Αρχική Blog Σελίδα 2571

Μπλέξαμε άσχημα. Ορισμένες προτάσεις που πρέπει να σκεφτούμε.

2

του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

Από την ολιγωρία της η Ελλάδα έχει μπλέξει άσχημα.  Η μόνη λύση ΑΟΖ με Κύπρο και παρεμπόδιση τουρκικής ενέργειας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα..

Για λόγους ανεξήγητους, και εγκληματικούς για τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, οι ελληνικές κυβερνήσεις ολιγώρησαν και οδήγησαν στη σημερινή τραγική κατάσταση.

Οι λύσεις που διακρίνονται για να μην υλοποιήσει την επεκτατική της πολιτική η Άγκυρα σε βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων είναι δύο: Ή ΑΟΖ με την Κύπρο και αποστολή της Συμφωνίας στον ΟΗΕ πριν αποστείλει η Τουρκία τη δική της με την «Κυβέρνηση της Τρίπολης» ή παρεμπόδιση της παρουσίας τουρκικού γεωτρύπανου στην επίμαχη περιοχή.

Η Τουρκία θα εμφανιστεί στην περιοχή όχι, μόνο, με το γεωτρύπανο αλλά κατά πάσα πιθανότητα και με πολεμικά σκάφη. Αν δεν παρεμποδιστούν οι ενέργειες της Τουρκίας, δυστυχώς, υπάρχει κίνδυνος να διαμορφωθούν τετελεσμένα.

Θα αναφέρω παρακάτω ορισμένα στοιχεία από το βιβλίο του Εμμανουήλ Ρούκουνα «Διεθνές Δίκαιο» ανατύπωση 1985 και βγάλτε εσείς τα συμπεράσματά σας.

Νομίζω πως αυτά που αναφέρει ο Ρούκουνας για το θέμα που μας απασχολεί είναι γενικές αρχές που ισχύουν και σήμερα.

ΕΘΙΜΟ

ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ: Όταν τα κράτη στις μεταξύ τους σχέσεις ακολουθούν ορισμένη πρακτική με την πεποίθηση πως αυτή η πρακτική αποτελεί νόμιμη ενέργεια κατά το διεθνές δίκαιο, τότε δημιουργούν έθιμο.  Ναι μεν το έθιμο δεν περιέχει όλα τα στοιχεία της διεθνούς συνθήκης αποτελεί, όμως, σιωπηρή συμφωνία (pactum tacitum) μεταξύ των κρατών.

ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ: Στο διμερές επίπεδο, αν ένα κράτος Α ενεργεί με ορισμένο τρόπο απέναντι σε ένα άλλο κράτος Β και αυτό το τελευταίο δεν αντιδράσει, παρόλο που η ενέργεια του πρώτου αφορά σ αυτό, τότε έχουμε διαδικασία διαμόρφωσης εθίμου.

ΣΧΟΛΙΟ: [Δηλαδή, αν η Ελλάδα δεν αντιδρά σε παραβιάσεις κυριαρχικών της δικαιωμάτων από την Τουρκία και η Τουρκία συνεχίζει να τα παραβιάζει, δημιουργείται εθιμικό δίκαιο υπέρ της παραβίασης].

ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ: Αν το κράτος Β αντιδράσει αρνητικά, τότε μειώνεται η πιθανότητα να δημιουργηθεί διεθνές έθιμο, εκτός πια αν γενικευτεί η πρακτική του κράτους Α. Γι αυτό το λόγο τα κράτη πρέπει να παίρνουν θέση όταν αρχίζει να διαμορφώνεται ένας νέος εθιμικός κανόνας.

ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ: Όταν λέμε πρακτική εννοούμε, βέβαια, ακόμα και την αρνητική πράξη, δηλαδή την αποχή από ορισμένη θετική ενέργεια. Με αυτήν την αποθετική συμπεριφορά τους τα κράτη δημιουργούν έτσι εθιμικό κανόνα.

ΣΧΟΛΙΟ: [Δηλαδή, όσο η Ελλάδα δεν ασκεί το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων της στα 12 μίλια, το δικαίωμα εξασθενεί. Βεβαίως, υπάρχει μια ελληνική δήλωση ότι η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών της υδάτων και θα το ασκήσει όταν κρίνει κατάλληλη τη στιγμή αλλά τη βαρύτητά της ας την εκτιμήσει κάποιος ειδικός στο διεθνές δίκαιο].

ΡΟΥΟΥΝΑΣ: Είναι, φυσικό, για την εκτίμηση της αξίας της πρακτικής των κρατών, να παίρνουμε σοβαρά υπόψη και το στοιχείο χρόνος. Η διάρκεια δείχνει και συνέπεια εφαρμογής και επαλήθευση της αξίας του εθιμικού κανόνα.

ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ: Το έθιμο διαπιστώνεται από τις διάφορες δηλώσεις των αρμοδίων φορέων της εξωτερικής πολιτικής  ενός κράτους (αρκεί, όπως έλεγε ο δικαστής Read, να μην υπάρχει μεγάλη απόσταση μεταξύ δηλώσεων και πράξεων), τα πρακτικά των συνεδριάσεων των κοινοβουλευτικών οργάνων, τα επίσημα εγχειρίδια οδηγιών που χρησιμοποιούνται από τις ένοπλες δυνάμεις και που αναφέρονται σε ζητήματα του δικαίου του πολέμου.

ΠΩΣ ΚΑΤΑΡΓΕΙΤΑΙ ΤΟ ΕΘΙΜΟ

ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ: Οι κύριες πηγές του διεθνούς δικαίου κατ αρχάς, δεν βρίσκονται μεταξύ τους σε σχέση ιεραρχήσεως. Είναι ισοδύναμες.  Έτσι, με βάση την αρχή lex posterior derogate priori, μεταγενέστερη διεθνής συνθήκη καταργεί το έθιμο, όπως και μεταγενέστερο έθιμο καταργεί προγενέστερη συνθήκη, σε σχέση με τα ενδιαφερόμενα μέρη. Επίσης, τοπικό ή περιφερειακό έθιμο παραμερίζει το γενικό έθιμο στην περιοχή στην οποία ισχύει.

ΣΧΟΛΙΑ

Όλα τα παραπάνω είναι κατά λέξη αντιγραφή από τον πρώτο τόμο του  βιβλίου του Εμμανουήλ Ρούκουνα «Διεθνές Δίκαιο».

Δεν πρέπει να έχουμε καμιά αμφιβολία ότι η Τουρκία θα ενεργήσει για να κατοχυρώσει εν ταις πράξεσιν αυτά που συμφώνησε με την «Κυβέρνηση της Τρίπολης». Διότι αν δεν ενεργήσει, ακόμη και η κατάθεση της παράνομης συμφωνίας στον ΟΗΕ δεν την ωφελεί από πλευράς Διεθνούς Δικαίου.

Η Ελλάδα πρέπει να αμφισβητήσει με πράξεις τις ενέργειες της Τουρκίας. Οι διπλωματικές δηλώσεις δεν αρκούν. Άρα θα πρέπει να παρενοχληθεί το τουρκικό ερευνητικό σκάφος το οποίο αν συνοδεύεται από τουρκικά πλοία αποτελεί ερώτημα που θα οδηγήσει αυτή η αντιπαράθεση.

Από την πλευρά αυτή έχει ενδιαφέρον η πρόσκληση στην Αθήνα του Προέδρου της Βουλής της Λιβύης αύριο Πέμπτη. Όπως και η δήλωση του αρχηγού του πολεμικού Ναυτικού της Λιβύης (πρόσκειται στον Χαφτάρ) ότι έχει εντολή να βουλιάξει τουρκικά πλοία που θα παραβιάσουν τα δικαιώματα της χώρας του.

Η Ελλάδα πρέπει να διαμορφώσει συνθήκες αποτροπής ώστε η Τουρκία να μην εμφανιστεί στην περιοχή υλοποιώντας μια παράνομη συμφωνία.

Επισήμως πρέπει να υποστηρίζουμε της διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Τρίπολης αλλά στην πράξη να στηρίξουμε και να υποστηρίξουμε τις προσπάθειες του στρατάρχη Χαφτάρ να καταλάβει τη λιβυκή πρωτεύουσα.

Και επειδή το ίδιο επιθυμεί και η Ρωσία μια επίσκεψη στη Μόσχα, ίσως, να ήταν αναγκαία. Μήπως και αρχίσουμε να βρίσκουμε έναν κοινό τόπο και με τη Ρωσία.

ΑΟΖ ΜΕ ΚΥΠΡΟ

Διπλωματική κίνηση σημασίας είναι και η οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Αλλά η ΑΟΖ αυτή θα πρέπει να μπορεί να υποστηριχθεί.

Ίσως αυτός  (η στρατιωτική υποστήριξη) να ήταν ο λόγος που η Αίγυπτος δεν θέλησε να οριοθετήσει ΑΟΖ με την Ελλάδα. Οριοθέτηση ΑΟΖ σημαίνει και δυνατότητα υποστήριξής της και η Αίγυπτος φαίνεται να μην θέλει, αυτήν την ώρα, στρατιωτική αντιπαράθεση με την Τουρκία.

Η ΠΑΡΑΞΕΝΗ ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ Ε.Ε.

Υπάρχει και κάτι άλλο: η ελληνική κυβέρνηση είναι ικανοποιημένη από τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γιατί; Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει δηλώσει πως η Συμφωνία Τουρκίας- Τρίπολης είναι παράνομη. Αλλά ότι δημιουργεί προβλήματα στα ελληνικά νησιά. Ε, και; Θ τους απαντήσει η Τουρκία.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι ένας θεσμός που κάνει δημοσιογραφικές διαπιστώσεις. Αλλά μια Ένωση κρατών που υποστηρίζει τα μέλη της όταν δρουν με βάση το διεθνές δίκαιο. Αν δεν είναι ούτε αυτό, τότε τι είναι, ακριβώς;

Η προσέγγισή μου είναι δημοσιογραφική. Ίσως, οι παραπάνω αναφορές στο εθιμικό, και μη, διεθνές δίκαιο χρειάζονται μια ανάλυση από ειδικούς επιστήμονες. Το έχει ανάγκη η κοινή γνώμη για να αντιληφθεί που βρισκόμαστε και που πηγαίνουμε.

Τέλος, από την καθημερινή αρθρογραφία σημαντικών πολιτικών και καθηγητών διεθνούς δικαίου έχει αποτυπωθεί και η διαλλακτική γραμμή που ζητά παραπομπή του θέματος στη Χάγη, (διαχρονική ελληνική θέση) με θετικά υπονοούμενα προς την τουρκική θέση για δίκαιη μοιρασιά.

 

 

 

Meet Israel’s New MAGNI Micro-Drone: A Game Changer?

