Αρχική Blog Σελίδα 2742

Cooperating to counter hybrid threats

Από
anixneuseis
-
0

23/11/2018

Just as hybrid threats exploit the synergy of diverse actors and activities, so should our hybrid defences. Since 2016, NATO and the European Union have identified countering hybrid threats as a priority for cooperation. The new European Centre of Excellence for Countering Hybrid Threats (Hybrid COE) in the Finnish capital Helsinki plays a unique role in facilitating this cooperation.

Hybrid threats are diverse and ever-changing, and the tools used range from fake social media profiles to sophisticated cyber attacks, all the way to overt use of military force and everything in between. Hybrid influencing tools can be employed individually or in combination, depending on the nature of the target and the desired outcome. As a necessary consequence, countering hybrid threats must be an equally dynamic and adaptive activity, striving to keep abreast of variations of hybrid influencing and to predict where the emphasis will be next and which new tools may be employed.

The “little green men” played a visible and central role in Russia’s illegal annexation of Crimea in March 2014, demonstrating how military force could be used in the Euro-Atlantic area below the legal threshold of war. © Moldnova.eu

For example, in the aftermath of the last US presidential elections, the focus of countering hybrid threats was on strategic communication, disinformation and hampering the election process. Before that, much of the focus was dedicated to the “little green men” who played such a visible and central role in Russia’s illegal annexation of Crimea. Another refocusing took place after the nerve agent attacks in Salisbury, putting the issue of threats involving chemical, biological, radiological and nuclear agents at the top of the agenda. We have not yet seen all faces of hybrid influencing and the only certainty is that new ones will be coming along.

Hybrid threats need to be pre-empted by both “passive” elements, such as increased resilience against shock or surprise, and more active ones including robust measures to prepare and protect the functions and structures that are most likely to be targeted by hybrid attacks. For these purposes, the importance of sufficient civil preparedness arrangements, a free press, an educated public and an effective legal framework cannot be overstated.

It is vital to achieve a working definition of what hybrid threats are, taking into account the many different actors that need to cooperate with each other. At the national level, Finland’s comprehensive security model consists of a myriad of different authorities and agencies that together give the necessary scope and spread to measures for countering hybrid threats. At inter- and supranational levels, actors include entities like the NATO civilian and military staffs and the EU institutions, in particular the European Commission services and the European External Action Service (EEAS). For these to pull in the same direction, a common understanding is needed of the hybrid threats for which regular engagement within and between the relevant EU and NATO structures is essential to advance this goal.

At the same time, conceptual work must not get in the way of actually preparing for and countering these threats. A common understanding of hybrid threats does not mean a watertight definition, which probably would be outdated the next day or could affect the nature of activities to counter hybrid threats. Not only are hybrid threats diverse, they are tailor-made to exploit specific vulnerabilities of specific targets. This means that each country has to have its own understanding of the kind of hybrid threats that can be directed against it. This is achieved by thoroughly familiarising oneself with one’s own vulnerabilities, not through a universal definition of a non-universal concept.

National vulnerabilities can have effects that reach beyond borders. Examples of this could be global positioning systems, transport systems or interconnected electric grids, where an attack against a vulnerable node in one country would inevitably have consequences on other countries where such vulnerabilities did not exist. A hybrid attack exploiting a national vulnerability may therefore require not only sovereign action but also common planning and a common response. Although the element of response is absent, this logic is captured in the European Programme for Critical Infrastructure Protection, which is designed to identify and protect critical infrastructure that, “in case of fault, incident or attack, could seriously impact both the country where it is hosted and at least one other European Member State.”

EU and NATO measures to counter hybrid threats

In 2016, the European Commission and the EEAS developed a joint framework on countering hybrid threats, containing 22 actions for member states and the institutions that set out ways to recognise hybrid threats, improve awareness thereof, and take steps to build resilience. Although the actions are by no means exhaustive, the framework established a clear ambition to make countering hybrid threats an EU priority. The most tangible effects were the establishment of a Hybrid Fusion Cell as part of the EU Intelligence and Situation Centre, and a European Centre of Excellence for Countering Hybrid Threats in Helsinki.

Hybrid threats also rose to the top of NATO’s agenda following the appearance of “little green men” in Crimea in 2014, which created an acute awareness of how military force could be used in the Euro-Atlantic area below the legal threshold of war. NATO was quick to adopt a strategy to counter hybrid threats based on a horizontal “all-of-NATO” approach. Similarly to the European Union, NATO has created a capability to monitor and analyse hybrid threats, based in the intelligence community and cooperating with other NATO authorities. Furthermore, NATO has established counter hybrid support teams that can be sent in support of the authorities of a stricken nation.

A common understanding is needed of the hybrid threats which require regular engagement within and between the relevant EU and NATO structures. At the same time, each country has to assess its own vulnerabilities so as to understand the kind of hybrid threats that can be directed against it. © Hybrid COE

A joint declaration was signed by NATO Secretary General Jens Stoltenberg and European Commission and Council Presidents Jean-Claude Juncker and Donald Tusk in Warsaw in July 2016, which set out a “common set of proposals” with 74 concrete actions, many of which focus on hybrid threats, building resilience in cyber security, and strategic communications. A second joint declaration agreed in Brussels in July 2018 provided an additional focus on military mobility, counter-terrorism and resilience to risks posed by chemical, biological, radiological and nuclear agents.

In addition to giving NATO-EU cooperation a long-awaited platform of common interest, countering hybrid threats has led to some other important new developments in the European Union. The European Commission and the EEAS have set up an inter-service group for countering hybrid threats that meets regularly at different levels. This group – designed to ensure common awareness of events and processes throughout European institutions relevant to countering hybrid threats – is a promising first step towards a comprehensive model for security-related challenges. Ideally, it could lead to a more solid platform for civil and economic preparedness, cyber security and other inherently multi-sectoral issues.

Furthermore, the European Council Friends of the Presidency Group for Countering Hybrid Threats (FoP) has been awarded an extended and significantly broadened mandate, stretching through the next four presidencies until June 2020. Whereas the initial FoP mandate from 2017 was very limited, the new one calls for an overview of ongoing EU efforts on countering hybrid threats, so as to spot shortfalls, avoid duplication, and support political decision making across Council bodies. By the end of the new mandate, the FoP could even become a permanent body responsible for maintaining cross-sectoral awareness and – similarly to NATO’s Civil Emergency Planning Committee – supporting member states’ civil preparedness and thereby their resilience against hybrid threats.

One key field where cooperation between the European Union and NATO should be intensified is training and exercises. Multi-faceted, complex exercises that test the ability to respond to hybrid threats below the threshold of war would be a particularly ideal area for the two organisations to explore their strengths and weaknesses, and perhaps discover complementarities. In September, an informal meeting of the North Atlantic Council (NAC) with the EU Political and Security Committee (PSC) included a hybrid scenario-based discussion facilitated by the Hybrid COE. This initiative should become a recurring element of future NAC-PSC deliberations, and other joint meetings as appropriate.

Joint exercises could also be designed to link up functional counterparts in EU and NATO institutional structures around a mutually relevant hybrid threat scenario, supported by the COE. Furthermore, the NATO School in Oberammergau and the European Security and Defence College could open up their training courses for selected EU and NATO staff respectively.

The Hybrid COE – one year on

One of the most concrete outcomes of the efforts to counter hybrid threats is the Hybrid COE in Helsinki, which reached its initial operational capability in September 2017. Now that the Centre has completed its first full year of existence, there is an opportunity to have a look at what it has achieved and what direction it should take next.

The European Centre of Excellence for Countering Hybrid Threats was officially inaugurated in the Finnish capital Helsinki in October 2017. It is neither an EU nor a NATO body but a freestanding legal entity. © NATO

Since April 2017, the number of participating countries has doubled from the initial nine to 18, with several more showing increased interest to join. The Centre has developed a concept for its three Communities of Interest (COI). Three COIs with their networking, analysis, training and exercise activities have succeeded in promoting both situational awareness, resilience and response capabilities in participating countries. The COI on Hybrid Influencing is Ied by the United Kingdom, the sub-COI on Non-state Actors by Sweden, and the COI on Vulnerabilities and Resilience by Finland. This past summer, they convened networks to share best practices on issues such as legal resilience, maritime and harbour safety, energy networks, drones and election interference. A fourth COI on Strategy and Defence, led by Germany and manned in August, will address strategic understanding of hybrid warfare.

As we have seen, countering hybrid threats has quickly become a central vehicle for strengthened cooperation between NATO and the European Union, based first and foremost on mutual interest. Because the Centre is neither an EU nor a NATO body but a freestanding legal entity, the Hybrid COE has been able to play a unique role in facilitating and strengthening this cooperation.

The Centre continues to support EU and NATO staffs working on hybrid threats. Both staffs have participated in its activities, including workshops, seminars and exercises aimed at enhancing the understanding of hybrid threats. And representatives of both organisations are present at the Centre’s Steering Board meetings.

In March, the Centre hosted a retreat which aimed to specify possible concrete actions in all key areas of interaction and formulate recommendations for further enhancing EU-NATO cooperation. Discussions focused on improving early warning and situational awareness, strategic communication and messaging, crisis response, resilience, cyber defence and energy security. Such retreats may become an annual event.

In April, the Hybrid COE convened a regional seminar to exchange best practices in countering hybrid threats among Nordic and Baltic nations, in cooperation with NATO’s Special Operations Forces Headquarters. One conclusion was the need to develop whole-of-government and whole-of-society responses to counter hybrid threats. Regional cooperation serves this endeavour and the Centre and NATO will work together on similar seminars in other regions.

In May, within the scope of assessing the implications of hybrid threats on capability development, the Centre facilitated a scenario-based workshop on “Harbour Protection under Hybrid Threat Conditions”, organised by the European Union and attended by both EU and NATO staff. This workshop was the outcome of a hybrid threats tabletop exercise conducted in 2016.

In May 2018, the European Defence Agency and the Hybrid Centre of Excellence jointly organized a workshop to look at how to mitigate hybrid threats against European harbours and improve their resilience. © Bundeswehr

All participating countries contribute significantly to the efforts of the Centre. Four countries have taken lead roles in the Centre’s Communities of Interest, and six of them also support the Centre by seconding staff to the Secretariat in Helsinki. One concrete example of national contribution is the Comprehensive Security Training Event, organised by the Centre in cooperation with Finnish Defense Forces. This one-week event is targeted at NATO member states and selected partner countries to support them in developing comprehensive approaches or fusion doctrines to counter hybrid threats. The Finnish comprehensive security model is at the core, but it will be discussed in the context of other national and institutional experiences in comprehensive security.

Although much has been achieved, there is still so much to do. We should be able to move on from describing the threats to countering them. In the field of training and exercising, there is a demand for tabletop exercises and scenario-based discussions that can be played jointly or as individual national exercises. Participating states should trust and support each other in identifying national vulnerabilities and build resilience jointly. The Romanian and Finnish EU Presidencies in 2019 will provide further opportunities to promote cooperation on countering hybrid threats. The common understanding of hybrid threats is by necessity a living thing that requires constant attention, research and dissemination. And, as long as there are member states of NATO or the European Union that have not yet joined the Centre, there is room to grow.

Axel Hagelstam is Counsellor for Civil Preparedness at the Mission of Finland to NATO and Finnish representative to NATO’s Civil Emergency Planning Committee.


Kirsti Narinen is Director for International Relations at the European Centre of Excellence for Countering Hybrid Threats in Helsinki.

The views and opinions are those of the authors and do not necessarily reflect the official views of the Finnish MFA or the COE.

What is published in NATO Review does not necessarily represent the official position or policy of member governments, or of NATO.

Λάθος ή σωστό το ταξίδι Τσίπρα σε Τουρκία;

Από
anixneuseis
-
0

Του Κωνσταντίνου Λουκόπουλου* Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2018 liberal.gr

Σοβαρό προβληματισμό προκαλεί η, όπως μαθαίνουμε, επιμονή του πρωθυπουργού και υπουργού Εξωτερικών κ. Αλέξη Τσίπρα να μεταβεί στην Τουρκία για συνομιλίες με τον πρόεδρο Ερντογάν μέσα στον Δεκέμβριο αμέσως μετά την επίσκεψη του στη Μόσχα στις αρχές Δεκεμβρίου. Όταν μάλιστα η Τουρκία έχει ξεδιπλώσει για τα καλά την αναθεωρητική και ηγεμονική της Στρατηγική στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο!

Τόσο οι χάρτες των ακραίων τουρκικών διεκδικήσεων του Υπουργού Άμυνας, Χουλουσί Ακάρ, όσο και οι εξαιρετικά προκλητικές δηλώσεις του Τούρκου ΥΠΕΞ Τσαβούσογλου με τις οποίες απείλησε ότι πέραν της διπλωματικής λύσεως στα «προβλήματα» μας υπάρχει και … «άλλη», υπονοώντας εμμέσως πλην σαφώς στρατιωτική ενέργεια μας δείχνουν ότι εισερχόμαστε σε μία νέα περαιτέρω αναβαθμισμένη ποιοτικά φάση τουρκικών διεκδικήσεων. Προδιαγράφεται μία νέα ενεργειακή πραγματικότητα στην ΝΑ Μεσόγειο και η Άγκυρα πέρα από τις τριμερείς, τετραμερείς και βάλε συνεργασίες επιδιώκει να είναι βασικός «παίκτης» με «μερίδιο» όμως πολύ μεγαλύτερο από αυτό που της αναλογεί.

Κάποιοι συμπολίτες μας που ενδεχομένως ακόμα και σήμερα να μην είναι σε θέση να κατανοήσουν τι σημαίνει για τα ζωτικά εθνικά μας συμφέροντα Τουρκικός Αναθεωρητισμός και Ηγεμονισμός και διάλογος με την απειλή χρήσεως στρατιωτικής βίας ευλόγως θα αναρωτηθούν. «Μα γιατί να μην συζητήσουμε τα προβλήματα μας; Ο διάλογος δεν βλάπτει». Τι πιο ωραίο και λογικό από το να έχεις καλές σχέσεις με τον γείτονα σου και αν υπάρχουν προβλήματα να τα επιλύεις ειρηνικά. Έλα ντε όμως που τα προβλήματα και οι εντάσεις που υπάρχουν με τον γείτονα προέρχονται από τον αναθεωρητισμό και τον ηγεμονισμό του! Τα ιστορικά διδάγματα για περιπτώσεις που συνδιαλέχτηκες υπό την απειλή χρήσεως στρατιωτικής βίας είναι… αδυσώπητα.

Αν δεν κάνω λάθος ο Πρωθυπουργός έχει συναντηθεί με τον κ. Ερντογάν έξι φορές μέχρι σήμερα και κάθε φορά για το τι έχει συζητηθεί το μαθαίνουμε από την… Άγκυρα και οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις πηγαίνουν προς τα πίσω ενώ να αυξάνονται οι κίνδυνοι για τα ζωτικά μας συμφέρονται. Τρανταχτό παράδειγμα η προ έτους επίσκεψη του Τούρκου Πρόεδρου στην Αθήνα όπου έθεσε ξεκάθαρα ως ζήτημα την αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης!

Για να είμαστε όμως ακριβοδίκαιοι η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική πάσχει διαχρονικά από μία αποδεδειγμένη έλλειψη μακροχρόνιας συνεκτικής Στρατηγικής για την αντιμετώπιση του Τουρκικού Αναθεωρητισμού και για αυτό δεν ευθύνονται οι εξαιρετικοί μας Διπλωμάτες. Η τραγική εποχή Κοτζιά στο Υπουργείο Εξωτερικών όπου είχε μπερδέψει την πραγματική Διπλωματία με τις θεωρίες στα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα και η αποδεδειγμένη άγνοια Τσίπρα των απαιτήσεων και του πλαισίου κανόνων λειτουργίας του διεθνούς διπλωματικού περιβάλλοντος δημιούργησαν μεγάλα προβλήματα. Αυτά οδήγησαν την ανεπαρκή Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ να αντιμετωπίζει την Άγκυρα αφ΄ ενός με παραλυτική αμηχανία και πρόχειρους τακτικισμούς, αφ’ ετέρου δε να έχουμε τον κ. Καμμένο να συμπεριφέρεται σαν τον Ζήκο της γνωστής ταινίας του παλαιού ελληνικού κινηματογράφου που όπως θυμάστε …συνεχώς έλεγε «μαλώνουμε ρε, μαλώνουμε;»

Από την μία έχουμε την πρόσφατη εμφατική επαναφορά του casus belli. Από την άλλη διαμορφώνεται κλίμα από Τουρκικής πλευράς με τις κλιμακούμενες απειλές και φυσικά τους περιβόητους επίσημους χάρτες με τους οποίους η Άγκυρα μοιράζει «τζάμπα» ΑΟΖ/Υφαλοκρηπίδα αριστερά και δεξιά και εξαφανίζει το τι δικαιούται από το Διεθνές Δίκαιο η Ελλάδα. Κάποιες περίεργες όμως δηλώσεις γίνονται και στην Ελλάδα όπως ότι «δεν μπορούμε να αφήσουμε την Τουρκία έξω από την ενεργειακή πίτα». Δηλώσεις που προκαλούν ερωτηματικά. Και αυτό ας το γνωρίζει ο κ. Πρωθυπουργός διότι όταν διακηρύσσεις προκαταβολικά ότι είσαι έτοιμος να παραχωρήσεις μέρος των δικαιωμάτων σου, όταν θα διαπραγματευτείς και μάλιστα υπό την απειλή χρήσεως στρατιωτικής βίας θα απαιτήσουν πολλά περισσότερα από αυτά που εσύ έχεις ήδη αναγγείλει ότι θα παραχωρήσεις.

Προβληματιζόμαστε σοβαρά για την σκοπιμότητα της επίσκεψης Τσίπρα στην Τουρκία.. Γιατί άραγε επιμένει; Είναι έτοιμος ο ίδιος και η Χώρα για έναν τέτοιο διάλογο που μπορεί να θέσει σε τεράστιο τα ζωτικά εθνικά συμφέροντα της Ελλάδος αποδεχόμενος ακόμα και μέρος των ηγεμονικών Τουρκικών απαιτήσεων; Εμείς ευθαρσώς του λέμε να μην πάει χωρίς κάποια ουσιαστική κίνηση καλής θελήσεως από Τουρκικής πλευράς.

Η γενεσιουργός αιτία της πολυπλοκότητας των Ε/Τ σχέσεων και των εντάσεων στο Αιγαίο και πλέον στην ΝΑ Μεσόγειο δεν είναι άλλη από την άσκηση της μακρόχρονης  τουρκικής αναθεωρητικής σε διμερές και  ηγεμονικής σε περιφερειακό επίπεδο πολιτικής των γειτόνων μας. Η βάση των οποιονδήποτε συνομιλιών πρέπει να είναι ο σεβασμός των αρχών του Διεθνούς Δικαίου και η εγκατάλειψη της αναθεωρητικής της πολιτικής. Αυτό που έμμεσα απαιτεί η Άγκυρα είτε κεμαλική είτε νέο-οθωμανική δηλαδή «να κάτσουμε σε ένα τραπέζι να τα βρούμε και να αφήσουμε τα προβλήματα πίσω μας» είναι μία τεράστια παγίδα.

Με απλά λόγια ελάτε να συζητήσετε αυτά που διεκδικούμε εμείς και τότε θα ισχύσει η «καλή γειτονία» και θα έχουμε ειρήνη! Να πετούν δηλαδή τα τούρκικα αεροπλάνα πάνω από την Σύρο και την Μύκονο και τέλος οι εντάσεις στο Αιγαίο. Μην τολμήσετε να επεκτείνετε τα χωρικά σας ύδατα σε 12ΝΜ, τα ελληνικά νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα και μην ξαναμιλήσετε για ΑΟΖ και οτιδήποτε άλλο που μας δυσκολεύει και μην ξεχνάτε ότι υπάρχουν 152 μικρονησίδες και βραχονησίδες που δεν έχει καθοριστεί η κυριότητα τους. Ας το κατανοήσουν αυτό πολύ καλά οι ημεδαποί αιθεροβάμονες! Μα πρώτα απ’ όλα ας το κατανοήσει ο ίδιος ο κ. Πρωθυπουργός που τυγχάνει και Υπουργός Εξωτερικών.

Οι παλινωδίες και η ανεπάρκεια της Κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και στο τομέα της εξωτερικής πολιτικής με πρόσφατο αρνητικό αποτέλεσμα την εθνικά επιζήμια συμφωνία των Πρεσπών, η πολιτική κατευνασμού και ή απουσία ούτε… αξιόπιστης και το χειρότερο δυστυχώς ούτε… αποτροπής είναι αυτά που άνοιξαν την «όρεξη» στην επιθετικότητα της Τουρκίας η οποία επιβάλει πλέον «εποικοδομητικούς διαλόγους» που δεν γνωρίζουμε που θα μας οδηγήσουν.

Δεν αρκεί η διαρκής και σχεδόν παρακλητική ίσως και κάποιες φορές σπαραξικάρδια επίκληση των υφισταμένων συνθηκών και του Διεθνούς Δικαίου για να μπει φραγμός στις τουρκικές μεθοδεύσεις που δημιουργούν σκηνικό κρίσης και επιβάλλουν διαλόγους με τους δικούς τους όρους. Εφαρμογή Διεθνούς Δικαίου έχουμε μόνον μεταξύ ισοδυνάμων ή μερών που υπολογίζουν το ένα το άλλο.

Η ειρήνη είναι το υπέρτατο αγαθό της ανθρωπότητας και οι σχέσεις καλής γειτονίας είναι αυτές που την διασφαλίζουν. Επιζητούμε ανενδοίαστα σχέσεις καλής γειτονίας με την Τουρκία, αλλά αυτές πρέπει να εδράζονται πάνω σε κλίμα αμοιβαίου σεβασμού και αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Και βέβαια χωρίς … bulling που είναι απαγορευτικό για οποιοδήποτε έντιμο διάλογο. Δεν έχουν θέση ούτε τα φοβικά σύνδρομα αλλά ούτε και οι ανέξοδοι λεονταρισμοί από την από εδώ μεριά, αλλά ούτε και τα «νταηλίκια» από την άλλη.

Στην περίπτωση που δε υπάρχουν σχέσεις καλής γειτονίας τότε η ειρήνη επιβάλλεται με αξιόπιστη αποτροπή και όχι με αμήχανη και παθητική παρακολούθηση της ροής των γεγονότων! Εκτός και αν τελικά σκοπός είναι να παρασυρθούμε αγόγγυστα ως παθητικοί παρατηρητές από τις όποιες εξελίξεις, έτσι όπως θα παράσερνε και ο άνεμος την ελληνική σημαία στα Ίμια!

*Ο Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Λουκόπουλος είναι επικεφαλής στο «Παρατηρητήριο Liberal».

liberal.gr

Αραβική συσπείρωση απέναντι στην Τουρκία

Από
anixneuseis
-
0

    • Του

Κώστα Ράπτη

Από τις 3 έως τις 16 Νοεμβρίου στη στρατιωτική βάση Μοχάμεντ Ναγκίμπ στην Μάρσα Ματρούχ της μεσογειακής ακτής της Αιγύπτου πραγματοποιήθηκε η στρατιωτική άσκηση Arab Shield 1, με τη συμμετοχή χερσαίων, ναυτικών, αεροπορικών και ειδικών δυνάμεων της φιλοξενούσας χώρας, αλλά και της Σαουδικής Αραβίας, της Ιορδανίας, του Κουβέιτ, του Μπαχρέιν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ενώ ο Λίβανος και το Μαρόκο έλαβαν μέρος υπό το καθεστώς παρατηρητή.

Επρόκειτο για την πιο προωθημένη έως τώρα υλοποίηση του σχεδίου για αμυντική ολοκλήρωση των κυριότερων σουνιτικών αραβικών μοναρχιών και των δορυφόρων τους – τρία χρόνια αφότου ο Σαουδάραβας διάδοχος Μοχάμαντ μπιν Σαλμάν πρότεινε την δημιουργία ενός “Αραβικού ΝΑΤΟ”, με προφανή αντι-ιρανική αιχμή.

Η ιδέα αποδεικνύεται ανθεκτική, μολονότι οι σχετικές ζυμώσεις έχουν σημαδευτεί από αλλεπάλληλα πισωγυρίσματα. Άλλωστε το αραβικό μέτωπο κάθε άλλο παρά είναι αρραγές, καθώς χώρες όπως η Αίγυπτος ή η Ιορδανία δεν συμμερίζονται την προθυμία του Μοχάμαν μπιν Σαλμάν για στρατιωτικές λύσεις στο καθετί, ενώ το Κουβέιτ και το Ομάν προτιμούν μια πολιτική ίσων αποστάσεων απέναντι στο Ριάντ και την Τεχεράνη. Παράλληλα, το Κατάρ συγκεντρώνει την οργή των Σαούντ (κυρίως λόγω της προστασίας που προσφέρει στην Μουσουλμανική Αδελφότητα) και έχει τεθεί από τους γείτονές του σε αποκλεισμό.

