Αρχική Blog Σελίδα 2669

Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ

0

Αναδημοσίευση από το 14ο τεύχος του περιοδικού «e-Δίαυλος»

Επιμέλεια Αλέξανδρου ΤΖΙΟΛΑ

Μία συνέντευξη με τον

Mark Blyth*

Henning Meyer: Mark Blyth, ευχαριστώ πολύ που δέχτηκες να συζητήσουμε την κρίση της παγκοσμιοποίησης και τις πολιτικές και οικονομικές συνέπειες που μπορεί να έχει. Επιτρέψτε μου να σας κάνω την πρώτη ερώτηση:

Βασικά, νομίζετε ότι υπάρχει πράγματι κρίση της παγκοσμιοποίησης; Και αν υπάρχει, κατά τη γνώμη σας, ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της;

Mark Blyth: Είναι ένα δύσκολο θέμα. Μισώ τη χρήση της λέξης «κρίση». Ασχολούμαι με το θέμα εδώ και περίπου 30 χρόνια και ακόμη από τα χρόνια της αποφοίτησης διαβάζω βιβλία σχετικά με την κρίση. Τότε είχαμε μια κρίση, μετά μία άλλη κρίση. Μια κρίση εκεί, μια κρίση αλλού, μία κρίση μετά κλπ. Υπάρχει ο κίνδυνος ο όρος να μην έχει νόημα.

Έτσι θα προσπαθήσω να βάλω το ζήτημα της κρίσης σε ένα ελαφρώς διαφορετικό πλαίσιο. Ο ίδιος ο καπιταλισμός αποδεικνύεται συχνά ένα αρκετά ισχυρό σύστημα. Δηλαδή, όχι μόνο λειτουργεί με shocks – αλλά και μπορεί μερικές φορές να επωφεληθεί από τα shocks, ανάλογα με τον τύπο τους. Αυτό που συνέβη με αφετηρία το 2008 δεν είναι το είδος των κραδασμών που ήταν ισχυροί αλλά ούτε ότι δεν επωφεληθήκαμε από αυτούς.

Έχουμε μία υπερμεγέθυνση στην αγορά ακινήτων, η οποία τείνει στη συνέχεια να συσσωρευτεί, μέσω του τραπεζικού συστήματος και της διάσωσης του τραπεζικού τομέα, σε μια σειρά κρατικών πιστώσεων που αυξάνουν το δημόσιο χρέους και που στη συνέχεια οδηγούν σε μεγαλύτερη αστάθεια.

Ολόκληρος ο ιδιωτικός χρηματοπιστωτικός τομέας, είτε ήταν εταιρίες μέσω αγορών εταιρικών χρεογράφων, είτε ήταν καταναλωτές μέσω χρέους των καταναλωτών, βρίσκονται σε κατάρρευση.

Οι μισθοί δεν αυξάνονται, πράγμα που είναι το πραγματικό μεγάλο πρόβλημα.

Η ανισότητα, κυριολεκτικά ποτέ, δεν ήταν υψηλότερη, στις πιο πολλές περιπτώσεις. Και τελικά ξυπνάμε με το γεγονός ότι υπάρχει μια πολύ σοβαρή περιβαλλοντική κρίση που θα μας χτυπήσει πολύ πιο γρήγορα, από ό,τι πιστεύαμε.

Το εξετάζω με αυτή την οπτική. Έχουμε 15 χρόνια για να λύσουμε και πραγματικά να μειώσουμε σημαντικά, μια κοινή κρίση. Αυτή η κοινή κρίση έχει σχέση με το  περιβάλλον και την ανισότητα.

Και τα δύο είναι συνδεδεμένα. Αν το κάνουμε τότε θα μπορούσαμε να βρεθούμε σε πολύ καλύτερη θέση.

Αν δεν το κάνουμε, τότε αυτή θα είναι η [πιο] σοβαρή πρόκληση που έχει να αντιμετωπίσει ο καπιταλισμός, ως σύστημα, από την εμφάνισή του.

ΕΡΩΤΗΣΗ : Αυτό που λέτε είναι ότι, προφανώς, υπήρξε κάποια πολύ σοβαρή αστάθεια στην καρδιά του καπιταλιστικού συστήματος και αυτό που περιγράφεται ως κρίση της παγκοσμιοποίησης είναι βασικά μόνο μια πολιτική έκφραση αυτής της κρίσης του καπιταλισμού;

Mark Blyth:   Ναι, αλλά υπάρχει και κάτι συγκεκριμένο στην παγκοσμιοποίηση. Νωρίτερα στην καριέρα μου, πέρασα πολύ καιρό να σκέφτομαι τις οικονομικές θεωρίες και τον τρόπο με τον οποίο εξαπλώνονται.

Δεν είμαι μόνο εγώ που έχω αμηχανία για την εξάπλωση του νεοφιλελευθερισμού. Όσο περισσότερο το σκέφτομαι, τόσο λιγότερο πιστεύω ότι ο νεοφιλελευθερισμός είναι σύνολο ιδεών, ενώ περισσότερο πιστεύω ότι είναι ένα σύνολο πρακτικών.

Οι πρακτικές αυτές είναι η ελευθεριότητα, η ενοποίηση, η ιδιωτικοποίηση, η κατάργηση των φραγμών στον ανταγωνισμό κ.λπ.

Όταν αυτό συνέβαινε εντός των εθνικών αγορών εργασίας και μέσα στις εθνικές χρηματοπιστωτικές αγορές, που ήταν σχετικά κλειστές (ας πούμε σαν ομοιογενείς πολιτείες που έμοιαζαν το ίδιο πράγμα), γίνονταν τα ίδια πράγματα και περιστασιακά διαπραγματεύονταν μεταξύ τους, αλλά κρατούσαν τα οικονομικά τους χωριστά.

Μόλις αυτό άλλαξε, μέσω των πρακτικών του νεοφιλελευθερισμού, και έγινε μια μεγάλη αγορά (με την έννοια που ο Karl Polanyi[1] της δίνει) της ολοκληρωμένης χρηματοδότησης και κινήσεων κεφαλαίων κ.λπ., αρχίζουν να συμβαίνουν μερικά ενδιαφέροντα πράγματα.

Η πρώτη είναι ότι : η ικανότητα του εργατικού δυναμικού να διοχετεύει το μερίδιό του στο πλεόνασμα μειώνεται στο μηδέν. Η απεργία γίνεται ένα άχρηστο όπλο.

Οι απεργίες αποτυγχάνουν να λειτουργούν – όπως και στο μηδέν – στον δυτικό κόσμο. Και παίρνετε παρατεταμένη στασιμότητα των μισθών, γιατί ουσιαστικά όλο το πλεόνασμα πηγαίνει στο κεφάλαιο.

Δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην το κάνει. Έτσι, η ικανότητα του εργατικού δυναμικού να αυξήσει τους μισθούς τείνει στο μηδέν.

Υπάρχει όμως και κάτι ενδιαφέρον που συμβαίνει στις χρηματοπιστωτικές αγορές και στις αγορές προϊόντων ταυτόχρονα. Είναι σαν την επίδραση δεύτερης τάξης του νεοφιλελευθερισμού.

Αυτό είναι το εξής : Πετάξαμε περίπου 17 τρισεκατομμύρια δολάρια – γιεν, ευρώ και όλα όσα μπορούσαμε να αποφασίσουμε – και συνεχίζουμε να το κάνουμε στην Ευρώπη μέσω προγραμμάτων τύπου QE, μέσω κεντρικών τραπεζών, λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Και το περίεργο είναι ότι δεν υπάρχει πληθωρισμός πουθενά!

Στην πραγματικότητα, η Ευρώπη εξακολουθεί να αποπληθωρίζεται. Δεν έχει επιτύχει το στόχο της κατά 2% σε σχεδόν μια δεκαετία.

Έτσι, δεν υπάρχει [διαρθρωτικός] πληθωρισμός, παρά μια τεράστια, εντελώς πρωτοφανή νομισματική εισφορά. Αυτό είναι επίσης περίεργο.

Στη συνέχεια, σκεφτείτε το τρίτο τμήμα, το οποίο είναι ανταγωνιστικές αγορές προϊόντων. Σκεφτείτε την τιμή ενός υπολογιστή και επίσης τον ανταγωνισμό τιμών που συμβαίνει σε όλους τους τομείς.

Ας εξετάσουμε κάποιες λέξεις όπως  «προσαύξηση» και «περιθώρια κέρδους»: Αν είστε ψηφιακό μονοπώλιο τότε, αυτό που ανακαλύπτετε, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ αλλά όχι αποκλειστικά, είναι ότι φτιάχνετε κέρδη 50% έως 60%. Εάν όμως είστε μια μικρή ή μεσαία επιχείρηση και είστε σε παγκόσμιο ανταγωνισμό, τα περιθώρια σας είναι μικροσκοπικά, τα κέρδη σας είναι μικροσκοπικά και είστε πολύ ζορισμένοι για να αυξήσετε τους μισθούς, γιατί αυτό κυριολεκτικά θα μπορούσε να σας οδηγήσει στο κλείσιμο της επιχείρησης.

Προσθέστε όλα αυτά μαζί και έχετε έναν πολύ, πολύ περίεργο κόσμο που δεν είχαμε ξαναζήσει.

Σ’ αυτόν τον κόσμο έχετε [διαρθρωτικά] χαμηλά επιτόκια, διότι δεν υπάρχει πληθωρισμός για την καταπολέμηση του.

Έπειτα, έχετε έναν κόσμο στον οποίο οι αγορές εργασίας [μπορούν να έχουν] πλήρη απασχόληση, αλλά δεν κάνουν τίποτα για τους μισθούς, πράγμα που σημαίνει ότι διατηρούνται και επιδεινώνονται οι ανισότητες που υπάρχουν ήδη.

Στη συνέχεια θα δείτε ότι στις αγορές προϊόντων έχετε έναν νικητή, με δυναμική, που τα παίρνει όλα, οπότε τα οιωνοί μονοπώλια παίρνουν μονοπωλιακά ενοίκια και όλοι οι άλλοι χάνονται στον ανταγωνισμό. Αυτό φαίνεται, σαν μια αφηρημένη έννοια.

Αλλά κοιτάζοντας έτσι την πραγματικότητα ανακαλύπτουμε έναν κόσμο πρωτόγνωρο, ενώ οι συνέπειες αυτής της παραδοχής, μέσω αυτού του κόσμου, είναι αρκετά βαθιές.

ΕΡΩΤΗΣΗ : Ας πάμε στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Βλέπετε κάποιες σημαντικές διαφορές ως προς τον τρόπο με τον οποίο αυτό εξελίσσεται στις Ηνωμένες Πολιτείες και πώς στην Ευρώπη; Ποιό είναι το χαρακτηριστικό των Ηνωμένων Πολιτειών και ποιό το αντίστοιχο ευρωπαϊκό;

Mark Blyth:   Λοιπόν, ας ξεκινήσουμε με το γεγονός ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να έχει σημαντικές πολιτικές πρόνοιας και παροχές κοινωνικής πρόνοιας.

Επίσης ένα άλλο ζήτημα προκύπτει αν κοιτάξετε την Ιρλανδία, για παράδειγμα : είναι μια πολύ μικρή μη αντιπροσωπευτική χώρα – επειδή βασικά απολαμβάνει τις αμερικάνικες άμεσες ξένες επενδύσεις και είναι ένα σημείο μεταστάθμευσης-τους στην Ευρώπη – αλλά η Ιρλανδία έχει πολύ υψηλά έσοδα από την φορολογία τη στιγμή που έχει χαμηλούς συντελεστές φορολόγησης (έξυπνο και άνισο).

Επι πλέον, οι κυβερνήσεις στην Ευρώπη εξακολουθούν να θέλουν να κάνουν κάτι για την αλλαγή του κλίματος. Για παράδειγμα στη Γαλλία τέτοιες πολιτικές φαίνονται πιο σκληρές από ό,τι πιστεύαμε.

Υπάρχει δηλαδή έστω μία, κάποια, αποτελεσματική διακυβέρνηση και μια προσπάθεια ουσιαστικής αντιμετώπισης αυτών των θεμάτων.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχουμε μια κυρίαρχη τάξη η οποία είναι εντελώς αδιάφορη σχετικά με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει.

Έτσι, κατά μία έννοια, αυτό που βλέπετε στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι η πιο επιταχυνόμενη εκδοχή αυτών των παθολογιών.

Εάν δηλ. δεν παραδεχτούν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη και οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής συμβαίνουν, είναι πολύ δύσκολο να κάνουν κάτι γι’ αυτό. Αυτή είναι μια μεγάλη διαφορά μεταξύ Αμερικής και Ευρώπης.

Ταυτόχρονα, πιστεύω ότι το 30% της ηλεκτρικής ενέργειας της Γερμανίας παράγεται από τον άνθρακα. Στην Πολωνία είναι γύρω στο 60%.

Είμαστε καλοί στη θεωρία και στο να λέμε πολλά, αλλά πολύ λίγοι από εμάς κάνουν κάτι από αυτά στην πράξη.

………………..  [ακολουθούν ερωτήσεις για τις εταιρείες γίγαντες που απορροφούν νέες εταιρείες και σκοτώνουν την καινοτομία, για την ανεξέλεγκτη χρήση των δεδομένων, για μία νέα ατζέντα πολιτικής, το διπολικό σύστημα, το μεταπολεμικό συμβιβασμό, για τους λαικιστές και την Ιταλία στις οποίες ο Blyth δίνει απαντήσεις & προτάσεις]

…………………….

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ούτε οι θεσμικές δομές των υφιστάμενων κομμάτων είναι ικανοποιητικές. Πώς θα μεταποιούσατε τα κόμματα; Τι θα έπρεπε να κάνουν; Τα κυρίαρχα συντηρητικά, καθολικά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα βρίσκονται υπό πίεση παντού. Τι θα συνιστούσατε να κάνουν;

Mark Blyth:   Λοιπόν, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουν, να παραθέσω – νομίζω ότι ήταν ο Planck, ο φυσικός, που το είπε αυτό – «η κοινωνία εξελίσσεται με μια κηδεία κάθε φορά». Αφήστε τους να πεθάνουν. Νομίζω ότι πρέπει να ξεκινήσετε από το μηδέν.

Όταν έπρεπε να κάνω μια ομιλία στο SPD [Stiftung] το 2016, είπα: «Απέχετε δύο εκλογικούς κύκλους πριν την εξαφάνιση.» Και νομίζω ότι ήμουν πολύ σωστός. Ίσως να απέχουν τρείς!

Αλλά είναι τελειωμένοι. Επομένως, δεν έχει νόημα να προσπαθήσουμε να ανακαινίσουμε κάτι που είναι νεκρό. Αυτό που μπορείτε να κάνετε είναι να κάνετε ό,τι έκανε ο Κορμπίν, αν και δεν κατάφερε πολλά, δηλαδή να πάρει το νεκρό φλοιό του Εργατικού Κόμματος, σε ένα είδος εξαγοράς με «λευκή επιταγή», να το πάρει, να χτίσει ένα ολόκληρο με νέα μέλη και στη συνέχεια να το βγάλει έξω στην κοινωνία. Μέχρι να συγκεντρώσετε [στη Γερμανία] κάποιο είδος κόκκινου-κοκκινοπράσινου συνασπισμού, δεν πρόκειται να φράξετε τον δρόμο των εθνικιστών [δηλ. της Alternative für Deutschland].

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τι νομίζετε ότι θα συμβεί όταν οι λαϊκιστές βρίσκονται στην κυβέρνηση; Κοιτάξτε την Ιταλία τώρα.

Mark Blyth:  Ναί. Αυτό είναι το πραγματικά ενδιαφέρον. Όταν το ιταλικό πρόβλημα εμφανίστηκε στην επικαιρότητα, είπα: «Κοίτα, εδώ είναι το πραγματικό πρόβλημα.

Δεν είναι αυτή κυβέρνηση. Αυτό συμβαίνει όταν η κυβέρνηση αποτυγχάνει”.

Επειδή στο τέλος-τελος αυτό που προτιμά ο λαϊκισμός είναι την έννοια της κυριαρχίας.

Ο Chris Bickerton, πολιτικός επιστήμονας στο Cambridge, είχε μια πολύ ωραία παρατήρηση σχετικά με αυτό.

Υπάρχει ένα βιβλίο που έκανε πριν από λίγα χρόνια που ονομάζεται [Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση: Από τα Έθνη μέλη στα Κράτη μέλη].

Τα κυρίαρχα κράτη έχουν δικό τους νομισματοκοπείο. Μπορούν να κάνουν υποτιμήσεις. Μπορούν να το επιλέξουν. Μπορούν να κάνουν όλα αυτά τα πράγματα. Μόλις προσχωρήσουν στο ευρώ όμως δεν μπορούν. Είναι έξω από την επιλογή τους.

Ουσιαστικά, απολαμβάνετε την υποστήριξη της ΕΚΤ, η οποία θα στηρίξει το δημόσιο χρέος σας και, επομένως, θα αναστέλλει τις πιστωτικές σας αγορές, εφόσον παίζετε με τους κανόνες.

Εξ ου και η σημασία των κανόνων στο σύστημα. Ωστόσο, οι κανόνες αυτοί δεν λειτουργούν πραγματικά για μεγάλες οικονομίες με βάση την κατανάλωση όπως η Γαλλία ή, ιδίως, η Ιταλία.

Δουλεύουν για εκείνους που μπορούν να παγκοσμιοποιήσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού τους μέσω της Ανατολικής Ευρώπης, και στη συνέχεια να πουλήσουν τα προϊόντα τους στον υπόλοιπο κόσμο και να ρουφήξει τη ζήτηση από το εξωτερικό.

Αυτή είναι η Γερμανία, οι Ανατολικοευρωπαίοι και ορισμένοι από τους βορρά. Έτσι έχετε μια πραγματική βόρεια-νότια διάσπαση σε αυτό.

Οι λαϊκιστές έρχονται στην εξουσία στην Ιταλία. Μπορούν ακόμη και να έρθουν στην εξουσία στη Γαλλία.

Θα μάθουν, αν δεν εγκαταλείψουν το ευρώ, δεν μπορούν να κάνουν πολλά. Αν όμως εγκαταλείψουν το ευρώ, θα καταστρέψουν περίπου το 40% των εθνικών αποταμιεύσεων ενώ «θα το παλεύουν».

Δεν είναι καλή επιλογή. Οι έχοντες την ηγεσία τους διακηρύσσουν: «Θα τους εκβιάσουμε όλους.

Θα αλλάξουμε τα πάντα». Και δεν πρόκειται να αλλάξουν τίποτα. Πόσο συμβάλλει αυτό στη δημοκρατία και στην πίστη των λαών για τη δημοκρατία;

ΕΡΩΤΗΣΗ: Οι περιορισμοί σε πολλές περιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στις εθνικές συνθήκες. Παρόλο που η αρχική έκφραση μπορεί να οδηγήσει σε μια λαϊκιστική κυβέρνηση, χωρίς να προκαλέσει ένα κατακλυσμιακό γεγονός, δεν θα μπορέσει να κάνει πολλά γι’ αυτά τα θέματα.

