As Rivals Fight for Control of Libya, Erdogan Says Turkey May Jump In

Από

December 12, 2019

The New York Times

President Recep Tayyip Erdogan said Turkey might send troops to Libya to counter Russian-backed militia forces.

Dec. 10, 2019

LONDON — The battle for control of Libya threatened to escalate further this week as Turkey said it might intervene to stop the Russian-backed forces now closing in on Tripoli, the capital.

In comments to Turkish television networks on Monday night and again on Tuesday, President Recep Tayyip Erdogan pointedly raised the possibility that Turkey might send troops to counter the Russians if the United Nations-recognized government headquartered in Tripoli formally requested it.

“In case of such an invitation, Turkey will decide itself about what kind of initiative to undertake,” Mr. Erdogan said Monday. On both Monday and Tuesday he referred explicitly to the possibility of “sending soldiers” or “our personnel.”

Mr. Erdogan, for commercial and political reasons, has emerged as the last significant patron of the beleaguered Tripoli government. His blunt talk of a new military intervention underscored the perilousness of the situation now facing the Tripoli government, which is under a tightening siege by Russian forces backing the militia leader Khalifa Hifter.

Tripoli’s so-called Government of National Accord said they were open to any assistance that advanced its mission. “The G.N.A. welcomes ALL international support,” Mohamed Ali Abdullah, an adviser for United States affairs to the Tripoli government, wrote in a text message.

Libya is a strategic prize with vast oil reserves and a long Mediterranean coastline.

But eight years after a NATO intervention helped topple Col. Muammar el-Qaddafi during the Arab Spring revolt, the country remains mired in chaos. The bedlam has turned its beaches into a departure point for tens of thousands of Europe-bound migrants and its deserts into a haven for bands of militant extremists.

Over the last three months, Russia has transformed Libya’s simmering civil conflict by deploying large numbers of fighters in what increasingly appears to be a determined push to help Mr. Hifter capture the capital.

Mr. Hifter, 76, had been waging an on-again, off-again fight to take Tripoli for more than five years, with no success. His most recent assault, launched April 4, left his forces stalled for more than five months on the southern outskirts of the city.

Now, however, the heavy Russian support has enabled Mr. Hifter’s forces to renew their advance into the city. Over the weekend, they captured most of the neighborhood of Salah el-Deen, one of their biggest gains in months.

“The momentum has definitely shifted,” said Frederic Wehrey, a scholar at the Carnegie Endowment for International Peace who recently returned from a visit to the front. He saw signs of exhaustion among some of the city’s defenders, he said.

“If morale snaps, it is a terrifying thing,” Mr. Wehrey said. “And who knows when it is going to give way?”

A collapse of the government would most likely mean a prolonged period of bloody street fighting inside the city, with years of insurgency by regional militias opposed to Mr. Hifter and now facing revenge. The turmoil would almost certainly set off new waves of internal and external migrants fleeing, analysts and diplomats say.

For Washington, Mr. Wehrey argued, allowing Russian forces to establish dominance in Libya, as they already have in Syria, would also “seriously damage whatever U.S. credibility is remaining in the Middle East.”

“Russia is basically pushing on a door that has been creaking open for a while,” he said. The United States has largely withdrawn from Libya while the European powers have been divided over how to approach it.

Khalifa Hifter, the Libyan militia leader, top center, with Foreign Minister Sergey Lavrov of Russia, bottom center, in 2017.Credit…Ivan Sekretarev/Associated Press

Since the United States began to pull back after the 2011 NATO intervention, an array of regional powers — all Western-armed American partners — have plunged into the vacuum, providing weapons and support to favored clients doing battle with one another. The United Arab Emirates, Egypt, Saudi Arabia and France eventually lined up behind Mr. Hifter, betting that his authoritarian style could restore stability.

Turkey, in part because of its rivalry with the Emirati-Egyptian-Saudi bloc in a regional cold war, has become the only significant military backer of the Tripoli government.

The United States, along with the other Western powers, also publicly supports the Tripoli government and a United Nations-sponsored peace process on the unity government, but only Turkey has provided military support.

Washington, in practice, has sent mixed signals.

United States officials, who say the Russian forces in Libya now include uniformed troops as well as mercenaries, have called their presence “incredibly destabilizing” and warned of “the specter of large-scale casualties among the civilian population.”

But the National Security Council official overseeing Libya, Victoria Coates, met with Mr. Hifter two weeks ago to discuss peace talks, granting him a new level of recognition from the White House.

When Mr. Hifter began his advance, in April, Secretary of State Mike Pompeo issued a statement condemning the assault on Tripoli, but the White House released a statement days later saying President Trump had called Mr. Hifter to commend his fight against “terrorism.”

This week, United States military officials said that they believed a Russian air defense system installed in Libya had brought down an American surveillance drone. Gen. Stephen J. Townsend, chief of the United States Africa Command, said in a statement on Monday that the forces that brought down the drone had not realized it was American.

“But they certainly know who it belongs to now,” he said, “and they are refusing to return it. They say they don’t know where it is, but I am not buying it.”

Before the Russian intervention this fall, the Libyan strife had consisted mainly of simmering, low-intensity warfare.

A total of a few hundred untrained fighters at any one time clashed in a handful of deserted districts on the edge of Tripoli, as armed drones fired down from above. Mr. Hifter’s forces flew Chinese-made drones furnished by the United Arab Emirates, and the Tripoli forces countered with less potent Turkish models.

But all that began to change as the Russian forces arrived earlier this fall.

By October, as many as two hundred Russian mercenaries had arrived, and within weeks the number grew to more than a thousand. They brought with them more advanced air power, better coordinated air support for ground troops, and guided artillery, as well as trained snipers.

With their help, Mr. Hifter’s forces now control the air. The Tripoli government’s Turkish drones seem to have disappeared from the sky, presumably damaged or destroyed by Mr. Hifter’s allies.

“The Tripoli forces have nothing in the air now,” said Wolfram Lacher, a scholar of Libya at the German Institute for International and Security Affairs. “Everyone is waiting for the new Turkish equipment to arrive.”

Mr. Erdogan spoke for years about avoiding conflicts in the region. But his talk of intervening in Libya follows a Turkish incursion into northern Syria two months ago, as Turkish troops moved against American-backed, Kurdish-led militias there and struck an accommodation with the Russian forces active in the country.

In the television interview on Monday night, Mr. Erdogan pledged to appeal personally to President Vladimir V. Putin of Russia at a meeting in January.

Calling Mr. Hifter “an outlaw,” Mr. Erdogan said, “On the Hifter issue, I don’t want it to give birth to a new Syria in relations.”

He added, “I believe Russia will also review its existing stance toward Hifter.”

Mr. Erdogan has more at stake, though, than stability in Libya.

His comments about a possible military intervention come just days after Ankara signed a deal with the Tripoli government that would give Turkey drilling, pipeline and other maritime rights over an expanded portion of the Mediterranean Sea between the countries. That set off outrage from Greece and Europe, but gave Turkey a new financial stake in the Tripoli government.

The president’s statements, Mr. Lacher said, “suggest that this agreement is so important to the Turks that they are willing to do whatever it takes to stop Hifter from winning.”

What to Make of the ‘Afghanistan Papers’

Από

pcuser

December 11, 2019

In this photograph taken on November 25, 2019, Afghan security forces take part in an ongoing operation against Islamic State (IS) militants in the Achin district of Nangarhar province. – Afghan farmer Gulnar Malik had seen her share of hardships as war ravaged her country over four decades — but nothing prepared the mother of five for the arrival of the Islamic State group. (Photo by NOORULLAH SHIRZADA / AFP) / TO GO WITH: Afghanistan conflict IS, FOCUS by Noorullah Shirzada (Photo by NOORULLAH SHIRZADA/AFP via Getty Images)

The “Afghanistan Papers,” as the Post calls the report, have drawn comparisons in their scope and granular detail with the Vietnam-era Pentagon Papers, published in the New York Times in 1971. In both wars, “The presidents and the generals had a pretty realistic view of what they were up against, which they did not want to admit to the American people,” Daniel Ellsberg, who leaked the Pentagon Papers, told CNN’s Brian Stelter.On Monday, the Washington Post published what it calls a “secret history” of the U.S. war in Afghanistan, comprising 2,000 pages of interviews with senior U.S. officials and others directly involved in the conflict. The debriefs, part of a confidential government review on the war effort, contain candid and shocking revelations about how U.S. politicians and generals misled the world about the status of the war.

Positivity bias. Michael Flynn, U.S. President Donald Trump’s former national security advisor, was the director of intelligence for the International Security Assistance Force in Afghanistan from 2009 to 2010. He provides just one of many disturbing takes on the U.S. war effort. “There is an inherent bias in the intel community because they want to get money, they want to exist, and they want to grow,” he said in an interview.

Expanding on why field intelligence reports were more negative than the upbeat progress reports presented to the U.S. public, Flynn said that policymakers “are going to be inherently rosy” in their assessments. Later in the interview, he said, “There is a machinery that is behind what we do, and it keeps us participating in the conflict because it generates wealth.”

Fuzzy metrics. Another interview with an unnamed National Security Council official reveals a clear attempt to spin the war effort as a success. “It was impossible to create good metrics,” said the official. “We tried using troop numbers trained, violence levels, control of territory and none of it painted an accurate picture … And this went on and on for two reasons: to make everyone involved look good, and to make it look like the troops and resources were having the kind of effect where removing them would cause the country to deteriorate.”

Lasting legacy. It is worth sparing a thought for the people of Afghanistan amid this new trove of information. Not only is Washington once again trying to set up peace talks with the Taliban, but democratic exercises in that country have also proved inconclusive. September’s presidential elections did not yield a clear winner, and with the Afghan winter approaching, a runoff has been postponed to sometime next year. Eighteen years on from the start of the war, that is Washington’s real legacy.

foreignpolicy.com.

Αποτροπή της τουρκικής προσπάθειας για παράνομα τετελεσμένα

Από

anixneuseis

December 11, 2019

του Παναγιώτη Μπαλακτάρη

Τετάρτη 11 Δεκεμβρίου 2019, 00:03

Ουδείς εχέφρων άνθρωπος επιζητεί τον πόλεμο. Αυτή την κυνική μετάπτωση του ανθρώπου, αρχικώς στο ηθικό και ψυχικό κενό και, εν συνεχεία, στο σκότος. Στην κατάσταση, στην οποία νεκρώνονται οι ανθρωπιστικές αναστολές και αναβιώνουν τα ζωώδη ένστικτα. Ο πόλεμος βλάπτει τον άνθρωπο, τα κράτη, το διεθνές σύστημα. Η βύθιση στη θάλασσα της βίας και της σφαγής είναι, ή εν πάση περιπτώσει πρέπει να είναι, απευκταία.

Ο πόλεμος διαλύει συνειδήσεις, σώματα, ψυχές. Καταλύει την αποτελεσματικότητα του διεθνούς δικαίου, αδρανοποιεί την υπερκρατική έννομη τάξη, επαναφέρει κατά τρόπο απροκάλυπτο το δίκαιο του ισχυρού. Συγχρόνως, ναρκοθετεί για τις επόμενες δεκαετίες τις σχέσεις μεταξύ των εμπολέμων. Στο τέλος ενός πολέμου, πολλώ δε μάλλον στο σύγχρονο πλαίσιο διεξαγωγής του, όλοι είναι χαμένοι, και οι ηττημένοι αλλά και οι νικητές.

Η αντίληψη ότι μπορείς να αποφύγεις τον πόλεμο είναι εσφαλμένη, κάτι σαν αστικός μύθος. Η προσφυγή στα όπλα μπορεί να επιβληθεί σε ένα κράτος από κάποιο άλλο, σε τόπο, χρόνο και συνθήκες που θα έχει επιλέξει ο επιτιθέμενος. Για τους γνώστες, η αξία της επιλογής του πολεμικού πεδίου είναι τεράστια και σπανίως δεν αποβαίνει προς όφελος του επιλέξαντος.

Τούτων λεχθέντων ας έρθουμε στο προκείμενο. Η Ελλάδα από το 1974 έως και σήμερα δεν διεκδικεί τίποτε από την Τουρκία. Δεν διεκδικούμε ούτε εδάφη ούτε αέρα ούτε θάλασσα από τη γειτονική χώρα. Δεν διεκδικούμε ούτε καν να προστατεύσουμε την ευάριθμη πια ελληνική μειονότητα της Κωνσταντινούπολης. Ναι, αυτήν, η οποία έχει υποστεί δεινά τόσα και τέτοια, που εάν επρόκειτο για κάποια άλλη μειονότητα σε κάποια άλλη μακρινή χώρας θα είχαμε καθημερινές διαδηλώσεις στη δική μας. Συνεπώς, είναι βέβαιον, ότι η Ελλάδα δεν επιδιώκει να στερήσει την Τουρκία από την άσκηση εθνικής κυριαρχίας. Μάλιστα, οι ελληνικές διοικήσεις της Μεταπολίτευσης διακήρυτταν και εξακολουθούν να διακηρύττουν, όλες, μηδεμιάς εξαιρουμένης, ότι θέλουμε να έχουμε σχέσεις καλής γειτονίας με την Τουρκία, σε τέτοιο βαθμό που αρκετοί Έλληνες πολίτες δεν φείδονται αρνητικών σχολίων για την επάρκειά τους ή άλλοτε και για τον πατριωτισμό τους. Το σύνολο των ανωτέρω πασίδηλων γεγονότων αποτελεί απόδειξη της μη επιθετικότητος της Ελλάδος.

Μπορεί όμως κάποιος να ισχυριστεί το ίδιο και για την Τουρκία; Σαφώς όχι, τουλάχιστον εάν είναι αντικειμενικός παρατηρητής των συμβάντων. Η Τουρκία έχει φέρει πολλές φορές σε δυσχερή θέση την Ελλάδα, πιέζοντάς την διαρκώς. Από τις κρίσεις του 1976, του 1987, του 1994, του 1996 και εντεύθεν έως τη μη αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας και τη συνεχιζόμενη αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδος και Κύπρου, καθώς επίσης από την υποδαύλιση ακροτήτων στη θρησκευτική μειονότητα της Θράκης έως και το μεταναστευτικό, η Τουρκία εξωθεί Ελλάδα και Κύπρο στα άκρα. Στην Κύπρο το παιχνίδι για την Τουρκία είναι ασφαλές, δοθέντος ότι η χώρα είναι ακρωτηριασμένη, δεν διαθέτει ολοκληρωμένες ένοπλες δυνάμεις, γειτνιάζει με τον τουρκικό νότο και στρατοπεδεύει παρανόμως ο τουρκικός στρατός κατοχής. Δεν ισχύει όμως το ίδιο και με την Ελλάδα. Η Τουρκία στις μεταξύ μας σχέσεις είναι πιο προσεκτική και δεν σπεύδει να τις στρατιωτικοποιήσει. Αντιθέτως, έχει προτιμήσει μέχρι τώρα τα λεγόμενα υβριδικά πλήγματα, όπως η εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών, η πολιτιστική διείσδυση και οι ψυχολογικές επιχειρήσεις.

Ωστόσο, προσφάτως, δια της συνυπογραφής, με την ιδιότυπη κυβέρνηση της Λιβύης, του Μνημονίου Συνεργασίας (και στην οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, αλλά και σε στρατιωτικό επίπεδο) προέβη σε μια άνευ προηγουμένου επιθετική ενέργεια εις βάρος της Ελλάδος. Και η έκφραση αυτή είναι ιδιαιτέρως μετριοπαθής. Από τη λεκτική διατράνωση της βούλησής της να ακρωτηριάσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος έκανε πολλά βήματα εμπρός∙ οδηγήθηκε – και ταυτοχρόνως οδηγεί και την ασταθή κατάσταση στην ανατολική Μεσόγειο – στην έμπρακτη επιθετική κλιμάκωση, η οποία δεν αφήνει περιθώρια ελιγμών στην άλλη πλευρά, δηλαδή στην Ελλάδα. Εάν αποδεχθούμε την εξαφάνιση της γραμμής που ενώνει τις νόμιμες θαλάσσιες ζώνες Ελλάδος και Κύπρου και επιπλέον την ερειδόμενη στο διεθνές δίκαιο υφαλοκρηπίδα των νησιών μας, τότε θα έχουμε μετατρέψει την Ελλάδα σε χώρα κέλυφος στο διεθνές σύστημα. Ήτοι, τυπικώς θα υφίσταται ως ξεχωριστό κράτος, ενώ ουσιαστικώς όχι. Θα έχει μεταβληθεί σε φοβισμένο δορυφόρο της Τουρκίας.

Επίσης, θα έχει παραιτηθεί από τα έννομα δικαιώματά της. Οι επιπτώσεις αυτής της αυτοκτονικής συμπεριφοράς θα είναι πολλές και ποικίλες. Από τη φυγή όλο και περισσοτέρων Ελλήνων στο εξωτερικό, αφού η πατρίδα δεν θα τους παρέχει ασφάλεια για να αναπτύξουν ελευθέρως την προσωπικότητά τους μέχρι και τη ριζοσπαστικοποίηση όσων παραμείνουν, οι οποίοι θα στραφούν εναντίον του συστήματος εξουσίας, των δημοσιογράφων, των ακαδημαϊκών και εν τέλει ο ένας εναντίον του άλλου σε έναν ολοκληρωτικά καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο. Η Ελλάδα θα διάγει βίο ερειπίου και οι συνέπειες θα ομοιάζουν με αυτές που θα υφίστατο εάν είχε υπογράψει τη δική της Συνθήκη των Βερσαλλιών. Η συνεκμετάλλευση δεν αποτελεί τη λύση, αλλά το σίγουρο μονοπάτι με τελικό προορισμό την εθνική εξαφάνιση.

Επομένως, ενδεχόμενο υλοποίησης του Τουρκο-Λιβυκού Μνημονίου δεν μπορεί να υπάρχει για την Ελλάδα. Η χώρα μας οφείλει πάση θυσία να αποτρέψει την πραγματοποίηση των μεγαλομανών σχεδιασμών της Άγκυρας, οι οποίοι πλήττουν ευθέως τα εθνικά συμφέροντα. Ο καιρός τα έφερε έτσι που τώρα καλούμαστε να σηκώσουμε ένα βάρος που αιωρείτο εδώ και δεκαετίες. Εάν αρνηθούμε, θα εξαφανιστούμε. Εάν προσπαθήσουμε, θα ανταμειφθούμε. Οφείλουμε να υπερασπιστούμε την εθνική μας ακεραιότητα.