0

UN rights spokesperson: Turkish-backed groups allegedly behind strike that killed Kurdish children

0

December 07-2019     07:17 PM

Rupert Colville, a spokesperson for the United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR). (Photo: Archive)

ERBIL (Kurdistan 24) – A spokesperson for the United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR) has blamed Turkish-affiliated armed groups for killing 12 civilians, including eight children, in northern Syria’s Tal Rifaat.

In a statement on Friday, OHCHR spokesperson Rupert Colville said, “ground-based strikes by Turkish-affiliated armed groups” near a school in Tal Rifaat left at least 12 civilians dead, including children between the ages of 3 to 15.

Read More: UNICEF ‘shocked, saddened’ after 8 children killed in northern Syria

Meanwhile, the OHCHR spokesperson said “intermittent fighting” continues despite a ceasefire in northern Syria. Colville expressed his concern over the indiscriminate use of Improvised Explosive Device (IED) attacks in residential neighborhoods and local markets.

Since the Oct. 22 US-Turkish ceasefire agreement, the OHCHR has recorded a rise in IED attacks, including with vehicle-borne improvised explosive devices (VBIEDs), in populated areas like residential neighborhoods and busy markets in Hasakah, Raqqa, and Aleppo, Colville added.

Between Oct. 22 to Dec. 3, the OHCHR said it recorded at least 49 attacks, 43 of which were in region’s Turkish-affiliated forces occupy. In those 43 attacks, at least 78 civilians were killed, it said.

“These attacks have mainly been carried out in areas under the control of Turkish forces and affiliated armed groups,” Colville underlined.

“Such use may amount to an indiscriminate attack, a serious violation of international humanitarian law, and constitutes a war crime,” he added.

The OHCHR called on all parties to the conflict to “immediately cease and refrain from directing attacks against civilians…and investigate all such incidents.”

“States that support parties to the conflict, even when they are not directly engaged in hostilities, are obliged to respect and ensure respect for international humanitarian law, in all circumstances.”

Editing by Karzan Sulaivany

UpdatedDecember 07-2019     07:19 PM
https://www.kurdistan24.net/en/news/3bc005ee-6b28-473b-a7d6-2c14129aacfb?fbclid=IwAR1vuFCQsSRYwMUo5OlrgUKu0L4v_VnCz8_h8V9LQfL5xR0zM1vrw-i2GOA

Χρήστος Ροζάκης: Το μνημόνιο Τουρκίας – Λιβύης και τα ελληνικά νησιά

0

ΧΡΗΣΤΟΣ ΡΟΖΑΚΗΣ*  

Η νέα ενέργεια της Τουρκίας να υπογράψει μνημόνιο με τη Λιβύη έρχεται να προστεθεί στις συνεχείς και επαναλαμβανόμενες προκλήσεις της του τελευταίου καιρού, που ως αποτέλεσμα έχουν φέρει την Ελλάδα στη δύσκολη θέση να προσπαθεί να επιχειρηματολογήσει για τα αυτονόητα. Σε αυτή την πρόσφατη κίνηση έρχεται να προστεθεί και ο χάρτης που παρουσίασε ο πρέσβης κ. Τσαγατάι Ερτζίγες, φυσικά με την πλήρη συναίνεση της πολιτικής ηγεσίας, και ο οποίος επεκτείνει τα όρια της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στο ήμισυ της Ανατολικής Μεσογείου, που σημαίνει ότι ούτε η Ελλάδα ούτε η Κύπρος δικαιούνται αντίστοιχο μερίδιο αυτής της θαλάσσιας ζώνης. Κι αυτό, παρά το γεγονός ότι η μεν Ελλάδα έχει νησιά στην περιοχή, η δε Κύπρος, ως νησιωτικό κράτος, έχει αυξημένη επιρροή στο θέμα της υφαλοκρηπίδας.

Oλα αυτά παραβιάζουν κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο. Σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, στο άρθρο 121, όλα τα νησιά, με εξαίρεση ορισμένης κατηγορίας βράχων, δικαιούνται αιγιαλίτιδας ζώνης, συνορεύουσας ζώνης, αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (ΑΟΖ), και υφαλοκρηπίδας. Ως γνωστόν, η Σύμβαση δεσμεύει τους πάντες, μέρη και μη μέρη. Και τα μεν μέρη τα δεσμεύει λόγω της συναίνεσής τους να την επικυρώσουν και προσχωρήσουν σε αυτήν, τα δε τρίτα κράτη, όσα δεν την έχουν επικυρώσει, διά μέσου του αντίστοιχου εθιμικού δικαίου, που είτε προϋπήρχε, είτε η ευρεία συμμετοχή κρατών σε αυτήν κινητοποίησε τη μεταβολή τους από συμβατική δέσμευση σε εθιμική δέσμευση.

Το ζήτημα δεν είναι συνεπώς κατά πόσον η Τουρκία δεσμεύεται από το άρθρο 121 (παρά το γεγονός ότι αρνείται κατηγορηματικά να επικυρώσει τη Σύμβαση), αλλά κατά πόσον τα νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα ή ΑΟΖ. Και στο σημείο αυτό η διεθνής νομολογία έχει εξειδικεύσει το άρθρο 121, με το να κάνει μερικές προσαρμογές στον γενικό κανόνα του. Πράγματι, με γνώμονα ορισμένα κριτήρια (μέγεθος του νησιού, τοποθεσία στην οποία βρίσκεται στον χώρο της οριοθέτησης), η νομολογία αποδίδει στα νησιά μια απόλυτη ή σχετική επήρεια, η οποία και προσδιορίζει το ποσοστό που το νησί δικαιούται ή δεν δικαιούται υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ. Το ζητούμενο είναι κατά πόσον η υφαλοκρηπίδα ενός νησιού μπορεί να ταυτιστεί με αυτήν του ηπειρωτικού εδάφους. Δηλαδή να απολαμβάνει πλήρους επήρειας, όπως συμβαίνει με τις ηπειρωτικές ακτές.

Το Διεθνές Δικαστήριο προσφέρει μια ποικιλία από λύσεις, που εξαρτώνται από τα κριτήρια που προαναφέραμε. Στην υπόθεση, λ.χ., Τυνησίας κατά Λιβύης, αφομοίωσε τα τηνυσιακά νησιά Κερκενά με το ηπειρωτικό έδαφος, χωρίς να τους δώσει ξεχωριστή επήρεια, επειδή αυτά βρίσκονταν πολύ κοντά στο έδαφος της Τυνησίας. Στην περίπτωση της Λιβύης κατά Μάλτας το Δικαστήριο έσυρε μια οριοθετική γραμμή βορειότερα της μέσης γραμμής, δίνοντας μεγαλύτερο τμήμα υφαλοκρηπίδας στη Λιβύη, επειδή έκρινε ότι οι λιβυκές ακτές ήταν πολύ πιο εκτεταμένες από αυτές της Μάλτας, και κατά συνέπεια, η Λιβύη έπρεπε να απολαύσει μεγαλύτερο τμήμα υφαλοκρηπίδας.

Για την περίπτωση των ελληνικών νησιών που έχουν τις ανατολικές ακτές μέτωπο στην Ανατολική Μεσόγειο, τι θα έλεγε το Δικαστήριο; Νομίζω ότι οι ακτές της Ρόδου, της Καρπάθου, της Κάσου και της Κρήτης δικαιολογούν, λόγω της έκτασής τους, μια προβολή στην Ανατολική Μεσόγειο που να αποδίδει στην Ελλάδα υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Δεν πρόκειται εδώ για πολύ μικρά νησιά, με περιορισμένες ακτές, κοντά στο ηπειρωτικό έδαφος της μιας ή της άλλης χώρας, που θα δικαιολογούσαν αγνόησή τους, κατά την οριοθέτηση, και συνεπώς απολαμβάνουν όλων των δικαιωμάτων που αποδίδονται από το άρθρο 121 της Σύμβασης. Επιφυλάσσομαι στο να διατυπώσω την άποψη μιας πλήρους επήρειας, γιατί αυτό είναι και συνάρτηση των αντίστοιχων παρακείμενων ακτών της γείτονος. Αλλά αυτό έχει μικρή σημασία, αν λάβουμε υπόψη ότι η Τουρκία με το πρόσφατο μνημόνιο και τον δημοσιοποιημένο χάρτη δεν αφήνει κανένα περιθώριο στην Ελλάδα για διεκδίκηση υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ περιορίζοντάς την στη στενή ζώνη της αιγιαλίτιδας των 6 ν. μιλίων.

Απέναντι σε αυτήν την ακραία συμπεριφορά τι όπλα έχει η Ελλάδα για να την αντιμετωπίσει; Οπως έχει τονιστεί επανειλημμένως, το μόνο οριστικό και αδιαμφισβήτητο όπλο είναι η προσφυγή στη διεθνή Δικαιοσύνη. Χρήσιμο είναι, προτού προσφύγουμε σε αυτήν, να επιχειρήσουμε επανέναρξη των διερευνητικών συνομιλιών, ούτως ώστε να πετύχουμε, όσο αυτό είναι δυνατόν, ορισμένα θετικά αποτελέσματα από αυτές, και να διασκεδάσουμε τους φόβους της Τουρκίας ως προς την αναγκαιότητα προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο. Ακολούθως, θα πρέπει να ξεκινήσουμε διμερείς διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συνυποσχετικού, και κατάθεση, από κοινού, της προσφυγής.

Πάντως, αυτό το οποίο δεν μπορεί να συνεχιστεί είναι η τρέχουσα κατάσταση του ψυχρού πολέμου, γιατί εγκυμονεί κινδύνους απρόβλεπτης ανάφλεξης, ενός θερμού επεισοδίου τις φλόγες του οποίου δεν πρόκειται να κατασβέσουν, όπως έκαναν στο παρελθόν, οι φίλιες δυνάμεις.

* Ο κ. Χρήστος Ροζάκης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Καθημερινή

ΤΑ ΣΚΟΠΙΑ ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΝ ΤΑ ΔΩΡΑ ΤΩΝ ΠΡΕΣΠΩΝ

0

Κωνσταντίνος Χολέβας – Πολιτικός Επιστήμων

Ο Σκοπιανός Πρωθυπουργός Ζάεφ χαρίζει «Μακεδονικό Οίνο»  σε ξένους ηγέτες και διπλωμάτες, η Ακαδημία Επιστημών των Σκοπίων (ΜΑΝU) εκδίδει τη νέα Γραμματική της «Μακεδονικής»  γλώσσας και οι επιστήμονες Σκοπίων και Βουλγαρίας «διεμερίσαντο τα ιμάτια» της Ελληνικής Ιστορίας, τα οποία τους παρεχώρησαν οι συντάκτες της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Οι κ.κ. Τσίπρας και Κοτζιάς ισχυρίζονται ότι προστάτευσαν την αρχαία ελληνική κληρονομιά της Μακεδονίας. Και αυτό βεβαίως αμφισβητείται, το βέβαιο, όμως, είναι ότι δεν προστάτευσαν την Χριστιανική. Βυζαντινή και Νεώτερη Ιστορία και παράδοση της Μακεδονίας. Έτσι, λοιπόν, τα Σκόπια θεωρούν ότι τους χαρίσαμε τους Αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο και τους διαπραγματεύονται με τους Βουλγάρους.

