματα στη Δύση και στις χώρες που τείνουν προς τη Δύση. Καθώς οι δημογραφικές και μεταναστευτικές πιέσεις γίνονται εντονότερες στην Ευρώπη, η Ρωσία προσπαθεί να εκμεταλλευτεί αυτές τις πιέσεις στην προσπάθειά της να καλλιεργήσει διχασμούς στη Δύση και να επιβραδύνει, ή ακόμα και να αποτρέψει χώρες στα σύνορα της Ευρώπης από το να ενταχθούν στην ΕΕ ή στο ΝΑΤΟ.

Το Παγκόσμιο Κογκρέσο Οικογενειών, ένα συνέδριο που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στην μικρή, αλλά στρατηγικής σημασίας Μολδαβία, αποτελεί παράδειγμα του πώς η Ρωσία εκμεταλλεύεται τα ακροδεξιά κινήματα για να προωθήσει την ατζέντα της. Στην ετήσια σύνοδο των αντι-φιλελεύθερων ομάδων, ομάδων που τάσσονται υπέρ της ζωής (pro-life) και αντι-ΛΟΑΤΚΙ ομάδων από όλον τον κόσμο, συμμετείχαν διάφοροι συντηρητικοί, περιλαμβανομένων κρατικών αξιωματούχων και κληρικών από τη Ρωσία, Χριστιανοί ακαδημαϊκοί από τις ΗΠΑ και διάφορα πολιτικά πρόσωπα από την Ευρώπη και αλλού.

Ο πρόεδρος της Μολδαβίας, Ιγκορ Ντοντον, άνοιξε τις εργασίες του συνεδρίου χαρακτηρίζοντας ως βασικές απειλές για τη χώρα του την πληθυσμιακή μείωση και τη μαζική μετανάστευση, σημειώνοντας πως οι νεαροί Μολδαβοί είναι απρόθυμοι να κάνουν παιδιά και τείνουν να αναζητούν ευκαιρίες εργασίας εκτός της χώρας. Ο κ. Ντοντον δήλωσε πως κατά μέσο όρο, κάθε μέρα φεύγουν από τη Μολδαβία 106 άτομα και πως ο πληθυσμός της χώρας θα μπορούσε να μειωθεί κατά 1 εκατ. άτομα τα επόμενα 20 χρόνια –μια συγκλονιστική στατιστική για ένα έθνος μόλις 4 εκατ. ανθρώπων.

Σύμφωνα με τον κ. Ντοντον, η λύση είναι μια ανανεωμένη έμφαση στην οικογένεια. Χαρακτήρισε την οικογένεια τον σημαντικότερο κοινωνικό θεσμό στη Μολδαβία και δήλωσε πως ο θεσμός αυτός δέχεται επίθεση από τις φιλοσοφίες κατά της οικογένειας και τις ιδεολογίες που προπαγανδίζει η Δύση. Ο κ. Ντοντον τάχθηκε υπέρ της ποινικοποίησης των «φεστιβάλ σεξουαλικών μειονοτήτων» στη χώρα και δήλωσε πως τα παιδιά πρέπει να προστατεύονται από την αρνητική επιρροή τέτοιων ιδεών. Ο κ. Ντοντόν έκλεισε την ομιλία του κηρύσσοντας το 2019 ως έτος οικογένειας στη Δημοκρατία της Μολδαβίας.

Η δημογραφική ελάττωση ως εργαλείο συντηρητισμού

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η Μολδαβία πράγματι προβλέπεται να χάσει σχεδόν 20% του πληθυσμού της μέχρι το 2050, τόσο λόγω του χαμηλού ρυθμού γεννήσεων που αντιστοιχεί σε 1,25 παιδιά ανά γυναίκα (ένα από τα χαμηλότερα στον κόσμο) αλλά και λόγω της μικρής και υποανάπτυκτης οικονομίας της χώρας, που ωθεί πολλούς νέους και μορφωμένους Μολδαβούς να αναζητήσουν εργασία στο εξωτερικό, στη Ρωσία και σε χώρες της ΕΕ.

Η Μολδαβία δεν είναι η μόνη χώρα που αντιμετωπίζει μια βαθιά, μακροπρόθεση δημογραφική πτώση. Χώρες σε όλη την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη έρχονται αντιμέτωπες με αρνητικές προοπτικές για τον πληθυσμό τους, που οφείλεται στον χαμηλό ρυθμό γεννήσεων, τα χαμηλά ποσοστά εισερχόμενης μετανάστευσης και τα υψηλά ποσοστά εξερχόμενης μετανάστευσης. Η Βουλγαρία και η Λετονία προβλέπεται να χάσουν πάνω από το 20% του πληθυσμού τους μέχρι το 2050, ενώ σχεδόν όλες οι άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης θα χάσουν από 10% έως 20% του πληθυσμού τους μέχρι τότε. Ακόμα και η ίδια η Ρωσία, που αποτελεί μεταναστευτικό προορισμό για ανθρώπους από φτωχότερες χώρες της πρώην Σοβιετικής σφαίρας, προβλέπεται να σημειώσει μείωση του πληθυσμού της κατά 8% μέχρι το 2050.

