Αρχική Blog Σελίδα 2712

Η υψηλού ρίσκου επίθεση της αντιπολίτευσης στον Maduro

Από
anixneuseis
-
1
Θα αποδώσει το στοίχημα του Guaidó;
Harold Trinkunas foreignaffairs.gr
Ο Juan Guaidó σε μια διαδήλωση στο Καράκας, λίγο μετά αυτοανακήρυξή του ως προσωρινού προέδρου, τον Ιανουάριο του 2019. CARLOS GARCIA RAWLINS / REUTERS

Στις 23 Ιανουαρίου, η -υπό την ηγεσία της αντιπολίτευσης- Εθνοσυνέλευση της Βενεζουέλας σόκαρε τον κόσμο. Ανακήρυξε τον πρόεδρο της χώρας, Nicolás Maduro, παράνομο, κήρυξε κενή την θέση του, και προχώρησε να ορκίσει τον αρχηγό της Εθνοσυνέλευσης, Juan Guaidó, ως προσωρινό πρόεδρο, σύμφωνα με τις συνταγματικές διατάξεις της Βενεζουέλας για την προεδρική διαδοχή. Λίγο αργότερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς και οι περισσότερες μεγάλες κυβερνήσεις στο δυτικό ημισφαίριο αναγνώρισαν τον Guaidó ως τον νόμιμο πρόεδρο της Βενεζουέλας.

Μια τέτοια τολμηρή και ενεργητική κίνηση ήρθε ως έκπληξη: Το 2018 ήταν ένα θλιβερό έτος για την αντιπολίτευση της Βενεζουέλας [1]. Παρά το γεγονός ότι κέρδισε τον έλεγχο του νομοθετικού σώματος το 2015 και ηγήθηκε μιας μαζικής καμπάνιας πολιτικής ανυπακοής το 2017, η αντιπολίτευση φαινόταν πιο μακριά από ποτέ από το να απομακρύνει την βαθιά αντιδημοφιλή αυταρχική κυβέρνηση του Maduro από την εξουσία. Τα μεγάλα αντι-Μαδούρο κόμματα είχαν σπαταλήσει την χρονιά μαχόμενα μεταξύ τους, διαμαρτυρόμενα για το ποιος φταίει για την αποτυχία τους και εκτοξεύοντας κατηγορίες ότι μερικά είχαν πουληθεί κρυφά στο καθεστώς.

28012019-1.jpg

Ο Juan Guaidó σε μια διαδήλωση στο Καράκας, λίγο μετά αυτοανακήρυξή του ως προσωρινού προέδρου, τον Ιανουάριο του 2019. CARLOS GARCIA RAWLINS / REUTERS
—————————————————————————

Κάθε λίγο, η οικονομική και πολιτική κρίση της Βενεζουέλας [2] επιδεινωνόταν. Η οικονομία έχει συρρικνωθεί κατά σχεδόν 50% από τότε που ο Maduro ανέλαβε την θέση του για πρώτη φορά το 2013, η παραγωγή πετρελαίου μειώθηκε σε επίπεδα που δεν παρατηρήθηκαν από το 1950 και ο πληθωρισμός έφτασε σε εκτιμώμενο ετήσιο ρυθμό ενός εκατομμυρίου τοις εκατό. Ο υποσιτισμός έπληξε πολλούς από το σχεδόν 90% των Βενεζουελάνων που ζουν τώρα στην φτώχεια, και εκατομμύρια διέφυγαν στο εξωτερικό για να βρουν μια καλύτερη ζωή, καθιστώντας την μεταναστευτική κρίση της Βενεζουέλας [3] την δεύτερη χειρότερη στον κόσμο μετά της Συρίας.

Ωστόσο, ο Μαδούρο επέμεινε. Η κυβέρνησή του προσκολλήθηκε στην εξουσία με την βοήθεια χρηματοδότησης από την Ρωσία και την Κίνα, με την υποστήριξη πληροφοριών από την Κούβα, και την αύξηση πωλήσεων χρυσού στην Τουρκία. Μέσα στο 2018, ο Maduro εξέπληττε σταθερά την αντιπολίτευση, ακόμη και διεκδικώντας τη νίκη στις προεδρικές εκλογές τον Μάιο που θεωρούνται παράνομες από ανεξάρτητους παρατηρητές και πάνω από 50 ξένες κυβερνήσεις. Για μεγάλο μέρος του περασμένου χρόνου, φαινόταν σαν ο Maduro να είχε στριμώξει την αντιπολίτευση στην γωνία.

Τι εξηγεί λοιπόν την ξαφνική ανατροπή; Βρήκε η αντιπολίτευση της Βενεζουέλας πάλι το χάρισμά της; Η απάντηση είναι ένα επιφυλακτικό «ναι». Κατ’ αρχάς, η αντιπολίτευση έχει τουλάχιστον προσωρινά ξεπεράσει την τάση της για αυτο-σαμποτάζ και κατακερματισμό. Δεύτερον, ανέπτυξε μια επιτυχημένη νέα προσέγγιση για να κινητοποιήσει τους δυσαρεστημένους Βενεζουελάνους εναντίον της κυβέρνησης. Τρίτον, έχει μεταφέρει στις ένοπλες δυνάμεις, ένα ακρογωνιαίο λίθο του καθεστώτος Maduro, αξιόπιστες διαβεβαιώσεις ότι οι στρατιωτικοί αξιωματικοί θα λάβουν αμνηστία για οποιαδήποτε εγκλήματα είχαν προηγουμένως διαπράξει εάν υποστηρίξουν μια μετάβαση στην δημοκρατία. Και τέλος, με την εξασφάλιση μιας ταχείας -και δύσκολο να αναστραφεί- αναγνώρισης του Guaidó από την διοίκηση Trump και τις κυβερνήσεις της Λατινικής Αμερικής, η αντιπολίτευση σηματοδότησε στους εναπομείναντες υποστηρικτές του Maduro, ιδιαίτερα εκείνους του στρατού, ότι η διεθνής κοινότητα είναι δεσμευμένη στην αλλαγή.

ΞΑΝΑ ΣΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

Όπως έγραψα στο Foreign Affairs [4] τον περασμένο Ιανουάριο, ο αντιπολιτευτικός συνασπισμός της Βενεζουέλας οικοδομήθηκε αρχικά για να κερδίσει τις ανελεύθερες και άδικες εκλογές. Και τα κατάφερε, σαρώνοντας στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 2015 με πλειοψηφία δύο τρίτων. Αλλά η αντιπολίτευση γρήγορα έμαθε ότι οι εκλογές δεν έχουν πλέον σημασία στην Βενεζουέλα. Ο πρόεδρος Maduro ακύρωσε την εκλογή δύο νομοθετών για να αρνηθεί στην αντιπολίτευση μια υπερ-πλειοψηφία, απαγόρευσε σε αξιωματούχους να καταθέσουν στο νομοθετικό σώμα, άσκησε βέτο σε όλη την Βουλή και, τέλος, συγκάλεσε μια κυβερνητικά κυριαρχούμενη συντακτική συνέλευση για να αναλάβει πολλές από τις λειτουργίες του κοινοβουλίου. Αποκλεισμένα από την εξουσία, τα κόμματα της αντιπολίτευσης είχαν πολύ λίγα κοινά, ιδεολογικά ή προγραμματικά, για να συνεργαστούν αποτελεσματικά.

Αυτό φαίνεται να έχει αλλάξει. Τα εκπληκτικά γεγονότα της 23ης Ιανουαρίου καθιστούν σαφές ότι τουλάχιστον κάποιοι ηγέτες της αντιπολίτευσης, ιδιαίτερα από τα κόμματα Primero Justicia και Voluntad Popular, έκαναν σιωπηρά την δουλειά τους, αναπτύσσοντας τόσο μια εγχώρια όσο και μια διεθνή στρατηγική για να πιέσουν τον Maduro να παραιτηθεί. Ο Guaidó του [κόμματος] Voluntad Popular -του οποίου ο ηγέτης, Leopoldo López, βρίσκεται υπό κατ’ οίκον περιορισμό από το 2014- ανέλαβε την προεδρία της Εθνοσυνέλευσης τον Δεκέμβριο του 2018, μια θέση που αλλάζει εκ περιτροπής μεταξύ των κομμάτων της αντιπολίτευσης που ελέγχουν το νομοθετικό σώμα.

Με τις ρίζες του στο φοιτητικό κίνημα της Βενεζουέλας, ο 35χρονος Guaidó είναι ένα φρέσκο πρόσωπο που έχει αποδειχθεί πιο ελκυστικό από τους προηγούμενους ηγέτες της αντιπολίτευσης. Ο Γκουαϊδό και οι σύμμαχοί του έχουν επιδιώξει μια νέα στρατηγική κινητοποίησης, συγκαλώντας υπαίθριες δημοτικές συνελεύσεις (γνωστές ως cabildos abiertos) για να έρθουν σε επικοινωνία με τους μέσους Βενεζουελάνους. Για πρώτη φορά μετά το τέλος των διαδηλώσεων του 2017, το κοινό έχει αποδείξει ότι ανταποκρίνεται. Όταν η λαϊκή αναταραχή προκάλεσε μια μικρή στρατιωτική εξέγερση στις 21 Ιανουαρίου, οι cabildos βοήθησαν να τεθούν οι βάσεις για μαζικές διαδηλώσεις στην Βενεζουέλα στις 23 Ιανουαρίου.

28012019-2.jpg

Ο Βενεζουελάνος υπουργός Άμυνας, Vladimir Padrino Lopez, δηλώνει την υποστήριξη του στρατού στον Maduro, στο Καράκας, τον Ιανουάριο του 2019. REUTERS
———————————————————–

Η αντιπολίτευση άρχισε επίσης να χρησιμοποιεί τη νομοθετική της εξουσία στην Εθνοσυνέλευση για να δηλώσει στον στρατό ότι δεν θα απειληθεί από μια δημοκρατική μετάβαση. Στις 15 Ιανουαρίου, η Εθνοσυνέλευση ψήφισε έναν νόμο περί αμνηστίας που παρέχει ασυλία στα μέλη του στρατού που ενεργούν για την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Βενεζουέλα. Επιπλέον, ο ίδιος ο Guaidó δήλωσε ότι δεν σκοπεύει να καταστήσει τον στρατό υπόλογο για την υποστήριξη του Maduro.

Ο καθησυχασμός του στρατού είναι σημαντικός επειδή αποτελεί έναν βασικό πυλώνα του κυβερνητικού συνασπισμού του Maduro. Οι ένοπλες δυνάμεις ελέγχουν κυβερνητικά υπουργεία, την βιομηχανία πετρελαίου, την διανομή τροφίμων και την εσωτερική ασφάλεια. Οι ανώτεροι στρατιωτικοί διοικητές μέχρι στιγμής ήταν απρόθυμοι να ενεργήσουν εναντίον του Maduro, επειδή φοβούνταν ότι θα υποστούν λογοδοσία από μια διάδοχη κυβέρνηση. Και έχουν σοβαρούς λόγους να φοβούνται την λογοδοσία, δεδομένου ότι είναι συνεργάτες σε πολλά από τα εγκλήματα του καθεστώτος, συμπεριλαμβανομένης της διαφθοράς, των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της διακίνησης ναρκωτικών. (Οι κατώτεροι αξιωματικοί είναι πολύ λιγότερο ικανοποιημένοι από το καθεστώς, αλλά υπόκεινται σε στενή ιδεολογική παρακολούθηση και επιτήρηση από την αντικατασκοπεία, τόσο από το καθεστώς όσο και από τους Κουβανούς συμμάχους του, για την ανίχνευση και διάλυση ενδεχόμενων σχεδίων πραξικοπήματος). Ο Guaidó κατέστησε σαφές ότι η αντιπολίτευση δεν επιδιώκει ένα πραξικόπημα, αλλά προτιμά οι ένοπλες δυνάμεις στο σύνολό τους να παραμείνουν στα στρατόπεδά τους και να αντισταθούν σε εντολές για την καταστολή των λαϊκών διαμαρτυριών.

Η αντιπολίτευση βρήκε επίσης έναν πρόθυμο και σημαντικό σύμμαχο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι αξιωματούχοι της διοίκησης Trump έχουν απογοητευτεί από την αποτυχία των οικονομικών κυρώσεων των Ηνωμένων Πολιτειών στο να έχουν οποιαδήποτε πραγματική επίπτωση στο καθεστώς Maduro. Κατά το παρελθόν έτος, έψαχναν να βρουν εναλλακτικές λύσεις, από την απαγόρευση των εξαγωγών πετρελαίου της Βενεζουέλας στις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι την δίωξη του δικτύου της παρέας και των προσώπων-βιτρίνα του Maduro στα αμερικανικά δικαστήρια.

Η αντιπολίτευση της Βενεζουέλας παρουσίασε στην διοίκηση Trump μια νέα προσέγγιση. Πρότεινε μια νομική θεωρία σύμφωνα με την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αναγνωρίσουν τον Guaidó ως τον νόμιμο ηγέτη της Βενεζουέλας -αν η επανεκλογή του Maduro ήταν παράνομη, υποστήριξε η αντιπολίτευση, το λογικό συμπέρασμα ήταν ότι η Προεδρία της Βενεζουέλας ήταν κενή από το τέλος της πρώτης θητείας του Maduro στις 10 Ιανουαρίου. Σύμφωνα με το άρθρο 233 του Συντάγματος της Βενεζουέλας, εάν η Προεδρία είναι κενή, τότε ο επικεφαλής της Εθνοσυνέλευσης καθίσταται προσωρινός πρόεδρος και προκηρύσσει νέες εκλογές.

Η Ουάσιγκτον αποδέχθηκε αυτή την συλλογιστική. Με το να αναγνωρίσει τον Guaidó, η διοίκηση Trump και οι εταίροι της βοήθησαν την αντιπολίτευση της Βενεζουέλας να καταστήσει πιο αξιόπιστο το μήνυμα στον στρατό ότι η μετάβαση στην δημοκρατία είναι βιώσιμη και θα υποστηριχθεί από την διεθνή κοινότητα. Με αυτόν τον τρόπο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες που έχουν αναγνωρίσει τον Guaidó, έχουν κάνει ένα πολύ ορατό -και μεγάλου ρίσκου- διπλωματικό βήμα, το οποίο θα είναι δύσκολο να ανατραπεί, δεσμεύοντάς τις να στηρίξουν την αντιπολίτευση.

ΤΙ ΕΠΕΤΑΙ;

Η στρατηγική της αντιπολίτευσης, η οποία προχωρά σε συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι σαφώς κάτι που αλλάζει το παιχνίδι, αλλά θα λειτουργήσει; Υπάρχουν δύο λόγοι να είμαστε σκεπτικοί. Πρώτον, η κυβέρνηση Maduro εξακολουθεί να έχει την υποστήριξη και την αναγνώριση των σημαντικότερων διεθνών συμμάχων της: Της Κίνας, της Κούβας, της Ρωσίας και της Τουρκίας. Αυτές οι χώρες είναι δανειστές έσχατης ανάγκης, υποστηρικτές του καθεστώτος Maduro, ή και τα δύο. Δεύτερον, παρά τα σαφή μηνύματα προς τις ένοπλες δυνάμεις ότι θα επωφεληθούν από μια ήπια προσγείωση σε περίπτωση δημοκρατικής μετάβασης, σημαντικοί στρατιωτικοί διοικητές δήλωσαν δημοσίως την υποστήριξή τους στον πρόεδρο Maduro στις 23 και 24 Ιανουαρίου. Η δομή κινήτρων που αντιμετωπίζει ο στρατός εξακολουθεί να είναι σε μεγάλο βαθμό στοιβαγμένη υπέρ της υποστήριξης της κυβέρνησης.

Υπάρχουν πολλές απρόβλεπτες και απρόοπτες συνέπειες στην διεθνή αναγνώριση του Guaidó, που κυμαίνονται από ερωτήματα σχετικά με την διάθεση περιουσιακών στοιχείων της Βενεζουέλας στο εξωτερικό μέχρι το καθεστώς των διπλωματών που έχουν τοποθετηθεί στην Βενεζουέλα από κυβερνήσεις που δεν θεωρούν πλέον τον Maduro νόμιμο πρόεδρο. Η διοίκηση Trump επιθυμεί σαφώς να αυξήσει την πίεση στον Maduro και τις επόμενες μέρες θα έχει πολλές ευκαιρίες να το πράξει, κατόπιν προσκλήσεως του Guaidó.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν δίκιο να συνεργαστούν με την αντιπολίτευση της Βενεζουέλας -το καθεστώς Maduro έδειξε ότι δεν επιθυμεί να διαπραγματευτεί καλόπιστα με την αντιπολίτευση τα τελευταία χρόνια, ακόμα και όταν εμπλέκονται εξωτερικοί διαμεσολαβητές όπως το Βατικανό. Αλλά η Ουάσιγκτον επέλεξε ένα επικίνδυνο μονοπάτι. Με το να κλιμακώσει με τον Maduro, η διοίκηση Trump αύξησε την πιθανότητα εσφαλμένης αντίληψης και παρεξήγησης που οδηγεί σε ακούσια σύγκρουση, ιδιαίτερα δεδομένου του πόσο λίγο οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Βενεζουέλας κατανοούν και σέβονται η μια την άλλη.

Η επιθετική δράση των ΗΠΑ θα διατρέξει επίσης τον κίνδυνο διαίρεσης του διεθνούς συνασπισμού που υποστηρίζει τώρα την αντιπολίτευση της Βενεζουέλας και θα μπορούσε επίσης να μετατρέψει την κατάσταση σε σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ-Βενεζουέλας αντί μιας προσπάθειας να αποκατασταθεί η δημοκρατία στην Βενεζουέλα. Το τελευταίο θα επέτρεπε στον Maduro να επιστρέψει στην ρητορική του αντι-ιμπεριαλισμού και θα αποτελούσε δικαιολογία για τους συμμάχους του -ιδιαίτερα την Ρωσία αλλά ίσως και την Κίνα- για να συνεχίσουν να προσφέρουν την υποστήριξή τους. Αλλά ακόμη και αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφύγουν αυτή την συγκεκριμένη παγίδα, η Ρωσία και η Κίνα θα θεωρήσουν αναμφισβήτητα τα γεγονότα στην Βενεζουέλα ως μέρος μιας νέας Δυτικής στρατηγικής που θα υπονομεύσει τους αυταρχικούς συμμάχους και κράτη-πελάτες τους. Θα αναπτύξουν αντίμετρα, και αυτά θα είναι δυσάρεστα.

Είναι πιθανό ότι υπό την αυξανόμενη εγχώρια και διεθνή πίεση, ο Maduro μπορεί να χάσει το κουράγιο του και να εγκαταλείψει την χώρα. Εναλλακτικά, οι κατώτεροι αξιωματικοί μπορούν απλώς να στοιχηματίσουν σε μια αυθόρμητη εξέγερση για να εξαναγκάσουν μια αντίδραση των ανώτερων αξιωματικών, επιφέροντας ένα βίαιο αποτέλεσμα. Υπάρχει όμως και ένας πολύ σημαντικός κίνδυνος, ο Maduro να παραμείνει στην εξουσία με την υποστήριξη του στρατού και των συμμάχων του στο εξωτερικό, αν και θα είναι πιο απομονωμένος διεθνώς από ποτέ. Το στοίχημα της αντιπολίτευσης μπορεί να τελειώσει με τους ηγέτες της φυλακισμένους ή εξόριστους. Αυτό θα άφηνε την διοίκηση Trump και την διεθνή κοινότητα σε πολύ δύσκολη θέση, με λιγότερα διπλωματικά εργαλεία από ποτέ για να επηρεάσουν το μέλλον της Βενεζουέλας προς μια θετική κατεύθυνση.