Ελάχιστοι αδαείς προτρέπουν την Ελλάδα να πάει σε πόλεμο. Ο σκοπός του παρόντος κειμένου δεν είναι αυτός. Παρά το γεγονός ότι με αποκλειστική ευθύνη της Τουρκίας η χώρα μας βρίσκεται στριμωγμένη, η σύρραξη δεν είναι δεδομένη. Η ελληνική κυβέρνηση συνεπικουρούμενη από όλα τα κόμματα της Βουλής, τα οποία υποχρεούται να ενημερώσει λεπτομερώς, έχει το χρέος να κρατήσει το κράτος όρθιο στην αντίθετη σε κάθε έννοια δικαίου προσπάθεια της Τουρκίας να επιβάλει παράνομα τετελεσμένα, θωρακίζοντας παράλληλα τις στοχευμένες από την Τουρκία περιοχές και εν γένει την εθνική άμυνα. Και τούτα απαιτούν σοβαρότητα και αποφασιστικότητα. Της ηγεσίας και των πολιτών. Τώρα δεν είναι η ώρα να αποκομίσουν πολιτικά ή άλλα οφέλη διάφοροι ακραίοι της μίας ή της άλλης πλευράς ούτε οι υποστηρικτές της υποχωρητικής σχολής.

Η κατάσταση απαιτεί μελετημένο σχεδιασμό και θάρρος για ενέργειες. Η αποτροπή δεν έρχεται μόνη της. Η αποτροπή επιβάλλεται. Και επιβάλλεται δια της διπλωματίας και δια των στρατευμάτων. Η ισχυρή παρουσία και κίνηση των οποίων πάντοτε εκπέμπει σθεναρό μήνυμα έναντι όλων. Αρκεί να αντιληφθεί ο απροκλήτως επιτιθέμενος ότι το εννοείς.

*Ο κ. Παναγιώτης Μπαλακτάρης είναι Δικηγόρος.

liberal.gr

Γιόσκα Φίσερ: «Ευρωπαϊκή άμυνα τώρα, σαν να μην υπάρχει ΝΑΤΟ!»

Από

anixneuseis

December 11, 2019

protagon.gr

Protagon Team 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019, 18:52

Η εκ των ένδον διττή αμφισβήτηση της Ατλαντικής Συμμαχίας (από τον Τραμπ και από τον Μακρόν) φανερώνει ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει πια να ετοιμάζονται για την αμυντική αυτονόμησή τους λέει ο «πράσινος» πρώην υπ. Εξωτερικών της Γερμανίας, επισημαίνοντας και τον κίνδυνο του «ρωσικού ιμπεριαλισμού».

Και τώρα, με το ΝΑΤΟ υπό εσωτερική αμφισβήτηση, τι πρέπει να κάνει η Ευρώπη σε επίπεδο άμυνας και απέναντι στις τρεις υπερδυνάμεις του κόσμου μας; Το ερώτημα απασχολεί τον Γιόσκα Φίσερ, τον επιφανή «πράσινο» που διετέλεσε ΥΠΕΞ και αναπληρωτής καγκελάριος της Γερμανίας σε μία κρίσιμη για τη Γηραιά Ηπειρο εποχή, από το 1998 έως το 2005, και υποστήριξε την ενεργό ανάμειξη της Ατλαντικής Συμμαχίας στο Γιουγκοσλαβικό.

Σήμερα ο Φίσερ προβληματίζεται από τις εξελίξεις στο ΝΑΤΟϊκό στρατόπεδο: δεν επικεντρώνει, όπως ίσως επιθυμούσαμε να πράξει, στις αλλεπάλληλες προκλήσεις μίας χώρας-μέλους προς μίαν άλλη, στις τουρκικές ενέργειες που διαρρηγνύουν τη συνοχή της Συμμαχίας στο πλέον ευαίσθητο σημείο της, αλλά στη φράση του Εμανουέλ Μακρόν περί «εγκεφαλικά νεκρού ΝΑΤΟ».

Αυτό το απόφθεγμα του γάλλου προέδρου ανατέμνει ο Φίσερ λαμβάνοντας υπόψη και την αμερικανική αποστασιοποίηση, την «εθνικιστική μετατόπιση του Τραμπ» με το πασίγνωστο σλόγκαν «Πρώτα η Αμερική».

Το πόνημα του γερμανού πολιτικού φιλοξενείται στο Project Syndicate. Τον Μακρόν ο Φίσερ τον θεωρεί «αλεπού» μεν, που αντελήφθη την «αλλαγή στις στρατηγικές προτεραιότητες» των ΗΠΑ και χτύπησε σήμα κινδύνου, ωστόσο τον προσγειώνει θυμίζοντάς του ότι «το ΝΑΤΟ δύναται να επιβιώνει». Εξάλλου «δεν είναι η πρώτη φορά που δείχνει τελειωμένο».

Το 2014, γράφει, όταν η Ρωσία απέσπασε την Κριμαία, το Ουκρανικό «έδωσε νέα ζωή στο ΝΑΤΟ». Κατ’ αυτόν τον εύσχημο τρόπο ο Φίσερ σχολιάζει επικριτικά και το «πάθος του Μακρόν για διάλογο με τον ρώσο πρόεδρο». Και αμέσως περνάει στον Τραμπ. «Η διακυβέρνηση Τραμπ τράβηξε το χαλί κάτω από τα πόδια της Ευρώπης. Εγκατέλειψε την ηγεσία του διεθνούς συστήματος που βασίζεται σε κανόνες. Επιδίωξε εθνικιστική, προστατευτική και μονομερή εξωτερική πολιτική. Ο Τραμπ δήλωσε ότι το ΝΑΤΟ είναι παρωχημένο». Ετσι φθάσαμε στο σημείο όπου «η Ευρώπη πρέπει να φροντίσει για την άμυνά της, πρώτη φορά από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου».

Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα: «Υστερα από δεκαετίες στρατηγικής εξάρτησης από τις ΗΠΑ, η Ευρώπη είναι απροετοίμαστη». Ο Φίσερ παραδέχεται ότι «το μέλλον του ΝΑΤΟ είναι πιο αβέβαιο τώρα από όσο ήταν σε οποιαδήποτε άλλη χρονική στιγμή της ιστορίας του». Πλέον, με την αμερικανική και γαλλική αμφισβήτηση -από διαφορετικές αφετηρίες, βέβαια- να είναι γεγονός, «η επιβίωση του ΝΑΤΟ δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη». Ετσι ο αρθρογράφος διατείνεται ότι η διεθνής συγκυρία («η εθνικιστική στροφή των ΗΠΑ, η αυξανόμενη ακτινοβολία της Κίνας, η εν εξελίξει ψηφιακή επανάσταση») επιβάλλει στην Ευρώπη την αμυντική αυτονομία της, πράγμα δύσκολο αλλά επείγον. Επιβάλλει προετοιμασία, όσον καιρό «οι Ευρωπαίοι περιμένουν το μοιραίο τιτίβισμα» από τον Λευκό Οίκο.

Ο Φίσερ δεν διακινδυνεύει πρόβλεψη για τις επόμενες αμερικανικές προεδρικές εκλογές, αλλά το ύφος και η ουσία του κειμένου του δείχνουν ότι μάλλον πιστεύει πως κάποια στιγμή τα αμερικανικά στρατεύματα θα αποσυρθούν από την ευρωπαϊκή ήπειρο, άρα πως θα έχει επικρατήσει η λογική του απομονωτισμού, τουτέστιν ο Τραμπ. Με βάση αυτήν την εκτίμηση προτείνει στην Ευρώπη «να πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις στον στρατό της». Με άλλα λόγια, από τούδε και στο εξής «πρέπει να ενεργεί σαν να έχει ήδη συμβεί το μοιραίο» για το ΝΑΤΟ.

Ο… εμπειροπόλεμος γερμανός πολιτικός παρατηρεί πάντως ότι για τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης το ΝΑΤΟ σημαίνει ασφάλεια έναντι της Ρωσίας και του «ιμπεριαλισμού» της. Οι βαλτικές χώρες και η Πολωνία κατονομάζονται από τον Φίσερ σαν παραδείγματα χωρών που θεωρούν απαραίτητη τη συμμετοχή των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή άμυνα. Οι διαλυτικές τάσεις στο ΝΑΤΟ είναι, για τον Φίσερ, αποτέλεσμα της «εθνικιστικής μετατόπισης» του Τραμπ – μία κατάσταση που εξαναγκάζει την Ευρώπη να γίνει ανεξάρτητη τεχνολογική δύναμη με ενιαίο αμυντικό μέτωπο. Τέτοια πρωτοβουλία «η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν θα έπαιρνε ποτέ με δική της βούληση». Ο Τραμπ υποχρεώνει, λοιπόν, την Ευρώπη να εφεύρει ξανά την αυτόνομη άμυνά της: «Για να διαφυλάξει το ΝΑΤΟ, η Ευρωπαϊκή Ενωση πρέπει να ενεργήσει σαν να είχε ήδη διαλυθεί η Ατλαντική Συμμαχία» κλείνει το κείμενό του με παράδοξο αλλά μάλλον εύληπτο τρόπο ο Φίσερ.

Πηγή: Protagon.gr

ΑΝΑΔΟΜΕΙΣΤΕ ΤΗ ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ. ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ.

Από

anixneuseis

December 11, 2019

Είναι ώρα, τώρα που κινδυνεύει η Ελλάδα η ελίτ της χώρας να αποδείξει ότι αγωνιά για την ακεραιότητά της.
Επι δεκαετίες έχει επιλεγεί ως καλύτερη θέση για τους πεζοναύτες ο Βόλος.
Για ποιό λόγο τα οχηματαγωγά είναι δεμένα στο Σαρωνικό;
Για ποιό λόγο οι ναύτες βρίσκονται στην Αθήνα;
Προέχουν της προστασίας των νησιών, οι κανακάρηδες να βρίσκονται κοντά στη μαμά τους;
Μήπως η τουρκική απειλή είναι αφορμή να αλλάξουμε αντιλήψεις για το τι είναι πολιτεία και πως προασπίζεται;
Εκτός και αν η ελίτ δεν το θέλει. Ας μας το πει να δούμε τι θα κάνουμε.

Πώς ο Ερντογάν έστειλε όπλα από τη Σμύρνη στη Λιβύη

Από

anixneuseis

December 11, 2019

protagon.gr

Χάρης Καρανίκας 11 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019, 00:50

Τον Μάιο του 2019 η Τουρκία έστειλε με πλοίο περισσότερα από 18 τεθωρακισμένα και πλήθος οπλικών συστημάτων στην κυβέρνηση Σαράζ, που υπέγραψε πρόσφατα μαζί του τη συμφωνία για την ΑΟΖ. Ο Φαράζ αλ Μαχντάουι, ο «έλληνας» αρχηγός του λιβυκού στόλου, είχε ταχθεί και τότε ανοικτά κατά των τουρκικών δυνάμεων.

«Εχω διαταγή, άμα έρθουν τα καράβια έρευνας των Τούρκων, θα έχω μία λύση. Να τα βουλιάξω εγώ. Εχω διαταγή από τον κύριο Χαφτάρ» είπε στα Ελληνικά ο αρχηγός του στόλου του Λιβυκού Εθνικού Στρατού Φαράζ αλ Μαχντάουι, στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Alpha, ερωτηθείς για τη συμφωνία Αγκυρας – Τρίπολης.

Λίγες ημέρες πριν, στις 7 Δεκεμβρίου, ο ναύαρχος είχε αναρτήσει στον λογαριασμό του στο Facebook το εξής μήνυμα: «Θα απελευθερώσουμε την πρωτεύουσα, την Τρίπολη, και θα καταστρέψουμε το τουρκικό όνειρο». Επίσης στα Ελληνικά.

Η ανάρτηση του Μαχντάουι δεν ήταν τυχαία: έχοντας περάσει πέντε χρόνια στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, από το 1974 έως και το 1978, και κρατώντας επαφή με τη χώρα μας –η τελευταία φορά που την επισκέφθηκε ήταν πριν από τέσσερα χρόνια- γνώριζε πολύ καλά τι διακυβεύεται για την Ελλάδα. Για αυτό και «σήκωσε» το μήνυμα στη σελίδα του στο Facebook μόλις μία ημέρα πριν την επικύρωση της συμφωνίας μεταξύ της Τουρκίας και της αναγνωρισμένης από τον ΟΗΕ Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης υπό την ηγεσία του Φαγέζ αλ Σαράζ.

Ο Μαχντάουι ως αρχηγός του στόλου του Λιβυκού Εθνικού Στρατού βρίσκεται σε σύγκρουση τόσο με την Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας του Σαράζ, που υπέγραψε την παράνομη συμφωνία για την ΑΟΖ, όσο και με τους συμμάχους της, στη συγκεκριμένη περίπτωση με τους Τούρκους. Τα μηνύματα του ελληνόφωνου Μαχντάουι κατά των τουρκικών δυνάμεων δεν είναι κάτι νέο. Ηδη από τον περασμένο Μάιο έχει λάβει ρητές εντολές από τον ηγέτη του, στρατηγό Χαλίφα Χαφτάρ, να επιβάλει πλήρη αποκλεισμό λιμανιών της Λιβύης, συμπεριλαμβανομένου αυτού της Τρίπολης.

Στις 20 Μαΐου, ο απόφοιτος της Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, σε τηλεοπτική συνέντευξη Τύπου δήλωσε ότι ο Λιβυκός Εθνικός Στρατός στον οποίο υπηρετεί, κινητοποιεί τις δυνάμεις του για να αποκλείσει τα δυτικά λιμάνια και ιδιαίτερα την πρόσβαση τουρκικών σκαφών, ώστε να αποκοπούν οι διά θαλάσσης εφοδιασμοί των δυνάμεων που στηρίζουν την κυβέρνηση της Τρίπολης.

O αρχηγός του στόλου του Λιβυκού Εθνικού Στρατού Φαράζ αλ Μαχντάουι

Η ανακοίνωση αυτή, πριν από επτά μήνες, ήρθε ως απάντηση του Λιβυκού Εθνικού Στρατού στην παράδοση τεθωρακισμένων οχημάτων από την Τουρκία. Επρόκειτο, σύμφωνα με πληροφορίες, για περισσότερα από 18 τεθωρακισμένα οχήματα τύπου Kirpi II με συστήματα προστασίας κατά των ναρκών, τα οποία «αποβιβάστηκαν» στο λιμάνι της Τρίπολης στις 18 Μαΐου 2019.

Ηδη από τα μέσα Μαΐου του 2019 υπήρχαν ενδείξεις των στενών επαφών της Τουρκίας με την κυβέρνηση της Τρίπολης: ο αντίπαλος Λιβυκός Εθνικός Στρατός που ελέγχει τα τέσσερα περίπου πέμπτα των εδαφών της Λιβύης, είχε καταρρίψει ένα τουρκικό drone – γεγονός που αποτελούσε «κόκκινη σημαία» για τον εφοδιασμό με στρατιωτικό εξοπλισμό στις δυνάμεις του Σαράζ. Τα τεθωρακισμένα Kirpi όμως ήταν η απόδειξη: βαμμένα στις αποχρώσεις του καμουφλάζ που χρησιμοποιεί ο τουρκικός στρατός, τα οχήματα ήταν εφοδιασμένα με συστήματα παρεμβολών ραδιοσυχνοτήτων που χρησιμοποιούνται και από τον τουρκικό στρατό. Είχαν και βάσεις για αισθητήρες ανίχνευσης εχθρικών πυρών αλλά η παράδοσή τους φέρεται να έγινε χωρίς οπλοπολυβόλα.

Τα τεθωρακισμένα Kirpi II παρατεταγμένα στο λιμάνι της Τρίπολης

Τα BMC είχαν μεταφερθεί στο λιμάνι της Τρίπολης με το φορτηγό πλοίο «Amazon», με μολδαβική σημαία, το οποίο ανήκει σύμφωνα με πληροφορίες σε τουρκική εταιρεία. Από τα ίχνη του στο αυτοματοποιημένο σύστημα αναγνώρισης πλοίων φαίνεται ότι ο προηγούμενος σταθμός του «Amazon», πριν πιάσει το λιμάνι της Τρίπολης και ξεφορτώσει τα τεθωρακισμένα, ήταν η Σμύρνη. Εκεί είχε μείνει για 14 ώρες από το βράδυ της 14ης Μαΐου έως το πρωί της 15ης, χρόνος ικανός να φορτωθεί ο στρατιωτικός εξοπλισμός. Στη Σμύρνη βρίσκονται τα κεντρικά αλλά και εργοστάσιο της κατασκευάστριας εταιρείας των Kirpi, της BMC.

Το φορτηγό πλοίο «Amazon», με μολδαβική σημαία, το οποίο ανήκει σύμφωνα με πληροφορίες σε τουρκική εταιρεία και με το οποίο είχαν μεταφερθεί στο λιμάνι της Τρίπολης από τη Σμύρνη τα BMC

Την ίδια ημέρα που κατέφθασαν τα οχήματα στην Τρίπολη μία από τις σελίδες των δυνάμεων που στηρίζουν τον Σαράζ στο Facebook ανέφερε σε ανάρτησή της: «Η Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας ενισχύει τις δυνάμεις της υπερασπίζοντας την Τρίπολη με τεθωρακισμένα, πυρομαχικά και ποιοτικά όπλα», χωρίς να δίνει περισσότερες λεπτομέρειες για την προέλευση του στρατιωτικού εξοπλισμού.

Η σελίδα αυτή φαίνεται να ανήκει στις δυνάμεις Al Samoud του Σαλάχ Μπαντί, του ισλαμιστή πολέμαρχου από την πόλη Μιζουράτα, ο οποίος φέρεται να διορίστηκε πριν από έναν μήνα επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών της κυβέρνησης Σαράζ.

Ο Μπαντί την ώρα που έφθαναν τα τεθωρακισμένα στην Τρίπολη είχε ενταχθεί ήδη στη λίστα κυρώσεων του ΟΗΕ. Λίγες ώρες μετά τη συγκεκριμένη ανάρτηση στο Facebook, μία ακόμα, αυτή τη φορά από την Ταξιαρχία Marsa που δραστηριοποιείται στην Τρίπολη, είχε αναφορές και εικόνες από αυτόματα οπλοπολυβόλα, τυφέκια και βλήματα για τεθωρακισμένα και αεροσκάφη, υποδεικνύοντας ότι ήταν μέρος του φορτίου που είχε παραληφθεί εκείνη την ημέρα μαζί με τα τεθωρακισμένα.

Την Ταξιαρχία Marsa είχε ιδρύσει ο υπουργός Εσωτερικών του Σαράζ, Φάτι Μπασάγκα, ο οποίος σύμφωνα με πληροφορίες είχε επισκεφθεί την Αγκυρα εντός του Μαΐου και αποτελεί τον πλέον ισχυρό κρίκο στις σχέσεις της Τουρκίας με την Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας.

