Ο φόρος εισοδήματος επιβλήθηκε για πρώτη φορά στη Βρετανία το 1799, ώστε να χρηματοδοτηθεί ο πόλεμος εναντίον της Γαλλίας. Στις ΗΠΑ επιβλήθηκε το 1861, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί ο εμφύλιος. Η πανδημία του κορωνοϊού δεν είναι πόλεμος με την αυστηρή έννοια, ωστόσο θα οδηγήσει σε τεράστια αύξηση του χρέους και τελικά σε υψηλότερους φόρους. Ενα μεγάλο μέρος αυτών φυσικά θα εξαρτάται από το ύψος του χρέους, που θα βασίζεται στη διάρκεια αναστολής της οικονομικής δραστηριότητας και στον χρόνο ανάκαμψης.
Αυτή τη στιγμή, το πιθανότερο σενάριο είναι ότι θα υπάρξει μία τεράστια ύφεση και στη συνέχεια μία σταδιακή ανάκαμψη. Δεδομένου, όμως, ότι πολλές κυβερνήσεις υποστηρίζουν τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις, δεν θα ήταν απίθανο το χρέος να αυξηθεί μεταξύ 20% και 50% του ΑΕΠ.
Ο καλύτερος τρόπος διαχείρισης του χρέους είναι και η αντίστοιχη ενίσχυση της ανάπτυξης. Εάν, για παράδειγμα, το χρέος αυξηθεί κατά το ένα τρίτο του ΑΕΠ και εφόσον η ανάπτυξη και ο πληθωρισμός βρίσκονται στο 1,5%, το oνομαστικό ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά ένα τρίτο μετά μία δεκαετία. Τότε, η αναλογία χρέους και ΑΕΠ θα επέστρεφε στο αρχικό επίπεδο.
Η τακτική αυτή ενδέχεται να ενδώσει εξαιτίας των χαμηλότατων επιτοκίων δανεισμού. Οι περισσότερες πλούσιες χώρες δανείζονται για δέκα χρόνια με λιγότερο από 1%. Ως αποτέλεσμα, το κόστος εξυπηρέτησης επιπλέον χρέους είναι σχεδόν μηδαμινό.
Ωστόσο, το κόστος δανεισμού βρίσκεται σε ασυνήθιστα χαμηλό επίπεδο, διότι οι κεντρικές τράπεζες το μείωναν από τη χρηματοπιστωτική κρίση. Κάποια στιγμή, ίσως χρειαστεί να το αυξήσουν, προκειμένου να μειώσουν τον πληθωρισμό. Τότε, το κόστος των κυβερνήσεων για τα διογκωμένα χρέη θα αυξηθεί. Επιπλέον, μόνον λίγες χώρες είχαν ισορροπημένους προϋπολογισμούς πριν από την επέλαση της πανδημίας.
Τα περιοριστικά μέτρα είναι πιθανό πως θα παραλύσουν ορισμένους τομείς της βιομηχανίας. Ως αποτέλεσμα, οι κυβερνήσεις θα εξέλθουν από την κρίση με ακόμα μεγαλύτερα δημοσιονομικά ελλείμματα. Εάν ξεκινήσουν με έλλειμμα 3% και προσθέσουν λίγες ακόμα ποσοστιαίες μονάδες από την οικονομική ζημία της πανδημίας και από το υψηλότερο κόστος δανεισμού, το ύψος του χρέους θα είναι ανεξέλεγκτο. Ορισμένες πλούσιες χώρες –ιδίως η Γερμανία, αλλά και η Ολλανδία και η Σιγκαπούρη– θα ξεκινήσουν με πλεόνασμα και ίσως μπορέσουν να αντισταθμίσουν το νέο χρέος.
Η μία εναλλακτική είναι η κατακόρυφη αύξηση του χρέους και στη συνέχεια αδυναμία αποπληρωμής του. Ισως και να πρόκειται για τη μόνη λύση για ορισμένες αναπτυσσόμενες οικονομίες. Ωστόσο, η ιστορία της Αργεντινής με τις ατελείωτες κρίσεις χρέους είναι παράδειγμα προς αποφυγήν.
Μία ακόμη εναλλακτική είναι η αύξηση του πληθωρισμού, που θα μπορούσε να σταθεροποιήσει την αναλογία του χρέους, ακόμη και εάν αυξηθεί το έλλειμμα – εφόσον όλα τα υπόλοιπα στοιχεία παραμείνουν ίδια. Ωστόσο, δεν πρόκειται να παραμείνουν ίδια. Οι επενδυτές θα απαιτούν υψηλότερα επιτόκια ως αποζημίωση. Ο μόνος τρόπος για να λειτουργήσει αυτή η τακτική είναι να αιφνιδιαστούν οι χρηματοπιστωτικές αγορές και αυτό δεν είναι εύκολο σε έναν κόσμο όπου το κεφάλαιο ρέει ελεύθερα. Επιπλέον, ο πληθωρισμός είναι ένας κρυμμένος και κατά κάποιον τρόπο βοηθητικός φόρος, που μειώνει την καταναλωτική δύναμη των ανθρώπων.
Διαφορετικά, οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να ζητήσουν από τις κεντρικές τράπεζες να κρατήσουν μονίμως χαμηλά τα επιτόκια δανεισμού – και όταν οι επενδυτές αρνηθούν να πληρώσουν το χρέος, θα τυπώσουν χρήματα ώστε να αυτοχρηματοδοτηθούν. Ωστόσο, προηγουμένως θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι αυτό δεν οδηγεί απλώς σε αύξηση του πληθωρισμού: καταστρέφει την αξιοπιστία τους και ίσως οδηγήσει σε υπερπληθωρισμό.
Στις 8 Μαρτίου, μετά τις δύο τα ξημερώματα, ο σιδηροδρομικός σταθμός του Μιλάνου γέμισε με κατοίκους της Νάπολης, της Καλαβρίας και άλλων νότιων περιοχών που είχαν ετοιμάσει άρον-άρον τις βαλίτσες τους για να γυρίσουν στον Νότο. Οι εικόνες που κατέγραψαν εκείνη την ημέρα οι κάμερες ασφαλείας αποτύπωσαν μια πρωτοφανή αλλαγή στην ιστορία της χώρας. Για πρώτη φορά από τότε που ενοποιήθηκε η χώρα, η έξοδος γινόταν σε αντίθετη κατεύθυνση. Και στη Ρώμη αρχίζει να κυκλοφορεί η ιδέα ότι η Λομβαρδία πρέπει να τύχει ειδικής διαχείρισης.
Το χάσμα μεταξύ Βορρά και Νότου, η περίφημη Ιταλία των δύο ταχυτήτων, μεγαλώνει καθημερινά όταν στις έξι το απόγευμα ανακοινώνονται τα στοιχεία των κρουσμάτων. Κινείται όμως αντίθετα με τους δείκτες του ρολογιού της ιστορίας. Τη Δευτέρα σημειώθηκαν 60 νέα κρούσματα στο Λάτσιο, 45 στην Καμπανία, 3 στην Καλαβρία. Στη Λομβαρδία, πάλι, έφτασαν τα 735. Στο Πιεμόντε, τα 92. Στην Εμίλια Ρομάνα, τα 307. Ανισοι είναι και οι αριθμοί των θανάτων. Στη Λομβαρδία, ο επίσημος απολογισμός από την αρχή της κρίσης είναι 12.376 θάνατοι. Στο Λάτσιο, την περιοχή της Ρώμης, 349.
Η κατάσταση της Λομβαρδίας ή του Πιεμόντε δεν είναι ίδια μ’εκείνη στον Νότο. Κάθε μέρα που περνάει, όμως, τίθενται σε αμφισβήτηση το υγειονομικό τους μοντέλο και ο τρόπος που διαχειρίστηκαν την κρίση. Διαπράχθηκαν σφάλματα. Χρησιμοποιήθηκαν οίκοι ευγηρίας για να μεταφερθούν εκεί ασθενείς, όπως κατήγγειλε ο επικεφαλής του Δημοκρατικού Κόμματος Νικόλα Τσινγκαρέτι. Η κυβέρνηση έχει τώρα μια ευκαιρία να αντικρούσει αποτελεσματικά τις κατηγορίες της Λέγκας και του Ματέο Σαλβίνι.
«Η πανδημία ανέδειξε μια βαθιά Ιταλία, όπως συνέβη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο», επισημαίνει ο ιστορικός Τζοβάνι Λούκα. Οι τρεις περιοχές με τα περισσότερα κρούσματα και θανάτους διοικούνται από τη Λέγκα ή κάποιον εταίρο της. Το Πιεμόντε και η Λομβαρδία βρίσκονται στην καρδιά της παλιάς αυτονομιστικής θεωρίας της Λέγκας. Η αξιοπιστία του Σαλβίνι στηρίζεται στις επιτυχίες της γενέτειράς του και του κυβερνήτη Ατίλιο Φοντάνα, τον οποίο ο ίδιος τοποθέτησε. Η υπονόμευση του τελευταίου, στην οποία επιδίδεται καθημερινά η κεντρική κυβέρνηση, αποτελεί πλήγμα για τον πρώην υπουργό Εσωτερικών.
Σύμφωνα με τον πολιτειολόγο Πιέρο Ινιάτσι, ο μύθος της Λομβαρδίας έχει καταρρεύσει. «Η αλαζονεία και το σύνδρομο ανωτερότητας, που καλλιεργούσαν ανέκαθεν η Λέγκα και ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι, γίνονται μπούμερανγκ. Δημιουργείται επίσης ένα σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για τον Σαλβίνι, καθώς μειώνεται η υποστήριξη του στον Νότο και διχάζονται οι ψηφοφόροι του στον Βορρά».
Οι επιχειρηματίες, κεντρικό στήριγμα της Λέγκας στον Βορρά, έχουν αρχίσει να κουράζονται με την καθυστέρηση της επανέναρξης των βιομηχανιών. «Δεν είναι η ώρα για κριτική, αλλά έχουν γίνει πολλά λάθη», λέει ένα διευθυντικό στέλεχος του Συνδέσμου Βιομηχάνων. Αλλά και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι έχει χάσει έδαφος τόσο η Λέγκα όσο και ο Σαλβίνι. Η μετανάστευση δεν προσφέρεται πλέον για τη συσπείρωση του πληθυσμού και ο ιός είναι ένα επικίνδυνο έδαφος για προπαγάνδα. Όλα θα κριθούν τους επόμενους μήνες στο πεδίο της οικονομίας.
Ο Βινσέντσο Ντε Λούκα, κυβερνήτης της Καμπανίας (Νάπολη), έχει γίνει τις τελευταίες εβδομάδες η υπερήφανη φωνή του Νότου. Πρόεδρος από τον Ιούνιο του 2015, χρημάτισε δήμαρχος του Σαλέρνο για τέσσερις θητείες. Υπήρξε υπέρμαχος του αυστηρού εγκλεισμού και αντιτάχθηκε στο πρόωρο άνοιγμα της Λομβαρδίας. «Αν ανοίξουν περιοχές όπου ο ιός εξακολουθεί να είναι ισχυρός, η Καμπανία θα κλείσει τα σύνορά της», προειδοποίησε.
(*) Ο Ντανιέλ Βερντού είναι αρθρογράφος της El País
«Απαιτούμε όλοι οι χρηματοοικονομικοί πόροι και τα πακέτα οικονομικών κινήτρων να επενδυθούν σε βιοτικά έργα, και όχι στη διατήρηση της λειτουργίας των καπιταλιστικών εταιρειών». Ένα κείμενο θέσεων της συλλογικότητας The Marxist Feminist Collective σε μετάφραση της Στέλλας Πεκιαρίδη.
Στιγμιότυπο από τις κινητοποιήσεις των φεμινιστικών απεργιών στο Ισπανικό Κράτος, 2019. Το αυτοσχέδιο πανό γράφει: «Μανόλο σήμερα θα φτιάξεις μόνος σου το δείπνο.» Πηγή EFE.
Θέση 1: Ο καπιταλισμός δίνει προτεραιότητα στην κερδοσκοπία έναντι της ζωής: Θέλουμε να την αντιστρέψουμε
Αυτή η πανδημία, και η αντίδραση της άρχουσας τάξης προς αυτή, προσφέρει μια σαφή και τραγική απεικόνιση της ιδέας που βρίσκεται στην καρδιά της Θεωρίας Κοινωνικής Αναπαραγωγής: ότι η ζωή υποκύπτει στις απαιτήσεις της κερδοσκοπίας.
Η ικανότητα του καπιταλισμού να παραγάγει το δικό του ζωοποιό αίμα –το κέρδος–εξαρτάται απολύτως από την καθημερινή «παραγωγή» εργατών. Αυτό σημαίνει ότι εξαρτάται από διαδικασίες βιοτικής στήριξης τις οποίες δεν ελέγχει ή στις οποίες δεν επιβάλλεται πλήρως και άμεσα. Ταυτόχρονα, η λογική της συσσώρευσης απαιτεί τη διατήρηση των μισθών και των φόρων που υποστηρίζουν την παραγωγή και τη συντήρηση της ζωής σε όσο το δυνατόν χαμηλότερο επίπεδο. Αυτή είναι η μεγαλύτερη αντίθεση στην καρδιά του καπιταλισμού. Υποβαθμίζει και υποτιμά εκείνους ακριβώς που παράγουν πραγματικό κοινωνικό πλούτο: νοσηλεύτριες και νοσηλευτές και άλλες εργαζόμενες και εργαζομένους στον τομέα της υγείας, εργάτριες και εργάτες γης, εργάτριες και εργάτες σε εργοστάσια τροφίμων, υπαλλήλους σουπερμάρκετ και οδηγούς διανομής, εργαζόμενες και εργαζομένους στην αποκομιδή απορριμμάτων, εκπαιδευτικούς, φροντίστριες και φροντιστές παιδιών και ηλικιωμένων. Αυτές και αυτοί είναι οι φυλετικοποιημένες και φυλετικοποιημένοι και θηλυκοποιημένες και θηλυκοποιημένοι εργάτριες και εργάτες τους οποίους ο καπιταλισμός εξευτελίζει και στιγματίζει με χαμηλούς μισθούς και συχνά επικίνδυνες εργασιακές συνθήκες. Όμως η παρούσα πανδημία καθιστά σαφές ότι η κοινωνία μας απλώς δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς αυτές. Επίσης, η κοινωνία δεν μπορεί να επιβιώσει με φαρμακευτικές εταιρείες που ανταγωνίζονται για τα κέρδη και εκμεταλλεύονται το δικαίωμά μας να μείνουμε ζωντανοί. Και είναι προφανές ότι το «αόρατο χέρι της αγοράς» δεν θα δημιουργήσει ούτε θα διαχειριστεί μια υποδομή υγείας πλανητικής εμβέλειας την οποία, όπως δείχνει η τρέχουσα πανδημία, χρειάζεται η ανθρωπότητα.
Η κρίση υγείας ωθεί επομένως το κεφάλαιο να εστιαστεί στη ζωή και σε έργα βιοτικής στήριξης όπως η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, η κοινωνική πρόνοια, η παραγωγή και διανομή τροφίμων. Απαιτούμε αυτή η εστίαση να διατηρηθεί ακόμα κι όταν η πανδημία περάσει, ώστε η υγεία, η εκπαίδευση και άλλες δραστηριότητες βιοτικής στήριξης να αποεμπορευματοποιηθούν και να γίνουν προσιτές σε όλες και όλους.