Copyright © 2019 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/venezuela/2019-01-25/venezuelan-…

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.foreignaffairs.com/articles/south-america/2018-08-22/take-ba…
[2] https://www.foreignaffairs.com/articles/south-america/2018-10-15/venezue…
[3] https://www.foreignaffairs.com/articles/venezuela/2018-10-23/latin-ameri…
[4] https://www.foreignaffairs.com/articles/venezuela/2018-01-05/tragedy-ven…

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση

https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Πρεσπαδόροι και Σαπιοκρατία

Από
anixneuseis
-
4

Το editorial του Δρόμου της Αριστεράς που κυκλοφορεί

Από

Σύνταξη

 –

 Οι δύο αυτοί νεολογισμοί γράφτηκαν ή ακούστηκαν αυτές τις μέρες. Τις μέρες που ήρθε η Συμφωνία στον «ναό της δημοκρατίας», ο οποίος τάχα κινδύνεψε μέχρι και από «οργανωμένο σχέδιο κατάληψής»…

Πρεσπαδόροι δεν είναι μόνο οι 145 του ΣΥΡΙΖΑ κι όσοι αποστάτησαν από άλλα κόμματα για να περάσει η Συμφωνία. Είναι και όσοι άλλοι εξέχοντες πέρασαν από τις πρεσβείες (ΗΠΑ και Γερμανίας) για να ευθυγραμμιστούν. Είναι και η μιντιοκρατία, αλλά κι όσοι άνθρωποι «της τέχνης και του πολιτισμού» λειτούργησαν σαν μαϊντανοί στο μαγείρεμα των ημερών.

Σαπιοκρατία επικρατεί σε ολόκληρο το πολιτικό σύστημα. Ο πολιτικαντισμός οδηγεί σε βαθύτατη σήψη και ευτελισμό άνευ προηγουμένου. Σκηνές απείρου κάλλους εκτυλίχθηκαν δημοσίως, με εξαγορές, μεταγραφές και δανεικούς. Με αποσαθρώσεις κομμάτων και αλληλοκαρφώματα. Για να προωθηθεί μια εθνική μειοδοσία και να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων.

Πρεσπαδόροι και σαπιοκρατία, απέφυγαν να μιλήσουν για την ταμπακιέρα: Την ευθυγράμμιση στις απαιτήσεις των ΗΠΑ, της Γερμανίας, του ΝΑΤΟ. Στην πραγματικότητα, όλοι στο πολιτικό στερέωμα επέλεξαν μια ουσιώδη θέση: Να περάσει η συμφωνία, ώστε να μη στεναχωρηθούν οι «μεγάλοι», και εκείνοι να παίξουν τον Μουντζούρη. Να υπερψηφίσει ο ΣΥΡΙΖΑ με όσους χρειάζεται, να το χρεωθεί εκείνος και να μετρήσει μετά ο καθένας τα ψηφαλάκια του…

Καμιά πολιτική δύναμη για έναν χρόνο, οπότε και ξεκίνησε η όλη διαδικασία, δεν έκανε τίποτα ουσιαστικό, μέσα ή έξω από τη Βουλή, για να μην περάσει η Συμφωνία των Πρεσπών. Όλοι αποδέχθηκαν τον ρόλο τους. Αυτό θα φανεί και στη συνέχεια, όταν το «153» πιθανά θα εκτιναχθεί κατά την ψήφιση για την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ.

Μια κυβέρνηση μειοψηφική –μέσα και κυρίως έξω από τη Βουλή– δεν θα μπορούσε καθόλου να σταθεί αν υπήρχε απέναντι της μια πραγματική αντιπολίτευση. Αλλά όλες οι δυνάμεις που αντιπολιτεύονται την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, νοιάζονται κι αυτές μόνο για τις εκλογές. Και βεβαίως, να μην περάσουν τα όρια που θέτουν οι επικυρίαρχοι.

Μέσα σε αυτό το άθλιο περιβάλλον, ο λαός μονάχος, «ακέφαλος» κι «ορφανός», μίλησε και δραστηριοποιήθηκε με πολλούς τρόπους ενάντια στη Συμφωνία. Γιατί αισθάνθηκε τους κινδύνους που αυτή κουβαλά. Συκοφαντήθηκε και χλευάστηκε, κυρίως από την Κεντροαριστερά και τη χορτάτη οργανική διανόηση του συστήματος. «Ακραίος», «φασίστας», «εθνολαϊκιστής», «ετερόκλητος όχλος», «σκοταδιστικός παράγοντας» που «πηγαίνει τη χώρα 100 χρόνια πίσω».

Αυτός ο λαός ζήτησε να μην γίνει το μεγάλο ξεπούλημα. Ζήτησε να μην παραχωρηθεί το όνομα «Μακεδονία» και αντιτάχθηκε στο ιδεολόγημα του «Μακεδονισμού» (μακεδονικό έθνος, γλώσσα, ιστορία). Και βεβαίως, ζήτησε Δημοκρατία.

Αυτά τα προσπερνούν ευκόλως όλοι. Ακούστηκε καμιά επίσημη φωνή κόμματος για Δημοψήφισμα; Έγινε κάτι για να ακουστεί η φωνή του λαού; Έγινε τίποτα για να μπλοκαριστεί η κύρωση της Συμφωνίας; Ξεσηκώθηκε μήπως η αντιπολίτευση απέναντι στα διαρκή μεταμοντέρνα πραξικοπήματα; Η σαπιοκρατία έχει το ενιαίο και φαύλο πολιτικό σύστημα που την υπηρετεί.

Όσοι σκέφτονται και δρουν έξω από το πλαίσιο που θέτουν οι «ισχυροί», οφείλουν να πάρουν τις δικές τους ευθύνες απέναντι στον λαό. Αλλιώς, μπορούν να περιμένουν να περάσει η μπόρα, ή να εξακολουθήσουν την ενασχόληση με πιο βατά θέματα της «ταξικής πάλης»… Η σιωπή είναι πράγματι συνενοχή.

Το κενό μετά την αποχώρηση Μίτσελ

Από
anixneuseis
-
0
ΕΝΤΙ ΖΕΜΕΝΙΔΗΣ*  

«Δεν θα δούμε φιλικά κανενός είδους παρενόχληση στην κυπριακή ΑΟΖ, είχε δηλώσει σε συνέντευξή του στην «Κ» (16/12/2018) ο τέως βοηθός υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Γουές Μίτσελ. Ευρωπαίοι επιτετραμμένοι στην Ουάσιγκτον εκτιμούν ότι η παραίτησή του συνιστά αρνητική εξέλιξη με συνέπειες για Ελλάδα και Κύπρο.

Οταν ο πρόεδρος Τραμπ διόρισε τον Γουές Μίτσελ βοηθό υπουργό Εξωτερικών για τις ευρασιατικές υποθέσεις τον Ιούλιο του 2017, ο αμερικανικός Τύπος και όσοι ασχολούνται με την εξωτερική πολιτική είχαν ξοδέψει αρκετούς μήνες ασκώντας κριτική στον πρόεδρο για το γεγονός ότι είχε αφήσει μια τόσο σημαντική θέση κενή για τόσο μεγάλο διάστημα. Δεδομένων των εντάσεων με Ρωσία και Τουρκία, αλλά και των ανησυχιών των Ευρωπαίων συμμάχων για τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, πολλοί διερωτώντο πώς θα τα κατάφερνε η κυβέρνηση Τραμπ να αντιμετωπίσει αυτά τα προβλήματα όταν ο καθ’ ύλην αρμόδιος έλειπε από τη θέση του.

Αυτή την εβδομάδα ο Γουές Μίτσελ, ο οποίος είχε συμπληρώσει μόλις 16 μήνες στο πόστο του, ανακοίνωσε την παραίτησή του, επικαλούμενος προσωπικούς λόγους και προσθέτοντας ότι «υποστηρίζει πλήρως» τον υπουργό Εξωτερικών Μάικ Πομπέο. «Τα παιδιά μου έχουν μεγαλύτερη ανάγκη από τον χρόνο μου σε σύγκριση με τα κοινά τη συγκεκριμένη στιγμή», δήλωσε. Είναι δύσκολο και συχνά άδικο να αμφισβητεί κανείς δηλώσεις σαν κι αυτήν, αλλά πολύ λίγοι άνθρωποι στην Ουάσιγκτον και στην Ευρώπη την πήραν τοις μετρητοίς.

Ανησυχία

Ρώτησα έναν πρώην Αμερικανό πρεσβευτή, ο οποίος υπηρέτησε στην Ευρώπη, τη γνώμη του για τους λόγους που οδήγησαν τον Μίτσελ σε παραίτηση. Η απάντησή του ήταν: «Το ΝΑΤΟ». Ενα σημαντικό πρόσωπο από το προσωπικό της Γερουσίας μου είπε: «Αυτό δεν είναι καλό και υπάρχει πολιτικός λόγος που συνέβη». Αρκετοί βουλευτές απάντησαν στα ερωτήματά μου με κάποια παραλλαγή του «ανησυχώ».

Η παραίτηση Μίτσελ προφανώς δεν θα συγκεντρώσει την προσοχή ούτε θα προκαλέσει τις αντιδράσεις που είδαμε με την παραίτηση του πρώην υπουργού Αμυνας Μάτις. Ωστόσο, μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική. Τα ανοιχτά προβλήματα που τροφοδότησαν την κριτική για τη μη στελέχωση του συγκεκριμένου αξιώματος για τόσο μεγάλο διάστημα το 2017 παραμένουν εξίσου πιεστικά. Ακόμη χειρότερα, ο άνθρωπος που καλύπτει προς το παρόν το πόστο του Μίτσελ πρόκειται να συνταξιοδοτηθεί σε λίγους μήνες. Αβίαστα προκύπτει το ερώτημα ποιος από την κυβέρνηση Τραμπ θα χειρίζεται τις δύσκολες ευρωπαϊκές υποθέσεις.

Στην επιστολή παραίτησης, ο Μίτσελ υποστήριξε ότι εκπλήρωσε όλους τους στόχους του στη διάρκεια της θητείας του, αλλά δύσκολα μπορεί κανείς να τον πιστέψει. Στα μισά της θητείας Τραμπ, οι ευρωαμερικανικές σχέσεις έχουν βυθιστεί σε ναδίρ δεκαετιών. ΗΠΑ και Ε.Ε. συγκρούονται συχνά για θέματα εμπορίου. Στα θέματα της συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και της κλιματικής αλλαγής, από σύμμαχοι έγιναν αντίπαλοι. Η επιθετική ρητορική του Τραμπ, ο οποίος αποκαλεί «αντίπαλο» την Ε.Ε. και διακηρύσσει ότι «δήθεν σύμμαχοι λεηλατούν την Αμερική», σε συνδυασμό με τα ανοίγματά του προς τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, έχουν εγείρει ερωτήματα σχετικά με την αφοσίωσή του στο ΝΑΤΟ.

Ο Ιβο Ντάντλερ, πρόεδρος του Συμβουλίου Παγκοσμίων Υποθέσεων του Σικάγου και πρεσβευτής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ επί κυβέρνησης Ομπάμα, λέει: «Η παραίτηση Μίτσελ, η οποία έρχεται ύστερα από τις παραιτήσεις όλων των κορυφαίων στελεχών του Πενταγώνου που ασχολούνταν με το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη, στέλνει ανησυχητικά μηνύματα στους Ευρωπαίους συμμάχους μας, υπονοώντας μειωμένο ενδιαφέρον για την ήπειρο. Αυτό σημαίνει αυξημένη ανησυχία για την Ευρώπη, πιθανόν δε βαθύτερο ρήγμα ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού – ακριβώς αυτό που επεδίωκαν για δεκαετίες η Ρωσία και ο Πούτιν».

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η επικείμενη έξοδος του Μίτσελ για την Ελλάδα. Εκπροσώπησε τις ΗΠΑ στον στρατηγικό διάλογο του περασμένου Δεκεμβρίου, επομένως το ερώτημα περί του τι θα ακολουθήσει σε αυτό το μέτωπο βρίσκεται στον αέρα. Επιπλέον, ο Μίτσελ έπαιξε ενεργό ρόλο ενθαρρύνοντας την επικύρωση της συμφωνίας των Πρεσπών και πιο στενές σχέσεις μεταξύ Αθήνας και Σκοπίων, επομένως ο ρόλος των ΗΠΑ στην υλοποίηση της συμφωνίας, μετά την επικύρωσή της, τίθεται εν αμφιβόλω.

Αναφορικά με την Τουρκία, ο Μίτσελ υποστήριζε με κατηγορηματικό τρόπο ότι δεν είναι δυνατόν να προμηθευτεί και ρωσικούς πυραύλους S-400 και αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη F-35 – ένας συνδυασμός που θα καθιστούσε την Αγκυρα περισσότερο τολμηρή στις επιθετικές διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό το θέμα θα έρθει στο προσκήνιο προς λήψη αποφάσεων αργότερα αυτό τον χρόνο και δεν υπάρχει βεβαιότητα ότι τα υπόλοιπα μέλη της κυβέρνησης θα είναι εξίσου αδιάλλακτα με τον Μίτσελ.

Η Κύπρος

Παράλληλα, ο Μίτσελ ήταν πολύ δυναμικός στην οικοδόμηση κοινού μετώπου με την Κυπριακή Δημοκρατία, δίνοντας χωρίς προηγούμενο ώθηση στη συνεργασία μεταξύ ΗΠΑ και Κύπρου στο πεδίο της ασφάλειας – μάλιστα υποστήριζε τη χαλάρωση και τελικά την πλήρη απόσυρση του εμπάργκο όπλων στην Κύπρο. Τέλος, καθοδηγούσε τις κυβερνητικές προσπάθειες για αναδιάρθρωση της στρατηγικής στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ανώτερος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ μου είπε ότι η εν λόγω στρατηγική δεν πρόκειται να ανακοινωθεί επισήμως, οπότε δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε με ακρίβεια τις επιπτώσεις από την παραίτηση Μίτσελ. Θα είναι όμως ενδιαφέρον να παρακολουθήσουμε κατά πόσον η κυβέρνηση Τραμπ θα εξακολουθήσει τις επίμονες προσπάθειες του Μίτσελ για ένα πιο κεντρικό ρόλο της Ελλάδας στην πολιτική των ΗΠΑ στην περιοχή.

Αν η αποχώρηση του Μίτσελ συνδέεται όντως με τη Ρωσία και υποδηλώνει προσπάθεια του Τραμπ να απαλλαγεί από όσους υιοθετούν σκληρή γραμμή έναντι της Μόσχας, τότε ανακύπτει ένα πρόσθετο ερώτημα για την Ελλάδα και την Κύπρο. Τόσο η Αθήνα όσο και η Λευκωσία –αλλά ιδιαίτερα η κυβέρνηση Τσίπρα– έχουν λάβει τολμηρά και απροσδόκητα μέτρα που θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως σύμπραξη με τις ΗΠΑ κατά της Ρωσίας. Τα εγκώμια που ακούστηκαν στη Δύση για τη συμφωνία των Πρεσπών ερμηνεύονται εν μέρει από τη διάχυτη, στην Ουάσιγκτον, αίσθηση ότι «τα Βαλκάνια επιστρέφουν και η Ρωσία επιστρέφει στα Βαλκάνια». Η αποχώρηση του Μίτσελ είναι από μόνη της σημαντική, αλλά αν αυτή σηματοδοτεί απομάκρυνση από την πολιτική που ακολουθούσε, κατά πόσον άραγε οι τολμηρές κινήσεις της Ελλάδας θα συνεχίσουν να εκτιμώνται δεόντως από την Ουάσιγκτον;

Σε ένα πρόγευμα Ευρωπαίων επιτετραμμένων στην Ουάσιγκτον, αυτή την εβδομάδα, ανώτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης παρατήρησε ότι η παραίτηση Μίτσελ συνιστά αρνητική εξέλιξη. Ουδείς διαφώνησε. Η αμερικανική πολιτική είναι στον αέρα, με σημαντικές συνέπειες για Ελλάδα και Κύπρο.

* Ο κ. Εντι Ζεμενίδης είναι εκτελεστικός διευθυντής του Συμβουλίου Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC).

“Καθημερινή”

Ανταγωνισμοί στην Ερυθρά Θάλασσα

Από
anixneuseis
-
0

Οι χώρες του Κόλπου παίζουν ένα επικίνδυνο παιχνίδι στο Κέρας της Αφρικής

Zach Vertin foreignaffairs.gr
16/01/2019 
  • Περίληψη:

Καθώς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και η Τουρκία επιδιώκουν να επεκτείνουν την επιρροή τους στο Κέρας της Αφρικής, εξάγουν μεσανατολίτικους ανταγωνισμούς σε μια περιοχή που έχει αφθονία δικών της. Και δεν είναι οι μοναδικές εξωτερικές δυνάμεις που τώρα δίνουν προσοχή σε αυτή την άλλοτε νυσταλέα γειτονιά.

Ο ZACH VERTIN είναι επισκέπτης συνεργάτης στο Κέντρο Doha του Ινστιτούτου Brookings και ο συγγραφέας του βιβλίου με τίτλο A Rope from the Sky: The Making and Unmaking of the World’s Newest State [1].

Οι χώρες του Κόλπου που έχουν βαθιές τσέπες και μεγάλες ορέξεις κάνουν την παρουσία τους εμφανή στο Κέρας της Αφρικής όπως ποτέ άλλοτε. Το κύμα των νέων οικονομικών και στρατιωτικών επενδύσεων ανασχηματίζει την γεωπολιτική δυναμική και στις δύο πλευρές της Ερυθράς Θάλασσας, καθώς οι δύο προηγουμένως διαφορετικές περιοχές ενοποιούνται, και μάλιστα ταχέως. Η εμφάνιση μιας κοινής πολιτικής και οικονομικής αρένας –στις δύο πλευρές μιας από τις πιο πολύτιμες εμπορικές οδούς στον κόσμο- προσφέρει ευκαιρίες για ανάπτυξη και ολοκλήρωση. Αλλά δημιουργεί επίσης σημαντικούς κινδύνους. Για τα εύθραυστα αφρικανικά κράτη στις δυτικές ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, η νέα εμπλοκή από εξωτερικές δυνάμεις αποδείχθηκε και τονωτική και τοξική.

16012019-1.jpg

Ένας γερανός εκφορτώνει εμπορευματοκιβώτια από πλοίο στο λιμάνι της πόλης Massawa, στην Ερυθραία, τον Ιούλιο του 2018. TIKSA NEGERI / REUTERS
———————————————————————-

Καθώς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και η Τουρκία επιδιώκουν να επεκτείνουν την επιρροή τους στο Κέρας της Αφρικής, εξάγουν ανταγωνισμούς της Μέσης Ανατολής σε μια περιοχή που έχει αφθονία δικών της [ανταγωνισμών]. Και δεν είναι οι μοναδικές εξωτερικές δυνάμεις που τώρα δίνουν προσοχή σε αυτή την άλλοτε νυσταλέα γειτονιά. Η Κίνα εγκατέστησε πρόσφατα την πρώτη της υπερπόντια στρατιωτική εγκατάσταση στο Τζιμπουτί -μόλις έξι μίλια από τη μοναδική αμερικανική βάση στην Αφρική- καθιστώντας την Ερυθρά Θάλασσα αναδυόμενο θέατρο για ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων. Στο κέντρο της, βρίσκεται το στενό Bab el Mandeb, ένας στενός ναυτιλιακός διάδρομος μέσω του οποίου εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε πετρέλαιο και άλλες εξαγωγές περνούν ανάμεσα στην Ευρώπη, την Ασία και τον Κόλπο. Αμέσως πέρα από το στενό είναι οι όχθες της Υεμένης [2], όπου ένας από τους πιο καταστροφικούς πολέμους στον κόσμο -και οι πιο θερμές μάχες δι’ αντιπροσώπων (proxy)- συνεχίζουν να μαίνονται.

Στο μεταξύ, ιστορικές μεταβολές βρίσκονται σε εξέλιξη σε ολόκληρο το Κέρας: Η Αιθιοπία [3] βιώνει διψήφια οικονομική ανάπτυξη και διέρχεται την πιο σαρωτική πολιτική μετάβασή της από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Η Ερυθραία, από παλιά εξοστρακισμένη εξαιτίας των επιδόσεών της στα ανθρώπινα δικαιώματα, έχει απαλλαγεί από ένα καθεστώς κυρώσεων των Ηνωμένων Εθνών [που ίσχυε] επί δεκαετίες. Και οι δύο παλαιοί αντίπαλοι εξέπληξαν εξίσου πολίτες και παρατηρητές πέρυσι, ξεκινώντας μια προσέγγιση. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Σομαλίας, ενθαρρυμένη από τη νέα περιφερειακή συνεργασία, μπορεί τελικά να γυρίσει σελίδα μετά από δεκαετίες ανασφάλειας. Το αν η εξωτερική εμπλοκή θα βοηθήσει ή θα εμποδίσει τη μακροπρόθεσμη αλλαγή στο Κέρας εξαρτάται από το πόσο καλά τα αφρικανικά κράτη μπορούν να διαχειριστούν ασύμμετρες σχέσεις με εταίρους του Κόλπου. Αυτά τα ασθενέστερα κράτη -που έχουν ήδη κουραστεί από την εσωτερική αστάθεια- πρέπει να βρουν έναν τρόπο να αξιοποιήσουν επενδύσεις χωρίς να παραδώσουν την κυριαρχία τους ή να στραφούν σε πολιτικές αντιπαλότητες που προσφέρουν μικρή ανταμοιβή.