Mark Blyth:   Σωστά. Αυτό που συμβαίνει είναι στον αρχικό εκλογικό κύκλο από την κρίση, όποιος είχε την εξουσία, την χάνει και όποιος ήταν αντιπολίτευση παίρνει την κυβέρνηση.

Στον 2ο εκλογικό κύκλο, η αντιπολίτευση γίνεται κυβέρνηση. Σε λίγο χρόνο δηλ. οι κυβερνήσεις του 2008 επανήλθαν, αλλά στη συνέχεια έπρεπε να μοιραστεί την εξουσία με τους λαϊκιστές. Ή οι ίδιοι οι λαϊκιστές αύξησαν μαζικά το μερίδιό τους, συνήθως τρώγοντας τους κεντροαριστερούς.

Φτιάξτε τώρα εσείς τον επόμενο εκλογικό κύκλο. Θα έχετε περισσότερο λαϊκισμό. Περισσότερη κατάρρευση της κεντροαριστεράς στη συνέχεια, διότι δεν θα μπορέσει να επαναρυθμιστεί με κανένα σοβαρό τρόπο. Οι περισσότεροι από αυτούς τους ανθρώπους θα πάρουν την εξουσία και θα αποτύχουν.

Και πραγματικά ανησυχώ για αυτό γιατί, όταν αποτύχουν, θα μπορούσαμε να πούμε: «Λοιπόν, καλά, επειδή είναι όλοι ηλίθιοι και έχουν ηλίθια πολιτική, καλά να πάθουν».  Ναι, αλλά τι προσφέρει αυτό στην εμπιστοσύνη του κοινού για τη δημοκρατία;

Είναι τραγικό γι’ αυτό λέμε σε όλο τον κόσμο να ξέρει: «Μπορείτε να ψηφίσετε για τις ριζοσπαστικές εναλλακτικές λύσεις και ακόμα να μην αλλάξετε τίποτα».

ΕΡΩΤΗΣΗ : Έτσι, έχετε εγκαταλείψει την ελπίδα ότι υπάρχει κάποιος τρόπος μεταρρύθμισης, όχι μόνο στις δομές των κομμάτων – η δομή του κόμματος είναι απλώς μια λειτουργία – εννοώ τη μεταρρύθμιση της πολιτικής οικονομίας, η οποία είναι βασικά η προϋπόθεση για πολλά από αυτά τα ζητήματα;

Mark Blyth:   Νομίζω ότι μπορεί να γίνει, εφόσον υπάρξει ακτιβισμός για να το προσπαθήσουμε – αν βασικά τμήματα των προοδευτικών δυνάμεων συνειδητοποιήσουν πραγματικά ότι αν δεν θυσιαστούν μαζί, θα θυσιαστούν σίγουρα ξεχωριστά.

Σε αυτό το σημείο βρισκόμαστε πραγματικά αυτή τη στιγμή.

Η Γερμανία είναι το κλασικό παράδειγμα και πάλι. Εάν είχαν κάνει κόκκινο-κοκκινοπράσινο συνασπισμό πρίν από έξι ή επτά χρόνια, θα μπορούσαμε να βρισκόμαστε σε έναν εντελώς διαφορετικό τοπίο τώρα, αλλά δεν έγινε.

Εάν προσπαθήσουν μία επαναπροσέγγιση ίσως μπορούν να προσφέρουν μια αποτελεσματική αντίθεση στην AfD, αλλά αν δεν συμβεί αυτή τότε δεν θα καταφέρουν να αντιτεθούν στο AfD, επειδή το SPD είναι νεκρό.

Και αυτή είναι μια επιλογή που αντιμετωπίζουν πολλές χώρες. Αυτό δεν είναι συμβουλή απελπισίας.

Έχω μηδενική πίστη στους συστημικούς φορείς. Έχουν περάσει 10 χρόνια για να το διορθώσουν.

Αναζωπύρωσαν το σύστημα με μια τεράστια έγχυση ρευστότητας. Δεν άλλαξε τίποτα.

Και αποδεικνύεται ότι ο κόσμος έχει αλλάξει και αυτές οι δομές δεν ταιριάζουν πια. Οι άνθρωποι είναι απίστευτα προσαρμοστικοί και, όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με κρίσεις, όπως είναι οι περιβαλλοντικές και οι ανισότητες, μπορούν να υπάρξουν διάφορες απαντήσεις.

Ακριβώς τώρα αυτό που βλέπουμε είναι η εθνικιστική απάντηση, ως εξαίρεση.

Αλλά δεν πρέπει να είναι η μόνη. Είμαστε απόλυτα κύριοι του πεπρωμένου μας, αυτή τη στιγμή.

Το θέμα μου λοιπόν είναι τούτο: αν περιμένετε ένα σωρό συνταξιούχοι εβδομηντάρηδες σοσιαλδημοκράτες να σώσουν τον κώλο σας, καλύτερα να αρχίστε να ψάχνετε αλλού!

——–

*Ο Mark Blyth είναι Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Brown και καθηγητής στο Ινστιτούτο Διεθνών Μελετών Watson του Brown.

Περισσότερα διαβάστε εδώ :

https://www.scribd.com/document/406942981/14ο τεύχος περιοδικού ”e-Διαυλος”

[1] Ο “Μεγάλος μετασχηματισμός” είναι οι πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις στην Ευρώπη κατά την περίοδο 1830-1940, με επίκεντρο την εδραίωση, τις παλινδρομήσεις και την κατάρρευση της “οικονομίας της αγοράς”. Ο Karl Polanyi (1896-1964) …συνέχεια εδώ.

Giannis Antetokounmpo Is the Pride of a Greece That Shunned Him

0

As the son of African immigrants, Antetokounmpo was unwelcome in Athens. Then he showed promise as a basketball star.

CreditCreditEirini Vourloumis for The New York Times

ATHENS — He is known as the Greek Freak, a basketball player of such transcendent ability that he has become celebrated as the face of the country of his birth. Yet for most of his life growing up in Greece, Giannis Antetokounmpo was considered a foreigner. As the son of African immigrants, he was perpetually vulnerable to attacks by racist militants, and to threats of deportation to Nigeria, a country he had never visited.

As Antetokounmpo now commands the stage in the N.B.A. playoffs as the best player on the Milwaukee Bucks, the top-seeded team in the Eastern Conference, his fellow African immigrants in Greece are watching with rapt attention. His story — the tale of a teenager who could barely dribble turning himself into one of the supreme basketball players on the planet — is the source of admiration and joy. Yet it is also cause for bitter reflection on the enduring discrimination suffered by his community. Many lament that Antetokounmpo’s experience has become fodder for a fairy tale about Greek life in which his struggles have been edited out.

Until recently, even the children of African immigrants who were born here found it difficult to secure legal residency, let alone citizenship. Their stateless status denied them national health care, Civil Service jobs and access to sports leagues. Antetokounmpo only gained Greek citizenship six years ago — just as he was about to go to New York for the N.B.A. draft.

“He was given Greek citizenship in order to prevent him from traveling to New York as a Nigerian,” said Nikos Odubitan, the founder of Generation 2.0, an advocacy group that helps second-generation immigrants gain legal status in Greece.

When Antetokounmpo was still an ordinary mortal, he was seen as just another migrant in Greece illegally. Now that he is a basketball star, “he has become the ambassador for Greece,” Odubitan said. “Of course, we are all proud of what happened. But this is not what it takes to be a Greek citizen. We have engineers, doctors, all kinds of professionals, and the Greek state does not recognize them. Why does it take being a basketball talent?”
Giannis Antetokounmpo struggled against the Boston Celtics in Game 1 of their second-round series, raising perhaps premature concerns that he wasn’t ready for the spotlight after all.CreditDylan Buell/Getty Images

Image
Giannis Antetokounmpo struggled against the Boston Celtics in Game 1 of their second-round series, raising perhaps premature concerns that he wasn’t ready for the spotlight after all.CreditDylan Buell/Getty Images

White people in Greece now embrace Antetokounmpo, claiming him as one of their own, and reveling in his nickname as a cue for flag-waving. “They put him on a pedestal,” said Jackie Abhulimen, 27, the Greek-born daughter of African-born parents. “But the same person cheering Giannis could swear at me on the road. There’s still a very big sense of invisibility, of not being recognized as existing.”

“What Giannis represents is important for the younger kids growing up now,” Abhulimen continued. “But I do feel slightly disappointed in how certain histories and certain identities have been put aside. He hasn’t publicly identified as a black Greek.”

Yet in November, after a Greek television sports commentator called Giannis’s older brother, Thanasis Antetokounmpo, who plays for one of Greece’s premier basketball teams, a “monkey,” Giannis spoke out about his heritage.

“My brothers and I are Greek-Nigerian,” he wrote in Greek. “If anyone doesn’t like it, that’s their problem.”

In Sepolia, the gritty Athens neighborhood in the shadow of the Acropolis where Antetokounmpo grew up, people who knew him as a child marvel at what he has become.

Chris Iliopoulos Odoemelam, 24, used to play pickup games with Antetokounmpo when they were just a couple of 11-year-olds, both children of African immigrants. His old friend exhibited little basketball acumen, fumbling around a concrete court just off a busy thoroughfare and across the street from an auto shop.

Today, the same court is painted with the image of Antetokounmpo in his current guise — a statuesque man in a green Milwaukee Bucks uniform holding a basketball skyward, presumably on his way to another emphatic dunk.

Chris Iliopoulos Odoemelam, alongside the court where he and  Antetokounmpo played pickup games as teenagers.CreditEirini Vourloumis for The New York Times

Image

Chris Iliopoulos Odoemelam, alongside the court where he and  Antetokounmpo played pickup games as teenagers.CreditEirini Vourloumis for The New York Times

Five thousand miles away on the shores of Lake Michigan, Antetokounmpo has built himself into a bona fide superstar on the team with best record in the N.B.A., and a leading contender for this year’s Most Valuable Player Award. At nearly 7 feet tall, he has the ball-handling skills of a point guard and the battering ram force of an old school center. He gets to the rim with the ease of a grown man playing Nerf ball against a 6-year-old.

Odoemelam tries to square the skinny child he remembers with the indomitable force he watches on YouTube clips. He comes up incredulous.

“He was just a guy you would see in the street, hungry and looking for food,” Odoemelam said of Antetokounmpo, who sold DVDs and sunglasses on the streets of Athens to support his family. “He didn’t have anything. He had one pair of shoes that he had to share with his brothers. And now he’s a millionaire. It’s crazy.”

You hear this frequently among people of African descent in Greece, who are still getting used to the idea that their community — a group confined to the margins of Greek life — has yielded an international superstar.

“We are proud of him,” Justina Chukwuma, an immigrant from Nigeria, said as she watched her Greek-born 10-year-old son, Great Chukwuma, practice layups at his after-school basketball program. “Everyone from Africa, they are looking up to him. They want to be like him, especially the boys. They are motivated by his achievement.”

Nepotism once made it difficult for black players to penetrate the ranks of Greek basketball.

“We are proud of him,” Justina Chukwuma, an immigrant from Nigeria, said as she watched her Greek-born 10-year-old son, Great Chukwuma, practice layups at his after-school basketball program. “Everyone from Africa, they are looking up to him. They want to be like him, especially the boys. They are motivated by his achievement.”CreditEirini Vourloumis for The New York Times

Image

“We are proud of him,” Justina Chukwuma, an immigrant from Nigeria, said as she watched her Greek-born 10-year-old son, Great Chukwuma, practice layups at his after-school basketball program. “Everyone from Africa, they are looking up to him. They want to be like him, especially the boys. They are motivated by his achievement.”CreditEirini Vourloumis for The New York Times

“Black players in Greece have chances because of Giannis,” said 16-year-old Favor Ukpebor, a lanky shooting guard on an amateur team.

Antetokounmpo’s chance came through Spiros Velliniatis, who is widely credited with discovering his raw potential. Velliniatis played high school basketball in Florida as an exchange student. After he assumed the head coaching duties for the junior squad of a team in the middling ranks of Greek amateur basketball in 2007, he began walking neighborhoods full of African immigrants looking for children who appeared likely to fill out and grow tall. But he was most interested in body language.

“The most important thing is to have perception, street smarts,” Velliniatis said. “I look at people’s eyes. Are they active and engaged? This is my scouting report.”

One day that spring, he walked into a playground in the Sepolia neighborhood and caught sight of a 13-year-old boy who checked all the boxes. Giannis Antetokounmpo and his two younger brothers were running around chasing each other. The coach was transfixed.

“I could see that Giannis had real skills in changing direction,” Velliniatis recalled. He had huge hands and a frame that looked poised to grow. “It was like something stopped me from the sky. The moment I saw him, lightning struck me.”

“I had a discussion with God in this moment,” Velliniatis continued. “You can call me crazy, but this is the way I felt. I said, ‘Father in Heaven, am I seeing correctly?’ And I said, ‘Why me?’ And the answer that I got was, ‘If not you, who?’ ”

A view of the playground where Velliniatis discovered Antetokounmpo.CreditEirini Vourloumis for The New York Times

Image

A view of the playground where Velliniatis discovered Antetokounmpo.CreditEirini Vourloumis for The New York Times

Velliniatis said he asked Giannis to get his mother, who was then cleaning houses. When she arrived, he made her an offer: He would find the parents jobs paying 800 euros per month if Giannis would come and play basketball for him.

“I knew that Nigerians don’t care about basketball,” the coach said. “They care about soccer. You need to bribe them, the parents. Otherwise, they will not be interested.”

Was this legal? The coach shrugged. “Everything is legal and everything is illegal in Greece,” he said. “It depends on how you label it.”

When his new recruit arrived at the gym, parents of other players, most of them white, gave him grief about Antetokounmpo. “He didn’t even know how to dribble or make a layup,” Velliniatis said.

Christoforos Kelaidis, then the team captain, remembered being confused. “He was not that big,” he says. “He was like an ordinary man starting something new. I couldn’t see anything remarkable.”

But there was something about Antetokounmpo that struck his teammates, well before his physique filled out, and long before he acquired the skills that would eventually draw comparisons to Magic Johnson and Kevin Garnett.

“He was very competitive,” Kelaidis said. “He didn’t like to lose. He couldn’t do that much, but he had that spirit.”

Velliniatis drilled his players extensively, preparing them to be able to play every position. He would put them in a circle on the court and have them dribble five and six balls at a time to nurture dexterity. He had them practice passing one-handed, zipping the ball down the court and running fast breaks to develop speed, vision and agility.

Antetokounmpo often stayed at the gym practicing until near midnight, sleeping there on an exercise mat in the weight room for fear of heading home in the darkness. Fascists and neo-Nazis affiliated with the Golden Dawn political party roamed the neighborhood menacing immigrants.

“I told Giannis, ‘You have become what you have become, because of where you come from,’ ” Velliniatis said. “Giannis doesn’t understand fear.”CreditEirini Vourloumis for The New York Times

Image

“I told Giannis, ‘You have become what you have become, because of where you come from,’ ” Velliniatis said. “Giannis doesn’t understand fear.”CreditEirini Vourloumis for The New York Times

By the time he was 16, Antetokounmpo had become one of the top players in Greece, even as he remained in the second tier of the amateur leagues. Scouts flew in from the United States to watch his games. Milwaukee would select him in the first round of the 2013 draft, using the 15th pick. He was 19.

In the summer of 2015, after his second N.B.A. season, he flew back to Athens.

He and his old coach met for dinner.

“I told Giannis, ‘You have become what you have become, because of where you come from,’ ” Velliniatis said. “Giannis doesn’t understand fear.”

When he returns to Athens now, he is besieged by people who want him to pose for photos and sign autographs. Yet he still visits the cafe across the street from the basketball court in Sepolia, much to the delight of the proprietor, Giannis Tsiggas, 64.

From the time Antetokounmpo was 9 years old, he and his brothers would pass the cafe en route to the playground from the apartments they rented in the area. “They always used to say ‘good morning,’ ” Tsiggas said. He gave the boys sandwiches and juice, knowing they were hungry, eliciting anger from some white residents who did not want Africans settling in the area.

On the cafe walls, Tsiggas displays photos of himself standing next to Antetokounmpo — as a slender teenager, and as the chiseled man he is now. A gift that Antetokounmpo brought him on his most recent trip sits in a frame over the counter: his jersey from the 2018 N.B.A. All-Star Game.

Success has not changed Antetokounmpo, Tsiggas said, but it has changed the conversation about the African community.

“It’s wonderful for Greece,” he said. “We are all proud of Giannis. We all say he is our kid, even the people who didn’t like him back when they said, ‘He’s just a black boy.’ ”

The court where Antetokounmpo first played basketball as a teenager is now painted with his image.CreditEirini Vourloumis for The New York Times

Image

The court where Antetokounmpo first played basketball as a teenager is now painted with his image.CreditEirini Vourloumis for The New York Times

Peter S. Goodman is a London-based European economics correspondent. He was previously a national economic correspondent in New York. He has also worked at The Washington Post as a China correspondent, and was global editor in chief of the International Business Times. @petersgoodman

A version of this article appears in print on , on Page SP1 of the New York edition with the headline: From Shunned to Star at Home. Order Reprints | Today’s Paper | Subscribe

Κρίνεται το μέλλον του Ζάεφ και της Συμφωνίας.

0

του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

Οι πολίτες της γειτονικής χώρας προσέρχονται, σήμερα Κυριακή, στις κάλπες για να εκλέξουν Πρόεδρο Δημοκρατίας. Είναι ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών αφού κανένας υποψήφιος δεν κατάφερε να εκλεγεί από τον πρώτο γύρο που διεξήχθη στις 21 Απριλίου. Θεωρητικά ψηφίζουν 1.800.000 αλλά στην πράξη γύρω στις 700.000.

Αν και ο πρόεδρος εκλέγεται από το λαό, οι αρμοδιότητές του είναι περιορισμένες. Οι υποψήφιοι, ωστόσο, υποδεικνύονται από τα κόμματα, γεγονός που προκαλεί παρενέργειες. Σε περίπτωση που πρόεδρος και πρωθυπουργός προέρχονται από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, το γεγονός δεν λειτουργεί ως θεσμική εξισορρόπηση αλλά έχουμε δύο ανώτατους θεσμικούς παράγοντες να διαφωνούν δημοσίως και να αλληλοϋπονομεύονται. Η εμπειρία μεταξύ του πρωθυπουργού  Ζόραν Ζάεφ και του προέδρου της χώρας Γκεόργκι Ιβάνοφ είναι χαρακτηριστική. Και δεν αφορά, μόνο, τη Συμφωνία των Πρεσπών αλλά και μια σειρά άλλων θεμάτων στα οποία τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της διαφωνούν.

Η αντιπαράθεση αυτή θα συνεχιστεί αν εκλεγεί η υποδειχθείσα από το VMRO- DPMNE   Γκορντάνα Σιλιάνοβσκα Ντάβκοβα, καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο των Σκοπίων, αντί του Στέβο Πενταρόφσκι, καθηγητή επίσης, στο ίδιο πανεπιστήμιο αλλά με πολιτική παρουσία και στο παρελθόν στο πλευρό των πρώην προέδρων Τραϊκόφσκι και Τσερβένκοφκσι. Ο Πενταρόφσκι υποδείχθηκε από το κυβερνών σοσιαλδημοκρατικό κόμμα και από το αλβανικό κόμμα «Δημοκρατική Ένωση για Ενσωμάτωση» του Αλί Αχμέτι, το οποίο συγκυβερνά.