Το Ιράκ, πάλι, έχει πρακτικά “ουδετεροποιηθεί”, λόγω της πολιτικής κυριαρχίας των φιλικών προς το Ιράν σιιτικών κομμάτων, αν και τα ανοίγματα που πραγματοποιεί το τελευταίο διάστημα προς το Ριάντ ο εθνικιστής σιίτης ηγέτης Μοκτάντα αλ Σαντρ αποδεικνύουν ότι οι κινήσεις των βασικών παικτών προσδιορίζονται πάντοτε από πολιτικούς και όχι δογματικούς παράγοντες.

Όμως η επιλογή της Μεσογείου ως χώρου διεξαγωγής της άσκησης Arab Shield 1, όσο και αν δικαιολογείται από την στρατιωτική ισχύ της Αιγύπτου και τις ανησυχίες για τις εξελίξεις στην γειτονική Λιβύη, υποδεικνύει μια μετατόπιση του ενδιαφέροντος των αραβικών μοναρχιών, μακριά από τα μέτωπα (Συρία, Υεμένη) που ως τώρα θεωρούνταν τα κρισιμότερα.

Εν ολίγοις: χωρίς να υποστέλλουν την αντιπαράθεση με το Ιράν, οι φίλοι της Ουάσιγκτον στην περιοχή περιλαμβάνουν στους υπολογισμούς τους ολοένα και περισσότερο και την απειλή που θεωρούν ότι προέρχεται από την πλευρά της Τουρκίας.

Το καταδεικνύουν αυτό και οι εξελίξεις στο διπλωματικό πεδίο, όπου οι μέχρι χθες θανάσιμοι αντίπαλοι του Άσαντ και τροφοδότες του τζιχαντιστικού αντάρτικου στη Συρία δείχνουν έτοιμοι να αποδεχθούν τα δεδομένα που προέκυψαν στο πεδίο των μαχών και να επανεντάξουν την Δαμασκό στην “αραβική οικογένεια”.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πρόκειται να ξανανοίξουν την πρεσβεία τους στη συριακή πρωτεύουσα, ενώ αντίστοιχη πρόθεση έχουν εκδηλώσει το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Την Δευτέρα ιορδανική κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία έγινε δεκτή από τον Μπασάρ αλ Άσαντ σε θερμό κλίμα, ενώ δημοσιογραφικές πληροφορίες θέλουν τον Σύρο πρόεδρο να έχει βρει σημεία συνεννόησης με τις λοιπές αραβικές πρωτεύουσες.

Ήδη το άνοιγμα της συρο-ιορδανικής μεθορίου έχει πραγματοποιηθεί χωρίς προβλήματα, ενώ ο υπουργός Άμυνας των Εμιράτων έχει χαρακτηρίσει “λάθος” την αποβολή της Συρίας από τον Αραβικό Σύνδεσμο.

Η συμμετοχή στο μέγα εγχείρημα της ανοικοδόμησης της Συρίας αποτελεί επαρκές κίνητρο για αυτή τη μεταστροφή. Όμως δεν παίζει δευτερεύοντα ρόλο η επιθυμία ανάσχεσης των “οθωμανικών” φιλοδοξιών της Άγκυρας, η οποία ήδη κατέχει τμήμα της συριακής επικράτειας και παράλληλα επεμβαίνει στις ενδοαραβικές υποθέσεις προσφέροντας στρατιωτική κάλυψη στο Κατάρ και σχεδιάζοντας την εξάπλωση του “αποτυπώματός” της και στη Σομαλία, νοτίως της Αραβικής Χερσονήσου.

Αντίστοιχα το Ισραήλ, που βρίσκεται σε άρρητη στρατηγική σύμπλευση με τις αραβικές μοναρχίες, δεν μπορεί παρά να ανησυχεί για τις φιλοδοξίες της Άγκυρας στην ανατολική Μεσόγειο και βέβαια για την στήριξη που προσφέρει ο Ερντογάν, μαζί με τον Εμίρη του Κατάρ, στο παλαιστινιακό παρακλάδι της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, δηλ. την οργάνωση Χαμάς. (Το θερμό επεισόδιο της περασμένης εβδομάδας στην Λωρίδα της Γάζας και η κυβερνητική κρίση στο Ισραήλ, μετά τη συμφωνία εκεχειρίας με τη Χαμάς υπογραμμίζουν τις αντιφάσεις της υπόθεσης).

Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή του Ντόναλντ Τραμπ να υπερασπίζεται τον Σαουδάραβα διάδοχο, παρά τις πληροφορίες που διοχετεύει η Τουρκία για την υπόθεση Κασόγκι, αλλά και η δυστοκία στις συνομιλίες Πομπέο-Τσαβούσογλου εξηγούνται και από τα αντιτουρκικά αντανακλαστικά των περιφερειακών πελατών της Ουάσιγκτον.

capital.gr

Πώς ο ισλαμιστικός νεποτισμός του Ερντογάν εκτόξευσε τον γαμπρό του στη θέση Νο 2 της εξουσίας

Από
anixneuseis
-
0

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]  www.kalkis.eu

Σε άρθρο μου στις Ανιχνεύσεις στις 21-05-2018 http://www.anixneuseis.gr/?p=190073 είχα αναφερθεί στην νταηλίδικη προσέγγιση των οικονομικών της Τουρκίας από τον Ερντογάν (Erdoganomics)  η οποία φυσικά δεν έχει καμία σχέση με το πώς λειτουργεί η παγκοσμιοποιημένη οικονομία, εντός της οποίας είναι υποχρεωμένη να κινείται και η ίδια, είτε του αρέσει είτε όχι. Όμως τότε ήταν προεκλογική περίοδος και το νταηλίκι πουλούσε επιτυχώς σε μεγάλη μερίδα του εκλογικού του σώματος, εξ ου και η πολλοστή του νίκη. Σήμερα η ερντογανική εξουσία οφείλει να προσγειωθεί στην σκληρή πραγματικότητα. Απλά  είναι συγκεντρωμένη στα χέρια του και στα χέρια του οικονομολόγου γαμπρού του, Νο 2 της εξουσίας, Berat Albayrak, τον οποίο η δημοσιογράφος του ηλεκτρονικού Le Monde Marie Jégo χαρακτήρισε στις 19-11-2018, ως «τον πασά της τουρκικής οικονομίας» (le pacha de l’économie turque) που προώθησε ο πεθερός του ως επικεφαλή του Υπουργείου Οικονομικών, δηλαδή στην κάσα του τουρκικού κράτους.

Ο Berat Albayrak περιγράφει την κατάσταση της τουρκικής οικονομίας ως αποδυναμωμένη από την κατάρρευση του εθνικού νομίσματος μετά από μια σημαντική διπλωματική κρίση που έλαβε χώρα αυτό το καλοκαίρι με τις Ηνωμένες Πολιτείες.  «Καταφέραμε να νικήσουμε την επίθεση», είπε το γενειοφόρο αγόρι κατά τη συνεδρίαση της επιτροπής οικονομικών του τουρκικού κοινοβουλίου στις 31 Οκτωβρίου στην Άγκυρα. Μεταξύ των δύο συμμάχων του ΝΑΤΟ, η καταιγίδα πέρασε. Η ηρεμία επέστρεψε, υποτίθεται, με την απελευθέρωση του αμερικανικού πάστορα Andrew Brunson. Οι αμερικανικές κυρώσεις ακυρώθηκαν ή αμβλύνθηκαν και η τουρκική λίρα ανέκαμψε μερικώς, προς ικανοποίηση του υπουργού.

Για το επεισόδιο Brunson, ο υπουργός Albayrak αποφεύγει να πει λέξη, γνωρίζοντας την ασυμφωνία που προκάλεσε στην τουρκική κοινή γνώμη, η οποία είναι πεπεισμένη ότι η Τουρκία «υπέκυψε» στην απελευθέρωση του πάστορα, σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις. Σε συμφωνία με τον πεθερό  του και την τουρκική κοινή γνώμη ο Albayrak, πιστεύει ότι δεν υπάρχει νομισματική κρίση. Αλλά μάλλον «μια προγραμματισμένη επιχείρηση» από «κερδοσκόπους συνωμότες» για να γονατίσουν την Τουρκία. Ο μύθος του πολιορκημένου τουρκικού φρουρίου αποδίδει. Εάν η επίθεση ξεπεράστηκε, αυτό έγινε  χάρη στο «τόσο αποτελεσματικό μας προεδρικό σύστημα» (!), εξήγησε ο νέος υπουργός, στις 8 Νοεμβρίου, σε επιχειρηματίες και εμπόρους στη Bursa, μια βιομηχανική πόλη νότια της Θάλασσας του Μαρμαρά .

Η ραγδαία πολιτική άνοδος του γαμπρού

Το προεδρικό σύστημα, που δημιουργήθηκε μετά τις εκλογές της 24ης Ιουνίου 2018, έδωσε στον Ερντογάν απεριόριστες εξουσίες. Χρησίμευσε δε ως σκαλοπάτι για τον «γαμπρό», λένε οι επικριτές του. Στις 9 Ιουλίου, ο Berat Albayrak, 40 ετών, προωθήθηκε στην δεύτερη θέση του τουρκικού κράτους, υπεύθυνος για τη δημοσιονομική και νομισματική πολιτική του τραπεζικού συστήματος. Σύμφωνα με τις επιθυμίες του πεθερού του, η αποστολή του είναι να φτάσει την Τουρκία, με το ΑΕΠ των 851 δισεκατομμυρίων δολαρίων (745 δις ευρώ) το 2017, στην ομάδα των 10 μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου μέχρι το 2023.

Αυτός ο διορισμός του Berat Albayrak σηματοδοτεί μια μετεωρική άνοδό του. Έχει άμεση πρόσβαση στον πρόεδρο. Βρίσκεται στα ταξίδια του, μαζί με δύο άλλα μέλη του πρώτου κύκλου, τον υπουργό Άμυνας Hulusi Akar και τον αρχηγό των μυστικών υπηρεσιών Hakan Fidan. Ποιος θα ήταν καλύτερος από αυτόν  να εκτελεί κατά γράμμα τις αποφάσεις του Ερντογάν;

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 ο Berat Albayrak συναντήθηκε με την Esra, την μεγαλύτερη κόρη του προέδρου. Και οι δύο φοιτητές στις Ηνωμένες Πολιτείες, εκείνη στην κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα, εκείνος στα χρηματοοικονομικά στο Πανεπιστήμιο Pace στη Νέα Υόρκη. Ο Μπεράτ ήταν γνωστός στην οικογένεια Ερντογάν. Ο πατέρας του, Sadik Albayrak, ένας θεωρητικός του εθνικιστικού θρησκευτικού κινήματος, στάθηκε δίπλα στον Ερντογάν μόλις εισήλθε στην πολιτική. Το φλερτ των δύο νέων εγκρίθηκε από τους πατεράδες τους.

 

Έχει «πολύ μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του».

Στις 11 Ιουλίου 2004, το ζευγάρι παντρεύτηκε στην Κωνσταντινούπολη με την παρουσία 7.000 προσκεκλημένων, συμπεριλαμβανομένων πολλών αρχηγών κρατών. Αφού ολοκλήρωσε το πτυχίο του MBA, ο νεαρός άνδρας, ξεκίνησε μια επαγγελματική καριέρα στον όμιλο Çalik Holding τα τελευταία χρόνια, έναν όμιλο που δραστηριοποιείται στους τομείς της ενέργειας, των κατασκευών και των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Ανέλαβε δε την ηγεσία του το 2007, σε ηλικία 29 ετών! Θα διαχειριστεί κυρίως την απόκτηση της καθημερινής εφημερίδας Sabah τον Απρίλιο του 2008, η οποία είναι σήμερα η ναυαρχίδα της ισλαμικής συντηρητικής εξουσίας. Εκτιμώμενη σε περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο δολάρια, η αγορά της χρηματοδοτήθηκε με δάνειο από τις κρατικές τράπεζες της Halkbank (στην οποία οι ΗΠΑ απειλούν να επιβάλουν πρόστιμα δις δολαρίων για παραβίαση του ιρανικού εμπάργκο) και της Vakifbank, και από μια άλλη  ομάδα μέσων ενημέρωσης του Qatar.

Τον Ιούνιο του 2015, ο γαμπρός εισήλθε στο κοινοβούλιο, εκλεγμένος στην Κωνσταντινούπολη με τη σημαία του κόμματος του πεθερού ΑΚΡ. Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους, προήχθη σε Υπουργό Ενέργειας και εισήλθε στην εκτελεστική επιτροπή του κόμματος. Η φήμη του είναι αμφιλεγόμενη. Οι άνθρωποι που είχαν έρθει σε επαφή μαζί του εκείνη την περίοδο τον περιγράφουν ως έναν νεαρό άνδρα με «πολύ μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του».

Η αντιπολίτευση τον κατατάσσει στους οπαδούς του Fethullah Gülen. Μάλιστα ο Ozgür Ozel, βουλευτής του κύριου αντιπολιτευτικού Ρεπουπλικανικού κόμματος  CHP, τον κατηγόρησε τον Δεκέμβριο του 2017 ότι «παρακολούθησε ένα σχολείο στο Cemaat», την θρησκευτική κοινότητα του ιερέα Fethullah Gülen, πρώην συμμάχου του Ερντογάν, που έγινε ο χειρότερος εχθρός του, από τότε που κατηγορείται για υποκίνηση του αποτυχημένου πραξικοπήματος στις 15 Ιουλίου 2016. Ο Berat πράγματι έκανε τις δευτεροβάθμιες σπουδές του σε ένα ίδρυμα με διαχείριση της κοινότητας Gülen, το οποίο όμως έκλεισε λίγο μετά την απόπειρα πραξικοπήματος. «Αν δεν ήταν ο γαμπρός, θα σάπιζε στη φυλακή όπως όλοι εκείνοι που κρίθηκαν μετά το πραξικόπημα για το ότι ανήκαν στο κίνημα Gülen», δήλωσε ο βουλευτής. Η απάντηση του Berat: «Ήμουν σε ένα κοινοτικό ίδρυμα, αλλά δεν ήμουν ποτέ υπό την επιρροή του».

Λόγω της θρησκοληπτικής του εκπαίδευσης, ο Berat δεν συνηθίζει να σφίγγει το χέρι των γυναικών! Τον είδανε έτσι, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου του AKP στις 22 Μαΐου 2016, να φαίνεται να αρνείται το απλωμένο χέρι της Sare Davutoglu, της συζύγου του Αχμέτ Νταβούτογλου, πρωθυπουργού εκείνης της εποχής, τον οποίο είχε κριτικάρει υπερβολικά. Οι σχέσεις του δεν ήταν και οι πιο εγκάρδιες με τον διάδοχό του,  Binali Yildirim,  τελευταίου κατόχου της θέσης του πρωθυπουργού, θέση που τώρα καταργήθηκε.

Με τον Suleyman Soylu, τον σημερινό υπουργό Εσωτερικών, η σχέση του βρίσκεται στα τάρταρα. Όπως μαρτυρεί το πισώπλατο χτύπημα που δόθηκε από τον Υπουργό Εσωτερικών στον Υπουργό Οικονομικών, όταν συναντήθηκαν σε επίσημη τελετή στο μαυσωλείο του Ατατούρκ, την Πέμπτη 2 Αυγούστου 2018. Τα μέσα ενημέρωσης έχουν κάνει καυτά σχόλια. «Το τελευταίο επεισόδιο στον αγώνα για τη διαδοχή», έγραψε  η αντιπολιτευόμενη εφημερίδα Evrensel.

Νομισματική αναταραχή

Τα πρώτα βήματα του μεγάλου τσάρου ήταν ευσεβείς πόθοι. Τα υποδέχθηκαν άσχημα οι αγορές, καθώς η τουρκικά λίρα έχασε το 3% την επαύριον του διορισμού του και οι αγορές δεν ήταν ευνοϊκές γι ‘αυτόν. Βασίζονταν στον επαναδιορισμό του Mehmet Simsek, πρώην υπουργού Οικονομικών, εκπαιδευμένου στην αμερικανική επενδυτική τράπεζα Merrill Lynch. Δεν πρόλαβε να γίνει πασάς της τουρκικής οικονομίας και τον βρήκε η νομισματική αναταραχή, εξασθενισμένης από τις κυρώσεις του Τραμπ. Σε λίγες μέρες, τον Αύγουστο, η λίρα έχασε το 25% της αξίας της έναντι του δολαρίου. Ο πληθωρισμός αυξάνεται, φτάνοντας τον Οκτώβριο το υψηλότερο επίπεδο στα τελευταία 15 χρόνια (ετήσιος ρυθμός 25,2% τον Οκτώβριο έναντι 24,5% το Σεπτέμβριο 2018). Ένα πραγματικό θέμα ανησυχίας. Όχι όμως για τον υπουργό Albayrak, βέβαιο ότι θα περιοριστεί μέχρι το τέλος του έτους, χωρίς να λέει πώς σκοπεύει να το κάνει. Προς το παρόν, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, σε μεγάλο βαθμό χρεωμένες σε δολάρια, πλήττονται σκληρά. Για πολλούς, πρόκειται για εκπροσώπους της μεσαίας τάξης για την οποία ο Ερντογάν υπερηφανεύεται ότι ανέδειξε χάρη στα «κινεζικά» ποσοστά ανάπτυξης της οικονομίας μεταξύ 2007 και 2013.

Ο Berat κινείται σε όλα τα μέτωπα, διασχίζοντας τον πλανήτη, προσπαθώντας να αποκτήσει τις απαραίτητες πιστώσεις για να καλύψει το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και να αναχρηματοδοτήσει το χρέος της Τουρκίας. Το κοράνι του πεθερού δεν μετράει. Στα τέλη Ιουλίου, η Τράπεζα της Κίνας κατέληξε να χορηγήσει δάνειο ύψους 3,6 δισ. δολαρίων. Σε έναν πιστό σύμμαχο, ο Εμίρης του Κατάρ, ο Cheikh Tamim Ben Hamad Al Thani, υπόσχεται επενδύσεις ύψους 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων και προσφέρει το προσωπικό του αεροπλάνο στον φίλο του Ερντογάν. Ο εμίρης έγινε δεκτός λίγο αργότερα στο προεδρικό μέγαρο στην Άγκυρα για δείπνο για τρεις, με τον Ερντογάν και τον γαμπρό του.

Μια συνέχεια ευσεβών πόθων

Ο καθησυχασμός των επενδυτών είναι η προτεραιότητά του. Ο Berat επαινεί την ανεξαρτησία  (;) της Κεντρικής Τράπεζας, τη δημοσιονομική πειθαρχία, τον έλεγχο των δημόσιων δαπανών και  υπόσχεται να «εργαστεί μέρα-νύχτα». Κάποιοι το πιστεύουν. Όπως η Güler Sabanci π.χ., επώνυμη επιχειρηματίας του ομίλου Sabanci και μέλος του Tüsiad (το τουρκικό ισοδύναμου του Συνδέσμου Βιομηχάνων Ελλάδας ΣΕΒ), η οποία δηλώνει : «Η εμπιστοσύνη στο πρόσωπό του είναι πλήρης», ανέφερε κατά την παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος του Υπουργού στις 10 Αυγούστου. Το πρόγραμμα, μια σειρά από ευσεβείς πόθους, δεν έπεισε όλους. Ειδικά επειδή η πολύ-αναμενόμενη παρουσίασή του άργησε να έρθει. Ο πεθερός επέλεξε την ίδια περίοδο να απευθυνθεί στο έθνος από το Rize (περιοχή της Μαύρης Θάλασσας), με μια ομιλία αντάξια ενός ιμάμη : «Έχουν το δολάριο, έχουμε τον Θεό!». Δηλαδή ο Νο 2 της εξουσίας είναι αναγκασμένος να παραδέρνει μεταξύ αντιφατικών καταστάσεων. Αντιμέτωπος με τους επενδυτές, υποστηρίζει την νομισματική ορθοδοξία, η οποία όμως δεν τον εμποδίζει να προσχωρεί στην άποψη του πεθερού του, δηλαδή ότι τα επιτόκια είναι μια αμαρτία καταδικασμένη από την ισλαμική πίστη! Εξ ου και η διαφορά που διαπιστώνεται μεταξύ των λόγων και των έργων. Ο έλεγχος των δημόσιων δαπανών δεν ανακοινώνεται, ενώ δίδονται υποσχέσεις φοροαπαλλαγών. Αυτή η τάση είναι πιθανό να αυξηθεί καθώς πλησιάζουν οι δημοτικές εκλογές του Μαρτίου του 2019, σε μια εποχή όπου η τουρκική οικονομία αναμένεται να έχει αύξηση μόνο 0,4% (έναντι 3,5% αναμενόμενης για το 2018) από το ΔΝΤ στο οποίο εικάζω ότι τελικά θα καταλήξει, παρά τους λεονταρισμούς του Ερντογάν.

Ένα πάντως είναι βέβαιο. Αν είσαι γαμπρός του Ερντογάν, σου αρκεί ένα ξερό αμερικανικό πτυχίο στα χρηματοοικονομικά για να γίνεις ο «πασάς της τουρκικής οικονομίας». Αυτός είναι ο ισλαμιστικός νεποτισμός.

 

 

 

To  Πανεπιστήμιο της μεταπολίτευσης περνά κρίση.  Ποιό Πανεπιστήμιο θέλουμε ;

Από
anixneuseis
-
0

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ  ΤΖΙΟΛΑΣ 

 Η εισήγηση του Ελευθέριου Τζιόλα στην εκδήλωση του Συλλόγου Αποφοίτων ΑΠΘ στις 19.11.2018,  στη Θεσσαλονίκη με αφορμή τα 45 χρόνια από την Εξέγερση του Πολυτεχνείου :

Κύριε  Πρύτανη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης,

Κυρίες και Κύριοι,

 Μαζί με τους επαίνους για τη δημιουργική δράση του Συλλόγου Αποφοίτων,  εκφράζω και τις ευχαριστίες μου για τη σημερινή πρόσκληση και τη δυνατότητα που μου παρέχεται να καταθέσω ορισμένες από τις απόψεις για ένα θέμα εθνικής  προτεραιότητας : το Ελληνικό Πανεπιστήμιο  της Σύγχρονης Εποχής.  Εθνικής προτεραιότητας, γιατί απ΄ αυτό εξαρτάται η ανάδειξη και διαμόρφωση  της πνευματικής ηγεσίας, καθώς και των σχεδιαστών και μηχανοδηγών της τεχνολογικής ατμομηχανής της Χώρας, σήμερα και στο μέλλον.

  1. Η Εξέγερση του Πολυτεχνείου έχει κάποιο μήνυμα για τη σημερινή κρίση του Πανεπιστημίου ; 

Η σημερινή εκδήλωση διοργανώνεται  στα πλαίσια της 45ης επετείου του Πολυτεχνείου. Πρέπει, λοιπόν, να πω ότι στο κείμενο διακήρυξης της,  η Σ.Ε. του Πολυτεχνείου  ξεκαθάριζε το περιεχόμενο της Εξέγερσης ως Πολιτικό Αγώνα, υψηλότερου επιπέδου, μέσα από διαλεκτική κλιμάκωση μιας πορείας αγώνων σε επίπεδο πανεπιστημιακών σχολών.  Το σημείο αυτό  είναι  κρίσιμο. Λέει η  Σ.Ε. :  ‘’Οι φοιτητές  από όλες τις Σχολές στη διάρκεια του φοιτητικού κινήματος, συνειδητοποιήσαμε, πως τα προβλήματά μας, σχετικά με τον εκδημοκρατισμό της Παιδείας και  τη λειτουργία του Εκπαιδευτικού συστήματος, δεν λύνονται χωρίς την αλλαγή της συγκεκριμένης πολιτικής κατάστασης. Αρχίζοντας έτσι πολιτικό αγώνα οι φοιτητές και οι Έλληνες εργαζόμενοι, που κλείστηκαν στο Πολυτεχνείο, ξεκαθαρίζουν τις θέσεις τους και καλούν τον Ελληνικό Λαό να συσπειρωθεί  γύρω τους και να αγωνισθεί μαζί τους ως την τελική νίκη.  1ο. Πρωταρχική  προϋπόθεση  για την επίλυση όλων των λαϊκών προβλημάτων θεωρούμε την άμεση παύση του τυραννικού καθεστώτος της χούντας και την παράλληλη εγκαθίδρυση της Λαϊκής Κυριαρχίας. 2ο. Η εγκαθίδρυση της λαϊκής κυριαρχίας συνδέεται αναπόσπαστα με την Εθνική Ανεξαρτησία από τα ξένα συμφέροντα, που χρόνια στήριζαν την τυραννία στη χώρα μας….’’.