ΕΝΑΣ ΝΕΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ

Από το 2015, τα πλούσια σε μετρητά κράτη του Κόλπου έχουν κάνει μια τρελή έφοδο για ακίνητα στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας. Νέα θαλάσσια λιμάνια και στρατιωτικά φυλάκια έχουν πολλαπλασιαστεί, καθώς αυτά τα κράτη απέκτησαν γρήγορα στρατηγικές φωλιές στο Τζιμπουτί, την Ερυθραία, την Σομαλία, το Σουδάν και ακόμη και την Υεμένη. Τα κράτη του Κόλπου επιδιώκουν επιθετικά αυτά τα φυλάκια στο πλαίσιο των ευρύτερων προσπαθειών τους να επαναπροσδιορίσουν την περιφερειακή τάξη και να επιβάλλουν τους εαυτούς τους ως παίκτες σε μια παγκόσμια σκηνή.

Οι χώρες του Κόλπου, κυρίως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), αναμένουν ότι νέοι εμπορικοί λιμένες στο Κέρας θα τους παρέχουν πρόσβαση στην αναπτυσσόμενη τάξη καταναλωτών της Αφρικής. Ελπίζουν ότι αυτές οι εξαγορές, μαζί με τα λιμάνια της Υεμένης, θα τα τοποθετήσουν για να διαμορφώσουν το μέλλον του ναυτιλιακού εμπορίου στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Δυτικό Ινδικό Ωκεανό, ειδικά καθώς το εμπόριο της Κίνας προς την περιοχή αυξάνεται λόγω της πρωτοβουλίας Belt and Road. Και το ενδιαφέρον τους για την περιοχή είναι επίσης στρατιωτικό, καθώς τα κράτη του Κόλπου έχουν τοποθετήσει εγκαταστάσεις από τις οποίες βραχυπρόθεσμα θα διεξάγουν τον πόλεμο στην Υεμένη, και μακροπρόθεσμα θα προστατεύουν συμφέροντα περιφερειακής ασφάλειας από απειλές όπως το Ιράν και ο βίαιος εξτρεμισμός. Τέλος, το [αφρικανικό] έδαφος και οι συνεργασίες με αφρικανικά κράτη-πελάτες χρησιμεύουν ως αντιστάθμισμα κατά αντιπάλων σε μια περίοδο εντάσεων μεταξύ των αραβικών χωρών του Κόλπου. (Το Μπαχρέιν, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ έκοψαν τους διπλωματικούς δεσμούς με το Κατάρ και του επέβαλαν εμπορικό αποκλεισμό το 2017).

16012019-2.jpg

Ο διαδραστικός χάρτης [4] παρουσιάζει την απόκτηση λιμένων και νέων στρατιωτικών εγκαταστάσεων κατά μήκος της ακτής της Ερυθράς Θάλασσας.
———————————————————————————–

Μέχρι στιγμής, η εμπλοκή [των χωρών] του Κόλπου και της Τουρκίας ωφέλησε προσωρινά κάποια αφρικανικά κράτη και τροφοδότησε την πόλωση σε άλλα. Μια εισροή μετρητών από την Εμιράτα στην Αιθιοπία, για παράδειγμα, έχει προσωρινά απομακρύνει την επικίνδυνη κρίση χρέους της χώρας, επεκτείνοντας την περίοδο του μέλιτος για τον νέο πρωθυπουργό της, τον Abiy Ahmed. Ο 42χρονος ηγέτης, ο νεώτερος της Αφρικής, έχει νικήσει την παλιά φρουρά της χώρας και καταστρέφει γρήγορα το κράτος ασφάλειας που εκείνη είχε διαμορφώσει -θέτοντας τέλος σε μια [κηρυχθείσα] κατάσταση έκτακτης ανάγκης, απελευθερώνοντας χιλιάδες πολιτικούς κρατούμενους και χαλαρώνοντας τους περιορισμούς στα μέσα ενημέρωσης και την ελεύθερη έκφραση, μεταξύ άλλων μεταρρυθμίσεων. Ο Abiy σχεδιάζει επίσης να ιδιωτικοποιήσει μεγάλες βιομηχανίες και έχει ορίσει αριθμό ρεκόρ γυναικών σε ανώτερες θέσεις, κερδίζοντας τις καρδιές και τα μυαλά στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.

Αλλά η θέρμη που είναι γνωστή ως «Abiy-mania» θα μετριαστεί καθώς η ατζέντα έκτακτων αλλαγών του Abiy θα συναντά εμπόδια, συμπεριλαμβανομένης της αναταραχής που τώρα κοχλάζει σε πολλές περιοχές της Αιθιοπίας. Η σταθερότητα στο έθνος των 100 εκατομμυρίων ατόμων εξαρτάται από την ικανότητα του Abiy να προωθήσει αυτό το φιλόδοξο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων ανταποκρινόμενος ταυτόχρονα σε λαϊκές απαιτήσεις, να αποτρέψει τον σκεπτικισμό, και να ξεπεράσει μια ευρεία αίσθηση αβεβαιότητας. Οι χώρες του Κόλπου θα ήταν συνεπώς σοφό να μετριάσουν τις ορέξεις τους, να δείξουν υπομονή και να αποφύγουν την εισαγωγή των διαιρέσεων του Κόλπου σε ένα ήδη επισφαλές περιβάλλον. Από την πλευρά του, ο Abiy σοφά αρνήθηκε να επιλέξει πλευρά στην κρίση του Περσικού Κόλπου το 2017. Και ενώ ο Abiy έχει αποδεχτεί την υποστήριξη και την συνεργασία με τα Εμιράτα (συμπεριλαμβανομένων υποσχέσεων επιπλέον επενδύσεων ύψους 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων), έχει βαδίσει προσεκτικά δημοσίως, έχοντας επίγνωση ότι το να φαίνεται σαν πελάτης του Αμπού Ντάμπι ή του Ριάντ θα τον υπονόμευε εγχωρίως.

Στην γειτονική Ερυθραία, ο πρόεδρος Isaias Afwerki έχει ωφεληθεί πιο καθαρά από την εμπλοκή του Κόλπου -τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα. Νέες επενδύσεις από την Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα συνέβαλαν στην απομάκρυνση του απομονωμένου καθεστώτος από τον πάγο. Όταν ο συνασπισμός Σαουδικής Αραβίας-ΗΑΕ εντάχθηκε στον πόλεμο της Υεμένης το 2015, χρειαζόταν μια βάση στην Ερυθρά Θάλασσα για να ξεκινά αεροπορικές και θαλάσσιες εκστρατείες και επέλεξε το λιμάνι Ασάμπ της Ερυθραίας, μετατρέποντάς το σε σημαντική στρατιωτική βάση. Μετά από μια δραματική διαφωνία με το Τζιμπουτί για την λειτουργία του κύριου λιμανιού του, το Αμπού Ντάμπι είναι επίσης πρόθυμο να ανακατασκευάσει το δυσλειτουργικό εμπορικό λιμάνι της Assab και να το καταστήσει την κύρια γραμμή ζωής για τον οικονομικά βαρέων βαρών παράγοντα της περιοχής, την Αιθιοπία.

Η νέα σχέση Σαουδικής Αραβίας-ΗΑΕ με την Ερυθραία συνέβαλε επίσης στην άρση του καθεστώτος κυρώσεων των Ηνωμένων Εθνών κατά της Ερυθραίας και στην διευκόλυνση της αρχικής προσέγγισης μεταξύ Ασμάρα και Αντίς Αμπέμπα. Οι μοναρχίες κάλεσαν τότε τον Afwerki και τον Abiy για να γιορτάσουν την ιστορική εξομάλυνση (détente) με την διοργάνωση ανακτορικών τελετών στην Τζέντα και στο Αμπού Ντάμπι. Αλλά η εξομάλυνση μεταξύ των δύο αφρικανικών χωρών έχει μόλις αρχίσει. Παρόλο που υπάρχει λόγος αισιοδοξίας, οι ηγέτες του Κόλπου πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στους εσωτερικούς πολιτικούς υπολογισμούς που παρακινούν την προσέγγιση και στους κινδύνους της υπερβολικής βιασύνης. Μια σειρά ακανθωδών ζητημάτων παραμένει προς διαπραγμάτευση, ενώ παλιοί πολιτικοί αντίπαλοι και ένοπλοι δρώντες-αντιπρόσωποι δεν θα εγκλιματιστούν εύκολα σε νέες πραγματικότητες. Οι ηγέτες του Κόλπου πρέπει επίσης να προσέχουν μήπως επενδύουν πάρα πολύ στα άτομα και όχι στους θεσμούς: Ο Afwerki είναι από καιρό η πιο απρόβλεπτη μορφή στην περιοχή και τώρα αντιμετωπίζει ολοένα και πιο απρόβλεπτη πολιτική εγχωρίως. Χωρίς έναν εξωτερικό εχθρό στην Αιθιοπία για να καταπολεμήσει, η δεκαετιών παλαιά αυταρχική λαβή του στην Ερυθραία μπορεί τελικά να χαλαρώσει.

Ενώ η εμπλοκή του Κόλπου στην Αιθιοπία και την Ερυθραία προκάλεσε αμφίπλευρα αποτελέσματα, η εμπειρία της Σομαλίας καταδεικνύει με σαφήνεια πόσο διχαστική μπορεί να είναι. Η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν εισέλθει στην πολιτική σκηνή της Μογκαντίσου τα τελευταία χρόνια, ελπίζοντας να κερδίσουν συμμάχους, επενδύσεις και επιρροή στη μεγαλύτερη ακτή της Αφρικής [στμ: που ανήκει σε ένα κράτος]. Και οι βαριές παρεμβάσεις, οι παράνομες πληρωμές και η εκτόξευση «λάσπης» του Κόλπου έχουν μεγεθύνει τις διαιρέσεις σε μια χώρα που ταλανίζεται από έριδες.

Η παρουσία της Τουρκίας στην Σομαλία προηγείται εκείνης των άλλων περιφερειακών δρώντων, και πολλοί Σομαλοί την έχουν χαιρετίσει. Η Άγκυρα άρχισε να στέλνει ανθρωπιστική βοήθεια στην Σομαλία κατά την διάρκεια του λιμού το 2011 και από τότε έχει επενδύσει ουσιαστικά στην χώρα. Οι χώρες του Κόλπου και η Αίγυπτος φοβούνται ότι η Τουρκία έχει εμβαθύνει την δέσμευσή της με την Σομαλία και το Σουδάν, σε μια προσπάθεια να προβάλλει την τουρκική επιρροή στο έδαφος της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Τα ΗΑΕ είχαν επίσης επενδύσει σε συμμαχία με τη Μογκαντίσου. Ωστόσο, το 2018, ο πρόεδρος της Σομαλίας Mohamed Abdullahi Mohamed («Farmajo») κατάσχεσε ένα ποσό εμιρατινών χρημάτων από ένα αεροπλάνο στον διάδρομο προσγείωσης στη Μογκαντίσου, κατηγόρησε τα ΗΑΕ για παρεμβάσεις και αρνήθηκε να επιλέξει πλευρά στην φιλονικία του Κόλπου. Το Αμπού Ντάμπι, ανησυχώντας για το ότι ο Farmajo ήταν σε συνεννόηση με το Κατάρ και την Τουρκία, ανέτρεψε τον πρόεδρο, ενισχύοντας την υποστήριξη των αντιπάλων του στα ομοσπονδιακά κρατίδια της Σομαλίας και διπλασιάζοντας τις συμφωνίες με τους τοπικούς αξιωματούχους στις αυτόνομες περιοχές Σομαλιλάνδη και Πούντλαντ για άλλη μια στρατιωτική βάση και δύο νέα λιμάνια. Η Μογκαντίσου διαμαρτυρήθηκε έντονα, ενώ τα ωφελημένα κρατίδια δήλωσαν την υποστήριξή τους προς το αραβικό κουαρτέτο, επιδεινώνοντας έτσι τις εντάσεις μεταξύ του κέντρου της χώρας και των περιφερειών της.

ΕΝΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΠΕΔΙΟ ΜΑΧΗΣ

Ο νέος ανταγωνισμός μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων περιπλέκει περαιτέρω τον αγώνα σκακιού στην Ερυθρά Θάλασσα. Η στρατιωτική βάση της Κίνας στο Τζιμπουτί φέρνει τον αριθμό των ξένων στρατευμάτων στη μικροσκοπική πόλη-κράτος σε πέντε. Η Κίνα, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιαπωνία και οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται τώρα στο επίκεντρο της Ερυθράς Θάλασσας. Η Ινδία και η Σαουδική Αραβία έχουν επίσης δείξει ενδιαφέρον για την ίδρυση βάσεων στο Τζιμπουτί, από παλιά το μοναδικό λιμάνι βαθέων υδάτων στην περιοχή, ενώ η Ρωσία έχει ξεκινήσει συνομιλίες με την Ερυθραία για την δική της στρατηγική παρουσία στην Ερυθρά Θάλασσα.

Τα διευρυνόμενα συμφέροντα της Κίνας στο Τζιμπουτί, μαζί με τη νέα ναυτική υποδομή της, προκάλεσαν ανησυχία τόσο στο Καπιτώλιο όσο και στον Λευκό Οίκο -όπου μια διοίκηση Trump ολοένα πιο επικεντρωμένη στην αντιπαλότητα μεγάλων δυνάμεων επανεξετάζει τώρα την στρατιωτική στάση της στην Αφρική. Το γεγονός ότι η Ουάσινγκτον δίνει μεγαλύτερη προσοχή στην περιοχή αυτή είναι καλό πράγμα. Όμως, ενώ οι στρατηγικές εκτιμήσεις είναι κρίσιμες, η πολιτική των ΗΠΑ στο Κέρας της Αφρικής και στην ευρύτερη Ερυθρά Θάλασσα δεν πρέπει να υπαγορεύεται εξ ολοκλήρου από την αντιπαλότητα με το Πεκίνο.

Με σωστή διαχείριση και στις δύο πλευρές της Ερυθράς Θάλασσας, ο Κόλπος και οι αφρικανικές χώρες μπορούν να επωφεληθούν από τη νέα δέσμευση. Ειδικότερα, τα αφρικανικά κράτη μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις επενδύσεις και την βοήθεια για την ανάπτυξη υποδομών, την δημιουργία θέσεων εργασίας και την πρόσβαση στις παγκόσμιες αγορές καθώς προσπαθούν να εκσυγχρονίσουν τις οικονομίες τους. Ορισμένοι περιφερειακοί διπλωμάτες έκαναν έκκληση ακόμη και για ένα φόρουμ για την Ερυθρά Θάλασσα -μια συλλογικότητα που θα μπορούσε να εργαστεί για να εξασφαλίσει τις πλωτές οδούς της περιοχής, να ρυθμίσει τη μετανάστευση, να επιτύχει επισιτιστική ασφάλεια, να καταπολεμήσει τον εξτρεμισμό και να διαχειριστεί τις συγκρούσεις και τις εκτοπίσεις.

Ωστόσο, αυτό το βέλτιστο σενάριο για την Ερυθρά Θάλασσα είναι απίθανο να πραγματοποιηθεί μέχρι να ωριμάσουν αρκετές διαδικασίες. Τα κράτη στο Κέρας της Αφρικής πρέπει να προωθήσουν τις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις και την περιφερειακή ολοκλήρωση, ώστε να μπορέσουν να διατυπώσουν κοινά συμφέροντα και να διαπραγματευθούν με τους εταίρους του Κόλπου σε πιο ισότιμη βάση. Οι αντίπαλοι στη Μέση Ανατολή -κανένας από αυτούς που δεν είναι αρκετά ισχυρός για να επιτύχει κυριαρχία- πρέπει να επιλύσουν τελικά την αραβική κρίση στον Κόλπο, ή τουλάχιστον να την αποκλιμακώσουν. Και οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα πρέπει να αποφύγουν να συγκρουστούν για τις σημερινές εντάσεις και να επιτύχουν κάποιο είδος ισορροπίας στην περιοχή. Κανένα από αυτά τα ζητήματα δεν είναι εξασφαλισμένο. Χωρίς πρόοδο σε κάθε μέτωπο, η ολοένα και περισσότερο στρατιωτικοποιημένη και γεμάτη κόσμο περιοχή της Ερυθράς θάλασσας θα παραμείνει ένα επικίνδυνο πεδίο μάχης.

Copyright © 2019 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/east-africa/2019-01-15/red-sea-r…

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.amazon.com/Rope-Sky-Making-Unmaking-Worlds/dp/164313051X
[2] https://www.foreignaffairs.com/articles/middle-east/2018-06-27/new-front…
[3] https://www.foreignaffairs.com/articles/east-africa/2018-09-10/can-ethio…
[4] https://www.brookings.edu/interactives/red-sea-rivalries/

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Η πιο θανατηφόρα σύγκρουση για την οποία δεν έχετε ακούσει ποτέ

Από
anixneuseis
-
0

Οι κτηνοτρόφοι βοοειδών της Νιγηρίας και οι αγρότες διεξάγουν έναν πόλεμο για τους πόρους

Udo Jude Ilo, Ier Jonathan-Ichaver και ‘Yemi Adamolekun foreignaffairs.gr
24/01/2019 
Περίληψη:

Το πεδίο της μάχης είναι η πλούσια, εύφορη περιοχή που εκτείνεται σε όλο το κέντρο της Νιγηρίας. Συγκρούσεις μεταξύ δύο ομάδων εκεί έχουν σκοτώσει περισσότερους από 10.000 ανθρώπους την τελευταία δεκαετία, σχεδόν 4.000 από αυτούς μόνο τα δύο τελευταία χρόνια. Η σύγκρουση είναι κυρίως μεταξύ των μόνιμων καλλιεργητών και των νομαδικών κτηνοτρόφων αγελάδων της μεσαίας ζώνης της Νιγηρίας.

Ο UDO JUDE ILO είναι ο εκπρόσωπος της χώρας της Νιγηρίας στην Open Society Initiative for West Africa.
Η IER JONATHAN-ICHAVER είναι εκτελεστική διευθύντρια στο Sesor Empowerment Foundation, έναν οργανισμό βοήθειας για έκτακτες καταστάσεις.
Η ‘YEMI ADAMOLEKUN είναι εκτελεστική διευθύντρια στην EiE Nigeria [1], μια μη κερδοσκοπική ομάδα που προάγει την χρηστή διακυβέρνηση και την υπευθυνότητα.

Μια από τις πιο θανατηφόρες συγκρούσεις στον κόσμο είναι αυτή που πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν καν ότι υπάρχει. Το πεδίο της μάχης είναι η πλούσια, εύφορη περιοχή που εκτείνεται σε όλο το κέντρο της Νιγηρίας. Συγκρούσεις μεταξύ δύο ομάδων εκεί έχουν σκοτώσει περισσότερους από 10.000 ανθρώπους [2] την τελευταία δεκαετία, σχεδόν 4.000 [3] από αυτούς μόνο τα δύο τελευταία χρόνια.

Η σύγκρουση είναι κυρίως μεταξύ των μόνιμων καλλιεργητών και των νομαδικών κτηνοτρόφων αγελάδων της μεσαίας ζώνης της Νιγηρίας, όπου ο ανταγωνισμός επί της ελαττούμενης γης και των υδάτινων πόρων έχει γίνει θανατηφόρος σε ένα περιβάλλον σχεδόν πλήρους ατιμωρησίας.

24012019-1.jpg

Ένας βοσκός Fulani στέκεται στα όρια ενός αγροκτήματος παρακολουθώντας βοοειδή να βόσκουν, στο Paiko της Νιγηρίας, τον Νοέμβριο του 2018. AFOLABI SOTUNDE / REUTERS
———————————————————————-

Μια διαφορετική πηγή βίας στη Νιγηρία συχνά επισκιάζει ετούτη εδώ: Την Boko Haram, την τρομοκρατική οργάνωση που επιχειρεί στην βορειοανατολική χώρα. Ωστόσο, σύμφωνα με την International Crisis Group, το 2018 η σύγκρουση μεταξύ κτηνοτρόφων και αγροτών ήταν έξι φορές πιο θανατηφόρα από την Boko Haram, με αριθμό θανάτων 1.949, σχεδόν διπλάσιο [4] από τον αντίστοιχο του προηγούμενου έτους.