Συγκεκριμένα από το ιστολόγιο ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ πληροφορηθήκαμε τα εξής ανησυχητικά:

Ο Μεσαίωνας, η Οθωμανική Αυτοκρατορία και η ενδεχόμενη κοινή γιορτή του Γκότσε Ντέλτσεφ ήσαν  τα θέματα που συζήτησαν τα μέλη της Μικτής Επιτροπής μεταξύ Βουλγαρίας και Σκοπίων στην 9η συνάντηση που  πραγματοποιήθηκε στη Σόφια από τις 28 έως και τις 29 Νοεμβρίου, αναφέρει το τηλεοπτικό κανάλι ‘Telma’ των Σκοπίων.

Μέχρι στιγμής, η Επιτροπή έχει πραγματοποιήσει οκτώ συναντήσεις και συνέστησε στις κυβερνήσεις και των δύο χωρών  κοινές εκδηλώσεις για τους Αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο, τον Άγιο Κλήμεντα, τον Άγιο Ναούμ και τον Τσάρο Σαμουήλ,  και έκανε συστάσεις για βελτίωση των σχολικών βιβλίων ιστορίας για την έκτη τάξη των Σκοπιανών σχολείων και την Πέμπτη τάξη στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας.

Να. λοιπόν, που τα Σκόπια αξιοποιούν τις απαράδεκτες παραχωρήσεις της Συμφωνίας των Πρεσπών, από την οποία, όπως τόνισε ο Αντώνης Σαμαράς στο Συνέδριο της ΝΔ, πρέπει να βρούμε τρόπο να αποδεσμευθούμε, χωρίς όμως να χρεωθούμε εμείς τις τυχόν αρνητικές συνέπειες.

Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί Κωνσταντίνος/Κύριλλος και Μιχαήλ/Μεθόδιος ήσαν ελληνικής καταγωγής, όπως και οι ίδιοι υπογράμμιζαν στις συζητήσεις τους με ξένους, όπως πχ. με τους Άραβες της Βαγδάτης, Έζησαν τον 9ο μ.Χ. αιώνα και χρησιμοποιήθηκαν από τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως και τον αυτοκράτορα του Βυζαντίου/Ρωμανίας σε πολλές εκκλησιαστικές και διπλωματικές αποστολές. Έμειναν γνωστοί ως οι Φωτιστές των Σλαβικών λαών, στους οποίους μετέφεραν την Ορθόδοξη Πίστη και το ελληνογενές κυριλλικό αλφάβητο.

Τελικά βλέπουμε ότι με τις Πρέσπες οι Σκοπιανοί πήραν περισσότερα και από όσα προσδοκούσαν. Ειδικά για τους Αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο είναι καταγεγραμμένο ότι δεν τους είχαν ως προστάτες τους, όταν το 1944- 1945 κατασκεύασαν επί κομμουνιστικού καθεστώτος το τεχνητό «Μακεδονικό Έθνος». Το Μάρτιο του 1945 η διακήρυξη για την ίδρυση εθνικής «Μακεδονικής Εκκλησίας»  αναφέρει ότι θα έχει ως προστάτη της μόνο τον Άγιο Κλήμεντα.

Τώρα, με τη γενναιοδωρία του ΣΥΡΙΖΑ, τα Σκόπια χαρακτηρίζουν ως πατέρες του «Μακεδονικού Έθνους» τους δύο Έλληνες ιεραποστόλους!

Κ.Χ. 4.12.2019

 

 

Το Κόσσοβο στα βήματα των Σκοπίων

1

Σπυρίδων Σφέτας*  

  Παράθυρο εξελίξεων μετά το εκλογικό αποτέλεσμα-  Ανοίγει ο σερβοαλβανικός διάλογος υπό την επίβλεψη των ΗΠΑ-Η  χαμένη δεκαετία της ανεξαρτησίας

Ήταν Φεβρουάριος του 2008. Στο Κόσσοβο ήδη από το 1999, μετά το πέρας των βομβαρδισμών  του ΝΑΤΟ  κατά της Σερβίας,  είχαν αποχωρήσει τα σερβικά στρατεύματα, είχαν εγκατασταθεί οι δυνάμεις του ΟΗΕ και είχε ιδρυθεί η αμερικανική βάση του Bondsteel, η μεγαλύτερη αμερικανική βάση στην Ευρώπη μετά  το Βιετνάμ. Οι οπλαρχηγοί του UÇK (Ramush Haradinaj, Hashim Thaçi), ενθαρρυμένοι  από τις εξελίξεις είχαν επιδοθεί στην εξόντωση Σέρβων αμάχων και στην καταστροφή σερβικών πολιτιστικών μνημείων, επιδιώκοντας ένα καθαρόαιμο αλβανικό Κόσσοβο.  Το Κόσσοβο, με την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, ανακήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία του τον Φεβρουάριο του 2008, αναγνωρίστηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και από τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη , αλλά με βέτο της Ρωσίας και της Κίνας δεν έχει θέση στον ΟΗΕ, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Πέντε ευρωπαϊκές χώρες (Ισπανία, Ελλάδα, Κύπρος, Σλοβακία, Ρουμανία) δεν αναγνώρισαν το Κόσσοβο, από φόβο μήπως η αναγνώριση αποτελέσει προηγούμενο για αυτονομιστικά ή αποσχιστικά κινήματα Βάσκων και Καταλανών, Ούγγρων στην Τρανσυλβανία και τη Σλοβακία, Ρώσων στην Υπερδνειστερία, Τουρκοκύπριων κ.α. Δυστυχώς, η μονομερής ανακήρυξη της  ανεξαρτησίας του Κοσσόβου, που ήταν πράξη παραβίασης του Διεθνούς Δικαίου, δεν αποτέλεσε ειδική περίπτωση, αλλά προηγούμενο για άλλες αποσχίσεις και για πολιτική εκμετάλλευση από την Ρωσία, η οποία, κυρίως με το χαρτί του Κοσσόβου, ασκεί την επιρροή της στην Σερβία. Υπό το πρίσμα αυτό μπορεί να εκτιμηθεί η κρίση στην Γεωργία του 2008 (απόσχιση της Νότιας Οσσετίας  και της Αμπχαζίας ) με την ενεργό πολεμική ανάμειξη της Ρωσίας, στην Ανατολική Ουκρανία  και Κριμαία το 2014, αλλά και την κρίση στην Καταλονία το 2017. Αν και δεν πρόκειται για την ίδια περίπτωση, οι Καταλανοί επικαλέστηκαν το προηγούμενο του Κοσσόβου.

Ο  εξευρωπαϊσμός έμεινε στα χαρτιἀ

Στα 11 χρόνια της ανεξαρτησίας του, το Κόσσοβο δεν κατόρθωσε να δημιουργήσει κρατικούς θεσμούς και να υπερβεί το στάδιο της φατριαστικής αλβανικής κοινωνίας , αλλά εξελίχθηκε σε κέντρο διαφθοράς, ναρκομαφίας, οργανωμένου εγκλήματος  και στρατολόγησης τζιχαντιστών. Οικονομικά ήταν συνδεδεμένο με την Σερβία , ως ανεξάρτητο κράτος δεν έχει τις υποδομές για οικονομική αυτάρκεια , ούτε η εκμετάλλευση των ορυχείων έτυχε ορθολογιστικής διαχείρισης. Το βιοτικό επίπεδο των Αλβανών που πλήττονται από την υψηλή ανεργία είναι χαμηλό. Η EULEX απέτυχε στην αποστολή της να εμφυτεύσει ευρωπαϊκή νομοθεσία στο Κόσσοβο, καταγράφηκαν και περιστατικά διαφθοράς και της ίδιας της EULEX από την περιρρέουσα αλβανική ατμόσφαιρα.  Το Κόσσοβο επιβιώνει ως προτεκτοράτο των Ηνωμένων Εθνών . Είκοσι χρόνια η ίδια πολιτική καμαρίλα του UÇK  εναλλασσόταν στην εξουσία, εμποδίζοντας την άνοδο νέων πολιτικών.

Μετά την αποτυχία διαλόγου Πρίστινας-Βελιγραδίου υπό την ευρωπαϊκή σκέπη για την εξεύρεση λύσης και τις μικρές υποχωρήσεις των Σέρβων, το Βελιγράδι επιδόθηκε σε μια διπλωματική επίθεση ανάκλησης της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου από μικρές χώρες που ήδη είχαν αναγνωρίσει το Κόσσοβο, διακοπής της διαδικασίας αναγνώρισης του Κοσσόβου από άλλες χώρες και αποκλεισμού της εισδοχής του Κοσσόβου   στην  Ιντερπόλ και την  Unesco . Η διπλωματική αντεπίθεση της Σερβίας είχε επιτυχία. Πέρυσι ο πρωθυπουργός  του Κοσόβου ,Ramush Haradinaj,   επέβαλλε 100% δασμούς σε εισαγόμενα προϊόντα στο  Κόσσοβο από την Σερβία και τη Βοσνία – Ερζεγοβίνη, πλήττοντας σερβικά οικονομικά συμφέροντα. Παρόλο που το εμπάργκο καταστρατηγείται σε πολλές περιπτώσεις μέσω Βόρειας Μακεδονίας, είναι ένα πλήγμα για τους Σέρβους κατοίκους του Κοσσόβου,  ιδιαίτερα στον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης .

Ο Haradinaj δήλωσε ότι το εμπάργκο θα συνεχιστεί μέχρις ότου η Σερβία να αναγνωρίσει το Κόσσοβο,  κάτι που οι Σέρβοι δεν θα κάνουν με τους αλβανικούς όρους.  Ο Haradinaj το καλοκαίρι παραιτήθηκε από πρωθυπουργός του Κοσσόβου και κλήθηκε σε απολογία στη Χάγη  σε Ειδικό Δικαστήριο ως  ύποπτος  για εγκλήματα κατά Σέρβων αμάχων από το καλοκαίρι του 1999,  και για εμπόριο ανθρωπίνων οργάνων σύμφωνα με την έρευνα που διεξήγαγε ο  Dick  Marty, στηριζόμενος στις αποκαλύψεις της  πρώην εισαγγελέως για τα εγκλήματα πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία Carla Del Ponte, η οποία επισήμανε τον φόβο μαρτύρων για εκδίκηση του UÇK,  αν προέβαιναν σε αποκαλύψεις.