Θέση 2: Οι εργαζόμενες και οι εργαζόμενοι στην κοινωνική αναπαραγωγή είναι απαραίτητες και απαραίτητοι: Απαιτούμε αυτό να αναγνωριστεί εις το διηνεκές
Ενώ οι εταιρείες παραγωγής εμπορευμάτων, υπολειπόμενες σε εργαζόμενες και εργαζομένους είδαν τα κέρδη τους και τις μετοχές τους να πέφτουν ακαριαία, βρίσκονται δεσμευμένες προς ανθρώπινους οργανισμούς, κοινότητες, νοικοκυριά και άτομα. Όμως, δεδομένης της ανάγκης του καπιταλισμού να δίνει προτεραιότητα στην κερδοσκοπία έναντι της ζωής, οι εν λόγω οργανισμοί, κοινότητες, νοικοκυριά και άτομα είναι ελάχιστα εξοπλισμένα για να αναμετρηθούν με την πρόκληση αυτή. Δεν έχουμε να κάνουμε μονάχα με το γεγονός ότι ο Covid-19 έχει επιπτώσεις στις εργαζόμενες και τους εργαζομένους στους τομείς της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, των δημόσιων μετακινήσεων και των καταστημάτων τροφίμων, καθώς και σε ποικίλες εργαζόμενες και ποικίλους εργαζομένους στον κοινωνικό εθελοντισμό κ.α. Η επί χρόνια αποδιάρθρωση των βασικών κοινωνικών υπηρεσιών στο όνομα της λιτότητας σημαίνει ότι το εργατικό δυναμικό της κοινωνικής αναπαραγωγής είναι μικρότερο από ό,τι στο παρελθόν, και ότι οι κοινωνικοί οργανισμοί είναι λιγότερο και λιγότερο καλά εφοδιασμένοι.
Προκειμένου να αντισταθμίσουν δεκαετίες αμέλειας σε μια κρίση, πολλά καπιταλιστικά κράτη και εταιρείες μετατοπίζουν τις προτεραιότητές τους, αλλά μόνο τμηματικά και προσωρινά. Στέλνουν επιταγές σε νοικοκυριά, παρατείνουν την ασφάλιση ανεργίας σε επισφαλείς εργαζόμενες και εργαζομένους, δίνοντας εντολή σε αυτοκινητοβιομηχανίες να στραφούν από την παραγωγή αυτοκινήτων στην παραγωγή μασκών και αναπνευστήρων. Στην Ισπανία, το κράτος προσωρινά ανέλαβε τα ιδιωτικά νοσοκομεία. Στις ΗΠΑ, οι ασφαλιστικές εταιρείες θέτουν τέλος στη συμμετοχή των ασφαλισμένων στο κόστος για τα τεστ του Covid-19. Μεταξύ άλλων, αυτό αποδεικνύει πόσο άμεσα διαθέσιμοι και άφθονοι είναι οι πόροι που ανταποκρίνονται πραγματικά στις ανάγκες των ανθρώπων όταν υπάρχει πολιτική βούληση.
Απαιτούμε οι εργαζόμενες και οι εργαζόμενοι στους τομείς κοινωνικής αναπαραγωγής –νοσηλεύτριες και νοσηλευτές, καθαρίστριες και καθαριστές νοσοκομείων, εκπαιδευτικοί, προσωπικό αποκομιδής απορριμμάτων, παρασκευάστριες και παρασκευαστές τροφίμων και υπάλληλοι σουπερμάρκετ– να αναγνωριστούν μονίμως για τις ουσιώδεις υπηρεσίες που προσφέρουν, και οι μισθοί , οι παροχές και η κοινωνική τους θέση να βελτιωθούν σε αντιστοιχία της σημασίας τους στη διατήρηση της κοινωνίας ως ολότητας.
Θέση 3: Σώστε τους ανθρώπους, όχι τις τράπεζες
Οι ηγέτες μας αφιερώνουν πολύ περισσότερους πόρους στη διάσωση των επιχειρήσεων, με την ελπίδα της αποσόβησης μιας παντελούς κατάρρευσης της καπιταλιστικής αξίας. Τα ίδια τα κέρδη παράγονται, σας υπενθυμίζουμε, από την εργατική δύναμη την οποία τροφοδοτεί το εργατικό δυναμικό της κοινωνικής αναπαραγωγής. Οι CEO των αλυσίδων ξενοδοχείων και εστιατορίων, οι τεχνολογικές και αεροπορικές εταιρείες, και πολλές άλλες επιχειρήσεις απολύουν εκατομμύρια εργαζόμενες και εργαζομένους, ενώ ως επί το πλείστον διατηρούν τους δικούς τους υπερδιογκωμένους μισθούς και παροχές. Αυτό συμβαίνει γιατί το καπιταλιστικό σύστημα επιτάσσει η αντίθεση μεταξύ ζωής και έμμισθης εργασίας να επιλύεται προς όφελος του κεφαλαίου και όχι προς εκείνο της ανθρώπινης ζωής.
Απαιτούμε όλοι οι χρηματοοικονομικοί πόροι και τα πακέτα οικονομικών κινήτρων να επενδυθούν σε έργα βιοτικής στήριξης, και όχι στη διατήρηση της λειτουργίας των καπιταλιστικών εταιρειών.
Θέση 4: Ανοιχτά σύνορα, κλειστές φυλακές
Αυτή η πανδημία πλήττει μετανάστριες και μετανάστες, καθώς και κρατούμενες και κρατούμενους πολύ σκληρά: όσες και όσους βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε φυλακές και κέντρα κράτησης με επονείδιστες συνθήκες υγιεινής και ανύπαρκτους πόρους υγείας, όσες και όσους δεν διαθέτουν έγγραφα και υποφέρουν σιωπηλά από τον φόβο πως αν ζητήσουν βοήθεια θα απελαθούν, όσες και όσους εργάζονται σε δραστηριότητες βιοτικής στήριξης (υγεία και κοινωνική μέριμνα, γεωργία κ.λπ.) και κινδυνεύουν περισσότερο να μολυνθούν επειδή δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να πάνε στην εργασία τους (στερούμενες και στερούμενοι κατάλληλου ή οποιουδήποτε προστατευτικού εξοπλισμού), όσες και όσους βρίσκονται σε μετάβαση μεταξύ χωρών προσπαθώντας να φτάσουν στις οικογένειές τους, καθώς και όσες και όσους δεν μπορούν να ζήσουν στις χώρες τους λόγω ταξιδιωτικών απαγορεύσεων και κυρώσεων.
Είτε με την πανδημία είτε χωρίς αυτήν, ο Τραμπ θα διατηρήσει τις κυρώσεις εναντίον του Ιράν (όπου τα ποσοστά μόλυνσης και οι θάνατοι εκτοξεύονται στα ύψη). Και ούτε ο Τραμπ ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πιέσουν το Ισραήλ να άρει τις κυρώσεις που καταληστεύουν τις τόσο απαραίτητες ιατρικές προμήθειες από τους 2 εκατομμύρια ανθρώπους που βρίσκονται αιχμάλωτοι στη Γάζα. Αυτή η διαφοροποιημένη ανταπόκριση στην πανδημία εφαρμόζει και ενισχύει τη ρατσιστική και αποικιοκρατική καταπίεση που αποτελεί το υπογάστριο του καπιταλισμού.
Απαιτούμε οι ανάγκες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης να λάβουν προτεραιότητα έναντι κάθε μεταναστευτικής ρύθμισης, να απελευθερωθεί άμεσα η πλειονότητα των φυλακισμένων και να βρεθούν εναλλακτικές συμπονετικές κυρώσεις για όσους και όσες είναι ασθενείς, έτσι ώστε να κλείσουν τα κέντρα κράτησης και λοιποί θεσμοί εγκλεισμού που αποσκοπούν στην τιμωρητική πειθάρχηση αντί στην τροφοδότηση της ζωής.
Θέση 5: Η αλληλεγγύη είναι το όπλο μας: Ας τη χρησιμοποιήσουμε ενάντια στο κεφάλαιο
Η πανδημία αποκάλυψε στον κόσμο το πώς εργαζόμενοι άνθρωποι σε μια κρίση πάντοτε αντεπεξέρχονται μέσω μιας ευρείας και δημιουργικής γκάμας στρατηγικών επιβίωσης. Για τους περισσότερους, αυτό σήμαινε τη στήριξη από κοντινούς φίλους και συγγενείς. Ορισμένοι, ωστόσο, τα βγάζουν πέρα με πρωτοβουλίες αμοιβαίας βοήθειας. Για τους άστεγους και όσους η καπιταλιστική κοινωνία απέρριψε ως βάρος, η υποστήριξη ήρθε από ηρωικές πρωτοβουλίες εθελοντών της κοινωνικής αναπαραγωγής που δεν προσφέρουν στους άλλους τίποτε άλλο παρά το δικαίωμα στη ζωή. Γειτονιές σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο δημιουργούν ομάδες στο Whatsapp για να διατηρούν επαφή με τους πιο ευάλωτους και να τους βοηθούν να εξασφαλίζουν τρόφιμα και φάρμακα. Σχολεία στέλνουν κουπόνια φαγητού σε φτωχές οικογένειες με παιδιά που δικαιούνται δωρεάν γεύματα. Τράπεζες τροφίμων και φιλανθρωπικές οργανώσεις βλέπουν τον αριθμό των εθελοντών τους να αυξάνεται. Τα κοινά της κοινωνικής αναπαραγωγής προβάλλουν ως επείγουσα ανάγκη. Μα έχουμε επίσης πάρει τα μαθήματά μας από το παρελθόν: Δεν θα επιτρέψουμε στις καπιταλιστικές κυβερνήσεις να χρησιμοποιήσουν τα κοινά της κοινωνικής αναπαραγωγής ως δικαιολογία για την αποποίηση της ευθύνης του κράτους.
Ως κοινωνικές φεμινίστριες, χρειάζεται να ωθήσουμε τα πράγματα περισσότερο, να συνεργαστούμε για να καλέσουμε σε δημόσια πρόνοια για όλα όσα είναι απαραίτητα ώστε η ανθρώπινη ζωή να ευδοκιμεί. Αυτό σημαίνει το χτίσιμο αλληλεγγύης μεταξύ διαφορετικών κοινοτήτων που πλήττονται και τροφοδοτούνται ανισότιμα. Αυτό σημαίνει την προστασία των πιο περιθωριοποιημένων και την υποστήριξη όσων διαθέτουν κοινωνικούς πόρους –συνδικαλιστικές οργανώσεις, ΜΚΟ, κοινωνικούς οργανισμούς– για την απόδοση μέρους αυτών και τη στήριξη σε όσες και όσους δεν τους διαθέτουν. Αυτό σημαίνει την απαίτηση από το κράτος να αναγνωρίσει το έργο της κοινωνικής αναπαραγωγής ως τον ακρογωνιαίο λίθο της κοινωνικής ύπαρξης.
Απαιτούμε οι κυβερνήσεις να μάθουν από τους ανθρώπους και να αναπαραγάγουν με όρους πολιτικής όσα κάνουν οι απλοί άνθρωποι για να βοηθήσουν και να υποστηρίξουν ο ένας τον άλλο.
Θέση 6: Φεμινιστική αλληλεγγύη ενάντια στην ενδοοικογενειακή βία
Τα μέτρα εγκλεισμού που ανέλαβαν οι περισσότερες χώρες για να θέσουν υπό έλεγχο τη διάδοση του Covid-19, παρότι απολύτως απαραίτητα, έχουν σοβαρές συνέπειες για εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν σε κακοποιητικές σχέσεις. Οι αναφορές για ενδοοικογενειακή βία κατά γυναικών και πληθυσμού ΛΟΑΤΚΙ πολλαπλασιάστηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας, καθώς τα θύματα αναγκάστηκαν να μείνουν μέσα στο σπίτι μαζί με τους βίαιους συντρόφους ή τα βίαια μέλη της οικογένειάς τους. Οι εκστρατείες «Μένουμε σπίτι», που δεν λαμβάνουν υπόψη τους το συγκεκριμένο καθεστώς ενδοοικογενειακής βίας, είναι ιδιαιτέρως ανησυχητικές σ’ ένα πλαίσιο στο οποίο χρόνια αχαλίνωτου νεοφιλελευθερισμού σήμαναν την απόσυρση χρηματοδοτήσεων από δομές και υπηρεσίες προστασίας θυμάτων βίας.
Απαιτούμε οι κυβερνήσεις να αναστρέψουν αμέσως τη χρόνια αναστολή χρηματοδότησης των υπηρεσιών κατά της βίας και να παράσχουν τους αναγκαίους στους φορείς πόρους προκειμένου αυτοί να λειτουργήσουν και να δημοσιοποιήσουν ευρέως τις γραμμές στήριξης.
Θέση 7: Οι εργαζόμενες και οι εργαζόμενοι στον τομέα της κοινωνικής αναπαραγωγής διαθέτουν κοινωνική δύναμη: Μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε για να αναδιοργανώσουμε την κοινωνία
Η πανδημία αυτή μπορεί, και θα έπρεπε, να αποτελέσει μια στιγμή που η αριστερά προωθεί μια συγκεκριμένη ατζέντα για τους τρόπους υποστήριξης της ζωής έναντι του κέρδους έτσι ώστε να μας βοηθήσει να προσπελάσουμε τον καπιταλισμό. Αυτή η πανδημία μάς έχει ήδη δείξει πόσο απαραίτητες και απαραίτητοι είναι για τον καπιταλισμό οι εργαζόμενες και οι εργαζόμενοι στον τομέα της κοινωνικής αναπαραγωγής –τόσο οι έμμισθες και οι έμμισθοι όσο και οι άμισθες και οι άμισθοι, σε νοσοκομεία και έργα υποδομής, σε νοικοκυριά, σε κοινότητες. Ας εξακολουθήσουμε να το υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας αυτό, όπως επίσης την κοινωνική δύναμη που οι εν λόγω εργαζόμενες και εργαζόμενοι διαθέτουν. Ήρθε η στιγμή που εμείς, ως εργαζόμενες και εργαζόμενοι στην κοινωνική αναπαραγωγή, οφείλουμε να αναπτύξουμε τη συνείδηση της κοινωνικής δύναμης που διαθέτουμε, στα εθνικά μας πλαίσια, εντός των συνόρων που μας χωρίζουν, και σε κάθε άκρη του πλανήτη.
Αν σταματήσουμε εμείς, σταματά ο κόσμος. Αυτή η οπτική μπορεί να αποτελέσει τη βάση πολιτικών που θα σέβονται το έργο μας, αλλά μπορεί επιπλέον να αποτελέσει τη βάση μιας πολιτικής δράσης που χτίζει την υποδομή για μια ανανεωμένη αντικαπιταλιστική ατζέντα στην οποία η ζωή, και όχι η κερδοσκοπία, είναι αυτή που ορίζει τις κοινωνίες μας.
Ο Michael Roberts είναι μαρξιστής οικονομολόγος και συγγραφέας του βιβλίου The Long Depression: Marxism and the Global Crisis of Capitalism και αρθρογραφεί τακτικά ακολουθώντας τις εξελίξεις στο μπλογκ του Τhe Next Recession. Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε με τίτλο The euro’s corona crisis στις 19 Απριλίου στο μπλογκ αυτό. Την μετάφραση από τα αγγλικά έκανε ο Γιώργος Ηλιάδης.