Σοβαρότερο πρόβλημα, από την επιλογή της υποψήφιας της αντιπολίτευσης ως προέδρου, θα αντιμετωπίσουν τα Σκόπια στην περίπτωση που δεν προσέλθει στις κάλπες για να ψηφίσει ποσοστό, τουλάχιστον, 40% των εγγεγραμμένων εκλογέων, κάτι που θεωρείται πιθανό. Στην  περίπτωση αυτή οι εκλογές δεν θα θεωρηθούν έγκυρες και η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες είναι το πιο πιθανό ενδεχόμενο. Στον πρώτο γύρο ψήφισε το 41,85% των εκλογέων, ποσοστό ελάχιστα πάνω από το όριο. Ο κυβερνητικός υποψήφιος πήρε το 42,7% και η υποψήφια της αντιπολίτευσης το 42,6%.

Έτσι, η πρώτη προσπάθεια που γίνεται από τους υποστηρικτές της κυβέρνησης είναι να πείσουν τους πολίτες που ψήφισαν στο δημοψήφισμα υπέρ της Συμφωνία των Πρεσπών να προσέλθουν στις κάλπες και να στηρίξουν τον  κυβερνητικό υποψήφιο για να υλοποιηθεί η ευρωπαϊκή και μεταρρυθμιστική προσδοκία τους. Ενδιαφέρονται, όμως, κυρίως για τη συμμετοχή. Η συνύπαρξη του Ζάεφ με την υποψήφια της αντιπολίτευσης μπορεί να είναι δύσκολη αλλά δεν θα οδηγήσει, αναγκαστικά, τη χώρα σε εκλογές, όπως μπορεί να συμβεί αν η συμμετοχή δεν φθάσει στο 40%. Ο κυβερνητικός υποψήφιος συγκέντρωσε στον πρώτο γύρο 323.892 ψήφους, σημαντικά λιγότερες από τις 600 τόσες χιλιάδες που ψήφισαν υπέρ της Συμφωνίας των Πρεσπών. Αυτούς τους ψηφοφόρους προσπαθούν να ενεργοποιήσουν οι υποστηρικτές της κυβέρνησης.

Μέσα σ αυτούς που δεν προσήλθαν να ψηφίσουν υπάρχουν πολλοί αλβανοί. Ο αλβανικός παράγων βρίσκεται εγγύτερα στην κυβερνητική πλειοψηφία η οποία ικανοποιεί τα σημαντικότερα από τα αιτήματά του, όπως είναι το ζήτημα της καθιέρωσης της αλβανικής ως επίσημης γλώσσας σε όλη την επικράτεια. Έτσι, το πιθανότερο είναι η αλβανική ψήφος να διοχετευθεί προς τον κυβερνητικό υποψήφιο.

Στις αναλύσεις που γίνονται για την αδιαφορία των υποστηρικτών της Συμφωνίας των Πρεσπών να προσέλθουν στις κάλπες, επισημαίνεται και η δυσαρέσκεια των πολιτών από την κυβερνητική πολιτική στην διαχείριση των εσωτερικών υποθέσεων.

Η αντιπολίτευση και η υποψήφια που υπέδειξε κατηγορούν τον Ζάεφ και το κυβερνητικό απαράτ για νεποτισμό, διαφθορά, εκδίωξη των πολιτικών αντιπάλων του και άλλα παρόμοια και ο πρωθυπουργός της χώρας αναγνωρίζει την λαϊκή δυσαρέσκεια (όχι, βεβαίως, τις κατηγορίες της αντιπολίτευσης) και υπόσχεται ανασχηματισμό.

Πάντως, η μικρή διαφορά στον πρώτο γύρο μεταξύ Πενταρόφσκι και Σιλιάνοφσκα- Ντάβκοβα, λειτούργησε και θετικά.

Η αντιπολίτευση περίμενε νοθεία στις εκλογές την οποία θα αποδείκνυε από μια σημαντική διαφορά στα ποσοστά των υποψηφίων και την εκλογή Πενταρόφσκι από τον πρώτο γύρο.

Το γεγονός ότι η διαφορά υπήρξε μικρή και η εκλογή θα κριθεί στο δεύτερο γύρο οδήγησε την αντιπολίτευση στην αποδοχή της διαδικασίας της εκλογικής αναμέτρησης και δύσκολα θα μπορέσει να λειτουργήσει αρνητικά αν η υποψήφιά της χάσει στο δεύτερο γύρο. Αγωνίζεται, άλλωστε, και η ίδια να πείσει τον κόσμο να προσέλθει στις κάλπες και να ψηφίσει υπέρ της υποψηφιότητάς της.

Οι υποψήφιοι θέλουν να προσελκύσουν τους αναποφάσιστους ψηφοφόρους και εκείνους που ψήφισαν στον πρώτο γύρο τον αλβανό υποψήφιο Μπερίμ Ρέκα ο οποίος συγκέντρωσε  79.921. Υπενθυμίζεται πως η διαφορά  των Πενταρόφσκι και Ντάβκοβα ήταν 4.528 ψήφοι.

Σύμφωνα με τον Πενταρόφσκι, η ένταξη της χώρας στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ είναι μονόδρομος.

Έχει δηλώσει πως “η αντίπαλός μου είναι εναντίον της Συμφωνίας της Αχρίδας, (σσ. ρύθμισε τις σχέσεις αλβανών και σλαύων),  κατά του νόμου περί γλωσσών και κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών. Μπορώ μόνο να φανταστώ ποια θα είναι η πρώτη τους απόφαση εάν τους δοθεί η ευκαιρία να έρθουν στην εξουσία » είπε.

Η υποψήφια της αντιπολίτευσης, Σιλιάνοφσκα-Ντάβκοβα, έχει υποστηρίξει ότι στο δημοψήφισμα για τη Συμφωνία Πρεσπών, η πλειοψηφία των ψηφοφόρων ήταν αντίθετη. Λέει ότι θα ακολουθήσει κάθε συνταγματική διαδικασία για να αναθεωρήσει αυτή τη συμφωνία.

Απευθύνεται, βεβαίως, σε όλες τις εθνοτικές ομάδες , «διότι χωρίς αυτούς δεν μπορούμε να έχουμε δημοκρατία. Χρειαζόμαστε μια λειτουργική κατάσταση », όπως δήλωσε, αλλά θα αντιμετωπίσει τους αλβανούς όπως όλους τους πολίτες της χώρας, χωρίς, δηλαδή, τις ιδιαίτερες πρόνοιες της συμφωνίας της Αχρίδας, ή τα άλλα αιτήματα που έθεσε ο αλβανικός παράγων της χώρας.

 Από τη Δευτέρα θα δούμε αν η χώρα εισέλθει σε μια περίοδο παρατεταμένης κρίσης ή θα προχωρήσει η προσπάθεια Ζάεφ.

Πάντως, η Ευρωπαϊκή Ένωση με τις πολλές υποσχέσεις δεν φαίνεται να βοήθησε το Ζόραν Ζάεφ. Η τελευταία συνάντηση του Βερολίνου, για τα Δυτικά Βαλκάνια, δεν είχε κανένα θετικό αποτέλεσμα για την ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών, αν και κυρίως ευθύνεται ο Γάλλος πρόεδρος. Σημασία, όμως, έχει το αποτέλεσμα το οποίο δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει ο Ζάεφ για να πείσει τους εκλογείς ότι το μέλλον θα είναι ρόδινο.

 

 

 

 

ΠΟΛΩΝΙΑ: Δυναμική διείσδυση Σόρος στα ΜΜΕ

0

Επιμέλεια: Ε.Δ. Νιάνιος

Ο Τζωρτζ Σόρος έχει διεισδύσει στην Γκαζέτα Βιμπόρτσα, την εφημερίδα – σύμβολο της Αλληλεγγύης που ανέτρεψε το κομουνιστικό καθεστώς στην Πολωνία.

Όπως γράψαμε στις 2 Φεβρουαρίου 2019, ο Tζωρτζ Σόρος ήταν έμμεσα μεταξύ των διεκδικητών για την απόκτηση των ραδιοσταθμών του πολωνικού ομίλου Eurozet: Radio Zet, Chillizet, Antyradio, Meloradio και Radio Plus, καθώς και ένα στούντιο παραγωγής ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών. Αυτός ο όμιλος εξαγοράστηκε από την Τσεχική Daniel Kretinsky μέσω της Czech Media Invest για λογαριασμό της γαλλικής Lagardère την άνοιξη του 2018 για να διατεθεί στην αγορά από τον νέο ιδιοκτήτη μόνο λίγους μήνες αργότερα.

Πολλοί δυνητικοί αγοραστές εφανίστηκαν, αλλά τελικά ο όμιλος Agora είναι αυτός που θα αποκτήσει το 100% του Eurozet. Από το 2016, το επενδυτικό ταμείο Soros Investment Fund (MDIF) κατέχει το 11% των μετοχών της Agora, τα κύρια μέσα της οποίας είναι σήμερα η ημερήσια εφημερίδα Gazeta Wyborcza και το ραδιόφωνο Tok FM, δύο μέσα ενημέρωσης που αντιπολιτεύονται ενεργά το κόμμα  PiS* για περίπου δεκαπέντε χρόνια, ιδίως λόγω του σαφώς φιλελεύθερου-ελευθεριακού ιδεολογικού τους προφίλ. Η Agora κατέχει ήδη, μεταξύ άλλων περιουσιακών στοιχείων, αρκετούς τοπικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς και ένα δίκτυο κινηματογράφων.

Στις 20 Φεβρουαρίου 2019 πληροφορηθήκαμε ότι υπογράφηκε σύμβαση σύμφωνα με την οποία η Czech Media Invest δεσμεύτηκε να πωλήσει το 40% των μετοχών του Ομίλου Eurozet στην Agora και το 60% των μετοχών στην τσεχική εταιρεία SFS Ventures LCC, της οποίας ο μέτοχος μειοψηφία (με το 24% των μετοχών) είναι η αμερικανική εταιρεία Salvatorska Ventures LCC που επίσης ανήκει στο ταμείο Soros MDIF. Σύμφωνα με τη συμφωνία, η Agora θα μπορέσει να αγοράσει το 60% της SFS Ventures εντός ενός έως τριών ετών, καθιστάμενη έτσι μοναδικός μέτοχος. Το κόστος της πρώτης δόσης μετοχών (40%) είναι 130 εκατομμύρια ζλότι (περίπου 30 εκατομμύρια ευρώ), εκ των οποίων 75 εκατομμύρια χρηματοδοτούνται με τραπεζικό δάνειο.

Με το 11% του μετοχικού κεφαλαίου του ομίλου Agora, το επενδυτικό κεφάλαιο MDIF έχει μόνο το 8% των ψήφων, αλλά αυτή η νέα επιχείρηση, στην οποία συμμετέχει μια άλλη εταιρεία στην οποία είναι παρούσα η MDIF, δείχνει ότι εκτός από τη χρηματοδότηση ενός νεφελώματος ΜΚΟ, ο Τζωρτζ Σόρος υποστηρίζει, μέσω των επενδυτικών του κεφαλαίων, την ανάπτυξη στην Κεντρική Ευρώπη μέσων ενημέρωσης ικανών να προωθήσουν τις ιδέες του. Ο όμιλος Agora ανακοίνωσε πέρυσι την πρόθεσή του να αυξήσει τον ετήσιο κύκλο εργασιών του κατά μισό δις ζλότι μέχρι το 2022 για να φτάσει τα 1,6 δις (370 εκατ. Ευρώ).

Ανταμ Μίσνικ

Αρχικά, η Agora ιδρύθηκε το 1989 στο διαμέρισμα του διάσημου κινηματογραφιστή Aντρέι Βάιντα για να μπορέσει ο Aνταμ Μίσνικ να αναλάβει τον έλεγχο της εφημερίδας Solidarność Gazeta Wyborcza (ο Aνταμ Mίσνικ εξακολουθεί να είναι και σήμερα ο αρχισυντάκτης). Η εφημερίδα αυτή είχε ιδρυθεί μετά τη συμφωνία  με τους κομμουνιστές εν όψει των ημιελεύθερων εκλογών του 1989. “Αυτό που έπαιξε ζωτικό ρόλο, ήταν η ανάθεση στον Aνταμ Mίσνικ της πρώτης νόμιμης εφημερίδας της αντιπολίτευσης, της Gazeta Wyborcza, και το παιχνίδι που έπαιξε για να περάσει αυτή η εφημερίδα σε μια ιδιωτική εταιρεία. Με αποτέλεσμα, η Gazeta Wyborcza να ανεξαρτητοποιηθεί από την Αλληλεγγύη και την Επιτροπή Πολιτών. Ο καθένας σκεφτόταν ότι ήταν η εφημερίδα του συνδικάτου ή της Επιτροπής Πολιτών, ή και των δύο. Κανείς δεν σκεφτόταν, που αποδείχτηκε εξαιρετικά αφελές, ότι ήταν ιδιωτική εταιρεία μερικών ανθρώπων που συνδέονταν με τους κύκλους της πρώην εσωτερικής αντιπολίτευσης του [κομμουνιστικού] συστήματος οι οποίοι υπερασπίζονταν μόνο τις δικές τους ιδέες.» εξηγούσε ο Γιάροσλαβ Καζύνσκι, ο σημερινός ηγέτης της PiS, εξήγησε στο βιβλίο Czas na zmiany, που εκδόθηκε το 1993.

Η εξαγορά του ομίλου Eurozet από τον όμιλο Agora δεν είναι τα πρώτα βήματα του Τζωρτζ Σόρος στην Πολωνία. Ήδη από το 1988, σε συμφωνία με το κομμουνιστικό καθεστώς που προετοίμαζε την αποχώρησή του, δημιούργησε το Ίδρυμα Batory, το οποίο συνεχίζει να χρηματοδοτεί μέσω των Ιδρυμάτων Ανοικτής Κοινωνίας (OSF) και το οποίο είναι ενεργά στρατευμένο, όπως και τα μέσα ενημέρωσης του ομίλου Agora, εναντίον του PiS και υπέρ της φιλελεύθερης-ελευθεριακής ιδεολογίας, κυρίως των διεκδικήσεων του λόμπι των ΛΟΑΤ καθώς και της υποδοχής των “μεταναστών”.

*Nόμος και Δικαιοσύνη, τίτλος του δεξιού πολιτικού κόμματος, το οποίο κυβερνά σήμερα την Πολωνία. Ιδρύθηκε το 2001 από τους αδελφούς Λεχ και Γιάροσλαβ Καζίνσκι.

.source:https://www.ojim.fr/soros-etend-son-influence-en-pologne/

Εξελίξεις στο κέντρο και το ΚΕΑΔ

0

Η προσοχή εστιάζει στην εξέλιξη της πολιτικής κόντρας στην Αλβανία και τους χειρισμούς των δύο στρατοπέδων μέσα σε μια αδιέξοδη κατάσταση. Ως εκ τούτου ίσως δεν έχει αποδοθεί απ’ την ανάλυση, παρά την καλή προβολή σε ειδησεογραφικό επίπεδο της κίνησης πέντε κομμάτων, μικρών αριθμητικά αλλά με σπουδαίο πολιτικό πρόγραμμα και πρόταση. Πρόκειται για συμμαχικά κόμματα του Δημοκρατικού Κόμματος, που ηγείται της αντιπολίτευσης, μεταξύ των οποίων η Ένωση για Ανθρώπινα Δικαιώματα – ΚΕΑΔ, πολιτική συνέχεια σε κοινοβουλευτική αντιπροσώπευση και κεντρική πολιτική της ΔΕΕΕΜ – ΟΜΟΝΟΙΑ. Να αναφερθεί ότι με το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα που μετέχει της άτυπης αυτής πλατφόρμας και διαθέτει απήχηση ειδικά στους πληθυσμούς του καθολικού Βορρά, το ΚΕΑΔ είχε αρκετές συγκλήσεις σε σημαντικά ζητήματα και στο παρελθόν. Ειδικά σε ότι αφορά στο εκλογικό σύστημα ένεκεν της εκλογικής συσπείρωσης σε συγκεκριμένες περιφέρειες τα δύο κόμματα έχουν συγκλίνον πολιτικό συμφέρον. Και προφανώς πρόκειται για σχήματα που διαθέτουν ξεκάθαρη ευρωπαϊκή ατζέντα βασιζόμενη και στην υφή του εκλογικού τους σώματος.

Τι στην ουσία επιδιώκουν τα πέντε αυτά κόμματα (επίσης Ρεπουμπλικανικό, Κίνημα για την Ανάπτυξη και Αγροτικό): Έχουν διαμορφώσει κείμενο θέσεων με το οποίο δεν αποσκοπούν απλά στο να διαφοροποιηθούν απ’ το επικεφαλής της συμμαχίας της αντιπολίτευσης, Δημοκρατικό Κόμμα. Ούτε απλά να πιέσουν αυτό για μεγαλύτερο ρόλο στο συνασπισμό ή εκλογικά οφέλη. Το πρόγραμμα το οποίο παρουσίασαν σε κοινή πολιτική εκδήλωση και με άλλες στοχευμένες κινήσεις διαχέουν στην κοινή γνώμη, εστιάζει στα χρόνια προβλήματα του κράτους και του πολιτικού βίου της χώρας. Στις λύσεις μάλιστα που προτείνουν ενυπάρχουν τα στοιχεία εκείνα που εάν και εφόσον υιοθετηθούν απ’ τις μεγάλες πολιτικές δυνάμεις της χώρας θα επιφέρουν εξευρωπαϊσμό των πολιτικών και έτσι θα επισπεύσουν στην επιτάχυνση των διαδικασιών ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ.

Να υπογραμμιστεί ένα σπουδαίας και άμεσης σημασίας για την ΕΕΜ και είναι αυτό που αφορά στην αναθεώρηση της διοικητικής διαίρεσης και οργάνωσης της τοπικής αυτοδιοίκησης της χώρας. Για το ΚΕΑΔ υπήρξε η μεταρρύθμιση που έγινε το 2015 η βασική αιτία αποχώρησης απ’ τη συνεργασία με το Σοσιαλιστικό Κόμμα δεδομένου ότι η διοικητική διαίρεση δεν ικανοποιεί το συμφέρον της ΕΕΜ και προσβάλει βασικές αρχές για την ενοποίηση των κατοίκων ελληνικής καταγωγής με βάση τις αρχές της Σύμβασης Πλαίσιο αλλά και την αυτονομία στη λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης όπως έχουν προσδιοριστεί απ’ το Συμβούλιο της Ευρώπης.

Το πρόγραμμα πολιτικής συνεργασίας των πέντε κομμάτων του κέντρου επί το πλείστον διατυπώνει τολμηρή πρόταση συνταγματικής αναθεώρησης όπως κατοχυρωθεί κυβέρνηση κηδεμονίας για τις εκλογές, όχι μόνο τις τρέχουσες αλλά σε βάθος χρόνου έως ότου αποκατασταθεί το κλίμα εμπιστοσύνης των κομμάτων και των πολιτών στην εκλογική διαδικασία. Προτείνουν επίσης την άμεση εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από το σύνολο των πολιτών με δικαίωμα ψήφου και ξεχωριστές εκλογές. Με βάση την πρόταση τους επίσης γίνεται λόγος για τη δυνατότητα θεσμοθέτησης δευτέρου επιπέδου κοινοβουλευτικής αντιπροσώπευσης με τη μορφή Γερουσίας.