Τα λέω αυτά για να γίνει σαφές, απ΄ το ίδιο το ντοκουμέντο της Εξέγερσης  : ‘’τι ήταν πολιτικά το Πολυτεχνείο’’. Ερώτημα που παραδόξως εξακολουθεί να συζητείται και να απασχολεί. Επιπλέον, το αναφέρω, για να διευκρινίσω  ότι μπορεί μεν  να συζητάμε, εδώ,  με αφορμή τα 45 χρόνια του Πολυτεχνείου  αλλά ο τίτλος του θέματος – το ίδιο το θέμα – (‘’45 χρόνια από την Εξέγερση του Πολυτεχνείου- το Πανεπιστήμιο της μεταπολίτευσης περνά κρίση’’) δεν έχει ευθεία, άμεση  σχέση με την Εξέγερση.

Παρόλα αυτά, θα μπορούσα να πω,  ότι το Πολυτεχνείο, με κάποια έννοια,  δίδει μια πρώτη , και μάλιστα θεμελιακή, απάντηση και στο ζητούμενο του σημερινού μας θέματος. Η απάντηση του  είναι  : ‘’ συνειδητοποιήσαμε, πως τα προβλήματά μας, σχετικά με τον εκδημοκρατισμό της Παιδείας και  τη λειτουργία του Εκπαιδευτικού συστήματος, δεν λύνονται χωρίς την αλλαγή της συγκεκριμένης πολιτικής κατάστασης, αρχίζοντας έτσι πολιτικό αγώνα …’’.

Αν είναι να αναρωτηθούμε για κάτι σ΄ αυτή την απάντηση δεν είναι  για την ορθότητά της, αλλά , αν πράγματι ισχύει και για ποιους η κεντρική διαπίστωση : ‘’ Συνειδητοποιήσαμε…’’. Έχουμε, αλήθεια, συνειδητοποιήσει και τι για τα αδιέξοδα του Ελληνικού Πανεπιστημίου ;  Και, είμαστε αποφασισμένοι, και πόσοι,  να διεξάγουμε αγώνα ; Αγώνα,  ο οποίος θα είναι Πολιτικός ;

  1. Πανεπιστημιακό Άσυλο: η δημοκρατική κοινωνία και η πανεπιστημιακή κοινότητα θα συνεχίσουν την ηττοπαθή ανοχή που απολήγει σε συνενοχή ;

  Κανένα νόημα δεν έχει η οποιαδήποτε  συζήτηση και ο οποιοδήποτε τύπος ή περιεχόμενο  για το Πανεπιστήμιο, αν αυτό δεν μπορεί να λειτουργήσει. Δεν μπορεί να λειτουργήσει, όχι λόγω κακών ρυθμίσεων, λόγω ανεπάρκειας πόρων, λόγω διδακτικών κενών, – πράγματα που στις μέρες μας ισχύουν -,  αλλά λόγω της εγκατάστασης ενός εσωτερικού περιβάλλοντος, μιας κατάστασης ανομίας και αυθαιρεσιών  που καταστρέφουν και ακυρώνουν  στην πράξη οποιαδήποτε  δυνατότητα και πραγματική δραστηριότητα πανεπιστημιακού χαρακτήρα.

Πριν, λοιπόν, απ΄ οτιδήποτε άλλο, κι έχοντας προ οφθαλμών  την αποκρουστική εικόνα πανεπιστημιακών χώρων, ως χώρων βίας, ληστειών, ναρκωτικών, βανδαλισμών, πυρπολήσεων , ο στόχος της αποκατάστασης του στοιχειώδους και σταθερού εκείνου πλαισίου που καθιστά δυνατή τη λειτουργία του Πανεπιστημίου αποτελεί ζωτικό θέμα. Ζωτικό, όχι απλώς με την έννοια του πρωταρχικού, αλλά με την έννοια ζωής και θανάτου.  Κάκιστα, και, προφανώς με αυθαιρεσία παραλογισμού που εξυπηρετεί στυγνούς ιδιοτελείς σκοπούς,  η κατάσταση αυτή αναφέρεται ή/και συνδέεται με το πανεπιστημιακό άσυλο.  Κανείς από μας, κανείς απ΄ όσους αγωνίσθηκαν  και φορές με την φυσική τους παρουσία , με το ανάστημα και τη ζωή τους, οριοθέτησαν  και διαφύλαξαν το πανεπιστημιακό άσυλο, δεν  φανταζόταν, ούτε θα μπορούσαν να αποδεχθούν, και δεν  αποδέχονται με τέτοια κατάσταση. Η κακουργηματική, η έκνομη πράξη εντός του πανεπιστημίου χώρου, δεν καθαγιάζεται από το ”πανεπιστημιακό άσυλο”, έτσι  ώστε και να συντελείται, και να μην τιμωρείται , και να μεταμορφώνει το χώρο από χώρο ελευθερίας σε χώρο βίας και παρανομίας, σε γκέτο.

Η κατάχρηση είναι ο χειρότερος εχθρός κάθε δικαιώματος, κάθε δημοκρατικής κατάκτησης.

Το άσυλο καθιερώθηκε σ’ άλλες εποχές για να προστατεύσει στα πανεπιστήμια την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών και την ελεύθερη ανάπτυξη της επιστημονικής αλήθειας, από την καταστολή και τις αυθαίρετες επεμβάσεις αυταρχικών και αντιδημοκρατικών καθεστώτων. Ιδιαίτερα στη Ελλάδα του μετεμφυλιακού κράτους και  της στρατιωτικής δικτατορίας αποτέλεσε σημαντικό πλαίσιο αναφοράς, που παρά την καταστρατήγηση του, βοήθησε στην ανάπτυξη όχι μόνο των ιδεών εντός του Πανεπιστημίου, αλλά και των αγώνων του φοιτητικού κινήματος.  Αγώνων που λειτούργησαν καταλυτικά για το σύνολο  του Έθνους και της Δημοκρατίας και στην προδικτατορική περίοδο (Κυπριακό, 15 %, 1-1-4 ) και στην περίοδο της χούντας (με κορύφωση το Πολυτεχνείο) και μεταδικτατορικά.

Στη σημερινή Ελλάδα δεν υφίσταται τέτοιο πρόβλημα.

Στην εποχή του Διαδικτύου και της τηλεοπτικής δημοκρατίας,  το άσυλο έχει χάσει το αρχικό του νόημα, η υπακοή και η πειθάρχηση έχει άλλα μέσα και αποτελεσματικότερες μεθόδους.  Συμβολικά θα μπορούσε να παραμείνει ως θεσμός, εκφράζοντας μια χροιά  αφοσίωσης της πανεπιστημιακής κοινότητας  στην έννοια της ελευθερίας των ιδεών και της αναζήτησης της επιστημονικής αλήθειας.

Τα πανεπιστήμια , ασφαλώς, και δεν έχουν ανάγκη από το γνωστό κατασταλτικό δόγμα «νόμος και τάξη».  Υπάρχει, ωστόσο,  πραγματική ανάγκη ασφάλειας και ελευθερίας.

Δεν είναι δυνατόν να προσφέρεται άσυλο σε κάθε λογής ιδεολογικοποιημένη ωμή αυθαιρεσία  και  βία. Ούτε άσυλο σε ντήλερ ναρκωτικών, σε πράξεις ληστειών και κλοπών, σε  κάθε είδους παρανομία. Όσοι ανέχονται την σημερινή κατάσταση ουσιαστικά ωθούν προς την κατάργηση αυτού για το οποίο φραστικά κόπτονται,  δηλαδή, του πανεπιστημιακού ασύλου και γρήγορα μετατρέπονται σε θύματα.

Στο σημείο που έχουν φθάσει τα πράγματα, ως εξ αντιδιαστολής, η κατάργηση του ασύλου  και η επιβολή αστυνομικής παρουσίας στα πανεπιστήμια  φαίνεται  να συγκεντρώνει μεγάλη υποστήριξη όχι μόνο από την κοινωνία, αλλά και από το διδακτικό προσωπικό, και από τους φοιτητές, και από του εργαζόμενους στα πανεπιστήμια.

Οφείλω, ωστόσο, να υπογραμμίσω  ότι αποτελεί ανησυχητικό  χαρακτηριστικό του επιπέδου παρέμβασης και δράσης συνολικότερα της κοινωνίας και των θεσμών της, το γεγονός ότι η ίδια με τις δυνάμεις της, τις οργανώσεις της, τους θεσμούς της, σε συνθήκες δημοκρατίας με ελευθερία δράσης και κινητοποίησης, δεν έχει κατορθώσει να συντονισθεί, να συμπαραταχθεί ενεργητικά  και να αντιμετωπίσει ριζικά το φαινόμενο αυτό, αλλά και ευρύτερα τα φαινόμενα βίας που προσλαμβάνουν χαρακτηριστικά ”τρομοκρατίας χαμηλής  έντασης”. Και δεν εννοώ μόνο  την κυβέρνηση και τον Υπουργό Παιδείας που αντί να αναλάβει τις ευθύνες του, τις μεταθέτει στο ”ρωμαλέο φοιτητικό κίνημα”, που από άλλη θέση και σε συνέργια με άλλους έπραξε αναλόγως, για να το αποδιαρθρώσει. Ούτε, επίσης, τον ”ψευτοπροοδευτισμό” από πανεπιστημιακούς καριερίστες που αντί για στάση αρχών  καιροσκοπούν υιοθετώντας  την υπεκφυγή, την ανοχή ή/και το φλερτ απέναντι σε παρόμοια φαινόμενα.

Εννοώ, – με καταλύτη την πανεπιστημιακή κοινότητα -,  την αναγκαιότητα συγκρότησης ενός παρεμβατικού μετώπου δημοκρατικών κοινωνικών δυνάμεων,  των θεσμών  και των φορέων τους, σε τούτο το ζήτημα, – όπως  και σε άλλα παρόμοιας βαρύτητας -,  στα όποια υπάρχει άτυπη, διαπιστωμένη ευρύτερη συμφωνία.

Η δημοκρατική κοινωνία και η πανεπιστημιακή κοινότητα μπορούν,  – ναι ! μπορούν, και πρέπει -, να πάρουν πίσω τον χαμένο, τον αποξενωμένο, τον γκετοποιημένο πανεπιστημιακό χώρο.  Μπορούν να ανακαταλάβουν ό,τι τους ανήκει για το συμφέρον της Παιδείας, των Επιστημών, της Νεολαίας, της Χώρας.

 

  1. Από το Πανεπιστήμιο της νεωτερικότητας στην Ψηφιακή Εποχή. 

[ Το  Πανεπιστήμιο ένας θεσμός που οικοδομήθηκε την εποχή της  εθνογένεσης, την  επαύριο του  Διαφωτισμού  και στο λυκαυγές της  βιομηχανικής  επανάστασης  δεν μπορούσε παρά  να  δεχτεί τους κλυδωνισμούς από τις σεισμικές  ακολουθίες  της  τεχνολογικής  έκρηξης,  της παγκοσμιοποίησης και   της κοινωνίας της γνώσης. Το νέο πανεπιστήμιο δεν είχε  βέβαια  παντού  τα  ίδια   ιδεολογικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά. Διακρίνουμε  τέσσερις  (4) ιδεατούς τύπους : 

> τον  αμερικανικό, όπου ο δημόσιος και ιδιωτικός  τομέας  έχουν το δικαίωμα λειτουργίας  πανεπιστημίων, τα οποία παράλληλα με την παραγωγή και διάχυση της νέας γνώσης υπηρετούν τις  ιδιαίτερες ανάγκες της αγοράς, της τοπικής κοινωνίας και του κάθε ατόμου,

> το  γαλλικό, όπου στην  αυθεντική εκδοχή του, είχε,  στο  πλαίσιο του  ακαδημαϊκού  του  ρόλου, την  εποπτεία  της  δευτεροβάθμιας  εκπαίδευσης, αποτελώντας  και θεματοφύλακα  των αξιών του  γαλλικού  πνεύματος  και του  μεγαλείου  της  πατρίδας,

> τον  αγγλικό  που έδινε  έμφαση  στη  διαμόρφωση του «χαρακτήρα» του ατόμου και στην ανάπτυξη κοινωνικών δεσμών μεταξύ των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας και των μελών των κυρίαρχων στρωμάτων, προετοιμάζοντας το  έδαφος για  την  ανανέωση  των ηγετικών ελίτ της χώρας,  

>  και το γερμανικό. 

Από αυτά  σημαντικότερο, για την  επιρροή  που  άσκησε  μακροπρόθεσμα  διεθνώς, θεωρείται το  γερμανικό  πανεπιστήμιο στην κατά Humboldt, μάλιστα, εκδοχή του. Στα θεμελιώδη  γνωρίσματά του ανήκει  η  πρωτοκαθεδρία  της  έρευνας, η  ανυστερόβουλη αναζήτηση  της  αλήθειας  που  δεν υπακούει  σε ανάγκες  χρησιμότητας, αλλά στοχεύει στην  ικανοποίηση  του  «ειδέναι»  και στην  πνευματική αυτοπραγμάτωση. Ανήκουν, επίσης, η ακαδημαϊκή  ελευθερία, το  δικαίωμα,  δηλαδή  της ακαδημαϊκής κοινότητας  να  επιλέγει το αντικείμενο και τη μεθοδολογία  της  έρευνας  (και της  διδασκαλίας), χωρίς  έξωθεν  παρεμβάσεις  από το κράτος  ή  την  εκκλησία,  ελευθερία την  οποία θωρακίζει  η αυτοτέλεια  στη  διαχείριση  των Πανεπιστημίων. Ανήκει τέλος  ο δημόσιος  χαρακτήρας  του Πανεπιστημίου, υπό την  έννοια  της  εκ  μέρους του  προσφοράς  υπηρεσίας  στην Επιστήμη, στο Έθνος, την  Πολιτεία και το Κοινωνικό σύνολο. Η επιρροή της γερμανικής σχολής  στην ιδρυτική και θεσμοποιητική  πραγματικότητα των Ελληνικών Πανεπιστημίων, με πρώτο το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, είναι φανερή και ισχυρή.

Όμως, οι εξελίξεις μετά το Β΄ Πόλεμο, ιδιαίτερα μετά τον Μάη του ΄68 και εμφαντικά μετά τη δεκαετία του ΄70  ήταν τεκτονικές, έχοντας προέλευση όχι μόνο ιδεολογικοπολιτική, αλλά κυρίως των αναστατώσεων της οικονομικής βάσης και των θεαματικών κυμάτων της τεχνολογίας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στο σύγχρονο πλέον λεξιλόγιο περί πανεπιστημίου  κυριαρχούν οι έννοιες  της αποτελεσματικότητας, της  δικτύωσης, της χρηστικότητας , της  παραγωγικότητας, της ποιότητας, της  λογοδοσίας, της  αξιολόγησης. Ο  αναθεωρητικός, ή/και μεταρρυθμιστικός, για άλλους,  λόγος για  το  Πανεπιστήμιο δεν έχει, βέβαια, παντού την  ίδια  ένταση και απήχηση. Στις  αγγλοσαξονικές  χώρες  έχει ήδη  προ πολλού  βρει τη  θεσμική του  έκφραση. Σε  άλλες χώρες η σχετική συζήτηση προκαλεί έντονες συζητήσεις και δέσμες αλλαγών. Στην Ελλάδα, δεν έχει ακόμα αποκτήσει βαθύτερα, ποιοτικά  γνωρίσματα, ενώ,  διατηρώντας, ταυτόχρονα, μια αποσπασματικότητα και στοιχεία παλινωδιών, δείχνει ότι η δρομολόγηση του νέου, σύγχρονου Ελληνικού Πανεπιστημίου αποτελεί ένα ανοιχτό στοίχημα, Εθνικό. ] ( * )

  1. Το Πανεπιστήμιο και οι ορίζουσές του.

Συνηθίζουμε να μιλάμε για τον μεταπολιτευτικό κύκλο που έκλεισε ή που κλείνει, ορίζοντας πάντα σύμφωνα με την υποκειμενική μας εκτίμηση την χρονική περίοδο και το γεγονός – σταθμό  που κλείνει την προηγούμενη και προαναγγέλλει την νέα, επόμενη περίοδο. Η υποκειμενική εκτίμηση δεν είναι επαρκής  για τον ορισμό των ιστορικών περιόδων.  Ιδιαίτερα στη Χώρα μας, μόνο μεγάλα, καθοριστικά γεγονότα  σε επίπεδο Εθνικό (επαναστάσεις, εθνικές ολοκληρώσεις, ή εθνικές καταστροφές), ή σε επίπεδο Πολιτειακό (δικτατορίες, δημοκρατίες) ορίζουν τους  ιστορικούς κύκλους  της.

Από την άποψη αυτή, το Πανεπιστήμιο της μεταπολίτευσης  δεν συνέπεσε, χρονικά  με την μεταπολίτευση, ούτε με τις τρεις πρώτες μεταπολιτευτικές  κυβερνήσεις. Ουσιαστικά  αναδείχθηκε και δομήθηκε το 1982 και μετά, με το Νόμο-Πλαίσιο (ν. 1268/82) με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, μετά μάλιστα την κατάργηση του ν. 815, το χειμώνα του 1980, από το φοιτητικό κίνημα και το κίνημα του ΕΔΠ, την αποκαθήλωση της πρώτης, όπως την αποκαλούσε  η ”Ν.Δ.” ”πανεπιστημιακής μεταρρύθμισης ”. Ο δε συνδυασμός αυτού του νόμου (του ν.1268) με τον ν. 1514/85 σχετικά με την έρευνα και την ανάπτυξη της δίδει το πραγματικό πλαίσιο ανάγνωσης και κατανόησης των εξελίξεων στα πανεπιστημιακά ιδρύματα και στα παράπλευρα ινστιτούτα τους, τα ινστιτούτα τεχνολογικής έρευνας. Ο ν.1268, ανατρέπει την καθηγητική μονοκρατορία, θεσμοθετεί τους Τομείς, κατοχυρώνει σημαντική συμμετοχή των φοιτητών στη Διοίκηση του Πανεπιστημίου και προβλέπει την εσωτερική  κινητικότητα και ανέλιξη στα στρώματα των διδασκόντων και των ερευνητών. Ενώ, ταυτόχρονα, το μαζικό Πανεπιστήμιο, δηλαδή το Πανεπιστήμιο που άνοιξε στην πλατειά κοινωνική βάση, διατηρώντας, ωστόσο, τις απαιτητικές εισαγωγικές εξετάσεις, καθιερώνεται οριστικά μετά τη δεκαετία του ΄70, δημιουργώντας από τον διευρυμένο και με ισχυρό λαϊκό κέντρο βάρους φοιτητικό πληθυσμό νέα δεδομένα και νέες εσωτερικές δυναμικές.

Αποτελεί  ιδιαίτερο, μεγάλο και σύνθετο, θέμα η συγκρότηση, οι στόχοι και η δράση, καθώς και οι μεταπτώσεις και οι εξελίξεις του  φοιτητικού κινήματος, και μολονότι το θεωρώ ένα πολύ σοβαρό κεφάλαιο, το οποίο δεν έχει εξετασθεί με την αντικειμενικότητα, την ειλικρίνεια και την υπευθυνότητα που απαιτείται,  θα προτιμήσω να μην  κινηθώ ιστορικά περί αυτό και τα τότε πανεπιστημιακά δρώμενα αλλά να μετακινηθώ, να σταθώ στο παρόν, προσβλέποντας και στο μέλλον, πιστεύοντας ότι έτσι μπορεί να φανώ περισσότερο χρήσιμος.  Σας μεταφέρω, λοιπόν, εδώ, τη ματιά και την αδρή τοποθέτηση ενός πολιτικοποιημένου  ανθρώπου της παραγωγής και της κοινωνικής συμμετοχής.

[ Για τη γενιά από την οποία, κατά βάση, προέρχεται το πάνελ (αντιδικτατορική – μεταδικτατορική), της 7ετίας δηλαδή, 1972 -1978, επιγραμματικά θα μπορούσα να σημειώσω ορισμένα πράγματα.  Οι κατά τη γνώμη ισχυρές σχέσεις εμπιστοσύνης και αλληλοεκτίμησης  εκείνης της γενιάς, και των οιονεί εκπροσώπων της, είναι θεμελιωμένες στη βάση της  αγωνιστικής αλληλεγγύης  και της πραγματικής δημοκρατικής και ενωτικής λειτουργίας του Κινήματος. Το Κίνημα, στις συνθήκες της μεταπολίτευσης, εννοούσε τον εαυτό του, και πρωτοστατούσε,  κυρίως ως τμήμα του ευρύτερου κοινωνικού -δημοκρατικού κινήματος και δευτερευόντως της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Δεν είναι  καθόλου τυχαίο ότι το σημαντικότερο και πολυπληθέστερο στελεχιακό δυναμικό όλων των κομμάτων του δημοκρατικού φάσματος, καθώς και η εργώδης προσπάθεια της σύστασης  και ανάπτυξης πολιτικών Οργανώσεων, σχετίζεται με στελέχη του  Φ.Κ. αυτής της εποχής. Η ισορροπία αυτή προτεραιοτήτων (κύρια καθήκοντα του λαϊκού κινήματος, από τη μια, – ανάπτυξη πανεπιστημιακού/εκπαιδευτικού κινήματος, από την άλλη) μετεβλήθη υπέρ του δεύτερου σκέλους από το δεύτερο προς τρίτο μεταπολιτευτικό  χρόνο και αφού το Φ.Κ. συγκρότησε και ανάδειξε δημοκρατικά  τα δικά του πανελλαδικά και ομοσπονδιακά  όργανα (ΕΦΕΕ, ΦΕΑΠΘ). Κρίνω σημαντικό να υπογραμμισθεί ότι εκείνη η γενιά είχε κεντρικό στοιχείο στη λογική της την έννοια του ”Κινήματος”, και, σε περιπτώσεις, σε ισχυρότερη θέση από εκείνη του ΄΄Κόμματος”. Σταθερή της  έγνοια ήταν να υπάρχει και να λειτουργεί ένα Κίνημα με γνωρίσματα του : τον μαζικό – πολυσυλλεκτικό  χαρακτήρα του, το  ενωτικό – δημοκρατικό περιβάλλον του και την προοδευτική – ανοιχτή πολιτικοποίησή του. Ιδιαίτερη θέση στη στρατηγική του Κινήματος αποτελούσε πάντα η έννοια και ο στόχος των συμμαχιών. Στο πλαίσιο αυτό η διαμόρφωση και η ανάπτυξη της συμμαχίας – συνεργασίας με το ΕΔΠ και το κίνημά του ήταν σταθερή και αποδείχθηκε κομβική. Όπως, επίσης, και οι συνεργατικές -δημιουργικές σχέσεις με προοδευτικούς καθηγητές, σε αντιδιαστολή / αντιπαράθεση με το καθηγητικό κατεστημένο. Αυτό το μέτωπο δυνάμεων, που σε κρίσιμες στιγμές πήρε μορφές ενιαίου κινήματος ήταν καθοριστικής σημασίας για τα αποτελέσματα που επέφερε (π.χ., ”συμμετοχή στη Διοίκηση των ΑΕΙ”, προγράμματα σπουδών, επεξεργασμένες θετικές – εναλλακτικές παρεμβάσεις στα Όργανα του Πανεπιστημίου,  κατάργηση του ν.815) ] ( * ).

  Δεν νομίζω ότι θα ήταν υπερβολικό αν έλεγα, με σκοπό να αναγνωρίσουμε το κοινό έδαφος κίνησης και, κυρίως, για να  προχωρήσουμε  προς το επίδικο,  ότι μετά και τον πρόσφατο ν.  4485/17 που κατά κάποιο τρόπο αντικατέστησε τον ν. 4009/11 (τον γνωστό ως ”νόμο Διαμαντοπούλου),  σε γενικές γραμμές, το πλαίσιο των Πανεπιστημίων εξακολουθεί  να  ορίζεται  από  τον ν. 1268/82.