Την εβδομάδα που κατέφθανε ο στρατιωτικός εξοπλισμός στην Τρίπολη ο Λιβυκός Εθνικός Στρατός του Χαφτάρ και του ελληνόφωνου Μαχντάουι φερόταν να δέχεται την τέταρτη επίθεση στην οπισθοφυλακή του από δυνάμεις του ISIS. Εκτιμήσεις αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών έδειχναν εκείνη την περίοδο, σύμφωνα με αναφορές, προς την κατεύθυνση ενός συντονισμένου σχεδίου ώστε να αποτραπούν οι δυνάμεις του Χαφτάρ να καταλάβουν την Τρίπολη.

Στις 9 Δεκεμβρίου, δημοσίευμα του Guardian για την πολυαναμενόμενη έκθεση του ΟΗΕ σε σχέση με το σπάσιμο του εμπάργκο οπλικών συστημάτων στη Λιβύη, που είναι σε ισχύ από το 2011, έκανε λόγο για «συστηματικές παραβιάσεις από κράτη-μέλη του ΟΗΕ». Ανάμεσα στις χώρες κατονομάζονται η Ιορδανία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ως πάροχοι στρατιωτικού εξοπλισμού προς τις δυνάμεις του Χαφτάρ. Και, φυσικά, η Τουρκία ως προμηθεύτρια οπλικών συστημάτων στον Σαράζ.

Πηγή: Protagon.gr

Κι αν η Ρωσία έπαιρνε τη θέση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ;

Από

anixneuseis

December 11, 2019

Αθανάσιος Χ. Παπανδρόπουλος[email protected]

Γιατί η Γαλλία θεωρεί την Τουρκία σοβαρότερο πρόβλημα για τη Δύση απ’ ό,τι η Ρωσία. Οι κινήσεις Ερντογάν, η τακτική των συνεχών προκλήσεων και ο ισλαμικός προσανατολισμός. Γράφει ο Αθ. Χ. Παπανδρόπουλος.

Δημοσιεύθηκε: 10 Δεκεμβρίου 2019 – 08:07

Τα τελευταία χρόνια, η Γαλλία, με αρκετά και σοβαρά επιχειρήματα στη φαρέτρα της, δεν θεωρεί την Τουρκία αξιόπιστο σύμμαχο της Ατλαντικής Συμμαχίας και βέβαια θεωρεί αδιανόητη μια ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.Τον τελευταίο καιρό μάλιστα οι θέσεις αυτές έχουν ενισχυθεί και με τη σιωπηρή για την ώρα πρόθεση της Γαλλίας να φέρει τη Ρωσία όσο γίνεται πιο κοντά στην Ατλαντική Συμμαχία, προφανώς δε, εις βάρος της Τουρκίας. Πιθανώς δε, αυτός να είναι και ο λόγος του υπέρμετρου εκνευρισμού του Τούρκου προέδρου, στη Σύνοδο του Λονδίνου, έναντι του Γάλλου ομολόγου του.

Η γαλλική πλευρά θεωρεί ότι η Τουρκία αποτελεί για το ΝΑΤΟ πολύ πιο σοβαρό πρόβλημα από ό,τι η Ρωσία, η οποία βρίσκεται και αυτή σε φάση γεωπολιτικών αναζητήσεων. Όπως μας είπε πρόσωπο που κινείται στο περιβάλλον των συμβούλων του Γάλλου προέδρου Εμ. Μακρόν, «η Τουρκία είναι σήμερα σοβαρός αποσταθεροποιητικός παράγοντας για τη Δύση και ο ισλαμικός προσανατολισμός της θα την απομακρύνει ακόμη περισσότερο από το δυτικό συμμαχικό πλέγμα».

Υπό αυτό το πρίσμα, η Γαλλία δεν βλέπει καθόλου με καλό μάτι τις νεο-οθωμανικές φιλοδοξίες του Τούρκου προέδρου Ρετζίπ Ταγίπ Ερντογάν και την ανησυχεί ιδιαίτερα η αυξανόμενη τουρκική θρησκευτική διείσδυση στην Αφρική, μέσω της χρηματοδότησης της ανέγερσης των τζαμιών, κάποια από τα οποία είναι και ιδιαιτέρως μεγαλοπρεπή.

Αναφορικά δε με την τουρκική εισβολή στη Βόρεια Συρία και την επίθεση κατά Κούρδων μαχητών που είχαν χύσει αίμα στον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους, ο πρόεδρος Μακρόν θεωρεί ότι πρόκειται για βαρύτατη προσβολή δυτικών αξιών. Προσβολή στην οποία καθοριστικός υπήρξε και ο ρόλος του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, πέρα από το ότι κυριολεκτικά πούλησε τους Κούρδους στην τουρκική πολεμική μηχανή, ως φαίνεται γελοιοποιεί και τον προεδρικό θεσμό στις ΗΠΑ.

Ο Ερντογάν, μας είπε Γάλλος διπλωμάτης, με την εισβολή στη Β. Συρία και με την αγορά ρωσικών όπλων όπως οι S-400, δείχνει προς κάθε κατεύθυνση ότι γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων του τις συμφωνίες που η χώρα του έχει υπογράψει με τους συμμάχους της. Παράλληλα, η σημερινή Τουρκία, στην ουσία, είναι σύμμαχος της… Ρωσίας και άρα ποιο ρόλο παίζει στο ΝΑΤΟ;».

Όντως αυτό είναι ένα σοβαρό ερώτημα, στο οποίο έρχονται να προστεθούν και οι τελευταίες τουρκικές ενέργειες κατά της Ελλάδας και της Κύπρου στη Ν.Α. Μεσόγειο. Ο αποκαλούμενος από το γαλλικό περιοδικό Valeurs νεο-σουλτάνος, Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δείχνει προς κάθε κατεύθυνση ότι μπορεί στην περιοχή μας να κάνει ό,τι θέλει, ερήμην των όποιων υποχρεώσεων και δεσμεύσεων έχει η χώρα του με τους συμμάχους της. Στην περίπτωση αυτή, λοιπόν, τίθεται το ερώτημα, αν το ΝΑΤΟ και η Δύση έχουν φίλους όπως η Τουρκία, τότε τι να τους κάνουν τους εχθρούς;

Με διαφορετικά λόγια, στην παρούσα συγκυρία, είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί ο πρόεδρος Βλαδίμηρος Πούτιν είναι πιο επικίνδυνος από τον Τούρκο ομόλογό του Ερντογάν; Ακόμα, ποια η διαφορά ανάμεσα στο ρωσικό και το τουρκικό καθεστώς σε ό,τι αφορά τις δυτικές δημοκρατικές αξίες και τον σεβασμό τους; Είκοσι είναι οι φυλακισμένοι δημοσιογράφοι στη Ρωσία και πάνω από 100 στην Τουρκία.

Είπε κανείς τίποτα;

euro2day.gr

Τζόνσον εναντίον Κόρμπιν – Η Βρετανία σε σταυροδρόμι (και οι συνέπειες για Ελλάδα και Κύπρο)

Από

anixneuseis

December 11, 2019

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

10 Δεκεμβρίου 2019

Οι εκλογές της 12ης Δεκεμβρίου στη Μεγάλη Βρετανία είναι ίσως οι σημαντικότερες εκλογές σε μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα, μετά από αυτές του 1981 στη Γαλλία, που έφεραν στην εξουσία τον Φρανσουά Μιτεράν. Οι βρετανικές εκλογές είναι σημαντικές όχι μόνο εξαιτίας του τι θα γίνει τελικά με το Brexit.

Είναι σημαντικές γιατί θα επηρεάσουν βαθιά την όλη εξέλιξη της ευρωπαϊκής, μεσανατολικής και παγκόσμιας κατάστασης, περιλαμβανομένης της πιθανότητας να πάμε σε έναν νέο, πολύ μεγάλο και δυνάμενο να εξελιχθεί σε πυρηνικό πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Κατ’ επέκτασιν, οι βρετανικές εκλογές θα επηρεάσουν σημαντικά και το όλο περιβάλλον στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο, στο οποίο θα κινηθούν στο άμεσο μέλλον Ελλάδα και Κύπρος.

Μια Βρετανία υπό τον Κόρμπιν θα είναι ασφαλώς πολύ φιλικότερη σε τυχόν ελληνικά αιτήματα στα μεγάλα θέματά μας, εφόσον διατυπωθούν. Τα αιτήματα αυτά μπορούν να αφορούν είτε το χρέος και τους συνακόλουθοθς όρους που επεβλήθησαν από τα Μνημόνια, υπό το νομικό καθεστώς των οποίων η Ελλάδα παραμένει είτε αλληλεγγύη στο προσφυγικό–μεταναστευτικό. Μια Βρετανία υπό τον Τζόνσον, αντίθετα, θα είναι μια πολύ φιλική δύναμη προς την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όσο για το ζήτημα του Brexit, η εξασθένηση ή και αποσύνθεση της ΕΕ δεν πρέπει να θεωρείται, από μόνη της, θετική για χώρες όπως η Ελλάδα. Το αν θα είναι θετική ή αρνητική εξαρτάται από το αν η παρούσα ευρωπαϊκή τάξη πραγμάτων θα αντικατασταθεί από μια καλύτερη ή από μια χειρότερη. Αν αύριο διαλυθεί αίφνης η ΕΕ, δεν θα παραγραφεί το ελληνικό χρέος, ούτε θα εξαφανισθούν οι δανειακές συμφωνίες με τις οποίες “αλυσοδέθηκε” η Ελλάδα. Και φυσικά δεν θα μετατραπούμε ως εκ θαύματος, από αποικία των τραπεζών, της Αμερικής και της Γερμανίας σε κάπως ανεξάρτητο, κυρίαρχο κράτος.

Η σιωπή των ΜΜΕ

Όσον αφορά το σενάριο ενός γενικευμένου πολέμου στη Μέση Ανατολή, δίπλα μας, με χρήση πυρηνικών, με όλες αυτές τις βάσεις σε Κύπρο και Ελλάδα, προτιμάμε απλά να μην το εξετάσουμε. Το γιατί οι εφημερίδες και ο τηλεοράσεις δεν σας έχουν πει τίποτα για όλα αυτά, αλλά μιλάνε μόνο για το Brexit, χωρίς πάλι να ενημερώνουν επί της ουσίας, το έχουμε ξανασυζητήσει με αφορμή την αποσιώπηση των Κίτρινων Γιλέκων και των αιτημάτων τους.

Εσείς μπορείτε να νομίζετε ότι ζείτε σε φιλελεύθερη, αστική, κοινοβουλευτική δημοκρατία, ζείτε όμως στην πραγματικότητα σε περιβάλλον ανερχόμενου ολοκληρωτισμού. Δεν ασκείται τώρα λογοκρισία, έχουν αφαιρεθεί προκαταβολικά από τη δημόσια σφαίρα όσα και όσοι θα άξιζε να απαγορευθούν από μια λογοκρισία. Έχουν απομονωθεί οι φορείς της όποιας κριτικής σκέψης, έχουν παύσει να την προάγουν οι θεσμοί που την καλλιεργούσαν ή την επέτρεπαν.

Επί της ουσίας, η ουσιαστική πληροφόρηση που έχει σήμερα ένας Ευρωπαίος πολίτης για τα πιο κρίσιμα από τα θέματα που αντιμετωπίζει η χώρα του και ο κόσμος είναι χειρότερη και λιγότερη από αυτή που είχαν οι ‘Ελληνες στη διάρκεια της δικτατορίας ή οι Σοβιετικοί. Τότε υπήρχαν τόνοι προπαγάνδας, υπήρχαν όμως τουλάχιστο και οι ειδήσεις!

Σύγκρουση δύο κόσμων

Τυχόν νίκη του Μπόρις Τζόνσον επί του Κόρμπιν θα φέρει, όπως θα δείξουμε στη συνέχεια, πολύ πλησιέστερα το ενδεχόμενο νέου, μεγάλου και πιθανώς πυρηνικού πολέμου στη Μέση Ανατολή. Αντίθετα, μια εκλογή του Κόρμπιν θα αποτελέσει έναν ισχυρό παράγοντα αντίθεσης σε παρόμοια εφιαλτικά σενάρια.

Από την άλλη μεριά, είναι η πρώτη φορά, εδώ και πολλές δεκαετίες, που μείζων πολιτική δύναμη σε μεγάλη δυτική χώρα, οι Εργατικοί του Τζέρεμι Κόρμπιν, εμφανίζουν προεκλογικά πρόταση πλήρους ρήξης τόσο με τον καταστροφικό, και υπεύθυνο για την μεγάλη και συνεχιζόμενη μετά το 2008, παγκόσμια οικονομική κρίση νεοφιλελευθερισμό, όσο και την πλήρη, ανεμπόδιστη κυριαρχία του χρηματιστικού κεφαλαίου.

Οι Εργατικοί προτείνουν τώρα πλήρη αλλαγή κυρίαρχου οικονομικού υποδείγματος. Προτείνουν την στροφή στον “πράσινο Κευνσιανισμό” και εθνικοποιήσεις μεγάλης κλίμακας, με παράλληλη αλλαγή του τρόπου διεύθυνσης των κρατικών επιχειρήσεων ώστε να αποφεύγονται τα προβλήματα του παρελθόντος, όπως η αναποτελεσματική γραφειοκρατική διαχείριση, την καθιέρωση εργατικής συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο των επιχειρήσεων κλπ.

Στο πρόγραμμα τους συμπεριλαμβάνεται ένα εξαιρετικά φιλόδοξο σχέδιο καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής. Ανάλογες ιδέες αναπτύσσει και η αριστερά των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ, γύρω από τους Γερουσιαστές Σάντερς και Οράσιο-Κορτέζ, σε στενή επαφή με τον Κόρμπιν. Οι δημοσκοπήσεις, που δεν πρέπει κανείς να πολυπιστεύει σε σοβαρά ζητήματα, δίνουν τώρα πλειοψηφία στους Συντηρητικούς, με τους Εργατικούς να κλείνουν τη διαφορά, με βραδύτερο ρυθμό όμως από το 2017.

Κόρμπιν όπως Τσίπρας

Δεκάδες χιλιάδες οπαδοί των Εργατικών έχουν ριχτεί σε πρωτοφανή για τα δεδομένα της εποχής μάχη σπίτι με σπίτι, με αποτέλεσμα να μας είναι ριψοκίνδυνο να αποτολμήσουμε πρόβλεψη. Μια σοβαρή πιθανότητα είναι να κερδίσουν μεν οι Τόρις, αλλά χωρίς απόλυτη πλειοψηφία. Αν πάντως τελικά οι Εργατικοί χάσουν, όπως τώρα φαίνεται αρκετά πιθανό, θα χάσουν εξαιτίας της εργατικής τάξης!

Ένα μεγάλο μέρος της εργατικής τάξης δεν αντιλαμβάνεται τη θέση του κόμματος στο Brexit, συμβόλου, καλώς ή κακώς, της εξέγερσης της. Σε αντίθεση με τον Τσίπρα το 2015, ο Κόρμπιν δεν μοιάζει να μπόρεσε να συνθέσει ικανοποιητικά, για διάφορους λόγους που δεν μπορούμε να εξετάσουμε εδώ, τη δύναμη της κοινωνικής, λαϊκής και της εθνικής ταυτότητας.

‘Όποιο και να είναι το αποτέλεσμα, η κρίση τώρα αρχίζει στην Βρετανία, όπως επίσης και στη Γαλλία. Σε περίπτωση νίκης του Τζόνσον θα έχουμε το πιθανότερο σκληρότατες πολιτικές και κοινωνικές συγκρούσεις. Σε περίπτωση νίκης του Κόρμπιν θα έχουμε παγκόσμια εκστρατεία του κατεστημένου εναντίον των Εργατικών, με όλα τα διαθέσιμα μέσα.

Το βάθος αυτής της κρίσης αντανακλάται στο ότι στη Βρετανία δεν έχουμε τώρα τη συνήθη σύγκρουση κεντροαριστερού και κεντροδεξιού κόμματος, αλλά ένα ριζοσπαστικό αριστερό εναντίον ενός ριζοσπαστικού δεξιού έως ακροδεξιού κόμματος. Στην Ελλάδα και τη Γαλλία, η πίεση της ευρωπαϊκής και διεθνούς οικονομικο-πολιτικής κρίσης δημιούργησε νέα κόμματα, όπως τον ΣΥΡΙΖΑ και το κόμμα του Μακρόν. Στη Βρετανία προκάλεσε μετάλλαξη των υπαρχόντων κομμάτων, μέσω κατάληψης της ηγεσίας τους από ριζοσπάστες και μετασχηματισμού τους.

Απειλές για πραξικόπημα και δολοφονία Κόρμπιν

Το βάθος της κρίσης το διακρίνει κανείς εύκολα και στην απελπισία των κύριων άρθρων των Financial Times ή του Economist, των οργάνων του City. Αλλά το αποδεικνύουν και οι ανοιχτές απειλές στρατιωτικών και του πρώην επικεφαλής της ΜΙ6 για πραξικόπημα, σε περίπτωση νίκης των Εργατικών, ακόμα και για δολοφονία του Κόρμπιν. Στρατιωτικές και πηγές των μυστικών υπηρεσιών ήταν πίσω από 34 μεγάλα «σκάνδαλα» στα οποία ο Κόρμπιν εμφανίστηκε ως «εθνική απειλή», μέσω 440 “αποκαλυπτικών” δημοσιευμάτων μεγάλων εφημερίδων σύμφωνα με έρευνα του πρώην δημοσιογράφου των Φαϊνάνσιαλ Τάιμς Ματτ Κέναρντ.

Ακόμα και μια μελέτη του εντελώς κατεστημένου London School of Economics αναγνώρισε ότι η κάλυψη του Κόρμπιν από τα βρετανικά ΜΜΕ απάδει προς τα μέτρα μιας δημοκρατίας. ‘Oσο για το Facebook, αρνήθηκε να κατεβάσει αναρτήσεις που καλούσαν σε δολοφονία του ηγέτη των Εργατικών, ισχυριζόμενο ότι προστατεύει έτσι την ελευθερία του λόγου. Το γεγονός ότι αυτά συμβαίνουν σε μια μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα, με δημοκρατική παράδοση αιώνων, δεν χρειάζεται σχολιασμό.

Δείχνει ότι δεν έχει μείνει σχεδόν τίποτα από τις δημοκρατικές κατακτήσεις των ευρωπαϊκών λαών μετά τη νίκη τους επί του Ναζισμού το 1945, παρεκτός το εξωτερικό δημοκρατικοφανές περιτύλιγμα. Δείχνει πόσο κοντά είμαστε στην επιβολή ενός Ολοκληρωτισμού στη Δύση. Κατ’ επέκτασιν, δείχνει και πόσο κοντά είμαστε στον κίνδυνο πολεμικής ή οικολογικής καταστροφής, παρόλο που λόγοι ψυχολογικοί και η προπαγάνδα των μέσων συγκλίνουν για να μας δημιουργήσουν αυταπάτες “κανονικότητας”.