Η ελάττωση του πληθυσμού πιέζει την οικονομία μιας χώρας και μπορεί να οδηγήσει ορισμένες πολιτικές ομάδες να ενστερνιστούν πιο ανοικτά το είδος της φιλοοικογενειακής και αντι-ομοφυλοφιλικής ιδεολογίας που υιοθετεί το Παγκόσμιο Κογκρέσο Οικογενειών. Αυτή η κατάσταση των πραγμάτων αντιπροσωπεύει μια ευκαιρία για τη Ρωσία να χρησιμοποιήσει ένα από τα πολλά μέσα υβριδικού πολέμου: να ενθαρρύνει τη εξάπλωση συντηρητικών και αντι-φιλελεύθερων ιδεών σε μια προσπάθεια να προκαλέσει χάος και διχόνοια στη Δύση και στις χώρες που τείνουν προς τη Δύση.

Αν και το Παγκόσμιο Κογκρέσο Οικογενειών δεν είναι ρωσική οργάνωση –ιδρύθηκε από τον αμερικανό ιστορικό και ακαδημαϊκό του χώρου της θρησκείας και σήμερα ηγείται από τον αμερικανό Χριστιανό ακτιβιστή Μπράιαν Μπράουν– ωστόσο φέρεται να έχει λάβει στήριξη από συντηρητικούς Ρώσους ολιγάρχες όπως ο επικεφαλής των Ρωσικών Σιδηροδρόμων Βλαντιμίρ Γιακούνιν και τον πρόεδρο της Tsargrad Κονσταντίν Μαλοφέεβ, που είναι γνωστό ότι χρηματοδοτούν φιλορωσικές και Χριστιανές Ορθόδοξες πρωτοβουλίες στην Ανατολική και Δυτική Ευρώπη.

Πώς χρησιμοποιεί τα κινήματα αυτά για να υπονομεύσει την ευρωπαϊκή ενότητα

Οι πλατφόρμες τoυ συνεδρίου, που στηρίχθηκαν ξεκάθαρα από τον κ. Ντοντόν, ταιριάζουν τέλεια με τα συμφέροντα της Ρωσίας. Η Μολδαβία είναι ένα κλασικό συνοριακό κράτος, που βρίσκεται εγκλωβισμένο μεταξύ των αντίθετων επιρροών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ρωσίας. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας για τις προεδρικές εκλογές του 2016 στη Μολδαβία, ο κ. Ντοντόν είχε συχνά στενές επαφές με το Κρεμλίνο, ταξιδεύοντας συχνά στη Ρωσία. Και, από τότε που κέρδισε στις εκλογές, έχει προωθήσει συντηρητικά αισθήματα και ενέργειες που είναι επίσης φιλορωσικά και αντιδυτικά.

Ο πρόεδρος επέκρινε τις προσπάθειες του κοινοβουλίου της Μολδαβίας για ενοποίηση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και έχει στηρίξει την τήρηση στενότερων πολιτικών και οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία. Το 2017, έδωσε επισήμως στη Μολδαβία “status παρατηρητή” στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, κάτι που αποτελεί σημαντική ένδειξη της πλευράς στην οποία σκοπεύει να ταχθεί στην Ρωσο-Δυτική αντιπαράθεση.

Η Μόσχα καλλιεργεί επίσης πολιτικό διχασμό και σε χώρες που τείνουν εμφανέστερα προς τη Δύση, με σκοπό να επιτύχει αποτελέσματα όπως η αποτροπή της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ και η αμφισβήτηση της ομοφωνίας που απαιτείται για να εφαρμόσει η Ευρωπαϊκή Ένωση κυρώσεις κατά της Ρωσίας.

Παράδειγμα, η Ουγγαρία, η οποία βρίσκεται στην Κεντρική Ανατολική Ευρώπη, όμως, σε αντίθεση με τη Μολδαβία, είναι ήδη μέλος της ΕΕ. Η Ρωσία στηρίζει το συντηρητικό κόμμα Fidesz στην Ουγγαρία, και ιδιαίτερα τον ηγέτη του, τον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν. Ο Όρμπαν έχει συγκρουστεί με την Ευρωπαϊκή Ένωση αναφορικά με θέματα για το κράτος δικαίου στη χώρα του, έχει ταχθεί υπέρ της άρσης των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και έχει μιλήσει κατά των προσπαθειών ενοποίησης της ΕΕ, θέματα που καλλιεργούν τριβές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Όρμπαν συναντιέται συχνά με τον Πούτιν: σε επίσκεψη στις 18 Σεπτεμβρίου, οι δυο ηγέτες επέκτειναν μια συμφωνία μεταξύ των δυο χωρών για το φυσικό αέριο και έκλεισαν συμφωνία για την κατασκευή από τη Ρωσία δυο νέων αντιδραστήρων στο πυρηνικό εργοστάσιο Paks της Ουγγαρίας.