Την ερχόμενη Πέμπτη 23 Απριλίου θα πραγματοποιηθεί μια τηλεδιάσκεψη των αρχηγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να συζητήσουν ακόμα μια φορά για το πώς να ενεργήσουν σχετικά με την πανδημία του κορωνοϊού και το επερχόμενο lockdown της παραγωγής στην ευρωπαϊκή επικράτεια. Συγκεκριμένα, τίθεται το αμφιλεγόμενο ερώτημα του πώς θα βοηθηθούν τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Ιταλία και η Ισπανία τα οποία χτυπήθηκαν σκληρότερα από την πανδημία. (Ακολουθούν τα τελευταία στοιχεία όπως συγκεντρώθηκαν από τον Τζον Ρος (John Ross)).
Την περασμένη εβδομάδα, ύστερα από τρεις ημέρες και δύο νύχτες τηλεδιάσκεψης, οι υπουργοί οικονομικών της Ευρωζώνης ψηλάφισαν τον δρόμο τους προς μία επείγουσα απάντηση για την πανδημία του Covid-19. Οι PIGS (Portugal, Italy, Greece, Spain) είχαν υψηλές προσδοκίες με απαίτηση να μοιραστούν τα κράτη της Ευρωζώνης το βάρος της κρίσης με ένα κοινά εκδιδόμενο χρεωστικό εργαλείο, γνωστό ως κορωνο-ομόλογο. Οι FANGS (Finland, Austria, Netherlands, Germany) ή «frugal four» (φειδωλοί τέσσερις) τους χτύπησαν κάτω από τη ζώνη, προτείνοντας κάθε μέλος της νομισματικής ένωσης να σηκώσει το βάρος των χρεών μόνο του.
Ο Ολλανδός υπουργός οικονομικών Βόπκε Χέκστρα (Wopke Hoekstra) έπαιξε τον κακό μπάτσο. Αρνήθηκε ένα «κοινό ομόλογο» εγγυημένο από όλα τα κράτη, ισχυριζόμενος πως ήταν λάθος της Ιταλίας να έχει τόσο υψηλό δημόσιο χρέος που έκανε αδύνατο να πληρώσει για την πανδημία από μόνη της. Δεν εμπιστευόταν τις «σπάταλες» δαπάνες της Ιταλίας και των ομοίων της. Αυτό απηχούσε την ανάλγητη στάση του Eurogroup εναντίον της Ελλάδας κατά τη διάρκεια της λεγόμενης «ευρωπαϊκής κρίσης χρέους» του 2012–15.
Τα κράτη του Νότου, στηριζόμενα από την Γαλλία, διαμαρτυρήθηκαν πως η στάση του Ολλανδού υπουργού στρέφεται εναντίον της σύνολης ιδέας του Ευρωπαϊκού εγχειρήματος, που υποτίθεται σχεδιάστηκε για να φέρει τα εμπόλεμα Ευρωπαϊκά έθνη σε ένα ομοιογενές και αρμονικό σύνολο. «Δεν αφήνουμε κανέναν πίσω», διακήρυξε στην εναρκτήρια ομιλία της στο Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο στις αρχές του 2020 η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν (Ursula von der Leyen). «Χρειάζεται να επανεφεύρουμε την δύναμη της συν-εργασίας», δήλωσε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Forum στο Davos τρεις μήνες νωρίτερα, «που βασίζεται στην δικαιοσύνη και τον αμοιβαίο σεβασμό. Αυτό είναι που ονομάζω ’’γεωπολιτική των κοινών συμφερόντων’’. Αυτό αντιπροσωπεύει η Ευρώπη.»
Αυτά τα ωραία λόγια εξανεμίστηκαν στην συνεδρίαση των υπουργών οικονομικών. Στο τέλος, τα αδύναμα κράτη του Νότου συνθηκολόγησαν με τους «φειδωλούς τέσσερις», καθώς δεν είχαν εναλλακτική. Ο Mario Centeno, o Πορτογάλος υπουργός οικονομικών και νυν Mr. Euro, προχώρησε σε έναν συμβιβασμό αργά τη νύχτα. «Στο τέλος της ημέρας, ή μάλλον, στο τέλος της τρίτης ημέρας» ανακοίνωσε, «αυτό που έχει περισσότερη σημασία είναι ότι ανταποκριθήκαμε στην πρόκληση.»
Αλλά ο «συμβιβασμός» αποτυγχάνει οικτρά να σώσει τον ιταλικό καπιταλισμό από το χάλι του. Οι υπουργοί οικονομικών συμφώνησαν σε ένα πακέτο 500 δισεκατομμυρίων ευρώ για την ανακούφιση από την κρίση. Θα δημιουργηθεί ένα πιστωτικό όριο από τον ΕΜΣ (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας) (έως 240 δισεκατομμύρια ευρώ), το οποίο, αν και υπόκειται μόνο σε δευτερεύουσες προϋποθέσεις, θα περιοριστεί στην κάλυψη «άμεσων και έμμεσων» δαπανών υγείας. Όμως αυτό το πιστωτικό όριο πιθανότατα δεν θα χρησιμοποιηθεί από την Ιταλία, που ήδη επιβαρύνεται από ένα θεόρατο δημόσιο χρέος (που ξεπερνά μόνο η Ελλάδα).
Θα υπάρξει ένα πρόγραμμα της ΕΕ για τη χορήγηση φθηνών δανείων στα κράτη μέλη χωρίς όρους για την υποστήριξη της εργασίας μειωμένου ωραρίου (short-time work), το οποίο ονομάζεται SURE (Υποστήριξη για τον μετριασμό των κινδύνων ανεργίας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης). Αυτό θα επιτρέψει στην ΕΕ να δανειστεί από τις αγορές και να μεταβιβάσει τα κεφάλαια στα κράτη μέλη. Αλλά αυτό είναι απλώς ένα βραχυπρόθεσμο μέτρο. Επιπλέον, θα υπάρχουν εγγυήσεις δανείων για εταιρείες από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Και η ΕΚΤ αγοράζει πλέον κρατικά ομόλογα σε μεγάλη κλίμακα στο πλαίσιο του PEPP (Pandemic Emergency Purchase Programme). Έτσι, το πρόγραμμα PEPP διασφαλίζει ότι η ιταλική κυβέρνηση μπορεί να συνεχίσει να αναχρηματοδοτεί τον εαυτό της με πολύ χαμηλό κόστος κατά τη διάρκεια της κρίσης του κορωνοϊού.
Αλλά όλα αυτά είναι βραχυπρόθεσμα μέτρα και αφήνουν την Ιταλία επιβαρυμένη με ακόμη περισσότερο χρέος. Η Ελλάδα αντιμετώπισε την ίδια μεταχείριση στην κρίση του ευρώ και τώρα έχει τόσο μεγάλο χρέος που δεν θα μπορέσει ποτέ να το ξεπληρώσει αυτόν τον αιώνα, ενώ ο τόκος για το χρέος αυτό τρώει τα διαθέσιμα φορολογικά έσοδα που απαιτούνται για την παροχή δημόσιων υπηρεσιών και επενδύσεων.
Ο Γάλλος Πρόεδρος Μακρόν (Macron) θρήνησε για την απόφαση των ευρωπαίων υπουργών οικονομικών. Προειδοποίησε ότι η ΕΕ βρίσκεται σε κίνδυνο κατάρρευσης εκτός κι αν υιοθετήσει με θέρμη μια πολιτική «οικονομική αλληλεγγύης». Η λύση του ήταν ένα κοινό ταμείο αποκατάστασης από τον ιό το οποίο «θα μπορούσε να διανείμει ένα κοινό χρέος με κοινή εγγύηση» για την χρηματοδότηση των κρατών μελών σύμφωνα με τις ανάγκες τους και όχι σύμφωνα με το μέγεθος των οικονομιών τους. «Δεν μπορείς να έχεις μια ενιαία αγορά όπου κάποιοι θυσιάζονται», πρόσθεσε. «Δεν είναι πλέον δυνατό… να έχουμε χρηματοδότηση που δεν θα αντιστοιχεί αμοιβαία στις δαπάνες που αναλαμβάνουμε στην μάχη κατά του Covid-19 και που θα έχουμε για την οικονομική ανάκαμψη». Ναι, γνωρίζει ότι αυτό ήταν «against all dogmas, but that’s the way it is». Εννοούσε γενικά μέτρα νεοκλασικής λιτότητας.
Ο Μακρόν ανακάλεσε το «κολοσσιαίο, μοιραίο λάθος» της Γαλλίας που απαίτησε αποζημιώσεις από την Γερμανία μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, το οποίο πυροδότησε την λαϊκιστική Γερμανική αντίδραση καθώς και την επακόλουθη καταστροφή. «Είναι το λάθος που δεν κάναμε στο τέλος του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου», είπε. «Το σχέδιο Μάρσαλ, που ο κόσμος εξακολουθεί να το συζητά σήμερα… το ονομάζουμε ‘helicopter money’ και λέμε, ‘πρέπει να ξεχάσουμε το παρελθόν, να κάνουμε μια νέα αρχή και να κοιτάξουμε το μέλλον’».
Εδώ ο Μακρόν απηχεί την κριτική στάση του Τζον Μέιναρντ Κέινς (John Maynard Keynes) στην διάσημη κριτική του στην απαίτηση αποζημιώσεων που επέβαλε η Γαλλία, η Βρετανία και οι ΗΠΑ στην Γερμανία μετά τον πρώτο παγκόσμιο. Ο Κέινς κάλεσε προς ένα Σχέδιο για την Αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πιστοληπτικής ικανότητας σύμφωνα με το οποίο η Γερμανία θα μπορούσε να εκδώσει ομόλογα και τα πρώην εχθρικά κράτη θα εγγυόνταν τα Γερμανικά ομόλογα αυστηρά και από κοινού, σε ορισμένες αναλογίες. Αυτή η κεϋνσιανή λύση είναι κατ΄ουσίαν αυτή που προτείνεται τώρα με τα ευρωπαϊκά κορωνο-ομόλογα, για χρηματοδότηση και εγγύηση από όλα τα κράτη μέλη.
Αλλά ακόμα και αν τα κορωνο-ομόλογα μπορούσαν να θεσπιστούν, θα ήταν αυτό αρκετό ή ακόμα και η σωστή «λύση» για την μαζική ύφεση που τώρα πλήττει την Ιταλία και όλα τα πιο αδύναμα κράτη της ΕΕ; Όπως σχολίασε ο δεξιός Ιταλός «λαϊκιστής» Ματέο Σαλβίνι (Matteo Salvini): «Δεν εμπιστεύομαι τα δάνεια που προέρχονται από την ΕΕ. Δεν θέλω να ζητήσω χρήματα από τους τοκογλύφους του Βερολίνου ή των Βρυξελλών… η Ιταλία έχει δώσει και συνεχίζει να δίνει δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο στην ΕΕ και αξίζει όλη την απαραίτητη υποστήριξη, αλλά όχι μέσω διεφθαρμένων μηχανισμών που θα υποθηκεύσουν το μέλλον της χώρας».
Η Ιταλία έχει μια τεράστια επιβάρυνση δημόσιου χρέους, όχι επειδή η κυβέρνηση έχει εμπλακεί σε άσκοπες δαπάνες. Αντιθέτως, η κυβέρνηση έχει υιοθετήσει μόνιμη λιτότητα, με ετήσια πλεονάσματα φορολογικών εσόδων έναντι δαπανών (εξαιρώντας τόκους χρέους) για 24 από τα τελευταία 25 χρόνια!
Αυτή η λιτότητα σήμανε την κατάρρευση των κοινωνικών υπηρεσιών, την υποβάθμιση του συστήματος υγείας, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ανταποκριθεί στην πανδημία, και συνέβαλε στην τρομερά μικρή ανάπτυξη στην παραγωγικότητα και τις επενδύσεις για πάνω από δύο δεκαετίες. Ως αποτέλεσμα, η στήριξη της Ιταλικής κυβέρνησης κατά την πανδημία θα είναι ελάχιστη. Η άμεση οικονομική παρόρμηση για την Γερμανία (στην μορφή της επιπρόσθετης κυβερνητικής δαπάνης για ιατρικό εξοπλισμό, της εργασίας μειωμένου ωραρίου, της επιχορήγησης μικρών και μεσαίων εταιρειών, κ.λπ.) ισοδυναμεί με περίπου το 7 τοις εκατό της οικονομικής απόδοσης το 2020, σε σύγκριση με το μόλις 0.9% της Ιταλίας.
Η ιταλική οικονομία βρέθηκε σε μόνιμη κρίση, αλλά οι οικονομικές επιπτώσεις του σοκ που προκάλεσε ο κορωνοϊός επιδείνωσαν την κατάστασή της. Μόνη της η Ιταλία δεν θα είναι σε θέση να επαναφέρει την οικονομία της μετά το lockdown. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις του ΔΝΤ, κανένας στην Ευρώπη δεν θα έχει υψηλότερες ακαθάριστες ανάγκες χρηματοδότησης (ληξιπρόθεσμο χρέος και έλλειμμα προϋπολογισμού) από την Ιταλία.
Το μόνο που θα μπορούσε να επιτύχει ένα κορωνο-ομόλογο είναι να ξελασπώσει τα οικονομικά της Ιταλίας για την περίοδο της ύφεσης, αλλά όχι να προσφέρει μια μόνιμη λύση για την αποκατάσταση της οικονομίας, της εργασίας και των επενδύσεων. Μετά την ύφεση, το δημόσιο χρέος της Ιταλίας θα είναι ακόμα υψηλότερο από το 130% του AΕΠ που είναι τώρα. Το ΔΝΤ αναμένει το ετήσιο πρωτογενές πλεόνασμα των δημόσιων οικονομικών να μετατραπεί σε ένα 5% του ελλείμματος του ΑΕΠ, ενώ το χρέος στο ΑΕΠ να ανέβει στο 155%. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το επιτόκιο που απαιτείται από αυτούς που ετοιμάζονται να αγοράσουν ιταλικά κυβερνητικά ομόλογα αυξάνεται, ειδικά σε σχέση με την Γερμανία, όπου ο τόκος είναι στην ουσία αρνητικός.
Στην πραγματικότητα ο ιταλικός καπιταλισμός (σαν αυτόν της Ελλάδας) είναι απλώς πολύ αδύναμος για να ανατρέψει την κατάσταση.
Η απόδοση του 10ετούς ιταλικού κρατικού ομολόγου.
Σκοπεύω σε μια μελλοντική δημοσίευσηνα επιστρέψω στην ατέρμονη τραγωδία της Ελλάδας και στις προοπτικές της εν μέσω της κρίσης του κορωνοϊού. Αλλά γιατί ο ιταλικός καπιταλισμός είναι τόσο ανίσχυρος; Και ακριβέστερα, γιατί η συμμετοχή της Ιταλίας στην Ευρωζώνη δεν παρήγαγε μια δυνατότερη ιταλική οικονομία; Η απάντηση βρίσκεται στην φύση της καπιταλιστικής συσσώρευσης. Η ένωση διαφόρων εθνών-κρατών σε μια οικονομική και νομισματική οντότητα θέτει τεράστια προβλήματα για τον καπιταλισμό. Ιστορικά, αυτό έχει επιτευχθεί μόνο μέσω στρατιωτικής κατάκτησης ή εμφυλίου πολέμου (η ομοσπονδιακή ένωση των ΗΠΑ επιτεύχθηκε κατά αυτόν τον τρόπο από την στρατιωτική ήττα των νοτίων κρατών).