Ο κίνδυνος πυρηνικού πολέμου

Αναφερθήκαμε πριν στο ενδεχόμενο νέου μεγάλου πολέμου στη Μέση Ανατολή, κατά του Ιράν. Ένα σχέδιο που ο Νετανιάχου και οι Νεοσυντηρητικοί επιχειρούν να πραγματοποιήσουν εδώ και πολλά χρόνια, που ηττήθηκε μεν προς ώρας τον περασμένο Ιούνιο, αλλά δεν πέθανε. Χτες, ο ιέραξ υπουργός ‘Αμυνας του Ισραήλ απείλησε ότι η Συρία θα γίνει το «Βιετνάμ του Ιράν». Προχτές, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο η χώρα του να επιχειρήσει «προληπτικό πρώτο πλήγμα» κατά του Ιράν. Παραπροχτές το Ισραήλ δοκίμασε ένα βαλλιστικό πύραυλο που το Ιράν το κατηγόρησε ότι έχει κατασκευαστεί για να φέρει πυρηνικά όπλα.

Ένα μικρό λάθος υπολογισμού φτάνει για να πάμε σε νέο πόλεμο και η ισραηλινή κυβέρνηση δουλεύει πάνω σε αυτό ακριβώς το σενάριο, σημειώνει ο πρώην Πρέσβης του Ισραήλ στην Ουάσινγκτoν. «Φοβάμαι πολύ την περίπτωση πολέμου από λάθος», μας λέει ο πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της Αρμενίας Νταβίντ Σαχναζαρυάν. Κι όταν τον ρωτάμε να μας διευκρινίσει τι εννοεί με το «λάθος», μας εξηγεί ότι εννοεί μια προβοκάτσια που θα εμφανισθεί ως λάθος.

Για να προχωρήσει το Ισραήλ σε οτιδήποτε πρέπει να είναι βέβαιο ότι θα έχει και θα διατηρήσει την υποστήριξη των ΗΠΑ. Ο αμέσως πιο σημαντικός παίκτης σε κάθε δυτική επέμβαση στη Μέση Ανατολή και κρίσιμος σύμμαχος των ΗΠΑ, είναι η Βρετανία, μόνιμο μέλος του ΣΑ του ΟΗΕ και πυρηνική δύναμη. Ήταν πρωταγωνίστρια στον πόλεμο στο Ιράκ, την καταστροφή της Λιβύης, στις επεμβάσεις στη Συρία και τον νέο Ψυχρό Πόλεμο. Πολλές φορές ο Τζόνσον έχει συγκρίνει την Ρωσία του Πούτιν με τη Γερμανία του Χίτλερ.

Όχι μόνο στην οικονομική τους, αλλά και στη διεθνή πολιτική τους, οι κ. Τζόνσον και Κόρμπιν εκπροσωπούν επίσης τα δύο άκρα του φάσματος. Επί Τζόνσον, οι μηχανισμοί επεξεργασίας πολιτικής των Τόρις έχουν “καταληφθεί” ολοκληρωτικά από τις πιο εξτρεμιστικές διεθνείς δυνάμεις και τα πιο ακραία αμερικανικά think tanks, τους γεννήτορες του νεοφιλελευθερισμού και νεοσυντηρητισμού και τους αρχιτέκτονες των πολέμων και επεμβάσεων στη Μέση Ανατολή και του νέου Ψυχρού Πολέμου

Ο Κόρμπιν, αντίθετα, υπήρξε εκ των κυρίων αντιπάλων της εισβολής στο Ιράκ, επικριτής του αμερικανικού πραξικοπήματος στην Ουκρανία, επικριτής της πολιτικής του ΝΑΤΟ και της προσπάθειας επιβολής αυταρχικών ή ανοιχτά δικτατορικών καθεστώτων στη Λατινική Αμερική, υπέρμαχος των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων. Αυτός είναι ο λόγος που, από την πρώτη στιγμή της ανόδου του στην ηγεσία του Εργατικού Κόμματος, η εμφάνισή του και η πιθανότητα να γίνει Πρωθυπουργός έχει προκαλέσει delirium tremens στο Τελ Αβίβ και τα διάφορα λόμπυ του.

Ο “αντισημίτης” Κόρμπιν

Θα χρειαζόμαστε ένα βιβλίο, όχι ένα άρθρο, για να περιγράψουμε μόνο τις επιθέσεις που δέχτηκε ο Κόρμπιν από αυτές τις δυνάμεις, με αποκορύφωμα την πρωτοφανή στα ευρωπαϊκά χρονικά ανοιχτά, δημόσια παρέμβαση εναντίον της εκλογής του προέδρου του Ισραήλ και του υπουργού Εξωτερικών. Ανατριχιάζει κανείς ακόμα και με τον τίτλο που διάλεξε να βάλει στο άρθρο του στην Χααρέτζ, ο γνωστός Ισραηλινός σχολιαστής και επικριτής των εξτρεμιστικών πολιτικών της χώρας του, Γκίντεον Λεβί: «To συμβόλαιο για τον Κόρμπιν».

«Tο Ισραήλ είναι τρομοκρατημένο από τον Κόρμπιν και θα κάνει ότι περνάει από το χέρι του για να τον σταματήσει», είπε τον Σεπτέμβριο στους Εργατικούς ο Ισραηλινός συγγραφέας και ακτιβιστής για την ειρήνη Μίκο Πέλεντ, γιος του ήρωα πολέμου στρατηγού Πέλεντ. Και επειδή δεν έχει τίποτα άλλο να του προσάψει, τον κατηγορεί για «αντισημιτισμό». Διόλου πρωτότυπο. Σε όλη τη Δύση εξαπλώνεται τώρα σαν την πανούκλα ενός νέος Μακαρθισμός.

Όποιος διατυπώνει, σε οποιοδήποτε ζήτημα, μια κριτική άποψη χαρακτηρίζεται ή “αντισημίτης” ή “φιλορώσος” ή “λαϊκιστής” ή και όλα μαζί. Οποιαδήποτε κριτική φωνή λοιδορείται, απομονώνεται, περιθωριοποιείται, εκφοβίζεται και ενοχοποιείται. Τα mainstream δυτικά ΜΜΕ, όσο ποτέ στην ιστορία στα χέρια μιας φούχτας μεγάλων τραπεζών και πολυεθνικών, παίζουν τον ρόλο μιας μεταμοντέρνας Ιεράς Εξέτασης του αναδυόμενου νέου ολοκληρωτισμού.

Όπως και ο παλιός, έτσι και ο νέος Μακαρθισμός είναι απαραίτητος για να αποτραπεί οποιαδήποτε έλλογη και δημοκρατική συζήτηση στις δυτικές κοινωνίες. Άρα και η αμφισβήτηση επιλογών διεθνούς και οικονομικής πολιτικής που είναι αδύνατο να δικαιολογηθούν, αν γίνουν αντικείμενο συζήτησης και μπορούν να “περάσουν” μόνο με χοντρά ψέμματα και κραυγαλέα παραπληροφόρηση.

Όπως έγινε με όλες οι επεμβάσεις στη Μέση Ανατολή και με την καταστροφή της Γιουγκοσλαβίας ή με οικονομικές πολιτικές όπως αυτή που επεβλήθη στη χώρα μας και την κατέστρεψε. Ακόμα και εναντίον των Κίτρινων Γιλέκων χρησιμοποιήθηκε η κατηγορία του αντισημιτισμού, όπως και της υποκίνησης από τον Πούτιν!

Άδικες οι κατηγορίες κατά Κόρμπιν

Αυτό που δεν αντιλαμβάνονται (ή δεν ενδιαφέρει) τους αρχιτέκτονες αυτών των εκστρατειών είναι ότι, τελικά, με όλα αυτά αναπτύσσεται όντως ένας νέος αντισημιτισμός παγκοσμίως, προϊόν της αγανάκτησης από τις καταχρηστικές και άδικες επιθέσεις εναντίον οποιουδήποτε ενοχλεί με τις ιδέες και τις απόψεις του.

Είναι εξαιρετικά θλιβερό να γίνονται τέτοιες επιθέσεις εναντίον ανθρώπων σαν τον Κόρμπιν, πόσο μάλλον τη στιγμή που άνθρωποι με τις δικές του ιδέες και τη δική του ηθική, έδωσαν ακόμα και τη ζωή τους για να σώσουν Εβραίους στη διάρκεια του Ολοκαυτώματος και θα το έκαναν και στο μέλλον αν χρειαζόταν. Δεν θα το έκαναν ασφαλώς, μάλλον το αντίθετο θα έκαναν, και η νεοναζιστική πολιτοφυλακή του Αζώφ στην Ουκρανία, που εξοπλίζεται με ισραηλινά όπλα. Όπως και τα 22 από τα 25 μεγάλα ριζοσπαστικά δεξιά ή ακροδεξιά κόμματα και κινήματα της Ευρώπης, με τα οποία διατηρεί άριστες σχέσεις η παρούσα ηγεσία του Ισραήλ.

Διερωτάται κανείς και για το ίδιο το μέλλον του ανθρώπου, όταν διαπιστώνει ένας λαός με την τεράστια συμβολή των Εβραίων στον σύγχρονο πολιτισμό, με την τραγική τους πείρα, με την κολοσσιαία συσσωρευμένη συλλογική γνώση τους, να μην μπορεί να χρησιμοποιήσει όλα αυτά για να βρει έναν τρόπο απεγκλωβισμού του από την κατάρα μιας αιώνιας ταλάντευσης ανάμεσα στους ρόλους του θύματος και του θύτη!

Ευτυχώς που υπάρχουν ακόμα, έστω και μειοψηφικοί, σπουδαίοι Εβραίοι διανοούμενοι με το θάρρος να υπερασπίζονται τις καλύτερες παραδόσεις του λαού τους, αλλά και στο ίδιο το ισραηλινό “βαθύ κράτος” δυνάμεις που, όπως ο Γιτζάκ Ραμπίν, ίσως αντιλαμβάνονται ενστικτωδώς ότι η μεγάλη ‘Υβρις φέρνει την απόλυτη Νέμεση.

Δημοσιεύτηκε στο slpress.gr

Tο στρατήγημα και η στρατηγική της Τουρκίας για μια «γαλάζια πατρίδα»

Από

anixneuseis

December 10, 2019

Foreign Affairs. Hellenic Edition.

Η ολιστική αποτροπή της θαλάσσιας υπερισχύος πριν αποφέρει «γεωγραφικά ντετερμινιστικά» αποτελέσματα

Γεώργιος Χ. Μπάλτος

Το τουρκικό πλοίο-γεωτρύπανο Fatih («Πορθητής»). Η απόκτηση και ενεργοποίηση του αποτελεί πρόκληση προς όλες τις εμπλεκόμενες δυνάμεις, καθώς η παράνομη είσοδός του στην Κυπριακή ΑΟΖ προσλαμβάνει στοιχεία κλιμακούμενης κρίσης. Kaan Soyturk/REUTERS.

Η ολιστική αποτροπή της θαλάσσιας υπερισχύος πριν αποφέρει «γεωγραφικά ντετερμινιστικά» αποτελέσματα*

By Γεώργιος Χ. Μπάλτος

10/12/2019

Περίληψη:

Η έξυπνη άμυνα και οι μακροπρόθεσμες υποδομές θα εξασφαλίσουν στην Ελλάδα μεγαλύτερη ασφάλεια με λιγότερο κόστος, πέραν της αναπτυξιακής προοπτικής, ιδιαίτερα σε περιόδους λιτότητας, όπου κάθε ευρώ του Έλληνα φορολογούμενου επιβάλλεται να είναι πολλαπλάσια αποτελεσματικό και αποδοτικό.

Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ Χ. ΜΠΑΛΤΟΣ είναι υποψήφιος διδάκτορας στο Τμήμα Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Ένας από τους πιο αξιόλογους σύγχρονους ναυάρχους και στρατηγιστές, ο James Stavridis, ο οποίος υπηρέτησε ως Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής στο ΝΑΤΟ αλλά και ως Κοσμήτορας του Fletcher School of Law and Diplomacy, σε πρόσφατο βιβλίο του (Stavridis 2017), περιέγραψε ένα ιστορικό πανόραμα της ναυτικής δύναμης ως οδηγού της ανθρώπινης ιστορίας και ως ένα κρίσιμο στοιχείο για καταλυτικές αλλαγές στην γεωπολιτική πορεία των εθνών. Παρόλο που σήμερα ο ρόλος της συχνά υποτιμάται, εξακολουθεί να ισχύει. Η γεωγραφία των ωκεανών έχει διαμορφώσει το πεπρωμένο των εθνών με αποκορύφωμα τις περιόδους των ανακαλύψεων και της αποικιοκρατίας έως και σήμερα με όσα διαδραματίζονται στα επιχειρησιακά θέατρα των Αντ/Αρκτικών Ωκεανών, της Ανατολικής Μεσογείου και της Θάλασσας της Νότιας Κίνας. Ενώ οι περισσότεροι από εμάς κοιτάζουμε την υδρόγειο σφαίρα και εστιάζουμε στο σχήμα των επτά ηπείρων, ο ίδιος διακρίνει τα σχήματα των επτά θαλασσών, όπως άλλωστε δίδαξε και ο γνωστότερος υπέρμαχος της θαλάσσιας ισχύος, Alfred Thayer Mahan (Mahan 2012).

Από μια τέτοια αφετηρία εκκινεί και το πιο πρόσφατο συμβολικό όσο και ρεαλιστικό αφήγημα ευάριθμων Τούρκων αξιωματούχων για μια τουρκική «γαλάζια πατρίδα», στο οποίο συμπυκνώνονται μηνύματα προς πολλαπλούς αποδέκτες, για την περιφερειακή ισχύ της χώρας, την κατανόηση και επένδυση στην θαλάσσια δύναμη, αλλά και την διεκδίκηση ενός ρόλου με τον οποίο οι γείτονες της Τουρκίας, Έλληνες, επί αιώνες γαλουχήθηκαν, φέροντας πραγματικά σημαία με γαλάζια χρώματα που καθρεφτίζουν μια από τις πιο πλατιές και βαθιές ναυτικές παραδόσεις στον κόσμο.

ΤΟ ΕΥΦΥΕΣ ΠΡΟΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ

Στην ίδια λογική των τουρκικών «παιχνιδιών» με το Δίκαιο της Θάλασσας, η επίκληση μιας γαλάζιας πατρίδας από την Τουρκία παρουσιάζει το θαλάσσιο τόξο από την Κύπρο ως τη Μαύρη Θάλασσα διά του Αιγαίου σε μια στρατηγική ενότητα και συνέχεια οι οποίες ενθαρρύνουν την ανάπτυξη ενιαίου δόγματος και περιφερειακής κλίμακας προβολή ισχύος (Σιούσιουρας 2018). Μεταγενέστερα του A.T. Mahan, ένα ρεύμα ακαδημαϊκών και αξιωματούχων συνέχισε να υποστηρίζει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της θαλάσσιας έναντι της ηπειρωτικής ισχύος. Οι Corbett, Castex και Spykman προσπάθησαν επίσης να διατρανώσουν την δύναμη του θαλάσσιου ελέγχου ως αναπόφευκτου μέσου για την επαύξηση της κρατικής και εθνικής ισχύος. Συνάντησαν αντίσταση, ωστόσο, από άλλους σπουδαίους διανοούμενους, όπως οι MacKinder, Kennedy και Mearsheimer, οι οποίοι τόνισαν την ηπειρωτική ισχύ ως φυσική και καθοριστική έδρα της ισχύος, ιδιαίτερα κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου και της διαρκούς «ισορροπίας του τρόμου» διά της απειλής χρήσης πυρηνικών όπλων. Ενδιαφέρουσα στάθηκε και η παρέμβαση του Ιταλού Gulio Douhet υπέρ της υπεροχής στους αιθέρες (Mahan 2012, Corbett 2018, Castex 1933, Spykman 2017, Mackinder 1904, Kennedy 2010, Mearsheimer 2001, Douhet et al. 2009).

Η Τουρκία περιβάλλεται από τη Μαύρη Θάλασσα, την Θάλασσα του Μαρμαρά, το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και έχει συνολική ακτογραμμή μήκους περίπου 7.200 χλμ., αλλά είναι αξιοσημείωτο όσο και συχνά παραλειπόμενο ότι η Ελλάδα έχει περισσότερα χιλιόμετρα ακτογραμμής (η Τουρκία είναι 19η στην παγκόσμια κατάταξη με την Ελλάδα στη 13η θέση λόγω ακτογραμμής μήκους 13.676 χλμ. [1]). Σύμφωνα με την Σύμβαση του Μοντρέ του 1936, ελέγχει τον Βόσπορο. Ενώ η πρωταρχική ανησυχία του τουρκικού ναυτικού είναι να διασφαλίσει την ελεύθερη πρόσβαση στα διεθνή ύδατα από τους λιμένες του Αιγαίου, η ανάπτυξη τεράστιων αποθεμάτων πετρελαίου και αερίου στην Κεντρική Ασία αλλά και στην Ανατολική Μεσόγειο εγείρει ζητήματα σχετικά με τον έλεγχο των αντίστοιχων θαλάσσιων ζωνών, καθώς πρόκειται για κύριες διαδρομές εξαγωγής προς την Δύση. Οι διακηρύξεις περί γαλάζιας πατρίδας, μεταξύ των άλλων αποβλέπουν και στον έλεγχο της παραγωγής και διακίνησης ενεργειακών αποθεμάτων.

Η στρατηγική της Γαλάζιας Πατρίδας («Blue Water Navy», όπως έχει επικρατήσει στις διεθνείς μελέτες, και αντίστοιχα «Mavi Vatan» για τα τουρκικά ενδιαφέροντα) δεν είναι απλώς ευφυής, αλλά αποτελεί συνάμα καταλύτη για τις έννοιες της εθνικής ταυτότητας, της στρατηγικής κουλτούρας και των κανόνων στην διαδικασία αλλαγής μιας κρατικής ταυτότητας (Till 1994). Είναι κρίσιμο να διερευνηθούν συστηματικά τόσο τα κίνητρα όσο και οι προεκτάσεις της ερώτησης γιατί ένα κράτος, στην προκείμενη περίπτωση η Τουρκία, όπως και η Κίνα κατά την τρέχουσα περίοδο σε ένα διαφορετικό θέατρο θαλάσσιων επιχειρήσεων, η Ινδία κατά τις τελευταίες δεκαετίες, η Σοβιετική Ένωση από την δεκαετία του ’50 και, βέβαια, η υπερδύναμη των ΗΠΑ και η άλλοτε θαλασσοκράτειρα Μεγάλη Βρετανία, επιχειρεί να αλλάξει προτεραιότητα και προβολή ισχύος από την ηπειρωτική στη ναυτική δύναμη (Scott 2008). Η υπόθεση έρευνας που έμμεσα διατυπώνεται είναι η αντίληψη και λειτουργία της θαλάσσιας ισχύος όχι μόνο στο πλαίσιο ενός στρατιωτικού δόγματος, αλλά και ως στρατηγική ταυτότητα, κουλτούρα και κατευθυντήρια γραμμή για την πορεία προς την υλοποίηση μακροπρόθεσμων εθνικών στόχων. Χαρακτηριστικά, οι Blagden, Levy και Thompson (Blagden, Levy, and Thompson 2011) περιγράφουν την επιλογή της θαλάσσιας υπερ-ισχύος ως κοινωνικο-πολιτική νόρμα και στρατηγικό πρόταγμα που αποφέρει, αν δεν αποτραπεί κατάλληλα, προδιαγεγραμμένα αποτελέσματα με τρόπο «γεωγραφικά ντετερμινιστικό».