Μετεκλογικές επιδιώξεις

Μετά την παραίτηση του Haradinaj ο πρόεδρος Thaçi προκήρυξε εκλογές στις 6 Οκτωβρίου, στις οποίες νικητές αναδείχτηκαν το αντιπολιτευτικό κίνημα ‘’Αυτοδιάθεση’’ του Albin Kurti και η ‘’Δημοκρατική Λίγκα’’ του Κοσσόβου, το κόμμα του αποθανόντος μετριοπαθούς ηγέτη του Κοσσόβου Ibrahim Rugova. Τα δυο κόμματα μαζί έχουν τον απαιτούμενο αριθμό βουλευτών για το σχηματισμό κυβέρνησης. Το τρίτο κόμμα, το Δημοκρατικό Κόμμα του Kadri Veseli,  άλλοτε συνεργάτη του Haradinaj που προέρχεται από τους κύκλους του UÇK θα μείνει στην αντιπολίτευση. Θεαματική επιτυχία σημείωσαν και οι Σέρβοι συσπειρωμένοι γύρω από το κόμμα Srpska  List . Σίγουρα θα προκύψει κυβέρνηση συνασπισμού του ‘’Κινήματος Αυτοδιάθεση’’ και της Δημοκρατικής Λίγκας με πρωθυπουργό ίσως γυναίκα,  την  Vjosa Osmani. Άμεση αποστολή της νέας κυβέρνησης θα είναι η επίτευξη συμβιβασμού με τους Σέρβους με πρώτο όρο από την πλευρά των Σέρβων την οριστική άρση του εμπάργκο. Κυβέρνηση  δεν σχηματίστηκε ακόμα, γίνονται συζητήσεις   και για τη θέση του μελλοντικού Προέδρου, η θητεία του Thaçi  λήγει το 2021. 

Ενδιαφέρον για την περίπτωση αποτελεί το γεγονός ότι ο  σερβοαλβανικός διάλογος θα διεξαχθεί υπό την σκέπη του Αμερικανού πρέσβη στο Βερολίνο Richard Grenel ,   κάτι που ικανοποιεί τους Αλβανούς, παρόλο που για τα Δυτικά Βαλκάνια γενικά η Αμερική όρισε ως απεσταλμένο τον Matthew Palmer. Η μείωση της ρωσικής επιρροής στη Σερβία μπορεί να επιτευχθεί αν κερδίσει κάτι η Σερβία στο ζήτημα του Κοσσόβου, ενώ η επιρροή της νεοθωμανικής Τουρκίας στους Μουσουλμάνους των Βαλκανίων μπορεί να μειωθεί με την ενίσχυση των σερβικών θέσεων στο Κόσσοβο. Οι γενικές σερβικές προτάσεις  δεν προβλέπουν de jure διχοτόμηση του Κοσσόβου και διπλή  ένωση με την Σερβία και την Αλβανία, ούτε ανταλλαγή εδαφών, αλλά  de facto διαχωρισμό της σερβικής και αλβανικής  οντότητας εντός ενός de jure ανεξάρτητου Κοσσόβου, δηλαδή ένωση σερβικών κοινοτήτων στο Βορρά, όπου ζουν περίπου 40.000 Σέρβοι , οι 70.000 Σέρβοι στον Νότο να έχουν καθεστώς αυτονομίας, προστασία των σερβικών πολιτιστικών μνημείων, αποζημίωση του σερβικού κράτους για την  περιουσία  που άφησε στο Κόσσοβο κλπ.

Με το βλέμμα στην Ευρώπη

Αν ικανοποιηθούν οι σερβικοί όροι , τότε σίγουρα η Ρωσία και η Κίνα θα άρουν το βέτο, το Κόσσοβο θα έχει θέση στον ΟΗΕ, τα πέντε ευρωπαϊκά κράτη θα αναγνωρίσουν το Κόσσοβο και θα διανοιχθεί στο μέλλον η ευρωπαϊκή του πορεία. Η Σερβία μπορεί να έχει ένα Γραφείο Συνδέσμου και το είδος των σχέσεων που είχε κάποτε η Δυτική Γερμανία με την Ανατολική Γερμανία, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα μπλοκάρει την ένταξη του Κοσσόβου σε διεθνείς οργανισμούς. Κανένας δεν μπορεί να προβλέψει την έκβαση του επικείμενου  διαλόγου. Αν στην περίπτωση των Πρεσπών, το μοντέλο της οποίας εφαρμόζεται και στο Κόσσοβο, επρόκειτο για οριοθέτηση ταυτοτήτων, στην προκειμένη περίπτωση πρόκειται για εδαφική οριοθέτηση και για ανθρωπιστικό ζήτημα.

*Καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Βαλκανικής Ιστορίας ΑΠΘ

 

Δυσάρεστες αλλά χρήσιμες αλήθειες στα ελληνοτουρκικά…

0

ΠΟΛΙΤΙΚΗ 08|12|2019 | 19:49iefimerida
Θάνος Οικονομόπουλος

Έχει περάσει ποτέ από το ελληνικό μυαλό η περίπτωση να μην είναι όλα όσα λέει η Τουρκία λάθος, παράλογα, εκτός πραγματικότητας; Να έχει κι’ αυτή κάποιο δίκιο το οποίον την πνίγει, άσχετα με τον τρόπο που επιδιώκει να της αναγνωρισθεί;

Δεν ήταν ποτέ καλός γείτονας η Τουρκία. Το γνωρίζουμε, το έχουμε υποστεί ως έθνος. Ταυτόχρονα, είναι μια χώρα με δεσπόζουσα γεωπολιτική θέση στην ευαίσθητη περιοχή μας, με αγορά και οικονομία «ενδιαφέρουσα» για τις μεγάλες και ισχυρές χώρες. Γεγονός που της επιτρέπει να «παίζει», να πιέζει, ακόμη και να εκβιάζει κατά την άσκηση της πολιτικής της, κι’ αυτή της η προκλητική συμπεριφορά να γίνεται ανεκτή. Έστω με δυσφορία.

Μ’ αυτόν τον γείτονα είμαστε καταδικασμένοι να ζούμε. Δεν μπορούμε ούτε να… τον διώξουμε, ούτε εμείς να μετακομίσουμε. Είναι ανάγκη, λοιπόν, να βρούμε ένα modus vivendi μαζί του.
Η πολιτική που ακολουθήσαμε τα πολλά τελευταία χρόνια, εκ των εξελίξεων αποδεικνύεται ότι δεν τελεσφόρησε. Το γνωστό σ’ αυτές τις διμερείς σχέσεις «κάθε πέρσι και καλύτερα», μιλάει από μόνο του. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ευθύνη βαρύνει την Ελλάδα. Ευθύνεται κατά κύριο λόγο η διεκδικητική και συχνότατα προκλητική πολιτική που ακολούθησε η Τουρκία. Αυτό στο οποίο φταίμε, είναι ότι παραβλέποντας, αγνοώντας τις εξελισσόμενες συγκυρίες δεν φροντίσαμε να αναπροσαρμόσουμε την δική μας τακτική και στρατηγική έναντι της γείτονος σε σχέση μ’ αυτές τις εξελίξεις και τις μεταβαλλόμενες ισορροπίες. Παραμείναμε αμετακίνητοι στις θέσεις και τις γραμμές μας, σαν να μην έχει αλλάξει τίποτε.

Με την ακριβώς αντίθετη λογική, κινήθηκε η Άγκυρα. Όχι μόνο φρόντιζε να προκαλεί αυτή αλλαγές στις παραμέτρους του προβλήματος και των μεταξύ μας σχέσεων, αλλά έσπευδε και να εκμεταλλευθεί υπέρ της κατά τον καλύτερο για την ίδια τρόπο τις μεταβολές των ισορροπιών και των συσχετισμών στην περιοχή μας αλλά και ευρύτερα.

Οχυρωμένοι και επικαλούμενοι πάντα το διεθνές δίκαιο και συνθήκες του παρελθόντος (που στην πράξη είχαν παραβιασθεί και παραβλεφθεί κάμποσες φορές…), παραμέναμε αμετακίνητοι στα επιχειρήματά μας. Καταφεύγαμε κι’ επιζητούσαμε την στήριξη και την προστασία συμμάχων και εταίρων, επικαλούμενοι «το δίκιο μας», ακόμη και όταν εκείνοι μας έδειχναν ξεκάθαρα ότι δεν είναι διατεθειμένοι να τα προσφέρουν. Γιατί φρόντιζαν τα δικά τους συμφέροντα, σ’ ότι αφορούσε τις σχέσεις τους με την Τουρκία. Αγνοούσαμε συστηματικά αυτό που έλεγε ο Ελευθέριος Βενιζέλος στους διπλωμάτες του υπουργείου εξωτερικών ένα αιώνα πίσω, πως «στα διεθνή φόρα, δεν θα μιλάτε για εθνικά δίκαια, αλλά θα επικαλείσθε εθνικά συμφέροντα, αυτά μόνο αναγνωρίζουν και σέβονται τα κράτη…»

Επιμένουμε να επικαλούμαστε την Συνθήκη της Λωζάννης, όταν αυτήν δεν την έχει σεβασθεί ποτέ η Άγκυρα όχι μόνο στις μεταξύ μας σχέσεις, αλλά και σε διεθνές επίπεδο, με πρόσφατο παράδειγμα την εισβολή στην Συρία. Όχι μόνο δεν υπέστη κυρώσεις, αλλά… ανταμείφθηκε κι’ όλας γι’ αυτήν, αναβάθμισε την επιρροή της!