Τί σημαντικό, τί ζωτικό αφήνουν έξω, τί  δεν έχουν αντιμετωπίσει δημιουργικά οι διάφορες  κυβερνητικές πρωτοβουλίες,  και γιατί περιφέρονται διαρκώς και οι κυβερνητικοί και η πλειονότητα των πανεπιστημιακών γύρω από ζητήματα κατανομής της  πανεπιστημιακής εξουσίας  και  των  τρόπων  νομής  της ;

Λίγο – πολύ έχουμε όλοι μας κοινές διαπιστώσεις και την αναγκαία συνεννόηση για τα χαρακτηριστικά και τις τάσεις της εποχής της παγκοσμιοποίησης και του άγριου καπιταλισμού των αγορών που διανύουμε. Εκτός αυτών, και του αναφερθέντος για την Ελλάδα  νομικού καθεστώτος, μία άλλη σημαντική παράμετρος που συν-καθορίζει τα πλαίσιο είναι η Ευρωπαϊκή διάσταση, με ό,τι αυτή προβλέπει και όπως εξελίσσεται με τη Διαδικασία της Μπολώνια, τον Ευρωπαϊκό Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΧΑΕ) και συμπληρωματικά τον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας και την Ένωση Καινοτομίας.

[ Η διάσταση αυτή στη Στρατηγική Ε.Ε. -2020 έχει θέσει πέντε (5) σημαντικούς  στόχους σύγκλισης που άπτονται με :

– την Απασχόληση ( 75% της ηλικιακής ομάδας 20 -64 ετών να εργάζεται),

–  την Εκπαίδευση (η σχολική διαρροή να πέσει κάτω από το 10%  και τουλάχιστον το 40% της ηλικιακής ομάδας 30- 34 να έχει αποφοιτήσει από την τριτοβάθμια εκπαίδευση), 

την  Έρευνα & Ανάπτυξη (το 3% του ΑΕΠ από δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις),

–  την Κλιματική Αλλαγή (20% λιγότερα αέρια του θερμοκηπίου από το 1990. 20% ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές. 20% αύξηση της αποτελεσματικότητας της ενέργειας).

–  τη Φτώχεια & τον Κοινωνικό Αποκλεισμό (τουλάχιστον 20 εκατ. λιγότεροι πολίτες στο όριο της φτώχειας ή του αποκλεισμού) ]. ( * )   

 

  1. Πανεπιστήμιο και Παραγωγή : το διαρκές διακύβευμα. 

    Η σύζευξη της παραγωγής επιστημονικής γνώσης  με την παραγωγή πραγμάτων, σε συνάρτηση και με τη σημασία της επιστημονικής γνώσης στις σχέσεις ισχύος, μετατρέπουν το Πανεπιστήμιο σε προνομιακό χώρο της  τεχνοεπιστήμης.  Η πρωτύτερη αυτονομία της Ανώτατης Εκπαίδευσης  από την παραγωγή έχει αναπόδραστα, και ιδιαίτερα μετά την δεκαετία του ΄70, οριστικά  ξεπεραστεί.

Η επιστημονική γνώση  μετατρεπόμενη σε  παραγωγική δύναμη καθίσταται αποφασιστική παράμετρος της ίδιας της παραγωγής, της εμπορευματικής οικονομίας, της ανάπτυξης και του ανταγωνισμού.   Από τη στιγμή, που η επιστημονική γνώση αποτελεί παραγωγική δύναμη, το πανεπιστήμιο ως προνομιακός χώρος ανάδειξης, κωδικοποίησης και μετάδοσης της καθίσταται κυρίαρχο πεδίο για τη διαμόρφωση και αναπαραγωγή ενός μεγάλου μέρους από το στελεχιακό- εργασιακό δυναμικό της οικονομίας και της κοινωνίας, και μάλιστα του πλέον αποτελεσματικού. Στις έντονα μεταβαλλόμενες οικονομικές και τεχνολογικές συνθήκες η κίνηση, η συσχέτιση των Πανεπιστημίων, με τρόπο αξιόπιστο και πρωτοποριακό, στην αιχμή των εξελίξεων,  και σε περιπτώσεις και πιο μπροστά  απ΄ αυτές, είναι το διαρκές διακύβευμα.

 

  1. Το δίπολο αντιπαράθεσης .

    Το Πολιτικό Σχέδιο.

   Στο σημείο αυτό έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια ένα δίπολο αντιπαράθεσης, όχι μόνο στο εσωτερικό του πανεπιστημιακού κόσμου, αλλά και ευρύτερα σχετικά με τον τύπο  του σύγχρονου Πανεπιστημίου : μεταξύ αυτού που αποκαλείται ”Επιχειρηματικό Πανεπιστήμιο”, ή ”Πανεπιστήμιο της Αγοράς”, από τη μία πλευρά, και αυτού που ονομάζεται ”Αυτόνομο Πανεπιστήμιο”, ή ”Ελεύθερο Πανεπιστήμιο” , από την άλλη. Η πρώτη σηματοδοτεί την στενή, αποκλειστική  προσαρμογή του πανεπιστημίου  στους στόχους και στην υπηρεσία της αγοράς και των επιχειρήσεων, με ταυτόχρονο μετασχηματισμό του ιδίου σ΄ ένα εξαρτημένο επιχειρηματικό κέντρο, όπου εφαρμόζοντας σχέσεις αγοράς (προϊόντος – πελάτη), το έχουν μετατρέψει σε Κέντρο τρέχουσας επιστημονο-τεχνικής κατάρτισης.  Η δεύτερη σηματοδοτεί, κατά την άποψη των υποστηρικτών της, την προσήλωση σ΄ ένα πανεπιστήμιο υψηλών ιδεωδών, με σκοποθεσία  σχετικά ανεξάρτητη από την τρέχουσα  οικονομική, καπιταλιστική  πραγματικότητα  και σε περιπτώσεις σε ανατρεπτική αντίθεση με αυτήν.

Επισημαίνουμε ότι : δεν μπορεί να υπάρξει διαδικασία προόδου και χειραφέτησης  χωρίς  την  κατανόηση, αλλά και την πραγματική συσχέτιση με την παραγωγή, την οικονομία και τις κοινωνικές τους σχέσεις. Και ούτε μπορεί να εξελιχθεί  θετικά οποιοδήποτε  εγχείρημα  εν  κενώ,  πολύ δε περισσότερο  σε  τοπίο  παραγωγικής υστέρησης και αναπτυξιακής καχεξίας.

Το  ζητούμενο είναι η Πολιτική, το Πολιτικό Σχέδιο.

Η Πολιτική που θα λειτουργεί υπερβατικά προς τους δύο πόλους, όχι τεχνητά, αλλά προγραμματικά, στρατηγικά, οραματικά.  Η Πολιτική, που στρατηγικά θα συγκροτεί το νέο Πανεπιστήμιο, συσχετίζοντας -το με τις ανάγκες του παρόντος και του μέλλοντος του Έθνους, της Παραγωγής και της Κοινωνίας, διατηρώντας στην κίνηση του και στο ρόλο του ζωντανό το κοινωνικό Ιδεώδες.  Πρωτοβουλίες προς την κατεύθυνση αυτή είναι από κάθε πλευρά, ανάλογα και με το επίπεδο ευθύνης της, και αναγκαίες, και ευπρόσδεκτες. Κυρίως, αναγκαία είναι μια τέτοια Πολιτική με Εθνικό χαρακτήρα, σε Εθνικό επίπεδο, που θα προκύψει μέσα από μια καλά σχεδιασμένη και οργανωμένη προσπάθεια, συγκεντρώνοντας  προς το στόχο αυτό (της Παιδείας και ιδιαίτερα της Ανώτατης Παιδείας)  όλες τις σοβαρές πνευματικές δυνάμεις του Ελληνισμού, παντού στον Κόσμο, και όλες τις δημιουργικές δυνάμεις της Ελλάδας, ώστε το ισχυρό αυτό πλαίσιο Συμφωνίας, με ευρεία κοινοβουλευτική και κοινωνική συμφωνία να αποτελέσει το Εθνικό Συμβόλαιο για την  Ελληνική Παιδεία.

 

  1. Το νέο, σύγχρονο Πανεπιστήμιο.

   Θα θεωρούσα σοβαρό έλλειμμα, αν έστω συνοπτικά, δεν ανέφερα  ορισμένα βασικά  τυπολογικά στοιχεία για το νέο, σύγχρονο Πανεπιστήμιο στη Χώρα μου.

Αντιλαμβάνομαι  ένα Πανεπιστήμιο – Δίκτυο.

Ένα Ίδρυμα πολυτασικό, πολυεδρικό, πολυγλωσσικό, πολυερευνητικό.  Με οριζόντια γνωστικά αντικείμενα, με διατμηματικά μεταπτυχιακά , με πρακτική άσκηση στις παραγωγικές δραστηριότητες, με summer schools.

Ιδιαίτερα τονίζω : με διεθνείς αντένες και συνεργασίες, με διοργάνωση κοινών προγραμμάτων σπουδών και έρευνας μεταξύ Ιδρυμάτων υψηλής στάθμης διαφορετικών χωρών, με διεθνοποιημένη, ψηφιακή δυνατότητα πραγματοποίησης σπουδών από απόσταση, υβριδικών διαλέξεων και συναντήσεων με αλληλεπίδραση σε πραγματικό χρόνο.

Σκέφτομαι, με βάση εφαρμοσμένες ιδέες και σε άλλες χώρες  : τη συνεργασία ΑΕΙ/Ερευνητικών Κέντρων και Μονάδων Παραγωγής, στη λογική της  Technopolis, δηλαδή ενός συνδυασμού high technology, industrial complex, residential space .

Σκέφτομαι, ακόμα, την εστιασμένη, εξειδικευμένη μετεκπαίδευση με εξαμηνιαία, μονοετή ή/και διετή προγράμματα σε συνεργασία και συναποφασισμένους στόχους με τις μεγάλες, πανελλαδικές επαγγελματικές και εργασιακές Ενώσεις.

Για τους  νέους μεγάλους επιστημονικούς τομείς η πολύχρονη επαγγελματική και πολιτική εμπειρία  μου, αποδίδει βαρύνουσα  σημασία στους παρακάτω :

(α). – Για την Εθνική μας υπόσταση και το Εθνικό μας εκτόπισμα,  Γεωπολιτικές και Γεωστρατηγικές  Σπουδών, Σπουδές Ελληνισμού και Οικουμενικότητας, όπου ιδιαίτερη θέση μπορούν να έχουν : η Θεωρία της Ηγεσίας και η Στρατηγική Διπλωματία, τα Αμυντικά Δόγματα και οι  στρατηγικές παγκόσμιων και περιφερειακών Ισορροπιών, οι Συμμαχίες και τα Δίκτυα (άτυπα, τυπικά, πολιτισμικά, σφαιρών επιρροής).

(β). –  Μεσογειακή αγροτοδιατροφική παραγωγής,  Αειφόρος Ανάπτυξη & Βιώσιμη Περιβαλλοντική Διαχείρηση, με έμφαση στην Πράσινη Καινοτομία, στα Ελληνικά μεσογειακά αγροτικά προϊόντα σπουδαίας και υψηλής διατροφικής αξίας, στον Τουρισμό όλων των τύπων με έμφαση στα Ελληνικά προϊόντα, την Ελληνική Φύση και  Ιστορία, αναδεικνύοντας πολύπλευρα έναν νέο μοντέλο διατροφής, διαβίωσης, αναψυχής.

(γ). –  Επιστήμες  των Δεδομένων, της Πληροφορίας και της Ψηφιακής Επικοινωνίας, όπου η Βιο-τεχνολογία, τα Γονίδια και Γονιδιακά προϊόντα, η Ψηφιακή Οικονομία, η Τεχνητή Νοημoσύνη, η Ρομποτική, το Διαδίκτυο Αντικειμένων, η Αυτοεκπαίδευση μηχανών,  τα Κοινωνικά Δίκτυα μπορούν να αποτελέσουν προνομιακά, δυναμικά πεδία, όπου η Ελληνική ιδιοφυία και το ταλέντο μπορούν να διαπρέψουν, όπως βεβαιώνουν οι επιτυχίες και η αναγνώριση των Ελλήνων επιστημόνων σ΄ όλες τις αναπτυγμένες χώρες σ΄ αυτούς τους τομείς, αλλά και τα αξιοζήλευτα ερευνητικά επιτεύγματα εδώ, στη Χώρα μας.  [ Και για να δείξω ανάγλυφα τη σχέση αυτών των Επιστημών με τα θέματα εθνικής κυριαρχίας και ισχύος, θα δώσω μόνο ένα –δύο  ρεαλιστικά, εφαρμόσιμα παράδειγμα. Σκεφθείτε τη σημασία της εγκατάστασης σε κάποιο νησί του Αιγαίου ή στη Θράκη ενός Data Center, με δεδομένο ότι σε όλη τη γεωγραφική περιοχή νότια και νοτιοανατολικά της Κοπεγχάγης, δηλαδή για την Κεντρική, Νότια, Ανατολική Ευρώπη και όλη τη Μεσόγειο  δεν υπάρχει τέτοια κρίσιμη δομή – οργανισμός για το σύνολο των ψηφιακών επικοινωνιών και τηρούμενων δεδομένων σ΄ αυτό τον τεράστιο χώρο. Σκεφθείτε ακόμα την εγκατάσταση ενός κλάδου –τμήματος της Google στο Αγαθονήσι, απέναντι από την Τουρκία, ή την παραγωγική λειτουργία ενός τμήματος του ηλεκτρικού αυτοκίνητου  της Tesla ή της Genaral Motors στη Χώρα…] ( * ).

(δ). –  Ενέργεια, με έμφαση στους υδρογονάνθρακες προετοιμάζοντας το Ελληνικό δυναμικό για τα εθνικά κοιτάσματα, και δίκτυα αγωγών Φ.Α. και ενεργειακών υλών με επίκεντρο την Ελλάδα στο ζωτικό χώρο της Ευρώπης και της Μεσογείου. Εξίσου, οι Ανανεώσιμες Πηγές, το υδρογόνο, οι συσσωρευτές και τα υβριδικά συστήματα στις μεταφορές και την παραγωγική και κοινωνική ζωή. Στον πιο κρίσιμο αυτό τομέα, της Ενέργειας, η Χώρα σε συνδυασμό με την ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να γίνει κυριολεκτικά  ο ευρωπαίος πρωταθλητής.

[ (ε). –  Τομή στις Κοινωνικές Επιστήμες, με μετακίνηση και επικέντρωση στα μεγάλα ζητήματα, μακράς πνοής και καθοριστικών επιπτώσεων : Δημογραφικό, Μεταναστευτικό, Πληθυσμιακές & συναφείς Οικονομικές εξελίξεις. Και την αντίστοιχη οργάνωση Σχολών/Τμημάτων,  Σπουδών και εξειδικευμένων Ινστιτούτων. ] ( * ).

            Υπογραμμίζω ότι το νέο Ελληνικό Πανεπιστήμιο στους τομείς αυτούς μπορεί να κερδίσει χρόνο και έδαφος, ”κόβοντας, όπως λέμε, δρόμο”. Δηλαδή, να κινηθεί κατευθείαν στα καινοτόμα πεδία, στις αιχμές των σύγχρονων αυτών επιστημονικών -τεχνικών τομέων, χωρίς τους χρονοβόρους ρυθμούς ωρίμανσης, δίχως τα βάρη του παρελθόντος. Με αποφασιστικότητα, με ανάληψη ρίσκου, έχοντας πνεύμα ανοιχτό, νεύρο ανταγωνιστικό, οργάνωση σφιχτή.

[ Μιλώντας για επιστημονικά πεδία  προτεραιότητας τεχνολογικής φύσεως δεν υποτιμώ, ούτε παραγνωρίζω τις Ανθρωπιστικές Σπουδές. Αντίθετα, οι ανθρωπιστικές σπουδές αποκαλύπτοντας την υποκειμενική πλευρά της ανθρώπινης ύπαρξης, τον άνθρωπο ως ενεργό υποκείμενο, ως φορέα συνείδησης, αποτελούν  το προνομιακό πεδίο αναστοχασμού των σκοπών, του ρόλου και των δυνατοτήτων του ανθρώπου και της θεσμισμένης κοινωνίας του. Ιδιαίτερα η Φιλοσοφία, μεταξύ  των ανθρωπιστικών επιστημών, μπορεί σ΄ ένα τεχνο-επιστημονικό περιβάλλον, να λειτουργήσει καταλυτικά αποκαλύπτοντας πλευρές και στοιχεία της ανθρώπινης φύσης και (δια)μόρφωσης, καθώς και της κοινωνίας των δρώντων ανθρώπων, συντελώντας σε μια αναγκαία, όσο και πολύτιμη  διεργασία συνειδητοποίησης και χειραφέτησης.] ( * )

 

  1. Κι όμως μπορούμε.

   Κλείνοντας, θεωρώ ότι παρά το βαρύ κλίμα και τις επιπτώσεις της τελευταίας 8ετίας της κρίσης, έχουμε τις δυνάμεις και τη συνείδηση για μια Νέα Αρχή. Μια Νέα Αρχή και στο Πανεπιστήμιο. Αρκεί να κινητοποιήσουμε παντού, με συνέπεια και με διάρκεια τα θετικά, δημιουργικά μας στοιχεία ως Έθνος και Κοινωνία, με Σχέδιο, Ενότητα και Προσπάθεια.

Ή, όπως θα έλεγε κι ο ποιητής :

”… Η ιστορία των αλλαγών δεν είναι μουσείο.

Ούτε οι ιδέες τάφος υγρός ή μεγαλοπρεπές μαυσωλείο.

Μέσα σου

Και βαθειά μέσα στο κύτταρο του Χρόνου

Πάλλεται ένας κόσμος νέος !”.

Θεσσαλονίκη, 17 Νοεμβρίου 2018.

——————————————————————–

( * ). Τα τμήματα του κειμένου που έχουν σημανθεί με [ … ] και κλείνουν με ( * ), λόγω πίεσης χρόνου δεν παρουσιάσθηκαν στην Εκδήλωση της 19.11.2018, λόγω πίεσης χρόνου. Αποτελούν σημαντικό μέρος της όλης εισήγησης για ολοκληρωμένη εικόνα και συνολικότερη κατανόηση των  απόψεων και των θέσεών μου.

 

 

 

 

 

ΟΗΕ:- Μετανάστες, διαλέξτε όποια χώρα θέλετε!…

Από
anixneuseis
-
1

Της Karine Bechet-Golovko

[Θα περίμενε κανείς ο ΟΗΕ να ασχοληθεί με τα βαθύτερα αίτια της μαζικής μετανάστευσης που πλήττει την Ευρώπη: τους πολέμους, την άγρια εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πόρων από τις πολυεθνικές, τη διαφθορά των τοπικών κυβερνήσεων κ.ά. Προωθώντας ένα κείμενο για τη Μετανάστευση καταργεί τη βούληση του λαού, δηλ. την πεμπτουσία της Δημοκρατίας, συρρικνώνει τα εθνικά κράτη και δημιουργεί ευνοϊκό κλίμα για τα ακροδεξιά κόμματα. Ο Νικολά Σαρκοζύ, πριν ακόμα εκλεγεί Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας (στο βιβλίο του Κατάθεση, Μαλλιάρης Παιδεία, 2007) και πρόσφατα επανέλαβε σε συνέντευξή την εκπόνηση ενός ευρωπαϊκού ‘’Σχεδίου Μάρσαλ’’ για την Αφρική, σε μια προσπάθεια ανάσχεσης του φαινομένου. Αλλά πέρα από ευχολόγια ουδέν έτερον…Ε.Δ.Ν.]

 Τον Ιούλιο, ο ΟΗΕ κατέληξε στο οριστικό σχέδιο του Παγκόσμιου Συμφώνου για τη Μετανάστευση, του οποίου το περιεχόμενο είναι τόσο διακριτικό στις συγκεκριμένες του λεπτομέρειες, όπως ακριβώς υποδηλώνει και ο τίτλος: «Για τη Μετανάστευση». Όχι για τη ρύθμιση της μετανάστευσης, αλλά … για την υποστήριξη της μετανάστευσης; Ενώ οι ευρωπαϊκοί λαοί καταρρέουν κάτω από ένα μεταναστευτικό κύμα που απορρίπτουν όλο και πιο βίαια, ειδικά κατά τις εκλογές, ενώ τα κράτη δεν μπορούν πλέον να αφομοιώσουν, να επωμιστούν το βάρος και να διαχειριστούν αυτές τις κινούμενες και αρκετά καλά πλαισιωμένες μάζες από ενισχυόμενες ΜΚΟ, ο ΟΗΕ ετοιμάζεται να ξεκινήσει τη δική του εκστρατεία ομαλοποίησης και νομιμοποίησης του νέου κόσμου: αυτού που θα καθιερώνει την κυριαρχία του ατόμου – βασιλιά σε βάρος των λαών και των κρατών, χάρη σε αυτούς τους «μετανάστες» που εξαπολύθηκαν κατά των κρατικών και κοινωνικών αντιστάσεων. Αν όλο και περισσότερα Κράτη απομακρύνονται από αυτή τη συλλογική αυτοκτονία, η Γαλλία του Mακρόν   έχει δεσμευτεί.

Στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις μετά τα μεγάλα κύματα μετανάστευσης προς την Ευρώπη τα τελευταία χρόνια. Για παράδειγμα, η Διακήρυξη της Νέας Υόρκης (εγκρίθηκε το 2016), με την οποία τα κράτη δεσμεύονται να βοηθήσουν όσους αναγκάζονται να φύγουν. Ας είμαστε σαφείς, η συζήτηση δεν έχει στόχο να περιορίσει αυτές τις ροές που έχουν καταστεί ανεξέλεγκτες και έχουν απορριφθεί από τους τοπικούς πληθυσμούς, όπως φαίνεται από τα εκλογικά αποτελέσματα, αλλά αντίθετα να τις νομιμοποιήσει. Επειδή όλη η ιδεολογική διάσταση βρίσκεται στην ερμηνεία αυτής της ανάγκης φυγής. Υπενθυμίζουμε ότι οι πρόσφυγες, που όντως πραγματικά αναγκάστηκαν να εκπατριστούν, προστατεύονται ήδη. Αλλά ελάχιστοι από αυτούς τους νέους μετανάστες υπάγονται τελικά σ’ αυτή την κατηγορία. Πρέπει λοιπόν να καταργήσουμε την κατηγορία των προσφύγων για να φέρουμε στην κατηγορία των προστατευόμενων αυτές τις κινούμενες μάζες και να δημιουργήσουμε υποχρεώσεις για το κράτος. Αν χθες ο αγώνας ήταν τιμή, σήμερα η φυγή είναι της μόδας. Είναι μια βίαιη ιδεολογική τροπή, η οποία επικυρώνει ένα όραμα εξατομικισμού της κοινωνίας και τη λατρεία του ατόμου.

Στη διακήρυξη του ΟΗΕ τον Ιούλιο του 2018, οι στόχοι του Παγκόσμιου Συμφώνου για τη Μετανάστευση, που πρόκειται να υπογραφούν στο Μαρόκο τον Δεκέμβριο, δηλώνονται σαφώς:

“Η συμφωνία αποτελεί τώρα μια βάση για τη βελτίωση της διαχείρισης και της διεθνούς κατανόησης της μετανάστευσης, την αντιμετώπιση των προκλήσεων που συνδέονται σήμερα με τη μετανάστευση και την ενίσχυση της συμβολής των μεταναστών και της μετανάστευσης στην αειφόρο ανάπτυξη. ”

Έτσι, παρά τα κοινωνικά προβλήματα τα οποία ο Τύπος επαυξάνει, παρά τον πολιτικό αποκλεισμό που επιβάλλεται στο ζήτημα, επιστρέφουμε στην αυταπάτη της μετανάστευσης – ευκαιρία για όλους. Με αυτή την έννοια θα πρέπει να δημοσιοποιείται ο όρος.

Στο ψήφισμα του ΟΗΕ της 24ης Δεκεμβρίου 2017, το οποίο δεν δημοσιοποιήθηκε ιδιαίτερα, έχει ήδη τεθεί η αρχή της υιοθέτησης αυτής της ιδεολογικής θέσης. Βλέπε, ειδικότερα, σελ. 3 του ψηφίσματος, σχετικά με την οργάνωση της υιοθέτησης αυτού του συμφώνου:

“Διάλογος 2:” Συνεργασίες και καινοτόμες πρωτοβουλίες για το μέλλον ”

  1. Καλεί τα κράτη – μέλη και τους ενδιαφερόμενους φορείς να εξετάσουν, κατά τη διάρκεια των διαλόγων, να ανταλλάξουν απόψεις σχετικά με όλες τις πτυχές της διεθνούς μετανάστευσης, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης και προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των μεταναστών, τη συμβολή των μεταναστών στην αειφόρο ανάπτυξη, την κατανομή ευθυνών και ευκαιριών, τη συνεργασία στον τομέα της συλλογής και ανάλυσης των δεδομένων και της διαχείρισης.”