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗΣ ΚΑΙ ΟΛΙΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΡΟΠΗΣ

Το εν λόγω υπόδειγμα προϋποθέτει όχι μόνο σχετικές επενδύσεις και υποδομές, αλλά και διαμόρφωση αντίστοιχης νοοτροπίας σε ποικίλα επίπεδα της ηγεσίας και της κοινωνίας. Οι Έλληνες έχουν μια μακραίωνη τέτοια εμπειρία, τόσο σε θαλάσσιες δραστηριότητες σε πόλεμο ή σε ειρήνη όσο και στην ψυχοσύνθεσή τους ή στις κοινωνικές ζυμώσεις που, με πρώτη ύλη την αγάπη για την θάλασσα, ενέπνευσαν και συντήρησαν το οικείο υπόδειγμα της «θαλασσοκρατίας» (Momigliano 1944). Οπότε παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η προοπτική της Τουρκίας να προσχωρήσει στην συγκεκριμένη στρατηγική, καθώς πλέον δεν πρόκειται μόνον για ρητορική και λεκτικές διακηρύξεις, αλλά και για εκτενή προγράμματα σε υποδομές, ναυτιλιακές, εκπαιδευτικές, επιχειρησιακές και ναυπηγικές (Gorshkov 1977, Nohara 2017).

Εν προκειμένω, η ελληνική στρατηγική ελέγχου και αποτροπής πρέπει να χαραχθεί σε μακροπρόθεσμο και ολιστικό επίπεδο εξωτερικής πολιτικής, δεν περιορίζεται δηλαδή μόνο στα στενά στρατιωτικά-επιχειρησιακά όρια είτε μιας τιμωρητικής οπουδήποτε αντίδρασης (deterrence by punishment) είτε μιας δυναμικής αντίδρασης στο σημείο εισβολής (detterence by denial) (Snyder 2015), αλλά προβλέπει, διαψεύδει και ακυρώνει, για παράδειγμα, το συνολικό πλαίσιο εγκαθίδρυσης μιας τουρκικής de facto θαλάσσιας κυριαρχίας που θα διαπερνά και θα υπονομεύει τα αντίστοιχα ελληνικά de jure δικαιώματα. Η ερντογανική Τουρκία έχει εκδιπλώσει τόσο καταναγκαστικές (coercive) όσο και ήπιες (soft) εξωτερικές πολιτικές, αλλά και τις πρόσφατα αποκαλούμενες αιχμηρές αντίστοιχες (sharp), που προτιμώνται εν γένει από απολυταρχικά καθεστώτα και ασκούν σταθερή όχληση σε φιλειρηνικούς γείτονες μέχρι εξαντλήσεως και υποχωρήσεώς τους (Walker and Ludwig 2017).

Για αυτόν τον λόγο και η ελληνική πολιτεία οφείλει να αναπτύξει λύσεις σε όλα τα αντίστοιχα πεδία, προσλαμβάνοντας ιδεαλιστικές προτάσεις και θεσμικές λύσεις, εκπορευόμενες από το σύγχρονο νομικό πολιτισμό, τις «ανοιχτές» οικονομίες και κοινωνίες, αλλά και ρεαλιστικές πρωτοβουλίες με όρους ευθείας στρατιωτικής και πολιτικής ισχύος που προετοιμάζεται για πόλεμο προκειμένου να επιτύχει την ειρήνη (Gofas, Hamati-Ataya, and Onuf 2018). Παράλληλα, ωστόσο, είναι χρήσιμο να αποτυπωθεί και πόση πρόοδος έχει ιστορικά συντελεσθεί στις σχετικές υποδομές της Τουρκίας, αλλά και ποια είναι η προοπτική δεδομένων των αναπτυσσόμενων ναυπηγικών και ναυτιλιακών δομών, προκειμένου να έχουμε αντικειμενική επίγνωση της τουρκικής δυνατότητας να υλοποιήσει το πρόγραμμα της «γαλάζιας πατρίδας» αποτελεσματικά. Πρόκειται, εν ολίγοις, για επιφανειακή ρητορική και λεονταρισμούς ή χτίζεται βιομηχανία παραγωγής και υποστήριξης; Πρόκειται για έργα επικεντρωμένα μόνο στην στρατιωτική ενδυνάμωση ή εμπνέεται και εμπεδώνεται και συμμετοχή στην παγκόσμια ναυτιλιακή και ναυπηγική δυναμική και τεχνογνωσία;

Η ΠΑΡΕΛΘΟΥΣΑ ΜΑΚΡΙΑΙΩΝΗ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΣΤΗΝ ΘΑΛΑΣΣΑ

Ανατρέχοντας δύο περίπου αιώνες στο παρελθόν, οι ευρωπαϊκές χώρες, έχοντας ήδη παραχωρήσεις λιμενικών και εμπορικών διευκολύνσεων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, απέκτησαν περαιτέρω πολλά και ειδικά δικαιώματα περί τις ναυτιλιακές υπηρεσίες κατά την κήρυξη μεταρρυθμίσεων στην διάρκεια του Τανζιμάτ μετά το 1839. Δράττοντας αυτήν την ευκαιρία, οι Δυτικές χώρες ανέλαβαν τον έλεγχο περίπου όλων των οικείων ναυτιλιακών δραστηριοτήτων. Ιδρύθηκαν πολλές εταιρείες στα μεγάλα οθωμανικά λιμάνια. Γενικότερα, αυτές οι επιχειρήσεις προσέφεραν διέξοδο στις χριστιανικές και εβραϊκές μειονότητες, οι οποίες κατέλαβαν κρίσιμες θέσεις και, μάλιστα, ίδρυσαν και δικές τους ναυτιλιακές και ναυπηγοεπισκευαστικές επιχειρήσεις.

Το κύριο πρόβλημα για τους Οθωμανούς ήταν η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού στη ναυτιλιακή δραστηριότητα. Δεν υπήρχε Σχολή Εμποροπλοιάρχων για να επανδρωθεί ο εμπορικός στόλος, ενώ η Σχολή Εμπορικού Ναυτικού που ιδρύθηκε το 1881, έκλεισε μόλις το 1888 (Sirin 2000). Κατά συνέπεια, οι υφιστάμενες ναυτιλιακές εταιρείες λειτουργούσαν από αλλοδαπούς ή μειονοτικούς παράγοντες, των οποίων η δραστηριότητα σε μεγάλο βαθμό ανεξαρτητοποιήθηκε.

Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΝΑΥΠΗΓΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

Κατά την δεκαετία του 1980, η τουρκική ναυτιλία εκκίνησε με την αγορά σε πολύ χαμηλές τιμές σκουριασμένων και μεταχειρισμένων πλοίων. Το Τουρκικό Ναυτικό Επιμελητήριο ιδρύθηκε το 1981 και επιτέλεσε έναν αξιοσημείωτο ρόλο ως εργαλείο για την οργάνωση του ιδιωτικού ναυτιλιακού τομέα. Ο Τουργκούτ Οζάλ ενέταξε αργότερα τους ναυτιλιακούς και ναυπηγικούς τομείς σε ένα ευρύτερο αναπτυξιακό πλαίσιο με όραμα και συστηματικές οργανωτικές προσπάθειες. Είναι αξιοσημείωτο ότι ο Τ. Οζάλ ήταν ο πρώτος εκ των σύγχρονων πολιτικών που διαμόρφωσε πτυχές της πολιτικής που αργότερα χαρακτηρίστηκε ως νεο-οθωμανική.

Στο αρχειακό υλικό που παρατίθεται στον κατωτέρω πίνακα σημειώνεται ότι αμέσως μετά το δραματικό τέλος της ζωής του από δηλητηρίαση, πληθώρα αναπτυξιακών προγραμμάτων, και ιδιαίτερα εκείνα που αφορούσαν ναυπηγικές επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα, καθυστέρησαν ή καταργήθηκαν. Οι, ως επί το πλείστον, κεμαλικές κυβερνήσεις που ακολούθησαν εντός της δεκαετίας του 1990 έμειναν γνωστές για εκτεταμένα φαινόμενα διαφθοράς και διαπλοκής που επέφεραν οπισθοδρόμηση της οικονομίας και μια πορεία προς την αιγίδα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, έως και την αντίδραση με την επάνοδο στην εξουσία των νεο-οθωμανών κατά την δεκαετία του 2000.

Πίνακας 1. Καμπή στις ιδιωτικές επενδύσεις για ναυπηγικά έργα μετά το 1992. Πηγή: Turkish Chamber of Shipping, 1992 Maritime Sector report, Istanbul 1993.
——————————————————————————————–

Πίνακας 2. Η χαμηλή κατάταξη του Τουρκικού ναυπηγικού τομέα κατά την δεκαετία του 1980. Πηγή: Turkish Chamber of Shipping, 1988 Maritime Sector report, Istanbul 1989.
———————————————————————————————-

Από το 1994 έως το 2008, η τουρκική ναυπηγική βιομηχανία πέτυχε μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 22% στον αριθμό των κατασκευαζόμενων πλοίων και 35% σε DWT (deadweight tonnage), ενώ αποδείχθηκε ένας από τους μεγαλύτερους και υψηλότερα αναπτυσσόμενους μεταποιητικούς κλάδους της Τουρκίας. Η περί τα ναυπηγεία απασχόληση, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, αυξήθηκε από περίπου 4.000 σε 35.000 εργαζόμενους, σημειώνοντας αύξηση 823% σε 16 έτη και συμβάλλοντας στην διαβίωση περισσότερων από 100.000 πολιτών στις αρχές του 2008.

Αν και ο ναυπηγοεπισκευαστικός τομέας κατά τα επόμενα έτη αντιπροσωπεύει ένα σχετικά χαμηλό ποσοστό του συνολικού τουρκικού ΑΕΠ, η σημασία του δεν πρέπει να υποτιμάται, τόσο επειδή απασχολεί μεγάλο αριθμό εργαζομένων όσο κι επειδή συμβάλλει στην βιομηχανική ανάπτυξη και στην πρόοδο της κατασκευαστικής τεχνογνωσίας (Senturk 2011). Επιπλέον, οι αυξανόμενες εξαγωγικές επιδόσεις του τομέα της ναυπηγικής βιομηχανίας σημαίνουν ότι συμβάλλει σημαντικά στο ισοζύγιο πληρωμών και στα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας.

Ο αριθμός των τουρκικών ναυπηγείων αυξήθηκε στα 78 εντός του 2018, ενώ το 2002, όταν το AKP ανέλαβε για πρώτη φορά τη διακυβέρνηση, ήταν 37. Ο αριθμός των ναυπηγείων αλλά και η γεωγραφική κατανομή τους αυξάνεται: Πιο συγκεκριμένα είναι υπό κατασκευή 25 σε 15 περιοχές, σύμφωνα με τα σχετικά εγκεκριμένα αναπτυξιακά σχέδια.

Σχήμα 1.Αύξηση του αριθμού των Τουρκικών ναυπηγείων σε λειτουργία. Πηγή: Turkish Chamber of Shipping, 2017 Maritime Sector report, Istanbul 2018.
————————————————————————————

Σχήμα 2. Η Τουρκία καταλαμβάνει την 10η θέση παγκοσμίως όσον αφορά τις παραγγελίες για μονάδες πλοίων προς ναυπήγηση. Πηγή: Turkish Chamber of Shipping, 2017 Maritime Sector report, Istanbul 2018.
————————————————————————————–

Συνοψίζοντας και υπό μια ευρύτερη οπτική, η αναπτυξιακή δυναμική για την τουρκική εμπορική ναυπηγική βιομηχανία ανατρέχει στην δεκαετία του 1980, σημειώνει μια καμπή στις αρχές της δεκαετίας του 1990, αλλά κορυφώνεται στην πρώτη δεκαετία του 2000 έως και το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης το 2008, μετά το οποίο σχετικά σταθεροποιείται.

ΟΙ ΒΑΣΙΚΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Ανάμεσα στις μεταβλητές που προσδιορίζονται στην βιβλιογραφία σχετικά με την εν λόγω βιομηχανική μεγέθυνση, τρεις είναι εκείνες που δραστικά επηρέασαν την τουρκική περίπτωση, ήτοι, η συσπείρωση της σχετικής δραστηριότητας στην Τούζλα (Tuzla), σε απόσταση περίπου 50 χλμ. από την Κωνσταντινούπολη, η αύξηση της παγκόσμιας παραγωγής και του εμπορίου, καθώς και η εξειδίκευση στα δεξαμενόπλοια χημικών και τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (Sartas 2010).

Όσον αφορά τον πρώτο παράγοντα, την συσπείρωση (clustering) των βιομηχανικών εγκαταστάσεων, την εφοδιαστική υποστήριξή τους και τις σχετικές οικονομίες κλίμακας, οι Van Klink και De Langen έχουν χαρακτηριστικά επισκοπήσει αντίστοιχες δομές και αυξημένη παραγωγικότητα σε σχέση με τη ναυπηγική βιομηχανία στη Βόρεια Ολλανδία. Η μελέτη τους παρουσιάζει τα πλεονεκτήματα ενός παραγωγικού κύκλου που περιλαμβάνει σχεδιασμό και βέλτιστες πρακτικές υπό το πρίσμα εφοδιαστικών «αλυσίδων προστιθέμενης αξίας», δέσμης κρατικών υπηρεσιών και στρατηγικών συνεργασιών/συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, προσδίδοντας επίσης προοπτική ωριμότητας σε κάθε διάσταση του συγκεκριμένου βιομηχανικού χώρου (Van Klink and De Langen 2001). Εν συντομία, η συγκέντρωση δραστηριοτήτων στο ναυπηγικό σύμπλεγμα της Τούζλα μειώνει τον χρόνο και το κόστος για την κινητοποίηση του εργατικού δυναμικού, περιορίζει τα σχετικά μεταφορικά κόστη, ενώ δημιουργεί και το πλαίσιο για πολυεπίπεδη κατάρτιση των εργαζομένων (Todd 1983).

Ωστόσο, από μια άλληοπτική, η γεωγραφική κατανομή των τουρκικών ναυπηγείων σε ένα σχετικά «κλειστό» θαλάσσιο χώρο, όπως διαμορφώθηκε στην κύρια περίοδο ακμής τους κατά τις πρώτες κυβερνήσεις του AKP, επέφερε κορεσμό σε λειτουργικά θέματα υποδομών, αλλά και αναπόφευκτες και ανεπιθύμητες σχετικές συνέπειες περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και αυξημένο αριθμό εργατικών ατυχημάτων (Kotrikla, Lilas, and Nikitakos 2017). Μετά τον εν λόγω κορεσμό στην περιοχή της Κωνσταντινούπολης, σταδιακά σημειώθηκαν τάσεις ευρύτερης γεωγραφικής διασποράς. Οι εγκαταστάσεις της Τούζλα ανήκουν αυτοδιοικητικά στην Κωνσταντινούπολη, ενώ εκείνες περί το Κοτσαέλι (Kocaeli) στο Ιζμίτ (İzmit). Όπως σημειώθηκε προηγούμενα, η πλήρης εγκαταστάσεων Τούζλα κορέσθηκε σε σημείο που συστηματικά αναζητήθηκαν και αξιοποιήθηκαν νέα επίκεντρα ενδιαφέροντος, όπως στη Γιάλοβα (Yalova-Altınova) και στο Ιζμίτ (Kocaeli Free Zone-KOSBAŞ).

Χάρτης 1.Η γεωγραφική κατανομή των Τουρκικών ναυπηγείων όπως διαμορφώθηκε στην κύρια περίοδο ακμής τους κατά τις πρώτες κυβερνήσεις του AKP. Μετά τον κορεσμό στην περιοχή της Κωνσταντινούπολης σημειώθηκαν τάσεις ευρείας γεωγραφικής διασποράς. Πηγή: OECD, The Shipbuilding Industry in Turkey, 2011.
——————————————————————————————

Η ανάπτυξη του παγκόσμιου εμπορίου οδήγησε σε εκρηκτική μεγέθυνση την τουρκική ναυπηγική βιομηχανία μεταξύ 2002 και 2008, δεδομένου ότι τα περισσότερα από τα κατασκευαζόμενα πλοία χρησιμοποιούνταν για εμπορευματικούς σκοπούς και ναυτιλία είναι το μεγαλύτερο μέσο μεταφοράς εμπορευμάτων στον κόσμο, οπότε το αυξημένο εμπόριο οδήγησε και στην αύξηση της ζήτησης πλοίων. Η τελευταία, εντούτοις, αφορούσε ιδιαίτερα τα ναυπηγεία των αναπτυσσόμενων χωρών ανά τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των τουρκικών. Στην συνέχεια, ο παράγοντας της εξειδίκευσης πολλαπλασίασε τον αντίκτυπο της υπό συζήτηση δυναμικής. Η σταδιακά αυξανόμενη αναλογία υπέρ των χημικών δεξαμενοπλοίων και των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με υψηλούς σχετικούς συντελεστές εξειδίκευσης επέφερε αύξηση της παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότερη τοποθέτηση στην παγκόσμια αγορά.

Στο επίκεντρο της συνολικής αύξησης του παγκόσμιου εμπορίου, η αύξηση της ζήτησης για πετρελαϊκά και χημικά προϊόντα είχε θετικό αντίκτυπο στην τουρκική ναυπηγική βιομηχανία, η οποία στρατηγικά προσαρμόστηκε στην συγκεκριμένη ανάγκη. Οι αγορές της ναυπηγικής βιομηχανίας είναι από τις πλέον διεθνοποιημένες, οπότε διαφορετικά ναυπηγεία και οικείες περιφέρειες ανταγωνίζονται για παραγγελίες, ενώ κάθε χώρα ή περιοχή είναι γνωστή για την εξειδίκευση των ναυτιλιακών και ναυπηγικών υπηρεσιών της.