Ειδικά τα κόμματα του κέντρου εστιάζουν στα χρονίζοντα προβλήματα του δικαστικού τομέα και εξουσίας και διατυπώνουν προτάσεις για την σε βάθους χρόνου σταθεροποίηση του απόλυτα ανεξάρτητου από τις πολιτικές επιρροές και εξαρτήσεις ως εγγύηση για τη λειτουργία του κράτους δικαίου στη χώρα.

Έχοντας τούτα και άλλα σημεία ως βασικό περιεχόμενο στο πρόγραμμα της συνεργασίας τους η κίνηση των πέντε δεν αποσκοπεί απλά στη διαχείριση της υφιστάμενης κρίσης αλλά σε προβλέψεις τέτοιες που θα περιορίσουν την δυνατότητες επανάληψης στο μέλλον.

Σε ότι αφορά στη διέξοδο απ’ την κρίση αυτή με σαφήνεια επισημαίνουν αυτό που αποτελεί και τη βάση των ξεχωριστών συμφωνιών που έχουν συνάψει με το Δ.Κ. δηλαδή την παραίτηση του Πρωθυπουργού Έντι Ράμα, την δημιουργία κυβέρνησης κοινής αποδοχής και τη διενέργεια εκλογών εν ευθέτω χρόνο.

Η κίνηση βασικά λόγω του περιεχομένου της πρότασης της έχει ήδη αποσπάσει την προσοχή τόσο των μέσων μαζικής ενημέρωσης και των πολιτικών αναλυτών, κυρίως όμως να υπογραμμιστεί ότι έγινε δεκτή και είχε εκτενή συζήτηση με τον επικεφαλής της διπλωματικής αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Τίρανα. Την πρόταση τους δε για την έξοδο απ’ την κρίση και τις μεταρρυθμίσεις που η πολιτική τάξη δύναται επιχειρήσει με αφορμή μάλιστα την τάση παλινδρόμησης σε αδιέξοδες κρίσεις όπως η παρούσα, είχαν την ευκαιρία να θέσουν στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Επί το πλείστον τον κάλεσαν να διερευνήσει το έδαφος και με βάση τις αρμοδιότητες του εξαντλήσει τα περιθώρια για σύγκλιση στρογγυλής τραπέζης των κομμάτων και κυρίως των δύο μεγάλων, πριν κλιμακωθεί περαιτέρω η κρίση και οι εκλογές για τοπική αυτοδιοίκηση που έχουν εξαγγελθεί για την 30η Ιουνία γίνουν αφορμή για συγκρούσεις ανεξέλεγκτες.
Να σημειωθεί ότι το ΚΕΑΔ με τον τρόπο αυτό διαθέτει ακόμη μια σπουδαία δυνατότητα προώθησης της πολιτικής του ατζέντας και ο ρόλος του Προέδρου του κ. Βαγγέλη Ντούλε είναι για ακόμη μια φορά αυθεντικός και ουσιαστικός ως εκ τούτου.

tachydromos.org
Πηγή: Himara.gr | Ειδήσεις απ’ την Βόρειο Ήπειρο

Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας- Σχόλια επί του Σχεδίου Νόμου που έχει τεθεί σε διαβούλευση.

3

του Γιώργου Χατζηθεοφάνους, Υποστρατήγου ε.α., Οικονομολόγου.

Σύμφωνα με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο (ν. 1558/1985) αρμόδιο για τη διαμόρφωση της πολιτικής εθνικής άμυνας και εθνικής ασφάλειας της χώρας και λήψη αποφάσεων  για θέματα εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, καθώς και για θέματα δημόσιας τάξης που σχετίζονται με την εξωτερική και αμυντική πολιτική είναι το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας γνωστό ως ΚΥΣΕΑ.

Η κατά γενική ομολογία αναποτελεσματικότητά του οδηγεί πολιτικούς, διπλωμάτες, αναλυτές και δημοσιογράφους να επικαλούνται την ανάγκη θεσμοθέτησης Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας κάθε φορά που η Χώρα καλείται να διαχειριστεί ένα σοβαρό εθνικό θέμα.  Δεν είναι τυχαίο πως ακόμη και στο ζήτημα της Συμφωνίας των Πρεσπών ουδέποτε συνήλθε.

Χωρίς να καταργηθεί το ΚΥΣΕΑ,  με το σχέδιο νόμου που έχει μπει σε διαβούλευση με τίτλο «Εκσυγχρονισμός Εξωτερικής Πολιτικής» ιδρύεται το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΣΕΑ) με αντικείμενο-αρμοδιότητες, σε γενικές γραμμές, αντίστοιχες  με αυτές του ΚΥΣΕΑ.  Βασική διαφορά είναι πως το ΣΕΑ είναι όργανο συμβουλευτικό προς τον Πρωθυπουργό ενώ το ΚΥΣΕΑ όργανο λήψης αποφάσεων. Η σύνθεση του ΣΕΑ είναι κατά βάση ίδια με το ΚΥΣΕΑ αφού και στα δύο όργανα συμμετέχουν, πέραν των άλλων,  ο Πρωθυπουργός (Πρόεδρος), οι Υπουργοί εξωτερικών, άμυνας και Προστασίας του Πολίτη, ο Α/ΓΕΕΘΑ και ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του Πρωθυπουργού.

Οι βασικές μου παρατηρήσεις επί του σχεδίου νόμου, τις οποίες και έχω καταθέσει στη δημόσια διαβούλευση, είναι επιγραμματικά οι ακόλουθες:

  • Το ένα εκ των δύο οργάνων είναι περιττό. Η ίδρυση του ΣΕΑ επιβάλλει την κατάργηση του ΚΥΣΕΑ.
  • Στη βασική σύνθεση του ΣΕΑ πρέπει να συμμετέχουν μόνο ο Πρωθυπουργός ως Πρόεδρος, οι Υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας και Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας. Όλοι οι άλλοι θα καλούνται ως έκτακτα μέλη ανάλογα με το αντικείμενο της συνεδρίασης.
  • Ορθώς αναφέρεται στο σχέδιο νόμου πως το όργανο αυτό είναι συμβουλευτικό προς τον Πρωθυπουργό. Ήταν λάθος που στο ΚΥΣΕΑ οι αποφάσεις λαμβάνονταν με ψηφοφορία. Ο τελικά υπεύθυνος για την χάραξη και εφαρμογή της πολιτικής στο εσωτερικό και στο εξωτερικό δεν μπορεί, με βάση το Σύνταγμα, να είναι άλλος από τον Πρωθυπουργό της Χώρας, ο οποίος άλλωστε έχει και την εξουσία επιλογής των μελών του Υπουργικού Συμβουλίου (εξίσωση εξουσίας και ευθύνης), στο οποίο ο ίδιος προεδρεύει. Και, βέβαια, όταν υπάρχει διαφωνία μεταξύ του Πρωθυπουργού και ενός Υπουργού, ο τελευταίος παραιτείται ή παύεται και αντικαθίσταται με άλλον της επιλογής και πάλι του Πρωθυπουργού. Το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας αποτελεί το βασικό-θεσμικό συμβουλευτικό όργανο του Πρωθυπουργού στη διαχείριση των εθνικών θεμάτων
  • Απαιτείται η υποστήριξή του με μια μεγάλη επιστημονική ομάδα (αντί της μικρής Γραμματείας των έξι επιστημόνων που προβλέπει το σχέδιο νόμου) αποτελούμενη από αξιόλογους διπλωμάτες πρέσβεις ε.τ., κορυφαίους νομικούς διεθνούς δικαίου, συνταγματολόγους, απόστρατους αξιωματικούς των ενόπλων δυνάμεων με σχετικά qualifications, περιβαλλοντολόγους, διεθνολόγους, οικονομολόγους, ιστορικούς, ειδικούς στα ενεργειακά κ.ά., που θα μελετούν σε μόνιμη βάση το διεθνές περιβάλλον, θα προσδιορίζουν ευκαιρίες και απειλές και θα υποβάλλουν στο ΣΕΑ την εισήγησή τους για τον προσδιορισμό των εθνικών συμφερόντων και την διαμόρφωση ενός οδικού χάρτη σε στρατηγικό επίπεδο για την προώθηση και την υποστήριξή τους στο διεθνές περιβάλλον. Επικεφαλής της επιστημονικής αυτής ομάδας θα είναι ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας και πρέπει να συμμετέχει οπωσδήποτε ικανός manager, με γνώσεις και μεγάλη εμπειρία στο Στρατηγικό Σχεδιασμό (Η εθνική Στρατηγική είναι Στρατηγικός Σχεδιασμός). Κρίνεται επίσης απαραίτητη η κατάλληλη οργάνωση αυτής της επιστημονικής ομάδας σε υποομάδες ανάλογα με τη θεματολογία.
  • Υπό κανονικές συνθήκες, η επιστημονική αυτή ομάδα (στο βιβλίο μου την αναφέρω ως επιτελείο) θα ήταν της επιλογής της εκάστοτε κυβέρνησης (όπως προβλέπει το σχέδιο νόμου).  Θεωρώ όμως ότι οι ιδιαιτερότητες – παθογένειες του ελληνικού πολιτικού συστήματος των πελατειακών σχέσεων στο πλαίσιο δημιουργίας κομματικών στρατών θα το καθιστούσαν σύντομα αναποτελεσματικό μετατρέποντάς το σε έναν ακόμη χώρο βολέματος κομματικών φίλων,  με αποτέλεσμα την απαξίωσή του και την παραγωγή εκθέσεων ιδεών αντί σοβαρών προτάσεων. Αυτός είναι ο βασικός λόγος που καθιστά αναγκαία την θεσμική θωράκιση αυτού του επιτελείου, το οποίο πρέπει είναι υπερκομματικό (η στελέχωσή του να μην αποτελεί αντικείμενο της εκάστοτε κυβέρνησης), η θητεία των μελών του να είναι ανεξάρτητη της αντίστοιχης Κυβερνητικής θητείας ώστε πέρα των άλλων να εξασφαλίζεται η συνέχεια και να λειτουργεί σε μόνιμη βάση, καθόσον η προσπάθεια αυτή εμπεριέχει δυναμική ειδικά στο σύγχρονο διεθνές περιβάλλον, το οποίο αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς και απαιτεί ευκαμψία, ήτοι ταχεία προσαρμογή στις εναλλαγές των καταστάσεων. Οι αποφάσεις όπως έχει ήδη αναφερθεί λαμβάνονται από την εκάστοτε εκλεγμένη από το λαό Κυβέρνηση.
  • Το επιτελείο αυτό θα πρέπει να συνεργάζεται με τους υφιστάμενους θεσμικούς φορείς της χώρας όπως το Υπουργείο Εξωτερικών, το Υπουργείο Άμυνας (ΓΕΕΘΑ) κ.α., με τους οποίους πρέπει να αποκατασταθούν μόνιμοι δίαυλοι επικοινωνίας και να εξασφαλιστεί η αρμονική συνεργασία τους (σταδιακά θα διαμορφωθεί μια σχετική κουλτούρα). Σημαντικό είναι επίσης το επιτελείο αυτό να αξιοποιεί τους πρώην υπουργούς Εξωτερικών, Άμυνας κλπ καθώς κι άλλες προσωπικότητες με διάφορους τρόπους (κοινές συσκέψεις με συγκεκριμένη ατζέντα, κατ’ ιδίαν συναντήσεις, Delphi Technique κ.α.). Και βέβαια ορθώς αναφέρεται στο σχέδιο νόμου πως το ΣΕΑ (Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας με τη βοήθεια του επιτελείου) είναι το αρμόδιο όργανο για τον συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων υπουργείων-φορέων στο πλαίσιο της υλοποίησης της απόφασης του Πρωθυπουργού κι όχι το ΥΠΕΞ όπως συμβαίνει σήμερα.

Μετά την ψήφιση του σχετικού νόμου θα πρέπει να υπάρξει ένα λεπτομερές κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο (κανονισμός λειτουργίας) σχετικά με τις ακολουθούμενες διεργασίες-διαδικασίες και position description για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής του λειτουργίας.

Αναλυτική παρουσίαση με πλήρη επιχειρηματολογία όλων των παραπάνω  στο βιβλίο μου «Εθνική Στρατηγική-Πρόταση για ένα νέο Θεσμικό Πλαίσιο», Β’ Έκδοση,  που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις «Ι.ΣΙΔΕΡΗ».

Γιώργος Χατζηθεοφάνους

Υποστράτηγος ε.α.-Οικονομολόγος

 

Για να συνεχίσει να υπάρχει κράτος

1

του Χρήστου Γιανναρά

Γι’ αυτό και μανιασμένη η ανταλλαγή απαξιωτικών χαρακτηρισμών, η προσπάθεια να σπιλωθούν οπωσδήποτε οι αντίπαλοι, έστω με αοριστολογίες και υπονοούμενα εγκλήματα καταλήστευσης του κοινωνικού χρήματος. Αδίστακτος πόλεμος εντυπώσεων.

Το πιο ποταπό και αηδές είναι ότι η αντιμαχία έχει δεδομένη, θεσμικά-νομικά εξασφαλισμένη, την ατιμωρησία κάθε εγκλήματος των αντιμαχομένων – οπωσδήποτε κάθε πολιτικού (κοινωνικού) κακουργήματος, αλλά και κάθε ποινικού (αν υπερβαθούν κάποιες κωμικές προθεσμίες). Ετσι, οι κατηγορίες που αμοιβαία εκτοξεύονται προεκλογικά ουδέποτε αφορούν κομματικές ασυδοσίες: διορισμούς στο Δημόσιο, εξωφρενικούς δανεισμούς του κράτους, υπονόμευση των θεσμών της Δικαιοσύνης, σκόπιμη ανυπαρξία Δημόσιας Τάξης, δραματική υποβάθμιση της Παιδείας, πρωτογονισμό των ΜΜΕ, εγκατάλειψη των πανεπιστημίων στις κομματικές νεολαίες και στον τραμπουκισμό.

Η προεκλογική, μανιασμένη αντιμαχία αφορά μόνο λωποδυσίες κομμάτων και κομματανθρώπων, χρηματισμό τους από τον διεθνή ή εγχώριο υπόκοσμο, κρατικές προμήθειες από το παρεμπόριο – η αμοιβαία κατασπίλωση παραμένει, πάντοτε και εκ του ασφαλούς, στο πεδίο της πρόκλησης εντυπώσεων. Καθηλώνεται έντεχνα το ενδιαφέρον των πολιτών στο πόσους και ποιους πολιτικούς εξαγόρασε η Novartis ή η Siemens, πόσους και ποιους κροίσους δημιούργησε το κλείσιμο κρατικών βιομηχανιών, με ποιας ιδιοκτησίας θαλαμηγούς ή αεροπλάνα ταξιδεύουν οι «ριζοσπάστες» της Αριστεράς, ποια μυθώδη δάνεια έδωσαν οι Τράπεζες σε αρειμάνιους Συριζαίους με δεδομένη την πτώχευση της χώρας.

Στον πόλεμο των εντυπώσεων αυτά τα θέματα ενδιαφέρουν. Κανένας δεν μιλάει για τη δημογραφική κατάρρευση του Ελληνισμού, τη χρονολογικά προβλεπόμενη πληθυσμική του εξαφάνιση. Κανένας για την επίσημα κατεστημένη στον δημόσιο βίο αγλωσσία. Κανένας για τη θεσμικά επιβεβλημένη επικυριαρχία των Ευρωπαίων «εταίρων» μας στα χώματα που, με πολύ αίμα, απελευθέρωσαν κάποτε οι πρόγονοί μας. Κανένας δεν διανοείται να θέσει, ως πολιτικό πρόβλημα, τη συντελεσμένη απώλεια της «ψυχής» μας: γλώσσας, ιστορικής συνείδησης, τρόπου αυτοδιοίκησης ή πολιτισμού μας. «Μοιάζουμε να μην ξέρουμε πια γιατί υπάρχουμε, παρά τους αιώνες και τις χιλιετίες πολιτισμού που έχουμε πίσω μας» έγραψε πρόσφατα ο Λαοκράτης Βάσσης, εμβληματική μορφή της τίμιας Αριστεράς.

Η υποταγή της πολιτικής στην ολοκληρωτική λογική του μάρκετινγκ αποκλείει ερωτήματα που βασανίζουν τους πολίτες αλλά ξεγυμνώνουν την ιδιοτέλεια των εξουσιαστών.

Στοιχειώδες για κάθε νουνεχή πολίτη το ερώτημα: Πώς να ανακάμψει η οικονομία, να χαλιναγωγηθεί η ανεργία, να ανασχεθεί η μετανάστευση, να ανασάνει η φτωχολογιά, όσο το κράτος παραμένει πελατειακό; Για να υπάρξει οργανωμένος δημόσιος τομέας στην υπηρεσία των κοινωνικών αναγκών, άτεγκτη προϋπόθεση είναι να απολυθούν εκατοντάδες χιλιάδες υπαλλήλων, που διορίστηκαν στο Δημόσιο με κομματικό ρουσφέτι και ουδέποτε αξιολογήθηκε η ποιότητά τους. Να σταματήσει, εδώ και τώρα, η συνταξιοδότηση, εκατοντάδων και πάλι χιλιάδων, που συνταξιοδοτήθηκαν σε ηλικία κάτω των πενήντα ετών. Οχι για να «τιμωρηθεί» όλος αυτός ο παρασιτικός πληθυσμός, αλλά για να μπορέσει να συνεχίσει να υπάρχει κράτος, ικανό να εγγυηθεί την επιβίωση όσων (δικαιότατα) θα απολυθούν και όσων (αξιοκρατικά) θα παραμείνουν.

Ο μόνος πολιτικός που τόλμησε να αναμετρηθεί με τέτοια προβλήματα, είναι ο Στέφανος Μάνος. Κανένα κόμμα δεν αξιοποίησε την πρόκλησή του, δεν θεώρησε ανάγκη να την επεξεργαστεί επιτελικά. Τρομάζει κανείς από την ασυνειδησία του πολιτικού προσωπικού στην Ελλάδα, την παχυδερμική ανεμελιά του. Η τόλμη μεταρρυθμιστικών τομών, με στόχο (ούτε λίγο ούτε πολύ) την «επανίδρυση του κράτους», θα μπορούσε (απολύτως ορθολογικά) να υποστηριχθεί και από την Ε.Ε. – κάποτε με επιφάσεις χαλιναγωγείται και η δολιότητα. Ομως τα κόμματα στην Ελλάδα έχουν νεκρωμένα πολιτικά αντανακλαστικά, είναι οργανισμοί πεθαμένοι, αδύνατο να νεκραναστηθούν επιθετικές πρωτοβουλίες.