Ακόμα και σε μεγάλες δυτικοευρωπαίκές χώρες, η Ρωσία προσπαθεί να ενθαρρύνει την ευρωπαϊκή διάλυση, επιτείνοντας τις διαμάχες για τα δημογραφικά και τη μετανάστευση που έχουν καλλιεργήσει μια διχαστική πολιτική ατμόσφαιρα. Στη Γαλλία, για παράδειγμα, η Μόσχα έχει ρίξει το βάρος της στον «Εθνικό Συναγερμό» (πρώην «Εθνικό Μέτωπο»), ένα ακροδεξιό εθνικιστικό κόμμα η ηγέτις του οποίου, Μαρίν Λε Πεν, ζήτησε την αποχώρηση της Γαλλίας από την ευρωζώνη. Η Λε Πεν προχώρησε στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών το 2017, περισσότερο απ’ οποιονδήποτε άλλο γάλλο εθνικιστή υποψήφιο.

Ενώ η Γαλλία δεν αντιμετωπίζει τον ίδιο βαθμό μείωσης του πληθυσμού με την Ουγγαρία και άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, ωστόσο η εισερχόμενη μετανάστευση –ιδιαίτερα από χώρες της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής- αποτελεί αμφιλεγόμενο ζήτημα που ωθεί σε στήριξη προς κόμματα όπως ο «Εθνικός Συναγερμός».

Μέσω πολιτικής και οικονομικής στήριξης και μιας ποικιλίας τεχνικών προπαγάνδας και παραπληροφόρησης, η Ρωσία έχει προσπαθήσει να εκμεταλλευτεί αυτή τη δημόσια συζήτηση. Παρόμοιες ενέργειες κάνει στηρίζοντας το Κίνημα των Πέντε Αστέρων στην Ιταλία και την Εναλλακτική για τη Γερμανία στη Γερμανία, που επιδιώκουν να αμφισβητήσουν τις οικονομικές και κοινωνικές νόρμες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η μεγαλύτερη εικόνα

Η Μόσχα έχει βρει τρόπους να εντοπίσει και να εκμεταλλευτεί κόμματα σε όλη την Ευρώπη και την Ευρασία, οι πολιτικοί στόχοι των οποίων –ακόμα και αν δεν είναι ξεκάθαρα φιλορωσικοί- ευθυγραμμίζονται με τον γενικότερο στόχο της Ρωσίας να αντιταχθεί στη Δυτική επιρροή και να υπονομεύσει τις προσπάθειες συνοχής της Ευρώπης. Η ρωσική στρατηγική της υποστήριξης τέτοιων κομμάτων και ομάδων σπανίως εγγυάται ξεκάθαρη, άμεση επιτυχία για τη Μόσχα. Η Λε Πεν ηττήθηκε από τον φιλοευρωπαίο κεντρώο Εμμανουέλ Μακρόν στις γαλλικές εκλογές και οι κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας συνεχίζονται παρά το αίτημα Όρμπαν για άρση τους.

Το Κρεμλίνο, όμως, κινείται μακροπρόθεσμα, σκοπεύοντας να διαμορφώσει και να αναπτύξει συντηρητικά κινήματα για διάστημα πολλών ετών. Ενώ οι εκστρατείες πολιτικής επιρροής της Ρωσίας μπορεί να είναι πιο διακριτικές και ήσυχες απ’ ότι οι δηλητηριάσεις κατασκόπων και οι κυβερνοεπιθέσεις, ωστόσο αποτελούν εργαλεία χαμηλού κόστους που έχει χρησιμοποιήσει και θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί η Ρωσία σε όλη τη Δύση και στις φιλοδυτικές χώρες, προκειμένου να προκαλέσει χάος, να καλλιεργήσει τον διχασμό και να αποσοβήσει τις προσπάθειες ενοποίησης.

https://www.euro2day.gr/specials/topics/article/1642582/oi-rosikes-taktikes-yvridikoy-polemoy-kata-ths-dys.html

Λάθος η εξαίρεση του Αιγαίου από την επέκταση των χωρικών υδάτων

0

Άγγελος Συρίγος

Κατά την παράδοση-παραλαβή του υπουργείου Εξωτερικών ο απερχόμενος υπουργός Νίκος Κοτζιάς αναφέρθηκε (α) σε επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων ξεκινώντας από το Ιόνιο και (β) σε υιοθέτηση ευθειών γραμμών βάσεως και κλείσιμο κόλπων. Υπάρχουν πολλά σημεία που παραμένουν άγνωστα ως προς τον ακριβή σχεδιασμό. Πρέπει όμως να αναφερθούν κάποια σημεία:

Εδώ και πολλά χρόνια είμαστε η μοναδική χώρα του κόσμου που έχει χωρικά ύδατα 6 μιλίων. Όλες οι υπόλοιπες χώρες έχουν 12 μίλια. Ο λόγος που η Ελλάδα παραμένει στα 6 μίλια είναι πολύ απλά διότι σε περίπτωση επεκτάσεως, οι Τούρκοι απειλούν με πόλεμο. Επιπλέον, έχουν ντύσει με νομικό ένδυμα την απαίτησή τους να μην αυξηθούν τα ελληνικά χωρικά ύδατα στο Αιγαίο. Λένε ότι ολόκληρο το Αιγαίο είναι μια θάλασσα όπου επικρατούν «ειδικές περιστάσεις». Επομένως, δεν επιτρέπεται επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων.