Αυτό το σύμφωνο, του οποίου το περιεχόμενο δεν έχει δημοσιοποιηθεί αρκετά στις λεπτομέρειές του, είναι αντίθετα ήδη αντικείμενο μιας ξεκάθαρης αποδέσμευσης ορισμένων χωρών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχώρησαν από τις διαπραγματεύσεις. Η Ουγγαρία, το Ισραήλ, η Αυστρία και η Βουλγαρία δεν θα υπογράψουν. Η Ελβετία είναι διχασμένη μεταξύ του αντιτιθέμενου  κοινοβουλίου και της κυβέρνησης, η οποία τελικά θα το στηρίξει [ σ.τ.μ. σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες δεν θα υπογράψει το Αύμφωνο]. Η Πολωνία διστάζει [σ.τ.μ.το απέρριψε αυτή την εβδομάδα, όπως και η Αυστραλία]. Ομως, η απαρτία που απαιτείται για την υιοθέτηση αυτού του Συμφώνου είναι εξαιρετικά μικρή. Το άρθρο 19 του προαναφερθέντος ψηφίσματος προβλέπει ότι αρκεί το ένα τρίτο των κρατών για να ξεκινήσουν οι συνομιλίες. Και αυτές οι συζητήσεις έχουν αυστηρό πλαίσιο, επειδή μπορούν να μιλήσουν μόνο όσοι πήραν προηγουμένως άδεια, ο χρόνος τους μπορεί αυθαίρετα να περιοριστεί και η παρέμβασή τους θα πρέπει να επικεντρωθεί αποκλειστικά στο θέμα της ερώτησης (αρθ. 20). Είναι δύσκολο να μιλήσουμε πραγματικά για συζητήσεις σε αυτή την περίπτωση … Πρέπει να πούμε ότι θεωρητικά το τελικό έγγραφο, αυτό το Παγκόσμιο Σύμφωνο, θα αντανακλά τη συναίνεση.

Αυτό το σύμφωνο δεν είναι ανώδυνο, αλλά συνιστά ιδεολογική ρήξη. Δεν μιλάμε πλέον για το δικαίωμα των λαών, δεν προβληματιζόμαστε πλέον για την κυριαρχία των κρατών, αναγνωρίζουμε την παντοδυναμία της βούλησης ενός ατόμου, του δικαιώματός του να επιλέξει τη χώρα που μπορεί να αποκομίσει τη μεγαλύτερη υλική άνεση. Αυτό ακριβώς αναλαμβάνει ο ΟΗΕ, ειδικά, στην παρακάτω περίπτωση, με τις πιέσεις του σε βάρος της Ελβετίας:

“Ο Λατίφ Αλαμπντουλάχ, 25 ετών, έφτασε πρόσφατα στην Ελβετία, θέλει να βρει τα συνήθη πράγματα που κάθε νεοφερμένος ελπίζει να επωφεληθεί, ανεξάρτητα από τη χώρα: αξιοπρεπή στέγαση, καλή δουλειά και την ευκαιρία να κάνει ένα νέο ξεκίνημα. Μετά την άφιξή του στη Γενεύη πριν από 18 μήνες, περιμένει μια απάντηση στην αίτησή του για άσυλο και ανησυχεί για τη μοίρα του εάν η αίτησή του απορριφθεί. Το διαβατήριο του Λατίφ Αμπντουλάχ δεν  του επιτρέπει άλλη επιλογή παρά να επιστρέψει στη Συρία, όπου θα πρέπει να εκπληρώσει τη στρατιωτική του θητεία.”

Τελικά, είτε αναγνωρίζουμε ότι αυτός ο νεαρός άνδρας, σε πλήρη ηλικία, δεν υφίσταται συγκεκριμένες καταστολές που σχετίζονται με τις πεποιθήσεις του, πολιτικές, θρησκευτικές κ.α. στη χώρα του και πρέπει τότε να υπερασπιστεί την πατρίδα του, στην περίπτωση αυτή στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, ο οποίος τελικά είναι υποχρέωση όλων των πολιτών στη χώρας του είτε αναγνωρίζουμε στον καθένα το δικαίωμα να αναζητεί μια χώρα στην οποία θα έχει υλική άνεση που δύσκολα μπορεί να απαιτήσει στη χώρα προέλευσής του, χωρίς η χώρα προορισμού να έχει τη δυνατότητα να αποφασίσει ποιον θα δεχθεί ή όχι.

Περί αυτού ακριβώς πρόκειται, ανεξάρτητα από τη συσκευασία των μέσων ενημέρωσης. Το άτομο κατά του λαού. Το άτομο κατά του κράτους. Η άρνηση της ουσίας των λαών και των κρατών. Υποβάθμιση του κράτους σε πάροχο υπηρεσιών που πρέπει να είναι «αποτελεσματικό» χωρίς δυνατότητα πολιτικών επιλογών. Η υποβάθμιση των λαών σε απίθανα αθροίσματα περιπλανώμενων ατομικών μονάδων.

Ακριβώς αυτός είναι ο ελάχιστα ελκυστικός κόσμος που προετοιμάζει ο ΟΗΕ. Ο,τι ακριβώς περιλαμβάνουν τα πολιτικά σχέδια του Mακρόν.

Μετάφραση: Ευάγγελος Δ. Νιάνιος

Πηγή:http://lesakerfrancophone.fr/pacte-mondial-pour-les-migrations-lindividu-tout-puissant-contre-les-peuples

Ο ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ.

Από
anixneuseis
-
1

Δυστυχώς,δεν μπόρεσα να παραβρεθώ στην εκδήλωση με ομιλητές τον Μαρίνο Σιζόπουλο και τον Γιώργο Χατζηθεοφάνους και συντονιστή το συνάδελφο Σταύρο Τζήμα για το φάκελλο της Κύπρου. Εξαιρετικά ενδιαφέρον πάνελ.
Διάβασα, όμως, την είδηση που έβγαλαν οι δημοσιογράφοι και αναπαράγουν ΜΜΕ. Ότι η εισβολή στην Κύπρο σχεδιάστηκε πολύ πριν το ’74.
Αν αυτό είναι το σημαντικό απο το φάκελλο της Κύπρου, τότε άνθρακες ο θησαυρός. Διότι αυτό το γνωρίζαμε εδώ και χρόνια και, μάλιστα, περιγράφονται και λεπτομέρειες του πως έγινε.
Ο Σιζόπουλος ήταν ο πρόεδρος της Επιτροπής για το φάκελλο της Κύπρου. Δεν ξέρω τι είπε αλλά ο φάκελλος πρέπει να περιλαμβάνει πολλά και σημαντικά. Άλλωστε, κυκλοφόρησαν τέσσερις τόμοι, αν δεν κάνω λάθος. Αν, όμως, απο την έρευνα προέκυψε το πότε σχεδιάστηκε η εισβολή τότε κάπου αλλού πάει η υπόθεση.
Η εισβολή στην Κύπρο ήταν μια κακά σχεδιασμένη προδοσία. Σπάνια χρησιμοποιώ τη λέξη αλλά, ναι. Εδώ είχαμε προδοσία. Πρέπει να αναδειχθεί για να μην επαναληφθεί. Και για να δικαιωθούν τα θύματά της.

Germany’s Merkel Calls for a European Union Military

Από
anixneuseis
-
0

November 13, 2018 5:12 PM

German Chancellor Angela Merkel addresses the European Parliament during a debate on the future of Europe, at the European Parliament in Strasbourg, France, Nov. 13, 2018. 
STRASBOURG, FRANCE — German Chancellor Angela Merkel called on Tuesday for an integrated European Union military, echoing language used by French President Emmanuel Macron last week that infuriated U.S. President Donald Trump.

Merkel told the European Parliament such an army would not undermine the U.S.-led military alliance NATO but would be complementary to it, remarks that were met with loud applause in the legislature though also with boos from nationalist members.

“The times when we could rely on others are over. This means we Europeans have to take our fate fully into our own hands,” Merkel said. “We should work on a vision of one day establishing a real European army.”

Macron’s call, which reflected a broad trend of EU thinking but is not universally accepted, was meant to show European willingness to meet U.S. demands that Europe do more for its own security and rely less on America’s security umbrella.

However, on Twitter on November 9, Trump accused Macron of seeking to develop the EU’s own military to defend itself from the United States, which EU and French officials said was a misunderstanding.

On Tuesday Trump took aim at Macron again, blasting France over its near-defeat to Germany in two world wars, its wine industry and Macron’s approval ratings.

In his remarks on November 6, Macron had been referring to computer hackers who could attack Europe from anywhere, including from inside the United States, officials said.

First proposed in the 1950s and taken up four years ago by European Commission President Jean-Claude Juncker as a response to fraying EU unity, an EU armed forces is seen as strengthening the global power of the bloc, which is an economic giant but a geopolitical minnow.

With Britain’s pending departure from the EU, there may be more momentum for remaining member states to find common ground on defense, although there remain divisions.

Supporters of a European defense union say the EU has struggled in military and humanitarian missions in the Balkans, Libya and Africa, and that it was caught off guard by Russia’s annexation of Crimea.

“No place for nationalism”

Merkel’s address comes at a time when the EU is searching for answers to a U.S. president who views the EU with contempt, to the rise of illiberal democracies and nationalist parties within its borders, and to Britain’s vote to leave the bloc.

She made appeals for tolerance and solidarity, saying “nationalism and egotism should no longer have a place in Europe” to a sustained applause.

As a deadline looms for Italy’s euroskeptic government to re-submit budget plans to the European Union, Merkel said the euro zone would only work if all member states meet their treaty responsibilities.

“Our common currency can only function if every individual member fulfils their responsibility for sustainable finances,” Merkel said, adding that otherwise the strength and the stability of the euro zone were at risk.

“We want to extend a hand to Italy,” she later said. “But Italy also agreed to all sorts of rules and it can’t just tear them up.”

Merkel dominated European politics for over a decade, but she is now a diminished force, weakened by the fragility of her coalition and the rise of the far-right in Germany. She announced in late October that she would step down as leader of her party, though remain chancellor.

Her foot-dragging over far-reaching reforms to the eurozone has frustrated the energetic Macron. In the summer, they agreed to a budget for the single currency area but failed to deliver any big-bang reforms. Few concrete steps have been taken since.

On Tuesday, she kept her vision for deeper monetary cooperation vague: “We need to develop our monetary policy better. We’re working on a banking union,” she said. “We have to look at responsibility and control, a banking union and then later a European insurance system.”

Merkel also trained her sights on Poland and Hungary, two countries whose leaders other member states worry are undercutting democratic institutions.

The European Parliament in September voted to sanction Hungary for flouting EU rules on democracy, civil rights and corruption, while concerns have grown in the EU over Warsaw’s accelerated judicial overhaul.

“Solidarity is always linked to commitments of the community, and the principles based on rule of law,” Merkel said.

Μπορεί ακόμη να αποφευχθεί ένα «Brexit χωρίς συμφωνία»;

Από
anixneuseis
-
0
Γιατί τα ιρλανδικά σύνορα παραμένουν εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις
Henry Farrell foreignaffairs.gr
Η πρωθυπουργός της Βρετανίας, Τερέζα Μέι, απαντά σε ερωτήσεις μετά την ομιλία της στο ετήσιο συνέδριο της Συνομοσπονδίας της Βρετανικής Βιομηχανίας στο Λονδίνο, τον Νοέμβριο του 2018. TOBY MELVILLE / REUTERS.
Περίληψη:

Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει πλειοψηφία για την προτεινόμενη συμφωνία στο βρετανικό κοινοβούλιο. Εν τω μεταξύ, οι σκληροί υπέρμαχοι του Brexit βλέπουν την συμφωνία ως πραξικόπημα, ενώ το βρετανικό Εργατικό Κόμμα δεν ενδιαφέρεται να σώσει την κυβέρνηση των Συντηρητικών από το χάος που έχει δημιουργήσει.

Ο HENRY FARRELL είναι καθηγητής Πολιτικών Επιστημών και Διεθνών Υποθέσεων στην Σχολή Διεθνών Υποθέσεων Elliott στο Πανεπιστήμιο George Washington.

Η κωμική ιστορία της Αγγλίας από τους W.C. Sellar και R.J. Yeatman, «1066 και Όλα Αυτά» (1066 and All That), μιλά για τις προσπάθειες του Βρετανού πρωθυπουργού του 19ου αιώνα W.E. Gladstone για την επίλυση του Ιρλανδικού Ζητήματος (Irish Question) –τον γρίφο για το τι να κάνει με την επαναστατική Ιρλανδία, η οποία ήταν τότε τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου. Σύμφωνα με τους Sellar και Yeatman, κάθε φορά που ο Gladstone πλησίαζε σε μια απάντηση, οι Ιρλανδοί άλλαζαν το ζήτημα. Τις τελευταίες δύο ημέρες, ένα νέο ιρλανδικό ζήτημα έχει παρεμποδίσει τις διαπραγματεύσεις του Brexit μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και ΕΕ: Πώς να αντιμετωπιστούν τα σύνορα μεταξύ της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, η οποία θα παραμείνει τμήμα της ΕΕ, και της Βόρειας Ιρλανδίας, η οποία δεν θα παραμείνει. Αυτή την φορά, οι διαπραγματευτές της ΕΕ προσπαθούν να βρουν απαντήσεις, ενώ Βρετανοί πολιτικοί συνεχίζουν να αλλάζουν το ζήτημα.

Σε κάποιο σημείο την περασμένη εβδομάδα, φαινόταν ότι η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο είχαν φτάσει σε μια προσωρινή συμφωνία. Η Βρετανίδα πρωθυπουργός Theresa May έφερε την συμφωνία στο υπουργικό συμβούλιό της, το οποίο την αποδέχτηκε. Στην συνέχεια όμως, λίγες ώρες αργότερα, Βρετανοί υπουργοί άρχισαν να παραιτούνται λόγω της συμφωνίας -συμπεριλαμβανομένου του Dominic Raab, του υπουργού αρμόδιου για την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο οποίος βοήθησε στην διαπραγμάτευσή της, προφανώς μόνο για να αποφασίσει αργότερα ότι δεν ήταν αρκετά καλή. Η βρετανική πολιτική βρίσκεται τώρα σε χάος. Οι περισσότεροι φοβούνται την προοπτική ενός «χωρίς συμφωνία» Brexit, όπου το Ηνωμένο Βασίλειο θα καταρρεύσει έξω από την ΕΕ χωρίς κανένα μαξιλάρι, οδηγώντας σε τεράστια οικονομική και πολιτική αστάθεια. Ωστόσο, κανείς δεν έχει οποιαδήποτε καλή πρόταση για το πώς να το αποφύγει. Δεν υπάρχει καμία προφανής συμφωνία που να είναι αποδεκτή από την ΕΕ και που να έχει πιθανότητες να ψηφιστεί από την Βουλή των Κοινοτήτων.

21112018-1.jpg

Η πρωθυπουργός της Βρετανίας, Τερέζα Μέι, απαντά σε ερωτήσεις μετά την ομιλία της στο ετήσιο συνέδριο της Συνομοσπονδίας της Βρετανικής Βιομηχανίας (Confederation of British Industry, CBI) στο Λονδίνο, τον Νοέμβριο του 2018. TOBY MELVILLE / REUTERS
—————————————————————————–

Πριν από δυόμισι χρόνια, όταν οι Βρετανοί ψηφοφόροι εξέταζαν την προοπτική εγκατάλειψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κανείς δεν περίμενε να βρεθεί σε αυτή την κατάσταση. Οι πολιτικοί υπέρμαχοι του Brexit, όπως ο Μπόρις Τζόνσον, υποσχέθηκαν στους Βρετανούς ψηφοφόρους ότι θα μπορούσαν να έχουν το κέικ τους και να το φάνε [1] επίσης, αφήνοντας τα κομμάτια της ΕΕ που δεν τους άρεσαν (επιθετικοί κανονισμοί που σχεδιάστηκαν στις Βρυξέλλες) στο πιάτο, ενώ θα κατάπιναν τα πιο νόστιμα μέρη του γλυκού (συνεχής πρόσβαση [2] στην ενιαία αγορά της ΕΕ). Η καμπάνια υπέρ του Brexit εκτόξευε υποσχέσεις με μια μεθυστική εγκατάλειψη -υπονοώντας, για παράδειγμα, ότι η χώρα θα εξοικονομήσει 350 εκατομμύρια λίρες την εβδομάδα [3] για να τα δαπανήσει στην Εθνική Υπηρεσία Υγείας- ενώ η σχέση μεταξύ Βόρειας Ιρλανδίας και Δημοκρατίας της Ιρλανδίας έμεινε τελείως εκτός συζήτησης.

Ωστόσο, αφότου η πλευρά του «εκτός» [της ΕΕ] κέρδισε με μικρή διαφορά την πραγματική ψηφοφορία για το Brexit, άρχισαν να έρχονται τα επακόλουθα της μέθης (hangover). Δεν θα υπήρχαν περισσότερα χρήματα για να δαπανηθούν -αντίθετα, η βρετανική οικονομία θα αναπτυσσόταν λιγότερο. Η ΕΕ δεν θα ήταν πρόθυμη να παράσχει πρόσβαση στην ενιαία αγορά, εκτός εάν το Ηνωμένο Βασίλειο συμφωνούσε να συμμορφωθεί με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Και η σχέση μεταξύ της Βόρειας Ιρλανδίας και της Δημοκρατίας [της Ιρλανδίας] έγινε το πιο δύσκολο πολιτικό ζήτημα στις διαπραγματεύσεις για το Brexit.

ΕΝΑ ΝΕΟ ΙΡΛΑΝΔΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ

Η ΕΕ είχε αφαιρέσει κάποιο από το πολιτικό δηλητήριο από την βορειοϊρλανδική πολιτική, καταργώντας την ανάγκη για τελωνεία στα σύνορα με την Δημοκρατία και δημιουργώντας ένα ευρύτερο κοινό πολιτικό πλαίσιο τόσο για τους υπέρμαχους της ένωσης [με το Ηνωμένο Βασίλειο] όσο και για τους εθνικιστές. Η απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να εγκαταλείψει την ΕΕ τα διέκοψε όλα αυτά, ανοίγοντας ξανά ενοχλητικά πολιτικά ζητήματα και επαπειλώντας την επιστροφή των συνοριακών ελέγχων. Δεν βοήθησε ούτε η ασύνετη απόφαση της Μέι τον Απρίλιο του 2017 να επιδιώξει πρόωρες εκλογές: Όταν έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία της, έπρεπε να κάνει μια συμφωνία με το βορειοϊρλανδικό Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα (DUP) για να σχηματίσει μια νέα κυβέρνηση συνασπισμού.

Αυτό παρουσίαζε προβλήματα επειδή η ΕΕ (σε μεγάλο βαθμό χάρη στην επιμελή διπλωματία [4] της ιρλανδικής κυβέρνησης) απαίτησε από το Ηνωμένο Βασίλειο να αποφύγει την επαναφορά σκληρών συνόρων μεταξύ της Βόρειας Ιρλανδίας και της Δημοκρατίας [της Ιρλανδίας] ως προϋπόθεση για την έναρξη πραγματικών διαπραγματεύσεων. Μετά από προκαταρκτικές συζητήσεις, η βρετανική κυβέρνηση συμφώνησε καταρχήν με ένα «όριο» (backstop) -μια ασφαλιστική πολιτική υπό την οποία το Ηνωμένο Βασίλειο θα συμφωνούσε σε μια ειδική ρύθμιση για τα ιρλανδικά σύνορα σε περίπτωση που δεν υπήρχε ευρύτερη συμφωνία. Η ΕΕ ερμήνευσε το όριο ως ότι σήμαινε πως η Βόρεια Ιρλανδία θα παραμείνει στην τελωνειακή ένωση της ΕΕ, ενώ οι Βρετανοί διαπραγματευτές παρέμειναν διφορούμενοι και απέρριψαν το όριο ως μια νομικά ανούσια και κενή παραχώρηση. Η συνεχιζόμενη απροθυμία της βρετανικής πλευράς να δηλώσει το τι εννοούσε με το όριο, και οι επανειλημμένοι υπαινιγμοί ότι το θεωρούσε μη δεσμευτικό, προκάλεσαν την ΕΕ να δημοσιεύσει την δική της ερμηνεία τον Φεβρουάριο του 2018, η οποία απαιτούσε σαφείς κανονιστικές ρυθμίσεις αντί για πολιτικές αοριστίες. Οι Βρετανοί πολιτικοί αντέδρασαν με τρόμο, οδηγώντας σε πικρά επιχειρήματα που έχουν μαστίσει τις διαπραγματεύσεις έκτοτε.

Η νέα συμφωνία αποχώρησης [από την ΕΕ] σχεδιάστηκε για να εξουδετερώσει την βρετανική εχθρότητα ως προς το όριο (backstop), με το να το επαναπροσδιορίσει για να καλύψει το Ηνωμένο Βασίλειο στο σύνολό του. Αυτό θα εμπόδιζε [να επανέλθουν] τα τελωνειακά σύνορα μεταξύ της Βόρειας Ιρλανδίας και της Δημοκρατίας, αλλά θα απαιτούσε επίσης από το Ηνωμένο Βασίλειο να αποδεχθεί τους κανόνες της ΕΕ, για όσο θα ήταν μέρος της ένωσης. Το Ηνωμένο Βασίλειο ήθελε μια συμφωνία βάσει της οποίας θα μπορούσε να αποσυρθεί μονομερώς από το backstop. Η ΕΕ αρνήθηκε, οπότε και οι δύο πλευρές συμβιβάστηκαν σε μια ρύθμιση στην οποία μια μεικτή επιτροπή θα αποφάσιζε το θέμα της αποχώρησης. Οι αρχικές προτάσεις για ένα «όριο στο όριο» που θα εφαρμοζόταν μόνο στην Βόρειο Ιρλανδία εγκαταλείφθηκαν επισήμως, αλλά οι ειδικές ρυθμίσεις για την Βόρειο Ιρλανδία συνυφάνθηκαν ησύχως [5] σε όλο το κείμενο και τα παραρτήματά του. Όταν το Ηνωμένο Βασίλειο εγκαταλείψει το μεταβατικό τελωνειακό καθεστώς, η Βόρεια Ιρλανδία θα εξακολουθεί να δεσμεύεται [6] από το δίκαιο της ΕΕ σε πολλούς σημαντικούς τομείς, εκτός και αν οι δύο πλευρές συμφωνήσουν σε μια εναλλακτική ρύθμιση.

Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει πλειοψηφία για την προτεινόμενη συμφωνία στο βρετανικό κοινοβούλιο. Στο Ulster, οι του DUP που τάσσονται υπέρ της ένωσης, οι οποίοι προτιμούν η Βόρεια Ιρλανδία να παραμείνει σε πολιτική ένωση με το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο, είναι πεπεισμένοι ότι η πρόταση είναι ένα πρώτο βήμα προς την ενωμένη Ιρλανδία κάτι για το οποίο φοβούνταν τόσο πολύ καιρό. Εν τω μεταξύ, οι σκληροί υπέρμαχοι του Brexit βλέπουν την συμφωνία ως πραξικόπημα, ενώ το βρετανικό Εργατικό Κόμμα δεν ενδιαφέρεται να σώσει την κυβέρνηση των Συντηρητικών από το χάος που έχει δημιουργήσει.

Η απάντηση των ενωτικών της Βόρειας Ιρλανδίας ως προς την συμφωνία πηγάζει από την παράνοια. Πολλοί εξέχοντες ενωτικοί είχαν πάντοτε υποψίες ότι το όριο ήταν μια συνωμοσία της ιρλανδικής κυβέρνησης [7] που αποσκοπούσε στο να χαλαρώσει τους δεσμούς της Βόρειας Ιρλανδίας με το Ηνωμένο Βασίλειο και στην συνέχεια να την απορροφήσει στην Δημοκρατία [της Ιρλανδίας], αρχικά αφαιρώντας τα τελωνειακά σύνορα με την Δημοκρατία και στην συνέχεια αντικαθιστώντας τα με ένα ουσιαστικό σύνορο μεταξύ της Βόρειας Ιρλανδίας και του υπόλοιπου Ηνωμένου Βασιλείου μέσω ελέγχων που θα επιβάλλονται για να εμποδίσουν τους Βρετανούς εξαγωγείς να χρησιμοποιήσουν κακόβουλα μια πίσω πόρτα για είσοδο στην ΕΕ. Εντούτοις, αυτοί οι έλεγχοι πιθανώς δεν θα ήταν πολύ αυστηροί και θα μπορούσαν να τεθούν σε εφαρμογή μόνον εάν το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο έφευγε από την τελωνειακή ένωση της ΕΕ. Ακόμα και τότε, η Βόρεια Ιρλανδία θα μπορούσε να ευημερήσει οικονομικά, δεδομένου ότι θα απολάμβανε μοναδική πρόσβαση τόσο στις βρετανικές όσο και στις ευρωπαϊκές αγορές.