Τα τουρκικά ναυπηγεία κατά τη δεκαετία του 2000 επέδειξαν εξειδίκευση σε μικρο-μεσαίας κλίμακας, μεταξύ 10.000 και 30.000 DWT, δεξαμενόπλοια χημικών και πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, λαμβάνοντας αντίστοιχα μερίδια στα «βιβλία παραγγελιών» και δημιουργώντας μια διακριτή θέση (niche) στην παγκόσμια αγορά. Άλλες χώρες, όπως η Ιαπωνία, η Γερμανία και η Νότια Κορέα χρησιμοποίησαν τις τεχνολογικά προηγμένες και υψηλής προστιθέμενης αξίας κατασκευές τους για μεταφορείς υγροποιημένου φυσικού αερίου και για κρουαζιερόπλοια, ενώ η Κίνα και το Βιετνάμ αξιοποίησαν το χαμηλότατο εργατικό κόστος τους, κατασκευάζοντας μεγάλης κλίμακας σκάφη ειδικά για μεταφορά χύδην ξηρού φορτίου και δεξαμενόπλοια.

Ο ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ 2008

Ενώ η τουρκική ναυπηγική δραστηριότητα επλήγη από την οικονομική κρίση, στον αντίποδα η Κίνα απορρόφησε όλους τους κραδασμούς και επωφελήθηκε τα μέγιστα (Collins and Grubb 2008). Η επισκευή και η συντήρηση των πλοίων στα τουρκικά ναυπηγεία έχει υποστηρίξει τον κλάδο της ναυπηγικής βιομηχανίας κατά τα τελευταία δέκα έτη και ως εκ τούτου έχει διατηρηθεί η ζωτικότητα του. Ο αντίκτυπος της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης εκφράστηκε άμεσα σε δραστικό περιορισμό των ξένων επενδύσεων. Πρόσθετα εντούτοις, η οικονομική κάμψη του 2008 αντιμετωπίστηκε ως ένα βαθμό και από την διατηρηθείσα εγχώρια ζήτηση, σε αντίθεση με την κάθετη πτώση των παραγγελιών από το εξωτερικό. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο αριθμός των εργαζομένων στο ναυπηγικό τομέα μειώθηκε περί το 2010 στους περίπου 21.500 από 35.000 μόλις πριν από δύο έτη.

Σχήμα 5. Η οικονομική κάμψη του 2008 αντιμετωπίστηκε ως ένα βαθμό από την διατηρηθείσα εγχώρια ζήτηση, σε αντίθεση με την κάθετη πτώση των παραγγελιών από το εξωτερικό. Πηγή: OECD, The Shipbuilding Industry in Turkey, 2011.
————————————————————————————-

Στα τέλη της δεκαετίας 2000, τα περισσότερα ναυπηγεία επιχειρούσαν να εφαρμόσουν εκσυγχρονιστικά προγράμματα. Στην συνέχεια, ωστόσο, η παγκόσμια οικονομική κρίση μαζί με τους τραπεζικούς και χρηματοδοτικούς περιορισμούς τα διέκοψε ή τα ανέβαλε σε μεγάλο βαθμό.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Μολονότι η τουρκική ναυπηγική βιομηχανία είναι τομέας που εισήλθε καθυστερημένα στις ιδιωτικοποιήσεις, με εξαίρεση τα ναυπηγεία που ειδικεύονται στις ναυτικές-στρατιωτικές κατασκευές και δύο μικρά ναυπηγεία που βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της ιδιωτικοποίησης, όλα τα άλλα εμπορικά ναυπηγεία είναι ιδιωτικά. Πέραν τούτου, η κρατική μέριμνα επιδεικνύει αποτελεσματική υποστήριξη. Η Τουρκική Γραμματεία Ναυτικών Υποθέσεων (Turkish Undersecretariat for Maritime Affairs) είναι ο κυριότερος κρατικός φορέας που ασχολείται με ζητήματα τα οποία σχετίζονται με τους τομείς της ναυτιλίας και της ναυπηγικής βιομηχανίας. Σε σχέση με την δεύτερη, η εν λόγω Διεύθυνση έχει τον στρατηγικό στόχο να λάβει μέτρα για την βελτίωση των τομέων κατασκευής πλοίων, επισκευής και ανακύκλωσης, αλλά και για τη μείωση της εξάρτησης από ξένα κεφάλαια περί τη ναυπηγική βιομηχανία (Wickham 2007).

Γενικά, η τουρκική κυβέρνηση ακολουθεί μια σχετικά μη παρεμβατική προσέγγιση της ναυπηγικής βιομηχανίας, παρόλο που εξακολουθεί να διαρθρώνει τακτικά αντίστοιχες αναπτυξιακές πολιτικές και προοπτικές, όπως για παράδειγμα, το ιδιαίτερα σημαντικό, μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008, 9ο Σχέδιο Ανάπτυξης (SPO, 2007) που κάλυψε την περίοδο 2007-2013, το οποίο εμβριθώς δήλωνε ως στόχο τον σχεδιασμό και την κατασκευή στρατιωτικών και εμπορικών πλοίων στα τουρκικά ναυπηγεία, με υψηλή εγχώρια συνεισφορά και στην ανανέωση του τουρκικού ναυτιλιακού στόλου, καθώς και εγκατάσταση νέων ναυπηγείων, κυρίως στην περιοχή του Τσεϊχάν (Ceyhan).

Το ευρύτερο πλαίσιο υποστήριξης της εν λόγω βιομηχανίας βελτιώνεται σταθερά, περιλαμβάνοντας τελωνειακές και φορολογικές απαλλαγές, ενισχυμένη κοινωνική ασφάλιση, διευκολύνσεις στις προμήθειες καυσίμων και ειδικό καθεστώς χρηματοδότησης για επίρρωση των εξαγωγών (Türk Eximbank – Export Credit Bank of Turkey). Πρόσφατα έχει σημειωθεί ιδιαίτερη πρόοδος στην ανάπτυξη μιας σειράς από πλατφόρμες ενοποιημένης συνεργασίας κυβέρνησης και ναυτιλιακών επιχειρήσεων, όπως για παράδειγμα σε σχέση με την επιτυχή εφαρμογή [2] των αποκαλούμενων Window Systems προς ενοποίηση υπηρεσιών, αποφυγή τελωνειακής γραφειοκρατίας και ανάλογη αύξηση της παραγωγικότητας (Fjortoft et al. 2011).

ΝΑΥΠΗΓΙΚΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

Οι ναυπηγικές εργασίες για ενίσχυση του τουρκικού πολεμικού στόλου έχουν αποκτήσει αξιοσημείωτη επιτάχυνση τόσο επί πρωθυπουργίας όσο και επί προεδρίας του Ρ.Τ. Ερντογάν. Ειδικά στο πλαίσιο υλοποίησης του προγράμματος MİLGEM (του λεγόμενου «εθνικού πλοίου»), τα τουρκικά ναυπηγεία έχουν αρχίσει να λαμβάνουν παραγγελίες από το εξωτερικό, για τις οποίες κατοχυρώνεται υψηλό ποσοστό συμμετοχής της εγχώριας βιομηχανίας. Σε όρους παγκόσμιας κατάταξης, η Τουρκία είναι μια από τις 10 χώρες που έχει την ικανότητα να σχεδιάζει, να κατασκευάζει και να εξοπλίζει πολεμικά πλοία. Η πρόοδος γενικότερα στον τομέα των έργων αμυντικής βιομηχανίας, η οποία ήταν ως επί το πλείστον εξαρτώμενη από άλλες χώρες στο παρελθόν, μπορεί σαφώς να συσχετισθεί με το επίπεδο παραγωγής που έχει επιτύχει η τουρκική ναυπηγική βιομηχανία.

Η αρμόδια Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας (Undersecretariat for Defense Industries, SSM) απασχολεί εκατοντάδες ειδικών και ασχολείται με την χάραξη εφοδιαστικών πολιτικών για την προμήθεια κύριων οπλικών συστημάτων από της ιδρύσεώς της το 1985. Ειδικότερα, η Διοίκηση Ναυτικής Έρευνας (Turkish Naval Research Center Command, TNRCC) από το 1998 στοχεύει στην σχετική εφαρμοσμένη έρευνα και στις συμπράξεις με τον ιδιωτικό τομέα. Η TNRCC αποτέλεσε συντονιστικό φορέα του εξοπλιστικού, κατασκευαστικού και εφοδιαστικού συστήματος που πρακτικά υλοποίησε το πρόγραμμα για τις κορβέτες MILGEM (Demir, Caymaz, and Erenel 2016).

Σχήμα 6. Τα ερευνητικά και συντονιστικά κέντρα της αμυντικής βιομηχανίας σε μια επιτυχή συνεργασία των διαπλεκόμενων κρατικών και ιδιωτικών φορέων (Demir, Caymaz, and Erenel 2016).
—————————————————————————————–

Ανάμεσα στα εν λόγω κρατικά προγράμματα ξεχώρισε το προαναφερθέν MİLGEM (National Ship), αποτελούμενο από 8 πλοία, εκ των οποίων 2 κορβέτες, οι TCG-HEYBELIADA TCGBÜYÜKADA έχουν ήδη παραδοθεί και υπηρετούν στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις. Οι εργασίες για τα επόμενα δύο σκάφη, τα TCG-BURGAZADA και TCG-KINALI, είναι σε εξέλιξη, ενώ προγραμματίζονται οι απαιτούμενες διαδικασίες για την κατασκευή των υπολοίπων με ενδεχόμενη την αλλαγή του τύπου από κορβέτες σε φρεγάτες. Αντίστοιχες ιδιωτικές πρωτοβουλίες για ναυπήγηση πολεμικών πλοίων είναι η κατασκευή ενός υπερμεγέθους αποβατικού πολλαπλών χρήσεων (Multi-Purpose Amphibious Assault Ship (LHD), μήκους 231 μέτρων. Η έμφαση στις ανάγκες του αποβατικού στόλου συνεχίσθηκε με το TCG-BAYRAKTAR, στο 80% της κατασκευής του οποίου συμμετείχαν κρατικές και ιδιωτικές μικρομεσαίες τουρκικές επιχειρήσεις. Στην ίδια κατηγορία (LST) ακολούθησε το TCG SANCAKTAR. Υπό κατασκευή είναι επίσης το TCG ALEMDAR (Submarine Rescue Mother Ship, MOSHIP), ένας τύπος σκάφους έρευνας και διάσωσης, ενώ αποδίδει καρπούς και το πρόγραμμα κατασκευής νέων σκαφών περιπολίας (YTKB).

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ

Εν κατακλείδι, σημειώνεται ότι τόσο ως προς τα ναυτιλιακά όσο και ως προς τα ναυπηγικά προγράμματα η Τουρκία επέδειξε επίμονες προσπάθειες βελτίωσης και ανθεκτικότητα, επιτυγχάνοντας σταθεροποίηση και διόρθωση των σχετικών επιδόσεών της μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση. Παρόμοια ανθεκτικότητα δείχνει εν μέσω μιας νέας τρέχουσας, αμιγώς εθνικής οικονομικής κρίσης μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 και τις πολυεπίπεδες απορρυθμιστικές συνέπειές της. Άσχετα από τις προσεχείς εξελίξεις, υπογραμμίζεται ότι η χώρα διατηρεί υψηλότατο παραγωγικό δυναμικό, όπως εμφαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα, και υποδομές ικανές να επαναλάβουν το «θαύμα» της δεκαετίας του 2000. Ως εκ τούτου, οι προεκτάσεις του εν λόγω «θαύματος» χρήζουν μιας ολιστικής και στρατηγικής αντιμετώπισης, τα κύρια χαρακτηριστικά της οποίας συμπυκνώνονται στις παρακάτω καταληκτικές γραμμές.

Σχήμα 7. Η εκρηκτική ανάπτυξη στην παραγωγική δυναμικότητα των τουρκικών ναυπηγείων. Πηγή: Turkish Chamber of Shipping, 2017 Maritime Sector report, Istanbul 2018.
———————————————————————————-

-Διεθνοποίηση αντί διμερών διαπραγματεύσεων.
Είναι εξόχως διδακτικά τα τεκταινόμενα περί τις ενεργειακές πρωτοβουλίες της Κύπρου και την επακόλουθη χρήση απειλής από την Τουρκία προκειμένου η τελευταία να αναστρέψει τα προγράμματα γεωτρήσεων στην Κυπριακή ΑΟΖ. Οι αρχικές ενδείξεις οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι η δραστηριότητα της Τουρκίας δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως ευκρινής στρατιωτικός εξαναγκασμός. Καταρχάς, η στρατηγική της Τουρκίας δεν περιλάμβανε μια σαφή απειλή για την χρήση στρατιωτικής ισχύος ως αντίποινα για μια συγκεκριμένη κυπριακή δραστηριότητα. Στην συνέχεια προέκυψε η παρενόχληση από τουρκικά πολεμικά πλοία της σύννομης και προγραμματισμένης γεώτρησης από την ιταλική εταιρεία ENI στο λεγόμενο «βυθοτεμάχιο 3», η οποία θα μπορούσε να θεωρηθεί ως επιλογή για περιορισμένη χρήση στρατιωτικής ισχύος με στόχο να μεταφέρει ένα μήνυμα στα εμπλεκόμενα μέρη. Ωστόσο, οι δραστηριότητες της γαλλικής Total και των αμερικανικών Noble Energy και Exxon Mobil, ξεκίνησαν χωρίς διακοπές.

Η τουρκική αντίδραση δύναται να αξιολογηθεί ως ενδεικτική των τακτικών επιλογών και περιορισμών της Τουρκίας. Προφανώς, επέλεξε πρώτιστα να λάβει μη στρατιωτικά μέτρα για να αμφισβητήσει τη νομιμότητα της υπεράκτιας δραστηριότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας, αντί των στρατιωτικών που θα επέβαλαν βίαια την βούληση της Άγκυρας. Η Άγκυρα έμμεσα προσπαθεί να πείσει τις ξένες εταιρείες ότι οι εργασίες γεώτρησης, υπό την κυπριακή εξουσιοδότηση, θα είναι περισσότερο δαπανηρές παρά ωφέλιμες. Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται και η απόκτηση και ενεργοποίηση των τουρκικών γεωτρύπανων Fatih και Yavuz που αποτελεί την επόμενη δοκιμασία και πρόκληση προς όλες τις εμπλεκόμενες δυνάμεις, καθώς η πρόσφατη παράνομη είσοδός τους στην κυπριακή ΑΟΖ προσλαμβάνει στοιχεία κλιμακούμενης κρίσης (Kontos and Bitsis 2018).

Μια στρατηγική μεταβλητή που, ανάλογα με τα προηγούμενα, η ελληνική πλευρά πρέπει να συνεχίσει να αξιοποιεί και να εντάσσει στο ευρύτερο πλαίσιο αποτροπής είναι η ταύτιση πολυεθνικών συμφερόντων με τα εθνικά κατά το παράδειγμα της Δημοκρατίας της Κύπρου, η οποία έγκαιρα και μακροπρόθεσμα προώθησε την παρουσία και την δέσμευση διεθνών εταιρειών πετρελαίου και φυσικού αερίου διά της αδειοδότησης να ερευνήσουν την ΑΟΖ της, παρά την σχετική διαμάχη της Τουρκίας με την κυβέρνηση της Κύπρου. Η τελευταία πέτυχε εν προκειμένω να υπερκεράσει τον τουρκικό ρεβιζιονισμό έναντι του διεθνούς δικαίου και των σχετικών συνθηκών και να επιτύχει προς το παρόν τους στόχους της. Η δέσμευση των εταιρειών πετρελαίου και φυσικού αερίου παρέθεσε μια παρεμβαλλόμενη μεταβλητή που τροποποιεί την κατανομή ισχύος σε ένα παίγνιο όπου το στρατιωτικά ισχυρότερο τουρκικό κράτος αποτυγχάνει να εξαναγκάσει το ασθενέστερο κυπριακό, παρότι το δεύτερο στερείται επαρκών στρατιωτικών μέσων προκειμένου να επιβάλει την βούλησή του, ως ορθολογικό, ωστόσο, αποτέλεσμα αμοιβαίων υπολογισμών ισχύος.

-Η ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ.
Μια παρόμοια πρόταση περαιτέρω μελέτης μπορεί να περιλάβει επανεξέταση της ελληνικής αξονικής θέσης περί άνευ όρων και απρόσκοπτης ενταξιακής πορείας της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο υποκείμενος στόχος της συγκεκριμένης κατεύθυνσης προ δεκαετίας ήταν η κινητοποίηση δημοκρατικών και διαλλακτικών δυνάμεων εντός της Τουρκίας, αλλά και η οικοδόμηση εμπιστοσύνης δια της ενσωμάτωσής της στο ευρωπαϊκό κοινοτικό κεκτημένο της ειρήνης, της αλληλεγγύης και της σταθερότητας. Η προοπτική έχει αποδειχθεί κενή περιεχομένου τόσο για τους Τούρκους όσο και για τους Ευρωπαίους. Προς τούτο, η ελληνική «υπερθετική» στάση αφενός και εξ αντικειμένου αδυνατεί να προσπορίσει οποιοδήποτε όφελος κι αφετέρου συγκαλύπτει την τουρκική επιθετικότητα, προσφέροντας έξωθεν καλή μαρτυρία υπέρ της Τουρκίας από την χώρα που άμεσα υφίσταται την εν λόγω επιθετικότητα.

-Ο στρατηγικός ορίζοντας μιας Ολιστικής Aποτροπής.
Για να προσμετρήσουμε επαρκώς τον αντίκτυπο της τουρκικής στρατηγικής στα ελληνικά ενδιαφέροντα και συμφέροντα, πρέπει να επικεντρώσουμε στις πολιτικές που την συναποτελούν. Η «γαλάζια πατρίδα» είναι μια από τις διάφορες στρατηγικές που χρησιμοποιούν τα κράτη για να μετατοπίσουν την ισορροπία ισχύος προς όφελός τους ή για να εμποδίσουν άλλα κράτη να επιχειρήσουν το ίδιο σε βάρος τους. Ο πόλεμος είναι η κύρια επιλογή ενός νεο-ρεαλιστικού πλαισίου, ωστόσο, καθώς σημειώνει ο J. Mearsheimer, τα αναθεωρητικά και επιθετικά κράτη, αναγνωρίζοντας το υψηλό κόστος του πολέμου, προκρίνουν τον εκβιασμό ως μια πιο ελκυστική εναλλακτική λύση, διότι βασίζεται στην απειλή της στρατιωτικής βίας και όχι στην άμεση χρήση βίας, και κατά τούτο χαρακτηρίζεται από χαμηλότερο συγκριτικά κόστος (Mearsheimer 2003). Οι απειλές και ο εκφοβισμός, εν μέρει και η εκδήλωση μικρής κλίμακας στρατιωτικής βίας, παράγουν συχνά το επιθυμητό αποτέλεσμα, δηλαδή να «συμμορφωθεί» η συμπεριφορά του απειλούμενου, ισοδύναμα προς ό,τι θα συνέβαινε και στην περίπτωση ευθείας άσκησης στρατιωτικής βίας σε βάρος του.