Το επιχείρημα είναι αστείο από πλευράς διεθνούς δικαίου. Σε όλο τον κόσμο έχουν αυξηθεί τα χωρικά ύδατα των κρατών σε 12 μίλια. Σε τελική ανάλυση, το Αιγαίο δεν μπορεί να έχει πιο στρατηγική σημασία από το θαλάσσιο στενό του Ορμούζ, από το οποίο περνά καθημερινώς ο μεγαλύτερος όγκος πετρελαίου προς τη Δύση. Το στενό του Ορμούζ ανήκει καθ’ ολοκληρίαν στα χωρικά ύδατα του Ιράν και του Ομάν. Όταν το Ιράν και το Ομάν επέκτειναν το 1978 τα χωρικά τους ύδατα στα 12 μίλια κανείς δεν εναντιώθηκε σε αυτή την κίνηση.

Έχοντας αυτά τα δεδομένα κατά νου, η επέκταση των χωρικών υδάτων είναι κατ’ αρχήν καλοδεχούμενη. Πρέπει, όμως, να γίνει σωστά. Η πρόταση για επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων σταδιακά, ξεκινώντας ως πρώτο βήμα το Ιόνιο (από τους Οθωνούς μέχρι τα Αντικύθηρα) είναι λανθασμένη. Επιβεβαιώνει ότι στο Αιγαίο ισχύουν οι «ειδικές περιστάσεις» των Τούρκων. Ούτε είναι σωστή η αντίληψη ότι σε πρώτο βήμα θα προχωρήσουμε στο Ιόνιο και σε δεύτερο βήμα θα πάμε και στο Αιγαίο. Λόγω των τουρκικών αντιδράσεων και πιέσεων, θα είναι δύσκολο να προχωρήσουμε μετά την πρώτη επέκταση στο Ιόνιο, σε άλλες επεκτάσεις σε άλλες περιοχές.

Το σωστό θα ήταν να υπάρξει με ένα μόνον βήμα επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο και μαζί κάπου στο Αιγαίο. Επί παραδείγματι, η επέκταση μπορεί να περιλαμβάνει ολόκληρη την Κρήτη ή ολόκληρη την Πελοπόννησο. Οι Τούρκοι δεν έχουν ποτέ διεκδικήσει θαλάσσιες περιοχές γύρω από την Κρήτη ή την Πελοπόννησο. Σίγουρα θα αντιδράσουν σε μία τέτοια επέκταση, αλλά δεν έχουν έδαφος να δημιουργήσουν επεισόδιο. Έτσι, όμως, αντιμετωπίζεται με ουσιαστικό τρόπο το επιχείρημά τους που λέει ότι δεν επεκτείνουμε χωρικά ύδατα οπουδήποτε στο Αιγαίο. Επομένως, ναι στην επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο μόνον εάν περιλαμβάνει και τμήμα του Αιγαίου.

Ευθείες γραμμές βάσης και κλείσιμο κόλπων

Το θέμα των γραμμών βάσεως αφορά στη διαχωριστική γραμμή μεταξύ ακτής και θάλασσας. Από εκείνο το σημείο που αποκαλείται «γραμμή βάσεως» αρχίζουν να μετρώνται όλες οι θαλάσσιες ζώνες (χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ) Το διεθνές δίκαιο δέχεται δύο μεθόδους υπολογισμού των γραμμών βάσεως.

• Η πρώτη ονομάζεται κανονική (ή φυσική) γραμμή βάσεως και ακολουθεί σε γενικές γραμμές πιστά τη φυσική ακτογραμμή.

• Η δεύτερη ονομάζεται ευθεία γραμμή βάσεως και χρησιμοποιείται σε περιοχές όπου βαθιές κολπώσεις ή συστάδες νησιών και σκοπέλων σε κοντινή απόσταση από τις ακτές, εμποδίζουν την πιστή παρακολούθηση της φυσικής ακτογραμμής. Η ευθεία γραμμή βασίζεται σε νοητές γραμμές που ενώνουν διάφορα σημεία της ακτογραμμής. Αφήνουν προς τη μεριά της ξηράς όλες εκείνες τις γεωγραφικές ιδιοτροπίες που εμποδίζουν την πιστή παρακολούθηση της ακτογραμμής. Δεν πρέπει να αφίστανται σημαντικά από τη γενική κατεύθυνση της ακτής.

Οι ευθείες γραμμές βάσεως δίνουν πολύ μεγαλύτερη δυνατότητα στο παράκτιο κράτος να επεκτείνει τις θαλάσσιες ζώνες του. Όσο πιο μακριά επιλεγούν από τις ακτές τα σημεία χαράξεως των συγκεκριμένων γραμμών, τόσο μεγαλύτερες περιοχές θα προσπορισθεί η χώρα που επιλέγει το συγκεκριμένο σύστημα, υπό τη μορφή χωρικών υδάτων, υφαλοκρηπίδας κλπ. Επίσης, το διεθνές δίκαιο δίνει το δικαίωμα να κλείσουν τα ανοίγματα των κόλπων με γραμμές που φθάνουν στα 24 ναυτικά μίλια.