Ο καπιταλισμός είναι ένα οικονομικό σύστημα που συνδυάζει εργασία και κεφάλαιο, αλλά ανισότιμα. Οι κεντρομόλες δυνάμεις του συνδυασμού συσσώρευσης και εμπορίου είναι συχνά πολύ περισσότερο από αντισταθμιζόμενες από τις φυγόκεντρες δυνάμεις της ανάπτυξης και των άνισων ροών της αξίας. Δεν υπάρχει τάση ισορροπίας στους κύκλους του εμπορίου και της παραγωγής στα πλαίσια του καπιταλισμού. Έτσι οι φορολογικές, μισθολογικές ή τιμολογικές προσαρμογές δεν πρόκειται να αποκαταστήσουν την ισορροπία και σε κάθε περίπτωση πρέπει μάλλον να είναι τόσο τεράστιες ώστε να είναι κοινωνικά αδύνατες χωρίς την λύση της νομισματικής ένωσης.
Όταν σχεδιάστηκε το Ευρώ, ο στόχος ήταν να επιφέρει μια σύγκλιση και ενοποίηση των ευρωπαϊκών κρατών μέσω της νομισματικής ένωσης. Αλλά οι αρχηγοί της Ευρώπης έθεσαν κριτήρια συγχώνευσης για την συμμετοχή στο ευρώ που ήταν αποκλειστικά νομισματικά (επιτόκια και πληθωρισμός) και δημοσιονομικά (ελλείμματα προϋπολογισμού και χρέη). Δεν υπήρχαν κριτήρια συγχώνευσης για τα επίπεδα παραγωγικότητας, την ανάπτυξη του ΑΕΠ, τις επενδύσεις ή την απασχόληση. Γιατί; Διότι αυτές είναι περιοχές της ελεύθερης κίνησης του κεφαλαίου (και της εργασίας) στις οποίες η καπιταλιστική παραγωγή πρέπει να αφεθεί ελεύθερη από παρεμβάσεις ή κρατική καθοδήγηση. Στο τέλος, το εγχείρημα της ΕΕ είναι ένα καπιταλιστικό εγχείρημα.
Όπως έχω εξηγήσει σε παλαιότερερς δημοσιεύσεις, η μαρξιστική θεωρία του διεθνούς εμπορίου είναι βασισμένη στον νόμο της αξίας. Στην Ευρωζώνη, η Γερμανία έχει υψηλότερη οργανική σύνθεση κεφαλαίου (OCC) από την Ιταλία, διότι είναι πιο ανεπτυγμένη τεχνολογικά. Κατ’ ακολουθία σε κάθε συναλλαγή μεταξύ των δύο, η αξία θα μεταφέρεται από την Ιταλία στη Γερμανία. Η Ιταλία θα μπορούσε να το αντισταθμίσει αυξάνοντας την κλίμακα της παραγωγής επί των εξαγωγών της στη Γερμανία προκειμένου να καταφέρει ένα εμπορικό πλεόνασμα ως προς την Γερμανία. Αυτό κάνει η Κίνα. Αλλά η Ιταλία δεν είναι αρκετά μεγάλη ώστε να κάνει το ίδιο. Έτσι μεταφέρει αξία στην Γερμανία και παρουσιάζει ένα έλλειμμα στο συνολικό εμπόριο με την Γερμανία.
Εν μέσω αυτής της κατάστασης, η Γερμανία κερδίζει εντός της Ευρωζώνης σε βάρος της Ιταλίας. Όλα τα υπόλοιπα κράτη μέλη δεν μπορούν να κλιμακώσουν την παραγωγή τους ώστε να ξεπεράσουν την Γερμανία, έτσι η άνιση συναλλαγή επιτοκίζεται εγκάρσια στην Ευρώπη. Επιπλέον, η Γερμανία παρουσιάζει ένα εμπορικό πλεόνασμα σε σχέση με κράτη εκτός της ΟΝΕ, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιήσει για να επενδύσει περισσότερο κεφάλαιο στο εξωτερικό μέσα στις ελλειμματικές χώρες της Οικονομικής Νομισματικής Ένωσης.
Αυτό εξηγεί γιατί οι χώρες του πυρήνα της ΟΝΕ έχουν παρεκκλίνει από την περιφέρεια ήδη από τον σχηματισμό της Ευρωζώνης. Με ενιαίο νόμισμα, οι αξιακές διαφορές μεταξύ των πιο αδύναμων κρατών (με χαμηλότερη οργανική σύνθεση κεφαλαίου) και των δυνατότερων (υψηλότερη OCC) έγιναν εμφανείς, δίχως καμία επιλογή για επανόρθωση μέσω της υποβάθμισης του εκάστοτε εθνικού νομίσματος ή μέσα από την κλιμάκωση της παραγωγής. Έτσι οι πιο αδύναμες καπιταλιστικές οικονομίες (στην νότια Ευρώπη) έχασαν μέσα στο ευρώ έδαφος που παραχώρησαν στις ισχυρότερες (στον Βορρά).
Το Γαλλο-Γερμανικό κεφάλαιο επεκτάθηκε στον Νότο και την Ανατολή για να εκμεταλλευτεί την εκεί φθηνή εργασία, εξάγοντας παράλληλα έξω από τον ευρωπαϊκό χώρο, με ένα σχετικώς ανταγωνιστικό συνάλλαγμα. Τα πιο αδύναμα κράτη της ΟΝΕ ανέπτυξαν εμπορικά ελλείμματα με τις βόρειες χώρες και πλημμύρισαν με βόρειο κεφάλαιο που δημιούργησε ιδιοκτησία και οικονομικές εκρήξεις (booms) σε αντιδιαστολή με την ανάπτυξη στους παραγωγικούς τομείς του Βορρά. Έτσι η Γερμανική αποδοτικότητα αυξήθηκε υπό την σκέπη του ευρώ ενώ της Γαλλίας και της περιφέρειας μειώθηκε.
Μια πρόσφατη δημοσίευση επιβεβαιώνει αυτήν την εξήγηση του γιατί υπάρχει απόκλιση και όχι σύγκλιση, εντός της Ευρωζώνης:
Η κρισιμότητα της ανάπτυξης που βασίζεται στις εξαγωγές στις κεντρικές χώρες και στην ανάπτυξη που οδηγείται από το χρέος στην περιφέρεια της Ευρωζώνης μπορεί να εντοπιστεί ήδη στις διαφορές των τεχνολογικών δυνατοτήτων και στην ίδια την απόδοση… η μακροοικονομική απόκλιση μεταξύ κεντρικών και περιφερειακών χωρών οδηγείται από την συνύπαρξη δύο διαφορετικών αναπτυξιακών τροχιών (μοντέλα καθοδηγούμενα από της εξαγωγές και μοντέλα καθοδηγούμενα από την ζήτηση), τα οποία με τη σειρά τους μπορούν να εντοπιστούν πίσω σε μια ‘’δομική πόλωση’’ όσον αφορά τους όρους των τεχνολογικών δυνατοτήτων.
Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι «λαμβάνοντας υπόψη τον κεντρικό ρόλο των τεχνολογικών δυνατοτήτων για την εκτίμηση των (μελλοντικών) οικονομικών εξελίξεων, τα αποτελέσματα μας δείχνουν ότι δεν μπορεί κανείς να περιμένει την υλοποίηση μιας φυσικής συγχωνευτικής διαδικασίας στην Ευρωζώνη. Είναι επίσης φανερό ότι η προσέγγιση «one-size-fits-all» της δημοσιονομικής αναδιάρθρωσης στις προσβεβλημένες από την κρίση χώρες της περιφέρειας από το το 2010 και έπειτα ήταν καταδικασμένη να αποτύχει θεαματικά… Η δημοσιονομική λιτότητα είναι αντίθετη στην αποκατάσταση ισχυρών παραγωγικών τομέων στην Ευρωζώνη. Αφού η δομική πόλωση πυροδοτεί την μακροοικονομική απόκλιση, πρέπει όντως να αναμένεται η τελική αποσάθρωση της Ευρωζώνης, αν το ‘lock-in’ της βιομηχανικής εξειδίκευσης μεταξύ των κεντρικών και των περιφερειακών χωρών δεν σπάσει από στοχευμένες πολιτικές παρεμβάσεις.
Η Ιταλική οικονομία έχει έναν προβληματικό τραπεζικό τομέα, ο οποίος είναι υπερβολικά μεγάλος, διαθέτει πολλούς κακούς δανεισμούς και έχει στοιχίσει στους φορολογούμενους πολλά δισεκατομμύρια τα τελευταία χρόνια ως αποτέλεσμα των επαναλαμβανόμενων κρατικών bail-outs. Eπικρατεί μια ισχνή ανάπτυξη της παραγωγικότητας και μια επιδείνωση της πόλωσης μεταξύ της νότιας και βόρειας Ιταλίας. Απέχοντας πολύ από την παροχή νέων ευκαιριών για την επέκταση του ιταλικού κεφαλαίου, η Ευρωζώνη κράτησε την ιταλική οικονομία σε μια ημι-μόνιμη κρίση βραδείας καύσης. Ενώ την ίδια στιγμή η γερμανική οικονομία μεγάλωσε κατά έναν μέσο όρο της τάξης του 2.0% σε πραγματικούς όρους και η ευρωπαϊκή επικράτεια κατά ένα 1.4% ετησίως μέσα στο 2010-2019, η αληθινή ανάπτυξη του ΑΕΠ στην Ιταλία ήταν μόνο 0.2% την ίδια περίοδο.
Eνώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ (σε νομισματικές ισοτιμίες αγοραστικής δύναμης) στην Ιταλία το 1999 ήταν ακόμα γύρω στα 1000 πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, 20 χρόνια αργότερα – ακριβώς πριν την έναρξη της κρίσης του covid- έπεσε σχεδόν 4000 κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η Γερμανία, από την άλλη, όπου τα κατά κεφαλήν εισοδήματα ήταν ήδη ελαφρώς υψηλότερα από ότι στην Ιταλία όταν εντάχθηκε στο ευρώ, συνέχισε να μειώνει την διαφορά κατά την ίδια περίοδο, με αποτέλεσμα την αύξηση του χάσματος του κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Η Ιταλία είχε χάσει δύο δεκαετίες από την οικονομική της ανάπτυξη ήδη πριν από την κρίση του κορωνοϊού.
Όντως, τα κοινά κορωνο-ομόλογα, τα τόσο αγαπητά στους Κεϋνσιανούς και μετα-Κεϋνσιανούς, είναι μια φτωχή απάντηση σε αυτήν την κρίση. Αυτό που χρειάζεται είναι μια μαζική αύξηση στον Ευρωπαϊκό προϋπολογισμό από το τρέχον γελοία χαμηλό ποσοστό του 1% του Ευρωπαϊκού ΑΕΠ στο 20%, μαζί με εναρμονισμένα φορολογικά μέτρα προκειμένου να λάβει τέλος ο «αγώνας προς τον πάτο» στην ολοένα και χαμηλότερη φορολόγηση των επιχειρήσεων, στον οποίο και πρωτοστατεί η Ιρλανδία. Ένας τέτοιος προϋπολογισμός θα μπορούσε να εκκινήσει τον σχεδιασμό επενδύσεων, εργασίας και κοινωνικών υπηρεσιών σε μεγάλη κλίμακα ώστε να επωφεληθούν όλοι στην ΕΕ. Θα χρειαζόταν να χρηματοδοτηθεί ένα σχέδιο Μάρσαλ για την Ευρώπη, για το οποίο μιλά ο Μακρόν, αλλά στο οποίο οι μεγάλες άχρηστες τράπεζες της ΕΕ θα ελέγχονταν κρατικά, μαζί με την δημόσια ιδιοκτησία των μεγάλων τομέων της παραγωγικής βιομηχανίας. Έτσι θα μπορούσε να τεθεί η βάση για μια αληθινή ομοσπονδία “Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης”, μέσα στην οποία η περιφέρεια θα μπορούσε να αναπτυχθεί με την βοήθεια του κέντρου.
Χωρίς αυτό, η πανδημία του κορωνοϊού έχει την δυνατότητα να προκαλέσει μια μη αναστρέψιμη διάλυση της υπάρχουσας νομισματικής ένωσης. Οι κεντρικές χώρες της Ευρωζώνης δεν είναι έτοιμες να επιτύχουν μια πλήρη δημοσιονομική ένωση και την αναδιανομή των πόρων προκειμένου να αυξηθεί η παραγωγικότητα και η εργασία στην περιφέρεια. Σε κάθε περίπτωση, ολοκληρωτική και αρμονική ανάπτυξη που να οδηγεί σε κατάσταση σύγκλισης δεν είναι δυνατή κάτω από τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής. Αντιθέτως, η εμπειρία της ΟΝΕ είναι αυτή της απόκλισης.
Οι λαοί της νότιας Ευρώπης πρόκειται μάλλον να υπομείνουν κι άλλα χρόνια λιτότητας προκειμένου να ξεχρεώσουν τα χρέη στον Βορρά. Ακόμα και έτσι, το μέλλον του ευρώ πρόκειται να κριθεί, όχι από τους λαϊκιστές των πιο αδύναμων κρατών, αλλά από τις θέσεις που θα πλειοψηφήσουν μεταξύ των στρατηγών του κεφαλαίου στις δυνατότερες οικονομίες. Οι κυβερνήσεις της νότιας Ευρώπης ίσως τελικά αποφασίσουν να απομακρυνθούν από το συνάφι της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Ελλάδας κ.λπ. και να σχηματίσουν ένα δυνατό «NorEuro» γύρω από τις Γερμανία, Αυστρία, Benelux και Πολωνία. Δεν είναι να απορεί κανείς που ο Μακρόν ανησυχεί σοβαρά.
Το κείμενο της μετάφρασης επιμελήθηκε η Κλεονική Αλεξοπούλου.
Originally published under the title “8 Policy Recommendations for Dealing With the ‘New’ Turkey.”
Turkey’s hostility to the West is the new normal, not a temporary aberration.
From 2002, when Recep Tayyip Erdoğan and the AK Party reached power, until about 2016, a debate raged among Turkey-watchers in the United States: Is Ankara still an ally?
Actually, due to nostalgia, that debate dragged on long after it was obvious that Turkey no longer was an ally. That issue, happily, is now closed; NATO membership notwithstanding, nobody seriously makes this claim anymore.
But a new debate has opened up: Is Turkey’s hostility a temporary aberration or the long term new normal? Is it more like Necmettin Erbakan’s coming to power in 1996-97 and Mohammed Mursi’s in Egypt in 2012-13, or more like the Iranian Revolution, now in its fifth decade?
Opinion in Washington is divided. Broadly speaking, the president, Defense, State, and business interests argue for it being an aberration; they expect this unfortunate interlude to end with a cheery return to the good old days. Congress and most analysts argue for long-term change; that’s my argument here.
To understand the American debate, one needs to go back to those good old days. The period from Turkey’s accession to NATO in 1952 to the key election of 2002 lasted a round 50 years; U.S.-Turkish relations, though not without hitches (most notably mutual fury over Cyprus in 1964), were simple and good: Washington led, Ankara followed.
Turkey’s Foreign Ministry is much busier than it used to be.
I had the opportunity to spend a week as a guest at the Foreign Ministry in Ankara in October 1992; my most distinct memory is the paucity of decision-making. Officials hung out by the fax machine for the Turkish embassy in Washington to send policy guidance. I exaggerate, but not by much. This arrangement worked well for both sides for a half-century; Turkey enjoyed protection from the Soviet Union, the United States could count on a reliable ally.
Two developments eroded this stability in the 1990s: the Soviet collapse and mainstream Turkish political parties declining into corruption and incompetence. Islamists, a minor force since the days of Atatürk, took advantage of these changes, coming briefly to power in 1996-97. The military shoved them aside without addressing underlying problems.
