Αρχική Blog Σελίδα 2561

Iran and the United States: What Comes Next

0

Jan. 6, 2020

By George Friedman Geopolitical Future

In order to understand the current confrontation between Iran and the United States, we might begin with the Persian-Babylonian wars. Alternatively, we could begin with the decision of the United States to withdraw U.S. forces from Iraq after the election of Barack Obama. Efficiency demands the latter.

The U.S. invasion of Iraq in 2003 was carried out without opposition from Iran and indeed with covert support. Iraq and Iran had fought a brutal war during the 1980s, resulting in about 1 million casualties and costing a combined $5 billion. Not long after, Iraq would overestimate its position by invading Kuwait, leading to the first Gulf War. To Iran, the control of Iraq by Sunnis – a minority population and a sectarian rival no less – was an existential threat. Tehran was therefore delighted to see Saddam Hussein fall, since his absence would create an opportunity for it to dominate whatever government came next.

The war went differently. The U.S. blocked Shiite ambitions, fought the Sunnis and wound up in a crossfire between the two. Obama came into office committed to making it stop, planning to withdraw most but not all U.S. troops and to build an Iraqi army consisting of both Sunnis and Shiites that was friendly to the United States. (Iran, naturally, opposed the prospect.) But then came the Islamic State, which forced Washington to maintain troops in Iraq and caused Iran to intervene so as not to let a Sunni power take hold in Baghdad. The U.S. and Iran often cooperated with each other in the ensuing fight.

Yet, they were always wary of each other, in no small part because of Iran’s aspirations for a nuclear weapons program. Tehran’s pursuit of nuclear weapons resulted in an imposition of massive sanctions and in a widely advertised, U.S.-Israeli cyberattack on Iranian nuclear enrichment that was supposed to have set back the program dramatically. This reopened the possibility of keeping troops in the country, just as Donald Trump was taking office.

Trump said he wanted to reduce the U.S. military footprint in the Middle East but also favored regime change in Iran. This apparent contradiction had to do with the logic of a U.S. withdrawal. For Iran, directly controlling or at least neutralizing Iraq is a geopolitical imperative, but Tehran could not afford another war. After the fight against the Islamic State, the withdrawal of U.S. troops to a very small number left Iran in an extremely powerful position. At the same time, Iran maintained a number of pro-Iran groups in Lebanon, Syria, Yemen and Iraq, and was supporting the Assad regime even before the Russian intervention.

In other words, Iran had used its operations in various countries, coupled with the drawdown of U.S. troops, to create a massive sphere of influence commonly known as the “Shiite Crescent,” stretching from Iran to the Mediterranean and all the way to the Arabian Sea. This strategy was forwarded by a series of elite Iranian generals, such as Qasem Soleimani. Iran had gone from solely defending itself from Iraq to emerging as the major force in the Middle East.

Escalation With the U.S.

The American perception of Iran was formed largely in the post-1979 era, with the occupation of the U.S. Embassy in Teheran and the bombing of the Marine barracks in Beirut. While it’s true that Iran is responsible for both acts, it’s also true that Iran is more pragmatic than it is sometimes portrayed. It cooperates with the U.S. when it needs to and acts hostilely when it doesn’t. This is pretty normal behavior, but it creates confusion through which Washington has to navigate.

So when it was time to turn its attention to Tehran after the defeat of the Islamic State, Washington had two strategies. The first was to sponsor a coalition of states to undermine the growing Iranian sphere of influence. The key members of this odd coalition were Israel, Saudi Arabia and the United Arab Emirates. Israel was focused on attacking Iranian assets in Syria (and potentially in Lebanon). The Saudis and UAE were fighting Iranian proxies in Yemen, where a battle erupted between the country’s Sunnis, who had been largely out of power since the fall of Saddam, and the Shiites. Managing this battle fell to the U.S. soldiers and intelligence personnel still in the country.

The second response was to increase economic sanctions on Iran, not really because of its nuclear or missile programs, but to remind Iran of the risks of building its sphere of influence. The sanctions severely damaged the Iranian economy, and the protests, arrests and amnesties commonly associated with economic duress broke out. The government in Tehran was not existentially threatened by sanctions, but they were bad enough to cripple the economy, spark internal unrest and thus warrant a response. There were riots in Lebanon and Iraq, both threatening Iranian socio-political influence. In other words, the gains that Iran had made were in danger of being reversed, while the Iranian economy itself was weakening.

Iran needed a counter. The goal was to demonstrate the weakness of the United States as a guarantor of regional stability and the ability of the Iranians to impose counter-economic pressures and, in the worst of cases, cause a U.S. intervention. The latter would be an intervention with insufficient force and might solidify the government’s position, providing an otherwise unhappy populace and Iran-sponsored militias with a unifying cause.

The first attempt at this came in the Persian Gulf, where Iranians captured several tankers. The hope was that soaring oil prices and pressure on the U.S. from oil consumers would halt hostile operations against Iran. It was a low risk, high reward tactic that ultimately failed to achieve its goals, especially after the U.S. declined to launch an air attack on Iran in response and indirectly supported the U.K.’s seizure of an Iranian tanker off the coast of Gibraltar.

The second attempt was an escalation on the same theme: the attack on a Saudi oil facility through Yemeni Houthi militants. It was also designed to boost oil prices and encourage the Saudis to reconsider their relationship with the U.S.-backed coalition. Once more, the attack didn’t achieve Iran’s ultimate objective.

Iran was in an increasingly precarious situation. Domestic unrest due to sanctions persisted. Its sphere of influence was under pressure on every front, particularly in Lebanon and Iraq where anti-Iran sentiment was growing.

Tensions Come to a Head

The deterioration of Iran’s position demanded that the government consider more assertive actions, particularly in Iraq. Its answer, as it had been so many times before, was the Quds Force, an elite branch of Iran’s Islamic Revolutionary Guard Corps, led by none other than Soleimani. Like U.S. special operations, they specialize in training and maintaining allied forces abroad – including, in Iran’s case, Hezbollah and the Popular Mobilization Forces in Iraq.

When U.S. bases were attacked, the assumption was that the attacks were planned and perhaps carried out by Quds-backed militias, such as the PMF and Kataib Hezbollah. Whether the U.S. knew before or after the attacks that Soleimani was in Iraq after a trip to Syria, it was obvious that major operations were being planned against U.S. diplomatic and military personnel in Iraq, Lebanon and Syria. The capture of Soleimani would be catastrophic to Iran. Therefore, the American read that the Iranians were being pressed to the wall was confirmed by his presence. Iran was taking a major risk given his knowledge of its operational capabilities. That meant that the Iranians had decided on escalating beyond prior attacks. The Quds Force’s specialty was attacking specific facilities to undermine military or intelligence capability or to achieve psychological and political ends. In any case, seeing him near Baghdad Airport likely told U.S. intelligence not only that he was there because the situation was difficult, but that he was there to correct the imbalance of Iranian power in the Levant. In other words, he was working with his Iraqi counterpart to carry out significant operations. It followed that the U.S. didn’t want these operations, whatever they were, carried out, and that killing him was a military necessity.

All of this has to be framed in the strategic context. The U.S. does not want to engage in extensive operations in the region. Washington is depending on sanctions and proxies. Iran still wants to maintain its sphere of influence into the Mediterranean, but above all, an even greater priority is the neutralization of Iraq and the stabilization of its own country. Iran can’t afford to allow Iraq to become a bastion of anti-Iran forces, nor can it wage a conventional war against the U.S., Israel, Saudi Arabia and the UAE. Iran must therefore use what it has used so effectively in the past: special and covert operations. It follows that Iran will take its time to respond. It also follows that the U.S. and its allies, having bought time by killing the head of the Quds Force, must use the time effectively.

War Machine, Μακ Κρύσταλ, Μπράν Πίτ και Τράμπ.

0

Καθώς όλοι αναζητούν τον λόγο της απερίσκεπτης ενέργειας του Αμερικανού προέδρου να σκοτώσει τον Ιρανό στρατηγό Κασέμ Σουλεϊμάνι, αξίζει να διαβάσετε το άρθρο στους New York Times του συνεργάτης του Iνστιτούτου Hudson Michael Doran ο οποίος υπηρέτησε στα υπουργεία Εξωτερικών, Αμυνας και στο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΠΑ.
Σε κάποιο σημείο αναφέρει: “Ο πρόεδρος αντιλήφθηκε ότι η διασφάλιση της περιφερειακής ισχύος των ΗΠΑ απαιτεί ισχυρή και αποφασιστική απάντηση στην κλιμάκωση που επεδίωκε ο Σουλεϊμανί. Μία τέτοια απάντηση ήταν επιβεβλημένη”.
Δηλαδή, με δύο λόγια ο Doran μας λέει πως οι ΗΠΑ για να μπορούν να διαδραματίσουν το ρόλο της παγκόσμιας δύναμης πρέπει να επιβεβαιώνουν την ισχύ τους εκεί που αμφισβητείται.
Αυτό το είδαμε, βεβαίως, με το Ιράν. Δεν το βλέπουμε με την Τουρκία της οποίας ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν χορεύει στο ταψί τον Αμερικανό ομόλογό του.
Φαίνεται πως η αρχή αυτή αποτελεί δόγμα των Αμερικανών όχι , μόνο, στην πολιτική αλλά και στο στρατό.
Δεν ξέρω αν έχετε δει την ταινία war machine με τον Μπράν Πίτ. Διηγείται την ιστορία του Αμερικανού στρατηγού Στάνλεϊ ΜακΚρίσταλ διοικητή των αμερικανικών δυνάμεων στο Αφγανιστάν. Είναι ο στρατηγός που είπε εκείνα τα περιφρονητικά λόγια για τον Ομπάμα και απεπέμφθη.
Ο στρατηγός ζητούσε ενισχύσεις απο τον Ομπάμα για να εφαρμόσει την στρατηγική του αλλά ο πρόεδρος εκώφευε. Φαίνεται πως αγανάκτησε και τα είπε στο περιοδικό Rolling Stone.
Για να επανέλθω στο ζητούμενο: Ο Μακ Κρίσταλ πήγε στο Αφγανιστάν απο το Ιράκ και εθεωρείτο απο τους καλύτερους Αμερικανούς στρατηγούς. Όταν έφθασε στο Αφγανιστάν έκανε μια περιοδεία σε ολόκληρη τη χώρα για να δει ποια πολιτική θα ακολουθούσε.
Οι δύο επιλογές του ήταν τα στρατεύματά του να εμφυσήσουν στους Αφγανούς τη αίσθηση ότι βρίσκονται εκεί για να τους παράσχουν ασφάλεια. Αλλά ασφάλεια δεν μπορούσε να παρασχεθεί αν η αμερικανική δύναμη δεν ήλεγχε ολόκληρη τη χώρα.
Έτσι, όταν ο στρατηγός ρωτήθηκε απο τους συνεργάτες του τι θα κάνει απάντησε: Θα καταλάβουμε την Χελμάντ. Η Χελμάντ είναι μια απο τις 34 Αφγανικές περιφέρειες στην οποία δεν μπόρεσε να πατήσει, μέχρι τότε, Αμερικανός στρατιώτης.
Πως δικαιολόγησε ο Μακ Κρύσταλ (Μπράντ Πίτ) την επιλογή του;
Ως εξής:
Πως θα νοιώσουν ασφαλείς οι Αφγανοί με την παρουσία του αμερικανικού στρατού αν δεν έχουν την αίσθηση ότι ο στρατός μπορεί να ελέγξει ολόκληρη την επικράτεια.
Κάτι τέτοιο θα σκέφθηκαν οι επιτελείς και του Τράμπ. Πως θα ανακτήσουν την αξιοπιστία τους οι ΗΠΑ αν δεν μπορούν να απαντήσουν στις στρατιωτικές προκλήσεις που δέχονται.
Αυτό ήταν και το λάθος του Κασέμ Σουλεϊμανί. Θεώρησε πως ό,τι και να έκανε οι Αμερικανοί δεν θα απαντούσαν.
Μια μικρή λεπτομέρεια. Θα πρέπει οι Αμερικανοί να απαντήσουν και στον Ερντογάν. Διαφορετικά, αξιοπιστία δεν ανακτούν.
ΥΓ: Η απώλεια Σουλεϊμανί ευνοεί τον Ερντογάν. Τα στρατηγικά συμφέροντα Τουρκίας- Ιράν δεν συμπίπτουν. Και όσο εξασθενεί το Ιράν, ευνοείται η Τουρκία.