Αν στο Αιγαίο και την νοτιοανατολική Μεσόγειο δεν υπήρχε η προοπτική να υπάρχουν εκμεταλλεύσιμα ενεργειακά κοιτάσματα, η κατάσταση στις σχέσεις μας με την Τουρκία θα παρέμεναν στο επίπεδο… του σκύλου με την γάτα. Οξύνσεις, προκλήσεις, διεκδικήσεις νησιών και βραχονησίδων, εντάσεις και υφέσεις. Δυσάρεστες και προβληματικές καταστάσεις, αλλά διαχειρίσιμες. Κρίσιμες, αλλά όχι άμεσα επικίνδυνες…

Τα πετρέλαια και το φυσικό αέριο, άλλαξαν τα πράγματα. Η Τουρκία, δεν μπορούσε να αφήσει τον εαυτό της έξω από αυτό το… πλούσιο τραπέζι. Συστηματικά και μεθοδικά, άρχισε να αναπροσαρμόζει την εξωτερική πολιτική της, να δημιουργεί «επιμέρους» καταστάσεις που θα μπορούσε να τις εκμεταλλευθεί μελλοντικά. Κατέθεσε δημόσια την απαίτησή της για συνεκμετάλλευση αυτού του δυνητικού πλούτου. Και φρόντιζε επιμελώς να «περιγράφει» το διεθνές δίκαιο, υπό το δικό της πρίσμα και με την δημιουργία τετελεσμένων, όπως στην περίπτωση της «κοινής ΑΟΖ» της με τα κατεχόμενα…

Μια απλή ματιά στον χάρτη, οδηγεί και τον πλέον φιλέλληνα παρατηρητή και παράγοντα στην εκτίμηση ότι δεν είναι δυνατόν μια τεράστια χώρα, με έξοδο στην θάλασσα και την μεγαλύτερη ακτογραμμή της Μεσογείου, να μην έχει το νομικό δικαίωμα να «ξεμυτίσει», να μετέχει στην εκμετάλλευση του υποθαλάσσιου πλούτου. Ακόμη κι’ αν κάποτε, σε ανύποπτο χρόνο, αυτό ορίσθηκε τυπικά στις δέλτους του διεθνούς δικαίου και των συνθηκών. Τα πάντα ρει. Η πραγματικότητα μεταλλάσσεται, κανόνες και αρχές αναθεωρούνται και αναπροσαρμόζονται…

Η δική μας στάση της εμμονής σε κανόνες και χαρτιά που έχουν εκ των πραγμάτων ξεπεραστεί, δεν αποδίδει. Το βλέπουμε, το βιώνουμε επικίνδυνα. Και κάνει την Τουρκία, μια αναντίρρητα δύστροπη, προκλητική, απρόβλεπτη και επικίνδυνη δύναμη, να γίνεται ακόμη πιο άτεγκτη. Ακόμη πιο επικίνδυνη- ιδίως τώρα που μπορεί να εκβιάζει και να περιφρονεί δυνάμεις πολύ ισχυρότερες από την Ελλάδα…

Ο πόλεμος, μόνο από «ελληναράδες», ανεγκέφαλους ή υπηρέτες σκοτεινών συμφερόντων μπορεί να προταθεί ως «λύση». Η άλλη λύση, είναι προσπάθεια συνεννόησης μ’ αυτόν τον συγκεκριμένο γείτονα. Κι’ αυτό, δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην απεμπόληση δικαιωμάτων και συμφερόντων. Δεν συνιστά «εθνική μειοδοσία» η ρεαλιστική αποτίμηση της διαμορφούμενης πραγματικότητας.

Αλλά, αυτό προϋποθέτει εθνική πολιτική με διακομματική συναίνεση. Την χάραξη ενός συγκεκριμένου εθνικού σχεδίου εξωτερικής πολιτικής με προοπτική, μακριά από μικροκομματικές σκοπιμότητες…

Ένα πρώτο βήμα, θα μπορούσε να είναι η προσφυγή στα διεθνή δικαστήρια. Αλλά, με επίγνωση του ότι αυτά σχεδόν πάντα βγάζουν αποφάσεις συμβιβαστικές, που λαμβάνουν υπ’ όψη τους την διαμορφωμένη πραγματικότητα, την εξασφάλιση ωφελημάτων και για τις δύο πλευρές. Που επιδιώκουν ισορροπίες και καλές, ανεκτές έστω, σχέσεις γειτονίας.

Έχουμε την ωριμότητα να το δεχθούμε, η θα παραμένουμε αδιέξοδα και με προφανή τον κίνδυνο να συμβεί το… «ο μη γένοιτο» σε μια εθνική πολιτική που μας καταδικάζει να λέμε κάθε χρόνο «κάθε πέρσι και καλύτερα»;
Πηγή: iefimerida.gr – https://www.iefimerida.gr/politiki/dysarestes-alla-hrisimes-alitheies-sta-ellinotoyrkika

GREEK PM CHIDES TURKEY FOR GENOCIDE AGAINST CHRISTIANS

0
By BENJAMIN WEINTHAL
The Jerusalem Post
TURKISH PRESIDENT Recep Tayyip Erdogan. . (photo credit:” REUTERS)
ATHENS – Greek Prime Minister Kyriakos Mitsotakis announced Friday the need for international recognition of the Ottoman-era genocide of Greek Christians in Asia Minor, and slammed Turkey for its bellicosity in its maritime foreign policy in Mediterranean.
Mitsotakis delivered his talk at the International Conference on the Crime of Genocide, declaring that the “Ottoman Empire carried out the genocide of Pontian [Greeks]” and “how we shall learn from it, how we shall prevent the reliving of similar tragedies in our own lives, anywhere in the world.”
The prime minister blasted Ankara for its current foreign policy that, he said, is ignoring international law on the high seas.
“Turkey has engaged in aggressiveness” and is “creating new maps that make the Islands of Greece disappear,” said Mitsotakis.
He said he met with Turkish President Recep Tayyip Erdogan on the sidelines of a NATO event in London last week, adding that the United States, Russia, Europe, Egypt and Israel have all condemned the memorandum of understanding signed between Turkey and Libya. The controversial deal changes the maritime boundaries in the Mediterranean.
The Greek government expelled the Libyan ambassador on Friday over the heated boundary dispute. The November agreement reached between Turkey and Libya permits Ankara to gain access to a zone across the Mediterranean, rejecting the complaints of Greece, Cyprus and Egypt, which are situated between Turkey and Libya.
The public row is part of a larger diplomatic battle, with tensions running high because of Turkish drilling off Cyprus, and the EU has prepared sanctions against Turkey in response.
The first appearance of a Greek prime minister at an event organized by the Pan-Pontian Federation of Greece electrified the attendees.
The Pontian Greeks lived in the region of Pontus, on coast of the Black Sea and in the Pontic Mountains of northern Anatolia in Turkey. The Ottomans and the founder of modern Turkey, Mustafa Kemal Atatürk, launched a campaign of genocide against the Pontian during World War I until the founding of the Turkish Republic in 1923. The racist and anti-Christian ideology of “Turkey for the Turks” animated the genocide. The murder toll between 1914 and 1922 may be as high as 1.5 million Greek Christians.
Hami Aksoy, a Turkish foreign ministry spokesman, termed the conference a “propaganda event” on Saturday: “We reject the statements of the Greek Prime Minister Kyriakos Mitsotakis delivered at the ‘International Conference on the Crime of Genocide’ held in Athens on 6 December 2019. His statements concerning our past and present are devoid of any base and its hostile tone is laden with lies and slander.”
Mitsotakis said he wants to stand by the Greeks of Pontian descent and “internationalize the commitment” to the organization’s goals. The exposure of the genocide of Greek Christians must lead to “results that will arm the modern world to avoid experiencing such brutality again. This will be a heritage for all of humanity, not just Pontian Hellenism.”
The conference featured prominent Israeli speakers, including the historians Benny Morris and Dror Ze’evi who discussed their book, The Thirty-Year Genocide: Turkey’s Destruction of Its Christian Minorities, 1894-1924.
The Israeli psychoanalyst and expert on genocide, Israel Charny, was slated to speak on Sunday with a talk titled, “A worldwide campaign for life: Respect, protect life.”
In a panel on “A direct consequence of unaccounted genocide: The culture in the Turkish political system,” Turkish academic Cengiz Aktar spoke about his experience in Turkey in the early 1970s and the lack of intellectual works on the Armenian genocide. He said he would only later learn about the Armenian genocide in France.
Georgios Varythimiadis, the president of the Pan-Pontian Federation of Greece, said “for Greece, the cradle of civilization and democracy, there can be no hesitation and doubt. The descendants of the ones that survived the Genocide crime in a unified front: Greeks, Armenians and Assyrians, we give the good fight for the international recognition of the genocide against the Christian populations of Asia Minor by the Ottomans and Neo-Turks.”
“Our fight is not just about historical experience,” he added. “Whoever believes that we deal with stories of the far past is wrong. Recent events confirm the need of empowering our fight. Only through the recognition of the Christian populations’ genocide by the Ottoman Empire we can achieve peace in the tormented East Mediterranean. When the perpetrator remains unpunished and pursues the oblivion and silence of his genocidal past, he indirectly states his will to repeat the crime.”

Ευάγγελος Βενιζέλος: Εθνική στρατηγική αυτοσυνειδησία

1

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ*

Η συμφωνία Ερντογάν – Σαράζ για την κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου «οριοθέτηση» των θαλάσσιων δικαιοδοσιών μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης δεν είναι μια απροσδόκητη εξέλιξη. Δεν κινείται πέραν των σεναρίων που είχε πάντα υπόψη της  η Ελλάδα.

Αλλωστε, μόλις στις 13 Νοεμβρίου 2019 ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ με επιστολή του προς τον γενικό γραμματέα, παρουσίασε κωδικοποιημένες τις τουρκικές αντιλήψεις σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο. Υπάρχουν κάποιες ενδιαφέρουσες αποχρώσεις στο έγγραφο αυτό. Η Τουρκία παρουσιάζει φυσικά τη δική της θεώρηση για τα απώτερα όρια της υφαλοκρηπίδας της επί της οποίας κάθε παράκτιο κράτος ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα ipso facto και ab initio (αυτό το στοιχείο είναι η βασική συνεισφορά της έννοιας της υφαλοκρηπίδας στη συζήτηση περί θαλάσσιων ζωνών). Αποδέχεται όμως ότι παραλλήλως πρέπει να οριοθετηθεί και η αποκλειστική οικονομική ζώνη. Αποδέχεται επίσης ως κανόνα αναφοράς το ισχύον Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και παρότι δεν είναι μέρος της Διεθνούς Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας συνομολογεί ότι αυτή καταγράφει κανόνες εθιμικού δικαίου που τους έχει επεξεργαστεί και η νομολογία των διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων.

Επαναλαμβάνει βεβαίως ότι η οριοθέτηση πρέπει να γίνεται με βάση την αρχή της ευθυδικίας και όχι της μέσης γραμμής / ίσης απόστασης. Τονίζει ότι η οριοθέτηση – πρέπει να επιτευχθεί με συμφωνία μεταξύ των παρακείμενων ή αντικείμενων κρατών, γνωρίζοντας προφανώς ότι αν αυτή δεν επιτευχθεί η προβλεπόμενη από το Διεθνές Δίκαιο διαδικασία είναι η δικαστική ή διαιτητική οριοθέτηση. Ας σημειωθεί εδώ ότι η Ελλάδα με τον νόμο 4001/2011 καθόρισε τα απώτερα όρια της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης της με βάση το κριτήριο της μέσης γραμμής / ίσης απόστασης και με την προβλεπόμενη από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας πλήρη επήρεια των νησιών.