From 1952 to 2002, Washington led and Ankara followed.
Then followed the wild 2002 election. The AK Party came out of nowhere to benefit from a peculiarity in the Turkish constitution establishing a 10 percent threshold of the total vote for a party to enter parliament. Only two parties exceeded the 10 percent minimum that year; the others, literally, won 9, 8, 7, 6, and 5 percent. This oddity permitted the AKP, with one-third of the vote, to control two-thirds of parliament. The resulting shock devastated the opposition, which remained demoralized until finally rallying to a victory in Istanbul’s mayor’s race in 2019.
As for relations with the United States, the turning point came soon after the AKP’s accession. On Mar. 1, 2003, the Turkish parliament refused to allow American troops to use Turkish territory as a base for war on Saddam Hussein’s regime in Iraq. However stunning a change after 50 years’ stalwart alliance, American officialdom shrugged off this rejection. President George W. Bush continued his close relations with Erdoğan, whom he personally helped get over a judicial ban and become prime minister. Barack Obama called Erdoğan one of his five favorite foreign leaders. Donald Trump flattered and appeased him.
Three successive U.S. presidents have been reluctant to acknowledge the fundamental changes in Turkey.
The consistent friendliness of these three dissimilar presidents demonstrates the reluctance in the White House to acknowledge the fundamental changes in Turkey. Likewise, the DoD tried to keep the good old days going, the State Department conciliated, Boeing and other corporations wanted to keep selling.
In this spirit, the Executive Branch downplays that Turkey is ruled by an Islamist strongman who controls Turkey’s most powerful institutions: the military, the intelligence services, the police, the judiciary, the banks, the media, the election boards, the mosques, and the educational system. More: he has developed a private army, SADAT. He cracks down at will on whoever publicly disagrees with him; for instance, dare to sign a mild petition, you might be labeled a terrorist and end up in jail. As Erdoğan’s popularity has waned, he has increasingly relied on electoral fraud, jailing opposition leaders and having his goons attack the offices of rival parties.
Turkey’s Erdoğan (left) with Iran’s Khamene’i, watched over by Khomeini.
Not only are Erdoğan and the AKP entrenched in power but they have molded an entire generation and are transforming the country. It helps to see Turkey undergoing a version of Iran’s Islamic revolution. We are witnessing in slow-motion a second Iran in the making, less violent and dramatic, more sophisticated and potentially more enduring. Using computer terminology, Khomeini was Islamism 1.0, Erdoğan is 2.0, maybe even 3.0.
A massive shift in Turkish attitudes towards the West in general, the United States in particular, has followed. In 2000, shortly before Erdoğan came to office, polls showed slightly over half of Turks favorable to America; this plummeted to 18 percent during his term. Anti-Americanism is now rampant in politics, the media, movies, school textbooks, mosque sermons, and beyond.
The hostility has become mutual. Anger over Turkey’s purchase of the Russian S-400 missile system led Congress to exclude it from the F-35 program. After decades of avoiding a vote on an Armenian genocide resolution out of concern for Turkish sensibilities, the House in 2019 voted 405 to 11 in favor of it; the Senate passed the bill by a voice vote.
Erdoğan (left) with Süleyman Soylu, a possible successor.
There is little reason to expect that Americans will find a friendlier reception in Ankara after Erdoğan goes. Yes, he is sixty-six years old and reputedly suffers from various illnesses. But candidates bruited as his successor (such as Süleyman Soylu) adhere closely to his outlook. Further, the other major political strands in Turkey, the nationalists and leftists, are even more hostile than Erdoğan’s party. With the exception of the Kurdish HDP, all the other parties sitting in Turkey’s parliament; (MHP, CHP Iyi) are more anti-American than the AKP. They actually accuse Erdoğan of being pro-American.
In conclusion, American policies must not be based on the hope that Turkey will come back. It is gone, as Iran is gone. Not forever, but for the duration. The U.S. government needs to prepare long term for a nasty, perhaps a rogue, Ankara. Here are eight policy recommendations, starting with the least consequential, to deal with the new Turkey:
1. Complain, condemn, and to some extent take action over a range of foreign issues such as the Turks supporting ISIS, invading Syria, depriving of Syria and Iraq of riverine water, mounting an expedition to Libya, and drilling in the Cypriot exclusive economic zone.
Fethullah Gülen must not be sent back to Turkey.
2. Publicly reject the extradition request for Fethullah Gülen, Erdoğan’s former ally and now his mortal political enemy who lives in Pennsylvania.
3. Invite Kurds, Gülenists, opposition parliamentary figures, and others to high-level meetings in Washington, to signal support for them.
5. Add Turkey to the Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA) as a response to Turkey’s purchase of the Russian S-400 missile system.
6. Remove nuclear weapons from Incirlik, a NATO air base in Turkey. Access to the base is sometimes restricted. The weapons cannot be loaded on the planes stationed there. The Turks could seize the weapons.
7. Remove U.S. troops from Turkey.
8. Expel Turkey from the North Atlantic Treaty Organization. Although NATO bylaws do not offer a means to oust members, the Vienna Convention on the Law of Treaties allows a unanimous majority to throw out a rogue state. It’s just conceivable that this can be done. So, let’s do it.
[ Το κείμενο του Jérôme Baschet μεταφράστηκε από την αγγλική γλώσσα από τον ιστότοπο των ill will editions. Δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στα γαλλικά στη Le Monde . Μετάφραση: Ίρια Γραμμένου ]
Οι ιστορικοί συμφωνούν ότι ο 20ός αιώνας ξεκίνησε το 1914, με την έναρξη του κύκλου των Παγκοσμίων Πολέμων. Δίχως αμφιβολία, κάποτε θα λέγεται ότι ο 21ος αιώνας ξεκίνησε το 2020, όταν εμφανίστηκε ο SARS-CoV-2. Φυσικά, τα μελλοντικά σενάρια παραμένουν πολύ ανοιχτά, αλλά τα αλυσιδωτά γεγονότα που έχουν πυροδοτηθεί από την εξάπλωση του κορωναϊού, μας προϊδεάζουν για τις ολοένα εντονότερες καταστροφές που θα συμβούν στον παροξυσμικό μας κόσμο, ο οποίος ήδη φέρει τα σημάδια της υπερθέρμανσης και βαδίζει σταθερά προς μια μέση αύξηση θερμοκρασίας κατά 3 ή 4 βαθμούς.
Μπροστά στα μάτια μας διαπλέκονται, ολοένα και πυκνότερα, οι ποικίλοι παράγοντες μιας κρίσης που μια τυχαιότητα, τόσο απρόβλεπτη όσο και διαρκώς αναγγελλόμενη, αρκεί για να την πυροδοτήσει. Η κατάρρευση και η διάλυση της ζωής, η διατάραξη του κλίματος, η επιταχυνόμενη αποσύνθεση της κοινωνικής ζωής, η απαξίωση των κυβερνήσεων και των πολιτικών συστημάτων, η αχαλίνωτη επέκταση της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής ευθραυστότητας, η αποτυχία να διατηρηθεί ένα επαρκές επίπεδο ανάπτυξης είναι μόνο μερικοί από αυτούς τους παράγοντες: αυτές οι τάσεις ενισχύουν η μία την άλλη και γεννούν μιαν ακραία ευαλωτότητα που οφείλεται στο γεγονός ότι το πλανητικό σύστημα βρίσκεται πια σε κατάσταση μόνιμης δομικής κρίσης. Στο εξής, κάθε φαινομενική σταθερότητα δεν θα είναι παρά μεταμφίεση της αυξανόμενης αστάθειας.
Ο Philippe Sansonetti, μικροβιολόγος και καθηγητής στο Collège de France, επεσήμανε πρόσφατα ότι ο Covid-19 είναι μια «νόσος της Ανθρωπόκαινου». Η παρούσα πανδημία είναι ένα συνολικό γεγονός, στο μέτρο που η βιολογική πραγματικότητα του ιού είναι αδιαχώριστη από τις κοινωνικές συνθήκες και το σύστημα εντός των οποίων εμφανίζεται και διασπείρεται. Η επίκληση της Ανθρωπόκαινου –μιας νέας γεωλογικής περιόδου κατά την οποία το ανθρώπινο είδος έχει εξελιχθεί σε δύναμη ικανή να μετασχηματίζει τη βιόσφαιρα σε πλανητικό επίπεδο– μας προσκαλεί να σκεφτούμε μια τριμερή χρονική αλληλουχία: κατ’ αρχάς, την πρόσφατη περίοδο, κατά την οποία χειροπιαστές αποδείξεις μας ανάγκασαν –μολονότι καθυστερημένα– να αναστοχαστούμε αυτή τη νέα εποχή· έπειτα, τις δεκαετίες μετά το 1945, που χαρακτηρίστηκαν από την άνοδο της καταναλωτικής κοινωνίας και τη μεγάλη επιτάχυνση των δεικτών της ανθρώπινης παραγωγικής (και καταστροφικής) δραστηριότητας· τέλος, το πέρασμα από τον 18ο στον 19ο αιώνα, που εγκαινιάζοντας τον κύκλο της παραγωγής ορυκτών καυσίμων και της εκβιομηχάνισης, κατέληξε στην εκτίναξη της καμπύλης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, σηματοδοτώντας έτσι την έναρξη της Ανθρωπόκαινου.
Ο ιός που μας πλήττει είναι ένα ζωντανό μήνυμα και μας καλεί να πληρώσουμε το τίμημα για τη θύελλα που οι ίδιοι έχουμε προκαλέσει. Η Ανθρωπόκαινος σημαίνει: για ό,τι μας συμβαίνει, υπάρχει ανθρώπινη ευθύνη. Αλλά ποιος ακριβώς ευθύνεται; Η τριμερής χρονική αλληλουχία που αναφέραμε, μας επιτρέπει να γίνουμε πιο ακριβείς. Στα πιο πρόσφατα γεγονότα, την προσοχή μας μονοπωλεί η συγκλονιστική υπόθεση της εξάντλησης των αποθεμάτων σε μάσκες ήδη από το 2009, καθώς και η αδράνεια εξαιτίας της οποίας δεν υπήρξε ανεφοδιασμός ενόψει της επιδημίας. Αυτή είναι μία μόνο όψη της εντυπωσιακής ευρωπαϊκής ανετοιμότητας. Μέσα σε αυτήν την ανικανότητα πρόληψης, γινόμαστε μάρτυρες μιας άλλης νόσου της εποχής μας –του παροντισμού της–, εκείνης της δύναμης που εξαφανίζει από τα μάτια μας οτιδήποτε βρίσκεται πέραν του άμεσου. Τα υπόλοιπα, τα αναλαμβάνουν οι ψυχρές, υπολογιστικές, νεοφιλελεύθερες μέθοδοι σύμφωνα με τις οποίες διευθύνονται τα νοσοκομεία, όπου μόνιμα λείπουν οι πόροι, μειώνονται οι κλίνες, και τα οποία λειτουργούν υποστελεχωμένα, με ένα προσωπικό που ήταν εξουθενωμένο ήδη στις κανονικές συνθήκες.
Εδώ και καιρό, οι κραυγές απελπισίας του υγειονομικού προσωπικού δεν εισακούονται. Σήμερα, όλοι έχουν πια πειστεί για την εγκληματική φύση των πολιτικών που εφαρμόζονται εδώ και πολλά χρόνια. Όπως δήλωσε πρόσφατα ο Philippe Juvin, επικεφαλής του τμήματος επειγόντων περιστατικών στο Νοσοκομείο Πομπιντού στο Παρίσι, «ανεύθυνοι και ανίκανοι άνθρωποι» μας έχουν στείλει «απολύτως ανυπεράσπιστους απέναντι στην επιδημία». Και αν ο Μακρόν θέλει να παρουσιάζεται ως πολέμαρχος, δεν θα πρέπει να παραβλέπει το γεγονός ότι αυτή η ίδια ρητορική –την οποία επικαλούνται τόσοι ηγέτες αυτή την περίοδο– θα μπορούσε κάποτε να μετατραπεί (μεταφορικά;) σε κατηγορία εσχάτης προδοσίας.
Εάν κοιτάξουμε πίσω, στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, θα εντοπίσουμε αρκετές από τις κυριότερες αιτίες που ευθύνονται για τον πολλαπλασιασμό των ζωονόσων, οι οποίες προκαλούνται από μολυσματικούς παράγοντες που είναι ικανοί να περνάνε από τα ζωικά είδη στους ανθρώπους. Η εξάπλωση της βιομηχανίας εκτροφής ζώων, με την απαράδεκτη τάση της να υπερσυγκεντρώνει πληθυσμούς ζώων, είχε τις φοβερές επιπτώσεις στην υγεία που γνωρίζουμε πολύ καλά (νόσος των χοίρων, γρίπη των πουλιών κλπ). Στο μεταξύ, η ακραία αστικοποίηση και η επέκταση των μεγαλουπόλεων έχουν συρρικνώσει τους οικότοπους, αναγκάζοντας τα ζώα να έρχονται σε πλησιέστερη επαφή με τους ανθρώπους (ας σκεφτούμε, ιδιαίτερα, τον HIV και τον Έμπολα).
Ίσως αυτοί οι δύο παράγοντες να μην έχουν παίξει κάποιο ρόλο στην περίπτωση του SARS-CoV-2, αν και χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση της αλυσίδας μετάδοσης. Από την άλλη, είναι φανερό ότι το εμπόριο άγριων ζώων στην αγορά της Ουχάν δεν θα είχε τέτοιες συνέπειες εάν η Ουχάν δεν ήταν ταυτοχρόνως ένα από τα κέντρα της παγκόσμιας αυτοκινητοβιομηχανίας. Πρόκειται για τα αποτελέσματα της παγκοσμιοποίησης των οικονομικών ροών, η οποία αποτελεί την τρίτη αιτία που, μαζί με την αλόγιστη ανάπτυξη των αερομεταφορών, συνέβαλε στη ραγδαία πλανητική εξάπλωση του ιού.
Αλλά δεν μπορούμε να σταματήσουμε εδώ. Οφείλουμε να γυρίσουμε δύο αιώνες πίσω και να αποκαλέσουμε την Ανθρωπόκαινο με το πραγματικό της όνομα: Κεφαλαιόκαινος. Δεν πρόκειται για τον αντίκτυπο του ανθρώπινου είδους εν γένει, αλλά ενός συγκεκριμένου ιστορικού συστήματος. Το βασικό γνώρισμα αυτού του συστήματος, του καπιταλισμού, είναι ότι ο κύριος όγκος της παραγωγής ρυθμίζεται, κυρίως, από το επιτακτικό αίτημα για κερδοφορία μέσω των χρημάτων που επενδύονται (το κεφάλαιο). Πέρα από τις επιμέρους διαφοροποιήσεις, στην ουσία ο κόσμος οργανώνεται σύμφωνα με τις κυριαρχικές απαιτήσεις της οικονομίας. Ως εκ τούτου, ο πολιτισμός μας έχει αποκοπεί από το σύνολο της προηγούμενης ανθρώπινης εμπειρίας, στο βαθμό που τα ιδιωτικά συμφέροντα και ο ανταγωνιστικός ατομικισμός βασιλεύουν ως υπέρτατες αξίες, ενώ η εμμονή με την ποσότητα και η τυραννία του επείγοντος διανοίγουν ένα κενό εντός τού είναι. Η συνέπεια όλων αυτών είναι επίσης –και κυρίως– μια φονική προσήλωση στον παραγωγισμό, στον οποίο βασίζεται η υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων, η επιταχυνόμενη αποδιοργάνωση των έμβιων όντων και η κλιματική αλλαγή.