Η στρατηγική του προέδρου Τραμπ κατά της Τεχεράνης

0
MICHAEL DORAN*/THE NEW YORK TIMES

Η δολοφονία του Ιρανού υποστρατήγου Κασέμ Σουλεϊμανί (κέντρο) αποτελεί τεκτονική μετατόπιση στην πολιτική των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. EPA/IRANIAN SUPREME LEADER’S OFFICE

Περισσότερο από κάθε άλλη αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση μετά την εισβολή στο Ιράκ, η δολοφονία του υποστρατήγου Κασέμ Σουλεϊμανί αποτελεί σεισμικό γεγονός. Οι δολοφονίες του Οσάμα μπιν Λάντεν και του Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι, ηγετών της Αλ Κάιντα και του Ισλαμικού Κράτους αντίστοιχα, ήταν σίγουρα σημαντικές, αλλά αποτελούσαν συμβολικές πράξεις, καθώς οι οργανώσεις τους είχαν σχεδόν καταστραφεί. Η εξόντωση του αρχιτέκτονα της χρόνιας ενεργούς εκστρατείας βίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας κατά των ΗΠΑ και των συμμάχων τους αντιπροσωπεύει τεκτονική μετατόπιση στην πολιτική της Μέσης Ανατολής.

Η σημασία του θανάτου του Σουλεϊμανί αποτυπώνεται στον ρόλο που έπαιξε στην ενίσχυση της λιβανικής σιιτικής οργάνωσης Χεζμπολάχ και στην ανάδειξή της σε ισχυρό κράτος εν κράτει. Η τρομοκρατική αυτή οργάνωση εξασφάλιζε κεφάλαια, όπλα και διαταγές από την Τεχεράνη, για να αποκτήσει πυραυλική ισχύ μεγαλύτερη από εκείνη πολλών κρατών της περιοχής. Η επιτυχία της οργάνωσης υπήρξε εντυπωσιακή, βοηθώντας στην εξάπλωση της ιρανικής επιρροής σε όλο τον αραβικό κόσμο.

Οικοδομώντας πάνω στην επιτυχημένη αυτή εμπειρία, ο Σουλεϊμανί ανέλαβε την αναπαραγωγή του προτύπου της Χεζμπολάχ σε Ιράκ, Συρία και Υεμένη, ενισχύοντας τις τοπικές πολιτοφυλακές με οπλικά συστήματα ακριβείας και τεχνογνωσία. Στη Συρία, οι δυνάμεις του συνασπίστηκαν με τη Ρωσία για να στηρίξουν το καθεστώς του Μπασάρ αλ Ασαντ.

Ο Σουλεϊμανί έχτισε την αυτοκρατορία του στοιχηματίζοντας ότι οι ΗΠΑ θα απέφευγαν την ευθεία αντιπαράθεση. Το στοίχημα αυτό απέδωσε καρπούς κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Μπαράκ Ομπάμα, ενώ όλα έδειχναν ότι η προεδρία Τραμπ θα έμενε στο δόγμα της άσκησης «ανώτατης πίεσης» πάνω στο Ιράν. Η πολιτική ενισχυμένων οικονομικών κυρώσεων του Τραμπ, μαζί με τις διαδηλώσεις σε Ιράν, Ιράκ και Λίβανο ήρθαν να προστεθούν στην πίεση που αντιμετώπιζε η Τεχεράνη, παρότι ο Σουλεϊμανί υπέθετε ότι η ιρανική υπεροπλία σε Ιράκ και Λίβανο θα οδηγούσε σε νίκη. Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ δεν ήθελε να εμπλακεί σε πόλεμο, ενώ η Ουάσιγκτον δεν διέθετε στρατηγικό σχέδιο.

Το Σεπτέμβριο, ο Σουλεϊμανί αποφάσισε να διακινδυνεύσει εξαπολύοντας επίθεση εναντίον πετρελαιοπηγών στη Σαουδική Αραβία, με την πρόκληση αυτή να παραμένει αναπάντητη, ενώ διέταξε την πραγματοποίηση επιθέσεων εναντίον Αμερικανών από συμμάχους του Ιράν. Η κυβέρνηση Τραμπ είχε ξεκαθαρίσει ότι οι επιθέσεις εναντίον Αμερικανών σηματοδοτούσαν «κόκκινη γραμμή», αλλά ο Σουλεϊμανί είχε ήδη γίνει στόχος απειλών από προηγούμενους ηγέτες των ΗΠΑ χωρίς να υποστεί επιπτώσεις. Η αποχώρηση του Σουλεϊμανί από τη σκηνή θα εξασθενήσει το Ιράν και θα δώσει νέα πνοή στους περιφερειακούς αντιπάλους της Τεχεράνης, όπως το Ισραήλ και τη Σαουδική Αραβία. Θα προσφέρει επίσης στους διαδηλωτές σε Ιράν, Λίβανο και κυρίως στο Ιράκ, την ελπίδα για αποδέσμευση των κυβερνήσεων των χωρών τους από τα νύχια της Τεχεράνης.

Για την Ουάσιγκτον, η απόφαση εξόντωσης του Σουλεϊμανί αντιπροσωπεύει το τέλος της στρατηγικής Ομπάμα για τη Μέση Ανατολή και της προσπάθειας αποκλιμάκωσης της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Η στρατηγική συνύπαρξης μεταξύ των δύο χωρών, που προώθησε ο πρόεδρος Ομπάμα, ουδέποτε συμβάδισε με τον πολιτικό χαρακτήρα της Ισλαμικής Δημοκρατίας και τις περιφερειακές της φιλοδοξίες. Ο πρόεδρος Τραμπ, αντίθετα, συνειδητοποίησε ότι στόχος της Τεχεράνης ήταν η υποκατάσταση των ΗΠΑ ως κεντρικού παίκτη στη Μέση Ανατολή. Ο πρόεδρος Τραμπ θα προτιμούσε σίγουρα την οδό της διαπραγμάτευσης για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αντί της δολοφονίας του διασημότερου Ιρανού στρατηγού. Ο πρόεδρος αντιλήφθηκε, όμως, ότι η διασφάλιση της περιφερειακής ισχύος των ΗΠΑ απαιτεί ισχυρή και αποφασιστική απάντηση στην κλιμάκωση που επεδίωκε ο Σουλεϊμανί. Μία τέτοια απάντηση ήταν επιβεβλημένη. Γνωρίζω από την προσωπική μου εμπειρία ότι οι ΗΠΑ είχαν πολλές ευκαιρίες να εξοντώσουν τον Σουλεϊμανί και οπισθοχώρησαν κάθε φορά. Η υπευθυνότητα αυτή δεν έκανε τον κόσμο ασφαλέστερο, αλλά έδωσε πίστωση χρόνου στον Σουλεϊμανί για να χτίσει την αυτοκρατορία του. Ο κόσμος μας είναι σήμερα ένα καλύτερο μέρος. Οφείλουμε να αφουγκραστούμε τις εκδηλώσεις χαράς σε πολλές χώρες της Μέσης Ανατολής για τον θάνατο του Σουλεϊμανί και να συνεχίσουμε την ανάσχεση της φονικής αντιαμερικανικής κληρονομιάς του.

* ​​​​​​Ο κ. Michael Doran είναι συνεργάτης του Iνστιτούτου Hudson. Yπηρέτησε στα υπουργεία Εξωτερικών, Αμυνας και στο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΠΑ.

Χάνει η ΕΕ τα Βαλκάνια;

4

H EΕ βιώνει «κόπωση» σε ό,τι αφορά τα θέματα διεύρυνσης. Το βέτο Μακρόν στην ενταξιακές διαπραγματεύσεις με Βόρεια Μακεδονία και Αλβανία δίνει νέα ώθηση στο ενδιαφέρον Κίνας, Ρωσίας και Τουρκίας για την ευρύτερη περιοχή.

Για τους πολίτες των Βαλκανίων, στην περιφέρεια της ΕΕ, το 2019 δεν ήταν μια καλή χρονιά. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεν έδωσε το πράσινο φως για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία μετά το γαλλικό βέτο. Την ίδια ώρα στη Σερβία και το Μαυροβούνιο, δύο χώρες οι οποίες έχουν ξεκινήσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις, ενισχύθηκαν οι αυταρχικές τάσεις. Η πίεση προς την αντιπολίτευση και τα ΜΜΕ που ασκούν κριτική επίσης αυξήθηκε. Την ίδια στιγμή η Αλβανία δεν αποτελεί πρότυπο εμπέδωσης των δημοκρατικών θεσμών.

Το «όχι» της ΕΕ επηρέασε όμως περισσότερο τη Βόρεια Μακεδονία. Η σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση του Ζόραν Ζάεφ βυθίστηκε σε βαθιά κρίση. Ο Ζόραν Ζάεφ παραιτήθηκε από την πρωθυπουργία, όπως αναμενόταν, προκειμένου να οδηγηθεί η χώρα σε πρόωρες εκλογές στις 12 Απριλίου. Μετά το πάγωμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, στις οποίες ήλπιζε η Βόρεια Μακεδονία μετά την επίλυση του ονοματολογικού, ο Ζάεφ είναι πιθανό να χάσει τις εκλογές και τα ηνία της χώρας να αναλάβει η δεξιά αντιπολίτευση.