Η Τουρκία, στο πλαίσιο της εν λόγω μεθοδικής κι επίμονης διπλωματίας καταναγκασμού, σύμφωνα με την διεξοδική ερμηνεία των A.L. George και S.W. Lewis, έχει αποφασίσει μακροπρόθεσμα: Το περιεχόμενο των απαιτήσεών και επιδιώξεών της σε βάρος της Ελλάδας, τους ενδεδειγμένους τρόπους για να δημιουργεί και να συντηρεί μια αίσθηση επείγουσας ανάγκης για συμμόρφωση, τις επαπειλούμενες τιμωρίες σε ενδεχόμενο μη συμμόρφωσης, καθώς και αν θα βασιστεί αποκλειστικά στην απειλή της τιμωρίας ή επίσης θα προσφέρει υπό όρους ελάσσονα «αντίδωρα» που θα εξασφαλίζουν παράλληλα μείζονες υποχωρήσεις της εκβιαζόμενης πλευράς (George and Lewis 1991). Συνεπώς, λαμβανομένων υπόψη αυτών των συνιστωσών, η Τουρκία ασκεί συστηματικά στρατηγική διπλωματίας καταναγκασμού, εκφράζοντας ενδεικτικά όχι μόνο εχθρική και ερεθιστική ρητορική, αλλά και αποστέλλοντας είτε επίσημα τελεσίγραφα, όπως στην περίπτωση του casus belli για την πιθανή επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, είτε υπονοώντας ανεπίσημα τελεσίγραφα αποτελούμενα από έναν συνδυασμό στρατιωτικής προετοιμασίας και αυστηρών προειδοποιήσεων ή και περιστρέφοντας ένα αέναο σπιράλ πιέσεων, όπως με τις συνεχείς παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη.

Η συνύπαρξη των δύο χωρών εντός της ΝΑΤΟϊκής Συμμαχίας πράγματι ανακόπτει την τουρκική επιθετικότητα, αν και πριν από περίπου τρεις δεκαετίες ο Paul Schroeder υποστήριξε ότι οι περισσότεροι πολιτικοί επιστήμονες δίνουν έμφαση στις λειτουργίες της εξισορρόπησης ισχύος διά των συμμαχιών, ενώ στο παρασκήνιο υφίστανται και συνήθως παραβλέπονται τόσο ο ιστορικός πλούτος στο εσωτερικό των κρατών μελών όσο και οι παράπλευροι αλλά καταστατικοί σκοποί κάθε συμμαχίας (Schroeder 2004). Παρατήρησε δε ποικίλα πραγματικά περιστατικά και κατέδειξε ότι οι συμμαχίες συχνά δεν χρησιμεύουν στην αύξηση της ισχύος και της ασφάλειας των συμμάχων αλλά οι τελευταίοι, έστω και ελεγχόμενα, συγκρούονται μεταξύ τους για ίδια συμφέροντα περισσότερο από ό,τι συμπνέουν για μια κοινή αιτία.

Σε συνάρτηση με τα ελληνοτουρκικά, σημασία έχει ότι η συνύπαρξη των δύο χωρών στο ΝΑΤΟ έχει μεν πρακτικά δημιουργήσει ένα πεδίο ιδιόμορφων συναγωνιστικών-ανταγωνιστικών σχέσεων, ωστόσο, οι συγκρούσεις είναι πιθανότερα ποσοτικά και ποιοτικά περιορισμένες και λαμβάνουν χώρα σε μια «μικρο-κλίμακα» αποτρεπτική απέναντι σε ενδεχόμενα ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης. Οι ρεαλιστικές μελέτες πράγματι επικεντρώθηκαν στις συμμαχίες ως παράγοντες ισορροπίας, καθώς δεν προσέδωσαν την δέουσα προσοχή στις εσωτερικές πολιτικές των μελών (Krebs 1999). Εντούτοις, η ερντογανική Τουρκία υπονομεύει συστηματικά τις υπό συζήτηση ισορροπίες, γι’ αυτό άλλωστε και η σύγχρονη νεο-οθωμανική Τουρκία εκτιμάται πλέον ως πιο επικίνδυνη και εν δυνάμει πιο ζημιογόνος για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

-Οι υπερ-εξοπλισμοί της Τουρκίας. Καθώς οι υπερ-εξοπλισμοί της Τουρκίας αποτελούν γεγονός, όπως εγράφη ανωτέρω, αλλά και βαίνουν αυξανόμενοι ή πλαισιώνονται στρατηγικά από φιλόδοξα οράματα τύπου «γαλάζιας πατρίδας», είναι αξιοσημείωτος o βαθμός ασυμμετρίας περί την στρατιωτική ισχύ μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Η τελευταία, ούσα σε μια πορεία καθιέρωσης της περιφερειακής ισχύος της, παρά τις πρόσφατες οικονομικο-πολιτικές εμπλοκές, απολαμβάνει σαφώς στρατιωτική υπεροχή, η οποία έως πρόσφατα είχε κυρίως ποσοτικά χαρακτηριστικά. Κατά την τελευταία δεκαετία, ωστόσο, και λαμβανομένης υπόψη της αντίστοιχης αναπτυξιακής δυναμικής που επιδεικνύει η τουρκική αμυντική βιομηχανία, αλλά και της οικονομικής κρίσης που έπληξε δραματικά την Ελλάδα, η ανατροπή της ισορροπίας επήλθε και από ποιοτική άποψη. Ως εκ τούτου, είναι εξαιρετικά σημαντικό να διερευνηθεί ακόμη πιο συστηματικά και εμπεριστατωμένα η εν λόγω ασυμμετρία ισχύος και οι συνέπειές της στις μελλοντικές προοπτικές των ελληνοτουρκικών σχέσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στις στρατηγικές επιλογές και τις δράσεις της Τουρκίας προκειμένου να αναθεωρήσει το status quo στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Στον αντίποδα, και προς επίρρωση μιας ελληνικής ολιστικής αποτροπής, η «έξυπνη άμυνα» (smart defence [3]) και οι μακροπρόθεσμες αμυντικές υποδομές (defence industry) είναι ένας, αν όχι νέος, ξεχασμένος τρόπος σκέψης για την δημιουργία των σύγχρονων αμυντικών δυνατοτήτων τις οποίες χρειάζεται η Ελλάδα για την επόμενη δεκαετία και πέραν αυτής. Η ανασύνταξη της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας είναι απόλυτη και αναπόσπαστη συνιστώσα μιας ολιστικής και συνεκτικής αποτροπής. Προκειμένου να διασφαλίσει και να διατηρήσει τις ικανότητες που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων της [Ελλάδος] απαιτείται πρόσθετη σειρά συγκεκριμένων εθνικών και διεθνών προγραμμάτων, καθώς και μια συλλογική δέσμευση για μια νέα νοοτροπία όσον αφορά την απόκτηση και την διατήρηση δυνατοτήτων σε ευρείς χρονικούς ορίζοντες και στο πλαίσιο στοχευμένου εκσυγχρονιστικού σχεδιασμού.

Η πρόσφατη κατασκευή από την Τουρκία μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) είναι μια άλλη ενδεικτική περίπτωση/πρόκληση για πρόβλεψη των μελλοντικών εναέριων απειλών στο Αιγαίο, αλλά και για έγκαιρη αντιμετώπιση των σχετικών κινδύνων. Η ολιστική αποτροπή προσιδιάζει ιδανικά στην στρατηγική αιχμηρής απειλής και ψυχολογικής πίεσης που έχει επιλέξει η Τουρκία έναντι της Ελλάδας, γι’ αυτό και τονίσθηκε προηγούμενα το κατεπείγον της απόκτησης έξυπνων όπλων για αντιμετώπιση επιτακτικών αναγκών, αλλά και η κατά προτεραιότητα ανάπτυξη οικείας αμυντικής βιομηχανίας, όπως έπραξε και η Τουρκία προ τριακονταετίας στο πλαίσιο της τότε συνεργασίας της με την ισραηλινή -πρωτοπόρα στο είδος- αμυντική βιομηχανία (Zegart 2018).

Εννοείται δε ότι οι εν λόγω πρωτοβουλίες πρέπει τάχιστα να λάβουν θεσμική έκφραση, δια μέσου, για παράδειγμα, ενός Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας που θα διατυπώνει και θα επικαιροποιεί ένα συνολικό και συνεκτικό Δόγμα Εθνικής Στρατηγικής (Υφαντής 2019). Πρόκειται για μια ανανεωμένη κουλτούρα διακλαδικής συνεργασίας που ενθαρρύνει την συγκέντρωση και την προσαρμογή δυνατοτήτων, τον καθορισμό προτεραιοτήτων και τον καλύτερο συντονισμό των προσπαθειών. Η έξυπνη άμυνα και οι μακροπρόθεσμες υποδομές, εν ολίγοις, θα εξασφαλίσουν μεγαλύτερη ασφάλεια με λιγότερο κόστος, πέραν της αναπτυξιακής προοπτικής, ιδιαίτερα σε περιόδους λιτότητας, όπου κάθε ευρώ του Έλληνα φορολογούμενου επιβάλλεται να είναι πολλαπλάσια αποτελεσματικό και αποδοτικό.

Η «γαλάζια πατρίδα» είναι εντέλει ένας ανταγωνιστικός όρος, ο χώρος και το περιεχόμενο του οποίου, δεδομένου του διεθνούς δικαίου για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, δεν μπορεί να μοιρασθεί μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Το δόγμα περί ενιαίου αμυντικού χώρου του ενός περιορίζει τον άλλον. Ο Richard Clogg (Clogg 1983) είχε παλαιότερα γράψει: «… οι Έλληνες και οι Τούρκοι είναι καταδικασμένοι να είναι εχθροί, αλλά όπου η γεωγραφία και η ιστορία έρχονται σε σύγκρουση, επικρατεί η ιστορία». Ευτυχώς υφίσταται διέξοδος από μια τέτοια απαισιόδοξη θεώρηση στην βάση ότι «όπου η γεωγραφία και η ιστορία έρχονται σε σύγκρουση, το διεθνές δίκαιο προσφέρει μια ειρηνική επίλυση», υπό την προϋπόθεση, ωστόσο, ότι η Ελλάδα θα σπεύσει να καλύψει το «χαμένο έδαφος» ανάπτυξης, ώστε να αποτελεί ρεαλιστικά υπολογίσιμο μέγεθος διεθνούς, εθνικής και κρατικής ισχύος, κινώντας συν Αθηνά και την χείρα της ολιστικής αποτροπής διά της «έξυπνης άμυνας» και των μακροπρόθεσμων αμυντικών υποδομών της.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ :

* Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στο τεύχος αρ. 60 (Οκτώβριος-Νοέμβριος 2019) του Foreign Affairs The Hellenic Edition.

[1] Βλέπε σχετικά στους ιστότοπους: https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/282.html και http://world.bymap.org/Coastlines.html Πρόσβαση την 27/5/2019.
[2] Βλέπε σχετικά στην ηλ. Διεύθυνση: https://www.seanews.com.tr/port-single-window-system-in-use-at-turkeys-a… (πρόσβαση την 27/3/2019).
[3] Το ΝΑΤΟ πρωτοπορεί στον ορισμό και την εκτέλεση «smart defence» ως μεγιστοποίηση ασφάλειας δια ελαχιστοποίησης της ανάλωσης πόρων. Βλέπε σχετικά στον ιστότοπο: http://www.nspa.nato.int/en/organization/NSPA/vision.htm (πρόσβαση την 19/5/2019).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
-Blagden, David W, Jack S Levy, and William R Thompson. 2011. “Sea Powers, Continental Powers, and Balancing Theory.” International Security 36 (2):190-202.
-Castex, Raoul. 1933. Théories stratégiques. Vol. 4: Société d’éditions géographiques, maritimes et coloniales.
-Clogg, Richard. 1983. “Troubled Alliance: Greece and Turkey.” In Greece in the 1980s, 123-149. Springer.
-Collins, Gabriel, and Michael C Grubb. 2008. “A comprehensive survey of China’s dynamic shipbuilding industry.” China Maritime Studies Institute. US Naval War College.
-Corbett, Julian Stafford. 2018. Some principles of maritime strategy: BoD–Books on Demand.
-Demir, Kadir Alpaslan, Ebru Caymaz, and Fahri Erenel. 2016. “Defense industry clusters in Turkey.” Journal of Defense Resources Management (JoDRM) 1 (7):7-20.
-Douhet, G., J.P. Harahan, R.H. Kohn, and D. Ferrari. 2009. The Command of the Air: University of Alabama Press.
-Fjortoft, KE, Marianne Hagaseth, MA Lambrou, Paal Baltzersen, D Papachristos, and N Nikitakos. 2011. “Maritime transport single windows: issues and prospects.” International Journal on Marine Navigation and Safety of Sea Transportation 5 (3):401-406.
-George, A.L., and S.W. Lewis. 1991. Forceful Persuasion: Coercive Diplomacy as an Alternative to War: United States Institute of Peace Press.
-Gofas, Andreas, Inanna Hamati-Ataya, and Nicholas Onuf. 2018. The SAGE handbook of the history, philosophy and sociology of international relations: SAGE.
-Gorshkov, Sergeĭ Georgievich. 1977. “The sea power of the State.”
-Kennedy, Paul. 2010. The rise and fall of the great powers: Vintage.
-Kontos, Michalis, and George Bitsis. 2018. “Power Games in the Exclusive Economic Zone of the Republic of Cyprus: The Trouble with Turkey’s Coercive Diplomacy.” The Cyprus Review 30 (1):51-51,20.
-Kotrikla, Anna Maria, Theodoros Lilas, and Nikitas Nikitakos. 2017. “Abatement of air pollution at an aegean island port utilizing shore side electricity and renewable energy.” Marine Policy 75:238-248.
-Krebs, Ronald R. 1999. “Perverse institutionalism: NATO and the Greco-Turkish conflict.” International Organization 53 (2):343-377.
-Mackinder, Halford John. 1904. “The geographical pivot of history.”
-Mahan, A.T. 2012. The Influence of Sea Power Upon History, 1660-1783: Dover Publications.
-Mearsheimer, J.J. 2003. The Tragedy of Great Power Politics (Updated Edition): W. W. Norton.
-Mearsheimer, John J. 2001. The tragedy of great power politics: WW Norton & Company.
-Momigliano, Arnaldo. 1944. “Sea-power in Greek thought.” The Classical Review 58 (1):1-7.
-Nohara, Jun J. 2017. “Sea power as a dominant paradigm: the rise of China’s new strategic identity.” Journal of Contemporary East Asia Studies 6 (2):210-232. doi: 10.1080/24761028.2017.1391623.
-Sartas, Murat. 2010. “Analysis of the Growth Dynamics in Turkish Commercial Shipbuilding Sector and its Prospects.”
-Schroeder, Paul W. 2004. “Alliances, 1815–1945: weapons of power and tools of management.” In Systems, Stability, and Statecraft: Essays on the International History of Modern Europe, 195-222. Springer.
-Scott, David. 2008. “India’s drive for a ‘blue water’Navy.” Journal of Military and Strategic Studies 10 (2).
-Senturk, Özgur Umut. 2011. “The interaction between the ship repair, ship conversion and shipbuilding industries.” OECD Journal: General Papers 2010 (3):7-36.
-Sirin, V. 2000. “Outline of Political and Cultural History of the Ottoman (Anahatlarıyla Siyasi ve Kulturel Osmanli Tarihi) Marifet Yayinlari Istanbul.”
-Snyder, Glenn Herald. 2015. Deterrence and defense. Vol. 2168: Princeton University Press.
-Spykman, Nicholas J. 2017. America’s strategy in world politics: the United States and the balance of power: Routledge.
-Stavridis, J. 2017. Sea Power: The History and Geopolitics of the World’s Oceans: Penguin Publishing Group.
-Till, G. 1994. Seapower: Theory and Practice: F. Cass.
-Todd, Daniel. 1983. “Industrial inertia versus relocation: A shipbuilding illustration.” The Professional Geographer 35 (3):286-298.
-Van Klink, Arjen, and Peter De Langen. 2001. “Cycles in industrial clusters: the case of the shipbuilding industry in the Northern Netherlands.” Tijdschrift voor economische en sociale geografie 92 (4):449-463.
-Walker, Christopher, and Jessica Ludwig. 2017. “The meaning of sharp power: How authoritarian states project influence.” Foreign Affairs 16.
-Wickham, Mark. 2007. “The development of competitive industries: The role of state government actors.” Australian Journal of Public Administration 66 (1):38-51.
-Zegart, Amy. 2018. “Cheap fights, credible threats: The future of armed drones and coercion.” Journal of Strategic Studies:1-41.
-Σιούσιουρας, Π. 2018. “Τα τουρκικά παιχνίδια με το Δίκαιο της Θάλασσας.” Foreign Affairs, The Hellenic Edition, accessed 19/04/2018. https://www.foreignaffairs.gr/articles/71740/petros-sioysioyras/ta-toyrk….
-Υφαντής, Κ. 2019. “Το υπαρξιακό στοίχημα της Ελλάδας. Αναζητώντας Εθνική Στρατηγική σε έναν αβέβαιο κόσμο.” Foreign Affairs, the Hellenic Edition (57):58-72.

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Egypt utterly rejects the agreement between Libya’s Al-Sarraj and Turkey’: Parliamentary speaker

Από

anixneuseis

December 10, 2019

Gamal Essam El-Din , Monday 9 Dec 2019

MPs launched a scathing attack against the recent agreement between the Tripoli government in Libya and Turkey, casting it as a threat to Arab national security

Egypt’s parliament speaker Ali Abdel-Aal (Photo: Al Ahram)

Egypt’s Parliamentary Speaker Ali Abdel-Aal said on Monday that Egypt will not stand idly by as any foreign country may pose a threat to its western borders with Libya.

“Egypt will not be idle about the reckless agreement signed between Fayez Al-Sarraj, head of the Libyan government in Tripoli, and Turkey,” said Abdel-Aal, adding that “Egypt will strongly stand against these reckless practices. The madness of some people might push him to pose a threat to Egypt, and I want to inform everyone that Egypt has all the means to strongly stand up to such irresponsible and mad figures,” said Abdel-Aal.

Abdel-Aal said Egypt is strongly in solidarity with the Libyan national parliament led by Aqila Saleh. “We also firmly support the Libyan army that is currently leading a ferocious battle against terrorism in Libya,” said Abdel-Aal.