Η  τουρκική επιστολή προς τον ΟΗΕ ίσως μας επιτρέπει να εκτιμήσουμε όχι μόνο  τα «απώτερα όρια» της υφαλοκρηπίδας της όπως την αντιλαμβάνεται η ίδια η Τουρκία, αλλά και τα «απώτερα όρια» της πολιτικής και διπλωματικής της συμπεριφοράς. Προφανώς γνωρίζει τι προβλέπει το ισχύον Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, το παραβιάζει ωμά στην περίπτωση της συμφωνίας με τον κ. Σαράζ, επιχειρώντας να δημιουργήσει τετελεσμένες καταστάσεις, καλεί ταυτοχρόνως σε διαπραγμάτευση όλες τις εμπλεκόμενες χώρες, μεταξύ των οποίων την Ελλάδα, «κλείνει το μάτι» στην Αίγυπτο προτείνοντας μια διμερή συμφωνία εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων αντίθετη προς το Διεθνές Δίκαιο, συνδέει τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στη δέσμη των συμφωνιών οριοθέτησης με την επίτευξη μιας συνολικής πολιτικής λύσης στο Κυπριακό.

Η Τουρκία γνωρίζει ότι είναι άλλο πράγμα η κατάσταση στη Συρία και άλλο η κατάσταση στην Ανατ. Μεσόγειο σε σχέση με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Οι διεθνείς αντιδράσεις και ανοχές υπολογίζονται διαφορετικά. Παρά την πολιτική αμηχανία της Ευρωπαϊκής Ενωσης και τη στρατηγική αβεβαιότητα (συμπεριλαμβανομένου και του ρόλου του ΝΑΤΟ) που προκαλούν στη Δύση η πολιτική και το ύφος του προέδρου Τραμπ, η τουρκική πολιτική ηγεσία δεν μπορεί να υποτιμήσει το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι μέλος της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ. Ούτε το γεγονός ότι το Ισραήλ και η Αίγυπτος είναι συντεταγμένες χώρες με στρατιωτική υπόσταση. Ούτε το γεγονός ότι η ρωσική στάση είναι προδήλως διαφορετική από αυτή που επιδείχθηκε στην περίπτωση της Συρίας.

Αυτό το πλαίσιο μας επιτρέπει, έως ένα βαθμό, να αξιολογήσουμε και την ελληνο-τουρκική συνάντηση κορυφής της 4.12.2019. Τα τελευταία 45 χρόνια οι διμερείς συναντήσεις κορυφής συνήθως εκτονώνουν κρίσεις και εντάσεις. Γίνονται στο τέλος μιας σειράς γεγονότων και στο πλαίσιο της γενικότερης αντίληψης ότι ισχύει ένα moratorium μεταξύ των δύο πλευρών που επιβεβαιώνεται χωρίς να αγγίζεται ο πυρήνας του προβλήματος. Επειδή τη φορά αυτή η συνάντηση κορυφής έγινε στη φάση του «positioning» στο ευρύτερο πλαίσιο της Μεσογείου, πρέπει η θεώρησή μας να είναι βαθύτερα στρατηγική. Κατ’ αρχάς, στρατηγικά ψύχραιμη χωρίς καμία επανάπαυση. Χωρίς την πολυτέλεια να παραγνωριστεί οποιοδήποτε στοιχείο συμβάλλει στην πλήρη αίσθηση της κατάστασης επί του πεδίου.

Μια τέτοια προσέγγιση πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να είναι απαλλαγμένη από γενικόλογα και κοινότοπα ρητορικά στοιχεία πλην των λιτών και νομικά ακριβών δηλώσεων που είναι αναγκαίες για την προστασία της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας κατά το διεθνές δίκαιο.
Τώρα δε που η συζήτηση εστιάζεται στη Μεσόγειο και όχι μόνο στο Αιγαίο, είναι προφανέστερη η διασύνδεση της καμπύλης των ελληνοτουρκικών σχέσεων με το Κυπριακό, που είναι βεβαίως διεθνές ζήτημα εισβολής και κατοχής, αλλά έχει και μια πολύ κρίσιμη όψη σχετική με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Η συζήτηση για την οριοθέτηση, όμως, πρέπει να αφορά ταυτοχρόνως το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και όλο το μήκος της ακτογραμμής –ηπειρωτικής και νησιωτικής αδιακρίτως– κάθε χώρας.

Για όλα τα μείζονα θέματα εξωτερικής πολιτικής, άμυνας και ασφάλειας,  θεμελιώδης προϋπόθεση είναι η ύπαρξη ενός σαφούς εθνικού πλαισίου που δεν αρκεί να συγκεντρώνει την ευρύτερη δυνατή συναίνεση. Πρέπει να είναι πλήρως απαλλαγμένο από τις ευκολίες και τις γοητείες του εθνικολαϊκισμού. Πρέπει δηλαδή να είναι πραγματικά πατριωτικό, βασισμένο στο αληθές, το μόνο που είναι εθνικό, για να τιμήσουμε την παρακαταθήκη που φέρεται να έχει αφήσει ο Διονύσιος Σολωμός. Η βάση για τη δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού βρίσκεται στο εσωτερικό της ελληνοκυπριακής κοινότητας, στη δική της βούληση και επιθυμία. Η βάση για μια σύγχρονη και αποτελεσματική εθνική στρατηγική ως προς τις ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκεται στο εσωτερικό της ελληνικής κοινωνίας, στη δική της βούληση και επιθυμία, στη συνείδηση της ιστορικής και εθνικής ευθύνης και στο καθήκον αλήθειας όχι μόνο του πολιτικού συστήματος, αλλά όλων των διαμορφωτών της λαϊκής κυριαρχίας.

Μια σοβαρή συζήτηση γύρω από τέτοια θέματα λίγο πριν από τον εορτασμό της επετείου των 200 ετών από την Παλιγγενεσία οφείλει να εκκινεί από την υπεύθυνη αξιολόγηση του διαδραμόντος ιστορικού χρόνου. Τα τελευταία 45 χρόνια, από το 1974 έως σήμερα, ο χρόνος λειτούργησε υπέρ των εθνικών συμφερόντων και της διατήρησης ενός ικανοποιητικού status quo στην Κύπρο και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ή η σχέση μας με τον χρόνο πρέπει να επανεξεταστεί; Θεωρώ ότι πρέπει να επανεξεταστεί. Περαιτέρω αναβολές δεν βοηθούν.

Το δεύτερο ερώτημα αφορά τη σχέση μας με την Ευρώπη. Η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας δεν είναι πλέον σημαντική παράμετρος, ούτε προσφέρει ένα στρατηγικό πλαίσιο για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό. Είμαστε συνεπώς υποχρεωμένοι να κάνουμε μια πιο σύνθετη και ρεαλιστική εκτίμηση του πλαισίου μέσα στο οποίο κινούνται τα θέματα.

Το τρίτο ερώτημα αναφέρεται στην αντίληψή μας για το Διεθνές Δίκαιο και τη Διεθνή Δικαιοσύνη. Δεν αρκεί να πιστεύει ένα έθνος στη νομιμότητα των θέσεών του κατά το Διεθνές Δίκαιο. Πρέπει να μπορεί να προστατεύσει τα εθνικά του συμφέροντα μέσω της επίκλησης του Διεθνούς Δικαίου. Η κοινή εθνική θέση της μεταπολιτευτικής περιόδου ήταν, κατά τη διατύπωση και του Κωνσταντίνου Καραμανλή και του Ανδρέα Παπανδρέου, ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει την ύπαρξη μιας διαφοράς με την Τουρκία, την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο μέσω προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Με τα σημερινά δεδομένα και ακριβέστερα θα λέγαμε ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει την ύπαρξη μιας διαφοράς με την Τουρκία, την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης στο Αιγαίο και την Ανατ. Μεσόγειο μέσω προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Η προσφυγή στη Διεθνή Δικαιοσύνη έχει βεβαίως νόημα μόνο όταν το κράτος που την επιδιώκει είναι έτοιμο να αποδεχθεί την απόφαση και να αξιώσει τον σεβασμό της.

Εφόσον αυτή η βασική εθνική θέση επιβεβαιώνεται, αναγκαία προϋπόθεση είναι η επανέναρξη των διερευνητικών επαφών με στόχο τη σύνταξη συνυποσχετικού. Αυτονόητη δε παράλληλη κίνηση είναι η επικαιροποίηση και η εφαρμογή μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης κυρίως αεροναυτικών.

Μια εθνική πολιτική με παρόμοιο ευκρινή στόχο που συγκεντρώνει μεγάλη εσωτερική πολιτική και κοινωνική συναίνεση, επιτρέπει στη χώρα μας να αναλάβει την πρωτοβουλία των διπλωματικών κινήσεων και να διαμορφώσει ένα ευρύ φάσμα διεθνούς υποστήριξης. Ανακόπτει δε στη μήτρα του ή έστω περιορίζει δραστικά το ενδεχόμενο να επιδιωχθεί η δημιουργία τετελεσμένων καταστάσεων αλλά και η συνεχής διεύρυνση των μονομερών αμφισβητήσεων.

Τίποτα δεν είναι εύκολο. Τα πάντα όμως ξεκινούν από τη δική μας εθνική στρατηγική αυτοσυνειδησία που είναι η θεμελιώδης προϋπόθεση του πραγματικού και όχι του ρητορικού πατριωτισμού.

* Ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος είναι πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών και Εθνικής Αμυνας.

“Καθημερινή”

Γιατί δεν πάμε στη Χάγη;

15

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου.