Η ρωσική διείσδυση στα Δυτικά Βαλκάνια

Την απογοήτευσή του από την ΕΕ εκφράζει πλέον ανοιχτά ο Ζόραν ΖάεφΤην απογοήτευσή του από την ΕΕ εκφράζει πλέον ανοιχτά ο Ζόραν Ζάεφ

«Είμαστε απογοητευμένοι» δήλωσε το Νοέμβριο ο Ζόραν Ζάεφ στην ιστοσελίδα politico.eu. Κι αυτό διότι η ΕΕ δεν τήρησε τις υποσχέσεις έναντι της χώρας του, μολονότι η Βόρεια Μακεδονία έπραξε αυτά για τα οποία είχε δεσμευθεί, κατά τον Ζάεφ. Ήδη από το 2003 η ΕΕ με τη Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης είχε ταχθεί επίσημα υπέρ της ευρωπαϊκής προοπτικής για τα Δυτικά Βαλκάνια. Έκτοτε μόνο η Κροατία κατάφερε να ενταχθεί στην ΕΕ το 2013. Πλέον η ευρωπαϊκή προοπτική των Βαλκανίων φαντάζει θολή. Τα Βαλκάνια κινδυνεύουν να χάσουν την ΕΕ αλλά και η ΕΕ τα Δυτικά Βαλκάνια. Η Κίνα, η Ρωσία και η Τουρκία προσπαθούν να εμφανιστούν ως εναλλακτικές δυνάμεις.

«Η ΕΕ έχει αφήσει πίσω της ένα κενό, το οποίο η Ρωσία εμφανίζεται πρόθυμη να καλύψει» αναφέρει η Σόνια Μπίσερκο από το παράρτημα της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Ελσίνκι στο Βελιγράδι. «Η Κίνα έρχεται στην περιοχή με πάρα πολλά χρήματα με τη μορφή δανείων, χωρίς προδιαγραφές και κριτήρια» σημειώνει, προσθέτοντας και τη Ρωσία, η οποία ήδη έχει αυξημένη επιρροή στη Σερβία και την υποστηρίζει στο θέμα του Κοσσυφοπεδίου. Το Κοσσυφοπέδιο ανακήρυξε την ανεξαρτησία του από τη Σερβία το 2008 και η Μόσχα άσκησε βέτο στην είσοδο της νεαρής χώρας στον ΟΗΕ. Επίσης η Μόσχα υποστηρίζει στη Βοσνία- Ερζεγοβίνη τον ισχυρό άνδρα της χώρας, Μίλοραντ Ντόντικ. Στρατηγικός στόχος της Ρωσίας στα Βαλκάνια είναι η δημιουργία μιας «ζώνης στρατιωτικά ουδέτερων χωρών». Εντούτοις η Ρωσία δεν μπόρεσε να αποτρέψει την είσοδο του Μαυροβουνίου και της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ. Από την άλλη η Σερβία μετά τους νατοϊκούς βομβαρδισμούς του 1999 απέκλεισε την είσοδό της στο ΝΑΤΟ, ενώ στη Βοσνία ο Μίλοραντ Ντόντικ, προσπαθεί επίσης με κάθε τρόπο να την εμποδίσει.

Τον δικό τους χώρο διεκδικούν Κίνα και Τουρκία

O Eρντογάν στο Σαράγεβο τον Ιούλιο του 2019O Eρντογάν στο Σαράγεβο τον Ιούλιο του 2019

Όσο για την Κίνα αυτή έχει επίσης εδώ και καιρό εντάξει τα Δυτικά Βαλκάνια στο φιλόδοξο «Νέο Δρόμο του Μεταξιού». Εκτός από την τεράστια επένδυση στο Λιμάνι του Πειραιά, η Κίνα έχει επενδύσει και στην αναβάθμιση του σιδηροδρομικού δικτύου Βελιγραδίου –Βουδαπέστης. Το έργο υποστηρίζεται από κινεζικές τράπεζες. Από την πλευρά της και η Τουρκία, υπό τον Ερντογάν, προσπαθεί να προσεταιριστεί τους μουσουλμανικούς πληθυσμούς των Δυτικών Βαλκανίων. Τα τουρκικά συμφέροντα στην περιοχή είναι πρωτίστως οικονομικής φύσης αλλά και γεωπολιτικής, με αυξημένη επιρροή ήδη στο βοσνιακό-μουσουλμανικό κόμμα SDA. Επίσης είναι γνωστή η συμπάθεια του Σέρβου προέδρου Βούτσιτς για τον Ταγίπ Ερντογάν.

Σύμφωνα με τον Φλόριαν Μπίμπερ, διευθυντή του Ινστιτούτου Νοτιοανατολικής Ευρώπης στο Πανεπιστήμιο του Γκρατς, σαφώς έχει υποχωρήσει ο ενθουσιασμός για την Ευρώπη στα Δυτικά Βαλκάνια, όμως παράλληλα εξωτερικοί παράγοντες, όπως η Κίνα, η Ρωσία και η Τουρκία δεν έχουν πολλά να προσφέρουν στην ουσία. Με μια πιο ψύχραιμη ματιά τα Δυτικά Βαλκάνια κερδίζουν ήδη και έχουν να κερδίσουν και στο μέλλον περισσότερα από την Ευρώπη. Κι όπως λέει ο Φλόριαν Μπίμπερ, «αν ρωτήσει κανείς τη νεολαία σε αυτές τις χώρες πού θα ήθελαν να μείνουν, δεν θα πουν στο Πεκίνο, την Κωνσταντινούπολη ή την Αγία Πετρούπολη αλλά στο Βερολίνο ή τη Βιέννη».

Γκρέγκορ Μάιερ, dpa

Επιμέλεια: Δήμητρα Κυρανούδη Deutsche Welle

Μπορεί να φθάσουν ως εκεί;

0

Ο φόνος του Κασέμ Σουλειμανί ήταν μια απερίσκεπτη αμερικανική ενέργεια που δεν πρόκειται να ωφελήσει σε τίποτε κανέναν.
Αλλά για την αντιπαράθεση των Αμερικανών με τοπικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή είναι εύλογο να υπάρχουν διαφορετικές απόψεις.
Εκείνο που είναι, εντελώς, απαράδεκτο είναι η ανενδοίαστη δήλωση του Τράμπ ότι οι στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ έχουν κλειδώσει 52 στόχους «μεγάλης σημασίας για το Ιράν και για τον ιρανικό πολιτισμό».
Δηλαδή, η φερόμενη ως ηγέτης δύναμη του δυτικού πολιτισμού μπορεί σε μια πολεμική αντιπαράθεση να καταστρέφει μνημεία του ανθρώπινου πολιτισμού και ο πρόεδρός της να το ομολογεί δημοσίως; Χωρίς αντιδράσεις; Χωρίς συνέπειες;

Πώς και για ποιο λόγο και πώς φθάσαμε στα πρόθυρα ενός πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν – Ανάλυση του Σάββα Καλεντερίδη

1

infognomonpolitics.gr

Πώς και για ποιο λόγο και πώς φθάσαμε στα πρόθυρα ενός πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν – Ανάλυση του Σάββα Καλεντερίδη

Ο χάρτης δείχνει τον οδικό άξονα που οδηγεί από την Τεχεράνη στη Βαγδάτη, τη Δαμασκό και τη Βηρυτό και ελέγχεται από στρατιωτικές δυνάμεις που διοικούσε μέχρι το θάνατό του ο Κασίμ Σουλεϊμανί. Πρόκειται για ιστορικής σημασίας εξέλιξη, που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις επιτελικές και επιχειρησιακές δυνατότητες του Σουλεϊμανί.

του Σάββα Καλεντερίδη

 Η μεγάλη και η μικρή εικόνα

Στην περιοχή μας, ειδικά τα δύο τελευταία χρόνια, παρατηρείται μια τάση αποχώρησης των ΗΠΑ η οποία κατ’ άλλους είναι ένδειξη παρακμής και αδυναμίας και κατ’ άλλους οφείλεται στην προτεραιότητα που δίνει πλέον η Ουάσινγκτον στην Άπω Ανατολή για να αντιμετωπίσει τον κινεζικό δράκο, ο οποίος σταδιακά μετατρέπεται σε μείζονα απειλή για τα αμερικανικά συμφέροντα όχι μόνο στην εν λόγω περιοχή, αλλά σε παγκόσμια επίπεδο.

Πρώτη έρχεται η Ρωσία, η οποία έχει καταφέρει να αποκτήσει σταθερή και ασφαλή παρουσία στη Μέση Ανατολή και την Αν. Μεσόγειο μέσω της επιρροής που ασκεί στην κυβέρνηση του Άσαντ αλλά και μέσω της ναυτικής βάσης της Ταρτούς (Αντάραδος) και της αεροπορικής βάσης Χμεΐμίν, στη Λατάκεια της Συρίας. Επίσης, η Ρωσία ασκεί επιρροή στην περιοχή μέσω των ενεργειακών προγραμμάτων και των αγωγών φυσικού αερίου που διέρχονται κυρίως μέσω της Τουρκίας, αλλά και της πώλησης στρατηγικών όπλων σε χώρες της περιοχής, κυρίως δε μέσω των συστημάτων S-300, S-400, με τα ραντάρ των οποίων η Μόσχα έχει real time αεροπορική εικόνα ολόκληρης της προαναφερθείσας περιοχής και όχι μόνο.

Επιρροή στην περιοχή ασκεί ή μάλλον σχεδιάζει και προσπαθεί να ασκήσει και η Κίνα, φιλοδοξώντας να ανοίξει διάφορες διακλαδώσεις του «Δρόμου του Μεταξιού» διά των οποίων θα προωθεί όχι μόνο τα εμπορεύματα αλλά και τις πολιτικές της.

Ενδεικτικό του ενδιαφέροντος της Κίνας για την περιοχή, είναι το γεγονός ότι δεκάδες φορές άσκησε βέτο, μαζί με τη Ρωσία, σε ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τη Συρία.

Η τρίτη χώρα που ασκεί επιρροή στην περιοχή είναι το Ιράν, το οποίο, μέσω της επιρροής που ασκεί σε Ιράκ, Συρία και Λίβανο, μετά από σχεδόν 1.500 χρόνια και την κατάληψη της περιοχής από τους Άραβες, κατόρθωσε να αποκτήσει συνεχόμενη οδική πρόσβαση στις ακτές της Μεσογείου και πολλές στρατιωτικές βάσεις στις τρεις προαναφερθείσες χώρες.

Η τέταρτη χώρα που ασκεί επιρροή στην περιοχή είναι η Τουρκία, η οποία κυρίως λόγω γειτνίασης αλλά και ιστορικών απωθημένων, προσπαθεί να επωφεληθεί από το κενό που δημιουργεί η εν μέρει αποχώρηση των ΗΠΑ αλλά και από τις αντιθέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας, για να νεκραναστήσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία με όρους 21ου αιώνα και με αρωγό τα στοιχεία της Μουσουλμανικής Αδελφότητας που υπάρχουν και δρουν σε μια σειρά από χώρες της περιοχής.

Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που προσπαθούν να ασκήσουν επιρροή στην περιοχή, όπως η Αίγυπτος και η Σαουδική Αραβία, όμως δεν θα αναφερθούμε σ’ αυτές και θα προσπαθήσουμε να κλείσουμε την εικόνα και να περιοριστούμε στα δικά μας.