“Egypt utterly rejects Al-Sarraj’s agreement with Turkey. To all the mad people who might think they can harm Egypt’s western air, land or sea borders, you will never be allowed to do so, and you will be vanquished.”

Abdel-Aal’s words came in response to an “urgent statement” delivered by independent MP Mostafa Bakri who said in a plenary session on Monday morning that the deal between the Tripoli government in Libya, led by Al-Sarraj, and Turkey is in violation of the Sokhairat agreement which does not allow Al-Sarraj to sign treaties with foreign parties.

Bakri said Greece has decided to expel the Libyan ambassador, thereby unrecognising Al-Sarraj’s government. “We should follow suit,” he added.

Hani El-Hennawi, an independent MP, described Al-Sarraj as a traitor who decided to sell off his country’s interests and wealth to Turkey. “The agreement is a threat to Arab national security and allows Turkey to occupy Libya and plunder its oil resources,” he said.

El-Hennawi said that much like Iran, Turkey’s intervention in the affairs of Arab countries such as Libya, Syria and Iraq poses a grave threat to Arab national security. “Turkey gives logistical and military support to terrorist groups, particularly to the ruling militias in Tripoli, and I think that all Arab countries and the Arab League should move quickly to stand up to Turkey’s bullying practices in the Arab world,” said El-Hennawi.

Last week Turkish President Recep Tayyip Erdogan and prime minister of Libya’s internationally recognised government Fayez Al-Serraj signed two MoUs on security and maritime boundaries in the Mediterranean.

Egypt condemns the signing of two memoranda of understanding (MoU) by the Turkish and Libyan prime ministers on maritime borders and security, saying they have no legal effect, and cannot be officially recognised in light of the Skhirat Agreement’s Article 8, which stipulates that the Libyan government or the cabinet, not the prime minister, have the authority to sign international agreements.

“The two memoranda of understanding have no legal effect, they cannot be officially recognised in light of the Skhirat Agreement’s Article 8, which stipulates that the [Libyan] government or the cabinet, not the prime minister, have the authority to sign international agreements,” the Egyptian foreign ministry said.

“It is well known that the current Libyan cabinet lacks ministers and representation of different Libyan regions, and thus the role of the prime minister is limited, and so making agreements with other countries is considered a blatant violation of the Skhirat agreement,” the Egyptian foreign ministry commented.

“These two agreements do not have any effect or impact on the rights of the countries on the Mediterranean or maritime borders in the Mediterranean region,” the ministry added.

Al Ahram

«Η Γαλλία ζει ημέρες ίσως ανάλογες με τις ελληνικές ημέρες της μη γενομένης ασφαλιστικής μεταρρύθμισης των Σημίτη-Γιαννίτση»

Από

anixneuseis

December 10, 2019

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected] www.kalkis.eu

Στις 12-07-2017 δημοσιεύθηκε στις Ανιχνεύσεις το άρθρο μου με τίτλο : «Η Μητέρα των Μαχών και η ανυπέρβλητη κοινοβουλευτική πλειοψηφία του Μακρόν», :http://www.anixneuseis.gr/?p=171087, αναφορικά με την ψήφιση της μεταρρύθμισης του γαλλικού Κώδικα Εργασίας. Τούτο αποτελεί πλέον ένα από τα υπεσχημένα πεπραγμένα της διακυβέρνησης του Μακρόν. Ο διαχρονικός ισχυρός απεργιακός μηχανισμός δεν μπόρεσε να την αποτρέψει. Οι κινητοποιήσεις που διοργάνωσε ήταν ολιγοπληθείς, ενώ η κοινοβουλευτική πλειοψηφία του Μακρόν πολυπληθείς και νικηφόρα.

Αντίθετα στις μέρες μας η Γαλλία ζει τεράστιες απεργιακές κινητοποιήσεις (των 800.000 κατά την κυβέρνηση με 1.500.000 συμμετασχόντων κατά τα συνδικάτα), με αιχμή του δόρατος τους Γάλλους σιδηροδρομικούς οι οποίοι παρέλυσαν τις συγκοινωνίες, προκαλώντας μεγάλη ταλαιπωρία του κοινού (631 km ουράς αυτοκινήτων έξω από το Παρίσι) και πλήττοντας για άλλη μια φορά τον γαλλικό τουρισμό και τις σχετικές επιχειρήσεις, λίγο πριν από τις γιορτές των Χριστουγέννων. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι ίσως είναι η ώρα οι συνδικαλιστικές οργανώσεις να πάρουν την εκδίκησή τους από τον Μακρόν, με την σύμπραξη και των ηττημένων «Κίτρινων Γιλέκων» της περασμένης χρονιάς τα οποία είχαν κάνει πέρα τα Συνδικάτα ως μέρους του κατεστημένου. Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, 10-12-2019, θα έχουμε τη δεύτερη μέρα διαδηλώσεων σε όλη τη χώρα, ενώ αύριο 11-12-2019 αναμένεται η αποσαφήνιση από τον Γάλλο πρωθυπουργό, Edouard Philippe, του περιεχομένου της προτεινόμενης ασφαλιστικής μεταρρύθμισης.

Ποιο είναι τώρα το διακύβευμα ; Η μεταρρύθμιση του ισχύοντος ασφαλιστικού συστήματος με τα «42 Ειδικά Καθεστώτα» τα οποία προκαλούν τους μη προνομιούχους Γάλλους συνταξιούχους. Η μεταρρύθμιση αυτή εκκρεμεί από το 1991, όταν ο τότε πρωθυπουργός Michel Rocard την είχε επισημάνει ως αναγκαιότητα για την επιβίωση του γαλλικού ασφαλιστικού συστήματος. Όμως δεν την προχώρησε, όπως και οι αριστερο-δεξιές κυβερνήσεις που επακολούθησαν, φοβούμενες το πολιτικό κόστος και τις μεγάλες απεργιακές κινητοποιήσεις του 1995, συγκρίσιμες που ζήσαμε κι εμείς στην Ελλάδα επί Σημίτη-Γιαννίτση. Στο μεταξύ οι Γάλλοι ειδικοί λένε ότι το γαλλικό προσδόκιμο διαβίωσης αυξήθηκε κατά 14 χρόνια, ενώ υπήρξε κάθετη πτώση του αριθμού των εργαζομένων σε σχέση με τους Γάλλους Συνταξιούχους, ήτοι : 1,7 εργαζόμενοι καταβάλουν σήμερα ασφαλιστικές εισφορές για να πληρώνεται 1 Συνταξιούχος ! Ενώ πριν ήταν 4 εργαζόμενοι για 1 Συνταξιούχο. Τι δεν καταλάβαμε ; Το ισχύον γαλλικό ασφαλιστικό σύστημα δεν είναι βιώσιμο. Αν δεν ληφθούν έγκαιρα σχετικά διορθωτικά μέτρα, θα καταρρεύσει βίαια, όπως το ελληνικό. Τότε που κάποιοι άμυαλοι συν-έλληνες αναρωτιόνταν «γιατί να μην αποδεχθούμε εγκαίρως τις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις από τους Σημίτη-Γιαννίτση» ;

Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες των προτεινόμενων ασφαλιστικών μεταρρυθμίσεων, γιατί βρίσκονται σε εξέλιξη κι άρα πολλά ή όλα θα μπορούσαν να αλλάξουν αύριο. Πάντως το ασφαλιστικό μέχρι και αύριο το μεσημέρι θα είναι άγνωστο. Απλά γνωρίζουμε την κατάργηση των πολλών ειδικών καθεστώτων και την αντικατάστασή του με ένα ενιαίο σύστημα που θα χορηγεί σε όλους τους ασφαλισμένους «πόντους» (points) κι ότι το κάθε καταβαλλόμενο ευρώ εισφοράς θα παρέχει στους καταβάλλοντες τους ίδιους πόντους για όλους. Η μεταρρύθμιση δεν προβλέπεται να εφαρμοστεί άμεσα και να αιφνιδιάσει έτσι αυτούς που βρίσκονται κοντά στην συνταξιοδότηση. Αλλά από το 2025 και ύστερα και μέσα σε 15 χρόνια. Αυτό ήταν το κυβερνητικό αφήγημα επί 18 μήνες διαβουλεύσεων με τα συνδικάτα. Εκ των οποίων τα ακραία, π.χ. η C.G.T., ζητούν την άμεση απόσυρση της σχεδιαζόμενης μεταρρύθμισης, δηλαδή ό,τι έγινε στην Ελλάδα επί Σημίτη-Γιαννίτση. Τα μεταρρυθμιστικά, π.χ. η C.F.D.T., καταρχήν θα συμφωνούσαν με την κατάργηση των ειδικών καθεστώτων, φοβούνται όμως ότι όλοι οι Συνταξιούχοι θα χάσουν, ιδιαίτερα οι επερχόμενοι.

Πέρα από την αναγκαιότητα της μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού, η τελευταία αποτέλεσε μια από τις κορυφαίες προεκλογικές υποσχέσεις του Μακρόν, του «Μεταρρυθμιστή». Δεν ήταν άγνωστη στους Γάλλους ψηφοφόρους. Του είχε προταθεί και από τον γνωστό Γάλλο οικονομολόγο Thomas Piketty. Τι θα κάνει λοιπόν τώρα ο Μακρόν ; Θα επιμείνει σε αυτήν ή θα την αποσύρει, όπως του ζητούν μερικά Συνδικάτα, η Μαρίν Λεπέν, ο Ζαν Λιούκ Μελανσόν και οι λοιπές αντιπολιτευτικές δυνάμεις ; Αν την διατηρήσει, τότε δεν ξέρουμε πώς θα εξελιχθεί και μέχρι πότε το απεργιακό κίνημα. Αν την αποσύρει ή την πετσοκόψει, τότε η εικόνα του «Μεταρρυθμιστή» θα πάει περίπατο 2 χρόνια νωρίτερα από το πέρας της προεδρικής θητείας του.

Ας περιμένουμε λοιπόν τις αυριανές διευκρινίσεις του Edouard Philippe για το περιεχόμενο της προτεινόμενης κυβερνητικής μεταρρύθμισης του γαλλικού ασφαλιστικού.

.

ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ

Από

anixneuseis

December 10, 2019

Τον καλό καιρό του ψυχρού πολέμου οι Εργατικοί στη Βρετανία και το SPD στη Γερμανία είχαν μια πολύ καλή και ενδιαφέρουσα πολιτική και κυβερνητική παρουσία. Διακριτή απο τους δεξιούς συνασπισμούς.
Παρόλο που η πολιτική τους ήταν σαφώς διαφοροποιημένη απο του υπαρκτού σοσιαλισμού, η έκλειψη του Τείχους του Βερολίνου επηρέασε και τον ευρωπαϊκό σοσιαλισμό, ας πούμε την Ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, αν και υπάρχει κάποια διαφορά μεταξύ των δύο εννοιών.
Οι κοινωνίες έγειραν προς τα δεξιά. Για να επιβιώσουν τα κεντροαριστερά ή αριστερά (μη κομμουνιστικά κόμματα) έκαναν τους κοινωνικούς και πολιτικούς τους συμβιβασμούς.
Αυτό απέδωσε, προσωρινά, αλλά σε βάθος χρόνου οι ψηφοφόροι ανακάλυψαν ότι είναι καλύτερα να ψηφίζεις τη γνήσια δεξιά ή κεντροδεξιά παρά την ιμιτασιόν.
Η οικονομική και προσφυγική κρίση, εξάλλου, και η μεταβατική περίοδος ανακατάταξης του διεθνούς συστήματος, έφερε τα κόμματα αυτά αντιμέτωπα με τον εαυτό τους. Ήταν κάτι άλλο απο αυτό με το οποίο ζητούσαν την ψήφο των εκλογέων. Αλλά, δεν μπορούσαν να προσδιορίσουν τι ήταν σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο.
Έχασαν, και δεν μπόρεσαν να βρουν, την ταυτότητά τους.
Ο κόσμος τα τιμώρησε με την απώλεια της εξουσίας και την πτώση των ποσοστών τους. Και τώρα, αναζητώντας νέα ταυτότητα προσπαθούν να επανέλθουν στον παλιό εαυτό τους, χωρίς “επικαιροποίηση” όπως λένε οι πολιτικολογούντες.
Αυτό έχει τις συνέπειές του. Διαφοροποιούνται, μεν, δεν πιάνουν το σφυγμό του κόσμου, δε.
Έτσι, οι οπαδοί τους ψηφίζουν “αριστερές”ηγεσίες αλλά οι ηγεσίες αυτές δεν έχουν απήχηση στο ευρύτερο εκλογικό σώμα.
Αυτό συνέβη με τον Κόρμπιν στη Βρετανία, αυτό συμβαίνει, τώρα, με την ανάδειξη νέας ηγεσίας στο γερμανικό SPD η οποία είναι αριστερή. Οι Γερμανοί ψηφοφόροι, όμως, γέρνουν προς τα δεξιά. Ακόμη και ακροδεξιά.
Αλλά τι σημαίνει αριστερή; Τι είναι η αριστερά σήμερα;
Ο Μητσοτάκης στην Ελλάδα ηγείται ενός δεξιού, παραδοσιακά, κόμματος που κυβερνά και τα κοινωνικά του μέτρα είναι περισσότερα απο του προκατόχου του, Συριζα, ο οποίος υποτίθεται ότι είναι αριστερά.
Ο δεξιός Μητσοτάκης, διευρύνει τα μέτρα στα κοινωνικά στρώματα που έχουν ανάγκη. Ο αριστερός Συριζα, μερικές φορές, τα περιόριζε στις ασθενείς ομάδες που πρόσκειντο σ αυτόν.
Σε αντίθεση με τη δεξιά (φιλελεύθερη ή μη) η αριστερά έχει ανάγκη ενός αφηγήματος. Μιας πειστικής θεωρίας για το τι είναι και τι θέλει. Μιας θεωρίας που έχει σαφήνεια και θέτει όρια.Και αυτη δεν υπάρχει σήμερα. Ο Μάρξ ήρθε σε αντίθεση με τον Μπακούνιν. Ο Συριζα δεν ξεχωρίζει αναρχικούς, συντηρητικούς αριστερούς, τροτσκιστές, σταλινικούς, καιροσκόπους πασοκους κλπ. Φτάνει να έρθουν ψήφοι. Υποτίθεται πως η Αριστερά διεκδικεί στη βάση αρχών και όχι εξουσιομανίας. Τα κόμματά της δεν προσφέρονται για να ικανοποιήσουν τις φιλοδοξίες των ηγεσιών τους αλλά για να επιλύσουν τα προβλήματα των κοινωνικών ομάδων στις οποίες αναφέρονται.
Ενώ στην Ευρώπη και την Αμερική υπάρχουν ψήγματα κάποιων προβληματισμών στην κατεύθυνση αναζήτησης μιας νέας αριστερής θεωρίας και πρακτικής στην Ελλάδα εξέλιπαν ακόμη και εκείνοι που θα μπορούσαν να αναμασήσουν τις ευρωπαϊκές και αμερικανικές αναζητήσεις όπως έκαναν οι “διανοούμενοι” του ΚΚΕ εσ. μεταπολιτευτικά.
Στη σύγχρονη ελληνική τραγωδία προστίθεται ακόμη μία: να συνυπάρξουμε με δύο, μόνο, κόμματα ΝΔ και Συριζα χωρίς εναλλακτικές λύσεις. Το αδιέξοδο είναι εμφανές και η παρακμή είναι δεδομένη.

1...2,5692,5702,571...3,034 Σελίδα 2,570 από 3,034

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

As Rivals Fight for Control of Libya, Erdogan Says Turkey May Jump In

What to Make of the ‘Afghanistan Papers’

Αποτροπή της τουρκικής προσπάθειας για παράνομα τετελεσμένα

του Παναγιώτη Μπαλακτάρη

Γιόσκα Φίσερ: «Ευρωπαϊκή άμυνα τώρα, σαν να μην υπάρχει ΝΑΤΟ!»

ΑΝΑΔΟΜΕΙΣΤΕ ΤΗ ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ. ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ.

Πώς ο Ερντογάν έστειλε όπλα από τη Σμύρνη στη Λιβύη

Κι αν η Ρωσία έπαιρνε τη θέση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ;

Αθανάσιος Χ. Παπανδρόπουλος[email protected]

Τζόνσον εναντίον Κόρμπιν – Η Βρετανία σε σταυροδρόμι (και οι συνέπειες για Ελλάδα και Κύπρο)

Η σιωπή των ΜΜΕ

Σύγκρουση δύο κόσμων

Κόρμπιν όπως Τσίπρας

Απειλές για πραξικόπημα και δολοφονία Κόρμπιν

Ο κίνδυνος πυρηνικού πολέμου

Ο “αντισημίτης” Κόρμπιν

Άδικες οι κατηγορίες κατά Κόρμπιν

Tο στρατήγημα και η στρατηγική της Τουρκίας για μια «γαλάζια πατρίδα»

Egypt utterly rejects the agreement between Libya’s Al-Sarraj and Turkey’: Parliamentary speaker

MPs launched a scathing attack against the recent agreement between the Tripoli government in Libya and Turkey, casting it as a threat to Arab national security

Egypt’s Parliamentary Speaker Ali Abdel-Aal said on Monday that Egypt will not stand idly by as any foreign country may pose a threat to its western borders with Libya.

Abdel-Aal said Egypt is strongly in solidarity with the Libyan national parliament led by Aqila Saleh. “We also firmly support the Libyan army that is currently leading a ferocious battle against terrorism in Libya,” said Abdel-Aal.

“Egypt utterly rejects Al-Sarraj’s agreement with Turkey. To all the mad people who might think they can harm Egypt’s western air, land or sea borders, you will never be allowed to do so, and you will be vanquished.”

Bakri said Greece has decided to expel the Libyan ambassador, thereby unrecognising Al-Sarraj’s government. “We should follow suit,” he added.

Hani El-Hennawi, an independent MP, described Al-Sarraj as a traitor who decided to sell off his country’s interests and wealth to Turkey. “The agreement is a threat to Arab national security and allows Turkey to occupy Libya and plunder its oil resources,” he said.

Last week Turkish President Recep Tayyip Erdogan and prime minister of Libya’s internationally recognised government Fayez Al-Serraj signed two MoUs on security and maritime boundaries in the Mediterranean.

“These two agreements do not have any effect or impact on the rights of the countries on the Mediterranean or maritime borders in the Mediterranean region,” the ministry added.

«Η Γαλλία ζει ημέρες ίσως ανάλογες με τις ελληνικές ημέρες της μη γενομένης ασφαλιστικής μεταρρύθμισης των Σημίτη-Γιαννίτση»

Ας περιμένουμε λοιπόν τις αυριανές διευκρινίσεις του Edouard Philippe για το περιεχόμενο της προτεινόμενης κυβερνητικής μεταρρύθμισης του γαλλικού ασφαλιστικού.

.

ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