Η Ελλάδα, τουλάχιστον από το 1936, ακολουθεί το παραδοσιακό σύστημα των κανονικών γραμμών βάσεως. Επίσης, δεν έχει κλείσει τους κόλπους της. Η πολυσχιδής ελληνική ακτογραμμή (από τις μεγαλύτερες στον κόσμο) δίνει τη δυνατότητα διαφορετικής χαράξεως των ευθειών γραμμών βάσεως. Προς τον σκοπό αυτό, το 1983 και το 1988 δύο επιτροπές εμπειρογνωμόνων κατέγραψαν τους διαφορετικούς τρόπους μετρήσεως των ευθειών γραμμών βάσεως και αναφέρθηκαν στα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των προτεινόμενων λύσεων. Ουδέποτε δόθηκε συνέχεια στο έργο εκείνων των επιτροπών.

Ταιριάζουν στην Ελλάδα

Η Τουρκία έχει από το 1964 θεσπίσει το σύστημα των ευθειών γραμμών βάσεως. Δεν είναι, όμως, βέβαιον ότι το χρησιμοποιεί. Πολλοί χάρτες που έχουν κυκλοφορήσει τα τελευταία χρόνια φαίνεται ότι βασίζονται στη φυσική ακτογραμμή και όχι στις ευθείες γραμμές βάσεως.
Οι ευθείες γραμμές βάσεως ταιριάζουν στην ποικιλομορφία των ακτών της Ελλάδος. Η υιοθέτησή τους δεν θα οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των ελληνικών υδάτων. Στο Αιγαίο, η αύξηση των θαλάσσιων χώρων υπό ελληνική εθνική κυριαρχία εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο 3,3% ή σε 6.250 τετρ. χλμ. θαλάσσιου χώρου. Μπορεί να μην είναι σημαντικό, αλλά το συγκεκριμένο ποσοστό δεν είναι ευκαταφρόνητο.

Όπως και στο θέμα των χωρικών υδάτων, θα ήταν μεγάλο λάθος να μην περιλαμβάνονται και περιοχές του Αιγαίου στο κλείσιμο των κόλπων και στην υιοθέτηση ευθειών γραμμών βάσεων. Επιπλέον, δεν είναι κατανοητό για ποιο λόγο συνδέονται η αύξηση των χωρικών υδάτων με τις ευθείες γραμμές ή το κλείσιμο των κόλπων. Οι δύο τελευταίες κινήσεις μπορούν να γίνουν ανά πάσα στιγμή.

Οι Τούρκοι ουδέποτε έχουν αναφερθεί σε τέτοιες κινήσεις, ούτε τις έχουν θεωρήσει αιτία πολέμου. Η ισχυρή πιθανότητα τουρκικής διαμαρτυρίας δεν πρέπει να μας αποτρέπει από τη θέσπιση τους. Ως αρχή πρέπει να έχουμε ότι σε κάθε βήμα σχεδιασμού είτε αυτό αφορά σε υιοθέτηση ευθειών γραμμών βάσεων, είτε σε κλείσιμο κόλπων, είτε σε αύξηση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια πρέπει πάντα να περιλαμβάνονται και περιοχές του Αιγαίου.

Λάθος η εξαίρεση του Αιγαίου από την επέκταση των χωρικών υδάτων

Είναι παγκόσμια ελληνική πρωτοτυπία η τμηματική επέκταση των Χωρικών Υδάτων

19

Του ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΑΡΥΩΤΗ

Ο απερχόμενος υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς (Α), κατά την τελετή παράδοσης του υπουργείου Εξωτερικών στον πρωθυπουργό και νέο υπουργό Εξωτερικών, Αλέξη Τσίπρα (3Δ) που πραγματοποιήθηκε στον 1ο όροφο του κτιρίου επί της οδού Β. Σοφίας. Σάββατο 20 Οκτωβρίου 2018. ΑΠΕ-ΜΠΕ, ΣΥΜΕΛΑ ΠΑΝΤΖΑΡΤΖΗ

October 21, 2018

Ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας κ. Νίκος Κοτζιάς, παραδίδοντας το ΥΠΕΞ το Σάββατο (20/10/2018) στον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, έκανε μια εκκωφαντική δήλωση, ότι η Ελλάδα σχεδιάζει να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα από 6 ν.μ. σε 12 ν.μ. από τα Διαπόντια νησιά μέχρι τα Αντικύθηρα! Η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) προσδιορίζει τα χωρικά ύδατα στο Άρθρο 3: Άρθρο 3 Εύρος της χωρικής θάλασσας Κάθε κράτος έχει το δικαίωμα να καθορίσει το εύρος της χωρικής του θάλασσας. Το εύρος αυτό δεν υπερβαίνει τα δώδεκα ναυτικά μίλια, μετρούμενα από γραμμές βάσεως καθοριζόμενες σύμφωνα με την παρούσα σύμβαση.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΩΡΙΚΑ ΥΔΑΤΑ

Αυτός ο χάρτης δείχνει τα χωρικά ύδατα της Ελλάδας με εύρος 6 ν.μ. και 12 ν.μ. Ο κ. Κοτζιάς δεν αναφέρθηκε μόνο στην τμηματική επέκταση των χωρικών μας υδάτων από τα Διαπόντια νησιά μέχρι τα Αντικύθηρα αλλά ανακοίνωσε και άλλες τμηματικές επεκτάσεις χωρικών υδάτων! Πιο συγκεκριμένα ανέφερε: «Η κυριαρχία της χώρας επεκτείνεται για πρώτη φορά έπειτα από 70 χρόνια. Τα προεδρικά διατάγματα είναι έτοιμα. Η χώρα, σε πρώτο βήμα, επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη από τους Οθωνούς, τα Διαπόντια Νησιά, μέχρι τα Αντικύθηρα. Το πρώτο βήμα είναι να κλείσουν οι κόλποι, το δεύτερο να φτιαχτούν οι γραμμές βάσης και με βάση αυτά να γίνει η επέκταση από τα 6 στα 12 μίλια. Και αυτό θα μας βοηθήσει στην ΑΟΖ»