Ανάμεσα στα θύματα αυτής της κατάστασης είναι οι Κούρδοι, που πλήρωσαν πανάκριβο τίμημα από την «αποχώρηση» των ΗΠΑ, ενώ μένει να δούμε τι θα γίνει με την Κύπρο και την Ελλάδα.

Σε όλο το «παιχνίδι» απόκτησης ερεισμάτων και άσκησης επιρροής από τους πρωταγωνιστές και τους δευτεραγωνιστές, η Τουρκία, εκμεταλλευόμενη την αδυναμία των ΗΠΑ και την περίεργη και ανεξήγητη σχέση Τραμπ-Πούτιν-Ερντογάν, για να αποκτήσει τον δικό της «χώρο» συνέπηξε μέτωπο με τη Ρωσία και το Ιράν, αποκομίζοντας αρκετά κέρδη κυρίως στο Κουρδικό, χωρίς να υποστεί τις συνέπειες των πράξεών της από τις ΗΠΑ.

Ένα άλλο αποτέλεσμα της πολιτικής των ΗΠΑ ήταν η ενίσχυση όχι μόνο της πολιτικής και οικονομικής αλλά και της στρατιωτικής παρουσίας του Ιράν σε Ιράκ-Συρία-Λίβανο, η οποία έφθασε στο σημείο να απειλεί την ασφάλεια του Ισραήλ, ακόμα και των Αμερικανών στρατιωτών που δρουν στην περιοχή.

Η κατάσταση αυτή αποκαλύφθηκε με την τελευταία πυραυλική επίθεση της φιλοϊρανικής παραστρατιωτικής οργάνωσης Χάσντι Σάμπι σε στρατιωτική βάση που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ στο Κιρκούκ, κατά την οποία σκοτώθηκε ένας Αμερικανός κατασκευαστής που δραστηριοποιείται στην περιοχή και τραυματίστηκαν μερικοί Αμερικανοί στρατιώτες.

Αμέσως μετά ακολούθησε ο βομβαρδισμός στρατοπέδων της Χάσντι Σάμπι στη Συρία και το Ιράκ, για να ακολουθήσει η πολιορκία της πρεσβείας των ΗΠΑ στη Βαγδάτη από τη φιλοϊρανική παραστρατιωτική οργάνωση, ξαναζωντανεύοντας μνήμες του 1979, τότε που Ιρανοί φοιτητές κατέλαβαν την αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη.

Η απάντηση των ΗΠΑ ήταν ο βομβαρδισμός και ο θάνατος το στρατηγού Κασίμ Σουλεϊμανί, του αρχιτέκτονα της στρατιωτικής δράσης του Ιράν σε Ιράκ, Συρία, Λίβανο, Υεμένη κ.α., και του Ιρακινού στρατηγού Αμπού Μαχντί Μουχεντίς, που ήταν υπεύθυνος για τη στρατιωτική συνεργασία Ιράκ-Ιράν.

Μετά από όλα αυτά η κατάσταση στη Μέση Ανατολή τείνει να γίνει ακόμα πιο ρευστή, και πέραν του ότι θα απειλήσει την ειρήνη, είναι πιθανό να επηρεάσει ακόμα και την απόφαση των ΗΠΑ να μειώσουν την παρουσία τους στην περιοχή.

Ενώ είναι σε εξέλιξη όλα αυτά, που μπορεί να οδηγήσουν σε κάτι πολύ μεγάλο το οποίο μπορεί να επηρεάσει ακόμα και την παγκόσμια ειρήνη, έχουμε και το μέτωπο της Λιβύης, το οποίο «άνοιξε» η Τουρκία κυρίως για δύο λόγους.

Ο ένας είναι θα μπορούσαμε να πούμε συγκυριακός.

Δηλαδή, βλέποντας η Τουρκία από τη μια πλευρά τον Χαφτάρ να απειλεί την κυβέρνηση του τουρκικής καταγωγής Σαράτζ, και από την άλλη τις χώρες της περιοχής να προωθούν εθνικά αλλά και κοινά ενεργειακά προγράμματα και τριμερείς συνεργασίες από τις οποίες η ίδια είναι αποκλεισμένη, όχι επειδή την απέκλεισαν πολιτικά οι χώρες της περιοχής αλλά επειδή αυτό θέλει η Γεωγραφία, αποφάσισε να υπογράψει τη συμφωνία με τη Λιβύη και να λάβει την άδεια της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης για αποστολή στρατευμάτων στην Τρίπολη. Μάλιστα, δεν είναι τυχαίο που όχι μόνο η μέρα αλλά και η ώρα που ψηφίστηκε το θέμα της αποστολής στρατευμάτων στη Λιβύη, ήταν ακριβώς η ίδια με την υπογραφή της συμφωνίας Ελλάδος-Κύπρου-Ισραήλ για την κατασκευή του αγωγού EastMed. Ήθελε με τον τρόπο αυτόν η Τουρκία να μας δώσει ένα μήνυμα, ότι έχει τον έβδομο μεγαλύτερο στρατό του κόσμου!

Ο δεύτερος λόγος είναι στρατηγικός και σχετίζεται με το νέο εθνικό δόγμα της Τουρκίας που ακούει στο όνομα «Γαλάζια Πατρίδα» και την υψηλή ισλαμική στρατηγική που θέλει την Τουρκία να νεκρανασταίνει την Οθωμανική Αυτοκρατορία με όρους 21ου αιώνα και να γίνεται ηγέτιδα δύναμη του μουσουλμανικού κόσμου, δηλαδή 1,7 δισεκατομμυρίων μουσουλμάνων.

Και οι δύο λόγοι και όλα τα επιχειρήματα ακούστηκαν στις εισηγήσεις των βουλευτών του ΑΚΡ και του ΜΗΡ, κατά τη συζήτηση του ζητήματος της αποστολής στρατευμάτων στη Λιβύη.

Αυτή είναι η μεγάλη και η μικρή εικόνα.

Όσον αφορά το τίμημα που πλήρωσαν οι Κούρδοι με την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συρία είναι μεγάλο, αφού αφ’ ενός μεν έχασαν την στρατηγικής σημασίας πόλη και επαρχία Κιρκούκ, την οποία ήλεγξαν και οι Χάσντι Σάμπι, αφ’ ετέρου δε δέχτηκε σοβαρό πλήγμα το όραμά τους για τη δημιουργία του Κουρδικού Διαδρόμου, που θα τους έβγαζε στη Μεσόγειο Θάλασσα.

Τέλος, όσον αφορά την Κύπρο και την Ελλάδα, αν και υπάρχει σχετικά σαφής στήριξη από πλευράς των ΗΠΑ στα θέματα της παράνομης και πειρατικής δράσης της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ, του αγωγού EastMed αλλά και της παράνομης συμφωνίας της Τουρκίας με τη Λιβύη, ο κίνδυνος είναι να κατοχυρώσει η Τουρκία το ρόλο της περιφερειακής δύναμης, επ’ ωφελεία των ΗΠΑ. Τότε υπάρχει ο κίνδυνος να συνθλιβούμε στα δόντια της μυλόπετρας.

Δημοσιεύεται στην κυριακάτικη δημοκρατία και το pontos-news.gr

The Coming War With Japan Hardcover – March 1, 1991, and predictions about Turkey in 2020

0

George Friedman: from one prediction to another.  https://geopoliticalfutures.com

The Coming War With Japan Hardcover – March 1, 1991

Argues that the post-Cold War world will see the United States and Japan emerge as opponents, traces Japan’s increasing power, and contends the United States holds the trump cards in the economic contest

Keeping the future in focus

https://geopoliticalfutures.com

George Friedman’s Thoughts: A Speech in Istanbul

by George Friedman – January 2, 2020

Turkey’s decision to move its economic zone in the Eastern Mediterranean to abut Libya’s and then to announce that it was planning to send troops to support the embattled government in Libya has changed the shape of the Middle East. The Libyan government is under attack by a faction with strong Russian support and troops. If the troops are sent, Turkey will have broken with the Russians by having troops on the ground in Libya.

Russian and Iranian troops began fighting against Turkish supporters in Syria. The United States carried out airstrikes against Iranian targets in Iraq. With Turkey facing the Russians in Libya and Syria, along with Russia’s current ally, Iran, where this leaves Israel is for the moment unclear. Put simply, it seems as though the U.S.-Turkey alliance logically is about to reemerge. This could of course all reverse itself or change shape, but at the moment Turkey has assumed its historic role as a major regional power.

I was invited to speak in late November in Istanbul to update my predictions for Turkey from my book “The Next 100 Years.” I spoke, as I had a decade before, about the inevitable reemergence of Turkey as a great power. I had reached that conclusion using my then-evolving forecasting method. Two things convinced me of this. The first was history. Asia Minor has historically generated empires. The eastern remnant of the Roman Empire was based in Constantinople, named for the great Christian emperor Constantine and later changed to Istanbul. The Muslim Ottomans later seized Asia minor and created an empire that lasted 500 years.

The last 100 years had been freakish. Modern Istanbul had been the seat of an empire ever since the third century, but after World War I, the empire left Istanbul in the hands of the secularists. Turkey, a small and impoverished nation, was all that remained. From my point of view, the last 100 years was a minor disruption in Turkish power. As the British and French left, and the Americans reconsidered their presence, only Turkey was in the geopolitical position to stabilize the region. If Asia Minor was the historic seat of empire, then Turkey was inherently more powerful than its neighbors.

I made the speech based on my model, which I believed, and that I’m sure was the speech my hosts expected I would make. Turkey would extend its power northwest into the Balkans, north into the Black Sea, into the Caucasus and into the Arab world. In addition, I said Turkey would emerge as the dominant power in the Eastern Mediterranean, as it had before. After the establishment of the Ottoman Empire, the Turks made an alliance with the Christian city of Venice to dominate the Mediterranean. These were the rough boundaries of the Ottoman Empire, and before that of the Eastern Roman Empire.

President Recep Tayyip Erdogan gave the keynote address after my speech. Obviously he made no mention of his intentions in the Mediterranean, but he was strong and passionate in what he said. I had pleasant dinners and meetings with many people, some of whom had to know that Erdogan had already decided on a Mediterranean strategy. Quite reasonably no one mentioned it to me. I had not at all thought that he would begin with a leap into Libya, confronting the Russians and attempting to take control of Libyan oil and the deposits around Cyprus.

My speech was just a speech with my forecast, of no consequence beyond possibly letting senior officials start to think in terms of what was coming. But what it made me see is how much clearer the necessary course of history is from a distance. I could not know Erdogan’s next move. I could know that in due time a Turkish ruler would begin the process of expanding Turkish power. I also knew that the growth of power is not intended but develops from necessity. The United States did not intend in 1938 to occupy Western Europe. It came of small steps toward war, and small steps through the war. Empire falls to those who take care of their next step, and not to those who have dreams of greatness. The dreams come after the achievement.