Κανένας απαξιωτικός χαρακτηρισμός δεν επαρκεί για την αποτίμηση της ευτέλειας κομμάτων και κομματανθρώπων στο ελλαδικό κρατίδιο. Συντηρούν τη διαφθορά, την ψυχοπαθολογική εξουσιολαγνεία, με πείσμα και τυφλότητα αυτοκαταστροφική. Χρόνια τώρα, έρχεται και επανέρχεται, με ποικίλες αφορμές, το πάγκοινο και λογικότατο αίτημα για περιορισμό της αναιδέστατης σπατάλης: Να περιορισθούν σε 150 οι βουλευτές, να περικοπούν δραστικά οι απολαβές τους και οι εξωφρενικές «διευκολύνσεις» που τους παρέχονται. Συνιστά αναιδέστατη πρόκληση η χρηματική επιχορήγηση των κομμάτων από τον χρεοκοπημένο κρατικό κορβανά και αφόρητη «ύβρι» η διαγραφή των τραπεζικών οφειλών τους.

Σίγουρα, με καταγγελίες και ξόρκια δεν αλλάζει τίποτα. Αν κρίνει κανείς από τα ευρωψηφοδέλτια των δύο μεγαλύτερων κομμάτων, στον βωμό της προτεραιότητας των εντυπώσεων θυσιάζονται πια ακόμα και οι στοιχειώδεις απαιτήσεις σοβαρότητας, συνέπειας και ευπρέπειας. Το πολιτικό προσωπικό της αυτοκαταστροφής μας αυτοαναπαράγεται επί τα χείρω.

Επιφυλλίδα του Χρήστου Γιανναρά στην εφημερίδα Καθημερινή, στις 21/4/19

Εκδόσεις “ΡΟΠΗ”: Κβαντική Μηχανική. Θεωρητικό Ελάχιστο.

0

Μπορούμε να φανταστούμε την έκπληξη του κορυφαίου Αργεντινού συγγραφέα Jorge Luis Borges όταν ανακάλυψε ότι η ιδέα του διηγήματός του ‘‘Ο κήπος των διακλαδιζόμενων δρόμων’’ (‘‘The garden of the forking paths’’), δημοσιευμένου το 1941, προηγήθηκε λογοτεχνικά της διδακτορικής διατριβής του Hugh Everett III ‘‘Διατύπωση σχετικής κατάστασης της κβαντικής μηχανικής’’ (‘‘Relative state formulation of quantum mechanics’’), δημασιευμένης το 1957, που αργότερα έγινε ευρύτερα γνωστή από τον Bryce DeWitt ως ‘‘ερμηνεία πολλών κόσμων’’ της κβαντικής μηχανικής. Ούτε ο Borges ήξερε κάτι περί φυσικής πέρα, κατά δήλωσή του, από την επίδειξη που του έκανε κάποτε ο πατέρας του για το πως δουλεύει ένα βαρόμετρο, ούτε οι δύο φυσικοί είχαν διαβάσει το διήγημα του Borges. Ποια ήταν η αντίδραση του Borges; «Οι φυσικοί είναι τόσο ευφάνταστοι!» Δεν χρειάζεται, πάντως, να αναφέρουμε πόση παρεξήγηση συνοδεύει την συγκεκριμένη ερμηνεία της κβαντικής μηχανικής.

Ο εξέχων φυσικός του περασμένου αιώνα John Archibald Wheeler (επιβλέπων καθηγητής του Everett) είχει πει: «Το κβάντο είναι το μεγαλύτερο μυστήριο που έχουμε.» Η αποστροφή αυτή δεν είναι μακριά από το να συμπυκνώνει δύο πράγματα για την κβαντική μηχανική: από την μια τον αδιαμφισβήτητο εντυπωσιασμό μας για την εξαιρετική αποτελεσματικότητά της, τόσο σε θεωρητικό όσο και σε εφαρμοσμένο επίπεδο, αλλά και από την άλλη τον βαθύ προβληματισμό μας για το απώτερο νόημά της. Ο Wheeler πίστευε ότι αν καταλαβαίναμε το κεντρικό νόημά της, θα μπορούσαμε να το διατυπώσουμε σε μια απλή πρόταση που θα μπορούσε να καταλάβει ο καθένας.

Είναι γεγονός ότι σε καμιά άλλη φυσική θεωρία όσο στην κβαντική μηχανική δεν θα βρει κανείς τόσο πολλές ερμηνείες για το τι πράγματι αυτή συνεπάγεται για τον φυσικό κόσμο. Η συζήτηση αυτή ξεκίνησε μάλιστα από τον πρώτο καιρό αμέσως μετά την ανάδυσή της ως αποκρυσταλλωμένη θεωρία (1925-27), και συνεχίζεται μέχρι τις μέρες μας. Και είναι απορίας άξιον που πολλοί φαίνεται να ισχυρίζονται ότι ξέρουν τι σημαίνει η κβαντική μηχανική όταν λίγοι πραγματικοί ειδήμονες μπορούν να ισχυριστούν κάτι τέτοιο. Παραμένει παροιμιώδης η φράση του διάσημου Richard Feynman: «Νομίζω πως μπορώ να πω με ασφάλεια ότι κανείς δεν καταλαβαίνει την κβαντική μηχανική.»

Το βιβλίο αυτό πάνω στην κβαντική μηχανική είναι το δεύτερο στην σειρά του Θεωρητικού Ελάχιστου μετά από εκείνο πάνω στην κλασική μηχανική. Στόχος του παραμένει η γνωριμία ενός περισσότερο ή λιγότερο ευρέος κοινού με τις βασικές αρχές και τις κεντρικές έννοιες που χαρακτηρίζουν τον κβαντικό κόσμο, και αυτό μέσα από έναν ελάχιστο δυνατό μαθηματικό φορμαλισμό. Αλλά όχι μόνο. Αυτό που σημειώναμε στον πρόλογο του πρώτου βιβλίου, ισχύει και εδώ: το βιβλίο μπορεί να αποβεί πολλαπλά χρήσιμο στους φοιτητές και μελετητές εκείνους που θα ήθελαν να αφομοιώσουν τον διαφορετικό τρόπο του σκέπτεσθαι στην κβαντική μηχανική και να συλλογιστούν πάνω στις λεπτές ιδέες της.

Θα πρέπει να επιστήσουμε την προσοχή του αναγνώστη στον τρόπο παρουσίασης του περιεχομένου της κβαντικής μηχανικής που έχει επιλέξει ο Leonard Susskind. Η κβαντική μηχανική επιβλήθηκε από πειραματικές παρατηρήσεις που δεν μπορούσαν να είχαν προβλεφθεί και η θεωρητική μαθηματική θεμελίωσή της ακολούθησε. Αλλά από την στιγμή που ολοκληρώθηκε ως φυσική θεωρία με αυτή την σειρά, το όλο οικοδόμημα μπορεί να παρουσιαστεί εξαρχής ως βασιζόμενο σε κάποιες θεμελιώδεις αρχές. Ο Albert Einstein, που πάντως ακολούθησε την αντίστροφη πορεία στην διατύπωση της θεωρίας της σχετικότητας, σημειώνει σχετικά: «Αμέσως μόλις μια επιστήμη προκύψει από τα αρχικά στάδια, θεωρητικές πρόοδοι δεν επιτυγχάνονται πλέον απλά με μια διαδικασία διακανονισμού. Οδηγημένος από εμπειρκά δεδομένα, ο ερευνητής αναπτύσσει μάλλον ένα σύστημα σκέψης το οποίο, εν γένει, οικοδομείται λογικά από ένα μικρό αριθμό θεμελιωδών παραδοχών, των ούτως αποκαλούμενων αξιωμάτων.» Αυτόν ακριβώς τον δρόμο σκέψης ακολουθεί εδώ ο Susskind, ο οποίος στέκεται με κατανόηση απέναντι στον βαθύ σκεπτικισμό του Einstein για τον εγγενή πιθανοκρατικό χαρακτήρα της κβαντικής μηχανικής, όπως είχε αποτυπωθεί στην ιστορική αντιπαράθεσή του με τον Niels Bohr και είχε εκφραστεί στην φημισμένη αλληλογραφία του με τον Max Born: «Πιστεύεις σε έναν Θεό που ρίχνει ζάρια και εγώ σε μια πλήρη τάξη σε έναν κόσμο αντικειμενικής ύπαρξης.»

Ένα άλλο σημείο που θα πρέπει να σημειώσουμε είναι το πρότυπο που επιλέγει ο Susskind για να συζητήσει τα κβαντικά φαινόμενα. Το σύστημα που χρησιμοποιεί είναι το απλούστερο δυνατό σύστημα δύο καταστάσεων, αρκετό για να κάνει έκδηλη την διαφορά μεταξύ κλασικών και κβαντικών χαρακτηριστικών. Η χρήση απλοποιητικών μοντέλων, με εστίαση στο βασικό και απόρριψη του περιττού, είναι μια συχνή και ιστορικά επιτυχής μέθοδος αναζήτησης θεμελιωδών χαρακτηριστικών της φύσης. Μάλιστα στην κβαντική μηχανική συστήματα δύο καταστάσεων, από τον καιρό του Isidor Rabi την δεκαετία του 1930, βρίσκονται στη βάση μελετών που έχουν θεαματικές εφαρμογές όπως το ατομικό ρολόι, το μέϊζερ, το λέϊζερ, ή ο πυρηνικός μαγνητικός συντονισμός (σε ευρεία χρήση στην διαγνωστική ιατρική).

Ασφαλώς το πιο χαρακτηριστικό, και στο βάθος παράδοξο, φαινόμενο είναι αυτό της κβαντικής σύμπλεξης. Σύμπλεξη (απόδοση του αγγλικού όρου ‘‘entanglement’’) μεταξύ δύο ή περισσότερων συστημάτων σημαίνει γενικά έλλειψη ανεξαρτησίας μεταξύ τους. Όπως εξηγεί ο Susskind, μπορούμε να έχουμε ‘‘κλασική σύμπλεξη’’ μεταξύ δύο κλασικών συστημάτων, κάτι που εκφράζεται ως στατιστική συσχέτιση μεταξύ τους. Στην κλασική φυσική, πάντως, υπάρχει κατ’ αρχήν κάτι περισσότερο που θα μπορούσαμε να μάθουμε και που θα οδηγούσε σε απουσία τέτοιας συσχέτισης. Θεμελιωδώς διαφορετική είναι η περίπτωση στην κβαντική μηχανική, όπου σύμπλεξη μεταξύ δύο κβαντικών συστημάτων προκύπτει κάθε φορά που υπάρχει αλληλεπίδραση μεταξύ τους και στη συνέχεια αυτά απομακρύνονται το ένα από το άλλο με αποτέλεσμα να βρεθούν αυθαίρετα μακριά. Κβαντική σύμπλεξη μεταξύ των κβαντικών συστημάτων σημαίνει ότι για οποιαδήποτε μέτρηση γίνεται στα δύο υποσυστήματα υπάρχει συσχέτιση στα αποτελέσματα. Και δεν υπάρχει τίποτε πέρα από ό,τι υπαγορεύουν οι κανόνες της κβαντικής μηχανικής που μπορούμε να μάθουμε και που θα μπορούσε να ακυρώσει αυτή την σύνδεση. Το φαινόμενο της κβαντικής σύμπλεξης έχει ελεγχθεί σε σειρά αυστηρών πειραμάτων.

Στενά συνδεδεμένη με την κβαντική σύμπλεξη είναι η έννοια της τοπικότητας, που εγγυάται ότι στις θεωρίες μας καμιά πληροφορία δεν διαδίδεται με ταχύτητα μεγαλύτερη από την ταχύτητα του φωτός. Αν και αυτό άφησε να εννοηθεί ο Einstein ότι συμβαίνει στην κβαντική μηχανική (μιλώντας για «αλλόκοτη δράση εξ αποστάσεως»), στην συζήτηση της λεπτής αυτής έννοιας ο Susskind εξηγεί αν πράγματι αυτό συμβαίνει και τι ακριβώς υπονοείται με τον όρο της μη τοπικότητας.

[…]

Η φυσική παραμένει μια πειραματική επιστήμη, όπου και κρίνεται. Είναι γεγονός ότι η θεωρία της σχετικότητας υπαγορεύτηκε από την διαίσθηση, αλλά εξακολουθεί να επικυρώνεται μέχρι σήμερα από τις πειραματικές παρατηρήσεις. Η κβαντική μηχανική, αντίθετα, υπαγορεύτηκε από την ανάγκη θεωρητικής εξήγησης πειραματικών δεδομένων. Και μέχρι σήμερα επικυρώνεται συνεχώς.από το πείραμα. Τι θα γίνει μελλοντικά; «Υπάρχει μια ρωγμή στο καθετί. Είναι έτσι που εισέρχεται το φως», λέει ένας στίχος του Leonard Cohen. Μόνον όταν υπάρξει κάποια ρωγμή στα πειραματικά δεδομένα, μόνον τότε θα φανούν τα όρια της κβαντικής μηχανικής, και ίσως η κατεύθυνση επέκτασής της, και όχι από φυσικές φιλοσοφικές προκαταλήψεις (όσο ευφάνταστοι και αν είναι οι φυσικοί). Η φύση επιβάλλεται στον άνθρωπο, όχι ο άνθρωπος στη φύση.

– Απόσπασμα από τον πρόλογο του Κωνσταντίνου Βαγιονάκη (Ομότιμου Καθηγητή Παν. Ιωαννίνων) μεταφραστή και επιμελητή του βιβλίου  “Το Θεωρητικό Ελάχιστο. Τόμος ΙΙ: Η Κβαντική Μηχανική” του Λέοναρντ Σάσκιντ που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις ΡΟΠΗ. 

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:

Πρώτα σάς δίδαξε κλασική μηχανική. Τώρα, ο φυσικός Leonard Susskind έχει ενώσει τις δυνάμεις του με τον μηχανικό δεδομένων Art Friedman για να παρουσιάσουν τη θεωρία και τα συνακόλουθα μαθηματικά του παράξενου κόσμου της κβαντικής μηχανικής. Σε αυτήν τη συνέχεια στο Θεωρητικό Ελάχιστο, οι Susskind και Friedman παρέχουν μια ζωντανή εισαγωγή σε αυτό το περιβόητα δύσκολο πεδίο, που επιχειρεί να κατανοήσει τη συμπεριφορά των υποατομικών αντικειμένων μέσα από μαθηματικές αφαιρέσεις. Σε αντίθεση με άλλες εκλαϊκεύσεις που αποφεύγουν την αλλόκοτη πλευρά της κβαντικής μηχανικής, το βιβλίο Κβαντική Μηχανική αγκαλιάζει την απόλυτη παραξενιά της κβαντικής λογικής. Οι συγγραφείς προσφέρουν κρυστάλλινες εξηγήσεις πάνω στις αρχές των κβαντικών καταστάσεων, της αβεβαιότητας και της χρονικής εξάρτησης, της σύμπλεξης και των σωματιδιακών και κυματικών καταστάσεων, μεταξύ άλλων θεμάτων, και κάθε κεφάλαιο περιλαμβάνει ασκήσεις για να σιγουρευτεί η άρτια εκμάθηση κάθε περιοχής. Όπως ο πρώτος τόμος του Θεωρητικού Ελάχιστου, έτσι και αυτός ο τόμος τρέχει παράλληλα με τη σειρά μαθημάτων συνεχιζόμενης εκπαίδευσης του Susskind με οικοδεσπότη το Πανεπιστήμιο Stanford. Μια προσιτή αλλά αυστηρή εισαγωγή, το βιβλίο Κβαντική Μηχανική παρέχει μια εργαλειοθήκη στους ερασιτέχνες επιστήμονες για να μάθουν φυσική με τον δικό τους βηματισμό.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ:

Leonard Susskind:(γεννημένος το 1940) είναι Αμερικανός φυσικός, καθηγητής Θεωρητικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ και ιδρυτικός διευθυντής του Ινστιτούτου Θεωρητικής Φυσικής του Stanfort. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν θεωρία χορδών,θεωρία κβαντικού πεδίου, κβαντική στατιστική μηχανική και κβαντική κοσμολογία. Είναι μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ και της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών. Μέλος της σχολής του Περιφερειακού Ινστιτούτου Θεωρητικής Φυσικής και διακεκριμένος καθηγητής του Κορεατικού Ινστιτούτου  Προηγμένων Μελετών.

Ο Susskind θεωρείται ευρέως ως ένας από τους πατέρες της θεωρίας χορδών. Ήταν ο πρώτος που έδωσε μια ακριβή ερμηνεία της θεωρίας των στοιχειοσειρών της ολογραφικής αρχής το 1995, και ο πρώτος που εισήγαγε την ιδέα του τοπίου της θεωρίας των χορδών το 2003.

Art Friedman: Eίναι… δια βίου μαθητής της φυσικής. Η σταδιοδρομία του περιλαμβάνει τη μηχανική λογισμικού, τη διδασκαλία και τη γραφή. Έχει περάσει δεκαπέντε χρόνια ως προγραμματιστής μεταγλωττιστή για Hewlett Packard, και επί του παρόντος εργάζεται ανεξάρτητα ως σύμβουλος δεδομένων για τα σχολεία της Καλιφόρνια. Ασχολείται με τα μυστικά της κβαντικής διεμπλοκής.

Συγγραφείς: Leonard Susskind  & Art Friedman / Λέναρντ Σάσκιντ &  Άρτ Φρίντμαν.

Μετάφραση: Κωνσταντίνος  Ε. Βαγιονάκης, Ομότιμος καθηγητής

Επιμέλεια:  Κωνσταντίνος  Ε. Βαγιονάκης, Ομότιμος καθηγητής

Επιστημονική επιμέλεια: Κωνσταντίνος  Ε. Βαγιονάκης, Ομότιμος καθηγητής

ISBN: 978-618-5289-35-5

Διαστάσεις: 17 χ 24

Αριθμός σελίδων: 342

 

The Western Balkans’ statistical black hole

0

Tim Judah & Alida Vracic  European Council on Foreign Relations

02nd May, 2019


How many people live in the Western Balkans? The unreliability of statistics on the region often makes it hard to tell.

How many people live in the Western Balkans? The unreliability of statistics on the region often makes it hard to tell. As a recent article in the Guardian drawing on ECFR research discusses, many Europeans are more concerned about emigration than immigration. The article includes a graphic purportedly showing that Kosovo lost 15.4 percent of its population between 2007 and 2018. This is the result of both guesswork and a complete misunderstanding of published data. According to our calculations, Kosovo’s population declined by around 4.27 percent between 1990 and 2017.

Such misunderstandings are common: quite apart from the lack of reliable data, demographic statistics on the former Yugoslavia are often misused – inflated or minimised – for political ends. In 2006 research by the European Stability Initiative demonstrated how statistics in Kosovo had long been distorted by the region’s governments and, worse, international organisations – which had their own interests in using incorrect data. Once these international bodies got in on the game, they gave a veneer of legitimacy to fake facts.

The Guardian’s Kosovo figure might be just the most recent example of the use of incorrect data, but it highlights the desperate need to improve the collection of statistics in and about the Western Balkans. Low birth rates and high levels of emigration have long since succeeded the era of dislocation and death caused by the wars of the 1990s. Although the region has produced skilled demographers and statisticians, they often emigrate, are starved of funds, are under pressure to produce politically useful data, or are too few in number.

In these circumstances, the complexity of demographic issues leaves policymakers without access to credible data. The resulting problems are compounded by the legacy of the 1990s conflicts: large numbers of people are registered as living in or being citizens of more than one former Yugoslav state and, sometimes, reside somewhere else entirely.