Η αλήθεια είναι ότι η ιρλανδική κυβέρνηση δεν έχει ιδιαίτερη επιθυμία να ασκήσει έλεγχο στην Βόρεια Ιρλανδία. Τα ψυχρά σκληρά οικονομικά κόστη και η πολιτική αστάθεια που συνδέονται με οποιαδήποτε αλλαγή στο status quo μετριάζουν τις ασαφείς επίσημες φιλοδοξίες της προς μια ενωμένη Ιρλανδία. Ακόμα κι αν οι φόβοι των ενωτικών [με το Η.Β.] δεν είναι σε επαφή με την πραγματικότητα, ωστόσο, εξακολουθούν να είναι πολιτικά ισχυροί, δεδομένου ότι το DUP μπορεί να ρίξει την βρετανική κυβέρνηση αν προσπαθήσει να προωθήσει μια απαράδεκτη συμφωνία. Η ηγέτις του DUP, Arlene Foster, ισχυρίστηκε ότι η συμφωνία προέρχεται από τις μηχανορραφίες μιας «επιθετικής» ιρλανδικής κυβέρνησης [8] και έχει πει ότι θα υπάρξουν «συνέπειες» εάν η βρετανική κυβέρνηση προσπαθήσει να εξαναγκάσει την εφαρμογή αυτής της συμφωνίας.

21112018-2.jpg

Μέλη του Sinn Fein πραγματοποιούν διαμαρτυρία κατά του Brexit έξω από το Stormont στο Μπέλφαστ της Βόρειας Ιρλανδίας, τον Οκτώβριο του 2018. CLODAGH KILCOYNE / REUTERS
——————————————————–

Εν τω μεταξύ, πολλοί σκληροί υπέρμαχοι του Brexit στην βρετανική ενδοχώρα, δεν θα μπορούσαν να ενδιαφέρονται λιγότερο για την Βόρεια Ιρλανδία. Αντ’ αυτού, φάνηκαν επανειλημμένα έκπληκτοι από το ότι τα συμφέροντα της Ιρλανδίας διαμορφώνουν τις διαπραγματεύσεις του τελικού παιχνιδιού. Ο Τζόνσον παραπονέθηκε [9] ότι η ουρά κουνάει το σκυλί. Ο ευρωσκεπτικιστής συντηρητικός βουλευτής Jacob Rees-Mogg κατηγόρησε τον πρωθυπουργό της Ιρλανδίας [10] Leo Varadkar για «παράλογη, ψηφοθηρική ανωριμότητα» επειδή πιέζει για ένα όριο (backstop). Τώρα, έχει ζητήσει επισήμως [11] από τη Μέι να αποχωρήσει από την ηγεσία των Συντηρητικών και από πρωθυπουργός. Όταν παραιτήθηκε ο Raab, ισχυρίστηκε [12] ότι οι ρυθμίσεις για την Βόρειο Ιρλανδία «παρουσίασαν μια πολύ πραγματική απειλή για την ακεραιότητα του Ηνωμένου Βασιλείου», και δήλωσε ότι δεν θα μπορούσε να υποστηρίξει μια «επ’ αόριστον συμφωνία για το όριο όπου η ΕΕ θα είχε ένα βέτο επί της ικανότητάς μας να αποχωρήσουμε». Οι σκληροί ευρωσκεπτικιστές θα ήθελαν να ανατρέψουν τη Μέι από την ηγεσία των Συντηρητικών και από πρωθυπουργό, αλλά δεν φαίνεται να έχουν αρκετές ψήφους.

Κάποιοι στο στρατόπεδο της Μέι ελπίζουν ότι καθώς η συμφωνία χάνει ψήφους από τους ενωτικούς και τους πεπεισμένους ευρωσκεπτικιστές, μπορεί να τους κερδίσει από τους αποστάτες του Εργατικού Κόμματος. Αλλά αυτό φαίνεται όλο και πιο απίθανο [13]: Κανένας πολιτικός δεν θέλει να ξοδέψει πολιτικό κεφάλαιο σε έναν άχαρο συμβιβασμό που δεν κάνει κανέναν ευτυχή. Ο ηγέτης των Εργατικών, Jeremy Corbyn, δήλωσε [14] ότι η συμφωνία «θα αφήσει την χώρα σε μια επ’ αόριστον εκκρεμότητα χωρίς [να έχουμε] πραγματικά λόγο για το μέλλον μας», και πρόκειται να ανακοινώσει το δικό του εναλλακτικό σχέδιο, το οποίο θα συνδυάζει την συνέχιση της πρόσβασης στην ενιαία αγορά με μεγάλες δαπάνες για τις υποδομές και τις περιφέρειες.

ΜΙΑ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΧΩΡΙΣ ΕΛΚΥΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

Το άμεσο πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει μια ορατή πλειοψηφία για να υποστηρίξει την συμφωνία που πρότεινε η Μέι. Το πιο σοβαρό και βαθύ πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει μια ορατή πλειοψηφία για οποιαδήποτε συμφωνία στην οποία θα ήταν διατεθειμένη να συμφωνήσει η ΕΕ. Κάθε φορά που η ΕΕ πιστεύει ότι έχει μια απάντηση, το Ηνωμένο Βασίλειο αλλάζει το ερώτημα. Οι πολιτικοί υπέρμαχοι του Brexit, οι οποίοι υποσχέθηκαν κάποτε ότι η χώρα θα μείνει ενσωματωμένη στην αγορά της ΕΕ και τις τελωνειακές ρυθμίσεις, τώρα το αποκηρύττουν αυτό ως μια πρόταση που θα έκανε την χώρα «υποτελή». Η ΕΕ, παρατηρώντας το γεγονός αυτό, είναι εξαιρετικά απίθανο να προσφέρει περαιτέρω σημαντικές παραχωρήσεις, δεδομένου ότι γνωρίζει ότι θα ενθυλακωθούν, και αμέσως θα αντικατασταθούν από περαιτέρω -και όλο και πιο απίθανες- απαιτήσεις. Η έλλειψη οποιασδήποτε πιθανής πλειοψηφίας για οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία σημαίνει ότι οι Βρετανοί ηγέτες έχουν συνεχίσει να μετατοπίζονται από απίθανη θέση σε απίθανη θέση, ελπίζοντας ότι κάπως κάτι θα αλλάξει.

Ίσως και να αλλάξει. Είναι τουλάχιστον πιθανό ότι καθώς οι πολιτικοί θα ξυπνήσουν στην αληθινή απελπισία της κατάστασης του Ηνωμένου Βασιλείου, θα γίνουν πιο ευέλικτοι. Η Ένωση των Αγροτών του Ulster, η οργάνωση των αγροτών της Βόρειας Ιρλανδίας που είναι ένα από τα προπύργια του αγροτικού ενωτισμού του Ulster, έχει αρχίσει να υποστηρίζει ότι ένα σκληρό σύνορο θα βλάψει τα μέσα διαβίωσης των μελών του. Μερικοί ευρωσκεπτικιστές πολιτικοί, συμπεριλαμβανομένου του Raab [15], συνειδητοποιούν ησύχως [16] ότι μια μη-συμφωνία Brexit μπορεί να παραλύσει την βρετανική οικονομία. Η ελπίδα της Μέι, όσο μικρή κι αν είναι, είναι ότι οι απελπιστικές περιστάσεις θα οδηγήσουν τους ενωτικούς ή τους ευρωσκεπτικιστές να υποχωρήσουν, ή ότι η επικείμενη κρίση θα επαναπροσδιορίσει την κοινοβουλευτική πολιτική γύρω από τους κεντρώους Εργατικούς, Συντηρητικούς και Φιλελεύθερους Δημοκράτες πολιτικούς, οι οποίοι θα μπορούσαν προσωρινά να συμμαχήσουν και να καταφέρουν μια συμφωνία. Προς το παρόν, ωστόσο, υπάρχουν λίγες ορατές ενδείξεις ότι αυτό θα συμβεί. Ακόμα κι αν υπάρχει μια πλειοψηφία στα χαρτιά για μια τέτοια συμφωνία, η Μέι γνωρίζει ότι πιθανώς θα σπάσει το Συντηρητικό Κόμμα στα δύο. Αντίθετα, οι πιθανότητες ενός μη-deal Brexit που σχεδόν κανείς δεν θέλει, συνεχίζουν να αυξάνονται, επειδή δεν υπάρχει καλύτερη απάντηση γύρω από την οποία οι άνθρωποι να μπορούν να ενωθούν.

Copyright © 2018 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/united-kingdom/2018-11-20/no-dea…

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.prospectmagazine.co.uk/arts-and-books/cakeism-brexit-linguis…
[2] https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/boris-johnson-eu-referend…
[3] https://www.irishtimes.com/news/ireland/irish-news/brexit-fact-check-fro…
[4] https://www.ft.com/content/73ac4a5c-d83f-11e8-a854-33d6f82e62f8?kbc=19b9…
[5] https://twitter.com/BrexitLawNI/status/1063016332222963712
[6] https://www.ft.com/content/6def3d2e-e8fa-11e8-885c-e64da4c0f981
[7] https://www.irishtimes.com/news/politics/dup-hits-out-at-taoiseach-s-des…
[8] https://www.irishtimes.com/news/world/brexit/foster-accuses-irish-govern…
[9] https://www.breakingnews.ie/ireland/focus-on-irish-border-is-allowing-th…
[10] https://www.irishtimes.com/news/world/uk/absurd-eu-border-plan-risks-no-…
[11] https://www.theguardian.com/politics/2018/nov/15/jacob-rees-mogg-to-send…
[12] https://twitter.com/DominicRaab?ref_src=twsrc%5Egoogle%7Ctwcamp%5Eserp%7…
[13] https://www.ft.com/content/4dbe3434-e8ef-11e8-a34c-663b3f553b35
[14] https://www.theguardian.com/politics/2018/nov/18/jeremy-corbyn-to-set-ou…
[15] https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/nov/08/dominic-raab-brita…
[16] https://www.irishtimes.com/news/world/uk/conservatives-fear-of-a-no-deal…

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Τα Νέα Στρατηγικά Δεδομένα της ΝA Μεσογείου ως τα νέα «Δυτικά Σύνορα»

Από
anixneuseis
-
0
του Μάριου Ευθυμιόπουλου*. 21 Νοεμβρίου 2018, 10:58 πμ
Η Κύπρος αλλάζει. Αυτό είναι γεγονός. Αλλάζει ως προς την εξωτερική και αμυντική της πολιτική. Αλλάζει εξίσου στα θέματα ενεργειακής πολιτικής αλλά και πολιτικής ενεργειακής ασφάλειας. Όλα τα παραπάνω εξιστορούν μια ουσιαστική επιτυχία για την Κυπριακή Δημοκρατία. Αλλά το πραγματικό «παζάρι» τώρα αρχίζει.

Τα νέα δεδομένα αποδίδουν αποτελέσματα πρωταρχικά οικονομικής φύσεως. Όχι στην άμεση αγορά της Κύπρου. Αποδίδουν στον γενικότερο χαρακτήρα μιας νέας αναδιαρθρωμένης, πιο Ευρωπαϊκής αλλά και παγκόσμιοποιημένης οικονομίας, που πρόκειται να αποδώσει καρπούς 2019-2021, στον επιστημονικό κλάδο στον εμπορικό και εμποροβιομηχανικό κλάδο, τον τουριστικό και στον κατασκευαστικό (με ειδικότητες) μεταξύ άλλων. Αλλά έπεται και συνέχεια.

Τα νέα δεδομένα αναπτύσσουν όλο και περισσότερο την ανάγκη η εξωτερική πολιτική να συνεχίσει να είναι εξωστρεφής. Η σημασιολογία της ανάγκης εμπορικότητας με την εξωτερική πολιτική πλέον τέμνεται όσο και η ανάγκη για διαφήμιση ικανοτήτων και χρήσης τεχνολογιών. Υπάρχει ακόμα και ανάγκη αναβάθμισης την παγκόσμιας εικόνας των δύο κρατών (Ελλάς-Κύπρου) δια μέσου διεθνούς ειδησεογραφικού κέντρου με διεθνή υπόσταση αναβαθμισμένη στα πλαίσια του Euronews και όχι μόνο. Έτσι η συνεργασία και με άλλα κράτη γείτονα όπως οι ΗΠΑ, Η Γαλλία, η Γερμανία, το Ισραήλ στα θέματα ενημέρωσης και πολιτικής διπλωματίας είναι αναγκαία. Εξίσου αναγκαία είναι τα κέντρα μελετών τα οποία θα πρέπει να δημιουργούν πολιτικές προτάσεις και συμμετοχικότητα, που είναι αναγκαία στα πλαίσια επιστημονικού, επαγγελματικού αλλά και κοινού ενδιαφέροντος.

Η δημιουργία συμμαχιών είναι αποτέλεσμα ανάγκης συνεργασίας, υπό όρους που να είναι ενεργητικά επωφελής για τα δύο ή πολλαπλά μέρη. Και πρέπει να εξελιχθεί σε περαιτέρω επίπεδα και με άλλες χώρες σε πολλαπλά μέρη και συνάψεις συμφωνιών με πολλαπλά αποτελέσματα.

Υπάρχει ανάγκη γεωστρατηγικής προσέγγισης των νέων πολιτικών δεδομένων. Ουσιαστικής προσέγγισης και όχι βραχυπρόθεσμης. Υπάρχει ανάγκη πολιτικής υλοποίησης και συνεχούς αναβάθμισης της Κυπριακής Δημοκρατίας όσο και της Ελλάδος. Οι τριμερείς ήταν μια καλή αρχή. Τώρα η Τετραμερής είναι ένα καλό δεύτερο αποτέλεσμα. Η πολυμερής στα πλαίσια της Νότιο-Ανατολικής Μεσογείου είναι ένα καλό πλαίσιο διαμόρφωσης πολιτικού διαλόγου, ο οποίος πρέπει να γίνει στην Λευκωσία.

Κατά την προσπάθεια αναθέρμανσης των σχέσεων όσο αφορά το Κυπριακό, η ενορχηστρωμένη αναβάθμιση της εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής της Κύπρου, καθίσταται πυλώνας για περαιτέρω εξέλιξη της διαπραγμάτευσης του Κυπριακού ζητήματος περί των θεμάτων ασφαλείας. Εξίσου, καθίσταται σημαντικός πυλώνας αναβάθμισης της ικανότητας των δυνάμεων ασφαλείας και της Εθνικής Φρουράς. Θα πρέπει να μελετηθεί η Εθνική Φρουρά να μετεξελιχθεί σε αντίστοιχο φορέα ενόπλων δυνάμεων μιας χώρας που έχει βλέψεις Ευρωπαϊκού Στρατού όσο και Ευρώ-Ατλαντικών θεμάτων. Έτσι το θέμα λύσης περί της δυνατότητας εξοπλισμού της Κύπρου το επόμενο διάστημα γίνεται βασικό θέμα πολιτικής για την Κύπρο. Ήδη τα 3 προγράμματα συμμετοχής  της PESCO είναι εξαιρετική εξέλιξη.  Η Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία (Permanent Structured Cooperation PESCO) η οποία έχει ως στόχο την ενδυνάμωση της ολιστικής ασφάλειας και των αμυντικών δυναμικοτήτων της ΕΕ. , αποδίδει.

Το Ευρωπαϊκό Πυραυλικό σύστημα μάχης πέραν του ορίζοντα (European Union Beyond the line of Sight (BLOS) Land Battlefield Missile System), σχετίζεται με την ανάπτυξη νέας γενίας Ευρωπαϊκών πυραυλικών συστημάτων. Αποδίδοντας ταυτόχρονα ευκαιρία επιστημονικής κατάρτησης αλλά και δημιουργίας αμυντικής βιομηχανίας (εν μέρει ή εξ΄ολοκλήρου) Made in the Republic of Cyprus).

Ο Ενιαίος Μεταφερόμενος σταθμός διοίκησης και ελέγχουν αφορά την τακτική ανάπτυξη δυνάμεων για μικρές και σύντομες επιχειρήσεις. Πιθανολογώ πως θα διαμορφωθούν στα πλαίσια νατοϊκής προετοιμασίας δυνάμεων ανάπτυξης όπως το κέντρο NRDC στην Θεσσαλονίκη που τελεί υπό Νατοϊκούς όρους λειτουργίας και τακτικού πλαισίου προετοιμασίας.

Το πρόγραμμα Ευρωπαϊκής Διακλαδικής Σχολής Πληροφοριών (Joined EU Intellingence center -school), στα πρότυπα Νατοϊκής διακλαδικότητας είναι εφικτό μεταξύ της Ελλάδος και Κύπρου με συμμετοχή και Ολλανδών, που μεταξύ άλλων γνωρίζουν καλά τα πρότυπα έρευνας, προεργασίας και κέντρων αξιολόγησης για τα λεγόμενα Centers for Excellence.

Ωστόσο χρειάζεται η ανθρώπινη αλυσίδα πολιτικών αποφάσεων. Από την διαμόρφωση πολιτικών ανάλογων επιλογών εκπαίδευσης αλλά και επιχειρησιακής λειτουργίας εντός και εκτός Ελλάδος και Κύπρου, όσο και στην άρτια δημιουργία κέντρων εκπαίδευσης και υλικοτεχνικής υποδομής σε όλα τα πλαίσια και σε όλες τις γωνίες της κάθε μιας χώρας που να ευοδώσει και στα πλαίσια προστασίας και πληροφοριών και της ΕΕ.

Τα κέντρα εκπαίδευσης θα χρειαστούν να δέχονται την συνεργασία όλων των κλάδων των υπηρεσιών πληροφοριών σε Ευρωπαϊκό όσο και Νατοϊκό επίπεδο και να δίνουν αντίστοιχη άδεια και παραμονής όσο και χρήσης κατά την διάρκεια σπουδών. Διαβάθμιση που γνωρίζουμε και γίνεται και στα Ευρωπαϊκά αλλά και Νατοϊκά πλαίσια εκπαίδευσης αλλά και επιχειρησιακής λειτουργίας σε όλα τα κέντρα και όλες τις υπάρχουσες και μελλοντικές βάσεις. Το προσωπικό το οποίο πρέπει να συμμετέχει διοικητικά και εκπαιδευτικά πρέπει να έχει την αντίστοιχη επιλογή. Να έχει τόσο την εθνική όσο και Ευρωπαϊκή ικανότητα να παράγει αλλά και να δημιουργεί επιστημονικές βάσεις θεωρητικές αλλά κυρίως πρακτικές η οποίες να προάγουν την συνεργασία και την συμμετοχή. Όσο επίσης και την συμμετοχή παραγόντων άλλων συσχετιζόμενων με ζητήματα ασφαλείας, τα περί Κυβερνοασφάλειας αλλά και αστυνόμευσης όσο και εσωτερικής πολιτικής.

Όπως ανέφερε ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, πρέπει να αποφευχθεί η ταυτόσημη και διπλή προσπάθεια τόσο του ΝΑΤΟ όσο και της ΕΕ. Κάτι στο οποίο, ανά τα χρόνια από την αρχή διαμόρφωσης των σχέσεων ΝΑΤΟ-ΕΕ μέχρι και σήμερα, γίνεται αναφορά συνεχώς. Αλλά τα γεωστρατηγικά δεδομένα προδίδουν αντίστοιχες κινήσεις. Να σημειώσουμε εδώ πως έχουν γίνει πολλαπλές προσπάθειες σε επίπεδο ΝΑΤΟ στο παρελθόν σχετικά με την διακλαδικότητα υπηρεσιών πληροφοριών και σε κάποια ζητήματα έχει αυτό επιτευχθεί και άλλα όχι. Η διαφορά στην παρούσα συγκυρία είναι απλή: το Brexit δημιουργεί ζητήματα ασφάλειας εντός της ΕΕ, μεταφραζόμενο στις επιθυμίες Γαλλίας και Γερμανίας για μια νέα συμφωνία της ΕΕ με πυλώνα και την αμυντική πολιτική. Το δεύτερο σχετίζεται με τις σχέσεις Τουρκίας ΕΕ και Τουρκίας-ΝΑΤΟ, δεδομένου του γεγονότος πως οι σχέσεις και τα πλαίσια σταθερότητας αλλά και οι συμμαχίες ξανά-διαμορφώνονται και ανασυντάσσονται. Εξωγενής παράγοντας στα πλαίσια αυτά οι Συμμαχίες Τουρκίας με το Ιράν και με την Ρωσία. Μια Ρωσία που ωστόσο δεν θα αφήσει να γίνουν όλες αυτές οι αλλαγές έτσι εύκολα στον Κυπριακό χώρο, που ωστόσο ίσως και να είναι ο μόνος με τον οποίο τόσο η Ρωσία να συμμορφωθεί εν΄ τέλει αλλά και ταυτόχρονα μελλοντικά να ισχύσει διάλογος της ΕΕ με την Ρωσία, για αρχή διάμεσο Κύπρου. Την Μόνη χωρισμένη παρανόμως χώρα όπου οι πληροφορίες δίνουν και παίρνουν για το Κυπριακό, την Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο αλλά και τα ζητήματα Ισραήλ-Παλαιστίνης μεταξύ άλλων.

Επιστρέφοντας έτσι στα θέματα εξωτερικής και οικονομικής πολιτικής, οι σημερινές στρατηγικές προκλήσεις δεν είναι παρά μόνο η αρχή. Η αρχή μιας, αναλόγως κινήσεων, πολιτικής αναδιαμόρφωσης, εξισορρόπησης και δημιουργίας Εθνικής Πολιτικής Στρατηγικής Ασφάλειας εντός και εκτός της Κύπρου. Όπου θα υπάρχουν πολλαπλές μελλοντικές επιλογές αλλά και νέες επιλογές για συμμετοχή, όσο και μια νέα οικονομική βιομηχανία, γιατί η Ελλάς και η Κύπρος θα είναι για πολύ καιρό τα σύνορα της ΕΕ, απέναντι σε μια Τουρκία και ευρύτερη Μέση Ανατολή και Ευρασία όπου το ισοζύγιο συνεργασιών και συμμαχιών πρόκειται να αλλάξει και να οριοθετήσει τα νέα «Δυτικά» σύνορα.