Such is the case with Turkey. Caught between the Russian intervention in Syria and the long- running U.S. intervention in Iraq, Turkey sought to avoid being dragged into its ally’s war and did not attempt to block Russia when it knew it couldn’t. Turkey pursued an extremely cautious course, not allowing its forces to cross its borders in any significant way. Over time the region became more complex. Iran created an area of control to the Mediterranean, the Israelis attacked it, and the U.S. crippled its economy. The Russians engaged in some adventurism such as in Libya, where its presence was noted, although the weakness of this presence was generally ignored. The Americans railed about the S-400s but not to the extent of rupturing ties with Turkey or of giving up Incirlik air base. The Turks criticized the U.S. for supporting the Kurds in northern Syria. The regional system did not become peaceful but moved into gridlock.

Turkey needs oil that it can control. The Mediterranean would yield some in time, but Libya has it now. The gridlock in the region opened the door, and its need for energy compelled Turkey through the door in a move that should not have surprised me. It would not have surprised me in 10 years, but it did now. It was a move that tended toward reclaiming the Ottomans’ sea, and which opens the door to North Africa. Erdogan undoubtedly sensed the significance of what he was doing, but like any founder of an empire, his focus was on the next small move.

He may not ultimately succeed. The Russians do not want their proxies defeated. But the Russians also cannot afford to alienate Turkey, because Turkey can hurt Russia in the Caucasus, the Black Sea and even the Balkans. Plus, treaties or not, Russia needs the Bosporus. Is Libya worth a Russian rupture with Turkey? The United States is focused on undermining Iran in Iraq, Syria and Lebanon and creating an internal crisis in Iran through successful sanctions. Turkey is hostile to the Syrian government and may be prepared to engage the Iranians. Greek and Israeli interests in the Mediterranean have to be secondary to dealing with Libya. Whatever the Russians or Americans say, the Turkish move does not threaten fundamental interests, and both want to be allied with Turkey.

The complexity can go on and on. I haven’t begun to talk about Israel and the Saudis, the Albanians and the Serbs, or Turkey and Azerbaijan. The Turkish move touches on all of these, some heavily, but for the most part, the cost of reversing the Turkish move seems higher than they are likely to play. There is also the question of actually getting troops to Libya and finding them bogged down in an endless war.

Turkey has announced its intentions, and it is likely going to carry them out. But then the complexity of being a great power will start to strike. For every successful move it will encounter complexity upon complexity. But I regarded Turkey as an emerging power precisely because the culture it inherited takes complexity for granted on the smallest things, as well as on great acts of statecraft. I have seen Turks analyze something I have said, extracting meanings I never had and relationships I never heard of. A good discussion with a Turk allows you to be surprised at yourself and left in complete doubt about him. From where I sit, the Turkish move was carefully planned, and while I hope our own intelligence agencies knew what was coming, I certainly didn’t, even though I spoke on it.

My job (self-appointed) is to create a method that allows you to sketch out the future. It is a hard job, and the pay is poor. The most difficult part of the job is getting listeners to distinguish between what you believe will happen and what you want to happen. Many times I have been viewed as an advocate rather than as a disinterested bystander. The danger is that I will be seduced not by a country but rather by my hunger to be right in my forecast. If I did that I would falsify my core thesis about history moving on its own. I am saved from this conundrum by the fact that I have no influence anywhere. But I do sometimes wind up close to an event that confirms my forecast, but to which I am blind at the moment.

by George Friedman – January 2, 2020 | Copyright © Geopolitical Futures. All rights reserved.

 

Stratfor: Οι ΗΠΑ έριξαν λάδι στη φωτιά της Μέσης Ανατολής

0

euro2day.gr/stratfor

Βέβαια θεωρούνται τα αντίποινα της Τεχεράνης για τον θάνατο του στρατηγού Qassem Soleimani από αμερικανικό χτύπημα, ερώτημα το μέγεθος της αντίδρασης. Ποιες χώρες είναι στο επίκεντρο και γιατί τα απόνερα φτάνουν ως την Ευρώπη. Ο ρόλος Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας.

Είναι η σπίθα που θα ανάψει μια μεγάλη πυρκαγιά: Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε νυχτερινή επίθεση στη Βαγδάτη, σκοτώνοντας αξιωματούχους που συνδέονται με το Ιράν, μεταξύ αυτών τον Qassem Soleimani (φωτό), ισχυρό διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης. Επιπλέον του Soleimani, που είναι επικεφαλής των πολιτοφυλάκων του Ιράκ Kataib Hezbollah και Abu Mahdi al-Muhandis και ο αναπληρωτής επικεφαλής της Hezbollah στον Λίβανο, Naim Qassem, αναφέρεται ως νεκρός, αν και αυτό ακόμα δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Το Πεντάγωνο ξεκαθάρισε ότι μεταξύ άλλων λόγων, οι ΗΠΑ προχώρησαν στο χτύπημα σε αντίποινα για την προσπάθεια υποστηρικτών της Kataib Hezbollah να εισβάλουν στην πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βαγδάτη, αλλά η απόφαση να μπει στο στόχαστρο ένας από τους πιο σημαντικούς στρατιωτικούς παράγοντες είναι βέβαιο ότι θα αυξήσει τις εντάσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή σε νέα επίπεδα.

Ο θάνατος του Soleimani, που ακολούθησε μια λιτή προειδοποίηση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Mark Esper ότι η υπερδύναμη ήταν πρόθυμη να χτυπήσει προληπτικά πολιτοφυλακές στο Ιράκ που στηρίζονται από το Ιράν, για να προστατεύσουν τις αμερικανικές δυνάμεις, θα αντηχήσει σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Ως επικεφαλής της Quds Force, ο Soleimani ήταν, λίγο-πολύ, αντίστοιχος των στρατηγών των ΗΠΑ που ηγούνται των στρατιωτικών δράσεων της υπερδύναμης στο Αφγανιστάν και το Ιράκ. Όπως είναι φυσικό, ο θάνατός του ανοίγει τον δρόμο για σημαντική κλιμάκωση, καθώς το Ιράν θα μπορούσε να στοχεύσει υψηλόβαθμο στρατιωτικό προσωπικό των ΗΠΑ στην περιοχή ως αντίδραση. Εντέλει το Ιράν θα αναζητήσει αντίποινα -το μόνο ερώτημα είναι σε τι επίπεδο και σε ποιο σημείο.

Το Ιράκ

Ο κίνδυνος ιρακινές πολιτοφυλακές που στηρίζονται από το Ιράν να επιτεθούν σε αμερικανικές και δυτικές δυνάμεις και, δυνητικά, σε εμπορικά συμφέροντα, ήταν ήδη υψηλός αλλά μόλις αυξήθηκε κατακόρυφα. Αν και αυτές οι πολιτοφυλακές, όπως οι al-Muhandis, δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς στο Ιράκ, η κίνηση των ΗΠΑ να προκαλέσουν σύρραξη με την Τεχεράνη επί ιρακινού εδάφους θα δημιουργήσει σοβαρές διπλωματικές εντάσεις με τη Βαγδάτη και θα τροφοδοτήσει εκκολαπτόμενες προσπάθειες στο ιρακινό κοινοβούλιο να επανεξεταστεί η συνεργασία ασφάλειας της χώρας με τις ΗΠΑ. Θα περιπλέξει επίσης τις προσπάθειες των ιρακινών δυνάμεων ασφαλείας να συνεχίσουν τη στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ κατά του ISIS.

Το Ισραήλ

Το Ισραήλ, σύμφωνα με πληροφορίες, έφτασε αρκετές φορές κοντά στο να δολοφονήσει τον Soleimani. Και με βάση την απειλή που υφίσταται από πυραύλους των Quds Force και των πολιτοφυλακών στο Ιράκ, χωρίς αμφιβολία θα στηρίξει την απόφαση της Ουάσιγκτον. Πιθανά αντίποινα από τη Hezbollah σε αμερικανικά συμφέροντα στον Λίβανο θα μπορούσαν επίσης να μετατραπούν σε επιθέσεις κατά του Ισραήλ, δεδομένης της ευρύτερης αντίληψης στον Λίβανο και όλη την περιοχή, ότι τα αμερικανικά και τα ισραηλινά συμφέροντα ταυτίζονται. Στο χειρότερο σενάριο, αυτό θα μπορούσε να είναι η αφορμή για μια ξεχωριστή μάχη μεταξύ Ισραήλ και Ιράν.

Ο Λίβανος

Η ισχυρή παρουσία του Ιράν στον Λίβανο μέσω της Hezbollah κάνει την πιθανότητα αντιποίνων κατά στόχων των ΗΠΑ στη χώρα ξεχωριστή. Η Hezbollah έχει επιρροή σε μεγάλες περιοχές στον Λίβανο, περιλαμβανομένων τμημάτων της Βηρυτού, και έχει την ικανότητα να εξαπολύσει επιθέσεις κατά αμερικανικών στόχων στη χώρα. Αυτός ο κίνδυνος θα αυξηθεί περαιτέρω, αν επιβεβαιωθεί ο θάνατος του Qassem, δεύτερου ισχυρότερου παράγοντα της Hezbollah.

Σαουδική Αραβία και παραγωγοί πετρελαίου

Εχουν περάσει σχεδόν τέσσερις μήνες μετά την επίθεση κατά των εγκαταστάσεων της Aramco, που μείωσαν για κάποιο διάστημα την παραγωγή στο μισό. Αν ΗΠΑ και Ιράν συνεχίσουν την κλιμάκωση με απευθείας χτυπήματα του ενός εναντίον του άλλου, το Ιράν είναι σίγουρο ότι θα μπορούσε να στοχεύσει χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, που είναι από τους στενότερους συμμάχους της υπερδύναμης στην περιοχή, αλλά και τα οικονομικά τους συμφέροντα. Να σημειωθεί ότι ειδικά σε Μπαχρέιν και Κατάρ σταθμεύουν σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις που θα μπορούσαν να γίνουν στόχος.

Ο Περσικός Κόλπος

Επιπλέον, το Ιράν θα μπορούσε να εξαπολύσει περισσότερες επιθέσεις εναντίον της αμερικανικής ναυτικής παρουσίας στον Περσικό Κόλπο. Στο μεγαλύτερο διάστημα της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ, το Ιράν ήταν διστακτικό στο να χρησιμοποιήσει ναυτικές δυνάμεις για να παρενοχλήσει αμερικανικά πλοία στον Περσικό Κόλπο, τα Στενά του Ορμούζ και τον Κόλπο του Ομάν, παρά την επιθετική του στρατηγική για να αντιμετωπίσει τις κυρώσεις της Ουάσιγκτον. Αυτό, όμως, θα μπορούσε να αλλάξει. Η ομάδα του αεροπλανοφόρου Abraham Lincoln ανέφερε τον προηγούμενο μήνα ότι πλοία του Ιράν την παρενόχλησαν καθώς έφευγε από τον Κόλπο του Ομάν.

Η Συρία

Ο θάνατος του Soleimani είναι ένα χτύπημα, που όμως δεν είναι πιθανό να οδηγήσει σε παράλυση, όσον αφορά τη δυνατότητα του Ιράν να διεξαγάγει εκτεταμένες επιχειρήσεις στη Συρία. Οι ΗΠΑ δεν έχουν σημαντική παρουσία στη χώρα σε σύγκριση με το Ιράν και τον Περσικό Κόλπο, αλλά οι δυνάμεις της που παραμένουν στη χώρα είναι κοντά σε πολιτοφυλακές που συνδέονται με το Ιράν, κάτι που σημαίνει ότι μπορεί να γίνουν στόχος.