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

Οι θαλάσσιες ζώνες της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας Πηγή: Law of the Sea, A Policy Primer, The Fletcher School, Tufts University. Ο κύριος Κοτζιάς ανέφερε ότι η Ελλάδα επεκτείνοντας τα χωρικά της ύδατα επεκτείνει και την ΑΟΖ της. Μεγάλο σφάλμα.

Όπως φαίνεται από το διάγραμμα, η ΑΟΖ 200 ναυτικών μιλίων δεν εκτείνεται μετά από τα χωρικά ύδατα αλλά περιλαμβάνει και τα χωρικά ύδατα! Όλα τα παράκτια κράτη του πλανήτη μας διαθέτουν χωρικά ύδατα εύρους 12 ν.μ.

Η Ελλάδα είναι το μόνο κράτος στον κόσμο που διαθέτει χωρικά ύδατα 6 ν.μ., ενώ η Τουρκία είναι το μόνο κράτος που έχει δυο διαφορετικά μήκη χωρικών υδάτων. Διαθέτει 12 ν.μ. στην Μαύρη Θάλασσα και στην Μεσόγειο και 6. ν.μ. στο Αιγαίο Αρχιπέλαγος.

Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών, κατά την τελετή παράδοσης- παραλαβής, έκανε λόγο για την υλοποίηση μιας σημαντικής πολιτικής, «της επέκτασης της κυριαρχίας της χώρας, για πρώτη φορά έπειτα από 70 χρόνια, από τότε που πήραμε τη Δωδεκάνησο». Και συνεχίζει: «Τα σχετικά προεδρικά διατάγματα είναι έτοιμα. Με αυτά, η χώρα επεκτείνει, σ’ ένα πρώτο βήμα, από τους Οθωνούς, τα Διαπόντια νησιά μέχρι τα Αντικύθηρα, την αιγιαλίτιδα ζώνη της.

Η επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης έχει τρία βήματα, που όλα έχουν ολοκληρωθεί: Το πρώτο βήμα είναι να κλείσουν οι κόλποι, το δεύτερο βήμα είναι να φτιαχτούν, παντού, μαζί με τους κόλπους, οι γραμμές βάσης και το τρίτο είναι, με βάση αυτά, να γίνει επέκταση από τα 6 στα 12 ναυτικά μίλια. Αυτό θα μας διευκολύνει και για την ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αλβανία. Αυτό επεκτείνει τη δική μας κυριαρχία».

Και αμέσως μετά πετάει το μεγάλο μαργαριτάρι. Δεν θα περιοριστεί στην επέκταση των χωρικών μας υδάτων από τα Διαπόντια νησιά μέχρι τα Αντικύθηρα αλλά θα συνεχίσει και με άλλες τμηματικές επεκτάσεις των χωρικών μας υδάτων! Καμαρώστε την τελευταία δήλωση του μέχρι πρότινος αρχηγού της ελληνικής διπλωματίας: «Το δεύτερο, που είναι σχεδόν ολοκληρωμένο, είναι ολοκληρωμένο από εμάς απλώς θέλουμε τον έλεγχο και από διεθνείς χαρτογράφους, είναι η Κρήτη. Και είναι έτοιμο αλλά θέλει ξανά μέτρημα, από τα Αντικύθηρα και την Κρήτη μέχρι και το Σαρωνικό και σε πρωτόλειο πιο πολύ είναι από το Σαρωνικό πάνω μέχρι τον Παγασητικό, μέχρι τη Μαγνησία, περιλαμβάνοντας την Εύβοια κτλ., κι όπως ξέρετε, προγραμματίζουμε, κλιμακωτά, να φτάσουμε να το ολοκληρώσουμε ως κυβέρνηση αυτό το σχέδιο».

Δηλαδή ανακοινώνει «κλιμακωτή» επέκταση των χωρικών υδάτων της πατρίδας μας. Ο κύριος Κοτζιάς αντί να ανακηρύξει ΑΟΖ παίζει με το Δίκαιο της θάλασσας. Δεν άργησε πάντως να έρθει η απάντηση με μια δήλωση του Ευάγγελου Βενιζέλου: «Μερική επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης εκτός Αιγαίου, με τα χωρικά ύδατα στο Αιγαίο να παραμένουν στα 6 μίλια, σημαίνει αποδοχή, πρώτον, του θεμελιώδους τουρκικού επιχειρήματος περί “ειδικών συνθηκών” στο Αιγαίο και, δεύτερον, της τουρκικής πρακτικής καθώς η Τουρκία έχει διαφοροποιημένο μήκος χωρικών υδάτων.