Προφανώς δεν θα διέφυγε της προσοχής σας ότι όσο εναποθέτουμε τις ελπίδες μας για την προάσπιση των εθνικών μας συμφερόντων στους ευρωπαίους εταίρους μας, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις κλιμακώνονται αρνητικά βαθαίνοντας το χάσμα ανάμεσα στις δύο χώρες καθιστώντας ολοένα και περισσότερο αδύνατη την προσέγγισή τους. Αυτό απέδειξε για πολλοστή φορά το σύμφωνο της Τουρκίας με τη Λιβύη για την οριοθέτηση της ΑΟΖ ανάμεσά τους. Είναι άραγε τυχαίο το γεγονός ότι οι παρεμβάσεις της ΕΕ, με υποβολέα τη Γαλλία κυρίως, αντί να αμβλύνουν αντίθετα οξύνουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις δημιουργώντας συνεχώς νέα αδιέξοδα. Μήπως οι ελληνοτουρκικές σχέσεις αποτελούν το πρόσφορο πεδίο αντιπαράθεσης των συμφερόντων ευρωπαϊκών χωρών σε Εγγύς Ανατολή και Ανατολική Μεσόγειο με τα ανταγωνιστικά γι αυτά τουρκικά συμφέροντα; Μάλιστα, όπως φάνηκε στην τελευταία σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, προσετέθη άλλη μια παράμετρος που θα καθορίζει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις αφού ο Εμανουέλ Μακρόν τάσσεται αναφανδόν υπέρ των ελληνικών θέσεων  ενώ αντίθετα ο πρόεδρος Τραμπ διαρκώς κολακεύει τον Ταγίπ Ερντογάν μπροστά στον κίνδυνο να αποχωρήσει η Τουρκία από τις δομές ασφαλείας της Δύσης. Όμως, υπάρχει άλλη δυνατότητα για την Ελλάδα και την Τουρκία πέραν της ρήξης;

Ο κ. Γιώργος Πρεβελάκης, καθηγητής Γεωπολιτικής στη Σορβόννη σε άρθρο του με τίτλο «Τα δεινά των υδρογονανθράκων» αντιπαραθέτει στις ελληνοτουρκικές σχέσεις το παράδειγμα των γαλλογερμανικών σχέσεων. Η Γαλλία και η Γερμανία συγκρούστηκαν στους δύο παγκοσμίους πολέμους όπως και το 1870, ήσαν λαοί σε μόνιμη αντιπαράθεση, τους χωρίζουν ποταμοί αίματος αλλά μετά τον Β’ Π.Π διεκδικούν την ηγεμονία της ΕΕ με ειρηνικούς τρόπους, παρά την εξόφθαλμη στρατιωτική υπεροχή της Γαλλίας. Γράφει συγκεκριμένα:

«Εβδομήντα χρόνια μετά τη λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η οικονομική σύγκλιση και η ευρύτερη συνεργασία ανάμεσα στη Γαλλία και στη Γερμανία φαίνονται απολύτως φυσικές. Η αλληλοδιείσδυση των δύο οικονομιών, η δημιουργία μιας τεράστιας αγοράς και ο ρόλος του γαλλογερμανικού διπόλου στην οργάνωση του ενιαίου ευρωπαϊκού χώρου αναβάθμισαν τις οικονομικές προοπτικές και τη θέση των δύο χωρών στη διεθνή σκηνή. Εντούτοις, την επομένη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η εξέλιξη αυτή δεν έμοιαζε καθόλου πιθανή. Η αλληλοεξόντωση Γάλλων και Γερμανών, κυρίως κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, η γερμανική κατοχή και τα ναζιστικά εγκλήματα λειτουργούσαν καταλυτικά, απαγορευτικά σε κάθε προσέγγιση.

»Πολύ αίμα χωρίζει και τους Έλληνες με τους Τούρκους, συνεχίζει Όμως, όπως και στη γαλλογερμανική περίπτωση, τα οφέλη από μιαν ενδεχόμενη στενή συνεργασία θα ήσαν τεράστια. Τα ελληνικά και τα τουρκικά εδάφη ελέγχουν από κοινού ένα σημαντικό παγκόσμιο σταυροδρόμι. Αυτή η γεωγραφική θέση εξασφάλισε την ισχύ και την αίγλη της βυζαντινής και της οθωμανικής αυτοκρατορίας, πριν οι εμπορικές ροές στραφούν προς τον Ατλαντικό. Σήμερα, η ραγδαία άνοδος της Κίνας στο παγκόσμιο στερέωμα ανανεώνει τις παλαιές γεωοικονομικές λογικές. Μπορούν, άραγε, η Ελλάδα και η Τουρκία να ακολουθήσουν τη γαλλογερμανική εμπειρία;». Για να καταλήξει: «Είναι πολλά τα μακροπρόθεσμα εθνικά διακυβεύματα για να θυσιαστούν στον βωμό κάποιων, κυρίως ξένων, οικονομικών συμφερόντων. Δεν πρέπει οι υδρογονάνθρακες να γίνουν και στα καθ’ ημάς πηγή δεινών».

Η άποψή μου είναι ότι το διακύβευμα της σύγκρουσης στην Ανατολική Μεσόγειο υπερβαίνει τους υδρογονάνθρακες. Είναι σύγκρουση για την επιρροή στην Εγγύς Ανατολή, την Ανατολική Μεσόγειο και ευρύτερα. Θα επανέλθουν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις εκεί ή θα επικρατήσει τελικά η Τουρκία ως περιφερειακή δύναμη; Αυτό είναι το ζητούμενο, με αιχμή του δόρατος των ευρωπαϊκών συμφερόντων τη χώρα μας.

Ας μη ξεχνάμε ότι τις προσπάθειες για μια ελληνοτουρκική σύγκλιση ξεκίνησαν ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Μουσταφά Κεμάλ αμέσως μετά τη Μικρασιατική καταστροφή. Σήμερα όμως ο μοναδικός δρόμος που οδηγεί στην ελληνοτουρκική σύγκλιση περνά από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, δυνατότητα που αποσιωπάται εκατέρωθεν. Και όμως: Το 2003 – 2004 Ελλάδα και Τουρκία έφθασαν ένα βήμα πριν την υπογραφή συνυποσχετικού για την προσφυγή στη Χάγη στα πλαίσια των συμπερασμάτων του Συμβουλίου Κορυφής του Ελσίνκι το 1999. Ο Πέτρος Παπακωνσταντίνου στο βιβλίο του «Το εθνικό ζήτημα στην εποχή μας» γράφει ότι σύμφωνα με όσα εξιστόρησε ο Τούρκος διπλωμάτης Ντενίζ Μπουλούκμπασι σε βιβλίο του το 2011 σχετικά με τις διερευνητικές επαφές μεταξύ των δύο χωρών την περίοδο 2002 – 2003 με πρωθυπουργό τον Κώστα Σημίτη και ΥΠΕΞ τον Γιώργο Παπανδρέου, η τότε ελληνική κυβέρνηση συμφώνησε με την Τουρκία να περιοριστεί σε 6 μίλια, σε ορισμένες μόνον ευαίσθητες περιοχές του Αιγαίου, με αντάλλαγμα την υπογραφή του συνυποσχετικού για τον ορισμό της υφαλοκρηπίδας από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.. Σύμφωνα με την ίδια πηγή η συμφωνία ναυάγησε γιατί το επιτελείο Σημίτη δεν θα μπορούσε να την περάσει από τη Βουλή (Καθημερινή 11/8/2011). Στις 28/5/2006, ο τέως (τότε) πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος με επιστολή του στην “Καθημερινή” πρότεινε την παραπομπή προς ρύθμιση όλων των ελληνοτουρκικών διαφορών στη Χάγη, δηλώνοντας σε νέα του επιστολή μια εβδομάδα μετά ότι «μετά τη συνολική επί όλων των θεμάτων απόφαση του Δικαστηρίου, αν υπάρξει τέτοια απόφαση, τότε, ρυθμιζομένων οριστικώς των σχέσεων μας με την Τουρκία, δεν θα υπάρχει πλέον κίνδυνος πολέμου…». Την ίδια ώρα, σε τηλεφωνική δημοσκόπηση που διενήργησε η Metron Analysis σε δείγμα 800 ατόμων πανελλαδικώς, για λογαριασμό της εφημερίδας “Το Πρώτο Θέμα”, το 66% των ερωτηθέντων τάχθηκε υπέρ της παραπομπής των ελληνοτουρκικών διαφορών στη Χάγη, συμφωνώντας με την άποψη του Κωστή Στεφανόπουλου. Το δείγμα είναι μικρό αλλά αποκαλύπτει την ενδόμυχη τάση της πλειοψηφίας του ελληνικού λαού Όμως, όπως συμβαίνει πάντα, οι κραυγές των λίγων επικαλύπτουν τη σωφροσύνη της πλειοψηφίας.

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

7-12-2019

What a Month Can Mean

0

It has been an eventful month for Kuwaitis since the inauguration of a new parliamentary session on October 29. During that time, a number of developments have shown how the country is frequently affected by a cyclical pattern of crises. These crises often appear to be game changers, but really only replicate the same system, telling us much about what is behind the country’s longstanding impasse.

The latest round of events included protests, escalating intrigue in the ruling Al Sabah family, a corruption scandal, a media tug of war, ministers grilled by parliament, two addresses by the emir and his removal of senior ministers (including his own son). It also included the government’s resignation, a prime minister declining his reappointment, and the naming of a new prime minister.

In the November 6 protest, hundreds of people (some claim thousands) responded to former parliamentarian Saleh Al Mulla’s call to protest against corruption. Emboldened by ongoing protests in Lebanon and Iraq and their catchy mottos, the protestors raised the slogan “That’s Enough,” which soon became a popular hashtag. They asked for the dismissal of the government headed by Jaber al-Mubarak Al Sabah and parliament headed by Marzouq al-Ghanem. The success of the protest, evidenced by its high attendance on short notice, pointed to the dissatisfaction of a large segment of Kuwaitis with the state of the country. Held in Irada Square, the protest served as a stark reminder of the 2011 protests held in the same space to protest the same issue—corruption. The two protests indirectly led to the dismissal of a sitting prime minister.

The fact that the organizers managed to quickly secure a protest permit reflected the more open political environment in Kuwait compared to its neighbors. The fact that Kuwaitis were publicly objecting allowed critical members of parliament to build their case. Parliament summoned three ministers for questioning. The first, former finance minister Nayif Al Hajraf, resigned in early November before his scheduled appearance. In a face-saving measure, the government nominated Hajraf, who is related to the prime minister, to be the next secretary general of the Gulf Cooperation Council.

The second, the reformist former public works minister and minister of state for housing affairs, Jenan Bushehri, went through hours of questions on November 12. Despite a spirited defense of her record, she faced a no-confidence vote and resigned on the spot.

The third, the former deputy prime minister and interior minister Khalid al-Jarrah Al Sabah, who is also an ally of the prime minister, did not convince parliamentarians either. His questioning ended with another no-confidence motion that would have then led to a vote to either dismiss or retain him. This vote would have symbolically undermined the ruling family, to which Jarrah belongs, even if he is a member of a junior branch. Faced with the standoff with parliament and its own weakened status, Mubarak’s government resigned on November 14 before the no-confidence vote could take place. The reason cited was the need to “reorganize [its] work.”

However, the prime minister did not expect that he would be challenged from within on the causes of the government’s resignation. Nasser Sabah al-Ahmed, the emir’s eldest son and first deputy prime minister and defense minister, described other reasons for the resignation. He said it was due to the government’s inability to fight corruption and answer his questions over where Defense Ministry funds equivalent to $790 million had gone. The disappearance had taken place under Jarrah, his predecessor as defense minister.

Using the media to score points against one another has become the new normal for ministers from the ruling family, especially since the separation of the positions of crown prince and prime minister in 2003. In 2011, for instance, a feud escalated between two senior members of the government—then-prime minister Nasser Mohammed Al Sabah and then-deputy prime minister Ahmed al-Fahd Al Sabah—leading to mutual accusations of corruption. The same dynamics are unfolding again, yet with different protagonists.