Το Αφγανιστάν

Το Ιράν θα μπορούσε να χτυπήσει τις ΗΠΑ στο Αφγανιστάν, δεδομένου ότι υπάρχει παρουσία στρατιωτών και πολεμικού υλικού στη χώρα, καθώς και ιστορικό στήριξης των Ταλιμπάν. Το Ιράν είναι σε καλύτερη θέση για να χτυπήσει σε άλλες περιοχές, δεδομένου ότι δεν ελέγχει άμεσα ή κατευθύνει τους Ταλιμπάν, όπως άλλες δυνάμεις, αλλά η πιθανότητα αντιποίνων στη διαλυμένη από τον πόλεμο χώρα δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Η Υεμένη

Η Τεχεράνη θα μπορούσε να πιέσει τους αντάρτες Houthi να εξαπολύσουν επιθέσεις κατά συμμάχων των ΗΠΑ, αν και δεν ελέγχει άμεσα αυτή την ομάδα. Οι Houthi διατηρούν ένα ευμεγέθη στόλο drones καθώς και βαλλιστικούς πυραύλους όπως και πυραύλους cruise, τους οποίους χρησιμοποίησαν για να διεξάγουν επιχειρήσεις στην Υεμένη, τη Σαουδική Αραβία αλλά και τη γύρω θάλασσα, όπως τα στενά του Bab el-Mandeb. Δυνητικοί στόχοι θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν, αλλά δεν περιορίζονται εκεί, αεροδρόμια, κρίσιμες υποδομές, ενεργειακές εγκαταστάσεις, στρατιωτικούς στόχους και πλοία που διασχίζουν την περιοχή.

Πέρα από τη Μέση Ανατολή

Η απειλή αντιποίνων δεν περιορίζεται στη Μέση Ανατολή, δεδομένης της ιστορίας διεξαγωγής επιθέσεων, μεταξύ άλλων, κατά στόχων από τη Λατινική Αμερική έως την Ανατολική Ευρώπη και τη Νότια Ασία. Το Ιράν σχετίζεται με μεγάλο αριθμό μηχανορραφιών σε Βέλγιο, Δανία, Γαλλία, ΗΠΑ και Μεγάλη Βρετανία, τα τελευταία χρόνια.

euro2day.gr/stratfor

Οι νέοι κανόνες στη Διεθνή Διπλωματία

1

Του Νίκου Κανέλλου, Πρέσβη της Ελλάδας στο Αζερμπαϊτζάν.

Η παγκοσμιοποίηση της Παιδείας θα έπρεπε να «επισυνέβαινε» ως φυσική συνέπεια της οικονομικής παγκοσμιοποίησης

Αυτό  θα σήμαινε ότι θα είχαμε ένα σύνολο από κοινές «υψηλές» αξίες οι οποίες, παραδεκτές από το σύνολο της παγκόσμιας κοινωνίας,  θα εναρμονίζονταν σε ένα και μόνο στόχο: την εξασφάλιση της Παγκόσμιας Ειρήνης, την αποφυγή των συρράξεων και τον περιορισμό της πιθανότητας πυρηνικού ολοκαυτώματος

Αλλά τι συμβαίνει στην πραγματικότητα;

Στην πιο αναπτυγμένη γωνιά του Πλανήτη που δημιούργησε την Αναγέννηση, στην Ευρώπη, η Παιδεία αναπτύσσεται χωρίς κοινά οράματα άρα και χωρίς κοινή Παιδεία και έχει πάρει την κατιούσα.

Στον υπόλοιπο κόσμο η τεχνολογία με ένα είδος μιμητικής εκπαίδευσης δημιούργησε μεν μεγάλους «επιμορφωμένους» πληθυσμούς οι οποίοι γνωρίζουν «ανάγνωση» αλλά δεν είναι σε θέση να διακρίνουν η να επιλέξουν τι πρέπει να διαβάζουν με συνέπεια να γίνονται εύκολα θύματα φτηνών μηνυμάτων και επιρροών.

Η σημερινή αναφορά που ήταν αντικείμενο ομιλίας μου στη Διπλωματική Ακαδημία του Αζερμπαιτζάν είναι κάτι μεταξύ πρόβλεψης και προειδοποίησης

Σ’ αυτήν τη δυνατή πορεία της αμφισβήτησης μπορούν μόνο να βαδίσουν reflective minds (αντανακλαστικά μυαλά).

Και αυτό είναι ζήτημα πρωτίστως, επίσης, της ποιότητος της παιδείας.

Η σημερινή πολιτική και διπλωματική πραγματικότητα  μπορεί να συμπυκνωθεί στις 200 περίπου κυβερνήσεις και στις 100 και πλέον ένοπλες συρράξεις παγκοσμίως.

Είναι προφανές, λοιπόν, ότι το πρώτο αβίαστο συμπέρασμα είναι ότι είμαστε ελλιπείς σε αποδοτικές παγκόσμιες λύσεις.

Η σημερινή διπλωματική πραγματικότητα βασίζεται στα tweets του Προέδρου Trump και στην τεχνολογία του ιντερνέτ την οποία, μόνο, ελάχιστοι μπορούν να συλλάβουν πλήρως.

Οι λαοί που πλέον και με τη συνταγματική βούλα έχουν διαμορφωθεί σε πληθυσμούς χωρίς ταυτότητα ξέφυγαν από την αλυτρωτική αμφισβήτηση και διαμαρτυρία.

Οι παλιές μέθοδοι της Διπλωματίας κατέφευγαν στα όπλα.

Οι νεώτερες στους οικονομικούς και μονεταριστικούς εκβιασμούς.

Στην πραγματικότητα, λοιπόν, σε κάθε ιστορική περίοδο της ανθρωπότητας  κάτι θα υπάρχει που να τραυματίζει τους σκεπτόμενους πολίτες και τους λαούς.

Σαν συμπέρασμα, στην εποχή μας, για να μη μας « σκοτώσουν » οι νέες  τεχνολογίες η παγκοσμιοποίηση πρέπει να βρει μια νέα αναφορά στην Παιδεία!

Ένα σταθερό και μόνιμο σύστημα παγκοσμιοποιημένης παιδείας θα ενέπνεε νέους ηγέτες και θα αποτελούσε ένα δημιουργικό καταφύγιο Δικαιοσύνης και Ελευθερίας που δεν θα είχε πρόβλημα να θορυβηθεί η να τρομάξει από οποιεσδήποτε απειλές.

Για τον απλούστατο λόγο ότι στη βάση του προβληματισμού μας δεν είναι η δήθεν ανοχή αλλά η κατανόηση και η ευθυγράμμιση με κοινές αξίες.

Αυτή η πρότασή μας είναι απλή στη φόρμα της αλλά βαθειά σε νόημα.

Είναι δε αυτονόητο ότι στηρίζεται στην αποφασιστική επανάκαμψη της λατρείας μας στην Κλασσική Παιδεία

Πρόταση για όλον τον κόσμο που δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί όπως, δυστυχώς, έγινε με την πρόταση  για τη μόνιμη τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων.

Απο την ομιλία του κ. Νίκου Κανέλλου στη Διπλωματική Ακαδημία του Αζερμπαϊτζάν.

*Απο τη “Μακεδονία” της Κυριακής 05.01.2020

 

In Era of Perpetual Conflict, a Volatile President Grabs Expanded Powers to Make War

0

THE NEW YORK TIMES

The killing of Maj. Gen. Qassim Suleimani is the latest example of the capricious way in which the president, as commander in chief, has chosen to flex his lethal powers.

By Mark Mazzetti

  • Jan. 4, 2020Updated 3:26 p.m. ET

WASHINGTON — The powers of an American president to wage war have grown stronger for nearly two decades, ever since the Sept. 11 attacks led the United States into an era of perpetual conflict.

Those powers are now in the hands of the most volatile president in recent memory.

President Trump’s decision to authorize the killing of a top Iranian military leader could be the match that sets off a regional conflagration, or it could have only marginal geopolitical impact like so many of the targeted killings ordered by Mr. Trump and his predecessors. But it is just the latest example of the capricious way in which the president, as commander in chief, has chosen to flex his lethal powers.

From his dealings with Iran, Syria, Yemen and Afghanistan, Mr. Trump has shown little evidence over the past three years that his decisions about war and peace are made after careful deliberation or serious consideration of the consequences.

In June, Mr. Trump shocked his vice president, his national security adviser and his secretary of state when he reversed himself and called off a strike against Iran with only 10 minutes to spare. That decision, days after Iran downed an American reconnaissance drone, came in part after Mr. Trump consulted Tucker Carlson, the Fox News personality, who reminded the president that he had pledged to get out of foreign conflicts rather than begin new ones. A strike on Iran, Mr. Carlson said, could anger the president’s political base.

A little more than six months later, Mr. Trump ordered the killing of Maj. Gen. Qassim Suleimani, who led Iran’s powerful Quds Force of the Islamic Revolutionary Guards Corps. It was a move — set in motion after a rocket attack on Dec. 27 by forces linked to Iran killed an American contractor in Iraq — that Presidents George W. Bush and Barack Obama considered too provocative to authorize.

The war-making powers that Congress granted to the president in the years since the Sept. 11 attacks, combined with stunning advances in the technology of man-hunting, have given the inhabitant of the Oval Office the power to track and kill individuals practically anywhere on earth. General Suleimani was not even a particularly difficult target at Baghdad International Airport on Friday, when his convoy was hit by missiles fired by an American MQ-9 Reaper drone.

There have been attempts by lawmakers in recent years to limit the president’s abilities to wage new or expanded wars based on the authorities Congress granted in the years after the Sept. 11 attacks. But with little support from leaders of both parties on Capitol Hill, those efforts have generally gone nowhere.

“Our country has, quite self-consciously, given one person, the President, an enormous sprawling military and enormous discretion to use it in ways that can easily lead to a massive war. That is our system: one person decides,” Jack Goldsmith, a Harvard Law professor and former Justice Department official during the George W. Bush administration, wrote on Friday on Twitter.

Mr. Trump’s suspicions about the national security and intelligence bureaucracy he inherited have guided his unorthodox decisions on other aspects of foreign policy, like writing flattering, personal letters to the leader of North Korea, Kim Jong-un, and outsourcing much of his policy toward Ukraine to Rudolph W. Giuliani, his personal lawyer. There has been a dizzying turnover in his national security team: In three years, the president has had four national security advisers, two secretaries of state, two defense secretaries and one acting defense secretary.

How Mr. Trump sees the killing of General Suleimani as advancing his broader agenda on Iran is unclear, and on Friday he seemed to portray the operation as something of a one-off: a necessary step to ensure that tensions between the United States and Iran do not spiral out of control. General Suleimani was plotting “imminent and sinister attacks” before “we caught him in the act and terminated him,” the president said from his resort in Palm Beach, Fla., although administration officials did not describe any threats that were different from what they said the general had been orchestrating for years.