With the intensification of the emigration crisis in the last few years, local political elites have remained reluctant to seriously tackle these challenges. As emigration is largely a reaction to political failure, including pervasive corruption, in the Western Balkans, politicians there frequently seek to gain advantage from the crisis rather than attempt to use what limited resources they have to deal with deep-seated issues. The short-term logic of this is simple. If people emigrate, unemployment figures decline and remittances increase. The government needs to pay fewer teachers and, while doctors also emigrate, so do many of their patients. Thus, policy challenges seem less grave than they otherwise might have. But the key questions remain: how many people have left, and how many remain?

A history of fuzzy statistics

The roots of the problem go back decades. Yugoslavia’s system for collecting statistics was generally credible but suffered from structural problems in relation to population data – at least, for the non-specialist. The effects of this are still apparent today. Policy analysts and journalists often use the last Yugoslav census, taken in 1991, as a starting point for their work on the Western Balkans. For example, most analysis of the region states that the population of Bosnia-Herzegovina was 4.4m before the war, using this figure for discussions of wartime losses and calculations of post-conflict population decline. However, examine the data in more detail and you will find that this figure includes 234,213 gastarbeiter (guest workers) and their families who were not in the country. And this is only going by the official figure. Some demographers put the number of people who actually lived in Bosnia-Herzegovina at the outbreak of the war at as low as 4m.

The explanation for this anomaly is straightforward. After large numbers of Yugoslav citizens began working abroad in the 1960s, officials reluctant to report a population decline began including people who lived and worked abroad in the census. In 1991 this official figure gave the false impression that around 1m more people were resident in Yugoslavia than was the case. For this reason, calculations of population decline in the former Yugoslavia between 1991 and 2015 vary between 2.46m and 3.98m, depending on who you include.

In Kosovo, the problem is even more complicated. In 1991 Albanians boycotted the census, so the authorities estimated their numbers. And, every year after that (including those of the war and the Serbian exodus), official estimates used those of previous years and ignored the fact that the fertility rate had dropped dramatically from its high pre-conflict level. Today, it does not help that when a census was finally held in 2011, Serbs in the north of the country boycotted the exercise (although they made up a far smaller proportion of the population than Albanians did in 1991).

Incorrect numbers can have direct political consequences

North Macedonia held its last census in 2002 and has indefinitely postponed its 2011 census due to ethnic politics. Bosnia held its last census in 2013, but its results were marred by controversy relating to ethnic groups’ appeals to kith and kin abroad to come home for the exercise. In Serbia, Albanians from south of the country boycotted the 2011 census.

The challenge for policymakers

The key problem is that a lack of reliable statistics makes serious policymaking almost impossible. The authorities need to know whether their country has lost, for instance, 1 percent or 11 percent of the population – and whether population changes are occurring everywhere or only in certain regions – if they are to devise an effective response.

One issue is that access to accurate data is not a priority anywhere in the region. On top of this, the responsibility for collecting population data typically falls to several bodies, including ministries of interior, labour and social welfare, and the diaspora. Above all, governments try – if they have the opportunity and political will to do so – to keep track of who is in the country rather than who has left.

In many cases, there are compelling political reasons not to worry too much about who has left. For example, long-outdated electoral rolls can provide an opportunity for stealing an election. Electoral manipulation aside, incorrect numbers can have direct political consequences. During North Macedonia’s September 2018 referendum on whether to change the name of their country, 94 percent of voters supported the proposal – but only 36.8 percent of those on electoral rolls participated. In this way, the referendum seemed to fall below the required voter turnout threshold. Yet a big reason for the low turnout was that the electoral roll was so out of date that it included the names of hundreds of thousands of people who were abroad but remained registered as residents.

Moreover, it can be as hard to gather data about emigration abroad as it is at home. The Croatian National Bank has done pioneering work in this area but, even so, such efforts are prone to error. Take the case of a woman from Osijek, in eastern Croatia. In any one year, she may spend six months at home but work in two other countries for the remainder. As a result, the data will suggest that she is resident in all three countries. The number of Croats living abroad is also complicated by the fact that some of them – maybe as many as 20 percent – are actually from Bosnia but own EU passports by virtue of being, or claiming to be, Bosnian Croats who have a right to Croatian citizenship.

Statistical agencies in much of the former Yugoslavia lack the financial resources and political environment to gather accurate statistics. Sometimes, ethnic tension distorts results or – as in the case of North Macedonia – even attempts to gather data in the first place. Meanwhile, Western Balkan statisticians have little opportunity to jointly analyse challenges in data collection and interpretation. Due to the Yugoslav legacy, people’s overlapping official identities can completely muddy the statistical waters – especially in relation to where they say they live.

Can the EU help?

Because the European Union classes the countries of the Western Balkans as “enlargement countries” (potential future members), Eurostat has attempted to address the weaknesses in statistics on the region. The European Commission’s 2016 report on Serbia noted that the country was only “moderately prepared” to gather population statistics, arguing that it needs to strengthen the capacity of its statistical office, “notably by increasing its staff and their qualifications”. Its report on Bosnia for that yeardiscussed the weakness built into the system by the country’s use of three statistical agencies that mostly do not cooperate with one another in key areas. This lack of cooperation between agencies is apparent across the region. It would be a huge step forward for them to adopt shared methodologies and harmonised working practices on migration and overlapping citizenships.

Similarly, Western Balkans statistical offices gather only a fraction of the data their EU counterparts do. And, even with the data they do collect, they often lack the capacity to analyse and interpret it. Hence, the national and regional socio-economic assessments policymakers rely on often suffer from a major shortage of statistical input.

People’s overlapping official identities can completely muddy the statistical waters – especially in relation to where they say they live

The EU can help make far more effective use of Eurostat to gather data and coordinate its use, harmonising methodologies and working practices between the countries migrants travel between. Eurostat should be able to suggest ways to assess flows and stocks of migrants that respond to current migration patterns, not least by improving the transparency of its work.

The EU has already invested billions of euros in infrastructure in the Western Balkans. But accurate statistics, though invisible to most citizens, are as important as the refurbished schools and new motorways slowly appearing across the region. There is a need for European investment to tackle the dearth of up-to-date information in the region. This would likely cost less than a few kilometres of motorway, but the results would provide the authorities with data they can build effective policy on for decades to come.

Access to accurate data about the make-up of society is especially important in a largely post-industrial, urbanised Europe reliant on globalisation, pan-European integration, and advanced technology. Only governments that have this capacity will be able to both modernise and, in the Western Balkans, begin to stem the outflow of people who are educated, of working age, and likely to start families (at a time of frighteningly low fertility rates).

It is often said that data is the oil of the future. Given that this is as true for the Western Balkans as any other region, it is vital that countries there and in the EU do everything they can to train and equip the agencies that harvest the numbers necessary for building modern states. In the past, European countries modernised by replacing scythes with combine harvesters; it is now time for them to modernise the ways they harvest data.

Tim Judah is the Balkans Correspondent of the Economist and a fellow at the Europe’s Future project of the Institute for Human Sciences.

Alida Vračić is a visiting fellow with ECFR’s Wider Europe Programme and co-founder and executive director of Populari, a think-tank specialising in European integration in the Western Balkans, politics, governance, civil society, and post-conflict democratisation.

The original title photo sourced from NoiZZ.rs. 

The European Council on Foreign Relations does not take collective positions. This commentary, like all publications of the European Council on Foreign Relations, represents only the views of its authors.

https://www.ecfr.eu/article/commentary_western_balkans_statistical_black_hole_eu_enlargement

Το νέο μήνυμα του Πενταγώνου στον Ερντογάν: Τα εναλλακτικά σχέδια εάν δεν συνετιστεί…

0

Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ

File Photo: US Acting Defense Secretary Patrick Shanahan (Center L) and Minister of Armed Forces of France Florence Parly (Center R) observe the playing of the national anthem of the United States by a US military band during a welcome ceremony outside the Pentagon in Arlington, Virginia, USA. EPA, MICHAEL REYNOLDS

MAY 4, 2019

Η αποκάλυψη ήρθε από το πάντα καλά ενημερωμένο πρακτορείο Reuters και έχει τη σημασία του -για να μην λένε οι αθροργράφοι της Αθήνας όταν “τα βγάζουμε όλα από το μυαλό μας”. Διότι οι δημοσιογράφοι του έχουν πρωτοστατήσει σε αποκαλύψεις για την υπόθεση των ρωσικών S-400 και των αμερικανικών μαζητικών F-35. Και ποτέ δεν διαψεύστηκαν… Οι δημοσιογράφοι ομιλούν πάντα για το σήμερα και όχι για το μέλλον. Τι θα συμβεί στο τέλος αυτής της δραματικής ιστορίας μόνο οι …μετά Χριστόν “προφήτες” θα το προβλέψουν. Και ως συνήθως θα πέσουν έξω… Τι μετέδωσε το πρακτορείο;

Σε μια ένδειξη για τον τρόπο με τον οποίο προετοιμάζονται οι Ηνωμένες Πολιτείες για το ενδεχόμενο η Τουρκία να εγκαταλείψει το πρόγραμμα κατασκευής των F-35, υπό το βάρος των αμερικανικών πιέσεων για ακύρωση της αγοράς των S-400, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πάτρικ Σάναχαν αποκάλυψε ότι είχε συναντήσεις με αξιωματούχους των εταιρειών Lockheed Martin και United Technologies Corp.

Κάθε σοβαρή χώρα -και εδώ μιλάμε για την υπερδύναμη- θα έκανε το ίδιο. Θα έκανε τα κουμάντα της στην περίπτωση που η τρέλα κυριαρχήσει σ΄όλη την τουρκική ηγεσία, όπως φαίνεται πως θα συμβεί, αφού ο Ταγίπ Ερντογάν και οι συνεργάτες του εγκλωβίστηκαν σε μία αδιέξοδη στάση. Επιμένουν ότι η παραγγελία των S-400 ΔΕΝ θα ακυρωθεί…

Ο σκοπός των συναντήσεων του Αμερικανού υπουργού Άμυνας, που έγιναν την περασμένη εβδομάδα, όπως είπε ο ίδιος, ήταν να εξετάσουν εναλλακτικά σχέδια στην περίπτωση που χρειαστεί να αντικατασταθούν οι τουρκικές εταιρείες, που κατασκευάζουν κάποια εξαρτήματα του συγκεκριμένου αεροσκάφους.

«Θέλουμε αεροστεγή σχέδια που έχουν σχεδόν μηδενικό κίνδυνο εκτέλεσης, ώστε να μπορούμε να παραδώσουμε άψογα όλα τα άλλα F-35 στους άλλους πελάτες μας”, δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός.

Απόλυτα σωστός. Διότι πρόκειται για ένα πρόγραμμα πολλών δισεκατομμυρίων και δεν θα επιτρέψουν να το θέσει σε κίνδυνο το εσωτερικό πολιτικό παιγνίδι του κάθε Τούρκου ηγέτη. Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για τον Ερντογάν…

Ως γνωστόν, η Lockheed είναι ο κύριος εργολάβος του μαχητικού αεροπλάνου, ενώ η United Technologies κατασκευάζει τον κινητήρα του τζετ. Οι τουρκικές εταιρείες κατασκευάζουν μερικά “κομμάτια” του F-35, και εάν εκδιωχθεί από το πρόγραμμα θα αναλάβουν το έργο δύο αμερικανικές εταιρείες. Έτσι και θα διατηρηθούν θέσεις εργασίας και τα χρήματα, περίπου 12-14 δισεκατομμύρια θα μείνουν στην Αμερική. Άλλο που δεν θέλει ο Πρόεδρος Τραμπ.

Στο μεταξύ οι τουρκικές πολεμικές εταιρείες θα οδηγηθούν σε πτώχευση. Το κόστος των αντιαμερικανικών παιγνιδιών του Ερντογάν θα είναι πολύ μεγάλο.. Και αβάστακτο για την πολύπαθη οικονομία του…

Θυμίζουμε ότι τον περασμένο Απρίλιο το πρακτορείο Reuters είχε αποκαλύψει ότι η κυβέρνηση του κ. Τραμπ διερευνούσε το κατά πόσο μπορούσε να απομακρύνει την Τουρκία από την παραγωγή του μαχητικού αεροσκάφους, εκνευρισμένη από την άρνηση της Άγκυρας να αποσυρθεί από την προγραμματισμένη αγορά του ρωσικού συστήματος S-400.

Πολλοί γέλασαν με την αποκάλυψη αλλά την ίδια μέρα την επιβεβαίωσε το αμερικανικό Πεντάγωνο. Ακόμα και χθες, η Τουρκία ανακοίνωσε ότι δεν θα παραιτηθεί από τη συμφωνία με τη Ρωσία αν και η Αμερική έχει προειδοποιήσει για ενδεχόμενες κυρώσεις αν εγκατασταθούν οι ρωσικοί πύραυλοι στο τουρκικό έδαφος.

Οι κυρώσεις στο πλαίσιο του νόμου CAATSA, που χρησιμοποιήθηκαν για τη Ρωσία, το Ιράν και άλλους εχθρούς της Αμερικής, πιστεύεται ότι θα συνθλίψουν την τουρκική οικονομία. Μερικοί άνθρωποι στην Ουάσιγκτον σκέφτονται μεγαλοφώνως τι επιδιώκει ο Ταγίπ Ερντογάν. Ναι μεν ποντάρει στη “φιλία” του με τον Πρόεδρο Τραμπ, αλλά ακόμα και αυτός έχει τα όριά του. Ήδη ξεκίνησαν οι ψίθυροι γι’ αυτή τη “σχέση”, όπως και για τη “φιλία” των δύο γαμπρών: Του Τζάρεντ Κούσνερ και του Μπεράτ Αλμπαϊράκ. Τα συμφέροντα είναι πολλά, ίσως είναι και προσωπικά, αλλά καραδοκεί το Κογκρέσο και έρχονται οι προεδρικές εκλογές.

Οι δημοσιογράφοι στην Ουάσιγκτον είναι αμείλικτοι και ήδη ερευνούν αυτή την περίεργη σχέση του κ. Τραμπ με τον Ερντογάν και των γαμπρών τους. Άλλωστε ποιος ξεχνά ότι ο κ. Αλμπαϊράκ, μαζί με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ήταν οι δύο που πρότειναν στον Μαικλ Φλιν, μετέπειτα σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου, να απαγάγει τον Ιμάμη Γκιουλέν και να τον στείλει στην Τουρκία έναντι ενός δώρου της τάξης των 15 εκατομμυρίων δολαρίων.
Πηγή: Το νέο μήνυμα του Πενταγώνου στον Ερντογάν: Τα εναλλακτικά σχέδια εάν δεν συνετιστεί… https://hellasjournal.com/2019/05/to-neo-minyma-toy-pentagonoy-ston-erntogan-ta-enallaktika-schedia-ean-den-synetistei/

Ήρθε η ώρα για θεληματικότερη ελληνική στάση;

0
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις ως παράγων διαμόρφωσης της εξωτερικής πολιτικής
Εύζωνας στο μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, σε φωτογραφία του εκλιπόντος Γιάννη Μπεχράκη, από το 2015. REUTERS/Yannis Behrakis.
Περίληψη:

Ίσως να παρουσιάζεται για την Ελλάδα ένα παράθυρο ευκαιρίας σχετικά με μια στενότερη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επ’ ωφελεία αμφοτέρων των κρατών. Τα γεγονότα που συμβαίνουν, κυρίως η αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά και πολιτική του προέδρου της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, σπρώχνουν την Ελλάδα προς αυτή την κατεύθυνση.

Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ είναι Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω και πρόεδρος του American Hellenic Institute στην Ελλάδα.

Για να παραφράσω τον Άγγλο ποιητή John Donne που έγραψε το περίφημο «No man is an island», επίσης «κανένα κράτος δεν είναι απομονωμένο», και «όταν κτυπά η καμπάνα κτυπά για όλους μας».

Η φράση αυτή συμπυκνώνει την αλληλεξάρτηση των κρατών τόσο παγκοσμίως όσο και περιφερειακά. Με τον εκμηδενισμό των αποστάσεων, την άμεση μετάδοση της πληροφορίας και την δυνατότητα σχεδόν ταυτόχρονης ανταπόκρισης σε τυχόν εχθρική ενέργεια, η γεωπολιτική και η γεωοικονομία καθίστανται όλο και πιο σοβαροί παράγοντες στην λήψη των αποφάσεων.

Αυτό φαίνεται και από το πώς εξελίχθηκε η γεωπολιτική παγκοσμίως και κυρίως στην Ευρώπη. Με το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου η Ρωσία, ούσα τρωτή σε επιθέσεις από την Ευρώπη (όρα Ναπολέοντα και Χίτλερ) προσπάθησε να θωρακισθεί με το να υψώσει, κατά τον Τσόρτσιλ, το «Σιδηρούν Παραπέτασμα», δηλ. τα κράτη-δορυφόροι να υποστούν το βάρος της επιθέσεως και της ανάσχεσης του πιθανού εχθρού, δηλ. τα χρησιμοποίησε σαν νεκρή ζώνη (buffer zone).

04052019-1.jpg

Εύζωνας στο μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, σε φωτογραφία του εκλιπόντος Γιάννη Μπεχράκη, από το 2015. REUTERS/Yannis Behrakis
————————————————————————————–

Πάντοτε οι Μεγάλες Δυνάμεις, αλλά και οι τοπικές δυνάμεις, προσπαθούσαν μέσω κυρίως της λεγόμενης «soft power» («ήπια ισχύς») να επηρεάσουν τα όμορα και τα συναλλασσόμενα μαζί τους κράτη και, αν ανήκουν σε αντίθετο μπλοκ, να τα αποσπάσουν και να τα ενσωματώσουν στο δικό τους.

Η πρώτη απόπειρα χρήσης της ήπιας ισχύος στην νεώτερη ιστορία είναι η τελωνειακή ένωση που έγινε το 1834 μεταξύ της Πρωσίας και 17 άλλων κρατιδίων της σημερινής Γερμανίας. Χρειάστηκαν 15 χρόνια για να το επιτύχουν και ήταν η απαρχή της ενοποίησης της Γερμανίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι το Αμβούργο και η Βρέμη, λόγω του ότι είχαν διέξοδο στην θάλασσα και επομένως δυνατότητα ανεξάρτητου εμπορίου, δεν ενοποιήθηκαν μέχρι το 1888, και, ακόμη και μετά, το λιμάνι του Αμβούργου παρέμεινε ανεξάρτητο.

Στην περίοδο από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι της πτώσεώς της, η Σοβιετική Ένωση επιθυμούσε αρχικώς να συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Βρετανία –έχουμε το παράδειγμα της Ελλάδος όπου ο Στάλιν ανάγκασε τον Τίτο να κλείσει τα σύνορα για να μην προμηθεύονται οπλισμό οι συμμορίτες και να παραμείνει η Ελλάδα στο Δυτικό στρατόπεδο.

Δυστυχώς για την παγκόσμια ειρήνη, ο Ρούζβελτ πέθανε μεσούσης της θητείας του και ανέλαβε ο Harry Truman, ο οποίος ήταν σαφώς αντισοβιετικός και κατέβαλε προσπάθειες να περιορίσει την Σοβιετική Ένωση μέσα στο Σιδηρούν Παραπέτασμα.