* Αναπληρωτής Καθηγητής Ασφάλειας και Στρατηγικής
Επισκέπτης Καθηγητής UCLan Cyprus, Σχολή Νομικής
Πρόεδρος, Strategy International Policy Center.
  Μάριος Παναγιώτης Ευθυμιόπουλος    
http://www.philenews.com/f-me-apopsi/paremvaseis-ston-f/article/613498/ta-nea-stratigka-dedomena-tis-na-mesogioy-os-ta-nea-dytika-synora?fbclid=IwAR1doCbbuLY9ZtxXldBFwHuREYVcHvdJWy6-6K0c9jQNJqcYAV0iQJ1GHh4

Κύπρος και Αμερικανική Εθνική στρατηγική στην περιοχή

Από
anixneuseis
-
0
Η πρόσφατη υπογραφή «Δήλωσης Προθέσεων» μεταξύ του Κύπριου υπουργού Εξωτερικών κ. Νίκου  Χριστοδουλίδη και του Αμερικανού υφυπουργού Εξωτερικών κ.  Γουές Μίτσελ στην Ουάσιγκτον,  με κύριο αντικείμενο την ανάπτυξη των διμερών σχέσεων στην  προώθηση της ασφάλειας  στην Ανατολική Μεσόγειο,  προφανώς και θα θεωρείται από την κυβέρνηση της Κύπρου ως επιτυχημένο γεγονός. 
Βέβαια όπως διαμορφώνεται το στρατηγικό τοπίο ενόψει του δόγματος που αναπτύσσουν οι ΗΠΑ κατά της «ρωσικής επιθετικότητας»  και άλλων προκλήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, η κίνηση αυτή δύναται να εκληφθεί και ως στρατηγική απομάκρυνση της Λευκωσίας από την παραδοσιακά πιο ουδέτερη στάση που τηρεί  στον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων στην περιοχή και ταύτιση με την αμερικανική πολιτική.
Εάν όμως δεν  έχουν εκτιμηθεί σωστά τα υπέρ και τα κατά της ενέργειας αυτής  θα μπορούσε να αποδειχθεί παρακινδυνευμένη και χωρίς ουσιαστικό όφελος ακροβασία  της κυπριακής εξωτερικής πολιτικής.  Τη θέση αυτή αναπτύσσει η ανάλυση που ακολουθεί αποσκοπώντας να αποτελέσει τροφή για σκέψη και για εποικοδομητικό προβληματισμό γύρω από το θέμα αυτό.
Εθνική Στρατηγική ΗΠΑ και Κύπρος
Είναι πρόδηλο ότι με βάση τη νέα Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας (ΕΣΑ) των ΗΠΑ,  οι Αμερικανοί αναζωογονούν το ενδιαφέρον τους στην Ανατολική Μεσόγειο και γενικά την περιοχή. Για την  εξυπηρέτηση των σκοπών της  στρατηγικής αυτής, προωθούν επαφές και συνεργασίες  με συμμάχους και εταίρους,  μεταξύ των οποίων η Ελλάδα και η Κύπρος. Αυτό είναι πρόδηλο και από το περιεχόμενο των συναντήσεων, των συμφωνιών που επετεύχθησαν και ιδίως των δηλώσεων που συνόδευσαν  τον κ. Χριστοδουλίδη κατά την επίσκεψη στις ΗΠΑ.  « Η υπογραφή της Δήλωσης  Προθέσεων  για ενίσχυση και ανάπτυξη της διμερούς σχέσης ασφάλειας»,  ανακοίνωσε το Γραφείο της Εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ  στις7/11/2018, «θα προωθήσει τα κοινά συμφέροντα στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, ενίσχυση της θαλάσσιας και συνοριακής ασφάλειας και προώθηση της περιφερειακής σταθερότητας».  Ο δε κ. Χριστοδουλίδης  εξέφρασε ικανοποίηση γιατί όπως  είπε η υπογραφή της  Δήλωσης Προθέσεων «για πρώτη φορά, θεσμοθετεί, θέτει ένα πλαίσιο και την πορεία δράσης που θα ακολουθηθεί σε σχέση με τις διμερείς μας σχέσεις, στον τομέα της Ασφάλειας». (ΚΥΠΕ, 7/11/2018).
Κύπρος – ΗΠΑ και «ρωσική απειλή»
Την ίδια ώρα, ανησυχώντας  για τυχόν αρνητικά μηνύματα που πιθανόν να εκπέμπει η  ταύτιση με την αμερικανική στρατηγική στα μάτια επηρεαζόμενων κυβερνήσεων όπως της Ρωσίας, ο Κύπριος υπουργός  διαβεβαίωνε  ότι «η  περαιτέρω ενίσχυση της στρατηγικής μας συνεργασίας με τις ΗΠΑ δεν στρέφεται ενάντια σε οποιανδήποτε τρίτη χώρα»  (ΚΥΠΕ, 7/11/2018). Τα πραγματικά γεγονότα όμως δεν βοηθούν τη θέση αυτή. Κατ’ αρχήν η πιο σημαντική  πτυχή της νέας αμερικανικής στρατηγικής  στα πλαίσια της οποίας εντάσσεται η εξέλιξη αυτή, είναι ότι για πρώτη φορά μετά από χρόνια προσδιορίζει τόσο ρητά και επαναλαμβανόμενα πως  οι κυριότερες δυνάμεις  – «ανταγωνιστές» – που απειλούν τα συμφέροντά των ΗΠΑ στον πλανήτη,  είναι η Ρωσία (και η Κίνα) και το Ιράν (στη Μέση Ανατολή).  Πιο εξειδικευμένα,  ο  κ. Μίτσελ  στην ομιλία του στο  Heritage Foundation  στις 2/6/2018 υπογράμμισε τη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου για τις ΗΠΑ,  χαρακτηρίζοντας την  ως «αναδυόμενο θαλάσσιο σύνορο»  αντιπαλότητας  δυτικών συμφερόντων με άλλες δυνάμεις, όπου  «αντιμετωπίζουμε πλήρη ανταγωνισμό από τους Ρώσους».  Η  Αμερικανίδα Πρέσβειρα  κ. Κάθλιν Ντόχερντι  μιλώντας  σε πρόσφατο συνέδριο του Economist στη Λευκωσία υπέδειξε ότι:  «Η περιοχή της  Ανατολικής  Μεσογείου προβάλλει ιδιαίτερες προκλήσεις» από τις οποίες «πιο πιεστικές»  είναι  «η τρομοκρατία, η ρωσική επιθετικότητα, οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις, τα άνευ προηγουμένου κύματα μεταναστών,  οι  απειλές από το Ιράν». Η Κυπριακή Δημοκρατία, είπε, «μπορεί να παίξει σπουδαίο μέρος στις κοινές προσπάθειες  για να αντιμετωπίσουμε τις υπερατλαντικές απειλές». (USA Embassy Cyprus, 2/11/2018). Είναι σαφές λοιπόν προς ποιες κατευθύνσεις στρέφονται οι διαγραφόμενες στρατηγικές συνεργασίες της Ουάσιγκτον στην περιοχή, που ξεπερνούν τα όρια προηγούμενων συμφωνιών με την Κύπρο, οι οποίες αφορούσαν συνήθως τη διεθνή τρομοκρατία  και την ανάληψη ανθρωπιστικών αποστολών,  και θα ήταν δύσκολο για τον Κύπριο Υπουργό να πείσει για το αντίθετο.
Ρωσική απάντηση
Το Κρεμλίνο έχει ήδη σαφή άποψη για τη νέα αμερικανική στρατηγική ασφάλειας, καθώς και για τα ανοίγματα που επιχειρούν οι ΗΠΑ στην περιοχή και βέβαια στην Κύπρο. Ο Γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας της  Ρωσίας κ. Νικολάι Πατρούσεφ επεσήμανε από την πρώτη στιγμή που  ανακοινώθηκε η αμερικανική ΕΣΑ το Δεκέμβριο του 2017 ότι πράγματι η χώρα του «κατονομάζεται σαν η κύρια απειλή κατά της ασφάλειας των ΗΠΑ». Προειδοποίησε ότι η προώθηση των στόχων και των σκοπών της δυνατό να απειλήσει την παγκόσμια και περιφερική ασφάλεια και ότι η Μόσχα αναπόφευκτα θα απαντήσει διαμορφώνοντας ανάλογα τη δική της εθνική στρατηγική (TASS, 20/12/2017). Όσον αφορά την Κύπρο, η Πρεσβεία της Ρωσίας στη Λευκωσία με αφορμή κάποιες δηλώσεις του Προέδρου του ΔΗΣΥ για τη ρωσική πολιτική στο Κυπριακό και έχοντας υπόψη το διαμορφούμενο ανταγωνισμό και τα σχέδια των  ΗΠΑ για το νησί, σε ανακοίνωση της στις 10/09/2018 υποδεικνύει ότι «κάποιοι εταίροι της Κυπριακής Δημοκρατίας θα ήθελαν να διασπάσουν τη σχέση μεταξύ Ρωσίας και Κύπρου ώστε να αποτραπεί  η εμπλοκή της Ρωσίας στην Ανατολική Μεσόγειο»
Σχέσεις Κύπρου – Ρωσίας
Η  Κυπριακή Δημοκρατία σαν κράτος αλλά και σαν μέλος της Ευρωπαϊκής  Ένωσης (Ε.Ε.) μπορεί σε κάποιο βαθμό να συμμερίζεται ορισμένες  από τις προαναφερθείσες προκλήσεις κατά των ΗΠΑ, οι οποίες  αόριστα καθορίζονται και στην Παγκόσμια Στρατηγική της Ε.Ε. του 2016 ( π.χ. αστάθεια Ανατολικής Μεσογείου και Μέσης Ανατολής, μεταναστευτικό, τρομοκρατία). Όμως οι σε βάρος της  Κύπρου άμεσοι κίνδυνοι και απειλές προέρχονται από την Τουρκία και  όχι τόσο από τις κατευθύνσεις που η Ουάσιγκτον ιεραρχεί ως προτεραιότητα της δικής της στρατηγικής στην περιοχή ή  από τη Ρωσία. Σχετικά με τη Μόσχα,  ασφαλώς και εξυπηρετεί πρωτίστως τα συμφέροντα της και έχει τη δική της  στρατηγική ασφάλειας – ανησυχώντας  κυρίως για τη δράση του ΝΑΤΟ στον περίγυρό της ή και αλλού –  αλλά,  όσον αφορά την Κύπρο, σύμφωνα με τον τότε κυβερνητικό εκπρόσωπο  και νυν υπουργό Εξωτερικών  κ. Χριστοδουλίδη, η Ρωσία  « παραδοσιακά στηρίζει τις θέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας” (ΚΥΠΕ 24/2/2015). Επίσης  η χώρα αυτή εκτός του ότι αποτελεί σημαντικό εμπορικό εταίρο, από το 1964 υπήρξε εκ των κυριοτέρων προμηθευτών οπλισμού για την άμυνα του νησιού, όταν άλλοι όπως οι ΗΠΑ δεν επέτρεπαν ή και ματαίωναν την πώληση στρατιωτικού υλικού στην Κύπρο. Εξάλλου, Μόσχα και Λευκωσία έχουν  υπογράψει συμφωνίες στρατιωτικού χαρακτήρα που επικαιροποιήθηκαν το  Φεβρουάριο του 2015  κατά την επίσκεψη του Προέδρου κ. Νίκου Αναστασιάδη, ο οποίος για να καθησυχάσει αυτή τη φορά τους δυτικούς  και δη τους Αμερικανούς,  διαβεβαίωνε ότι από ρωσικής πλευράς «τίποτε δεν μας ζητήθηκε που θα μπορούσε να μας φέρει σε δύσκολη θέση είτε με τους εταίρους μας είτε με τους υπερατλαντικούς συμμάχους μας» ( ΚΥΠΕ, 26/2/2015).
Τουρκική απειλή
Όσον αφορά την Τουρκία, η χώρα αυτή  με τις χιλιάδες  των στρατιωτών της εισέβαλε και συνεχίζει να κατέχει από το 1974 το βόρειο τμήμα της Κύπρου, προβάλλοντας συνεχή απειλή  άμεσης  ή έμμεσης  χρήσης  της στρατιωτικής της ισχύος  σε βάρος της κυριαρχίας της  Δημοκρατίας αλλά και των δικαιωμάτων της στην κυπριακή ΑΟΖ. Η  Άγκυρα  διατυπώνει  διεκδικήσεις επί των θαλασσίων πόρων του νησιού για την ίδια και για τους Τουρκοκυπρίους, προσπαθώντας να επιβάλει νέα τετελεσμένα στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου. «Δεν θα επιτρέψουμε ενέργειες για την εξόρυξη φυσικών πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο, από τις οποίες θα έχει αποκλειστεί η Τουρκία και η “Βόρεια Κύπρος”. Τα πλοία μας δείχνουν την ισχύ μας»  προειδοποιεί με λόγια και με πράξεις ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, δημιουργώντας συνθήκες σύγκρουσης και έντασης στη θαλάσσια αυτή περιοχή (can.gr., 4/11/2018). Συνεπώς για τη Λευκωσία κύρια απειλή και συντελεστής ανασφάλειας και αστάθειας στην Ανατολική Μεσόγειο είναι πρωτίστως η Τουρκία και η επιθετική στάση που ακολουθεί, η οποία όμως δεν κατονομάζεται από την αμερικανική ΕΣΑ ως μία από τις προκλήσεις στην περιοχή.
ΗΠΑ, Τουρκία και Κυπριακή ΑΟΖ
Ασφαλώς η αμερικανική στάση στο θέμα της κυπριακής ΑΟΖ είναι πολύ σημαντική. Είναι καλοδεχούμενη και θετική για τη Λευκωσία. Έχει όμως και τα όρια της. Η υποστήριξη από τις ΗΠΑ του δικαιώματος της Κυπριακής Δημοκρατίας να εκμεταλλευτεί τους φυσικούς της πόρους  «οι οποίοι θα πρέπει να διαμοιραστούν δίκαια μεταξύ των δύο κοινοτήτων στα πλαίσια μιας λύσης, όπως και η υπόδειξη ότι στρατιωτικές απαντήσεις σε εμπορικές διαφορές είναι ανάρμοστες» ( δηλώσεις Πρέσβειρας ΗΠΑ, ο.π.)  αποτελούν αποθαρρυντικό  στοιχείο
στις στοχεύσεις και στρατιωτικούς εκβιασμούς της  τουρκικής πλευράς. Δεν σημαίνει όμως ότι θα την αποτρέψουν  τελικά να επιμένει, να διεκδικεί και να απειλεί. Η άποψη των ΗΠΑ για την Τουρκία και το ρόλο της στη νέα στρατηγική στην περιοχή είναι ότι : Από τη μια,  αναγνωρίζουν  τις διαφορές που έχουν προκύψει μεταξύ τους (ανθρώπινα δικαιώματα και ελευθερίες , συριακό και Κούρδοι της Συρίας, σχέσεις της Άγκυρας με Ιράν και Μόσχα όπως και το θέμα των S-400) και ότι δεν μπορούν να παραμείνουν σιωπηλοί. Από την άλλη, συνεχίζουν να την  θεωρούν εξαιρετικά  σημαντικό  νατοϊκό σύμμαχο στην μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση του ρωσικού ανταγωνισμού και ως το ισχυρότερο αντίβαρο στην εξάπλωση της ιρανικής επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.  Μέσα στα πλαίσια  της νέας Εθνικής Στρατηγικής Ασφάλειας, λοιπόν,  ο κ. Μίτσελ τόνισε  στην προαναφερθείσα ομιλία του ότι «δουλεύουμε αποφασιστικά να σταθεροποιήσουμε τη σχέση με την Τουρκία και να τη διατηρήσουμε σε στρατηγική πορεία της Δύσης. Μία μόνιμη παραβίαση αυτής της σχέσης θα προκαλούσε ζημίες πολλών γενεών στην εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ». Αυτή η στάση στρατηγικής  θα καθορίζει, ανάλογα με τις εξελίξεις,  τα μέσα και την έκταση της αμερικανικής αντίδρασης απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις και προκλήσεις στην κυπριακή  ΑΟΖ  –  όπου ούτε η μια ούτε η άλλη πλευρά θα ήθελαν να συγκρουστούν μετωπικά.  Όμως δεν θα είναι τέτοιου βαθμού αποφασιστικότητας οι αμερικανικές ενέργειες που να αποτρέψουν ουσιαστικά την Τουρκία από το να προκαλεί,  να παρενοχλεί και να διεκδικεί.
Συνειδητή επιλογή στρατηγικής 
Επανερχόμενοι στο θέμα, η ταύτιση της Λευκωσίας  με την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου, που δυνατό να εκληφθεί ως επιλογή στρατοπέδου  στον ανταγωνισμό τους με άλλες δυνάμεις στην περιοχή, θα ήταν δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι λήφθηκε χωρίς να είχε προηγουμένως δεόντως μελετηθεί. Εξάλλου η στενότερη στρατηγική συνεργασία με την Ουάσιγκτον ή και με το ΝΑΤΟ εκκολαπτόταν από την παρούσα κυβέρνηση πριν και την επίσκεψη του τέως Αμερικανού Αντιπροέδρου Τζο Μπάιντεν στην Κύπρο τον  Αύγουστο του 2014 ( Sigmalive, 21/08/2014), με τον καθοριστικό ρόλο της εδώ Πρεσβείας, αλλά τότε σε αντίθεση με σήμερα, θα μπορούσε να λεχθεί ότι δεν στοχοποιούσαν  τη Ρωσία ως κύρια απειλή κατά των ΗΠΑ στην περιοχή.  Θα ήταν εκπληκτικό αν ο Κύπριος υπουργός Εξωτερικών καλωσορίζοντας την επιστροφή των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως εγκύρως μεταδόθηκε από την Ουάσιγκτον (ΚΥΠΕ, 7/11/2018)  και υπογράφοντας τη Δήλωση Προθέσεων, δεν γνώριζε το γενικότερο περιεχόμενο αλλά και τις ιδιαίτερες στοχεύσεις της  νέας αμερικανικής στρατηγικής  κατά της  λεγόμενης  ρωσικής απειλής  στην  περιοχή. Θα ήταν μεγάλη παράλειψη να μην είχαν προσμετρηθεί οι επιδράσεις  της εξέλιξης αυτής στις διεθνείς σχέσεις της Κύπρου και στο Κυπριακό.  Έχοντας υπόψη το φιλοσοφικό υπόβαθρο της κυβέρνησης  στην οποία υπηρετεί ο κ. υπουργός, όπως και παλιότερες ανεπιτυχείς προσπάθειες της να ενταχθεί στο Νατοϊκό πρόγραμμα για το Συνεταιρισμό για την Ειρήνη  ή ακόμη και την επιθυμία της – εάν ήταν δυνατό – για ένταξη στο ΝΑΤΟ,  θα ήταν δύσκολο να πεισθεί κανείς ότι η πρόθεση για ενεργό συστράτευση με τις ΗΠΑ στην υλοποίηση της αμερικανικής στρατηγικής δεν ήταν συνειδητή επιλογή στρατηγικής.  Το ερώτημα βέβαια είναι πόσο καλά έχει μελετηθεί και εκτιμηθεί η μετακίνηση αυτή από την παραδοσιακά πιο ουδέτερη στάση που τηρούσε η Κύπρος  ακόμη και ως μέλος της Ε.Ε. στον ανταγωνισμό μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων,  έχοντας ανάγκη τη συνεργασία τους και αρκετές φορές τη στήριξη τους σε διάφορα διεθνή φόρουμ  και στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Συμπέρασμα
Πεποίθηση της Λευκωσίας   προφανώς είναι ότι ταυτιζόμενη με τα  αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα θα εξυπηρετούνταν καλύτερα οι εθνικοί της στόχοι.  Με αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα ήθελε να διαταραχθούν οι σχέσεις της με τη Μόσχα ή να λειτουργεί σε βάρος της Ρωσίας, αλλά δεν μπορεί να επιτευχθούν και τα δύο. Δηλαδή από τη μια να συστρατεύεται με τους μεν εναντίον τους δε και από την άλλη να αναμένει να τα έχει καλά και με τους δύο.
Επίσης όπως φάνηκε πιο πάνω οι Αμερικανοί ιεραρχούν πολύ ψηλά τη  στρατηγική σημασία της Τουρκίας για τη χώρα τους  και για το ΝΑΤΟ και θέλουν να τη διατηρήσουν στο δυτικό στρατόπεδο παρά τις διαφορές τους – χωρίς ταυτόχρονα να πάψουν να αποδοκιμάζουν ορισμένες πολιτικές της. Από την άλλη,  αν και καλοδεχούμενη και ενισχυτική η στήριξη των Αμερικανών προς την Κυπριακή Δημοκρατία και την ΑΟΖ – που υπήρχε βέβαια και πριν την υπογραφή της Δήλωσης Προθέσεων –  ωστόσο σε τελική ανάλυση δεν απομακρύνει ή αποτρέπει αποφασιστικά τις τουρκικές προκλήσεις και απειλές σε βάρος της Κύπρου.  Την ίδια ώρα θα ήταν απίθανο οι στρατηγικές επιλογές της κυβέρνησης της Κύπρου να αφήσουν ασυγκίνητη τη Ρωσία και εντελώς ανεπηρέαστες  τις σχέσεις των δύο χωρών.
Όλα αυτά αν δεν έχουν μελετηθεί προσεκτικά και αν δεν έχουν εκτιμηθεί σωστά,  τότε η κίνηση της  Λευκωσίας να ταχθεί έμπρακτα υπέρ των συμφερόντων της μιας δυνάμεως στο εν εξελίξει γεωπολιτικό ανταγωνισμό στην περιοχή,  ενδεχομένως να αποδειχθεί επιζήμιος πειραματισμός εξωτερικής πολιτικής,  χωρίς να δώσει λύσεις σε καίρια προβλήματα που ταλανίζουν την Κυπριακή Δημοκρατία και το Κυπριακό. Αυτά κατατίθενται ως τροφή για σκέψη, για σφαιρικότερη μελέτη του θέματος και μεγαλύτερο προβληματισμό, τονίζοντας ταυτόχρονα την ανάγκη διαφανέστερου διάλογο με τις πολιτικές δυνάμεις του τόπου για την καλύτερη προώθηση του εθνικού συμφέροντος της Κύπρου.
http://www.sigmalive.com/news/opinions_sigmalive/540045/analysi-kypros-kai-amerikaniki-ethniki-stratigiki-stin-perioxi

Αλλαγή στρατηγικής για το Κυπριακό: Διεθνής και ευρωπαϊκή νομιμότητα

Από
anixneuseis
-
0

Επανατοποθέτηση του Κυπριακού στην βάση της διεθνούς και Ευρωπαϊκής νομιμότητας και το «Διαπραγματευτικό κεκτημένο»

Παναγιώτης ΉφαιστοςΟμ. Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων – Στρατηγικών Σπουδών, Παν/μιο Πειραιώς, Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών
 
YANNIS BEHRAKIS / REUTERS

Εισερχόμενοι στην 3η δεκαετία της Μεταψυχροπολεμικής εποχής πολλά μέτωπα να ανοίγονται Ανατολικά, Βόρεια, Νότια, ενώ οι στρατηγικές εξελίξεις είναι καταιγιστικές και με τρόπο πια που αγγίζει ριζικά και τα μεταπολεμικά στρατηγικά δεδομένα της Ευρώπης.Γι’ αυτό, η σωστή κατανόηση των πολιτικών όψεων του διεθνούς συστήματος, των διεθνών θεσμών και του διεθνούς δικαίου είναι ίσως το κρισιμότερο ζήτημα της Ελλάδας και της Κύπρου.Μια νέα αφετηρία εθνικής στρατηγικής εκπλήρωσης των ιεραρχημένων εθνικών συμφερόντων απαλλαγμένη των ανορθολογισμών της μεταπολιτευτικής περιόδου απαιτεί κρατική ισχύ και συμμαχίες αλλά και αποφάσεις απαλλαγμένες νομικισμού και προσαρμοσμένες στις ιδιομορφίες της σύγχρονης διεθνούς πολιτικής και του στρατηγικού περιβάλλοντος όπως αυτό εξελίσσεται.

Στην Ελλάδα συχνά, απόρροια κυριαρχίας μιας νομικίστικης θέασης του διεθνούς συστήματος, δίνεται η εντύπωση ότι δεν είναι κατανοητό το γεγονός πως η διακρατική τάξη πραγμάτων καμιά σχέση δεν έχει με την ενδοκρατική τάξη η οποία, διαθέτει συνεκτική κοινωνία. Κάθε ανεξάρτητη κοινωνία είναι ή πρέπει να είναι προικισμένη με κοινωνικοπολιτικό σύστημα σμίλευσης της νομιμοποιητικής διανεμητικής δικαιοσύνης, των κριτηρίων πολιτικής ηθικής που συνάδουν με την ετερότητά της, των νόμων και των προϋποθέσεων ευνομίας και ευταξίας. Τίποτα από όλα αυτά δεν έχουμε διακρατικά. Αυτό γιατί απουσιάζει μια παγκόσμια κοινωνία, ένα παγκόσμιο κοινωνικοπολιτικό σύστημα και μια παγκόσμια πολιτική ηθική, εξ ου και διεθνή τάξη μόνο μπορούμε να έχουμε. Τόσο απλό και ολοφάνερο πλην αθέατο σε πολλούς. Την διεθνή τάξη την ορίζουν οι Συνθήκες συνήθως μετά τον τελευταίο πόλεμο και λάθη δεν επιτρέπονται γιατί το δικαστήριο των εθνών είναι η ιστορία. Εξ ου και δεν υπάρχει αντικειμενικό κριτήριο για το τι είναι δίκαιο ή σε τι συνίσταται η δικαιοσύνη στην οροθέτηση των συνόρων.

Ως προς αυτά, ένα κρίσιμο ζήτημα για ένα κράτος είναι η ηγεσία και η κοινωνία να κατανοεί ορθολογιστικά και σωστά τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ). Κυρίως την αποστολή του και τους έσχατους σκοπούς του, τα όρια των αρμοδιοτήτων των οργάνων του και των αντιπροσώπων του και την ιεράρχηση της σπουδαιότητας και σημασίας των ψηφισμάτων, των αποφάσεων και των δηλώσεων. Πρωτίστως επίγνωση του γεγονότος ότι αποστολή και υπέρτατος σκοπός του ΟΗΕ είναι η διεθνής τάξη και ασφάλεια του καθεστώτος κρατικής κυριαρχίας και των κυρίαρχων κρατών-μελών και με κανένα τρόπο η ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις των κρατών.