“We took action last night to stop a war. We did not take action to start a war,” Mr. Trump said. The president’s decision to kill the general at this time appeared to many military experts as a potentially reckless escalation. But his policy toward Iran, what administration officials call a “maximum pressure” campaign, has long underestimated how the country would respond to economic sanctions that have crippled its economy.

When Iranian operatives blew holes in oil tankers in the Gulf of Oman in June and launched drone strikes on Saudi oil facilities in September, Mr. Trump opted in both cases against a direct, immediate military response. Still, one day after the drone strike targeting General Suleimani, the Pentagon announced it was sending around 3,000 more troops to Kuwait as a precaution against growing threats to American forces in the region.

Lindsay P. Cohn, a professor of political science at the Naval War College, said that Mr. Trump appears to be convinced that General Suleimani’s death will not lead to a significant surge of violence in the Middle East. It satisfies two imperatives for him: appearing to look tough without taking on, at least for now, any new commitments.

“He doesn’t want to get entangled. But he doesn’t want to look weak,” said Professor Cohn, adding that her opinions did not necessarily represent those of the Defense Department.

The president’s mercurial approach to Iran has left a trail of alienated allies — including European NATO allies angry about his decision to withdraw from the 2015 Iran nuclear deal and Arab nations in the Persian Gulf region uncertain about Mr. Trump’s resolve to support them in the face of direct attack from Iran.

Mr. Trump’s blunt language about the folly of the wars in Iraq and Afghanistan led some to conclude that he was shy about using force. The evidence shows the opposite, said Micah Zenko, a national security expert who writes frequently about American presidents and the use of military power.

During the three years of the Trump administration, airstrikes in Afghanistan, Iraq and Somalia have sharply increased, as have civilian casualties, Mr. Zenko said. But rather than centralizing decisions about lethal force inside the White House, Mr. Trump has often devolved authority to military commanders.

Mr. Zenko described the president as a “passive hawk,” wanting to appear tough without making decisions about military force that could incite long-term commitments.

Less than 10 days in office, Mr. Trump authorized a risky commando raid in Yemen that killed several civilians and one Navy SEAL, Chief Petty Officer William Ryan Owens. Amid criticism for the botched raid, Mr. Trump put the blame on military commanders who, he said, “lost Ryan.”

Twice Mr. Trump ordered cruise missile attacks against the government of President Bashar al-Assad in Syria in retaliation for chemical attacks on civilians there, something that Mr. Obama decided against. Administration officials said that Mr. Trump was particularly impressed by the success of the Special Operations raid in October that killed Abu Bakr al-Baghdadi, the leader of the Islamic State, something that may have led the president toward approving the killing of General Suleimani.

One of Mr. Trump’s former national security advisers, John R. Bolton, who was pushed out in September because the president considered him an irritant and too much of a hawk, was suddenly praising Mr. Trump on Friday.

The killing of General Suleimani was the type of strike that Mr. Bolton had long advocated — and Mr. Trump had once rebuffed — and the former aide tweeted that he hoped it would be the “first step toward regime change in Iran.”

 

 

 

Η Αγκυρα «καίγεται» να σώσει την κυβέρνηση της Τρίπολης

0

euro2day.gr/stratfor

Η τελευταία ευκαιρία της Τουρκίας να διατηρήσει την περιφερειακή της στρατηγική ζωντανή, περνά μέσα από τη Λιβύη. Οι οικονομικοί και πολιτικοί δεσμοί, τα χαμένα ερείσματα στην Β. Αφρική και οι αραβικές χώρες που λειτουργούν ως αντίπαλο δέος. Η «συμφωνία» για την ΑΟΖ και ο EastMed.

Η Τουρκία βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο μιας εμπλοκής στη Λιβύη η οποία θα οδηγήσει σε μια μη σχεδιασμένη μακροπρόθεσμη εμπλοκή στη χώρα, καθώς αυξάνει την παρουσία και τις επενδύσεις στη χώρα.

Για δεύτερη φορά μέσα σε τέσσερις μήνες σχεδιάζει μια αμφιλεγόμενη στρατιωτική ανάπτυξη σε αραβική χώρα, τώρα στη Λιβύη, αφότου η αναγνωρισμένη από τη διεθνή κοινότητα Κυβέρνησης Εθνικής Συνεννόησης (GNA) ζήτησε στήριξη από την Αγκυρα σε στρατό, ναυτικό και αεροπορία προκειμένου να υπερασπιστεί την Τρίπολη.

Η αυξημένη στρατιωτική στήριξη της Τουρκίας είναι βέβαιο ότι θα βοηθήσει την GNA και τις πολιτοφυλακές της που προσπαθούν να αποκρούσουν την επίθεση των δυνάμεων του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA), του στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ που στηρίζεται από Ρώσους μισθοφόρους, την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Σαουδική Αραβία.

Γιατί η Αγκυρα εξετάζει την αποστολή στρατευμάτων στην Τρίπολη για να προστατεύσει την αδύναμη GNA, κίνηση που θα περιπλέξει τα πράγματα; Η απάντηση είναι ότι πρέπει να την προστατεύσει αν θέλει να πραγματοποιήσει τις περιφερειακές της φιλοδοξίες.

Η μεγαλύτερη εμπλοκή στη Λιβύη, όμως, έχει ένα μεγάλο κίνδυνο. Μια αυξημένη παρουσία της Τουρκίας δεν θα κερδίσει τον πόλεμο για την GNA και οι ξένοι υποστηρικτές του Χαφτάρ χωρίς αμφιβολία θα αυξήσουν την στήριξή τους προς αυτόν. Η Αγκυρα ρισκάρει να γίνει το μοναδικό σωσίβιο για την GNA και αν δεν διευρύνει περαιτέρω την υποστήριξή της, η κυβέρνηση της Τρίπολης θα μπορούσε να πέσει, δημιουργώντας τον σημαντικό κίνδυνο να συρθεί η Τουρκία σε ένα αδιέξοδο.

Η στροφή στην τουρκική εξωτερική πολιτική

Την τελευταία δεκαετία ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το κόμμα του (AKP) επεδίωξε μια στροφή στην εξωτερική πολιτική, από την εμβάθυνση των δεσμών με την Ευρωπαϊκή Ενωση (ή ακόμα και το ΝΑΤΟ) προς ένα ευρύτερο ρόλο σε Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική και τον μουσουλμανικό κόσμο.

Η πτώση αυταρχικών καθεστώτων, όπως αυτό του Μουαμάρ Καντάφι στη Λιβύη κατά την Αραβική Ανοιξη του 2011 προσέφερε στην Αγκυρα μια ευκαιρία να επιδιώξει αυτή την στροφή. Ο Ερνοτάν και το AKP δεν έχασαν χρόνο, στηρίζοντας ισλαμικές πολιτικές ομάδες -όπως η Μουσουλμανική Αδελφότητα στην Αίγυπτο και το Κόμμα Δικαιοσύνης και Κατασκευής στη Λιβύη- που είναι ιδεολογικά κοντά στο AKP και τις ρίζες του σουνιτικού Ισλάμ.

Η προσπάθεια της Τουρκίας να αποκαταστήσει τον ιστορικό της ρόλο στους Μουσουλμάνους, καθώς και η άνοδος ισλαμικών πολιτικών ομάδων, όμως, ενόχλησε βαθιά την Αίγυπτο, την Σαουδική Αραβία, αλλά και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία βλέπουν ότι η Αγκυρα καταπατά τις παραδοσιακές σφαίρες επιρροής τους. Η οικονομική, πολιτική και στρατιωτική δύναμη της Τουρκίας θα μπορούσε να χαλιναγωγήσει την επιρροή τους στην περιοχή και οι ισλαμικές ομάδες που υποστηρίζει καθώς και η «δημοκρατία» την οποία προωθεί, δημιουργούν υπαρξιακό κίνδυνο για τις μοναρχίες του Κόλπου. Η συγκρουσιακή πορεία μεταξύ του Αμπου Ντάμπι και του Ριάντ από την μια πλευρά και της Αγκυρας από την άλλη, έγινε έτσι αναπόφευκτη όταν η Τουρκία αποφάσισε να γίνει περισσότερο ενεργή στον αραβικό κόσμο.

Παρά τη στήριξη της Τουρκίας, οι ισλαμικές κυβερνήσεις στην περιοχή κατέρρευσαν. Στην Αίγυπτο, ο Μοχάμεντ Μόρσι δεν άντεξε ούτε μια χρονιά στην θέση του Προέδρου και η Μουσουλμανική Αδελφότητά του έχει τώρα απαγορευτεί. Υπό τον πρόεδρο Αμπτέλ Φατάχ Ελ Σίσι, το Κάιρο είναι τώρα ακράδαντα στο στρατόπεδο του οποίου ηγείται η Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα ενάντια στην Τουρκία.

Στην Τυνησία, το ισλαμικό κόμμα Ενάχντα είδε το ποσοστό του να συρρικνώνεται κατά σχεδόν 50% από το 2011 και αναγκάστηκε να γίνει περισσότερο μετριοπαθές ώστε να συμμετάσχει σε κυβερνήσεις συνασπισμού. Οι τουρκικές προσπάθειες να στηριχθεί πυροδότησαν σφοδρή αντίδραση από τα φιλελεύθερα και κοσμικά πολιτικά κόμματα αλλά και τα μέσα ενημέρωσης.

Στα νότια και το περισσότερο φιλικό προς το Ισλάμ Σουδάν, η ισλαμιστική κυβέρνηση του Ομάρ Αλ Μπασίρ έπεσε το 2019 και η χώρα τώρα είναι στενά ευθυγραμμισμένη με το Αμπου Ντάμπι και το Ριάντ. Εν τω μεταξύ στη Λιβύη, αν και η Μουσουλμανική Αδελφότητα είναι στην εξουσία στην Τρίπολη μέσω της GNA, παρότι ηττήθηκε πανηγυρικά στις βουλευτικές εκλογές του 2014, οι ισλαμιστές έχουν περιορισμένο ρόλο στην συνολική βάση υποστήριξης της GNA.

Προστατεύοντας τα τουρκικά συμφέροντα στη Λιβύη

Η ικανότητα της Τουρκίας να ασκεί επιρροή στη Βόρεια Αφρική μέσω ισλαμιστικών ομάδων φθίνει με την Λιβύη να αποτελεί ίσως την τελευταία της ευκαιρία να το πράξει. Θα δώσει μάχη, όμως για να το καταφέρει, δεδομένης της φαινομενικά ατελείωτης οικονομικής, στρατιωτικής και αεροπορικής στήριξης που απολαμβάνει ο LNA. Η GNA δεν έχει λάβει τέτοια βοήθεια, αναγκάζοντας τον Ερντογάν να παρέμβει από τον φόβο κατάρρευσής της.