Μέχρι τελευταίως, υφίστατο στην Δύση η πεποίθηση ότι ο Ψυχρός Πόλεμος ήταν δημιούργημα της Ρωσίας. Προσφάτως, μετά το άνοιγμα των σοβιετικών αρχείων και των αρχείων άλλων χωρών φαίνεται ότι για το γεγονός ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό και οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες δημιούργησαν έναν «κλοιό» πέριξ της Ρωσίας δια της ιδρύσεως του ΝΑΤΟ, της ανοικοδόμησης της Δυτικής Γερμανίας με την βοήθεια των πρώην Ναζί που την διοικούσαν, καθώς και την χρηματοδότηση μέσω του Σχεδίου Marshall των πλείστων χωρών της Ευρώπης και όχι μόνο.

Με την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης έγινε μόδα το «τέλος της ιστορίας» (όπως το διετύπωσε ο Francis Fukuyama) ότι πλέον η ανθρωπότητα οδεύει προς ένα κοινό, δημοκρατικό και φιλελεύθερο μέλλον όπου οι πόλεμοι και οι αντιπαραθέσεις δεν θα είχαν πλέον λόγο ύπαρξης.

Ίσως η παγκόσμια συνεργασία να εξελισσόταν πολύ καλύτερα εάν η Ρωσία του Gorbachev γινόταν μέλος του ΝΑΤΟ, όπως επιθυμούσε ο Ρώσος πρόεδρος και του είχαν υποσχεθεί προφορικά οι Αμερικανοί, και εάν η Γερμανία παρέμενε διηρημένη. Η Margaret Thatcher ήταν ενάντια στην ενοποίηση καθώς και η Ρωσία, αλλά ο Helmut Kohl εξαγόρασε τον Gorbachev με το να χρηματοδοτήσει την επιστροφή των Ρώσων πίσω στις εστίες τους (η Ρωσία τότε δεν είχε την δυνατότητα να αναλάβει την υλοποίηση του σχεδίου επιστροφής), έπεισε δε και τον Reagan ότι μια μεγάλη Γερμανία ως σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών θα ήταν προς όφελός τους ποικιλοτρόπως.

Δυστυχώς, τον Gorbachev διαδέχθηκε ο Boris Yeltsin ο οποίος διέλυσε τα πάντα στην Ρωσία και άνοιξε τον δρόμο στον Putin ο οποίος σιγά αλλά σταθερά επανέφερε την Ρωσία στην ρόλο της περιφερειακής υπερδύναμης. Όμως, η ευκαιρία για δημοκρατία και ενσωμάτωση της Ρωσίας στους Δυτικούς θεσμούς είχε παρέλθει.

Με την στενή περικύκλωση της Ρωσίας, την επιβολή απαγορεύσεων (embargo), την εφαρμογή αντιποίνων από την Ρωσία, την κατάληψη της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσσετίας στην Γεωργία, την κατάληψη της Κριμαίας, την ανάπτυξη στρατευμάτων με βαρύ οπλισμό από την Βαλτική μέχρι την Μαύρη Θάλασσα και την Μεσόγειο, η αντιπαράθεση κλιμακώνεται και παίρνει επικίνδυνες διαστάσεις. Όσο δε και να θέλει ο Donald Trump να «τα βρει» με τον Putin, το αμερικανικό στρατιωτικό κατεστημένο είναι κάθετα αντίθετο. Η δε Ευρωπαϊκή Ένωση πιέζεται για ακόμη μεγαλύτερα embargo κατά της Ρωσίας.

Ο ΠΑΡΑΓΩΝ ΚΙΝΑ

Το γεγονός που ταπείνωσε την Κίνα και υπήρξε καταλυτικό στην μετέπειτα πορεία της και σε ό,τι έχει επακολουθήσει μέχρι σήμερα, ήταν ο Πόλεμος του Οπίου του 1839-1842, που την υποδούλωσε ουσιαστικά στους ξένους, καθυστέρησε την ανάκαμψη για τουλάχιστον έναν αιώνα, κατέλυσε την αυτοκρατορία και έφερε αρχικώς την δημοκρατία και τελικώς τον κομμουνισμό στην χώρα. Μετά τον εμφύλιο πόλεμο, τον θάνατο εκατομμυρίων πολιτών λόγω των λανθασμένων πολιτικών του Μάο και της Πολιτιστικής Επανάστασης, αρχίζουν στα τέλη της δεκαετίας του 1970 οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις του Deng Xiaoping (It doesn’t matter if a cat is black or white, as long as it catches mice) οι οποίες με τον καιρό έφεραν την Κίνα στην σημερινή περίοπτη θέση, όπου σύμφωνα με μελέτη των Goldman Sachs, η κινεζική οικονομία θα είναι περίπου στο επίπεδο των Ηνωμένων Πολιτειών το 2025, και το 2050 η μεγαλύτερη παγκοσμίως, σχεδόν διπλάσια των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η τρίτη οικονομία παγκοσμίως το 2050 θα είναι της Ινδίας, και θα ισούται σχεδόν με την οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών. Θα ακολουθούν η Βραζιλία, το Μεξικό, η Ρωσία και η Ινδονησία. Από την Ευρώπη, στις δέκα πρώτες οικονομίες θα είναι το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία. Τότε, η γεωπολιτική και κυρίως η γεωοικονομία ενδεχομένως θα είναι πολύ διαφορετικές και δεν είναι δυνατόν, με βεβαιότητα, να υπολογίσει κανείς τις εξελίξεις.

Ένα πάντως πρέπει να έχουμε υπ’ όψιν μας: Ότι η Κίνα, με την δημιουργία της Πρωτοβουλίας One Belt, One Road (Belt and Road Initiative – BRI), εφαρμόζει μια ιδιοφυή πολιτική. Ξοδεύει δισεκατομμύρια αλλά αντί να χρηματοδοτεί διεφθαρμένα καθεστώτα της Αφρικής και του Τρίτου Κόσμου, όπως είθισται να γίνεται μέχρι τώρα, αναλαμβάνει την κατασκευή έργων που θα εξυπηρετήσουν, όπως σιδηροδρόμους, δρόμους, εκμετάλλευση μεταλλείων, αγορά λιμένων, κ.λπ., ούτως ώστε σε δεδομένη στιγμή το ευεργετημένο κράτος να είναι υποθηκευμένο σ’ αυτούς. Εν τω μεταξύ, όλα αυτά τα έργα βοηθούν την Κίνα να διεισδύει σε όλα τα κράτη και τις αγορές και να προωθεί τα προϊόντα της. Χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Ήδη Κινέζοι επενδυτές κατέχουν τουλάχιστον 10% των μετοχών ευρωπαϊκών λιμανιών, (Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία, Ολλανδία και Βέλγιο), επιπροσθέτως δε και τουλάχιστον 40 λιμένες στην Βόρειο και Νότιο Αμερική, την Αφρική, την Μέση Ανατολή, την Ανατολική Ευρώπη, την Κεντρική Ασία, την Νότια και ΝΑ Ασία, την Αυστραλία και τον Ειρηνικό.

Η άμεση ανησυχία είναι ότι τα κινεζικά συμφέρονται στους λιμένες αντιπροσωπεύουν μόνο ένα συστατικό μιας πολύ πιο φιλόδοξης στρατηγικής, η οποία έχει σχεδιασθεί για να γέρνει την οικονομική πλάστιγγα, τοπικά αλλά και παγκοσμίως, υπέρ της, να εισαγάγει στην Ευρώπη εμπορικές πρακτικές και πρότυπα που προτιμά η Κίνα σε αντίθεση με τις Δυτικές φιλελεύθερες δημοκρατίες, να προαγάγει την μόχλευση του Πεκίνου πάνω σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για να στηρίξουν πολιτικές του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος (CCP) και να αποτρέψει ενδο-ευρωπαϊκή ομοφωνία επικριτική της οικονομικής πολιτικής και των απολυταρχικών αξιών της Κίνας. Οικοδομεί ένα πλέγμα περιφερειακών οικονομικών οργανισμών και συμμαχιών που δρουν ως πολλαπλασιαστές ισχύος.

Ενδεικτικό γεγονός είναι η δημιουργία της Συνόδου των 16+1 που αποτελεί πεδίο συνεργασίας μεταξύ κρατών της Ευρώπης και της Κίνας, με άξονα τις επενδυτικές βλέψεις της Κίνας στην περιοχή. Τώρα με την πρόσφατη είσοδο της Ελλάδος έγινε η Σύνοδος των 17+1.

Προσφάτως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιέγραψε την Κίνα ως «συστημικό αντίπαλο ως προς την προώθηση εναλλακτικών μοντέλων διακυβέρνησης», αλλά και οικονομικά ανταγωνιστική στον τομέα της τεχνολογίας.

Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΓΓΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Η Ανατολική Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή υπήρξε στο παρελθόν ο ομφαλός της γης και όπου, τουλάχιστον για την Δυτική κουλτούρα μας, ξεκίνησε ο πολιτισμός.

Σήμερα, βέβαια, η περιοχή δεν περιλαμβάνει μεγάλες δυνάμεις, όμως παραμένει ένα ιδιαιτέρως κομβικό σημείο της ανθρωπότητας. Η περιοχή της Μέσης Ανατολής και, όπως διαπιστώνεται, και η Ανατολική Μεσόγειος είναι -και εξελίσσονται ως- κρίσιμες περιοχές για την προμήθεια και μεταφορά φυσικού αερίου και υδρογονανθράκων στην Ευρώπη και στην υφήλιο γενικότερα.

Συμμετοχή στον πλούτο της Ανατολικής Μεσογείου διεκδικούν η Ελλάδα και η Κύπρος, οι οποίες με επιτυχημένες πολιτικές δημιούργησαν πολύ καλές συνεργασίες με το Ισραήλ, την Αίγυπτο και τις άλλες αραβικές χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, με σκοπό αρχικώς την από κοινού εκμετάλλευση και μεταφορά του φυσικού αερίου και των υδρογονανθράκων στην Ευρώπη είτε μέσω Αιγύπτου είτε μέσω τερματικού στην Κύπρο είτε δια του αγωγού EastMed την κατασκευή του οποίου αναμένεται να εγκρίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η σχέση εξελίσσεται με την συνέργεια και την βοήθεια των Ηνωμένων Πολιτειών και σε περαιτέρω στρατηγικές συνεργασίες οι οποίες ελπίζεται ότι θα μετατραπούν σε συμμαχίες στρατιωτικής φύσεως.

Εκτός της συμμετοχής της Ελλάδος στην Ανατολική Μεσόγειο, η Ελλάδα είναι και τμήμα των Βαλκανίων –αποτελεί την έξοδο και την διέξοδο των βαλκανικών κρατών στο Αιγαίο και την πρόσβαση τους στην θάλασσα.

Εκτός από την Ελλάδα και σε λιγότερο βαθμό την Σερβία και την Βουλγαρία, τα άλλα κράτη ή κρατίδια της περιοχής, για να διατηρήσουν την ενότητά τους, προωθούν το αφήγημα της γέννησης ή της αναγέννησης του έθνους τους, όπως π.χ. η Αλβανία που προωθεί την ιδέα της Μεγάλης Αλβανίας σε βάρος κυρίως της Ελλάδος, ομοίως τα Σκόπια και –υπογείως- η Βουλγαρία. Η Γερμανία είναι η κύρια υπεύθυνη επειδή επέβαλε την διάσπαση και διάλυση της Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, για να ηγεμονεύει στα Βαλκάνια. Επιβράβευσε την Κροατία ως πρώην σύμμαχό της στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατακερμάτισε την Σερβία, και έφερε πλείστα δεινά στην περιοχή, τα οποία πιθανολογείται ότι ενδεχομένως θα επιφέρουν σοβαρές ανακατατάξεις στην περιοχή.

Κατά το ρωσικό Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων, υπάρχουν εξωτερικοί παράγοντες μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία που υποστηρίζουν την δημιουργία «εθνοκεντρικών κρατών», δηλ. της «Μεγάλης Αλβανίας», της «Μεγάλης Σερβίας» και της «Μεγάλης Κροατίας» πράγμα που εξυπακούεται εδαφικές ανταλλαγές και ανακατατάξεις. Η Ελλάδα πρέπει να είναι έτοιμη να το αντιμετωπίσει.

Η Ελλάδα πρέπει να είναι πολύ προσεκτική και αυστηρή όσον αφορά τα δικαιώματά της. Δεν είναι δυνατόν να καταπατούνται κατάφωρα τα δικαιώματα των Βορειοηπειρωτών που είναι και αναγνωρισμένα από διεθνείς συνθήκες και η Ελλάδα να κωφεύει στις εκκλήσεις τους. Τα δικαιώματα πρέπει να διεκδικούνται ειδ’ αλλιώς ξεθωριάζουν και σβήνουν. Ούτε και ήταν ορθό να αποδέχεται υποχωρήσεις στο θέμα της γλώσσας και της εθνικότητας στην Συμφωνία των Πρεσπών. Τέτοιες συμπεριφορές εκλαμβάνονται ως αδυναμίες και στέλνουν τα λανθασμένα μηνύματα στους γείτονες αλλά και σε άλλους.

Ο κύριος αντίπαλος της Ελλάδος στην περιοχή είναι φυσικά η Τουρκία. Μπορεί οι εμπορικές σχέσεις να είναι καλές, να είναι αναγκασμένες οι χώρες ως γείτονες να συνεργάζονται στον τουρισμό, στο μεταναστευτικό και αλλού, αλλά πρέπει να αναγνωριστεί επιτέλους ότι δεν υφίσταται ελληνοτουρκική φιλία. Ποτέ δεν υπήρξε φιλία με την Τουρκία (όχι σε ατομικό επίπεδο) ούτε και θα υπάρξει. Η Τουρκία ως αναθεωρητική δύναμη, εν δυνάμει μεγάλη δύναμη λόγω πληθυσμού και ΑΕΠ, πάντοτε θα εποφθαλμιά το Αιγαίο, την υφαλοκρηπίδα και τα ελληνικά νησιά. Πάντοτε δε, θα το φέρει βαρέως ότι οι Έλληνες είναι οι πρώτοι υπήκοοί της που απέκτησαν την ανεξαρτησία τους.

Πρέπει να παύσει η συνεχής υποχώρηση, και η μόνη απάντηση στις υπερπτήσεις των τουρκικών αεροσκαφών στον ελληνικό εναέριο χώρο και στις άλλες παραβιάσεις των θαλασσίων συνόρων από τουρκικά πολεμικά που αλωνίζουν το Αιγαίο πρέπει να είναι ανταποδοτική. Πρέπει να υπάρξει σαφής προειδοποίηση περί αντιποίνων σε περίπτωση παραβιάσεων, π.χ. όταν ένα drone υπερίπταται ελληνικής νησίδας, να καταρρίπτεται. Συγχρόνως, να δοθούν οι ανάλογες ρηματικές διακοινώσεις στα Ηνωμένα Έθνη και την Ευρωπαϊκή Ένωση προειδοποιώντας για την προτιθέμενη αντίδρασή μας.

Όσον αφορά την ανακολουθία της αιγιαλίτιδος ζώνης με τα εναέρια σύνορα, η λύση είναι να επεκταθούν τα ελληνικά χωρικά ύδατα στα 10 ή στα 12 ναυτικά μίλια συγχρόνως δε να ειδοποιηθεί η Τουρκία ότι εάν έχει σε μερικά σημεία αντιρρήσεις να σταλεί η διαφορά προς εκδίκαση είτε στο Διεθνές Δικαστήριο είτε σε Διεθνή Διαιτησία. Έχει παρέλθει η εποχή που θα μπορούσε η Τουρκία να επιβάλει την θέλησή της δια των κανονιοφόρων.

Η πολιτική που ενδείκνυται προϋποθέτει την ύπαρξη των ανάλογων στρατιωτικών δυνατοτήτων για να είναι η Ελλάδα εις θέση να απαντήσει δυναμικά στις συνεχιζόμενες προκλήσεις, η δε κατάσταση του ελληνικού στόλου να μην είναι όπως έχει παρουσιαστεί τελευταίως στον ελληνικό Τύπο.

Είναι αναγκαίο να δημιουργηθεί στην Ελλάδα αλλά και στην Κύπρο νοοτροπία φιλοπατριωτική, όπως ακριβώς καλλιεργείται στο Ισραήλ. Να γίνει αποδεκτό ότι ζούμε σε κατάσταση πολιορκίας και ότι ίσως κληθούμε να πολεμήσουμε για να σωθεί το έθνος των Ελλήνων.

Όσον αφορά την μουσουλμανική μειονότητα στην Θράκη χρειάζεται μεγάλη προσοχή, αφ’ ενός να μην «χαριστούν» οι Πομάκοι και οι Ρομά στην Τουρκία, αφ’ ετέρου να υπάρξει φροντίδα να αφομοιωθούν φυσιολογικά στην ελληνική κοινωνία. Όχι με ειδικά προνόμια, αλλά με βοήθεια που να προέρχεται από την Ελλάδα, όχι από την Τουρκία.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Σύμφωνα με την έρευνα που παρουσιάστηκε πρόσφατα σε μια εκπομπή της ΕΡΤ για το πώς βλέπουν οι Γάλλοι την συμμετοχή τους στις επικείμενες Ευρωεκλογές, οι 3 στους 4 ήταν εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως λειτουργεί σήμερα. Τα έσοδα των εργαζομένων γενικώς μειώνονται κάθε χρόνο, όπως συμβαίνει και στην Ιταλία και στην Ισπανία και, βεβαίως, στην Ελλάδα. Όλοι δε κατηγορούν την Γερμανία ότι διαφεντεύει την Ευρώπη, επιβάλλοντας την οικονομική πολιτική της, η οποία ευνοεί την Γερμανία και ίσως και τις χώρες-μέλη του βορρά εις βάρος των άλλων κρατών.

Σήμερα, στην Γερμανία, κυβερνά το τέταρτο Reich, και παρ’ όλο που η λέξη Reich είναι «αθώα», σημαίνει απλώς «πολίτευμα», δημιουργεί κακούς συνειρμούς.

Η Ελλάδα έχει πικράν πείρα από την συμπεριφορά των Ευρωπαίων εταίρων μας, προεξαρχούσης της Γερμανίας. Όχι μόνο έχασε το 25% του ΑΕΠ της, κάτι που ούτε σε πόλεμο δεν συμβαίνει, λόγω της επιβολής λανθασμένων πολιτικών, αλλά και υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει σχεδόν όλες τις επενδύσεις της στα Βαλκάνια, πράγμα που της προσέδιδε ήπια ισχύ (soft power) στον άμεσο περίγυρό της. Τώρα, είναι σχεδόν αδύνατον να ανακτήσει το χαμένο έδαφος αφού την αντικατέστησαν άλλα κράτη-μέλη, κυρίως η Γερμανία.