Η κυβέρνηση της Νιγηρίας δεν έχει κρατήσει επίσημα στοιχεία σχετικά με την σύγκρουση αυτή, πόσω μάλλον να έχει ανταποκριθεί αποτελεσματικά. Αντί να βοηθήσουν στην εξεύρεση λύσεων, ορισμένοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι έχουν χειροτερέψει τα πράγματα, με το να αποδίδουν ευθύνες σε ομάδες και στις δύο πλευρές πριν διεξάγουν έρευνες. Και πολλοί πολιτικοί χρησιμοποιούν την σύγκρουση για να εκμεταλλευτούν τις κοινωνικές διαιρέσεις για πολιτικούς σκοπούς, ειδικά στην πορεία προς τις γενικές εκλογές που προγραμματίζονται για τον Φεβρουάριο.

Μια καλύτερη ηγεσία είναι απολύτως απαραίτητη. Η κυβέρνηση πρέπει να αντιμετωπίσει τα βασικά αίτια της σύγκρουσης με τη μεταρρύθμιση των πρακτικών διαχείρισης των βοοειδών και την βελτίωση των πολιτικών για τη γεωργία και την πρόσβαση στην γη. Πρέπει επίσης να ενισχύσει τους μηχανισμούς για την επίλυση των συγκρούσεων, να διερευνήσει τις επιθέσεις, να διώξει ποινικά τους δράστες, και να απαντήσει σε περιπτώσεις βίας με συμβολικές κινήσεις όπως η επίσκεψη και η υποστήριξη των κοινοτήτων που πλήττονται από αυτή την κρίση.

ΠΟΛΕΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ

Η μεσαία ζώνη της Νιγηρίας είναι ο σιτοβολώνας της χώρας και φιλοξενεί 50 έως 100 εθνοτικές μειονοτικές ομάδες. Οι καλλιεργητές στην περιοχή αυτή είναι κυρίως μόνιμοι ιδιοκτήτες γης, κυρίως από τις μεγαλύτερες από αυτές τις εθνοτικές ομάδες: Τους Berom, Jukun, Tiv, Idoma, Mambila και Nyandan. Για δεκαετίες, νομαδικοί κτηνοτρόφοι από τον βορρά, ως επί το πλείστον Fulani, ταξίδευαν στη μεσαία ζώνη για να βοσκήσουν τα βοοειδή τους κατά την διάρκεια της ξηράς περιόδου, η οποία διαρκεί περίπου από τον Νοέμβριο μέχρι τον Ιούνιο. Οι καλλιεργητές και οι νομαδικοί κτηνοτρόφοι εργάζονταν μαζί σε σχετική ειρήνη. Όταν περιστασιακά προέκυπταν συγκρούσεις μεταξύ των δύο ομάδων, τις αντιμετώπιζαν μέσω τοπικής διαμεσολάβησης.

Αλλά την τελευταία δεκαετία, η αλλαγή του κλίματος έχει επιφέρει ερήμωση, η οποία έχει μειώσει την προσφορά νερού και αρόσιμων εκτάσεων στη Νιγηρία, ενώ η αύξηση του πληθυσμού έχει αυξήσει τη ζήτηση για αυτά. Το Nigeria Conservation Foundation, ένας από τους κορυφαίους περιβαλλοντικούς οργανισμούς της χώρας, εκτιμά ότι η Νιγηρία χάνει περίπου 350.000 εκτάρια γης ανά έτος. Σημαντικές πηγές νερού συρρικνώνονται. Η λίμνη Τσαντ, για παράδειγμα, που αγγίζει το Καμερούν, το Τσαντ και την βορειοανατολική Νιγηρία, έχει συρρικνωθεί έως και 90% [5] από την δεκαετία του 1960. Η υπερβόσκηση στο οροπέδιο Mambila, όπου εδρεύουν βοοτροφικοί οικισμοί, κατέστρεψε περαιτέρω τις διαθέσιμες γεωργικές εκτάσεις. Οι οικισμοί των ανθρώπων στη μεσαία ζώνη επεκτείνονται. Οι βιομηχανίες έντασης πόρων, όπως του βόειου κρέατος, επεκτάθηκαν για να καλύψουν την ζήτηση αυτού του μεγαλύτερου και πλουσιότερου πληθυσμού.

Τούτες οι μετατοπίσεις, τις οποίες το κράτος της Νιγηρίας δεν έχει καταφέρει να διαχειριστεί αποτελεσματικά, προκαλούν βίαιες συγκρούσεις επί των πόρων. Οι συγκρούσεις προκαλούνται συχνά από παρεξηγήσεις μεταξύ αγροτών και κτηνοτρόφων που προκύπτουν, για παράδειγμα, όταν τα βοοειδή περιπλανιούνται στις αγροτικές περιοχές για να βοσκήσουν και καταστρέφουν τυχαία τις καλλιέργειες. Εν τη απουσία εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο ομάδων ή [εν τη απουσία] αποτελεσματικών συστημάτων δικαιοσύνης, ήσσονος σημασίας διαμάχες συχνά διογκώνονται ταχέως σε πλήρεις κρίσεις. Τα μέλη των αγροτικών κοινοτήτων προβαίνουν σε αντίποινα με την θανάτωση ή την κλοπή βοοειδών˙ οι κτηνοτρόφοι στην συνέχεια ζητούν αποζημίωση ή επιτίθενται στις αγροτικές κοινότητες, σκοτώνοντας ανυποψίαστους χωρικούς, συμπεριλαμβανομένων γυναικών και παιδιών. Πολλές αγροτικές κοινότητες έχουν επίσης κατηγορήσει τους κτηνοτρόφους για βιασμούς. Και ο κύκλος συνεχίζεται, πιέζοντας τα όρια των τοπικών μηχανισμών για την επίλυση συγκρούσεων πέρα από το σημείο θραύσης τους.

Όταν οι συγκρούσεις έγιναν βίαιες, υπήρξε ελάχιστη ή και καθόλου λογοδοσία για τους δράστες. Η κυβέρνηση, απαντώντας στην κριτική σε μια έκθεση του Δεκεμβρίου 2018 [3] της Διεθνούς Αμνηστίας, ισχυρίζεται ότι προχώρησε σε διώξεις εναντίον 843 ατόμων για τις δολοφονίες. Αλλά αυτά τα δεδομένα είναι αναξιόπιστα, και αν είναι ακριβή, ο αριθμός είναι ελάχιστος σε σχέση με την κλίμακα της βίας. Τα μέλη και των δύο ομάδων συχνά αισθάνονται υποχρεωμένα να παίρνουν την δικαιοσύνη στα χέρια τους μέσω των δολοφονιών αντεκδίκησης. Οι Νιγηριανοί δεν εμπιστεύονται την κυβέρνηση για να παρεμβαίνει αποτελεσματικά εξαιτίας της μέχρι στιγμής αποτυχίας της και λόγω της αντίληψης ότι είναι προκατειλημμένη υπέρ των κτηνοτρόφων.

24012019-2.jpg

Τα κόστη ήταν καταστροφικά. Εκτός από τις χαμένες ζωές, χιλιάδες άνθρωποι έχουν μετακινηθεί σε άλλα μέρη της Νιγηρίας. Χιλιάδες παιδιά είναι εκτός σχολείου. Η παραγωγική ικανότητα έχει υποστεί σοβαρή ζημιά. Οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν, παράλληλα με την φτώχεια και την πείνα. Μια εθνική επισιτιστική κρίση απειλείται. Για να χειροτερέψουν τα πράγματα, πολλοί φοβούνται ότι η Μπόκο Χαράμ έχει διεισδύσει στην σύγκρουση και θα το εκμεταλλευτεί για να προκαλέσει ακόμα περισσότερο χάος στην χώρα.

ΜΙΑ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΡΙΣΗ

Η νιγηριανή κυβέρνηση απέτυχε να συνεργαστεί με τους κτηνοτρόφους και τους αγρότες για να επιλύσει τις διαφορές ή να αντιμετωπίσει τα βασικά αίτια της σύγκρουσης. Ορισμένα μέλη των πληγεισών κοινοτήτων έχουν κατηγορήσει την κυβέρνηση για προκατάληψη -ή και χειρότερα, για την προώθηση της βίας για πολιτικό κέρδος. Το 2018, ένας πρώην Υπουργός Άμυνας από την επαρχία Taraba κατηγόρησε τον στρατό ότι προστάτευσε τους δολοφόνους και κάλεσε τις εθνοτικές μειονότητες να ξεσηκωθούν και να αμυνθούν. Ορισμένοι ηγέτες των Tiv στην [επαρχία] Benue κατηγόρησαν επίσης τον Νιγηριανό στρατό ότι παρέχει κάλυψη στους δολοφόνους, έτσι ώστε να μπορούν να καταλάβουν εδάφη των Tiv.

Η κυβέρνηση είναι επίσης κάπως περιορισμένη από την θρησκευτική διαμόρφωση της σύγκρουσης. Επειδή οι αγρότες είναι κατά κύριο λόγο Χριστιανοί και οι κτηνοτρόφοι κυρίως Μουσουλμάνοι, οι Νιγηριανοί, οι ξένοι διπλωμάτες και οι δημοσιογράφοι τείνουν να ερμηνεύουν την σύγκρουση με θρησκευτικούς όρους και να συμπαθούν τη μια ή την άλλη πλευρά αναλόγως. Αν και αυτό το πλαίσιο μπορεί να είναι υπερβολικά απλοποιημένο, η αποτυχία της κυβέρνησης της Νιγηρίας να διερευνήσει ποιος χρηματοδοτεί τους δολοφόνους, να καθιστά τους ιδιοκτήτες βοοειδών υπεύθυνους για το πού βόσκουν τα βοοειδή τους ή να λογαριάζουν σωστά τον αριθμό των ανθρώπων που έχουν εκτοπιστεί ή σκοτωθεί, έχει τροφοδοτήσει την δυσπιστία και δημιούργησε ένα πρόβλημα αξιοπιστίας για την κυβέρνηση. Επιπλέον, ο σημερινός πρόεδρος, Muhammadu Buhari, είναι Μουσουλμάνος Fulani, κάτι που οδήγησε τους Χριστιανούς ηγέτες και αγρότες στη μεσαία ζώνη να τον εκλαμβάνουν ως ανεπαρκώς σκληρό προς τους δολοφόνους κτηνοτρόφους ή αυτούς που τους χρηματοδοτούν. Η κυβέρνηση Buhari δεν κάνει αρκετά για να ξεπεράσει αυτήν την αντίληψη και να σηματοδοτήσει την αντικειμενικότητά της.

Οι περιβαλλοντικές πιέσεις στους κτηνοτρόφους δεν σταματούν στα σύνορα της Νιγηρίας. Η κακή ασφάλεια των συνόρων επέτρεψε την εισροή παράνομων όπλων και ένοπλων κτηνοτρόφων από γειτονικές χώρες, όπως το Καμερούν και τον Νίγηρα. Σύμφωνα με το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα, στη Νιγηρία κυκλοφορούν 300 εκατομμύρια παράνομα όπλα [6]. Η Νιγηρία πρέπει να κάνει πιο αυστηρά τα σύνορά της και να αναπτύξει ένα καλύτερο σύστημα για την συλλογή των παράνομων όπλων. Αυτό θα απαιτήσει τολμηρή αστυνόμευση, σε συνδυασμό με πιο εξελιγμένη συλλογή πληροφοριών. Οι υπηρεσίες ασφαλείας, από την πλευρά τους, δεν θα μπορέσουν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά παρά μέχρι να οικοδομήσουν περισσότερη εμπιστοσύνη στις κοινότητες στις οποίες επιχειρούν.

Υπήρξαν μικρά σημάδια προόδου. Τον Ιούνιο του 2018, η κυβέρνηση εισήγαγε τελικά την πρώτη ολοκληρωμένη στρατηγική για την διαχείριση των ζώων, που ονομάζεται Εθνικό Σχέδιο Μετασχηματισμού της Κτηνοτροφίας (National Livestock Transformation Plan, NLTP). Το NLTP βασίζεται σε έξι πυλώνες: Οικονομικές επενδύσεις, επίλυση συγκρούσεων, νόμος και τάξη, ανθρωπιστική βοήθεια, στρατηγική επικοινωνία και διατομεακά ζητήματα (όπως η έρευνα και η καινοτομία). Μέχρι στιγμής, το σχέδιο έχει εφαρμοστεί αποσπασματικά, ενώ η ιδιοκτησία σε όλη την χώρα εξακολουθεί να παρουσιάζει καθυστέρηση. Ορισμένες κοινότητες που θα επηρεαστούν από το NLTP δεν διαθέτουν ουσιαστικές πληροφορίες για το πώς θα λειτουργήσει ή την πεποίθηση ότι θα είναι αποτελεσματική. Προκειμένου το σχέδιο να επιτύχει, η κυβέρνηση πρέπει να εκπαιδεύσει το κοινό σχετικά με τις διατάξεις του, να κάνει τα πιο επηρεασμένα [εμπλεκόμενα] μέρη να ασχοληθούν για την επιτυχία του και να διασφαλίσει ότι το σχέδιο εκτελείται αυστηρά. Δυστυχώς, τίποτα από αυτά δεν θα συμβεί πριν από την εκλογική περίοδο, και οι προοπτικές επιτυχούς εφαρμογής εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το αποτέλεσμα των εκλογών.

ΒΛΕΠΟΝΤΑΣ ΜΠΡΟΣΤΑ

Η σύγκρουση στη μεσαία ζώνη της Νιγηρίας ξεδιπλώνεται απέναντι σε ένα ευρύτερο εθνικό σκηνικό ανασφάλειας, πολιτικής αναταραχής και οικονομικής πίεσης. Πολλοί Νιγηριανοί δυσπιστούν βαθιά για την κυβέρνηση και μια γενική αίσθηση θυμού για την αποτυχία της αντιμετώπισης της βίας, της διαφθοράς και της φτώχειας διαπερνά την χώρα. Επιπλέον, οι εθνικές εκλογές πλησιάζουν τον Φεβρουάριο και η ανασφάλεια στη μεσαία ζώνη μπορεί να θέσει σοβαρά εμπόδια στην επιτυχία τους. Οι άνθρωποι που εκτοπίστηκαν από τη μεσαία ζώνη θα το βρουν δύσκολο να ψηφίσουν και η διεξαγωγή ασφαλών και δίκαιων εκλογών στις χειρότερα πληγείσες περιοχές θα είναι δύσκολη. Φήμες ήδη αφθονούν ότι οι μάχες είναι μια κάλυψη για την καταπίεση των ψηφοφόρων. Πολλοί πολιτικοί έχουν κατηγορηθεί ότι υποκινούν την βία σε περιοχές όπου δεν είναι δημοφιλείς. Οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι θα πρέπει να βοηθήσουν τις πληγείσες κοινότητες να ξεπεράσουν αυτά τα εμπόδια, ασφαλίζοντας και δημοσιοποιώντας τις εκλογικές περιοχές, μεταξύ άλλων μέτρων, αν θέλουν να επιτύχουν οι εκλογές.

Αλλά το έργο που είναι μπροστά για την κυβέρνηση της Νιγηρίας έχει μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα. Οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι της χώρας πρέπει να επιδείξουν ακομμάτιστη δέσμευση για την ειρήνη -όχι απλώς για να περάσουν από τις εκλογές αλλά για να βρουν μια βιώσιμη λύση στον θάνατο που θερίζει στη μεσαία ζώνη. Μετά τις εκλογές, η κυβέρνηση πρέπει να επενδύσει στην ανακούφιση της φτώχειας, να βελτιώσει τις υπηρεσίες ασφαλείας, να διώξει ποινικά και να τιμωρήσει εμφανώς αυτούς που παραβιάζουν τους νόμους και να επικοινωνήσει με σαφήνεια με λόγια και με δράση την δέσμευσή της για την ασφάλεια και την προστασία όλων των Νιγηριανών.

Copyright © 2019 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/nigeria/2019-01-23/deadliest-con…

Σύνδεσμοι:
[1] http://www.eie.ng/
[2] https://www.crisisgroup.org/africa/west-africa/nigeria/252-herders-again…
[3] https://www.amnesty.org/en/documents/afr44/9503/2018/en/
[4] https://www.cfr.org/blog/numbers-behind-sectarian-violence-nigeria
[5] https://www.brookings.edu/blog/africa-in-focus/2017/02/09/figure-of-the-…
[6] http://www.vanguardngr.com/2016/08/un-nigeria-accounts-for-70-of-500m-il…

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

ΕΓΚΛΗΜΑ Ή ΛΑΘΟΣ…

Από
anixneuseis
-
0

anarchypress.gr

«Βρε Τσιπράκια πονηρέ με τον κόκκινο μπερέ, βιβλιάρια ταμεία και δραχμή δεν έχω μία…».

Πότε είμαστε πιο πρόθυμοι να συγχωρήσουμε κάποιον; Όταν είναι γκαφατζής ή όταν έχει κακή πρόθεση; Την θεωρητικά αυτονόητη απάντηση, το κοινώς αποδεκτό ηθικό πρότυπο αντέστρεψε θεαματικά ο Ταλεϋράνδοςπροτείνοντας ότι στην πολιτική η κακία είναι προτιμότερη από την κουταμάρα, με το γνωστό του ρητό: «Είναι κάτι χειρότερο από έγκλημα, είναι λάθος».

Αποτελεί διαχρονικό εθνικό αφήγημα ότι οι «Ξένοι» ήθελαν αμέτι μουχαμέτι να κάνουν αυτό και εκείνο εις βάρος μας εννοείται και προς τούτο πίεσαν και εξεβίασαν τους εγχώριους αντιπροσώπους κ.λπ. κ.λπ. Μολονότι δεν στερείται μιας δόσης ιστορικής αλήθειας, η άκριτη υιοθέτησή του και ειδικά στην περίπτωση του «Μακεδονικού» συσκοτίζει πολύ πιο σημαντικές πτυχές της υπόθεσης.

Στην περίπτωση αυτή συμβαίνει κάτι παράδοξο.

Από πουθενά δεν προκύπτει πως ο αμερικανικός και ο γερμανικός παράγοντας, οι βασικοί ενδιαφερόμενοι για το μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων από πλευράς Δύσης, πίεσαν την εγχώρια κυβέρνηση για την συγκεκριμένη «λύση» εδώ και τώρα. Εδώ και καιρό στα Βαλκάνια υπάρχει μια προσεκτική διαδικασία αναθεώρησης των συνόρων ανάμεσα στα θραύσματα της πρώην Γιουγκοσλαβίας με κατά το δυνατό, αποφυγή των εθνοτικών εντάσεων.

Με βάση την προϊστορία τους, αλλά και πληροφορίες, είναι πολύ πιο πιθανό πως το δίδυμο Τσίπρας-Κοτζιάς γνωρίζοντας φυσικά τις προτιμήσεις των μεγάλων αφεντικών, προσέφεραν αυτοβούλως στην Ουάσινγκτον και στο Βερολίνο την διαθεσιμότητά τους για λύση του μακεδονικού με τους χειρότερους δυνατούς όρους και μάλιστα ταχύτατη. Ο αιώνιος διαπραγματευτής του μακεδονικού, ο υπέργηρος διπλωμάτης Μάθιου Νίμιτς δήλωνε αρμόδιος μόνο για το «ονοματολογικό».

Ζητήματα, όπως η γλώσσα και η ταυτότητα δεν βρίσκονταν εξ αρχής στην ατζέντα και ο νοών νοείτω. Που θα έβρισκαν καλύτερο και πιο πρόθυμο οι Μεγάλες Δυνάμεις; Άλλως τε, αυτή η προθυμία έχει προηγούμενο, όταν το Τσιπραίϊκο πρότεινε αυτοβούλως μείωση των συντάξεων από τις αρχές του 2019, χωρίς να το ζητήσουν οι «Θεσμοί».

Όπως είπαμε και παραπάνω οι κανόνες είναι για τους άλλους.

Όχι, όμως, και για τον Αλέξη Τσίπρα, που μεταχειρίστηκε το «εθνικό θέμα» του Μακεδονικού, όπως και όλα τα υπόλοιπα, από τις καθαρίστριες ως τα επιδόματα με σκοπό να ισοπεδώσει τους αντιπάλους του εκμεταλλευόμενος τις αντιφάσεις τους και να διχάσει όσο μπορεί περισσότερο την ταλαιπωρημένη ελληνική κοινωνία.