Τέτοιες κινήσεις που απασχολούν την εθνική πολιτική επί σαράντα πέντε χρόνια ούτε εξαγγέλλονται υπό τέτοιες ενδοκυβερνητικές συνθήκες, ούτε, πολύ περισσότερο, γίνονται έτσι, ως επικοινωνιακό αντίβαρο». Ακολούθησε και η Νέα Δημοκρατία με μια δήλωση του Γιώργου Κουμουτσάκου που αναφέρει μεταξύ άλλων «η επιλεκτική επέκταση των χωρικών της υδάτων, γίνεται πρόχειρα και αποσπασματικά επ’ ευκαιρία της παράδοσης-παραλαβής του Υπουργείου Εξωτερικών. Για ακόμη μία φορά, επιβεβαιώνεται η έλλειψη σοβαρότητας και συναίσθησης ευθύνης.»

Πηγή: Είναι παγκόσμια ελληνική πρωτοτυπία η τμηματική επέκταση των Χωρικών Υδάτων https://hellasjournal.com/2018/10/einai-pagkosmia-elliniki-prototypia-i-tmimatiki-epektasi-ton-chorikon-ydaton/

Τα βάσανα για τον Ζάεφ δεν τελείωσαν ακόμη

0

του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

Ο Ζόραν Ζάεφ (φωτ.: EPA / Patrick Seeger)

Ο πρωθυπουργός της πΓΔΜ ανάσανε προσωρινά μετά την επιτυχή γι’ αυτόν κατάληξη της ψηφοφορίας στη Βουλή της χώρας του, αφού «κατάφερε» μετά από πολλές πιέσεις και υποσχέσεις να βρει τους οκτώ βουλευτές και να συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία των 80 ψήφων (2/3) για να αρχίσει η διαδικασία αναθεώρησης του συντάγματος.

Από εδώ και πέρα υπολείπονται δύο ακόμη ψηφοφορίες.

Η μια αφορά την έγκριση κατ’ άρθρο των αλλαγών που θα δρομολογηθούν, η οποία απαιτεί απόλυτη πλειοψηφία (61 βουλευτές), τους οποίους έχει ο κ. Ζάεφ. Η άλλη είναι η τελική ψηφοφορία, κατά την οποία χρειάζονται να ψηφίσουν υπέρ πάλι 80 βουλευτές (τα 2/3) για να ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Αν πάρει κανείς υπόψη του τα επίθετα με τα οποία υποδέχτηκαν στα Σκόπια τους οκτώ βουλευτές της αντιπολίτευσης που ψήφισαν υπέρ των συνταγματικών αλλαγών το βράδυ της Παρασκευής, τίποτε δεν εγγυάται, ακόμη, ότι η πορεία ως το τέλος της διαδικασίας θα είναι ομαλή.

Τόσο περισσότερο όσο:

  • Στην πΓΔΜ υπάρχουν ισχυροί φανατικοί θύλακες του «Μακεδονισμού», οι οποίοι θα αποδυθούν σε πιέσεις και απειλές τις επόμενες ημέρες.
  • Η αντιπολίτευση του VMRO έχει αναθαρρήσει από την αποχή στο δημοψήφισμα και δεν φοβάται την προσφυγή στις κάλπες.
  • Η επιρροή της Δύσης στην αντιπολίτευση είναι μικρή και δεν παράγει αποτελέσματα.
  • Έχει αναθαρρήσει και ο ρωσικός παράγων που κάνει παρασκηνιακό παιχνίδι. Και αυτό περιπλέκει περισσότερο την κατάσταση.

Το πιθανότερο είναι ότι οι «οκτώ» θα ψηφίσουν και στην τελευταία ψηφοφορία και η διαδικασία θα ολοκληρωθεί επιτυχώς για τον κ. Ζάεφ, αλλά ας κρατούμε και μια επιφύλαξη.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπήρξε συναλλαγή, η μορφή και η έκταση της οποίας ποικίλλει.

Ο πρωθυπουργός Ζάεφ, μιλώντας επανειλημμένως στη Βουλή, πρότεινε στους βουλευτές της αντιπολίτευσης να ψηφίσουν τις αλλαγές στο σύνταγμα και τους προσέφερε, εύσχημα αλλά ρητά, συμφιλίωση, υπονοώντας τις εκκρεμότητες με τη δικαιοσύνη που έχουν βουλευτές και στελέχη του VMRO κατά τα γεγονότα της 27ης Απριλίου 2017, όταν εισέβαλαν στη Βουλή και προπηλάκισαν τον κ. Ζάεφ και στελέχη του κόμματός του.

Επί παραδείγματι, ο Κρίστο Μίκοβσκι, ένας από τους «οκτώ», έχει προσαχθεί στο παρελθόν με χειροπέδες στην εισαγγελία για τα γεγονότα της 27ης Απριλίου 2017 και στο βιογραφικό του φέρεται γεννημένος στο Βελιγράδι. Να σημειωθεί ότι στα γεγονότα στα οποία αναφερόμαστε ήταν έντονη η ανάμειξη της Σερβίας, γεγονός που προκάλεσε τις επόμενες ημέρες, από τη συγκρότηση της κυβέρνησης Ζάεφ, κρίση στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.