Μπορεί λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού που δέχεται η Ευρώπη από τις άλλες μεγάλες δυνάμεις να πιστεύουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο «εν τη ενώσει, η ισχύς», έστω και υπό την Γερμανία. Όμως, οι λαοί της Ευρώπης, τουλάχιστον ένα μεγάλο τμήμα τους, δεν συμφωνεί. Αυτό αποδεικνύεται από την μεγάλη άνοδο του λαϊκισμού, δεξιού και αριστερού, ο οποίος ανέρχεται επικινδύνως.

Όμως, ίσως να παρουσιάζεται για την Ελλάδα ένα παράθυρο ευκαιρίας σχετικά με μια στενότερη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επ’ ωφελεία αμφοτέρων των κρατών. Τα γεγονότα που συμβαίνουν, κυρίως η αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά και πολιτική του προέδρου της Τουρκίας, Erdoğan, σπρώχνουν την χώρα προς αυτή την κατεύθυνση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες με την ανάπτυξη της Σούδας, ενδεχομένως συνεπικουρούμενη και με βάση στην Κύπρο, μπορεί να ελέγξει την Ανατολική Μεσόγειο και την Μέση Ανατολή, χωρίς την βοήθεια της Τουρκίας.

Σε μια τέτοια περίπτωση θα πρέπει και οι Ηνωμένες Πολιτείες με την σειρά τους να εγγυηθούν την ακεραιότητα της Ελλάδας και της Κύπρου. Με την βοήθεια των Ελληνο-αμερικανών και του ισραηλινού lobby, εφ’ όσον η συνεργασία αυτή είναι προς όφελος και του Ισραήλ, κάτι τέτοιο έχει μεγάλες πιθανότητες επιτυχίας. Άλλωστε, η κατάθεση διακομματικής προτάσεως νόμου στο Κογκρέσο για την στρατιωτική και διπλωματική ενίσχυση Ελλάδος και Κύπρου είναι ιδιαιτέρως ενθαρρυντική.

Αλλά, όπως συμβαίνει πάντοτε στην διαδρομή της ιστορίας, η μοίρα των κρατών, όπως και των ανθρώπων, άλλωστε, ορίζεται πρώτα από το δικό τους όραμα, την δική τους λογική και τις δικές τους προσπάθειες. Αν αυτά χαθούν, το ίδιο συμβαίνει και στα κράτη.

Copyright © 2019 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Ευρωεκλογές: Η ευκαιρία των πολιτών να «πυροβολήσουν» το ευρωιερατείο

5

Μαρία Νεγρεπόντη-Δελιβάνη

4 Μάϊου 2019

Όπως όλα δείχνουν, στις επικείμενες ευρωεκλογές αναμένονται ευρείας έκτασης ανατροπές στον συσχετισμό δυνάμεων. Το εκλογικό αποτέλεσμα αναμένεται να αποτυπώσει την οργή των περιθωριοποιημένων πολιτών, και των δεινών που υπέστησαν στη διάρκεια της μακρόχρονης παγκοσμιοποίησης, αλλά και της ακραίας μορφής νεοφιλελεύθερης ευρωπαϊκής πολιτικής.

Οι σχετικές δημοσκοπήσεις διαπιστώνουν ότι σημαντικό ποσοστό των Ευρωπαίων πολιτών, στρέφεται εναντίον των παραδοσιακών πολιτικών κομμάτων, κατηγορώντας τα ότι αθέτησαν το σύνολο των αρχικών τους υποσχέσεων και ότι στη θέση τους κατασκεύασαν ένα τεράστιο και βαρετό γραφειοκρατικό οικοδόμημα, ανίκανο να εξασφαλίσει το κοινό καλό.

Οι δυσαρεστημένοι αυτοί πολίτες της Ευρώπης εμφανίζονται εχθρικοί απέναντι σε κάθε μορφής κατεστημένο, απαιτούν ριζική μεταβολή της αποτυχημένης ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής, αναζητούν την καταπατημένη δημοκρατία, εκφράζουν φόβους για την ανεξέλεγκτη μεταναστευτική πολιτική, εξοργίζονται εναντίον του παγώματος των μισθών, νοσταλγούν το εθνικό κράτος με το περίβλημά του των ουσιαστικών αξιών ζωής. Και βέβαια εντέλλονται την άμεση αντιμετώπιση των αδιανόητης έκτασης ανισοτήτων κατανομής εισοδήματος και πλούτου.

Οι πολίτες αυτοί της Ευρώπης αποκαλούνται περιφρονητικά από τα παραδοσιακά πολιτικά κόμματα «λαϊκιστές». Ο χαρακτηρισμός αποπνέει αμηχανία, αλλά και πανικό, από την πλευρά τους. Εκτός αυτού, δεν αποδίδει την ταχύτατα μεταβαλλόμενη πολιτική πραγματικότητα στην Ευρώπη. Τα παραδοσιακά ευρωπαϊκά κόμματα βαυκαλίζονται με την ουτοπία ότι ο λεκτικός υποβιβασμός των νέων αυτών πολιτικών τάσεων θα είναι ικανός να εξαφανίσει και τις συνέπειές τους. Ωστόσο, καλώς ή κακώς, αποτελεί γεγονός ότι η ΕΕ αλλάζει εξαιτίας της ταχύτατης ανόδου στους κόλπους της, αυτών των «λαϊκίστικων» πολιτικών κομμάτων.

Ο θυμός των Ευρωπαίων μετουσιώθηκε στην ανάδειξη νέων πολιτικών οντοτήτων, μερικές από τις οποίες είναι ήδη κυβερνήσεις ή συμμετέχουν σε αυτές. Οι «λαϊκιστές», λοιπόν, αυξάνουν συνεχώς τη δύναμή τους σε ολόκληρη την Ευρώπη και ειδικότερα στη Σουηδία, την Αυστρία, την Ιταλία, την Πολωνία, την Τσεχία, την Ουγγαρία, τη Γαλλία. Σε πείσμα των αναμεταξύ τους διαφορών, το κατεξοχήν κοινό χαρακτηριστικό των λαϊκιστών είναι η αντίθεσή τους στις πολιτικές της ΕΕ.

Ωστόσο, τουλάχιστον προς το παρόν, φαίνεται να υπερισχύει η επιθυμία αλλαγής και όχι εξαφάνισης της ΕΕ. Από την πλευρά της, η Ένωση, παρότι οι ιθύνοντές της προσπαθούν να προβάλλουν εικόνα καθησυχασμού και ομαλότητας, αντιμετωπίζει σωρεία αυξανόμενων και ολοένα σοβαρότερων προβλημάτων. Γι’ αυτό και δεν είναι υπερβολή η διαπίστωση ότι αν η ΕΕ, δεν αλλάξει γρήγορα και ριζικά, κινδυνεύει να διαλυθεί εις τα εξ ων συνετέθη.

Απειλές αιχμής

Συγκεκριμένα οι απειλές αιχμής, που αντιμετωπίζει η βιωσιμότητα της ΕΕ θα μπορούσαν να συνοψιστούν ως εξής:

Πρώτον, το Brexit έχει διαβρώσει με ανεπανόρθωτο τρόπο τα θεμέλια της Ένωσης, καθώς αυτό το τόσο σημαντικό κράτος-μέλος της, η Βρετανία, αφού αρνήθηκε να ενστερνιστεί το ευρώ, είναι και το πρώτο που ύστερα από 62 χρόνια, αποφάσισε να την εγκαταλείψει. Η διαιώνιση, εξάλλου, της αδυναμίας εξεύρεσης αξιοπρεπών συνθηκών εξόδου της, για την οποία δεν είναι, φυσικά, άμοιρη και η ηγεσία της ΕΕ, επιταχύνει τη διαδικασία κατεδάφισης του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Δεύτερον, η Ιταλία, η τρίτη σε μέγεθος οικονομία της ΕΕ, πρόσφατα απέκτησε «λαϊκίστικη» κυβέρνηση. Η αρχική πρόθεσή της να εγκαταλείψει το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα φαίνεται να παραμένει αναλλοίωτη, αναμένοντας ωστόσο τη διαμόρφωση ευνοϊκών συνθηκών. Πέρα, όμως, από την πάγια αυτή εχθρική θέση της προς την ΕΕ, η ιταλική κυβέρνηση της έδωσε τελευταίως ηχηρό ράπισμα, καθώς αδίστακτα έσπευσε να παραχωρήσει το λιμάνι της Τεργέστης, με προοπτική αργότερα και άλλων λιμανιών της, στην Κίνα, προκειμένου να διευκολυνθεί η διοχέτευση των προϊόντων της στην υπόλοιπη Ευρώπη. Έτσι, η Ιταλία έγινε η πρώτη ευρωπαϊκή οικονομία, και μέλος ταυτόχρονα του G7, που δέθηκε στο μεγαλεπήβολο άρμα του νέου δρόμου του μεταξιού, αγνοώντας την έντονη δυσαρέσκεια της ΕΕ.

Τρίτον, οι σχέσεις Γερμανίας και Γαλλίας, που αποτελούν τους δύο πυλώνες της ΕΕ, έχουν από καρό παύσει να είναι εγκάρδιες. Πρόσφατα επιδεινώθηκαν σοβαρά εξαιτίας των διαφορετικών τους απόψεων, αναφορικά με την ενδεδειγμένη πορεία του Brexit. Η νέα αυτή κατάσταση αποκλείει την ανάληψη εκείνων των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων που θα περιείχαν ελπίδες βιωσιμότητας της ΕΕ.

Τέταρτον, η κατάσταση της ΕΕ μετά το 2008 δικαιολογεί την υιοθέτηση της θεωρίας των Alvin Hansen και Lawrence Summers περί αέναης στασιμότητας. Η υπόθεση αυτή ενισχύεται και από τη διαπίστωση της πρόσφατης επιβράδυνσης της γερμανικής οικονομίας, που πάγια αποτελούσε την ατμομηχανή της ευρωπαϊκής οικονομίας. Εξάλλου, αρκετές ενδείξεις κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, σχετικά με το μελλοντικό ρόλο της Γερμανίας στην ΕΕ. Εκτός της ανόδου του ακροδεξιού κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία», που είναι έντονα ευρωσκεπτικιστικό, είναι πιθανόν ότι η Γερμανία σύντομα να θεωρήσει ότι έχει αποκομίσει όλα όσα ήταν δυνατόν να της προσφέρει η ΕΕ. Συνεπώς μπορεί να θεωρήσει ότι είναι πια καιρός να στραφεί προς άλλες κατευθύνσεις. Πιθανότατα προς την Κίνα και τη Ρωσία.

Πέμπτον, η Γαλλία τους τελευταίους έξη μήνες ζει στους ρυθμούς των Κίτρινων Γιλέκων. Οι ιδιαίτερες, αν και αρκετά ασαφείς προδιαγραφές αυτού του κινήματος, ουδόλως το αποκλείουν από το γενικότερο, του «λαϊκισμού». Αντιθέτως, οι βασικές θέσεις των Κίτρινων Γιλέκων, που είναι η αντίθεσή τους στην καθεστηκυία τάξη, όσο και στην ΕΕ, συγκλίνουν με τις Θέσεις των άλλων «λαϊκιστών». Παρότι τα Κίτρινα Γιλέκα υποστηρίζουν προς όλες τις κατευθύνσεις ότι το κίνημά τους δεν έχει σχέση με το κόμμα της Μαρίν Λε Πεν, έχουν κοινό παρονομαστή την εχθρότητα προς τις πολιτικές της ΕΕ.

Έκτον, στην ανατολική Ευρώπη και στα Βαλκάνια μαίνεται ο «λαϊκισμός», αμφισβητώντας ανοικτά τις εντολές της ΕΕ και αναζητώντας τρόπους εξασθένισής της για όσο θα παραμένουν εντός της και χάρη κυρίως στις επιδοτήσεις της.

Οι επιδιώξεις των «λαϊκίστικων» κομμάτων

Το φιλόδοξο σχέδιο των Ευρωπαίων «λαϊκιστών» είναι η άλωση της ΕΕ εκ των έσω. Και φαίνεται να συμφωνούν στο ότι ένα αποφασιστικό βήμα προς αυτόν το στόχο είναι στις προσεχείς ευρωεκλογές να κατακτήσουν αθροιστικά το ένα τρίτο τω εδρών του Ευρωκοινοβουλίου. Εικάζεται ότι με ένα ποσοστό αυτής της εμβέλειας οι «λαϊκιστές» θα είναι δυνατόν να αλλάξουν την Ευρώπη.

Για να επιτευχθεί, ωστόσο, ο στόχος αυτός απαιτείται συνένωση των «λαϊκιστικών» κομμάτων σε μία πολιτική οικογένεια, όπως οι υπόλοιπες στο Ευρωκοινοβούλιο. Αυτό μέχρι σήμερα αποδείχθηκε αδύνατο, κυρίως επειδή δέσποζε η παραδοσιακή, αλλά ήδη πια ξεπερασμένη διάκριση μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς. Πρόσφατες σχετικές μετρήσεις δείχνουν ότι, ο στόχος των «λαϊκιστών» στις ευρωεκλογές δεν είναι απρόσιτος. Φυσικά μια τέτοια προοπτική πανικοβάλει τις Βρυξέλλες.

Προκειμένου να παραγκωνιστούν οι διαφορές, ανάμεσα στα ευρωπαϊκά «λαϊκίστικα» κόμματα, ώστε να εμφανιστούν ως ομάδα και να μη χαθεί η ευκαιρία που προσφέρεται από τις προσεχείς ευρωεκλογές, είναι καθ’ οδόν επιχείρηση συνένωσής τους. Η πρωτοβουλία ανήκει στον Στηβ Μπάνον, που σιωπηρά υποστηρίζεται από τον πρόεδρο Τραμπ. Κύριος στόχος να ενισχυθούν όσο γίνεται περισσότερο τα «λαϊκίστικα» κόμματα στις ευρωεκλογές. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας έχει οριστεί συνάντησή τους στο Μιλάνο στις 18 Μαΐου, ύστερα από σχετική πρόσκληση του Σαλβίνι.

Η ριζική μεταβολή της εν γένει λειτουργίας της ΕΕ αναμφίβολα επιβάλλεται. Εκ των πραγμάτων, το έργο αυτό ανέλαβαν οι λαϊκιστές. Δυστυχώς, όμως, σε όλα αυτά ελλοχεύει το γεγονός ότι κατά κανόνα στα ευρωπαϊκά «λαϊκίστικα» κόμματα υπερτερεί το δεξιό ή ακόμη και το ακροδεξιό πρόσημο.

Oι ιδιαιτερότητες για την Ελλάδα

Στο συλλογικό μήνυμα δυσαρέσκειας των ευρωεκλογών προς την πολιτική της ΕΕ, αυτό της Ελλάδας πρέπει να υπερτερεί σε σύγκριση με οποιοδήποτε άλλο κράτος-μέλος της. Να είναι ιδιαιτέρως διακριτό και εκκωφαντικό. Θεωρώ ότι είναι περιττές οι σχετικές επεξηγήσεις του γιατί, καθώς, πέρα από κάθε αμφιβολία, η καταστροφή της χώρας μας συντελέστηκε, εξαιτίας του κάκιστου χειρισμού του χρέους της, από την ΕΕ.

Συντελέστηκε επειδή από την πρώτη στιγμή τα Μνημόνια απέκλεισαν κάθε αναπτυξιακή δυνατότητα, μετατρέποντας σταδιακά την Ελλάδα σε αποικία χρέους, σε οικονομία χωρίς προοπτικές, σε χώρα που εγκαταλείπεται κατά χιλιάδες από τους νέους της, σε χώρο υποδοχής και παραμονής ανεξέλεγκτης μετανάστευσης, σε κοινωνία με πολίτες χωρίς μέλλον.

Και επιπλέον, στην οικονομική γενοκτονία των Ελλήνων, που διαρκεί ήδη δέκα περίπου χρόνια, έχει πρόσφατα προστεθεί και το άκρως τραυματικό πρόβλημα της Μακεδονίας. Της ανύπαρκτης «Βόρειας Μακεδονίας», που προσφέρθηκε από κοινού με την ανύπαρκτη «μακεδονική» γλώσσα και την ανύπαρκτη «μακεδονική» ταυτότητα, προκειμένου να στηριχθεί το χωρίς ιστορία κράτος των Σκοπίων. Το ανοσιούργημα αυτό εκτελέστηκε με πλήρη περιφρόνηση της σαφέστατα εκφρασθείσας αντίθετης θέλησης της συντριπτικής πλειοψηφίας του ελληνικού λαού.

Μικρά κόμματα

Ο φόβος των αρμοδίων για την επισημοποίηση αυτής της σαφούς αντίθεσης του ελληνικού λαού, εξηγεί και την άρνησή τους για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, που στην προκείμενη περίπτωση ήταν απολύτως επιβεβλημένη. Το αποκορύφωμα της καταπάτησης της πατριωτικής συνείδησης των Ελλήνων συντελέστηκε, πρώτον, με το χαρακτηρισμό τους, σαν δήθεν «ακραίων στοιχείων», σαν «ακροδεξιών» και «ανεγκέφαλων». Δεύτερον και ακόμη χειρότερο, οι εταίροι μας επιδόθηκαν στην κατά συρροή επίδοση βραβείων και τιμών στους Έλληνες κυβερνητικούς, επειδή αποδέχθηκαν κράτος με κλεμμένη ιστορία και κλεμμένη ταυτότητα, αγνοώντας πολυτελώς τη θέληση του ελληνικού λαού.

Οι προσεχείς ευρωεκλογές προσφέρουν, τώρα, την ευκαιρία στους Έλληνες να εκφράσουν τη δυσφορία τους, για την περιφρονητική συμπεριφορά που τους επιφύλαξαν εταίροι και δική τους κυβέρνηση. Η απάντηση αυτή επιβάλλεται να είναι τόσο βροντερή, ώστε να ταρακουνήσει τις κάλπες, στις 26 Μαΐου. Είναι, ασφαλώς, πολύ δυσάρεστο, που η αξιωματική αντιπολίτευση δεν προσφέρει διέξοδο για την ελληνική αυτή αντίδραση, καθώς είναι βαθιά μνημονιακή. Αλλά και καθώς, με βάση τις δηλώσεις του αρχηγού της, δεν προτίθεται να αμφισβητήσει το περιεχόμενο της εθνικά επιζήμιας Συμφωνίας των Πρεσπών.

Είναι ο λόγος για τον οποίον μόνο η ψήφος που θα δοθεί σε μικρά πολιτικά κόμματα, τα οποία έχουν σαφώς και πολλαπλώς δηλώσει τον ευρωσκεπτικισμό τους και που δεν φοβούνται να υποστηρίξουν την έξοδο της χώρας από το ευρώ, είναι σε θέση να εκφράσει μια αξιοπρεπή αντίδραση των Ελλήνων, για τις προσβολές που υπέστησαν και που εξακολουθούν να υφίστανται. Είναι, βέβαια, δυστύχημα για την Ελλάδα το ότι δεν κατέστη δυνατή η συνένωση αυτών των αντιμνημονιακών και ευρωσκεπτικιστικών κομμάτων.

Παρά ταύτα, ελπίζω για το καλύτερο, και αποφεύγω να σκέπτομαι ότι στις 26 Μαΐου ενδέχεται οι κάλπες να μην προβάλλουν αυτό το μήνυμα. Διότι τότε, δυστυχώς, θα είμαστε άξιοι της τύχης μας.

slpress.gr