Nasser Sabah al-Ahmed’s statement, leaked documents, and eventual reporting on the case provoked a response from Jarrah, who absolved himself of any wrongdoing and pointed the finger at Nasser Sabah al-Ahmed’s political ambitions as the reason behind his remarks. This open media warfare not only affected Jarrah, it also indirectly implicated other former defense ministers, such as Jaber al-Mubarak Al Sabah, who occupied the position from 2001 to 2011.

Kuwait’s emir, Sheikh Sabah al-Ahmed Al Sabah, took a number of measures to restore order. The 90-year-old monarch swiftly accepted the government’s resignation one day later and asked the caretaker government to continue its work until the formation of a new government. He made an exception on November 18 when he notably sacked the two ruling family ministers who went public with their grievances—his son Nasser and Jarrah.

The emir then went on national television the same day and declared that “no one, regardless of status or position, will escape punishment” for misappropriating public funds. He affirmed that he would personally follow up on corruption claims. Before the speech, the emir reappointed Jaber al-Mubarak Al Sabah as prime minister. The latter immediately issued a public letter declining the nomination, citing the need to “prove my innocence … from the lies … that unfortunately come from a colleague and a brother who[se] bond [stretches back] to more than 40 years,” an indirect reference to Nasser Sabah al-Ahmed’s remarks.

Adhering to age seniority among the publicly active Al Sabah members, the emir then chose the eldest remaining ruling family member minister, foreign minister Sabah al-Khalid Al Sabah, to be the third prime minister under his watch and Kuwait’s eighth prime minister since 1962. Just as the 2011 corruption allegations led the emir to accept the resignation of then-prime minister Nasser al-Mohammed and the appointment of Jaber al-Mubarak, the latest corruption allegations followed the same scenario.

As prime minister Sabah al-Khalid forms his government, he is best served by taking into account the recurring nature of Kuwait’s moving from one similar crisis to another. Given the prevalence of the unofficial age seniority rule, all incoming ministers from the ruling family will be of the prime minister’s age or younger—the rule does not apply to non-Al Sabah ministers. Accepting a ministerial position poses a risk for any newcomer who is not combative in nature, for Kuwaiti politics require the resolve of the bold.

The formation of a new government under a new prime minister may temporarily soothe the political landscape. However, it will not, on its own, undo Kuwait’s cyclical crises. Addressing the root causes of these crises, as well as the corruption and inefficiency prevailing in the country, along with taking stock of an unchanged, half-century-old political system that is in need of a facelift, will be the first steps toward breaking the chain that reproduces similar crises.

Time Is Running Out

0

Nasser al-Saidi is a Lebanese economist who served as first vice governor of Lebanon’s Central Bank in 1993–2002 and as minister of economy and trade in 1998–2000. He was chief economist and strategist of the Dubai International Financial Center, and acts as an advisor to governments, central banks, and regulators in the region. He is currently the founder and president of Nasser Saidi & Associates. Diwan interviewed Saidi in early December to get his views on the financial crisis that Lebanon is facing today, and to ask him what steps are needed to install financial stability in the country. The monumental task ahead is why Saidi said that any new government willing to grapple with Lebanon’s financial problems would effectively face a politically suicidal undertaking.

Michael Young: You’ve described the way Lebanon has been raising money in recent decades as a “Ponzi scheme.” Can you elaborate on what you meant?

Nasser al-Saidi: A Ponzi scheme develops when promised returns on investments are paid to existing investors from funds contributed by new investors. How did this happen in Lebanon? Successive governments have been fiscally reckless, with an average budget deficit of 8.5 percent of GDP since 2010. The high levels of government borrowing along with high interest rates led to a “crowding out” of the private sector and a sharp decline in investment and domestic credit to the private sector. This resulted in dismal economic growth and now a recession.

In tandem, the Central Bank raised U.S. dollar interest rates to attract deposits of the Lebanese diaspora and foreign investors to help finance Lebanon’s twin deficits—the persistent current account deficits and the budget deficits. Higher interest rates raised the overall cost of government borrowing and led to a “crowding out” of the public sector: Government deficits were increasingly financed by the Central Bank. In turn, banks preferred to deposit at the Central Bank rather than risk lending to the private sector or the government, earning rates on U.S. dollar deposits exceeding international rates by 600 to 700 basis points. They were paid 8 percent and more, while international rates were 1 percent.

By 2016, the flow of remittances and capital inflows that served to finance Lebanon’s twin fiscal and current account deficits started declining. The Central Bank attempted to shore up its international reserves and preserve an overvalued exchange rate by increased borrowing from the banks through so-called “financial engineering” schemes and swap operations. It also engaged in a massive bailout of domestic banks—in excess of $5 billion—that had suffered large losses on their foreign operations in Turkey, Syria, Saudi Arabia, and other countries.

While in the United States and Europe such bailouts after the 2007–2009 global financial crisis were undertaken by governments as part of their fiscal operations in return for equity and through the imposition of conditions, no such conditionality was imposed by Lebanon’s Central Bank. Financial engineering, swaps, and other quasi-fiscal operations led to a ballooning of its balance sheet, from 182 percent of GDP in 2015 to 280 percent by October 2019, the highest ratio in the world. The growth in Central Bank assets—largely Lebanese government bonds and T-bills—was financed by more bank borrowing at high interest rates and led to a growing liquidity crunch for the private sector.

The bottom line is that the Central Bank was financing government budget deficits and monetizing the public debt through bank borrowing, earning less on its “assets” than it was promising and paying the banks. Increasingly, it was paying high returns on deposits from fresh money from domestic banks and international borrowing.

MY: Lebanon has imposed de facto capital controls. Is the message here that the decisionmakers favor protecting the banking sector over economic growth? And if so, does Lebanon have other choices given the pain that would ensue if the banking sector were to collapse?

NS: The de facto, informal capital, payments, and exchange controls imposed by the banks, with the implicit consent of the Central Bank, are intended to control capital flight, given the growing loss of confidence in the sustainability of government finances and the ability of the banking system to continue financing government deficits. But the self-declared bank holidays only brought on panic by depositors and investors. Indeed, the measures were self-defeating: Capital and foreign exchange controls, along with payment restrictions, while temporarily protecting the banks and the international reserves of the Central Bank, have generated a downward spiral in trade and economic activity and will result in an increase in non-performing loans, directly hurting banks.

In addition, the imposition of controls is left to the arbitrary discretion of the banks, which has generated heightened uncertainty concerning transactions and payments, and has led to a drying up of capital inflows and remittances, weakening the net foreign asset position of the banking system. International country evidence shows that while capital controls can be effective as part of a policy toolkit, they are not a substitute for the well-structured macroeconomic, fiscal, financial, and monetary reform program that Lebanon needs.

MY: Today there is a liquidity crunch, which has dire consequences for a country very heavily reliant on imported goods. Given that the Central Bank appears to have much lower reserves than initially announced, does Lebanon have any other choice than to go to the international community for such liquidity?

NS: Given the large level of sovereign and Central Bank debt—a total of LL150,183 billion, of which LL82,249 billion is Central Bank debt as of the second quarter of 2019—and the direct exposure of the banking system, with 70 percent of bank assets being in government and Central Bank paper, Lebanon will need to turn to the international community. The promised CEDRE Conference commitments made by a group of donors and investors in April 2018 will have to be renegotiated and recast into a multilateral economic stabilization and liquidity fund. This fund will be subjected to conditionality relating to fiscal, sectoral (electricity, water, transport, and other), structural, and financial reforms.

MY: Can the banking sector survive the current shock?

NS: The banking sector, including the Central Bank, is at the core of the required macroeconomic and financial adjustment program, given that it holds an overwhelming share of public debt. Public debt (including Central Bank debt) will have to be reprofiled and restructured. For example, a domestic Lebanese pound debt reprofiling would repackage debt maturing over 2020–2023 into new debt at substantially lower rates, maturing over the next five to ten years. Similarly, foreign currency debt can also be restructured and repackaged into longer maturities, benefiting from a guarantee of the CEDRE participants, which would drastically lower interest rates. The suggested debt reprofiling and restructuring operations would result in substantially lower debt service costs from the current 10 percent of GDP and would create fiscal space during the adjustment period.

There will have to be a bail-in by the banks and their shareholders, accompanied by a consolidation and restructuring of the banking system. In turn, the extensive bail-in means that a large recapitalization and equity injection will be required to restore banking system soundness and monetary stability.

MY: Where do you see Lebanon going in the coming months? What dynamics will be in play?

NS: Absent the formation of a confidence rebuilding and credible new government and rapid policy reform measures, the current outlook is a deepening recession, growing unemployment, with a sharp fall in consumption, investment, and trade. It will also come with a continued depreciation of the Lebanese pound on the parallel market, resulting in rapidly accelerating inflation and a decline in real wages, along with a sharply growing budget deficit due to falling revenues. As a result, financial pressures on the banking system will increase, with a scenario of increasing ad hoc controls on economic activity and payments, and market distortions.

MY: What would you do at this stage to prevent the worst from happening? Can you outline a realistic step-by-step process the government and the banking sector can adopt to emerge from the financial mess they’ve created.

NS: Time is running out. A new government needs to be formed, dominated by non-partisan, independent, competent “technocratic” ministers known for their integrity, endowed with extraordinary decisionmaking powers, and willing to sacrifice their political future, given the difficult policy decisions required. Effectively, this would be a “hara-kiri government.” The government should, within weeks, prepare and start implementing a comprehensive macroeconomic, fiscal, monetary reform program with a clear policy road map including the implementation of structural reforms. While the policy road map should include deep structural reforms—for example pension system reform—these can be sequenced, but need not be implemented immediately.

The immediate priority is to address the interlinked currency, banking, fiscal, and financial crises. For the adjustment program to be credible, public finances must be put on a sustainable path through dramatic and sustained fiscal adjustment to reduce debt and the budget deficit—requiring a massive primary surplus of 6 percent of GDP, excluding interest payments. The state must also resize the public sector and restructure the financial system through a reprofiling and restructuring of public debt, including Central Bank debt. Lebanon will need to call on the international community to support its adjustment program through a reconfigured, recast CEDRE program. As part of the program, the Central Bank’s reserves will need to be supported by bilateral Central Bank swap lines. External multilateral funding worth some $20–25 billion (35–45 percent of GDP) will also be required.

These painful measures require a broad and strong political commitment. The choice is between market-imposed, disorderly, and painful adjustments, meaning a hard landing, or self-imposed reforms that are credible and sustainable. However, nothing indicates the ruling political class and policymakers are ready for these difficult choices. Nor is there political courage and capacity for reform.