Επίσης, οι «οκτώ» ψήφισαν μεν την έναρξη της διαδικασίας συνταγματικών αλλαγών, αλλά συνόδευσαν την κίνησή τους με κείμενο τεσσάρων σημείων από την υλοποίηση των οποίων εξαρτούν την περαιτέρω υποστήριξη της διαδικασίας. Τα σημεία αυτά επιγραμματικά περιλαμβάνουν:

  1. Αποδοχή τροπολογίας του συντάγματος που θα εγγυάται τη «μακεδονική» ταυτότητα.
  2. Αποδοχή συνταγματικής διάταξης, η οποία θα προβλέπει ότι εάν η Ελλάδα δεν κυρώσει τη Συμφωνία και εάν παρεμποδίσει εκ νέου την ευρωατλαντική ολοκλήρωση της «Δημοκρατίας της Μακεδονίας», θα υπάρξει άνευ όρων κατάργηση όλων των συνταγματικών τροπολογιών που απορρέουν από την εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών.
  3. Σταδιακή αλλαγή του ονόματος για εσωτερική χρήση, με βάση την πρόοδο στη διαδικασία πλήρους ένταξης της χώρας στην ΕΕ.
  4. Υλοποίηση της πρωτοβουλίας του πρωθυπουργού Ζόραν Ζάεφ, που ανακοίνωσε από το βήμα της Βουλής στις 15 Οκτωβρίου, για συγχώρεση σε σχέση με τα γεγονότα της 27ης Απριλίου 2017 στο κοινοβούλιο και για καθολική εθνική συμφιλίωση με τη συγκρότηση κοινοβουλευτικού σώματος, που θα αποτελείται από τον πρόεδρο της Βουλής, τους επικεφαλής των κοινοβουλευτικών ομάδων και τρεις βουλευτές, το οποίο θα αναλάβει να ετοιμάσει και να προτείνει ένα σχέδιο εθνικής συμφιλίωσης εντός 30 ημερών.

Με βάση όλα αυτά, η περαιτέρω διαδικασία δεν είναι και τόσο γραμμική. Εκπλήξεις δεν αποκλείονται.

Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας προκάλεσε στην Ελλάδα νέα κυβερνητική διγλωσσία, με τον πρωθυπουργό να συγχαίρει τον κ. Ζάεφ και τον υπουργό Άμυνας να μιλά για εξαγορές, πιέσεις, εκβιασμούς και δωροδοκίες. Οι δηλώσεις Καμμένου προκάλεσαν την επίσημη αντίδραση του κόμματος του κ. Ζάεφ, ο εκπρόσωπος του οποίου κατηγόρησε τον Έλληνα υπουργό ότι διασπείρει fakenews.

Είτε είναι fakenews είτε δεν είναι, ο κ. Καμμένος φαίνεται να παρεμβαίνει, ως μη όφειλε, στις εσωτερικές διαδικασίες μιας χώρας. Και αν η παρέμβασή του δημιουργούσε πιθανότητες ακύρωσης της διαδικασίας, θα μπορούσε να είναι και κατανοητή σε όσους δεν συμφωνούν με τη Συμφωνία των Πρεσπών. Αλλά, δυστυχώς, γίνονται για δικούς του λόγους. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ακόμη μια φορά κυβερνητική διγλωσσία, δίνει μια απογοητευτική εικόνα της Ελλάδας ως σοβαρής χώρας.

Εάν η διαδικασία στα Σκόπια ολοκληρωθεί με επιτυχία (και αυτό δεν θα συμβεί πριν παρέλθουν τρεις μήνες), το μπαλάκι θα περάσει στο ελληνικό τερέν. Και τότε τα κόμματα θα αναμετρηθούν με τις δηλώσεις και τη συνέπειά τους. Στο ελληνικό κοινοβούλιο η Συμφωνία έχει εξασφαλισμένη πλειοψηφία. Θα περάσει. Υπάρχει, όμως, ένα χρονικό διάστημα από την κατάθεση της Συμφωνίας στη Βουλή, μέχρι την έγκρισή της κατά το οποίο:

  • Οι ΑΝΕΛ δήλωσαν ότι θα αποχωρήσουν από την κυβέρνηση.
  • Η Νέα Δημοκρατία και τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν το χρόνο να καταθέσουν πρόταση δυσπιστίας προς την κυβέρνηση.
  • Με δεδομένο ότι οι ΑΝΕΛ έχουν δηλώσει πως θα αποχωρήσουν από την κυβέρνηση αλλά δεν θα υποστηρίξουν την πρόταση δυσπιστίας, θα έχουμε από τις αρχές Μαρτίου ως την πραγματοποίηση βουλευτικών εκλογών, κυβέρνηση μειοψηφίας.

Τα γεγονότα έχουν δρομολογηθεί αλλά το περιβάλλον είναι χαοτικό. Χρειάζεται προσοχή. Η επιτυχής κατάληξη επικύρωσης της Συμφωνίας των Πρεσπών, για την οποία επιχαίρουν Κοτζιάς και Τσίπρας, αποτελεί την έναρξη ενός νεομακεδονικού ζητήματος, το οποίο καλόν είναι από τώρα να μελετήσουμε. Γιατί θα το αντιμετωπίσουμε πολύ σύντομα. Και τότε, το χαμόγελο των υποστηρικτών της Συμφωνίας πιθανόν να παγώσει.