Όταν η παρούσα καραντίνα και η υγειονομική έκτακτη ανάγκη τελειώσει, τίποτε δεν θα είναι πια το ίδιο – αυτό είναι φανερό. Αλλά τι θα έχει αλλάξει; Θα αντικρίζουμε άραγε τον εαυτό μας –είναι εύλογος αυτός ο φόβος– μέσα στους περιορισμούς μιας βραχυπρόθεσμης χρονικότητας; Ή θα λάβουμε υπόψη μας τον πλήρη κύκλο της Κεφαλαιόκαινου; Έχουμε πια φτάσει στο κατώφλι του 21ου αιώνα. Ο πραγματικός πόλεμος που επίκειται δεν θα έχει ως εχθρό τον Κορωναϊό, αλλά θα διεξαχθεί μεταξύ δύο αντιθετικών επιλογών: από τη μία πλευρά, θα βρίσκεται η συνέχιση ενός κόσμου όπου βασιλεύει η φρενήρης τάση για εμπορεύματα και όπου ο βίαιος παραγωγισμός θα οδηγεί στην εντατικοποίηση της ήδη εξελισσόμενης καταστροφής. Από την άλλη, υπάρχει η δυνατότητα να επινοήσουμε, όπως ήδη δοκιμάζεται σε χιλιάδες μέρη, νέους τρόπους ύπαρξης που απελευθερώνονται από τις επιταγές της οικονομίας και προκρίνουν την ευημερία για όλους. Που προτιμούν την ευδαίμονα ένταση της ποιότητας αντί για τις απατηλές υποσχέσεις μιας ανέφικτης υπέρβασης κάθε ορίου. Μια καλή ζωή για όλους θα ενδιαφέρεται εξίσου τόσο για τις κατοικημένες περιοχές του περιβάλλοντος και τις σχέσεις με όλα τα έμβια όντα, όσο και για τη δημιουργία κοινών, την αλληλοβοήθεια και την αλληλεγγύη, καθώς και για τη συλλογική ικανότητα αυτοοργάνωσης και αυτοδιαχείρισης.
Ο κορωναϊός κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για να φρενάρει την τρελή πορεία του τραίνου ενός πολιτισμού που ορμάει προς την καταστροφή της ζωής σε μαζική κλίμακα. Θα το αφήσουμε, για άλλη μια φορά, να συνεχίσει την πορεία του; Αυτό δεν θα μας εξασφαλίσει παρά νέες και πρωτόγνωρες καταστροφές, που θα κάνουν όσα μας συμβαίνουν τώρα να μοιάζουν ασήμαντα.
Παρίσι, 27 Μαρτίου 2020
* Ο Jérôme Baschet είναι ιστορικός και μεσαιωνολόγος που τα τελευταία χρόνια διδάσκει στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Chiapas στο San Cristóbal de Las Casas. Έχει γράψει πολλές μελέτες για την ιστορία και την εικονογραφία του Μεσαίωνα, καθώς επίσης και βιβλία που αφορούν στην υπάρχουσα κοινωνική και πολιτική κατάσταση. Πολλά από αυτά έχουν να κάνουν με τη ζαπατίστικη εξέγερση και τα διδάγματα, τα οποία μπορούμε να αποκομίσουμε από αυτήν. Το τελευταίο του βιβλίο αφορά στο κίνημα των κίτρινων γιλέκων.
Έχει περάσει ένας χρόνος από την έναρξη της τρέχουσας φάσης του εμφυλίου πολέμου στη Λιβύη μεταξύ των ανατολικών δυνάμεων με επικεφαλής τον Χαλίφα Χαφτάρ, επικεφαλής του αντάρτικου Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA) και των δυτικών δυνάμεων που παραμένουν πιστές στην Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA) της Τρίπολης.
Κανένα από τα δύο στρατόπεδα δεν φαίνεται ικανό για μια αποφασιστική νίκη – και με μικρή μια προοπτική ειρηνικής συμφιλίωσης, η πιθανότητα διχοτόμησης – επίσημης ή άτυπης – μοιάζει πολύ ισχυρότερη.
Αμφότερες οι πλευρές λαμβάνουν υποστήριξη από εξωτερικές δυνάμεις, για τις οποίες ο ανταγωνισμός για τη Λιβύη αποτελεί μέρος της πάλης για περιφερειακούς φυσικούς πόρους και για το μέλλον των ισλαμιστικών δυνάμεων στον αραβικό κόσμο.
Το αδιέξοδο μιας στρατιωτικής λύσης
Η επίθεση του LNA, η οποία ξεκίνησε πριν από έναν χρόνο, ονομάστηκε Operation Dignity (“Επιχείρηση Αξιοπρέπεια”). Αποτελούσε μια προσπάθεια επέκτασης του ελέγχου του Χαφτάρ από τις βασικές ανατολικές πόλεις, Τομπρούκ και Βεγγάζη, στις δυτικές παράκτιες περιοχές και ιδίως στην πρωτεύουσα Τρίπολη.
Επειδή οι δυνάμεις που μάχονται για λογαριασμό της GNA περιλαμβάνουν και ισλαμιστικές πολιτοφυλακές, ο Χατάρ έδωσε στην εκστρατεία του τον χαρακτήρα προσπάθειας να “καθαριστεί” η Λιβύη από θρησκευτικούς εξτρεμιστές και τρομοκράτες.
Η Τρίπολη έχει αποδειχθεί ένα δύσκολο τρόπαιο προς κατάκτηση για τις ανατολικές δυνάμεις. Ενώ η GNA, υποστηριζόμενη από την Τουρκία, γενικά βρίσκεται σε άμυνα, ο Χαφτάρ έχει υπερεκτείνει τις δυνάμεις του μακριά από τα κέντρα εφοδιασμού τους και ποτέ δεν φάνηκε αρκετά ισχυρός για την κατάληψη της πρωτεύουσας ή οποιασδήποτε άλλης εκ των μεγάλων δυτικών παράκτιων πόλεων.
Ο Φαγέζ Αλ Σάρατζ, πρωθυπουργός της GNA, έχει επίσης εντείνει τις ρητορικές επιθέσεις εναντίον του Χαφτάρ, αποκλείοντας κάθε συμβιβασμό με τον ηγέτη των ανταρτών.
Η θέση του Σάρατζ έχει ενισχυθεί σημαντικά λόγω της μεγάλης παρέμβασης της Τουρκίας, η οποία έχει αναπτύξει τα δικά της στρατεύματα στη σύγκρουση, μαζί με αεροσκάφη και άλλο στρατιωτικό εξοπλισμό. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Άγκυρα έχει στείλει χιλιάδες Σύρους ισλαμιστές μαχητές προκειμένου να υποστηρίξουν την GNA και τις συμμαχικές προς αυτήν λιβυκές ισλαμιστικές πολιτοφυλακές.
Το ενδιαφέρον της Τουρκίας για τη Λιβύη έχει εν μέρει ιδεολογική διάσταση. Οι ισλαμιστές που συνδέονται με την GNA συγκαταλέγονται μεταξύ των τελευταίων συμμάχων του στον αραβικό κόσμο, μαζί με το Κατάρ, την παλαιστινιακή Χαμάς και διάφορα κόμματα που συνδέονται με την Μουσουλμανική Αδελφότητα.
Ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν δεν έχει καμία διάθεση να αφήσει άλλη μια σουνιτική ισλαμιστική δύναμη στον αραβικό κόσμο να καταρρεύσει χωρίς να δώσει μάχη.
Η εξουσία του GNA είναι επίσης ζωτικής σημασίας για τις τουρκικές φιλοδοξίες στην ανατολική Μεσόγειο Θάλασσα: η Άγκυρα προσπαθεί να ελέγξει την εκμετάλλευση, και ιδίως τη διανομή, μεγάλων αποθεμάτων φυσικού αερίου.
Έχοντας σχεδιάσει μια φανταστική γραμμή από τα τουρκικά παράλια μέχρι την ακτή της Τρίπολης, διεκδικεί έναν από κοινού έλεγχο με την κυβέρνηση Σάρατζ – ενάντια στα συμφέροντα και τις αντιρρήσεις της Ελλάδας, της Κύπρου, του Ισραήλ και της Αιγύπτου – σχεδόν του ενός τρίτου των υδάτων της Μεσογείου.
Ακόμη ωστόσο και με την τουρκική υποστήριξη, η GNA είναι απίθανο να καταφέρει κάτι παραπάνω από το να διασφαλίσει τον έλεγχο των δυτικών προπυργίων της. Ο Χαφτάρ, όπως και ο Σάρατζ, είναι αποδέκτης σημαντικής ξένης υποστήριξης και προμηθειών, αν και ίσως όχι τόσο εντατικής ή άμεσης.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία υποστηρίζουν από κοινού τις προσπάθειές του, με περιστασιακές αεροπορικές επιθέσεις από πλευράς Εμιράτων και Αιγύπτου εναντίον των εχθρών του, ενώ μερικοί Ρώσοι μισθοφόροι πολεμούν μαζί με τις δυνάμεις του.
Το αδιέξοδο όλου του τελευταίου έτους υποδηλώνει ότι μια ντε φάκτο διχοτόμηση μπορεί να βρίσκεται στα σκαριά, μεταξύ μιας δυτικής Λιβύης με πολιτική κυριαρχία των ισλαμιστών, με την υποστήριξη της Τουρκίας και του Κατάρ, και μιας ανατολικής Λιβύης ελεγχόμενης από τον Χαφτάρ, με την υποστήριξη της Αιγύπτου και των υπόλοιπων – πλην Κατάρ – χωρών του Κόλπου.
Γιατί θα ήταν αναγκαίος ένας Τζιμπρίλ
Ένας άνθρωπος ο οποίος ίσως είχε την δυνατότητα να ενώσει τις δύο πλευρές έχασε τη δική του, προσωπική μάχη κατά του κορονοϊού στις 5 Απριλίου, στο Κάιρο: ήταν ο Μαχμούντ Τζιμπρίλ, ο πρώτος πρωθυπουργός της μετα-Καντάφι Λιβύης.
Η πιο εντυπωσιακή κληρονομιά του Τζιμπρίλ πιθανότατα ήταν η εκλογική του νίκη τον Ιούλιο του 2012, στην οποία ο συνασπισμός του, που κατά βάση συμπεριελάμβανε κοσμικές πολιτικές δυνάμεις, νίκησε εύκολα τα ισλαμιστικά κόμματα, δίνοντας έμφαση στον πατριωτισμό έναντι του θρησκευτικού φανατισμού.
Η πολιτική ιδιοφυΐα του Jibril έγκειτο στην ικανότητά του να κραδαίνει τη σημαία του Ισλάμ ενάντια στους ισλαμιστές, χωρίς να τους επιτρέπει να κραδαίνουν με τη σειρά τους το Κοράνι εναντίον του.
Μπορούσε δηλαδή να χρησιμοποιεί το ίδιο το Ισλάμ για να επιτεθεί στους ισλαμιστές, ισχυριζόμενος: “Ο λιβυκός λαός δεν έχει ανάγκη ούτε φιλελευθερισμό ούτε κοσμικότητα, ούτε προσποιήσεις στο όνομα του Ισλάμ, γιατί το Ισλάμ, αυτή η μεγάλη θρησκεία, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πολιτικούς σκοπούς. Το Ισλάμ είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από αυτά τα πράγματα”.
Παρ’ όλες ωστόσο τις δεξιότητές του, ο Τζιμπρίλ δεν μπόρεσε να αποτρέψει το κατρακύλισμα της χώρας του προς νέες εμφύλιες συγκρούσεις. Δεν μπορούσε να πολεμήσει την αυξανόμενη δύναμη ανεξάρτητων πολιτοφυλακών και προσπάθησε απλώς να τις συγκρατήσει.
Ορισμένοι καταδίκασαν αυτή τη στρατηγική ως “πολιτική κατευνασμού”, ίσως όμως ήταν ό,τι καλύτερο μπορούσε να μηχανευτεί ένας ηγέτης, ειδικά καθώς η διεθνής κοινότητα, αφού έστρεψε τα μάτια της μακριά από τη Λιβύη μετά τον θάνατο του Καντάφι, απέτυχε να υποστηρίξει τον Τζιμπρίλ ακριβώς τη στιγμή που τη χρειαζόταν περισσότερο.
Καθώς η χώρα του κατέρρεε προς μια γενικευμένη εσωτερική σύρραξη, ο Τζιμπρίλ, ο οποίος δεν ήταν πολέμαρχος, εκδιώχθηκε από την πολιτική σκηνή και εξορίστηκε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Αίγυπτο.
Η Λιβύη, διολισθαίνοντας προς μια διχοτόμηση μεταξύ Χαφτάρ και Σάρατζ, θα είχε σήμερα πραγματική ανάγκη ενός Τζιμπρίλ. Μόνο που κανένας τέτοιος άνθρωπος δεν φαίνεται στον ορίζοντα.
World Health Organization, governments, and 5G network providers
Dear friends, this is an urgent petition that could possibly save lives.
Many countries that have 5G network technology imposed a lockdown for the safety of the people, to minimize the spread of the COVID-19; however, quarantined people of all ages are day and night working on the internet, for work, education, and amusement. The heavy and rich data transmission on the 5G network system emits an extremely energetic electromagnetic cloud of microwaves and millimeter-waves radiation ranging from 3 Gigahertz to 300 Gigahertz the most (if the whole range is used). Hundreds of research reviews and articles point also to the following, concerning the 5G technology:
…Millimeter waves are mostly absorbed within a few millimeters of human skin
and in the surface layers of the cornea. Short-term exposure can have adverse physiological effects in the peripheral nervous system, the immune system, and the cardiovascular system…(We have no reason to Believe 5G Is Safe, Scientific American, October 17, 2019).
The main concern here (without underestimating all other effects) is the IMMUNE SYSTEM of the COVID-19 patients and especially the elderly and generally handicapped people that possibly might be adversely affected by the 5G network functions. Accordingly, these patients might never recover, because of the harmful exposure to the electromagnetic cloud of microwaves and millimeter waves of 5G transmission, as already claimed by scientists.
Other scientists declare that there is no harm whatsoever to health, by the emission and use of the 5G. There are differences in opinions and results, between researches; however, all scientists agree that more studies have to be conducted to provide definite proof that no harm is done to the health, by the functioning of the 5G network. It’s a 50-50 situation between the opinions of the scientists, but all sides agree that more studies are required to be conducted within 5 to 10 years, to provide definite results on the subject.
For now, objectively viewed, there is a 50% harmful probability, which could possibly be proven in the future to be held responsible for the death of people, who possibly could have recovered otherwise if their immune system was not
adversely affected.
We urgently ask with this petition, the World Health Organization, to seriously evaluate the researches that center on the harmful consequences on health imposed by the 5G function. Furthermore, to propose to the (5G functioning) respective governments and 5G network providers, to turn off the 5G network function in each 5G functioning country. Of course, they can work with the already established 4G, 3G technologies for as long as the lockdown quarantine lasts. The service requirements for the peoples’ internet activities will be normal since they can successfully be served by the existing 4G and 3G networks.
By turning off the 5G network, the doctors and statistic scientists will be able to track the results and see either betterment in the number of people that recover, or the opposite will occur. However, 50% probability, acting as a HARMFUL RISK FACTOR is a very large possibility of a harmful percentage that (according to the seriousness of the circumstances) should be taken in account seriously by all the health experts that control the COVID-19 overall consequences in the
society.