Αγνόησε επιδεικτικά, όχι μόνο την πάγια διπλωματική τακτική, (όχι πως μας πέφτει λόγος, λέμε τώρα…) γραπτή και άγραφη τουλάχιστον ενός αιώνα, αλλά και την πολυδιαφημιζόμενη σιωπηρή μεταπολιτευτική συμφωνία που προέβλεπε την μη αμφισβήτηση του κλίματος πολιτικής συναίνεσης στα «εθνικά θέματα», ξεκινώντας από το 2017 σειρά μυστικών διπλωματικών επαφών με Ουάσινγκτον και Βερολίνο. Οι διαμαρτυρίες των κομμάτων της αντιπολίτευσης, περί μη ενημέρωσής τόσο των ιδίων όσο και των υψηλόβαθμων παραγόντων με ρόλο σε προηγούμενες διαπραγματεύσεις είναι ενδεικτικές παρ’ ότι εν πολλοίς και υποκριτικές όπως θα εξηγήσουμε σε άλλο σημείο.

Σε κάθε περίπτωση το μήνυμα του μεγάλου κομμουνιστή ηγέτη Τσίπρα στα μεγάλα αφεντικά ήταν συγκεκριμένο. Μπορείτε να βασίζεστε αποκλειστικά επάνω μου, θα σας καταπλήξω, θα κάνω «θαύματα», θα αναποδογυρίσω τον «ντουνιά», θα λύσω το «Μακεδονικό», θα λύσω το «Κυπριακό», θα λύσω εν γένει τα «ελληνοτουρκικά» κ.ο.κ.

Με τον γνωστό κυνισμό και την αλαζονεία του περιφρόνησε τη γνώμη της πλειοψηφίας του πληθυσμού, αλλά και τις επιπτώσεις στο κυβερνών κόμμα.

Και ιδού το αποτέλεσμα: Για μια συμφωνία, που δεν υπάρχει περίπτωση να εφαρμοστεί ως προς το σκέλος των «προστατευτικών δικλείδων», ο πληθυσμός της Νότιας; (πως αλλοιώς να την πούμε;…) Μακεδονίας είναι στα κάγκελα και τα σπίτια κυβερνητικών βουλευτών πολιορκούνται.

Ιδιαίτερα, βέβαια, διασκεδάζουμε, και γιατί να το κρύψουμε άλλωστε με τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες και τους σημαντικούς πρωταγωνιστές των ημερών, με τις καρτουνίστικες φιγούρες, όπως ο Μπούλης ο Καμμενούλης, ο Παπαχριστόπουλος με το τρελό μαλλί, ο Θεο(χαρχα)ρόπουλος, η Κουντουρά, ο Βασίλειος Λεβέντης, η πασιονάρια Χριστοδουλοπούλου, που χαρακτήρισε «σύγχρονους κουκουλοφόρους» ολόκληρη την κοινοβουλευτική ομάδα της ΝΔ και πάει λέγοντας.

Έτσι μ’ αυτά και μ’ αυτά τα τρία-τέσσερα μικρά κόμματα έχουν πρακτικά διαλυθεί με πρώτο και καλύτερο το Ποτάμι, οι δε Ανέλ έχουν διορία ως τις 31 Γενάρη από τον πρώην αλλά και νυν (αμίμητο και αυτό…) βουλευτή τους Παπαχριστόπουλο για να εξαγοράσουν κάποιον βουλευτή, ώστε να μην διαλυθούν, η Φώφη τάζει λαγούς με πετραχήλια για να κρατήσει τους κόλακές της και το κόμμα του Λεβέντη αγνοείται.

Οι μετακινήσεις και οι εξαγορές βουλευτών από τον ΣΥΡΙΖΑ και διάφορα κέντρα έδιναν κι έπαιρναν ως λίγες μέρες πριν την κρίσιμη ψηφοφορία. Όχι ότι έχουν όλοι υλικό κίνητρο (διότι υπάρχουν και οι βαρύτατα αριστεροί), αλλά δεν σας προκαλεί απορία, ποιός ο λόγος να εμπιστευτούν τον Τσίπρα; Ο Τσίπρας που έχει καταβροχθίσει από τον μέντορά του τον Αλαβάνο ως τον Κοτζιά και τον «σύζυγο» Καμμένο…

Είναι φανερό πως η συμφωνία των Πρεσπών για τον Αλέξη είναι η χρυσή ευκαιρία, ώστε να αποπειραθεί να αναδειχθεί σε διεθνούς φήμης statesman. Η Ελλάδα είναι πολύ μικρή για να στεγάσει τις φιλοδοξίες του. Τί τον νοιάζει αν θα επανεκλεγούν οι συριζαίοι βουλευτάκηδες, τι τον νοιάζει αν καεί το πελεκούδι!

«Θα κάνω ανασχηματισμό Κυριάκο», σιγοτραγουδά και Je m’ en fous, je vais tebotter le cul demain (δεν με νοιάζει, θα σε σκίσω αύριο) στις εκλογές…

ΕΓΚΛΗΜΑ Ή ΛΑΘΟΣ…

Η καταστροφική ασυμφωνία των Πρεσπών

Από
anixneuseis
-
0

Του Δρ Κλεάνθη Κυριακίδη* Δευτέρα 28 Ιανουαρίου 2019 liberal.gr

Η «Συμφωνία των Πρεσπών» κυρώθηκε από το Ελληνικό Κοινοβούλιο με οριακή πλειοψηφία (153 vs. 146) και αποτελεί μια πραγματικότητα με την οποία πρέπει να ζήσουμε και τα αποτελέσματα της οποίας θα δούμε στο εγγύς μέλλον.

Ας κάνουμε λοιπόν μια σύντομη ανάλυση επικεντρωμένοι σε 5 άξονες: Εθνική Θέση, Κέρδη από τη Συμφωνία, Ζημίες (Αντεθνικές/ Επικίνδυνες Διατάξεις), Έλλειψη Νομιμοποίησης και Μελλοντικές Ενέργειες.

Εθνική Θέση

Είναι σαφές ότι η γεωγραφική Μακεδονία βρίσκεται σε τρεις χώρες (τέσσερις αν συνυπολογίσουμε ένα ελαχιστότατο μέρος στην Αλβανία). Επίσης είναι σαφές ότι δεν υφίσταται μακεδονικός λαός, πέραν της Αρχαίας Μακεδονίας, όπου οι Μακεδόνες ήταν αναπόσπαστο τμήμα του ελληνισμού. Η αρχική Εθνική Θέση υπήρξε σαφής: «μη αποδοχή της λέξεως Μακεδονία ή παραγώγων αυτής για την ονομασία της γείτονος».

Όμως γρήγορα διολίσθησε σε αυτό που θα έπρεπε να αποτελεί την τελευταία γραμμή άμυνας, δηλαδή ότι «αποδεχόμαστε μια χώρα με σύνθετη ονομασία με τον όρο Μακεδονία και γεωγραφικό προσδιορισμό για όλες τις χρήσεις και έναντι όλων στο εσωτερικό και εξωτερικό (erga omnes).

Συνεπώς, όσο και αν συμφωνούμε συναισθηματικά με το σύνθημα «η Μακεδονία είναι μια και Ελληνική», αυτό έχει χαθεί. Άλλωστε η λέξη Μακεδονία περιέχεται και στην επίσημη ονομασία του κράτους (ναι, το ΠΓΔΜ, έχει ένα «Μ» που δεν είναι από το «Μαδαγασκάρη»). Συνεπώς, το πρόβλημα με τη Συμφωνία δεν είναι η ονομασία «Βόρεια Μακεδονία» που μάλιστα συνάδει με την εθνική θέση, αλλά όπως θα εξηγήσω ο «Μακεδονισμός» που δεν καταπολεμάται, αλλά ενισχύεται.

Κέρδη από τη Συμφωνία

Τι πετύχαμε με τις «Πρέσπες»; Λίγα πράγματα. Πετύχαμε μια αποδεκτή ονομασία, η οποία όπως θα εξηγήσω δεν είναι erga omnes και συνεπώς είναι κενό γράμμα. Επιπρόσθετα, η γείτονας χώρα άλλαξε συγκεκριμένες προβλέψεις στο Σύνταγμά της. Αυτό είναι κάτι ιδιαίτερα δύσκολο να επιτευχθεί. Όμως και πάλι είναι ελλιπές, αφού έμεινε ανέγγιχτο το άρθρο 36, που αποτελεί όπως θα αναλύσουμε τη μήτρα του «αλυτρωτισμού».

Συνεπώς, κερδίσαμε μόνο κάτι που θεωρούσαμε αυτονόητο (αλλά για κάποιους στο εξωτερικό δεν ήταν): την αναγνώριση ότι οι γείτονές μας δεν σχετίζονται με την αρχαία ελληνική ιστορία και τον πολιτισμό και δεν είναι απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Υπάρχουν και πράγματα που νομίζουμε ότι κερδίσαμε από την Συμφωνία: Το Υπουργείο Εξωτερικών ισχυρίζεται ότι «περιορίζεται ο κίνδυνος επιρροής τρίτων δυνάμεων [προφανής υπαινιγμός για την Τουρκία] με αλλότριους σχεδιασμούς στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας». Δεν χρειάζεται ιδιαίτερο σχολιασμό και είναι απορίας άξιο που το υποστηρίζουν διπλωμάτες.

Είναι δυνατόν να πιστεύει κάποιος ότι με «Συμφωνία των Πρεσπών» τα Σκόπια θα εγκαταλείψουν την Άγκυρα (των 80 εκατομμυρίων και του δεύτερου ισχυρότερου στρατού στο ΝΑΤΟ) για να αγκαλιάσουν την χώρα που μέχρι πρότινος θεωρούσαν υπεύθυνη για τα δεινά τους; Όπως είδαμε, όταν πριν καν ψηφιστεί η Συμφωνία ο ΥΠΕΞ της Βόρειας Μακεδονίας πήγε στην Άγκυρα για εξηγήσεις και «δήλωσε υποταγή».

Επίσης το Υπουργείο Εξωτερικών ισχυρίζεται ότι «αποδυναμώνεται ο επιθετικός εθνικισμός άλλων δυνάμεων [Αλβανία]». Πόθεν τεκμαίρεται; Μήπως αντίθετα ο Έντι Ράμα βλέπει διπλωματική αδυναμία και αποθρασύνεται; Δεν κατάλαβε κανείς τι συνέβη με την υπόθεση της εκτέλεσης του Κατσίφα, που ύψωσε την Ελληνική Σημαία, σε ελληνικό κοιμητήριο πεσόντων την ημέρα της σχετικής εθνικής εορτής;

Ζημίες (Αντεθνικές/ Επικίνδυνες Προβλέψεις)

Η σαφέστατα επιζήμια Συμφωνία αναγνωρίζει σαφώς μακεδονική γλώσσα και εμμέσως πλην σαφώς μακεδονική εθνότητα. Αποτελεί απίστευτη θέση, υιοθετηθείσα από το Υπουργείο Εξωτερικών, ότι η Ελλάδα είχε αναγνωρίσει μακεδονική γλώσσα από το 1977. Ουδέν ψευδέστερο και έχει απαντηθεί από γλωσσολόγους, προεξάρχοντος του κ. Μπαμπινιώτη. Όμως εν αρχή, αποτελεί κεφαλαιώδες λάθος ότι η Συμφωνία ασχολήθηκε με γλωσσολογικό θέμα. Δεν υποστήριξαν ποτέ οι γείτονες ότι η γλώσσα τους δεν είναι σλαβική.

Γιατί πρέπει να αναγνωρίσουμε μια μακεδονική γλώσσα που δεν υπάρχει, αφού είναι μια διάλεκτος της βουλγαρικής; Εν τέλει ας διεθνοποιούσαμε το θέμα, αφού ο κύριος «γλωσσικός» αντίπαλος των Βορείων γειτόνων είναι οι Βορειοανατολικοί γείτονες. Η «σλαβική» μεν, αλλά μακεδονική γλώσσα, θα μπορεί να διδάσκεται στην Ελλάδα. Αντιλαμβάνεται κανείς τις συνέπειες; Μάλλον όχι.

Η Συμφωνία αναγνωρίζει την ύπαρξη Μακεδονικού λαού και έθνους. Η ρηματική διακοίνωση που ακολούθησε τη Συμφωνία (που δεν έχει σε καμία περίπτωση τη βαρύτητα της Συμφωνίας) εξηγεί τη λέξη “nationality” (αντί του ορθότερου “citizenship”) ως ιθαγένεια, αλλά στην ίδια τη διακοίνωση γίνεται σαφέστατα λόγος τόσο για μακεδονικό λαό όσο και για μακεδονική εθνότητα. Καμία προηγούμενη Κυβέρνηση δεν αποδεχόταν το «Βόρεια Μακεδονία» χωρίς αντίστοιχη αλλαγή ονομασίας λαού και γλώσσας.

Πολύ γρήγορα θα χαθεί το «βόρεια» μπροστά από το Μακεδονία. Διότι ο μακεδονικός λαός που ομιλεί την μακεδονική γλώσσα θα κατοικεί για οποιοδήποτε αδιάφορο ξένο/ πολίτη του κόσμου, στην Μακεδονία. Ποιος θα θυμάται το Βόρεια; Και όταν ακούει για τον Αλέξανδρο τον Μακεδόνα, που θα πηγαίνει ο νους του; Ουσιαστικά η παράδοση μακεδονικής γλώσσας και μακεδονικού λαού αποτελεί παράδοση ταυτότητας και μεσο-μακροπρόθεσμα παράδοσης ονόματος.

Αποτελεί την πεμπτουσία του «Μακεδονισμού» και ανοίγει την κερκόπορτα του «αλυτρωτισμού» (ορθότερα επεκτατισμού, μια που δεν υπάρχουν αλύτρωτοι «Μακεδόνες»), και της de facto αναγνώρισης «Μακεδόνων» που ζουν στην Ελλάδα (μειονότητα). Αν κάποιος διαφωνεί, μπορεί να μας εξηγήσει γιατί η Συμφωνία ρητά δεν άγγιξε το άρθρο 36 του Συντάγματος που έχει ευθείες αναφορές σε «μακεδονισμό» και αλυτρωτικές τάσεις; Εκτός και εάν οι βετεράνοι στους «αντιφασιστικούς αγώνες και μακεδονικούς εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες» είναι Σλάβοι μακεδονομάχοι, ηλικίας 120 ετών.

Και ποιοι είναι οι βετεράνοι που χρήζουν προστασίας επειδή «εκδιώχθηκαν και φυλακίστηκαν για το ιδεώδες του Μακεδονικού λαού και της Μακεδονικής κρατικής οντότητας»;  Ευθύτατη αναφορά στον ελληνικό εμφύλιο και κάποιοι ακαδημαϊκοί που λένε ότι έχει μόνο «ιστορική αξία» ξεχνούν ότι σε λίγο θα υπάρχει άλλη, πιθανότατα εθνικιστική Κυβέρνηση στην Βόρεια Μακεδονία, με σαφείς βλέψεις στην «Μακεδονία του Πιρίν» και την «Αιγαιατική Μακεδονία»;

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ΟΗΕ με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας 817 (1993) και 845 (1993) δέχεται ότι μεταξύ των δυο χωρών υπάρχει μόνο ένα πρόβλημα, το θέμα της ονομασίας. Η αναφορά στη Συμφωνία της εθνότητας και της γλώσσας μπορούσε να αποφευχθεί, διότι απλά ενισχύει τον «μακεδονισμό».

Η Ελλάδα παρέδωσε και άλλα «ισχυρά χαρτιά» που είχε με την Συμφωνία. Η είσοδος της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ ξεκίνησε άμεσα, Μάλιστα η διαδικασία θα ξεκινούσε ακόμα και αν δεν «περνούσε» η Συμφωνία από την Ελληνική Βουλή. Επιπρόσθετα παραδίδονται τα διεθνή σήματα (MKD) αντί του ορθού (NMK – North Macedonia). Το χειρότερο, που δεν έχει γίνει αντιληπτό, είναι ότι στη Συμφωνία δεν γίνεται καμία αναφορά στην Ελληνική Μακεδονία. Με λίγα λόγια οι βόρειοι γείτονες καπηλεύονται διεθνώς τον όρο.

Και δυο αρνητικά που παρουσιάζονται ως θετικά: Το Υπουργείο Εξωτερικών ισχυρίζεται ότι «η γειτονική χώρα δεσμεύεται από την Συμφωνία για την εξάλειψη οιασδήποτε μορφής αναθεωρητισμού και αλυτρωτισμού (από δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς)». Η αλήθεια είναι ότι και τα δυο μέρη θα πρέπει να εξετάσουν από κοινού την ιστορία και τα βιβλία τους, μέσω μιας διεπιστημονικής επιτροπής.

Το ίδιο το Υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει ως επιτυχία την «συγκρότηση της Μεικτής Διεπιστημονικής Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για ιστορικά, αρχαιολογικά και εκπαιδευτικά θέματα, η οποία θα εξετάσει μεταξύ άλλων και τα σχολικά εγχειρίδια, ώστε να απαλειφθούν, όπως συγκεκριμένα ορίζεται, οι αλυτρωτικές αναφορές». Την επόμενη φορά που θα μιλήσει κάποιος Έλληνας για τον Μακεδονικό Αγώνα, θα πρέπει να είναι προσεκτικός. Μάλλον ο Παύλος Μελάς ή ο Τέλος Άγρας θα διδάσκονται σε «κρυφά σχολειά». Η ιστορική απόφαση «Θεσσαλονίκη ή Μοναστήρι» μάλλον θα εξαφανιστεί για να μην φαίνεται ότι η σημερινή Βίτολα αποτελούσε αρχέγονη κοιτίδα του ελληνικού πολιτισμού.

Το δεύτερο αρνητικό αφορά στα εμπορικά σήματα: Το Υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει «το γεγονός ότι η συμφωνία περιέχει ρητή αναφορά στην λειτουργία διεθνούς ομάδας εμπειρογνωμόνων εντός του πλαισίου της Ε.Ε., εγγυάται τα συμφέροντα των επιχειρήσεων της χώρας μας ως κράτους-μέλους». Μάλλον τεχνηέντως αποκρύπτουμε ότι εμείς έχουμε αυτό το δικαίωμα ως μέλη της ΕΕ και απλά παραδίδουμε κάτι στους γείτονές μας». Γιατί να συζητήσεις/ παραχωρήσεις κάτι που είναι δικό σου σε μια ουσιαστικά άσχετη Συμφωνία;

Έλλειψη Νομιμοποίησης

Υπάρχουν δυο τρόποι για να έχεις ουσιαστική νομιμοποίηση σε ένα εθνικό θέμα. Ο πρώτος είναι να έχεις μαζί σου την πλειοψηφία του λαού και ο άλλος να έχεις μαζί σου την πλειοψηφία των κοινοβουλευτικών κομμάτων. Ακόμα και αν θέλεις να πάρεις την απόφαση μόνος σου, μπορείς να επικαλεστείς την στήριξη των δύο τρίτων των βουλευτών του Ελληνικού Κοινοβουλίου.

Η Κυβέρνηση θα μπορούσε να έχει στο πλευρό της τα ισχυρότερα κόμματα της αντιπολίτευσης (ΝΔ – Κίνημα Αλλαγής), με τα οποία αν είχε συνεργαστεί θα μπορούσαμε να έχουμε βελτιώσει πολλά σημεία της Συμφωνίας πριν αυτή υπογραφεί. Επίσης, θα είχε ισχυρότατη εθνική θέση έναντι του έτερου διαπραγματευτικού μέρους. Αν είχε από νωρίς επιλεγεί ο δρόμος της εθνικής συνεννόησης πριν τη Συμφωνία, δεν θα υπήρχαν φωνές περί μειοδοσίας/ προδοσίας ή αντίστοιχα φασισμού/ πατριδοκαπηλίας. Ήταν ατυχής η διχαστική επιλογή της μονομέρειας.

Από δημοσκοπήσεις είναι σαφές ότι η Κυβέρνηση δεν έχει τη στήριξη του λαού. Περίπου ένας στους τρεις Έλληνες τη δέχονται με αστερίσκο, ένας στους τρεις πιστεύει ότι «η Μακεδονία είναι μια και ελληνική» και ένας στους τρεις (όπως και ο γράφων») ότι δεν αρκεί ο όρος «Βόρεια Μακεδονία» και η Συμφωνία είναι επιζήμια και επικίνδυνη. Η βούληση του λαού αποδεικνύεται με δημοψήφισμα. Θα μου επιτρέψετε να τονίσω ότι η Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία είναι απείρως ανώτερο πολίτευμα από την Αμεσοδημοκρατία  (φυσικά αν λειτουργεί με διάκριση εξουσιών).