Η κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και η νομιμοποίηση των τετελεσμένων, πάντως, θα είναι τραγική εξέλιξη

Η αποστολή και οι σκοποί του ΟΗΕ εκπληρώνονται εάν και όταν στο Συμβούλιο Ασφαλείας δεν τεθεί βέτο από κάποιο μόνιμο μέλος, κάτι συμβαίνει πολύ σπάνια. Εξ ου και το επιχείρημα ότι όταν πολύ σπάνια συμβαίνει, δηλαδή να υιοθετείται θετικό ψήφισμα του ΣΑ για την διεθνή τάξη κατά των παράνομων τετελεσμένων όπως στην περίπτωση άσκησης παράνομης βίας και δημιουργίας παράνομων τετελεσμένων στην κυρίαρχη Κυπριακή Δημοκρατία, το αμυνόμενο κράτος πρέπει να το κάνει σημαία. Στην δε περίπτωση της Κυπριακής Δημοκρατίας να μην αφήνει περιθώρια μεταγενέστερων ερμηνειών ή καταγραφών που αντίκεινται στον Καταστατικό Χάρτη με τρόπο που νομιμοποιεί την παρανομία ή ακόμη και καταργεί ένα κυρίαρχο κράτος.

Παρόμοια, είναι ασυγχώρητο να νομίζει κανείς ότι οι συνομιλίες για μια διακρατική διένεξη δημιουργούν νομικές δεσμεύσεις οποιουδήποτε είδους. Εξ ου και η σημασία σωστής κατανόησης των πολιτικών όψεων του σύγχρονου διεθνούς συστήματος του οποίου το καθεστώς είναι η κρατική κυριαρχία. Κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο για την σωστή κατανόηση των Συνθηκών, των Συμβάσεων και του ρόλου των διεθνών θεσμών, ιδιαίτερα των Υψηλών Αρχών που αποτυπώνονται στον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ στο Άρθρο 2 του Κεφ. Ι. Δηλαδή την διακρατική ισοτιμία, την μη επέμβαση στα εσωτερικά των κρατών, την μη άσκηση παράνομης βίας, την μη δημιουργία παράνομων τετελεσμένων, την αποδοχή της διεθνούς τάξης όπως ορίζεται στις Συνθήκες και την έσχατη λογική της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής κυριαρχίας (εθνικής ανεξαρτησίας) των κρατών-μελών.

Όταν ένα λιγότερο ισχυρό και αμυνόμενο κράτος δεν κατανοεί τις πολιτικές όψεις του ΟΗΕ και άλλων διεθνών θεσμών και ταυτόχρονα δεν εκμεταλλεύεται προς όφελός του εκάστοτε συσχετισμούς ισχύος και συμφερόντων για να χαράξει μια αμυντική στρατηγική υπεράσπισης της κυριαρχίας του αναπόδραστα εισέρχεται στις Συμπληγάδες των στρατηγικών παιγνίων, θεωρείται αναλώσιμο και τοποθετείται πάνω στην Κλίνη του Προκρούστη αυτών των παιγνίων για συναλλαγές, κατακρεούργηση και διασκορπισμό.

Ποιος μπορεί να αμφισβητήσει πλέον ότι η τύχη της Κύπρου που θεωρείται το σημαντικότερο γεωπολιτικό πεδίο του πλανήτη συνδέεται με την κυριαρχία της Ελλάδας στο Αιγαίο;

Στην περίπτωση της Κύπρου αυτό που έχουμε είναι η συναίνεση του αποδυναμωμένου, ρημαγμένου και λιγότερο ισχυρού κράτους-θύματος παράνομης βίας να καταργηθεί το κράτος του και να δημιουργηθεί μια νέα διεθνής τάξη που θα νομιμοποιεί τα παράνομα τετελεσμένα και θα εξοντώνει το κράτος που δέχθηκε την επίθεση. Επαληθεύεται έτσι το Θουκυδίδειο αξίωμα ότι εάν δεν υπάρχει εθνική στρατηγική που διασφαλίζει «ίση δύναμη» (ισορροπία δυνάμεων και συμφερόντων) «ο ισχυρός επιβάλλει ότι του επιτρέπει η δύναμή του και ο αδύναμος υποχωρεί και προσαρμόζεται» ή όπως οι Μήλιοι σφαγιάζεται, εξοντώνεται και εξαφανίζεται. Μεταγενέστερες ιστορικές αναλύσεις θα είναι περιττές μιας και όπως λέγεται, «το δικαστήριο των εθνών είναι η ιστορία».

Η κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και η νομιμοποίηση των τετελεσμένων, πάντως, θα είναι τραγική εξέλιξη για δύο ακόμη λόγους:

Πρώτον, γιατί νέα τάξη με νέες Συνθήκες εις βάρος ενός κράτους έχουμε συνήθως όταν τελειώνουν οι πόλεμοι και ο επιτιθέμενος ηττημένος υπόκειται τις συνέπειες με συρρίκνωση της Επικράτειάς του (π.χ. η Γερμανία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο). Δεύτερον, γιατί όπως ήδη υπογραμμίσαμε η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι επιτιθέμενο κράτος αλλά αμυνόμενο και θύμα παράνομης επιθετικής βίας που δημιούργησε παράνομα τετελεσμένα τα οποία ρητά το ΣΑ εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων του καταδίκασε και ρητά σε επανειλημμένα ψηφίσματα ζήτησε να αποκατασταθεί η διεθνής τάξη.

Εν τούτοις, το «Μητροπολιτικό» Ελληνικό κράτος μετά το 1974 κήρυξε το δόγμα που έκτοτε όλοι ακολούθησαν ότι «η Κύπρος είναι μακριά και αποφασίζει αυτή» να αυτοκτονήσει κάτι που όπως ήδη γίνεται φανερό οδηγεί στην τουρκική επικυριαρχία στην Μεγαλόνησο. Εξ ορισμού αυτό το στρατηγικά ανάλγητο δόγμα κατέστησε το Ελληνικό κράτος στρατηγικά αναξιόπιστο με αποτέλεσμα βαθύτατες προεκτάσεις σε όλο το φάσμα της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής: Μη άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων που προνοεί το δίκαιο της θάλασσας για την Αιγιαλίτιδα ζώνη, περιφρονητική στάση των τρίτων απέναντι στα Ελληνικά συμφέροντα, ηττοπάθεια, κατευναστικά σύνδρομα στο επίπεδο της «πολιτικής ηγεσίας», κυριαρχία ανυπόστατων νομικίστικων θεωρημάτων που διευκολύνουν τον κατευνασμό και απώλεια πλεονεκτημάτων και ερεισμάτων στο επίπεδο του ΟΗΕ και της ΕΕ.

Βιώσιμη λύση του Κυπριακού ζητήματος σημαίνει αυστηρή εφαρμογή αφενός των ψηφισμάτων του ΣΑ για την αποκατάσταση της διεθνούς τάξης που διαταράχθηκε από την παράνομη άσκησης βίας το 1974 και εφαρμογή της Πράξης Προσχώρησης στην ΕΕ, δηλαδή του Κοινοτικού κεκτημένου.

Ποιος για παράδειγμα μπορεί να αμφισβητήσει πλέον ότι η τύχη της Μεγαλονήσου Κύπρου που θεωρείται το σημαντικότερο γεωπολιτικό πεδίο του πλανήτη συνδέεται με την κυριαρχία της Ελλάδας στο Αιγαίο και τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους που εάν εκμεταλλευόταν δικαιωματικά άλλη θα ήταν η θέση και ο ρόλος της Ελλάδας. Για να το πούμε διαφορετικά:

1. «Ηγετικοί ρόλοι» όπως αυτοί που ακούσαμε τους τελευταίους μήνες δεν υπάρχουν στην διεθνή πολιτική όπου τα κράτη τόσο τα μεγάλα όσο και τα λιγότερο ισχυρά περιφερειακά με το να υιοθετούν ορθολογιστικές στρατηγικές αποφάσεις αγωνίζονται για θέση και ρόλο που διασφαλίζει τα συμφέροντά τους και την επιβίωσή τους. Ο στρατηγικός ορθολογισμός όμως δεν είναι συμβατός με διεθνιστικά κηρύγματα (ακόμη και για την συμφωνία των Πρεσπών) και κυρίως δεν είναι συμβατός με νομικίστικα σύνδρομα.

2. Απαιτείται στρατηγική και όχι κατευναστικές παλινδρομήσεις: Τα ερείσματα και πλεονεκτήματα στην Ανατολική Μεσόγειο και κατ’ επέκταση στο Αιγαίο δεν περνάνε μέσα από «στρατηγικό κρυφτούλι» στο Ιόνιο, ενώ όσον αφορά την Κύπρο δεν περνάνε μόνο μέσα από μια αργοπορημένη αξίωση της Ελλάδας για τερματισμό των εγγυήσεων και αποχώρηση στρατευμάτων. Με αυτή την έστω αργοπορημένη θέση ασφαλώς και υπήρξε συνηγορία πλην με επισήμανση ότι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος είναι μια βιώσιμη λύση που δεν θέτει την Κύπρο υπό τουρκική κυριαρχία και την οποία το Ελληνικό κράτος είναι νομιμοποιημένο να αξιώνει. Βιώσιμη λύση του Κυπριακού ζητήματος σημαίνει αυστηρή εφαρμογή αφενός των ψηφισμάτων του ΣΑ για την αποκατάσταση της διεθνούς τάξης που διαταράχθηκε από την παράνομη άσκησης βίας το 1974 και εφαρμογή της Πράξης Προσχώρησης στην ΕΕ, δηλαδή του Κοινοτικού κεκτημένου.

3. Ως διαπραγματευτική προσέγγιση αλλά και ως ζήτημα ουσίας μείζονος σημασίας αποκόλληση από το τέλμα δεν μπορεί να υπάρξει εάν δεν παραμεριστούν αυτά που διάφοροι «μεσολαβητές» κατέγραφαν Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία με εθνική/ρατσιστική πολιτειακή ισότητα. Αυτό γιατί διχοτομεί ένα κυρίαρχο κράτος και παρανόμως θεωρεί ως «νομικό διαπραγματευτικό κεκτημένο» όσα οι αντιπρόσωποι της Κυπριακής Δημοκρατίας με το πιστόλι της εισβολής στον κρόταφο δέχονταν να συζητούν. Ούτως ή άλλως επί σειρά δεκαετιών δεν οδήγησαν σε «λύση» γιατί τέτοιο κράτος δεν υπάρχει παρά μόνο ως είδος υποτελές κρατιδίου της Τουρκίας η οποία είναι το επιτιθέμενο κράτος το οποίο προκάλεσε παράνομα τετελεσμένα. Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι αντίκεινται ρητά και ξεκάθαρα στις Υψηλές Αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ που υψηλό σκοπό έχουν την διαφύλαξη του καθεστώτος της κρατικής κυριαρχίας, την διασφάλιση της κυριαρχίας των κρατών μελών και την διαφύλαξη της διεθνούς τάξης και ασφάλειας.

…Κάτι ξέρει η Τουρκία, εξ ου και οι αθέατες στην Ελλάδα πυρετώδεις προετοιμασίες να καταστεί μεγάλη ναυτική δύναμη που συμπεριλαμβάνει δύο αεροπορικές βάσεις και μια ναυτική βάση στην Κύπρο

4. Το αξιόπιστο και βιώσιμο κράτος ανεξαρτήτως μεγέθους και ισχύος στέκεται ακλόνητο στις Υψηλές Αρχές του Χάρτη και τα αδιαμφισβήτητα κριτήρια και παράγοντες του καθεστώτος της κρατικής κυριαρχίας που εδραιώθηκε μετά από δύο μεγάλους πολέμους. Ιδιαίτερα κάθε αμυνόμενο και μη αναθεωρητικό κράτος όπως η Κυπριακή Δημοκρατία έχει συμφέρον, αφενός να καθιστά την κρατική κυριαρχία και τις Υψηλές Αρχές λάβαρο της εξωτερικής του πολιτική και αφετέρου τα αναπτύσσει μια ισχυρή αποτρεπτική στρατηγική που καθιστά απαγορευτική την διαιώνιση των τετελεσμένων ή και την επέκτασή τους. Συμπεριλαμβάνοντας και την «Μητρόπολη» της Κύπρου σκοπός είναι: Αποτροπή των απειλών στο Αιγαίο, αποτροπή περαιτέρω επιδρομής της Τουρκίας στην Κύπρο (ως προς τούτο ισχύει το casusbelli του 1983;), αποτροπή των εκβιασμών για κατάργηση της Κυπριακής Δημοκρατίας με υποχωρήσεις στις διαπραγματεύσεις και απόρριψη συνομιλιών στην βάση διαπραγματευτικών θέσεων που νομιμοποιούν τα παράνομα τετελεσμένα και που εντάσσουν τελεσίδικα την Μεγαλόνησο στα πεδία της Τουρκικής επικυριαρχίας. Εάν κάτι τέτοιο γίνει αποδεκτό θα αποτελέσει μια από τις μεγαλύτερες γεωπολιτικές και στρατηγικές ανακατατάξεις του 20ου και 21ου αιώνα. Κάτι ξέρει η Τουρκία εξ ου και οι αθέατες στην Ελλάδα πυρετώδεις προετοιμασίες να καταστεί μεγάλη ναυτική δύναμη που συμπεριλαμβάνει δύο αεροπορικές βάσεις και μια ναυτική βάση στην Κύπρο.

Ο χάρτης για τα τουρκικά στρατηγικά γυμνάσια αντλείται από το Y, Charalambides, Turkey a naval power on the rise (Eurodialogue, Cyprus Army Officers Association, Erpic)

Ολοκληρώνοντας και επειδή η ουσία πάντα βρίσκεται στις ειδοποιούς διαφορές, θα υπογραμμιστεί και τονιστεί το σημαντικότερο ίσως ζήτημα, το λεγόμενο «διαπραγματευτικό κεκτημένο» που αυτοκτονικά κάποιοι ισχυρίζονται ότι αποτελεί νομικό τετελεσμένο επειδή καταγράφηκε σε αποφάσεις του ΣΑ που συμπεριελάμβαναν παραινέσεις για το κάθε επόμενο αδιέξοδο διαπραγματευτικό γύρο. Στα πεδία των νομικών και πολιτικών επιχειρημάτων υπάρχουν δύο ακλόνητων θέσεων. Πρώτον,το γεγονός ότι στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς του για την διαφύλαξη της διεθνούς τάξης μετά την παράνομη τουρκική εισβολή το ΣΑ πήρε σημαντικές αποφάσεις οι οποίες αποτυπώνονται στα ψηφίσματά του και τις οποίες επειδή το ενδιαφερόμενο αμυνόμενο κράτος θύμα παράνομης επίθεσης δεν εκμεταλλεύτηκε δεόντως δεν σημαίνει ότι ακυρώνονται. Ενώ αυτές οι αποφάσεις του ΣΑ βοηθούσαν την Ελλάδα και την Κύπρο να αναπτύξουν μια αξιόπιστη στρατηγική εκπλήρωσης των Υψηλών Αρχών του ΟΗΕ δεν υιοθέτησαν μια εθνική στρατηγική επιβίωσης.

Ούτε βέβαια έγινε σωστή εκμετάλλευση του γεγονότος ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι μέλος της ΕΕ της οποίας τα μέλη δεσμεύονται από την Ευρωπαϊκή νομιμότητα όπως αυτή αποτυπώθηκε στην Πράξη Προσχώρησης της ΚΔ στους Ευρωπαϊκούς θεσμούς. Όσον αφορά το ζήτημα αυτό, αναφέρεται παρενθετικά ότι, στο παρελθόν, όταν κόντρα στην κατευναστική και την νομικίστικη συμβατική σοφία υποστηρίχθηκε η ένταξη της ΚΔ στην ΕΕ η κύρια αιτιολογία των υποστηρικτών της ένταξης ήταν η εξής: Επειδή η ΕΕ είναι ένας πολιτικός και στρατηγικός νάνος αλλά και για ιστορικούς λόγους ένας νομικός γίγαντας αφενός δεν μπορεί να αρνηθεί την ένταξη και αφετέρου όταν ενταχθεί το Ευρωπαϊκό κεκτημένο θα αποτελέσει ένα ισχυρό πολιτικό, νομικό και στρατηγικό έρεισμα.

Ακόμη πιο σημαντικό, ήδη από το τέλος της δεκαετίας του 1980 και πιο εντατικά της δεκαετίας του 1990 υποστηρίχθηκε η ανάπτυξη μιας τριπλής εθνικής αποτρεπτικήςστρατηγικής με τρεις στρατηγικά και διπλωματικά αλληλένδετους άξονες:

1. Την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ.

2. Την ενίσχυση της Ελληνικής αποτρεπτικής στρατηγικής στο Αιγαίο και στην Θράκη.

3. Τον Ενιαίο Αμυντικό Χώρο που θα επιτύχει μια ικανοποιητική ισορροπία δυνάμεων στην Κύπρο και θα διευκολύνει βιώσιμη λύση του Κυπριακού στην βάση του Ευρωπαϊκού νομικού.

Ερχόμενοι τώρα στα Ηνωμένα Έθνη, αποτελεί απόδειξη λανθασμένης κατανόησης των διεθνών θεσμών, του διεθνούς δικαίου και του ρόλου του ΟΗΕ εάν στην Ελλάδα και στην Κύπρο δεν είναι κατανοητό πως σε κάθε διαπραγμάτευση ο αμυνόμενος, απειλούμενος και θύμα παράνομης επίθεσης δεν έχει κανένα λόγο και καμιά υποχρέωση να δεχθεί τα παράνομα τετελεσμένα λόγω παράνομης άσκησης βίας όπως έγινε το 1974. Οι αποφάσεις του ΣΑ του 1974 και του 1980, αλλά προγενέστερα και το 1964, αυτό ακριβώς λένε. Η αποστολή, ο σκοπός και ο ρόλος του ΟΗΕ έγκειται στην λήψη μέτρων τερματισμού της παράνομης κατοχής (Κεφάλαιο VII του Χάρτη).

Την διεθνή ειρήνη και ασφάλεια δεν την διατάραξε η Κυπριακή Δημοκρατία αλλά η Τουρκία

Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπως η Τουρκική εισβολή το 1974 είναι απολύτως ξεκάθαρο ποιος είναι ο δράστης της διατάραξης της διεθνούς τάξης και της διεθνούς ασφάλειας. Ακόμη πιο σημαντικό αυτό ακριβώς αποτυπώθηκε στα ψηφίσματα του ΣΑ. Οι αντιπρόσωποι και τα όργανα του ΟΗΕ συμπεριλαμβανομένου του ΣΑ, όπως ορίζεται ρητά στο Άρθρο 2 του Χάρτη, ασκούν αποκλειστικά αυτόν τον ρόλο και δεν παρεμβαίνουν για ζητήματα που αφορούν το εσωτερικό καθεστώς ενός κράτους, ιδιαίτερα εάν όπως στην περίπτωση της ΚΔ είναι θύμα παράνομης επίθεσης και δημιουργίας παράνομων τετελεσμένων. Στην βάση λοιπόν γεγονότων που το ίδιο το ΣΑ κατέγραψε σε πολλά ψηφίσματα δεν μπορεί να αμφισβητηθεί νομικά και πολιτικά ότι την διεθνή ειρήνη και ασφάλεια δεν την διατάραξε η Κυπριακή Δημοκρατία αλλά η Τουρκία μετά το υποκινούμενο από την CIA πραξικόπημα της Αμερικανοκίνητης χούντας, όπως πολύ καλά γνωρίζουμε σήμερα και όπως οι ίδιοι οι Αμερικανοί ομολογούν.

Αναγκαστικά συνοπτικά και επιγραμματικά μπορούμε να παραθέσουμε σύντομα αποσπάσματα των αποφάσεων του ΣΑ 186 / 1974, 360 / 74 και 541 / 1983 που είναι συμβατά με τις Υψηλές Αρχές του Καταστατικού Χάρτη. Ζητούν ρητά την αποκατάσταση της διεθνούς τάξης και τον σεβασμό της κυριαρχίας της ΚΔ ως του μόνου αναγνωρισμένου κράτους. Επίσης και όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις το ΣΑ ζητά την «αποκατάσταση της Συνταγματικής τάξης» θεωρώντας την εισβολή απειλή για την διεθνή ειρήνη και ασφάλεια. Εξίσου ρητά ζητά «την αποχώρηση χωρίς καθυστέρηση όλου του στρατιωτικού προσωπικού» και διευκρινίζεται κάτι μείζον και ύψιστης σημασίας που αποτελεί αυτοκτονία εάν το θύμα της παράνομης επίθεσης δεν το επικαλείται αδιαπραγμάτευτα: Στις διαπραγματεύσεις διεξόδου από την κρίση τα τετελεσμένα της παράνομης άσκησης βίας «δεν θα επηρεαστούν από τα πλεονεκτήματα [της Τουρκίας] που αποκτήθηκαν από τις πολεμικές επιχειρήσεις». Ακόμη μεγαλύτερης και ζωτικής σημασίας είναι η απόφαση του ΣΑ 541 του 1983 μια δεκαετία μετά την παράνομη εισβολή και τα παράνομα τετελεσμένα. Όπως και οι άλλες αποφάσεις μετά την εισβολή η απόφαση αυτή –η οποία λογικά έπρεπε όπως και η διεθνής και ευρωπαϊκή νομιμότητα να αποτελεί κόκκινη διαπραγματευτική γραμμή–γίνεται σαφές ότι: «Η απόπειρα να δημιουργηθεί μια “Τουρκοκυπριακή Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου” είναι άκυρη, επιδεινώνει την κατάσταση της Κύπρου, καλεί την Τουρκική πλευρά να την αποσύρει». Τουτέστιν, ξεκαθαρίστηκε ακόμη μια φορά ότι υπάρχει ένα μόνο κράτος και μια κρατική κυριαρχία, αυτή της Κυπριακής Δημοκρατίας την οποία κανείς δεν μπορεί να καταλύσει.

Συνοψίζουμε τι έχουμε μπροστά μας ως κύρια ερείσματα μιας βιώσιμης λύσης του Κυπριακού ζητήματος:

1. Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι το μόνο αναγνωρισμένο κράτος,

2. η ένταξη στην ΕΕ έστω και εάν δεν έτυχε αξιοποίησης διανοίγει πολλές ευκαιρίες καθότι η Πράξη Προσχώρησης είναι αναπόσπαστο μέρος της Ευρωπαϊκής νομιμότηταςπου δεσμεύει τα μέλη της ΕΕ και

3. η γεωπολιτική αναβάθμιση της Ανατολικής Μεσογείου λόγω ενεργειακών πόρων θα μπορούσε κάτω υπό ορισμένες προϋποθέσεις και κυρίως στο πλαίσιο μιας αξιόπιστης αποτρεπτικής στρατηγικής να αποτελέσει καταλυτικό γεγονός.

Η αυτοκαταστροφική τροχιά κατευνασμών, λαθών και συμβιβασμών θα συνεχιστεί εάν μια νέα προσέγγιση δεν συνοδευτεί με επανεξέταση της Ελληνικής αποτρεπτικής στρατηγικής και του συνόλου των ζητημάτων της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής που συνεπάγεται και αντιστροφή των καταμαρτυρούμενα πλέον στρατηγικά ανορθολογικών αποφάσεων των τελευταίων μηνών.

Όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις του Κυπριακού ζητήματος, εκτιμάται ότι, τα ψηφίσματα του ΣΑ, η Ευρωπαϊκή νομιμότητα και το γεγονός ότι η αποδεδειγμένα η ΔΔΟ δεν οδήγησε σε «λύση» μετά από πολλές δεκαετίες διαπραγματεύσεων, συνηγορούν με την θέση πως δεν υπάρχει νομικά δεσμευτικό «διαπραγματευτικό κεκτημένο». Η Κυπριακή Δημοκρατία και το Ελληνικό κράτος είναι απολύτως νομιμοποιημένα να αξιώσουν την αποκατάσταση της διεθνούς τάξης στην βάση των αρχικών αποφάσεων του ΣΑ και εκπληρώνοντας τις υψηλές αρχές του Καταστατικού Χάρτη να τερματιστούν τα παράνομα τετελεσμένα της παράνομης βίας.

https://www.huffingtonpost.gr/entry/allaye-strateyikes-yia-to-kepriako-diethnes-kai-eeropaike-nomimoteta_gr_5bf29914e4b0757388204a95?utm_hp_ref=gr-homepage

1...2,7412,7422,743...3,032Σελίδα 2,742 από 3,032