Since all the people’s activities have been frozen by lockdowns as health safety
precautions, it is urgently required to freeze and turn off the 5G network in
each country that uses it, but currently loses by the hundreds its citizens’, at least till the end of the imposed quarantine.
With solidarity and wishes for the best in everyone’s health,
Προς: την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, τις κυβερνήσεις και τους παρόχους δικτύων 5G .
COVID-19 Επείγον: Απενεργοποιήστε τα δίκτυα 5G, σώστε ζωές .
Αγαπητοί φίλοι, αυτό είναι ένα επείγον ψήφισμα που θα μπορούσε ενδεχομένως να σώσει ζωές. Πολλές χώρες που έχουν τεχνολογία δικτύου 5G επέβαλαν καραντίνα για την ασφάλεια των πολιτών, για να ελαχιστοποιήσουν την εξάπλωση του COVID-19. Ωστόσο, άτομα σε καραντίνα όλων των ηλικιών απασχολούνται μέρα και νύχτα στο διαδίκτυο, για εργασία, εκπαίδευση και επίσης διασκέδαση. Η βαριά φορτωμένη αλλά και πλούσια σε μετάδοση δεδομένων εκπομπή του δικτύου 5G, δημιουργεί ένα εξαιρετικά ενεργητικό ηλεκτρομαγνητικό σύννεφο, από μικροκύματα και ακτινοβολία χιλιοστομετρικών κυμάτων, που κυμαίνεται από 3 Gigahertz μέχρι 300 Gigahertz (αν χρησιμοποιειθεί ολόκληρο το εύρος μικροκυμάτων). Εκατοντάδες έρευνες και άρθρα αναφέρουν μεταξύ άλλων επιδράσεων, τα ακόλουθα σχετικά με την τεχνολογία 5G:
… Τα κύματα χιλιομέτρων απορροφούνται ως επί το πλείστον μέσα σε λίγα χιλιοστά ανθρώπινου δέρματος και στα επιφανειακά στρώματα του κερατοειδούς χιτώνα. Η βραχυχρόνια έκθεση μπορεί να έχει δυσμενείς φυσιολογικές επιδράσεις στο περιφερικό νευρικό σύστημα, στο ανοσοποιητικό σύστημα και στο καρδιαγγειακό σύστημα … (Δεν έχουμε λόγο να πιστεύουμε ότι το 5G είναι ασφαλές, Scientific American, 17 Οκτωβρίου 2019).
Το κύριο μέλημα εδώ (χωρίς να υποτιμούμε όλες τις άλλες επιδράσεις) είναι το ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ των ασθενών COVID-19 και ιδιαίτερα των ηλικιωμένων και γενικά των επιβαρυμένων με υποκείμενα νοσήματα ατόμων, που ενδέχεται να επηρεαστούν δυσμενώς από τις λειτουργίες του δικτύου 5G. Συνεπώς, αυτοί οι ασθενείς δεν θα μπορούν εύκολα να αναρρώσουν, λόγω της επιβλαβούς έκθεσης στο ηλεκτρομαγνητικό σύννεφο μικροκυμάτων και χιλιοστομετρικών κυμάτων μετάδοσης 5G, όπως ισχυρίζονται ήδη οι επιστήμονες.
Άλλοι επιστήμονες δηλώνουν ότι δεν δημιουργείται καμιά βλάβη στην υγεία, από την εκπομπή και τη χρήση του 5G. Υπάρχουν διαφορές απόψεων και αποτελεσμάτων, μεταξύ των ερευνών. Ωστόσο, όλοι οι επιστήμονες συμφωνούν ότι πρέπει να διεξαχθούν περισσότερες μελέτες για να αποδειχθεί σαφώς ότι δεν δημιουργείται καμία βλάβη στην υγεία, από τη λειτουργία του δικτύου 5G. Οι απόψεις διαφοροποιούνται αναμεταξύ των επιστημόνων, αλλά όλες οι πλευρές συμφωνούν ότι πρέπει να διεξαχθούν περισσότερες μελέτες εντός 5 έως 10 ετών, ώστε να υπάρξουν συγκεκριμένα σαφή αποτελέσματα για το θέμα. Προς το παρόν, αντικειμενικά θεωρείται ότι υπάρχει μια επικίνδυνη πιθανότητα 50%, η οποία θα μπορούσε ενδεχομένως να αποδειχθεί στο μέλλον ως υπεύθυνη για το θάνατο των ανθρώπων, οι οποίοι θα μπορούσαν ενδεχομένως να ανακάμψουν, εάν το ανοσοποιητικό τους σύστημα δεν είχε επηρεαστεί αρνητικά, από τη λειτουργία του 5G.
Ζητάμε επειγόντως με το παρόν ψήφισμα, από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, να αξιολογήσει με σοβαρότητα τις έρευνες που επικεντρώνονται στις επιβλαβείς επιπτώσεις στην υγεία που επιβάλλει η λειτουργία 5G. Επιπλέον, να προτείνει στις αρμόδιες κυβερνήσεις (5G) και τους παροχείς δικτύων 5G να απενεργοποιήσουν τη λειτουργία δικτύου 5G σε κάθε χώρα λειτουργίας του 5G, για όσο διαρκεί η καραντίνα. Φυσικά, μπορούν να λειτουργούν και να αξιοποιούνται οι καθιερωμένες τεχνολογίες 4G, 3G. Οι απαιτήσεις παροχής υπηρεσιών μέσω Διαδικτύου προς τους καταναλωτές θα παραμείνουν κανονικές, καθώς όλοι θα μπορούν να εξυπηρετηθούν με επιτυχία από τα υπάρχοντα δίκτυα 4G και 3G.
Απενεργοποιώντας το δίκτυο 5G, οι γιατροί και οι επιστήμονες υγείας θα μπορούν να παρακολουθούν τα αποτελέσματα και να δουν είτε βελτίωση στον αριθμό των ανθρώπων που αναρρώνουν, είτε το αντίθετο θα συμβεί. Εντούτοις, η πιθανότητα 50%, ενεργώντας αυτή ως ΕΠΙΒΑΡΥΝΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, είναι μια πολύ μεγάλη πιθανότητα ενός επιβλαβούς ποσοστού το οποίο (ανάλογα με τη σοβαρότητα των περιστάσεων) θα πρέπει να ληφθεί υπόψη σοβαρά από όλους τους εμπειρογνώμονες στον τομέα της υγείας που ελέγχουν τις γενικές COVID-19 συνέπειες στην κοινωνία.
Δεδομένου ότι όλες οι δραστηριότητες των ανθρώπων έχουν παγώσει από την εν γένει εφαρμογή της καραντίνας, ως προληπτικό μέτρο για την διαφύλαξη της υγείας, απαιτείται επειγόντως να παγώσει και να απενεργοποιηθεί το δίκτυο 5G, τουλάχιστον μέχρι το τέλος της επιβαλλόμενης καραντίνας, σε κάθε χώρα που το χρησιμοποιεί, αλλά σήμερα χάνει με τις εκατοντάδες τους πολίτες της.
Με αλληλεγγύη και ευχές για την καλύτερη υγεία τ/ου/ης καθε/νός/μιάς,
Στην εκπομπή που ανήρτησα στις 17 Απριλίου 2020 είχα ένα μικρό βιντεάκι απο το ιντερνετ για να καλύψω ένα μικρό τεχνικό σφάλμα. Το you tube απέκλεισε ολόκληρη την εκπομπή. Αφαίρεσα το μικρό βίντεο και ανήρτησα πάλι την εκπομπή. Τα στοιχεία της. Παρακολουθείστε την εκπομπή με θέμα: Που πάει η Τουρκία
ΣΑΒΒΑΣ ΚΑΛΕΝΤΕΡΙΔΗΣ, Γεωπολιτικός Αναλυτής
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Οικονομολόγος
Τα ανοικτά μέτωπα και η οικονομία. Τι επιδιώκει με την Ελλάδα.
Φωτογραφία: AP Photo/Michael Probst
NEWSROOM IEFIMERIDA.GR
Μία νέα κρίση χρέους της Ευρωζώνης λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού δεν είναι πιθανή, αλλά οι μεγάλες διαφορές στο ύψος του χρέους που θα έχουν οι χώρες – μέλη της καθώς θα εξέρχονται από την ύφεση μπορεί να δοκιμάσουν σοβαρά την ενότητά της, σύμφωνα με ανάλυση του Reuters.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναμένει ότι το χρέος των 19 χωρών της Ευρωζώνης θα αυξηθεί φέτος περισσότερο από 13% του ΑΕΠ, φθάνοντας στο 97%, καθώς τα περιοριστικά μέτρα σε όλη την Ευρώπη θα οδηγήσουν σε μία πρωτοφανή ύφεση 7,5%. Παρά, όμως, τον αναμενόμενο μεγάλης έκτασης δανεισμό, η επίπτωση στις αποδόσεις των ομολόγων ήταν έως τώρα μικρή. Το επιτόκιο στα ομόλογα των χωρών με υψηλό χρέος – Ιταλίας, Ισπανίας, Ελλάδας ή Πορτογαλίας – έχει αυξηθεί κατά μόνο 40-50 μονάδες βάσης (0,4 έως 0,5 της ποσοστιαίας μονάδας), χάρη στις μεγάλες αγορές ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).
«Καθώς η ΕΚΤ κυριολεκτικά σκουπίζει τη δευτερογενή αγορά… ο κίνδυνος μίας κρίσης κρατικού χρέους είναι περίπου μηδενικός», δήλωσε οικονομολόγος της Saxo Bank, απηχώντας την άποψη πολλών άλλων οικονομολόγων και αξιωματούχων. Τη μεγαλύτερη διαφορά σε σχέση με την κρίση κρατικού χρέους της Ευρωζώνης του 2010-2012 την κάνει η ΕΚΤ. Τότε, δεν υπήρχε η χωρίς όρους δέσμευση της ΕΚΤ ότι θα «κάνει ό,τι χρειαστεί» για να στηρίξει το ευρώ. Μόλις έγινε αυτή η δέσμευση, στα μέσα του 2012, η κρίση τελείωσε. Ούτε υπήρχε τότε το πρόγραμμα ΟΤΜ (Outright Monetary Transactions) απεριόριστων αγορών κρατικών ομολόγων της ΕΚΤ ή το έμπειρο ταμείο διασώσεων (ο ESM) με διαθέσιμη δυνατότητα δανεισμού ύψους 410 δισ. ευρώ, έτοιμο να δανείσει φθηνά και ουσιαστικά χωρίς όρους.
Είναι, ωστόσο, το γεγονός ότι ο Νότος θα πρέπει να ανακάμψει από την ύφεση με ένα πολύ μεγάλο χρέος, σε αντίθεση με τον Βορρά, που ανησυχεί τις αγορές και αξιωματούχους της Ευρωζώνης. Ο βασικός κίνδυνος είναι πολιτικός: για να μείνει ακέραιη, η Ευρωζώνη δεν πρέπει να επιτρέψει σε εθνικιστικά και ευρωσκεπτικιστικά κόμματα στον Νότο να κεφαλαιοποιήσουν τις δυσκολίες της ανάκαμψης με τεράστια επίπεδα χρέους και να παρακινήσουν την κοινή γνώμη κατά της ΕΕ, σημείωναν οικονομολόγοι.
«Η ΕΚΤ μπορεί να αγοράσει πολλά ιταλικά ομόλογα αλλά δεν μπορεί να πείσει τις αγορές ότι η Ιταλία θέλει να παραμείνει στο ευρώ για πάντα», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg Bank. «Ο χαμηλής πιθανότητας κίνδυνος ότι μία μελλοντική ιταλική κυβέρνηση μπορεί να θέλει να φύγει από το ευρώ παρακολουθείται από την αγορά. Δεν πρόκειται για λεπτομέρειες, αλλά για τον κίνδυνο μίας πολιτικής αντίδρασης», πρόσθεσε, η οποία θα μπορούσε να πάρει τη μορφή μίας λαϊκής δυσφορίας στην Ιταλία για τη σχετικά περιορισμένη ικανότητά της να αντιδράσει στην πανδημία σε σύγκριση με τη Γερμανία ή την Ολλανδία. Η άμεση δημοσιονομική αντίδραση της Γερμανίας στην πανδημία ήταν σχεδόν επτά φορές μεγαλύτερη από αυτή της Ιταλίας, όπου η κρίση ήταν δριμύτερη, δήλωσε ο πρόεδρος του Eurogroup Μάριο Σεντένο, προσθέτοντας ότι ένας τέτοιος «κατακερματισμός» υπονομεύει την ενιαία αγορά και το ευρώ.
«Θα στοιχημάτιζα 100 ευρώ ότι η κρίση χρέους δεν θα επανέλθει στα επόμενα ένα ή δύο χρόνια», δήλωσε οικονομολόγος της ING, σημειώνοντας την πολύ ισχυρή πολιτική βούληση της Ευρωζώνης να αποφύγει μία τέτοια κρίση, όταν όλες οι οικονομίες της πλήττονται από την πανδημία. «Ωστόσο, θα στοιχημάτιζα πιθανόν άλλα 100 ευρώ ότι θα επανέλθει η υπαρξιακή κρίση της Ευρωζώνης. Σε κάποιο βαθμό, η κρίση του κορωνοϊού την επιταχύνει. Θα επαναφέρει το θεμελιώδες ερώτημα για το ποια είναι η σωστή πολιτική και το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί το υψηλό δημόσιο χρέος», ανέφερε, προσθέτοντας: «Η τρέχουσα κρίση θα οδηγήσει σε νέα οικονομική απόκλιση μεταξύ του Βορρά και του Νότου. Ο Νότος θα πληγεί περισσότερο από την κρίση και ο Βορράς θα βγει ταχύτερα και ισχυρότερος από την κρίση».
Το θέμα αυτό βρίσκεται στον πυρήνα των συζητήσεων που θα έχουν αύριο οι ηγέτες της ΕΕ σχετικά με το πώς να διασφαλίσουν ίσες ευκαιρίες στις οικονομίες για να ανακάμψουν, δεδομένων των διαφορετικών αφετηριών δημόσιου χρέους τους. Αυτό που διακυβεύεται είναι το μεγαλύτερο στοιχείο του ενεργητικού της ΕΕ – η ενιαία αγορά των 450 εκατομμυρίων καταναλωτών, η οποία δεν μπορεί να λειτουργεί καλά, αν οι διαφορές μεταξύ των χωρών είναι πολύ μεγάλες.
«Υπάρχει κίνδυνος ότι η σημερινή κρίση θα οδηγήσει σε περαιτέρω απόκλιση των θεμελιωδών μεγεθών μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης», δήλωσε ο κορυφαίος οικονομικός σύμβουλος της Morgan Stanley. Όπως είπε, οι λύσεις που έχουν υιοθετηθεί έως τώρα δεν έχουν καταφέρει να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της βιωσιμότητας του χρέους στις χώρες με υψηλό χρέος, όπως η Ιταλία, και του κατακερματισμού της Ευρωζώνης: των διαφορετικών ρυθμών ανάπτυξης, παραγωγικότητας, ανεργίας ή τραπεζικού δανεισμού.