Γι’ αυτό δεν θεωρώ σωστό κανένα δημοψήφισμα, ακόμα και στις σπάνιες περιπτώσεις όπως στην Κύπρο, που θεωρώ ότι ο λαός ενήργησε ορθά. Συνήθως, όλοι οι λαοί παρασύρονται εύκολα από δημαγωγούς. Θυμάστε πόσο λάθος ήταν το τελευταίο «ηρωικό» δημοψήφισμα στη χώρα μας («το όχι που έγινε ναι»). Αντίστοιχα δημοψηφίσματα έγιναν στο Ηνωμένο Βασίλειο (Brexit), στο Ιράκ (Κούρδοι), στην Ισπανία (Καταλονία) κλπ. Όλα τα δημοψηφίσματα είχαν τραγικά αποτελέσματα.

Αν κάποιος δεν αποδέχεται ως χαλκευμένες τις δημοσκοπήσεις, υπάρχουν και τα αδιαμφισβήτητα συλλαλητήρια που έλαβαν χώρα – κυρίως σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Η Κυβέρνηση προσπάθησε (δυστυχώς μέσω της αστυνομίας) να υποβαθμίσει τη συμμετοχή. Στο τελευταίο συλλαλητήριο η αστυνομία «μέτρησε» 60.000 λαού, παρότι η ίδια μετρώντας τα λεωφορεία που συνέρρευσαν στην Αθήνα από την επαρχία παραδέχεται ουσιαστικά την άφιξη στην πρωτεύουσα περίπου 30.000 διαδηλωτών. Είναι δυνατόν να πιστεύει κάποιος ότι για κάθε επαρχιώτη συμμετείχαν στο συλλαλητήριο λιγότεροι από τριπλάσιοι Αθηναίοι;

Με τον ελάχιστο υπολογισμό (120.000 άτομα), συμμετείχε στις διαδηλώσεις το ίδιο ποσοστό κατοίκων της πρωτευούσης όπως αυτό στο Κάιρο που έριξε τον Μουμπάρακ. Σε συνολικό πληθυσμό στην πλατεία Tahrir συγκεντρώθηκε το 0,4% των Αιγυπτίων, ενώ στο Σύνταγμα το 1,5% των Ελλήνων. Συνεπώς η συγκέντρωση είχε τόση δυναμική που έπρεπε να ληφθεί υπόψη. Παρενθετικά, η αστυνομία θα έπρεπε να μπορεί να σταματήσει 20-30 μπαχαλάκηδες χωρίς χρήση χημικών.

Μελλοντικές Ενέργειες

Η μοναδική λύση προ της κυρώσεως της Συμφωνίας θα ήταν να ζητηθεί πίστωση χρόνου και να γίνει προσπάθεια πρόσθετων διευκρινίσεων με συνομολογημένο Πρωτόκολλο (όχι ρηματική διακοίνωση). Παρεμπιπτόντως, η ρηματική διακοίνωση της Βόρειας Μακεδονίας πρέπει να απαντηθεί άμεσα όσον αφορά στην χρήση του όρου «μακεδονικός λαός». Ακόμα και τώρα θα πρέπει να επιχειρηθεί ένα τέτοιο Πρόσθετο Πρωτόκολλο, παρότι είναι αρκετά ουτοπικό να περιμένουμε να συναινέσει η Βόρεια Μακεδονία.

Εκεί πρέπει να αναφέρεται ρητά η Ελληνική Μακεδονία αλλά και ότι οι πολίτες της γείτονος χώρας θα ονομάζονται Βορειομακεδόνες. Οι εθνοτικά Σλάβοι, όπως και οι Αλβανοί ας αυτοπροσδιορίζονται ως θέλουν. Όμως πρέπει ως πολίτες του κράτους να ονομάζονται Βορειομακεδόνες. Πρέπει να αλλάξει άμεσα ο αλυτρωτισμός του εθνικού ύμνου και να γίνει σαφής αναφορά ότι δεν υπάρχουν Βορειομακεδόνες στην Ελλάδα (με μορφή μειονότητας ή Διασποράς).

Το θέμα της γλώσσας που κακώς μπήκε στη Συμφωνία, θεωρώ ότι είναι πιθανόν να το λύσουν με βέτο οι Βούλγαροι στην προσπάθεια των γειτόνων να μπουν στο ΝΑΤΟ. Μοναδικός μοχλός πίεσης της χώρας μας για συνομολόγηση πρόσθετου Πρωτοκόλλου είναι το δικαίωμα της αρνησικυρίας  (βέτο) στο πλαίσιο της ένταξης της Βόρειας Μακεδονίας στην ΕΕ. Το τελευταίο, φαίνεται ευτυχώς να το έχει κατανοήσει πλήρως και να το ενστερνίζεται ό Πρόεδρος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και κατά τα φαινόμενα μελλοντικός Πρωθυπουργός της χώρας.

Ως άλλη Κασσάνδρα, προβλέπω ότι ο επόμενος Γκρουέφσκι (δηλαδή η επόμενη εθνικιστική Κυβέρνηση στο γειτονικό κράτος) θα επαναφέρει ισχυρότερο τον «μακεδονισμό» βασισμένος στη γλώσσα, την εθνότητα, τον εθνικό ύμνο και το άρθρο 36 του Συντάγματος (όλα μιλούν για τη Μακεδονία και το Μακεδονικό έθνος).

Το Υπουργείο Εξωτερικών μας ενημερώνει ως επιτυχία ότι «το Σύνταγμά της [Βόρειας Μακεδονίας] τροποποιείται με τρόπο που εξασφαλίζεται η στήριξη μόνο στους πολίτες της και στη Διασπορά της (και όχι «στο μακεδονικό λαό στις γειτονικές χώρες», όπως αναφέρεται έως σήμερα)». Πρώτον, μόλις ο Έλληνας που νιώθει «Μακεδόνας» πάρει «μακεδονική» υπηκοότητα θα προστατεύεται. Δεύτερον, ανοίγει διάπλατα ο δρόμος σε οργανώσεις όπως το «Ουράνιο Τόξο» και η «Στέγη Μακεδονικού Πολιτισμού» για να ανακινήσουν θέματα «Αιγαιατικής Μακεδονίας».

Επίλογος

Δεν υπάρχουν προδότες και μειοδότες. Απλά κάποιοι αντιλαμβάνονται διαφορετικά κάποιες αρχές Διεθνών Σχέσεων. Κάποιοι θεώρησαν ότι υπάρχει ένα «παράθυρο ευκαιρίας» για επίλυση του «Μακεδονικού». Θεώρησαν ότι κάθε επόμενο σχέδιο είναι χειρότερο από το προηγούμενο και δεν υπάρχει ρεαλιστική εναλλακτική της συμφωνίας των Πρεσπών μετά από τόσα χρόνια στασιμότητας.

Τέλος θεώρησαν ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί μια καθολική de facto αναγνώριση των Σκοπίων ως «σκέτο» Μακεδονία από όλο σχεδόν τον κόσμο, η οποία θα οδηγούσε αναπόφευκτα στην de jure αναγνώριση. Όμως αν αυτό ισχύει γιατί δέχθηκαν άρον άρον το Βόρεια Μακεδονία; Προφανώς δεχόντουσαν πολύ περισσότερες πιέσεις από εμάς. Κάποιος μάλιστα θα μπορούσε να υποθέσει ότι για την επιβίωσή τους θα αναγκαζόντουσαν στο τέλος να εγκαταλείψουν κάθε σκέψη για τη λύση με όνομα Μακεδονία, αλλά ας μην φθάσουμε τόσο μακριά.

Συνεπώς, αντιλαμβάνομαι ότι πολλοί θεωρούν το επιχείρημα των «διεθνών πιέσεων» ή της «αναγνώρισης από αρκετά κράτη» ως Διεθνολόγος, αλλά δεν το δέχομαι. Πρώτον, τί έπαθε η Κύπρος που απέρριψε το «σχέδιο Ανάν» (που στήριζε όλη η Δύση, ο ΟΗΕ και μάλιστα οι κυβερνήσεις στην Αθήνα και την Άγκυρα);

Η Κύπρος βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση από αυτή που ήταν προ του δημοψηφίσματός της (εντός ΕΕ με την Τουρκία εκτός και την υπόλοιπη κατάσταση ακριβώς ίδια). Η μη λύση είναι καλύτερη από την λύση με κάθε κόστος. Και επιτέλους είμαστε ισχυρότεροι και από την Κύπρο και από την πΓΔΜ. Τέλος, χωρίς την ελληνική αναγνώριση, οποιαδήποτε άλλη δεν είχε σημασία. Η είσοδος σε ΝΑΤΟ, ΕΕ, ακόμα και η επιβίωση της Βόρειας Μακεδονίας εξαρτάται από την Αθήνα.

Το νομικιστικό επιχείρημα περί «δικαιώματος αυτοδιάθεσης» αν κάποιος το αποδεχθεί χωρίς να αντιληφθεί ότι η συγκεκριμένη περίπτωση είναι sui generis, τότε κακώς από την πρώτη στιγμή δεν τους αποδεχόμαστε ως σκέτο μακεδόνες και το κράτος τους Μακεδονία. Δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα λόγω των εκπεφρασμένων σχεδίων των γειτόνων (στο πρόσφατο παρελθόν) για «Μεγάλη Μακεδονία».

Και είναι αλήθεια ότι η Ελλάδα καταδικάστηκε στην περίφημη «υπόθεση Σιδηρόπουλου και άλλοι vs Ελλάδα» από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (υπόθεση «Στέγης Μακεδονικού Πολιτισμού»). Και είναι αλήθεια ότι καταδικαστήκαμε και από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για το βέτο (που ποτέ δεν θέσαμε) στο Βουκουρέστι. Και; Μικρό το κακό! Ποια χώρα δεν έχει αντίστοιχες καταδίκες για να προστατεύσει τα εθνικά της συμφέροντα;

Τελειώνω με μια θεωρώ ουσιαστική παρατήρηση/ απάντηση σε ένα ανιστόρητο επιχείρημα που όμως ακούγεται συχνά: Κινδυνεύουμε από μια μικρή χώρα; Θα πει κάποιος. Η απειλή δεν σχετίζεται πάντα με τις δυνατότητες του δυνητικού αντιπάλου, αλλά με τις προθέσεις τους. Και οι προθέσεις των γειτόνων μας είναι αποδεδειγμένα αλυτρωτικές. Είναι πιο επικίνδυνος ένας τρελός που σε κυνηγά με μια οδοντογλυφίδα για να σου βγάλει το μάτι, παρά κάποιος αδιάφορος προς εσένα που διαθέτει μια ίλη τεθωρακισμένων.

Η σημερινή οδοντογλυφίδα μπορεί να γίνει αύριο μαχαίρι. Επιπρόσθετα, στα Βαλκάνια όλες οι αλλαγές συνόρων έγιναν από ανίσχυρες χώρες που εκμεταλλεύτηκαν συγκυρίες και συμμαχίες με στόχο την «εθνική τους ολοκλήρωση». Ελπίζω όσο κανείς άλλος να αποδειχθώ λάθος. Αλλά οι «Πρέσπες» άνοιξαν τον δρόμο για την «ψευδή ολοκλήρωση» του «μακεδονικού» αφηγήματος.

* Ο Δρ Κλεάνθης Κυριακίδης είναι Διεθνολόγος

liberal.gr

Χάσαμε για άλλη μια φορά ένα εθνικό θέμα.

Από
anixneuseis
-
5

Ελευθέριος Καραγιάννης, Πρέσβης ε.τ.* Απο τη “Μακεδονία της Κυριακής” 27 Ιανουαρίου 2018.

Ακούσαμε όλους αυτούς τους μήνες μία επιχειρηματολογία από  πολλές πολιτικές παρατάξεις που στηρίχθηκε στο ποιός έκανε λάθος στην λύση αυτού του Εθνικού θέματος και συνακόλουθα το δικό τους λάθος ήταν μικρότερο των προηγούμενων.

Επίσης, εμφανίζεται από ορισμένους η λύση του προβλήματος ως  σύγκρουση συντηρητικού και προοδευτικού πολιτικού  κόσμου.

Αντί να εφαρμοστεί μία πολιτική δημιουργικότητας ,που θα εξασφάλιζε τα εθνικά μας συμφέροντα ,εφαρμόστηκε  μία πολιτική καταστροφολογίας και επίρριψης ευθυνών .

Υπεγράφη μία συμφωνία που θα δημιουργήσει κρίση στην εθνική συλλογικότητα της Ελληνικής κοινωνίας γιατί εκχωρεί την εθνική μας ιστορία και πολιτισμό σε ένα επίπλαστο κατασκεύασμα του Σοβιετο-Σταλινικού επεκτατισμού, του Βουλγαρικού εθνικισμού και του Τιτοϊσμού.  Μετατρέπει ένα ψέμα του διεθνούς κομμουνισμού σε πραγματικότητα.

Το να επιρρίπτουμε στην Ελληνική πλευρά το φταίξιμο της μη λύσης όλα αυτά τα χρόνια  , όταν η  σλαβική  πλευρά  δεν δεχόταν καμία υποχώρηση ,αποτελεί πολιτική αυτοχειριασμού που μας οδήγησε στις  Πρέσπες.

Η Κυβέρνηση προχώρησε  αγνοώντας την βούληση της πλειοψηφίας του Ελληνικού Λαού που απορρίπτει την συμφωνία. Η επιμονή της να έρθει σε σύγκρουση με το 80% του Λαού είναι και αντιδημοκρατική και αντιπροοδευτική και δημιουργεί ρωγμές  στο πολιτικό μας σύστημα διότι το απομακρύνει από τις βασικές και θεμελιώδεις αρχές της Δημοκρατίας.

Τα  δώσαμε  ΟΛΑ με την Συμφωνία των Πρεσπών

Και αυτά που αναφέρονται στο κείμενο και αυτά που δεν αναφέρονται αλλά θα  προκύψουν αμέσως μετά την αποδοχή της από την Ελληνική Βουλή .

Τι πήραμε; Μία εθνική ήττα .

Το  όνομα «Βόρεια Μακεδονία», καθώς και η αναγνώριση «Μακεδονικής ιθαγένειας» και «Μακεδονικής γλώσσας» αποτελούν ιστορικά ψεύδη διότι οι όροι «Μακεδονία», «Μακεδών» και «Μακεδονικός» αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του ελληνικού πολιτισμού.

Τα Σκόπια παρόλον  ότι μία πλειοψηφία κρατών τους αποκαλεί  με την Συνταγματική τους ονομασία , δεν κατάφεραν να αμφισβητήσουν την Ελληνικότητα της Μακεδονίας , το πέτυχαν  με την συμφωνία των Πρεσπών.

Για τον λόγο αυτό δέχθηκαν να ονομαστούν Βόρεια Μακεδονία ,για να υφαρπάξουν την ιστορία και τον πολιτισμό της Μακεδονίας ,του Ελληνικού ‘Έθνους . Το απέδειξαν όχι με μία αλλά με δεκάδες δηλώσεις τους τόσο ο Πρωθυπουργός όσο και ο Υπουργός των Εξωτερικών των Σκοπίων πριν να στεγνώσει η μελάνη στο κείμενο της συμφωνίας.

Να σας θυμίσω μεταξύ πολλών το :

«Δεν υπάρχει άλλη Μακεδονία εκτός από την δική μας» « Είμαστε Μακεδόνες»

«Μιλάμε την Μακεδονική γλώσσα και κανείς δεν θα μας αμφισβητήσει ξανά»

« Όσον αφορά τους μακεδόνες σε Ελλάδα και Βουλγαρία υπάρχουν πολλές πιθανότητες η μακεδονική γλώσσα να διδάσκεται στην Ελλάδα»

« Τώρα έχουμε ευκαιρίες για τα παιδιά στην Ελλάδα να μάθουν την μακεδονική γλώσσα»

Η ειρηνική συνύπαρξη και ειλικρινής φιλία των δύο  λαών δεν μπορεί να στηρίζεται στην παραχάραξη της ιστορίας και του πολιτισμού της χώρας μας.

Λύσεις, όπως αυτή που προτάθηκε, θέτουν τις βάσεις για διεκδικήσεις εις βάρος μας και  δεν υπηρετούν το συμφέρον της χώρας . Μόνο παρανοήσεις και προβλήματα θα δημιουργήσουν και σε βάθος χρόνου αντί να συμβάλλουν στην καλή γειτονία των κρατών της περιοχής θα δυναμιτίζουν τις διμερείς σχέσεις όχι μόνο με την χώρα μας αλλά και με την Βουλγαρία και την Αλβανία.

Η συμφωνία  αυτή που ατυχώς υπεγράφη στις Πρέσπες  και αναφέρω ατυχώς γιατί φέρει στις μνήμες ιστορικά γεγονότα όχι θετικά που δίνουν την εντύπωση ότι οι πληγές του παρελθόντος δεν επουλώθηκαν και τα τραύματα τους , έμειναν ζωντανά . Παραθέτω αυτά που αναφέρει ο Καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ,στενός συνεργάτης του πρώην ΥΠΕΞ  κατά την διαβούλευση της συμφωνίας ,κ. Σπυρίδων Σφέτας στο βιβλίο του «Ανεπιθύμητοι σύμμαχοι και ανεξέλεγκτοι αντίπαλοι .Οι σχέσεις ΚΚΕ και NOF στη διάρκεια του εμφυλίου 1946-1949 γράφει :

Στην εκκλησία του χωριού των Ψαράδων ,στις 25 και 26 Μαρτίου του 1949 συνήλθε το 2ο συνέδριο του ΝΟΦ (Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέτωπο), που ήταν διάδοχος του ΣΝΟΦ (Σλαβομακεδονικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέτωπο), με τη συμμετοχή 700 αντιπροσώπων και στο οποίο απήθυνε λόγο ο τότε ηγέτης του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης.

Το συνέδριο του ΝΟΦ είχε βγάλει ανακοίνωση που έλεγε : «Το δεύτερο συνέδριο του ΝΟΦ θα είναι συνέδριο διακήρυξης των νέων προγραμματικών αρχών του ΝΟΦ. Αρχών που είναι ο προαιώνιος πόθος του λαού μας. Θα διακηρύξει την ένωση της Μακεδονίας σε ένα ενιαίο, ανεξάρτητο, ισότιμο μακεδονικό κράτος μέσα στη λαϊκοδημοκρατική ομοσπονδία των βαλκανικών λαών, που είναι η δικαίωση των πολύχρονων αιματηρών αγώνων του».

Η συμφωνία των Πρεσπών δεν λύνει το πρόβλημα αλλά το συντηρεί ,μετατοπίζοντας το στο εσωτερικό της χώρας μας. Οι βαπτισθέντες «μακεδόνες» θα έχουν πλέον κάθε νόμιμο δικαίωμα να ιδρύσουν στην Θεσσαλονίκη , Έδεσσα,  Φλώρινα , Αμύνταιο  και σε όλες τις πόλεις και χωριά της χώρας μας , συλλόγους πολιτιστικούς , εκπαιδευτικούς κλπ με επιγραφές όπως π. χ.  « Β. Μακεδονικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης» « Ινστιτούτο εκμάθησης Μακεδονικής γλώσσας» κλπ. Επίσης, θα υποβάλουν αιτήματα ανάκτησης περιουσιών τους που ευρίσκονται σε ιδιώτες ή σε κρατικούς φορείς , αίτημα που μου είχε υποβληθεί το 1990 όταν ήμουν Πρέσβυς της χώρας μας στην Ομ. Γιουγκοσλαβία  από τον τότε Ομοσπονδιακό Υπουργό Εξωτερικών της Γιουγκοσλαβίας Λόντσαρ και το οποίο απέρριψα ασυζητητί .

Το πλέον οδυνηρό ,όμως, είναι ότι η ενδεχόμενη απόρριψη οιονδήποτε των αιτημάτων αυτών θα μας οδηγήσει σε αναπόφευκτη καταδίκη από το Διεθνές Δικαστήριο.

Πέραν όμως των ανωτέρω  δίδει και την εικόνα μίας αδύναμης χώρας, διότι όπως είπε ο Θουκυδίδης και επανέλαβε ο Μπίσμαρκ ,όταν ένας αδύναμος διαπραγματεύεται με έναν δυνατό παίρνει αυτά που του προσφέρει ο δυνατός ,διαφορετικά όσο περισσότερο διαπραγματεύεται θα παίρνει λιγότερα. Αυτό ακριβώς συνέβη με την συμφωνία αυτή. Πήραμε  τα λιγότερα. Το στοιχείο αυτό θα επηρεάσει και τις σχέσεις μας με την Τουρκία  όχι θετικά αλλά αρνητικά .