Αν καταρρεύσει η GNA και ο Χαφτάρ εγκαταστήσει τη δική του κυβέρνηση, Αίγυπτος, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα αποκτήσουν ένα ακόμα ισχυρό ιδεολογικό και στρατιωτικό εταίρο. Από την πλευρά της, η Τουρκία είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα χάσει όλους τους οικονομικούς δεσμούς της με τη Λιβύη, δεδομένου ότι το φιλικό προς τον στρατηγό Χαφτάρ Κοινοβούλιο στο Τομπρούκ έχει απαγορεύσει σε Τούρκους εργολάβους να εργαστούν στην Τρίπολη.

Η Τουρκία έχει σημαντικούς οικονομικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με τη Λιβύη. Εκτιμάται ότι τουρκικές εταιρείες ελέγχουν πάνω από 15 δισεκατομμύρια δολάρια απλήρωτου χρέους της Λιβύης. Εποφθαλμιούν επίσης τη δυνητικά ιδιαίτερα κερδοφόρα ανοικοδόμηση που θα γίνει κάποια στιγμή, όταν τελειώσει ο εμφύλιος.

Αντίθετα με τη Συρία, η χώρα διαθέτει τεράστια αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου και επιπλέον περίπου 57 δισεκατομμύρια δολάρια σε παγωμένους λογαριασμούς από την Λιβυκή Αρχή Επενδύσεων, τα οποία θα χρηματοδοτήσουν την ανοικοδόμηση. Παράλληλα, πάνω από τους μισούς κάτοικους την ισχυρή εμπορική πόλη Μισράντα, περιλαμβανομένων πολλών προσώπων που εμπλέκονται στον εμφύλιο πόλεμο, είναι οθωμανικής καταγωγής και διατηρούν σημαντικούς οικονομικούς δεσμούς με την Τουρκία.

Ως τμήμα της αμυντικής συμφωνίας, Τουρκία και GNA υπέγραψαν μια δεύτερη που ορίζει τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ των δυο κρατών, προσφέροντας στην Αγκυρα ένα σπάνιο σύμμαχο στην ανατολική Μεσόγειο. Αν η συμφωνία είναι αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο, που ορίζει ότι δυο χώρες δεν μπορούν να διαπραγματευτούν θαλάσσια σύνορα που παραβιάζουν αυτά άλλου κράτους χωρίς να εμπλακεί και το τελευταίο, η «συμφωνία» απέβλεπε στο να έχει η Τουρκία αξιώσεις κοντά στην Κρήτη.

Η Αγκυρα μπορεί να επικαλεστεί τη «συμφωνία» για να δικαιολογήσει έρευνες για υδρογονάνθρακες στην περιοχή και να αξιοποιήσει την αυξημένη νομική ασάφεια για να παρακωλύσει τον προτεινόμενο αγωγό EastMed που στηρίζουν Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Αίγυπτος.

Ο EastMed αυξάνει το κίνητρο να διατηρήσει την GNA ζωντανή. Η Τουρκία υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε έρευνα για υδρογονάνθρακες στην κυπριακή ΑΟΖ πρέπει να γίνει σε συνεργασία με την κυβέρνηση των κατεχόμενων. Στα χαρτιά τουλάχιστον, η «συμφωνία» με τη Λιβύη θα μπορούσε ουσιαστικά να μπλοκάρει ένα αγωγό που θα κατευθύνεται προς την Ελλάδα, καθώς θα πρέπει να περάσει από περιοχή που διεκδικεί είτε η Λιβύη, είτε η Τουρκία. Αυτή η νομική επιπλοκή θα μπορούσε να δώσει στην Αγκυρα de facto δύναμη βέτο σε κάθε αγωγό από την ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη.

Παρά τους κινδύνους η αυξανόμενη ανάμειξη της Τουρκίας στη Λιβύη μπορεί να είναι ο μόνος τρόπος για να κρατήσει την περιφερειακή της στρατηγική ζωντανή.

Η Τεχεράνη ενώπιον στρατηγικού διλήμματος άξιου μιας τραγωδίας του Σαίξπηρ.

0
4 Ιανουαρίου 2020

Να αντιδράσει και να παίξει πλήρως το παιχνίδι του Ισραήλ, ή να μην αντιδράσει και να φαίνεται ως αδύναμη και ως εκ τούτου καταδικασμένη

Strategika 51

Άμλετ. Νά ‘ναι κανείς ή να μην είναι, αυτό ‘ναι το ζήτημα:

Το αν δηλαδή είναι για το πνεύμα ευγενέστερο να υποφέρει
τα χτυπήματα και τα βέλη μιας μοίρας εξωφρενικής,
ή, τα όπλα παίρνοντας ενάντια σ’ ένα πέλαγο από βάσανα,
να τα λήξεις αντιπαλεύοντάς τα. Να πεθάνεις, να κοιμηθείς’
και πια τίποτα’ και με το να κοιμηθείς να πεις πως πάει, τελειώνει πια
ο πόνος της καρδιάς και τα χίλια τόσα χτυπήματα της φύσης που
υπόκειται η σάρκα. Αυτή ‘ναι μια ολοκλήρωση
που με θέρμη θα επιθυμούσαμε. Να πεθάνεις, να κοιμηθείς’
να κοιμηθείς, πιθανά να ονειρευτείς: ε, να ο κόμπος!

Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, Άμλετ, 3.1.

Λίγες ώρες μετά την αεροπορική επίθεση που σκότωσε δέκα άτομα, συμπεριλαμβανομένου του διοικητή της δύναμης Qods του Σώματος των Φρουρών της Επανάστασης και ενός υποδιοικητή της ιρακινής λαϊκής κινητοποίησης, οι Ιρανοί υπεύθυνοι για τη λήψη αποφάσεων αντιμετωπίζουν σήμερα ένα δίλημμα:

Μια απάντηση αντιποίνων θα έπαιζε το παιγνίδι του Ισραήλ, κύριου χορηγού της επιδρομής και κύριου υποκινητή μιας πιθανής μεγάλης παγκόσμιας αντιπαράθεσης.

Μια μη-απόκριση θα ήταν σαφής ένδειξη αδυναμίας ικανής ακόμα να ενθαρρύνει όλους τους εχθρούς της Τεχεράνης να ακολουθήσουν έναν υβριδικό πόλεμο σε συνδυασμό με πιθανές προσπάθειες αλλαγής του καθεστώτος.

Στις δύο αναφερθείσες υποθέσεις, οι Ιρανοί στρατηγικοί φαίνονται παγιδευμένοι σε μια κίνηση που θυμίζει ορισμένα στοιχεία του παιχνιδιού του σκακιού.

Η στόχευση στο Ιράκ του υποστράτηγου Qassem Sulaimani πολύ σύντομα μετά την επιστροφή του από το Λίβανο με ένα πολιτικό αεροσκάφος μοιάζει επομένως σ’ ένα κτύπημα-αριστούργημα από την άποψη της βραχυπρόθεσμης στρατηγικής, αλλά σ’ ένα μακροπρόθεσμο φιάσκο.

Προς το παρόν οι Ισραηλινοί φαίνεται ότι έχουν πάρει όλα τα πιθανά οφέλη, αλλά όλα θα εξαρτηθούν από τις στρατηγικές ικανότητες της Ιρανικής Ισλαμικής Δημοκρατίας να χειριστεί σφιχτά και εξαιρετικά σφιχτά, επειδή ένας άμεσος πόλεμος μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν θα ήταν το δώρο που τόσο ονειρεύεται το Τελ Αβίβ .

Ο τρόπος λειτουργίας (modus operandi) της επιχείρησης  δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας. Ο υποστράτηγος Sulaimani σκοτώθηκε σύμφωνα με μια καλά δοκιμασμένη ισραηλινή μέθοδο, καλά λιπασμένη και πολύ γνωστή. Ο Ιρανός ανώτερος αξιωματικός ήταν φιλοξενούμενος του Ιράκ και η κυβέρνηση της Βαγδάτης, που αμφισβητείται έντονα στο εσωτερικό, θα δυσκολευτεί πολύ να επιβιώσει τις αμέσως επόμενες εβδομάδες  αν ένας πόλεμος μεγάλης έντασης δεν πυρπολήσει όλη τη Μέση Ανατολή σε αυτή τη σύντομη προθεσμία.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ήθελε να ξεφύγει από τη καθαίρεση του, υποχωρώντας σε μία από τις πιο ζωντανές επιθυμίες της AIPAC, του πολύ ισχυρού λόμπι υπέρ του Ισραήλ που κρατά τόσο το Δημοκρατικό Κόμμα όσο και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, καθώς και το διθάλαμο νομοθετικό σύστημα υπό την άμεση επιρροή του, αλλά το τρελό στοίχημα του Τραμπ του είναι ήδη μοιραίο: οι Ισραηλινοί όχι μόνο τον έθαψαν ζωντανό, αλλά χωρίς να χρειάστηκε να καταφύγουν σε δεύτερη σκοποβολή στο Ντάλας.

Η ανταπάντηση του Ιράν θα είναι πολύ ενδιαφέρουσα για πολλούς λόγους. Μετά από όλα, αυτή είναι η χώρα από την οποία μεταδόθηκε το σκάκι στον κόσμο όλο. Το ενδιαφέρον αυτής της απάντησης θα είναι καθοριστικό για να μετρηθεί  το βάθος της στρατηγικής σκέψης του Ιράν.

Εκτός αν οι Ιρανοί επιφυλάσσουν μια τόσο στρατηγική όσο και τακτική έκπληξη, επειδή όλα θα διαδραματίζονται στο Ιράκ, όντως, ασθενής κρίκος του λεγόμενου Άξονα της Αντίστασης, αν υπάρχει πραγματικά. Αυτή η αγωνία είναι εξαιρετικά συναρπαστική για κάθε ενθουσιασμένο για το θέμα, επειδή τα παιχνίδια που ήταν μηδενικού αθροίσματος αρχίζουν να μετατρέπονται. Το διακύβευμα  είναι τεράστιο, διότι οποιοσδήποτε λανθασμένος υπολογισμός από τη μία πλευρά όπως και από την άλλη, θα οδηγήσει σίγουρα σε έναν ζεστό παγκόσμιο πόλεμο χωρίς καμία πιθανότητα να γυρίσει πίσω.

Προς το παρόν, οι τιμές του αργού πετρελαίου εκτοξεύονται και κινδυνεύουν να απογειώθούν σε περίπτωση σύγκρουσης στον Κόλπο. Οι κερδοσκόποι τρίβουν τα χέρια τους χωρίς να συνειδητοποιούν την εξαιρετική βαρύτητα της στιγμής. Δεν γνωρίζουμε σε ποιο πόλεμο επιβιβαστήκαμε, αλλά γνωρίζουμε ότι θα μας φάει όλους αυτή τη φορά και ότι δεν θα υπάρξει ούτε νικητής ούτε νικημένος.

Και πάλι, η απάντηση του Ιράν σε μία από τις μεγαλύτερες υπαρξιακές απειλές κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας από το 1979, θα καθορίσει την πραγματική φύση του Μεγάλου Παιχνιδιού που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Μετάφραση Κ.Α.

Infognomonpolitics.gr