Για να αποτρέψει μία τέτοια απόκλιση, η ΕΕ ψάχνει ιδέες για να αποφύγει μία μεγάλη αύξηση του χρέους στον Νότο, αποφεύγοντας ταυτόχρονα μία αμοιβαιοποίηση του χρέους ή μεταβιβάσεις που δεν είναι αποδεκτές στο Βερολίνο, τη Χάγη, τη Βιέννη ή το Ελσίνκι. «Υπάρχει ασφαλώς ένας πολύ πραγματικός κίνδυνος σοβαρών πολιτικών εντάσεων μεταξύ του Βορρά και του Νότου, τόσο μεσοπρόθεσμα όσο και βραχυπρόθεσμα», δήλωσε υψηλόβαθμος αξιωματούχος της Ευρωζώνης. «Τα επίπεδα του χρέους είναι το κύριο θέμα εδώ, επειδή θα αυξηθούν αρκετά παντού, αλλά για τον Νότο η αύξηση θα είναι πιο σημαντική και έτσι θα περιορίσει το περιθώριο χειρισμών του για πολλά από τα επόμενα χρόνια», πρόσθεσε.
Για να αποφευχθεί η διόγκωση του χρέους στον Νότο, ορισμένες χώρες, όπως η Ισπανία, ζητούν επιχορηγήσεις – χρήματα που θα δανεισθεί η ΕΕ ως σύνολο, αλλά στη συνέχεια θα μεταβιβασθούν σε όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, με τους τόκους των δανείων να εξυπηρετούνται μέσω, για παράδειγμα, ενός ευρωπαϊκού φόρου σε όσους ρυπαίνουν. «Αν έχουμε μία συμφωνία που θα δίνει μέρος της οικονομικής βοήθειας ως επιχορηγήσεις, αυτό θα καθιστούσε λιγότερο προβληματικό το θέμα του χρέους», σημείωσε ένας άλλος υψηλόβαθμος αξιωματούχος της Ευρωζώνης. Η ιδέα, όμως, των επιχορηγήσεων είναι το ίδιο προκλητική για κάποιους όσο και η αμοιβαιοποίηση του χρέους, ανέφεραν αξιωματούχοι. «Τέτοιες προτάσεις για μία ένωση μεταβιβαστικών πληρωμών δεν πρόκειται να προχωρήσουν, με ή χωρίς την κρίση του κορονοϊού», είπε ο πρώτος αξιωματούχος, προσθέτοντας: «Και αυτό, φυσικά, θα στεναχωρήσει πολύ την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και τη Γαλλία και τότε θα αυξηθούν και πάλι οι πολιτικές εντάσεις».
Πηγή: iefimerida.gr – https://www.iefimerida.gr/oikonomia/koronoios-analytes-eyrozoni-dihasmos-borra-notoy
Αγοραστές πετρελαίου όχι μόνο δεν πληρώνουν για τον μαύρο χρυσό, αλλά λαμβάνουν και πριμ. Οφείλεται η εξέλιξη αυτή στην πανδημία ή μήπως στις ιδιαιτερότητες της αγοράς πετρελαίου; Απαντήσεις στα σημαντικότερα ερωτήματα.
Λόγω της πανδημίας οι τιμές πετρελαίου βρίσκονταν τις τελευταίες εβδομάδες σχεδόν σε ελεύθερη πτώση. Και σαν να μην έφθανε αυτό συνεχίζεται η διένεξη του καρτέλ του ΟΠΕΚ και άλλων πετρελαιοπαραγωγών χωρών. Στις αρχές της εβδομάδας έληξαν ορισμένα προθεσμιακά συμβόλαια για την παράδοση πετρελαίου. Επειδή όμως οι αποθηκευτικοί χώροι είναι γεμάτοι λόγω της χαμηλής ζήτησης, δεν υπάρχει στην ουσία αγοραστής. Ως αποτέλεσμα η τιμή του αργού πετρελαίου WTI έπεσε κάτω του μηδενός.
Πώς ορίζεται η τιμή;
Συνεχίζεται η διένεξη του ΟΠΕΚ και άλλων πετρελαιοπαραγωγών χωρών
Η τιμή του πετρελαίου διαμορφώνεται από την προσφορά και τη ζήτηση. Λόγω της κρίσης του κορωνοϊού η ζήτηση για πετρέλαιο διεθνώς έχει καταρρεύσει και μαζί της οι τιμές. Μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις παραγγέλνουν λιγότερο πετρέλαιο, οι στόλοι των αεροπορικών εταιριών παραμένουν καθηλωμένοι στο έδαφος και οι καταναλωτές μένουν στο σπίτι και δεν χρησιμοποιούν τα οχήματά τους.
Ποια συμβόλαια προκάλεσαν το σοκ στις πετρελαϊκές τιμές;
Πρόκειται για τα λεγόμενα προθεσμιακά συμβόλαια του Μαΐου, τα οποία έληξαν στις 21 Απριλίου. Που σημαίνει ότι όποιος έχει στη κατοχή του εκείνη τη μέρα ένα τέτοιο συμβόλαιο, του ανήκε και η ποσότητα πετρελαίου που συμφωνήθηκε. Οι αποθηκευτικοί χώρα πετρελαίου είναι ωστόσο γεμάτοι και έτσι το κόστος για επιπλέον αποθηκευτικούς χώρους αυξάνεται. Για το λόγο αυτό οι επενδυτές γύρισαν τη πλάτη σε προθεσμιακά συμβόλαια, τα οποία όχι μόνο έχασαν την αξία τους, αλλά οι τιμές τους έπεσαν σε αρνητικά επίπεδα.
Έργο κερδοσκόπων η ελεύθερη πτώση των τιμών;
Αυτή την περίοδο κανείς δεν χρειάζεται πετρέλαιο – από τους αεροπορικο’υς στόλους μέχρι τους απλούς καταναλωτές
Ναι και όχι. Οι κερδοσκόποι ενδέχεται να δείξουν ενδιαφέρον για προθεσμιακά συμβόλαια διότι στην ουσία στοιχηματίζουν στη μελλοντική διαμόρφωση τιμών. Μπορούν συνεπώς να κερδίσουν ή να χάσουν χρήματα. Δεν είναι λίγοι εκείνοι οι κερδοσκόποι που βγήκαν χαμένοι αυτές τις μέρες. Πολλές εταιρίες θέλουν να διασφαλίσουν τις συναλλαγές τους στην αγορά ορυκτών καυσίμων, έτσι ώστε να γνωρίζουν εκ των προτέρων με τι κόστη θα πρέπει να υπολογίσουν. Μόνο που σε αυτή την περίοδο κανείς δεν θέλει πετρελαίου, του οποίου την παράδοση εγγυώνται τα προθεσμιακά συμβόλαια.
Η κατάρρευση τιμών αφορά μόνο το αμερικανικό WTI. Γιατί;
Το αργό πετρέλαιο WTI (West Texas Intermediate) έχει περιορισμένες δυνατότητες αποθήκευσης, μιας και οι αγωγοί καταλήγουν στην Οκλαχόμα, όπου στην πόλη Κούσινγκ βρίσκεται ο μεγαλύτερος αποθηκευτικός χώρος στο κόσμο. Όμως εκεί οι χώροι είναι ήδη γεμάτοι και επιπλέον χώροι κοστίζουν περίπου δέκα δολάρια ανά βαρέλι. Και δεν αποκλείεται η τιμή τους να αυξηθεί περαιτέρω. Ας σημειωθεί ότι για τον ευρωπαϊκό τύπο πετρελαίου Brent υπάρχουν περισσότερες δυνατότητες αποθήκευσης.
Γιατί δεν περιορίζεται η ποσότητα παραγωγής;
Όταν ξεκινήσει μια φορά η εξόρυξη πετρελαίου στις πετρελαιοπηγές δεν σταματά εύκολα. Σχεδόν αδύνατος θεωρείται ένας τερματισμό και της σχιστολιθικής παραγωγής στις ΗΠΑ. Για αυτό το λόγο χρησιμοποιούνται αυτό το διάστημα τα τάνκερ ως πλωτοί αποθηκευτικοί χώροι.
Ποιες οι επιπτώσεις για τις εταιρίες πετρελαιοειδών;
Η δραματική πτώση τιμών φέρνει σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση πετρελαιοπαραγωγές χώρες
Οι εταιρίες πετρελαιοειδών θα αντιμετωπίσουν προβλήματα αν οι τιμές μείνουν σε τόσο χαμηλά επίπεδα. Το γεγονός αυτό ενδέχεται να έχει επιπτώσεις στηνν εξυπηρέτηση δανείων, αλλά και την απασχόληση. Οι χαμηλές τιμές φέρνουν τον τομέα της σχιστολιθικής παραγωγής στα πρόθυρα χρεοκοπίας. Παρατηρητές υπολογίζουν ότι για να καλύψουν τα κόστη τους οι εν λόγω εταιρίες χρειάζονται μια τιμή 50 δολαρίων το βαρέλι.
Γιατί ο Τραμπ αγοράζει τώρα πετρέλαιο;
Η ανακοίνωση του αμερικανού πρόεδρου για αγορά 75 εκατομμυρίων βαρελιών έχει ως στόχο τη στήριξη των τιμών αλλά και την ενίσχυση των αμερικανικών αποθεμάτων πετρελαίου για ώρα ανάγκης. Επειδή όμως η καθημερινή παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο βρίσκεται πάνω κάτω στο ίδιο επίπεδο η κίνηση του Ντ. Τραμπ θεωρείται μια τρύπα στο νερό. Περισσότερο νόημα έχει η συμφωνία του ΟΠΕΚ και άλλων πετρελαιοπαραγωγών χωρών για περιορισμό της καθημερινής ποσότητας άντλησης πετρελαίου κατά 10 εκατομμύρια βαρέλια. Ειδικοί ωστόσο εκτιμούν ότι η μείωση αυτή δεν αρκεί για να εξισορροπήσει την κατάρρευση της διεθνούς ζήτησης. Η δραματική πτώση τιμών φέρνει σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση πετρελαιοπαραγωγές χώρες, όπως η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία, οι οποίες χρηματοδοτούν μεγάλο τμήμα του προϋπολογισμού τους από τα έσοδα εξαγωγής πετρελαίου.
Επηρεάζονται οι τιμές βενζίνης και πετρελαίου θέρμανσης;
Όχι ιδιαίτερα. Στη Γερμανία το ποσοστό φόρων και εισφορών στα καύσιμα ξεπερνά κατά πολύ το 50%. Η τιμή του Μπρεντ συνέχισε να πέφτει αυτή την εβδομάδα, παραμένει ωστόσο γύρω στα 21 δολάρια το βαρέλι. Υπολογίζεται ότι ίσως οι τιμές στα πρατήρια βενζίνης να μειωθούν με καθυστέρηση το επόμενο διάστημα.
Ξέρει η Ευρώπη που πατά και που πηγαίνει; Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πάντως φέρεται έτοιμη και το ρεπορτάζ λέει ότι εργάζεται πυρετωδώς για την οριστικοποίηση του πακέτου των ενός τρισ. ευρώ που προβλέπεται να συγκεντρωθεί μέσω της έκδοσης ευρωπαϊκών ομολόγων «ανάκαμψης» .
Αύριο Πέμπτη θα γίνει η εξαιρετικά κρίσιμη τηλεδιάσκεψη – αργούν ακόμα οι συνεδριάσεις με φυσική παρουσία ηγετών- Κορυφής μεταξύ των 27 ηγετών και επικεφαλής των κυβερνήσεων των κρατών – μελών της ΕΕ .
Το αποκλειστικό της θέμα ειναι η αναζήτηση συμφωνίας για την επίτευξη του στόχου αντιμετώπισης του τεράστιου κόστους που θα επιφέρει η πανδημία Covid-19 στις περισσότερες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η πρόεδρος της Κομισιόν βρίσκεται σε διαρκή επαφή με τους ηγέτες και τελικά το ποσό αυτό του φιλόδοξου σχεδίου για την τόνωση της ευρωπαϊκής οικονομίας ύψους τουλάχιστον ενός τρισεκατομμυρίου ευρώ προβλέπεται να συγκεντρωθεί μέσω της έκδοσης ευρωπαϊκών ομολόγων (ανάκαμψης) και να διανεμηθεί μεταξύ των χωρών που έχουν πληγεί περισσότερο.
Το ποσό εν μέρει θα έχει τη μορφή μη επιστρεπτέων επιχορηγήσεων και εν μέρει τη μορφή δανείων με εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια και αποπληρωμή σε βάθος τουλάχιστον 20 ετών.
Στο μεταξύ τον ήδη υπάρχοντα σκεπτικισμό για τη δυνατότητα πραγματοποίησης μεγάλων διοργανώσεων στην Ελλάδα με κορυφαίο τον θεσμό της ΔΕΘ ήρθε να επιτείνει η ματαίωση του φετινού Oktoberfest, της παραδοσιακής γιορτής της μπίρας που διοργανώνεται κάθε φθινόπωρο στο Μόναχο. Είναι μια δημοφιλής και πολύ μαζική εκδήλωση, ένα γλέντι της Μπύρας, με επισκέπτες από όλον τον κόσμο, που φέτος δεν θα γίνει λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού.
Ο πρωθυπουργός του κρατιδίου, Μάρκους Σέντερ είχε ήδη πριν από μέρες υπονοήσει ότι επίκειται ακύρωση της φετινής διοργάνωσης, η οποία ήταν προγραμματισμένη για το διάστημα από 19 Σεπτεμβρίου έως 4 Οκτωβρίου. Τα έσοδα από το φεστιβάλ αυτό ανέρχονται στο 1 δις € ετησίως.
Φίλοι αναρωτιούνται γιατί άραγε να φοβούνται τόσο πολύ οι Γερμανοί για τέλη Σεπτεμβρίου όταν εμείς δειχνουμε να μην φοβόμαστε να δεχτούμε χιλιάδες Ιταλούς, Άγγλους, Γάλλους, Ισπανούς, Αμερικανούς τον Ιούλιο;
Όλα αυτά δείχνουν το πόσο πολυσύνθετη και αβέβαιη στα σταδιά της θα είναι η επιστροφή στην κανονικότητα. Ειδικά το θέμα της φετινής ΔΕΘ είναι κρίσιμο. Με πάμπολλες πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές και βέβαια ιατρικές όπως και συμβολικές προεκτάσεις. Είναι μια δύσκολη απόφαση για την κυβέρνηση και δεν θα ληφθεί γρήγορα ή υπό πίεση που θα υποτιμήσει την πανδημία.
HUGO DIXON / REUTERS BREAKINGVIEWS 
του Daniel Verdú (*)
The Marxist Feminist Collective
Την περασμένη εβδομάδα, ύστερα από τρεις ημέρες και δύο νύχτες τηλεδιάσκεψης, οι υπουργοί οικονομικών της Ευρωζώνης ψηλάφισαν τον δρόμο τους προς μία επείγουσα απάντηση για την πανδημία του Covid-19. Οι PIGS (Portugal, Italy, Greece, Spain) είχαν υψηλές προσδοκίες με απαίτηση να μοιραστούν τα κράτη της Ευρωζώνης το βάρος της κρίσης με ένα κοινά εκδιδόμενο χρεωστικό εργαλείο, γνωστό ως κορωνο-ομόλογο. Οι FANGS (Finland, Austria, Netherlands, Germany) ή «frugal four» (φειδωλοί τέσσερις) τους χτύπησαν κάτω από τη ζώνη, προτείνοντας κάθε μέλος της νομισματικής ένωσης να σηκώσει το βάρος των χρεών μόνο του.
Turkey’s hostility to the West is the new normal, not a temporary aberration.
Turkey’s Foreign Ministry is much busier than it used to be.
Turkey’s Erdoğan (left) with Iran’s Khamene’i, watched over by Khomeini.
Erdoğan (left) with Süleyman Soylu, a possible successor.
Fethullah Gülen must not be sent back to Turkey.
Του Hussein Ibish