Είναι κρίμα ,διότι οι προϋποθέσεις να επιτύχουμε μία απείρως καλύτερη συμφωνία ήταν στην διάθεση μας .Πέραν των άλλων , η ένταξη τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση με τα πολλαπλά οικονομικά και πολιτικά ωφελήματα τους και η προσχώρηση τους στο ΝΑΤΟ ,που και τα δύο  ήταν στην δική μας ευχέρεια ,δεν τα εκμεταλλευτήκαμε, όπως δεν εκμεταλλευτήκαμε την ένταξη της Αλβανίας στο ΝΑΤΟ για να λύσουμε θέματα που αφορούν την Ελληνική Εθνική Μειονότητα ,η οποία τώρα ευρίσκεται υπό διωγμό.

Χάσαμε για άλλη μία φορά ένα εθνικό θέμα .

*Ο κ. Ε.Ν.Καραγιάννης Πρέσβυς ε.τ. διετέλεσε Διπλωματικός Σύμβουλος του πρώην Υπουργού Άμυνας Πάνου Καμμένου και πρέσβης της Ελλάδας στο Βελιγράδι από τον Απρίλιο του 1990 ως το Μάιο του 1993.

 

Το συμπλεγματικό “αθηναϊκό” κράτος

Από
anixneuseis
-
9

Όσοι υποστηρίζουν ότι οι κοινωνίες συνεχίζουν να συγκροτούνται στη βάση των εθνικών ταυτοτήτων δεν είναι ούτε υπέρ της περιχαράκωσης ούτε υπέρ της απομόνωσης.
Και να θέλουν δεν μπορούν να το πετύχουν.
Ο κόσμος “άνοιξε” με καταλύτη τις νέες τεχνολογίες.
Αλλά σ αυτόν το νέο κόσμο τι εμποδίζει να ενταχθούμε σε ευρύτερα σύνολά του, ως συγκροτημένες δημοκρατίες με κοινά χαρακτηριστικά, γλώσσας, αίσθηση κοινής καταγωγής, θρησκευτικών δοξασιών, ηθών και εθίμων; (Αυτά συγκροτούν την έννοια του έθνους).
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένα τέτοιο παράδειγμα.
Οι αποδομιστές γιατί αντιδρούν; Εντάξει, είναι υπέρ των κοινωνικών ταυτοτήτων. Ας είναι. Σε τι τους ενοχλεί η εθνική ταυτότητα, την οποία όσο και να προσπαθήσουν δεν θα μπορέσουν να την ξεριζώσουν;
Η- μετά την επικύρωση του ΠτΔ.- Βόρεια Μακεδονία έχει πολύ συγκροτημένη άποψη επ αυτών. Γι αυτό και με την επιμονή της πέτυχε τα μέγιστα.
Το αθηναϊκό κράτος επιταχύνει την πορεία του προς την παρακμή΄και τη διάλυση διότι είναι μια επαρχιακή συγκρότηση συμπλεγματικών οντοτήτων.
Απο της δημιουργίας του ήταν τέτοιο. Θυμηθείτε πώς αντιδρούσε κάθε φορά που ελληνικές ομάδες απο διάφορες περιοχές κατέφευγαν στην επικράτειά του διωκόμενες απο τον τυφλό εθνικισμό γειτόνων του.

Τρόπους ανάσχεσης της Τουρκικής επιρροής συζήτησαν Ισραήλ, Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ και Αίγυπτος

Από
anixneuseis
-
0

Cosmostatus

Ισραήλ, Αίγυπτος, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προωθούν τον Άσαντ και ανησυχούν για την επιρροή της Τουρκίας και του Ιράν.

Το σχέδιο της Σαουδικής Αραβίας, της Αιγύπτου, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ισραήλ, για την επάνοδο του Μπασάρ Αλ Άσαντ στον Αραβικό Σύνδεσμο και ως αποδεκτό ηγεμόνα της Συρίας, αποκάλυψε ο David Hearst για το Middle East Eye.

Την είδηση αναδημοσίευσε και η Jerusalem Post χωρίς να υπάρξει διάψευση από την κυβέρνηση του Ισραήλ.

Κατά τη συνάντηση που έγινε σε χώρα του Περσικού κόλπου, του επικεφαλής των Ισραηλινών Μυστικών Υπηρεσιών (Mossad) Yossi Cohen, με αξιωματούχους από τη Σαουδική Αραβία, την Αίγυπτο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εξετάστηκε και το σχέδιο ανάσχεσης της επιρροής της Τουρκίας και του Ιράν στην ευρύτερη περιοχή.

Οι αξιωματούχοι συμφώνησαν ότι θεωρούν την Τουρκία και όχι το Ιράν, ως το σημαντικότερο στρατιωτικό τους αντίπαλο στην περιοχή και συζήτησαν σχέδια για την αντιμετώπιση της επιρροής της Άγκυρας.

Οι Ισραηλινοί πιστεύουν ότι το Ιράν θα μπορούσε να περιοριστεί στρατιωτικά, αλλά οι στρατιωτικές δυνατότητες της Τουρκίας είναι μεγαλύτερες. Ο Yossi Cohen φέρεται να είπε: «Η ιρανική δύναμη είναι εύθραυστη. Η πραγματική απειλή προέρχεται από την Τουρκία».

Στη συνάντηση συμφωνήθηκαν τέσσερα μέτρα.

Το πρώτο μέτρο έχει να κάνει με την παροχή βοήθειας στον Ντόναλντ Τραμπ ώστε να απεμπλακούν οι 14.000 Αμερικανοί στρατιώτες από το Αφγανιστάν. Για το λόγο αυτό έγιναν συνομιλίες στο Abu Dhabi μεταξύ εκπροσώπων των Αμερικανών, των Ταλιμπάν, του Πακιστάν, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Το δεύτερο μέτρο είναι η καταπολέμηση των Σουνιτών στο Ιράκ, δηλαδή να γίνει προσπάθεια για την ελαχιστοποίηση της επιρροής της Τουρκίας στο μεγαλύτερο κοινοβουλευτικό κόμμα σουνιτικών ιρακινών βουλευτών. Η άσκηση πίεσης ξεκίνησε κατά τις συνομιλίες του Ιρακινού Προέδρου της Βουλής Mohammed al-Halbousi με τους Σαουδάραβες.

Το τρίτο μέτρο είναι η διπλωματική πρωτοβουλία για την αποκατάσταση πλήρως των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των τριών αραβικών κρατών και του Σύριου Προέδρου Bashar al-Assad. Στη συνάντηση των αρχηγών των μυστικών υπηρεσιών συζητήθηκε το μήνυμα που θα μεταφερθεί στον Assad, ο οποίος βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στη στρατιωτική υποστήριξη του Ιράν και στους μαχητές της Χεζμπολάχ που υποστήριξε η Τεχεράνη κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στη χώρα. Στο σχέδιο δεν αναμένεται η διακοπή των σχέσεων Άσαντ – Ιράν, αλλά η προσπάθεια να χρησιμοποιεί ο Άσαντ τους Ιρανούς και όχι οι Ιρανοί τον Άσαντ.

Καθώς το σχέδιο άρχισε να εφαρμόζεται, έγινε και η πρώτη επίσημη επίσκεψη του Προέδρου του Σουδάν Omar al-Bashir στη Δαμασκό, φυσικά με τις ευλογίες του Ριάντ. Ακολούθησε το άνοιγμα της πρεσβείας των ΗΑΕ στη Δαμασκό, έπειτα από 8 χρόνια, ενώ την ίδια μέρα ανακοίνωσε την αποκατάσταση των διπλωματικών του σχέσεων με τη Συρία και το Μπαχρέιν. Επίσης αναμένεται σύντομα και η πλήρης αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Αιγύπτου και Συρίας, υπό την προϋπόθεση να ανακηρύξει η Συρία ως εχθρούς της την Τουρκία, το Κατάρ και την Μουσουλμανική Αδελφότητα.

Τα κίνητρα για τον Άσαντ θα είναι η επιστροφή στον Αραβικό Σύνδεσμο και η υποστήριξη των αραβικών κρατών στη Δαμασκό, σε σχέση με τη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη βόρεια Συρία, όπου αναπτύχθηκαν οι Τουρκικές δυνάμεις για να κυνηγήσουν τους Κούρδους μαχητές του YPG.

Υπάρχουν μάλιστα πληροφορίες πως η Αλγερία ενδιαφέρεται να καλέσει τον Άσαντ στην προσεχή σύνοδο κορυφής του Αραβικού Συνδέσμου στην Τυνησία τον Μάρτιο, 7 χρόνια μετά την αποβολή της Συρίας από τον Σύνδεσμο.

Το τέταρτο μέτρο θα είναι η στήριξη στους Κούρδους της Συρίας ενάντια στις προσπάθειες της Τουρκίας να διώξει το YPG και την πολιτική του πτέρυγα, το PYD, από τα τουρκικά σύνορα μέχρι τα ιρακινά σύνορα.

Οι αξιωματούχοι των μυστικών υπηρεσιών συμφώνησαν επίσης να ενισχύσουν τις σχέσεις με την περιφερειακή κυβέρνηση του Ιρακινού Κουρδιστάν (KRG) και να αποτρέψουν οποιαδήποτε συμφιλίωσή του με την Άγκυρα, μετά το αποτυχημένο δημοψήφισμα ανεξαρτησίας της ημιαυτόνομης περιφέρειας, το 2017.

Οι Σαουδάραβες δεν θέλουν να είναι μπροστάρηδες στη παροχή βοήθειας στον Άσαντ, ωστόσο συμφωνούν με την παροχή βοήθειας στον Άσαντ για αποδυνάμωση της Τουρκίας.

Το Ισραήλ δεν συνομιλεί απευθείας με τον Άσαντ, που είναι ορκισμένος εχθρός του Ισραήλ, αλλά χρησιμοποιεί Σύριους επιχειρηματίες, Χριστιανούς και Αλεβίτες. Για να πεισθεί ο Άσαντ να εγκαταλείψει το Ιράν, το Ισραήλ προχώρησε σε βομβαρδισμούς θέσεων των Ιρανών στο έδαφος της Συρίας, που προμήθευαν με όπλα τη Χεζμπολάχ.

Στην υπόθεση εμπλέκονται και οι ΗΠΑ, οι οποίες είναι ενοχλημένες από τον Σαουδάραβα διάδοχο του θρόνου, πρίγκιπα Mohammed bin Salman, εξαιτίας της φερόμενης απευθείας εμπλοκής του στον φόνο του δημοσιογράφου Jamal Khashoggi. Έτσι, γίνονται προσπάθειες κατευνασμού της έντασης μεταξύ Ουάσινγκτον και Ριάντ.

Αναπαραγωγή του άρθρου μπορεί να γίνει μόνο με ξεκάθαρη αναφορά στην πηγή CosmoStatus και χρήση live link.

Εταιρική σχέση ΕΕ-Κίνας: Δύσκολη μεν, εταιρική σχέση δε

Από
anixneuseis
-
0

Του Πλάμεν Τόντσεφ* Δευτέρα 28 Ιανουαρίου 2019, 00:03 – Τελευταία ενημέρωση: Κυριακή 27/01/2019 liberal.gr

Πρόσφατα η Κίνα εξέδωσε την τρίτη Λευκή Βίβλο για τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για σημαντική έκθεση, στην οποία αποτυπώνονται με τον πλέον επίσημο τρόπο οι θέσεις του Πεκίνου, αλλά ταυτόχρονα αντικατοπτρίζεται και ένα νέο στάδιο στην στρατηγική εταιρική σχέση ανάμεσα στις δύο εκ των τριών μεγαλύτερων οικονομιών στον κόσμο.

Μια προσεκτική ανάγνωση του κειμένου φανερώνει την πολυπλοκότητα των σινο-ευρωπαϊκών δεσμών σ’έναν κόσμο αυξημένων εντάσεων και συνάμα αλληλεξάρτησης.

Από συμπληρωματικές οικονομίες – ανταγωνιστικές;

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συγκριτική ανάλυση των τριών Λευκών Βίβλων που έχει εκδώσει η κυβέρνηση της Κίνας μέχρι τώρα. Η πρώτη (2003) προηγήθηκε της διεύρυνσης της Ε.Ε. προς Ανατολάς με 10 νέες χώρες μέλη και την εποχή εκείνη το Πεκίνου θεωρούσε την ευρωπαϊκή οικονομία “εξόχως συμπληρωματική” προς την κινεζική.

Ταυτόχρονα, η πρώτη Λευκή Βίβλος εξέφραζε και τις γεωπολιτικές ανησυχίες του Πεκίνου για την στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή και, ειδικότερα, για την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ. Συνεπώς, η ΕΕ ήταν όχι μόνο μεγάλη αγορά για τα κινεζικά προϊόντα, αλλά και σημαντικός εταίρος ως αντίβαρο στην αμερικανική πολιτική και στρατιωτική ισχύ.

Το πνεύμα της δεύτερης Λευκής Βίβλου (2014) ήταν πολύ διαφορετικό, στα απόνερα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, αλλά και εν μέσω του εντεινόμενου ανταγωνισμού μεταξύ της ενωμένης Ευρώπης και της Κίνας. Αφενός μεν η Ε.Ε. χρειαζόταν την – έστω έμμεση – στήριξη του Πεκίνου, προκειμένου να ξεπεράσει τις οικονομικές και νομισματικές αναταράξεις της. Αφετέρου δε εντεινόταν η καχυποψία για τις βλέψεις των κινεζικών επιχειρήσεων (π.χ. με την θεαματική αύξηση του παγκόσμιου μεριδίου της Κίνας στον τομέα των φωτοβολταϊκών) και την αυξανόμενη κινεζική παρουσία στην Γηραιά Ήπειρο.

Πράγματι, δύο χρόνια αργότερα η εξαγορά μεγάλων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων (π.χ. του γερμανικού ομίλου βιομηχανικής ρομποτικής τεχνολογίας Kuka) αφύπνισε πολλές κυβερνήσεις και κοινοτικούς θεσμούς στην Ε.Ε., που αναθεώρησαν σε μεγάλο βαθμό την αρχικά θετική στάση τους έναντι των κινεζικών επενδύσεων στην Ευρώπη. Απότοκο αυτών των εξελίξεων υπήρξε η πρόσφατη προώθηση ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού αξιολόγησης ξένων (βλ. κινεζικών) επενδύσεων που θέτει αυστηρότερα κριτήρια για την εξαγορά ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στρατηγικής σημασίας.

Το έτος 2016 υπήρξε σημαντικό και για έναν πρόσθετο λόγο. Ήταν το τέλος της δωδεκαετούς μεταβατικής περιόδου, κατά την οποία η Κίνα έπρεπε να προβεί σε ριζικές μεταρρυθμίσεις στο οικονομικό της μοντέλο, προκειμένου να σεβαστεί τις υποχρεώσεις της έναντι του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) μετά την εισδοχή της ως πλήρους μέλους το 2005. Ωστόσο, το 2016 τόσο οι Ευρωπαίοι όσο και οι Αμερικανοί αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν την Κίνα ως “οικονομία της αγορά”, διατυπώνοντας σοβαρές ενστάσεις για τον ισχυρό παρεμβατικό ρόλο του κράτους και τον μειούμενο βαθμό οικονομικής ελευθερίας στην χώρα. Οι κινεζικές αρχές κάθε άλλο παρά έκρυψαν την ενόχλησή τους γι’αυτήν την απόφαση των δύο μεγαλύτερων εμπορικών εταίρων της.

Η αυξανόμενη αυτοπεποίθηση της Κίνας

Κάπως έτσι φτάσαμε στην έκδοση της τρίτης Λευκής Βίβλου τον περασμένο Δεκέμβριο. Αντίθετα με τις προηγούμενες δύο εκθέσεις, αυτήν την φορά ο τόνος του κειμένου είναι λιγότερο διπλωματικός και, σε αρκετές περιπτώσεις, το Πεκίνο απευθύνει συστάσεις στην Ε.Ε., π.χ. επαναλαμβάνεται συχνά η φράση “θα έπρεπε”. Αυτό υποδηλώνει μεν την αυξανόμενη αυτοπεποίθηση της Κίνας και ενδεχομένως αλαζονεία εκ μέρους της, αλλά σίγουρα αντανακλά και τις εντάσεις που συσσωρεύονται μεταξύ των δύο πλευρών.

Λόγου χάρη, η Ε.Ε. παροτρύνεται να “εναντιωθεί κατηγορηματικά” στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν και να μην “παρεμβαίνει στο Χονγκ Κονγκ”. Η λίστα αυτή συνεχίζεται με τις απαιτήσεις να αρθεί το ευρωπαϊκό εμπάργκο όπλων στην Κίνα “το ταχύτερο δυνατόν” ή τα ευρωπαϊκά ΜΜΕ “να τηρούν την δημοσιογραφική δεοντολογία και να καταπολεμούν την παραπληροφόρηση” (προφανώς, να μην προβάλλουν αρνητικές ειδήσεις για την Κίνα).

Σε ό,τι αφορά το εμπόριο και τις επενδύσεις, η Κίνα δηλώνει ότι οι Ευρωπαίοι έχουν παρεξηγήσει τις προθέσεις της. Αντικρούοντας τις επίμονες καταγγελίες της ΕΕ για προστατευτισμό από την πλευρά του Πεκίνου, οι κινεζικές αρχές τονίζουν ότι επιχειρούν σημαντικά ανοίγματα της εγχώριας αγοράς, αν και δεν αναφέρουν τον μακρύ κατάλογο περιοριστικών μέτρων που παραμένουν σε ισχύ για ξένους επενδυτές.

Συνιστούν δε στην ΕΕ “να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο του ΠΟΕ”, ενώ την ίδια στιγμή αναγνωρίζουν την ανάγκη μεταρρύθμισης του διεθνούς οργανισμού. Αν και διπλωματικά διατυπωμένη, διαφαίνεται η διαφωνία των κινεζικών αρχών για την δημιουργία του νέου ευρωπαϊκού μηχανισμού αξιολόγησης των ξένων επενδύσεων και, κάπως απροσδόκητα, καλείται η ΕΕ να τηρήσει τους κανόνες του ελεύθερου ανταγωνισμού!

Σημειωτέον, η τρίτη Λευκή Βίβλος δεν αναφέρεται μόνο στην ΕΕ, αλλά και σε “άλλες ευρωπαϊκές χώρες”, π.χ. στην Βρετανία μετά το Brexit, καθώς το Πεκίνο σκοπεύει να διατηρήσει στενές σχέσεις με το Λονδίνο, αλλά αντιλαμβάνεται ότι χάνει έναν σύμμαχό του εντός της ΕΕ.

Ταυτόχρονα, η Κίνα δεν παύει να επενδύει πολιτικά στην πλατφόρμα 16+1 στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, αν και συνυπολογίζει τις αντιρρήσεις πολλών δυτικοευρωπαϊκών χωρών και κοινοτικών θεσμών που κατηγορούν το Πεκίνο για απόπειρα υπονόμευσης της ευρωπαϊκής ενότητας. Αυτός είναι και ο λόγος που η αναφορά στους 16+1 είναι έμμεση, διατυπωμένη ως “διαπεριφερειακή συνεργασία … βασισμένη σε κοινά συμφέροντα”.

Κάτι άλλο που επίσης χαρακτηρίζει την τρίτη Λευκή Βίβλο είναι η θέση περιοπής, την οποία κατέχει στην έκθεση η “σκέψη του προέδρου Σι Τζινπίνγκ” ως θεμελιώδους αρχής στην μακροπρόθεσμη στρατηγική της χώρας. Η προσωπολατρία σταλινικού ή μαοϊκού τύπου που εγκαθιδρύεται στην Κίνα μετά την απόφαση για άρση των περιορισμών επί της προεδρικής θητείας του Σι συνδέεται άμεσα με την μορφή διακυβέρνησης του ασιατικού γίγαντα και φαίνεται να καθορίζει τον γενικότερο τόνο της έκθεσης. Γίνεται σαφές ότι στο εξής η Ε.Ε. θα κληθεί να συνομιλεί με μια Κίνα πολύ διαφορετική απ’αυτήν που είχαμε γνωρίσει την περίοδο 1978-2012, δηλ. από τον Τενγκ Σιαοπίνγκ έως τον Χου Τζιντάο.

Παρ’όλα αυτά, εταίροι

Την ίδια στιγμή, ενώ η Ε.Ε. έχει χάσει έδαφος με όρους πολιτικούς και διπλωματικούς, η Κίνα εξακολουθεί να την θεωρεί “αναντικατάστατο εταίρο” σε έναν κόσμο αντιμέτωπο με “αυξανόμενη αστάθεια”. Παρότι το όνομα του Αμερικανού προέδρου δεν αναφέρεται σε κανένα σημείο της έκθεσης, ο Τραμπ είναι ωσεί παρών στην κριτική που ασκεί το Πεκίνο στις διαφαινόμενες τάσεις μονομέρειας, προστατευτισμού και αναστροφής της παγκοσμιοποίησης. Είναι φανερό ότι η Κίνα θέλει να έχει Ε.Ε. ως σύμμαχο σε περίπτωση που επιδεινωθούν οι τεταμένες σχέσεις της με τις ΗΠΑ. Αυτή η τάση ενισχύθηκε ιδιαίτερα το 2018, με τα σύννεφα του επαπειλούμενου σινο-αμερικανικού εμπορικού πολέμου.

Συνεπώς, ο εν πολλοίς επιθετικός τόνος της τρίτης Λευκής Βίβλου είναι ως έναν βαθμό παραπλανητικός και αδικαιολόγητος. Παρά τις διαφωνίες και τις προστριβές μεταξύ τους, η Ε.Ε. και η Κίνα παραμένουν στρατηγικοί εταίροι. Το 2017, η Κίνα ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές (198 δισ. ευρώ), ενώ η Ε.Ε. ήταν ο πρώτος προορισμός για τις κινεζικές εξαγωγές (375 δισ. ευρώ). Επιπροσθέτως, η Κίνα δεν μπορεί να αγνοήσει την ομοβροντία επικρίσεων για την συμπεριφορά της – έστω και με διαφορετικές αποχρώσεις – τόσο από την Ε.Ε., όσο και από τις ΗΠΑ και άλλες μεγάλες δυνάμεις (π.χ. Ιαπωνία, Αυστραλία, Καναδά, κ.ά.).

Μια πιο θετική ανάγνωση της τρίτης Λευκής Βίβλου οφείλει να λάβει υπόψη της την προσήλωση του Πεκίνου στο Σύμφωνο του Παρισιού για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Πρόκειται για ζωτικής σημασίας δέσμευση της Κίνας, η οποία είναι ένας από τους δύο μεγαλύτερους ρυπαντές του πλανήτη. Ούτε μπορεί να αγνοήσει κανείς την συνεισφορά της Κίνας σε ειρηνευτικές αποστολές ανά τον κόσμο, οι οποίες ορθώς αναφέρονται στην έκθεση.

Διαβάζοντας την τρίτη Λευκή Βίβλο, συμπεραίνει κανείς ότι η ΕΕ οφείλει να αναθεωρήσει αρκετές από τις προηγούμενες παραδοχές της για την Κίνα. Μια Κίνα με πολύ μεγαλύτερη ισχύ και αυτοπεποίθηση και, ως φαίνεται, λιγότερο διαλλακτική. Μια Κίνα που επιδιώκει πλέον όχι απλά να ενσωματωθεί στο διεθνές σύστημα, αλλά να το επηρεάσει και να το (συν)διαμορφώσει σύμφωνα με τις δικές της προτεραιότητες.

Ωστόσο, αυτό δεν αναιρεί τους κοινούς στρατηγικούς στόχους που συνδέουν τους δύο εταίρους και σε καμία περίπτωση δεν αφαιρεί τους μοχλούς πίεσης που διαθέτουν τα κράτη μέλη της Ε.Ε. και η Ένωση στο σύνολό της. Εν μέσω της αβεβαιότητας που χαρακτηρίζει τον πρώιμο 21 αιώνα, η δύσκολη αυτή εταιρική σχέση θα παραμείνει ένας από τους πυλώνες σταθερότητας σε παγκόσμια κλίμακα και κανένας δεν μπορεί να το υποτιμήσει αυτό.

* Ο κ. Πλάμεν Τόντσεφ είναι επικεφαλής του Τμήματος Ασιατικών Σπουδών, Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ)

liberal.gr

Σύννεφα στον ορίζοντα για την Ελλάδα

Από
anixneuseis
-
0
  • Μετάφραση-Επιμέλεια: Άννα Φαλτάϊτς 25 Ιανουαρίου 2019 euro2day.gr

Η οικονομία της χώρας παραμένει εύθραυστη μετά από δέκα χρόνια κρίσης. Οι επερχόμενες εκλογές και τα προβλήματα των τραπεζών. Η σημασία της Συμφωνίας των Πρεσπών για τα Βαλκάνια και την κυβέρνηση Τσίπρα.

Το 2018 αποτέλεσε σημείο καμπής για την Ελλάδα ποικιλοτρόπως. Η οικονομία της χώρας αναπτύχθηκε με ρυθμό περίπου 2% -τον ισχυρότερο της τελευταίας δεκαετίας. Και για πρώτη φορά από το 2011, η ανεργία υποχώρησε κάτω του 20%.Το σημαντικότερο, το τρίτο πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας ολοκληρώθηκε το 2018, που σημαίνει πως οι πιστωτές της χώρας δεν θα έχουν την Αθήνα υπό τόσο αυστηρό έλεγχο (αν και θα εξακολουθήσουν να την επιβλέπουν σε κάποιον βαθμό).Ήταν επίσης σημαντική χρονιά σε όρους εξωτερικών σχέσεων, καθώς η Ελλάδα κατέληξε επιτέλους σε συμφωνία για την ονομασία της πΓΔΜ, σε μια προσπάθεια να μπει τέλος στις μακροχρόνια κακές σχέσεις των δύο χωρών. Όμως, το 2019 θα είναι μια δύσκολη χρονιά για την Ελλάδα, καθώς η οικονομία της εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικά εμπόδια, εν μέσω αυξανόμενων αναταράξεων στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό. Η Ελλάδα μπορεί να μην αποτελεί πλέον άμεση απειλή για τη συνέχεια της ευρωζώνης, όμως ο κίνδυνος μετάδοσης χρηματοοικονομικών προβλημάτων, ιδιαίτερα σε άλλες οικονομίες της Μεσογείου, ποτέ δεν βρίσκεται πολύ μακριά.

Κερδίζοντας μια πολιτική μάχη

Η Ελλάδα περνά τώρα μια άλλη φάση πολιτικού αναβρασμού. Στις 16 Ιανουαρίου, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ μετά βίας επιβίωσε της ψηφοφορίας παροχής ψήφου εμπιστοσύνης, κερδίζοντας οριακά με 151-148. Ο Τσίπρας ζήτησε την ψήφο εμπιστοσύνης μετά την αποχώρηση των Ανεξάρτητων Ελλήνων από την κυβέρνηση, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη συμφωνία με την πΓΔΜ.

Στα τέλη του 2018, Αθήνα και Σκόπια  κατέληξαν σε συμφωνία για αλλαγή του ονόματος «Δημοκρατία της Μακεδονίας», που η Ελλάδα δεν αποδεχόταν φοβούμενη πως ο όρος υποδηλώνει αλυτρωτικές διεκδικήσεις στην ελληνική περιοχή που φέρει την ίδια ονομασία, σε «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας». Πέραν από έναν απλό συμβολισμό, η συμφωνία θα έχει απτές επιπτώσεις και για τις δύο χώρες, καθώς και για την ευρύτερη περιοχή. Όταν εφαρμοστεί η συμφωνία θα βάλει τέλος στη διμερή διαμάχη μεταξύ της Ελλάδας και της πΓΔΜ και θα εξαλείψει μια από τις πολλές πηγές εχθρότητας στα Δυτικά Βαλκάνια. Επιπλέον, η συμφωνία θα ανοίξει την πόρτα στην πΓΔΜ να κινηθεί προς τον στόχο της για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ.

Το κοινοβούλιο της πΓΔΜ ενέκρινε στις αρχές Ιανουαρίου τη συμφωνία για αλλαγή του ονόματος, και τώρα είναι η σειρά της Ελλάδας. Το Ελληνικό Κοινοβούλιο συζητά τώρα τη συμφωνία, με το βλέμμα προς την σημερινή (25 Ιανουαρίου) ψήφιση της συμφωνίας. Όμως επειδή ελέγχει μόλις 145 από τις 300 έδρες, ο ΣΥΡΙΖΑ θα χρειαστεί στήριξη από την αντιπολίτευση για να εγκριθεί η συμφωνία. Η αξιωματική αντιπολίτευση, η συντηρητική Νέα Δημοκρατία, έχει ήδη πει πως δεν θα στηρίξει τη Συμφωνία των Πρεσπών, αν και αρκετά μέλη του κοινοβουλίου από μικρότερα κόμματα έχουν δείξει πως θα επιτρέψουν στον ΣΥΡΙΖΑ να περάσει τη «γραμμή τερματισμού».

Η συμφωνία για την πΓΔΜ θα συμβάλει στη σταθερότητα στα Δυτικά Βαλκάνια, όμως έχει επίσης αφήσει την Ελλάδα με μια κυβέρνηση μειοψηφίας. Η Ελλάδα πρέπει να διενεργήσει γενικές εκλογές μέχρι τον Οκτώβριο, όμως είναι πιθανό να διενεργηθούν πρόωρες εκλογές, δεδομένου ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα δυσκολευτεί να περάσει νόμους τώρα που δεν έχει πλέον την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ως αποτέλεσμα, η κυβέρνηση θα δυσκολευτεί να εφαρμόσει ουσιαστικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα καθιστούσαν την ελληνική οικονομία πιο ανταγωνιστική, ενώ το κυβερνών κόμμα θα μπει επίσης στον πειρασμό να πάρει πίσω κάποια από τα πρόσφατα μέτρα λιτότητας για να αυξήσει τη δημοφιλία του πριν τις εκλογές. Ως έχει, οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις δίνουν στη Νέα Δημοκρατία το προβάδισμα με περίπου 32% έως 37%, και ακολουθεί ο ΣΥΡΙΖΑ με 25% έως 27%.

Ένας άλλος παράγοντας θα μπορούσε να υποκινήσει πολιτική αστάθεια στην Ελλάδα: οι επερχόμενες αλλαγές στο εκλογικό σύστημα. Με το σημερινό σύστημα, το κόμμα που κερδίζει τις περισσότερες ψήφους παίρνει μπόνους 50 εδρών -μια σημαντική ενίσχυση σε μια βουλή μόνο 300 εδρών.

Ενώ το πρώτο κόμμα στις φετινές εκλογές θα επωφεληθεί του μηχανισμού, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει περάσει νόμο που τον καταργεί σε όλες τις επόμενες εκλογές. Αντίστοιχα, αν κανένα κόμμα δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση στις ερχόμενες γενικές εκλογές -μια πραγματική πιθανότητα παρά τις επιπλέον 50 έδρες-, οι Έλληνες θα μπορούσαν να επιστρέψουν στις κάλπες για δεύτερη ψηφοφορία, αυτή τη φορά με το νέο εκλογικό σύστημα. Όμως, δεδομένου του κατακερματισμένου πολιτικού περιβάλλοντος στης Ελλάδας, τα κόμματα και πάλι θα δυσκολευτούν πολύ να φτιάξουν κυβερνητικό συνασπισμό, στο πιθανό ενδεχόμενο που κανένας δεν κερδίσει την πλειοψηφία.

Ξεπερνώντας το δημοσιονομικό δίλημμα

Οι αυξανόμενες πολιτικές αναταράξεις στην Ελλάδα έρχονται την ώρα που η χώρα ελπίζει να αφήσει πίσω της τα οικονομικά της προβλήματα. Υπό την πίεση των δανειστών, η Ελλάδα τήρησε τα τελευταία τρία χρόνια μεγάλο πρωτογενές πλεόνασμα (δηλαδή εξαιρουμένου του κόστους της εξυπηρέτησης του χρέους). Στο πλαίσιο της συμφωνίας με τους πιστωτές της, η Αθήνα πρέπει να τηρήσει πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ κάθε χρόνο μέχρι το 2022.

Η συμφωνία έχει στόχο να ενισχύσει την εμπιστοσύνη της αγοράς αναφορικά με τη σταθερότητα της ελληνικής οικονομίας και της προσήλωσης της Αθήνας στη δημοσιονομική υπευθυνότητα, όμως το μεγάλο πλεόνασμα βλάπτει την πραγματική οικονομία. Και αυτό διότι η κυβέρνηση ουσιαστικά επιτυγχάνει το πλεόνασμα αυτό επιβαρύνοντας τον πληθυσμό με έναν τεράστιο φορολογικό λογαριασμό (ενθαρρύνοντας έτσι τις οικονομικές δραστηριότητες που γίνονται «κάτω απ’ το τραπέζι») και μειώνοντας τις δημόσιες δαπάνες (αποδυναμώνοντας έτσι την ανάπτυξη του ΑΕΠ).

Αυτό είναι ένα πρόβλημα που η Ελλάδα αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια, καθώς οι αρχές τείνουν να επικεντρώνονται υπερβολικά πολύ στη φορολόγηση και υπερβολικά λίγο στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που χρειάζονται για να αυξηθεί η οικονομική ανταγωνιστικότητα. Και δεδομένου ότι το 2019 είναι εκλογική χρονιά, η Αθήνα είναι απίθανο να εισαγάγει μεταρρυθμίσεις που θα μπορούσαν να ενοχλήσουν τους ψηφοφόρους, επιλέγοντας αντιθέτως πιο ακριβές υποσχέσεις που μπορούν να κερδίσουν το δυσαρεστημένο εκλογικό σώμα.

Τον περασμένο μήνα, για παράδειγμα, η ελληνική κυβέρνηση έδωσε ένα έκτακτο χριστουγεννιάτικο μπόνους στους συνταξιούχους, και είναι πιθανό να μοιράσει και φέτος παρόμοια «καλούδια». Αυτού του είδους τα δώρα παρέχουν προσωρινή ρευστότητα στην οικονομία, όμως δεν προάγουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμα περισσότερο καθώς πρόσφατα ελληνικό δικαστήριο αποφάσισε πως οι περικοπές στις συντάξεις που έγιναν λόγω των μέτρων λιτότητας είναι αντισυνταγματικές, κάτι που σημαίνει πως η Αθήνα ίσως χρειαστεί να αποζημιώσει χιλιάδες συνταξιούχους.

Μικτή είναι η εικόνα και στις ελληνικές τράπεζες. Τα stress tests της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας πέρυσι δεν έδειξαν κεφαλαιακές ελλείψεις σε καμία από τις τέσσερις «συστημικές» ελληνικές τράπεζες, που είναι κεντρικής σημασίας για το τραπεζικό σύστημα της χώρας. Όμως ως συνέπεια της μακροχρόνιας κρίσης στη χώρα, οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπες με τεράστια ποσά μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Tα δάνεια αυτά αντιπροσωπεύουν χονδρικά το 40% των συνολικών δανείων στις ελληνικές τράπεζες, το υψηλότερο επίπεδο στην ευρωζώνη. Η κυβέρνηση ερευνά διάφορες επιλογές για επίλυση του ζητήματος, περιλαμβανομένων σχεδίων να επιτραπεί στις τράπεζες να πουλήσουν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια σε επενδυτές με κρατική εγγύηση, καθώς και προτάσεις για τη δημιουργία ενός ειδικού φορέα που θα αγοράζει τα δάνεια, όμως οι πολιτικοί καβγάδες είναι πιθανό να καθυστερήσουν την εφαρμογή οποιουδήποτε σχεδίου.

Εν τω μεταξύ, οι δυσμενείς πιστωτικές συνθήκες στερούν την οικονομία από μια σημαντική πηγή ανάπτυξης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό οφείλεται στο ότι οι επιχειρήσεις είναι απρόθυμες να πάρουν δάνεια από τις τράπεζες· σε άλλες, είναι επειδή η πολυετής οικονομική κρίση έκανε πολλά ελληνικά νοικοκυριά και εταιρείες να μην πληρούν τα κριτήρια για λήψη δανείου.

Πλοήγηση σε διεθνή ύδατα

Η οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας συμπίπτει με την αυξανόμενη διεθνή οικονομική αβεβαιότητα. Οι βασικοί εξαγωγικοί προορισμοί της χώρας στην ευρωζώνη, η Γερμανία και η Ιταλία, δείχνουν σημάδια επιβράδυνσης, ενώ ο βασικός εμπορικός εταίρος της εκτός ευρωζώνης, η Τουρκία, παραμένει οικονομικά εύθραυστη. Επιπλέον, θέματα από το Brexit μέχρι τις δημοσιονομικές πολιτικές της Ιταλίας, μέχρι τις εμπορικές διαμάχες μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, συμβάλουν όλα στην οικονομική αβεβαιότητα στην Ευρώπη.

Ένα ολοκληρωμένο Brexit θα δημιουργήσει ένα επιπλέον πρόβλημα για την Ελλάδα. Η χώρα είναι κορυφαίος προορισμός για τους Βρετανούς τουρίστες,όμως μια πιο αδύναμη στερλίνα ή μια αυξανόμενη αβεβαιότητα για το μέλλον της Βρετανικής οικονομίας (ιδιαίτερα στην περίπτωση ενός Brexit χωρίς συμφωνία), θα μπορούσαν να μειώσουν τον αριθμό των επισκεπτών.

Η εσωτερική και διεθνής αβεβαιότητα θα μπορούσαν επίσης να αυξήσουν το κόστος δανεισμού από τις αγορές χρέους για την Ελλάδα. Οι υψηλές αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων παραμένουν ευάλωτα τόσο στις διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές όσο και στον σκεπτικισμό αναφορικά με την συνεχιζόμενη προσήλωση/δέσμευση της κυβέρνησης στις μεταρρυθμίσεις.

Το τέλος του προγράμματος αγοράς ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επίσης θα δοκιμάσει την Ελλάδα, που θα μπορούσε να έρθει αντιμέτωπη με υψηλότερα κόστη δανεισμού τώρα που η ΕΚΤ δεν αγοράζει πλέον ομόλογα από τις χώρες της ευρωζώνης.

Το θετικό για την Αθήνα είναι πως δεν χρειάζεται να εκδώσει νέα ομόλογα τους επόμενους μήνες αν δεν θέλει. Έχοντας περίπου 25 δισ. ευρώ στα ταμεία της, η Ελλάδα λογικά έχει αρκετά χρήματα για να καλύψει τις αποπληρωμές χρέους το 2019 και 2020. Ωστόσο, η κυβέρνηση είπε τον περασμένο μήνα πως θέλει να εκδώσει νέο χρέος φέτος για να δοκιμάσει την αντίδραση της αγοράς και για να συνεχίσει με τη διαδικασία της «επιστροφής στην κανονικότητα» μετά από μια δεκαετία κρίσης.

Αυξάνονται το πολιτικό και οικονομικό ρίσκο

Η ελληνική οικονομία έχει γίνει αρκετά σταθερή ώστε να μην αντιπροσωπεύει πλέον άμεση απειλή για την επιβίωση της ευρωζώνης. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά ζητήματα, περιλαμβανομένου του ακραίου επιπέδου δημόσιου χρέους, του τεράστιου ύψους μη εξυπηρετούμενων δανείων στις τράπεζες, του υψηλού επιπέδου ανεργίας και των ισχνών δημόσιων επενδύσεων. Επιπλέον, η ελληνική οικονομία μαστίζεται και από άλλα θέματα, όπως ησυρρίκνωση και η γήρανση του πληθυσμού, καθώς και τα αυξημένα επίπεδα μετανάστευσης, που θα υπονομεύσουν τις αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας μακροπρόθεσμα.

Το τέλος του προγράμματος διάσωσης το 2018 και οι υποσχέσεις των πιστωτών να αμβλύνουν το βάρος του χρέους της Ελλάδας έχουν φέρει κάποια ηρεμία στη χώρα μετά από μια δύσκολη δεκαετία. Όμως επειδή η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει ανήφορο μπροστά της για να δημιουργήσει βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, θα εξακολουθήσει να είναι ένας από τους αδύναμους κρίκους στην ευρωζώνη.

https://www.euro2day.gr/specials/topics/article/1661563/synnefa-ston-orizonta-gia-thn-ellada.html

1...2,7112,7122,713...3,033Σελίδα 2,712 από 3,033