

✒ Γράφει ο δρ Eυάγγελος Μπασάρ Μούσσα
Διδάκτωρ Οικονομικών ΑΠΘ, Αραβολόγος & Συντονιστής του Ακαδημαϊκού Δικτυού χωρών Μαύρης Θάλασσας και Ανατολικής Μεσογείου (BSEMAN) του ΑΠΘ.
Η σύγκρουση για τον πλούτο πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Μεσόγειο έχει μετατραπεί σε καύσιμο υλικό, πυροδοτώντας τις αιτίες των συγκρούσεων και των διαφορών για τα συμφέροντα. Από την άλλη η μακροχρόνια σύγκρουση νερού και πετρελαίου μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ έως τη νέα εξερχόμενη σύγκρουση μεταξύ της Τουρκίας από τη μία πλευρά, και Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας από την άλλη πλευρά, η Τουρκία, στο δρόμο της προς την πολιτική επέκταση για να φτάσει στις ακτές της Λιβύης, αγνόησε ότι οι παραλίες της Κρήτης είναι ελληνικό έδαφος. Φτάνοντας στην τρίτη, πρόσφατη σύγκρουση, μεταξύ Τουρκίας και Αιγύπτου κατά την οποία οι δύο μεγαλύτερες χώρες στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, βρίσκονται σε συνεχή ανταγωνισμό λόγω του υψηλού πληθυσμού καθεμιάς εξ αυτών αλλά και της βιομηχανικής προόδου τους τα οποία απαιτούν υψηλή κατανάλωση ενέργειας για την τροφοδότηση τους.
Η Τουρκία είναι ένα σημαντικό σημείο διέλευσης για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο για τη Ρωσία και τις χώρες της Κασπίας προς την Ευρώπη. Ωστόσο, δεν διαθέτει αποθέματα πετρελαίου και χρειάζεται να αυξήσει τις ετήσιες εισαγωγές πετρελαίου, λαμβάνοντας υπόψη τις μεγάλες και εξελιγμένες βιομηχανίες. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία να εξερευνήσει το πετρέλαιο στην Ανατολική Μεσόγειο για να καρπωθεί τον πλούτο της περιοχής μεταξύ των άλλων.
Έτσι, η είσοδος της τουρκικής πλευράς στην πρώτη γραμμή της περιοχής από τη Λιβυκή πύλη είναι μια άμεση αιτία για την τροφοδότηση της σύγκρουσης και την εισαγωγή της σε ένα νέο στάδιο πολιτικό και στρατιωτικό ταυτοχρόνως. Το νέο αυτό στάδιο ώθησε τις χώρες της περιοχής να ιδρύσουν ένα «Μεσογειακό Φόρουμ Αερίου» (με έδρα το Κάιρο), το οποίο περιλαμβάνει την Αίγυπτο, την Ελλάδα, την Κύπρο, την Ιταλία, την Ιορδανία, την Παλαιστίνη και το Ισραήλ, ενώ η Τουρκία αποκλείστηκε από αυτό για πολιτικούς και στρατηγικούς υπολογισμούς.
Οικονομικοί και γεωπολιτικοί παράγοντες συμμετείχαν στην ανακάλυψη πετρελαίου (πετρελαίου και φυσικού αερίου) στις περισσότερες χώρες παραγωγής. Ο γεωπολιτικός αγώνας έχει ενίοτε αυξηθεί για να συμπεριλάβει τον έντονο ανταγωνισμό μεταξύ διεθνών εταιρειών και οι συγκρούσεις έχουν ενταθεί κατά καιρούς για να επιτευχθούν ευνοϊκές συνθήκες ανάπτυξης και να συμπεριληφθεί μια σύγκρουση μεταξύ των ανταγωνιστικών εταιρειών (μεγάλες βιομηχανικές χώρες).
Αυτές οι συγκρούσεις εκτείνονταν καθ ‘όλη τη διάρκεια του 20ου αιώνα, και πρόσφατα εμφανίστηκαν στη νέα βιομηχανία αερίου στην ανατολική Μεσόγειο. Η ανακάλυψη φυσικού αερίου στα αιγυπτιακά ύδατα, βόρεια της Αλεξάνδρειας και των λιμανιών Port Said ενθάρρυνε χώρες και περιοχές που συνορεύουν με την ανατολική Μεσόγειο (Παλαιστίνη, Ισραήλ, Κύπρος, Λίβανος, Συρία και Τουρκία) και διαμαρτύρονται για την έλλειψη πόρων πετρελαίου στην περιοχή τους, να προσπαθήσουν να επωφεληθούν από τις αιγυπτιακές ανακαλύψεις για να ξεκινήσουν σεισμικές έρευνες, στις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες της στη Μεσόγειο, προκειμένου να γνωρίσουν τη γεωλογία των θαλάσσιων περιοχών της και τη δυνατότητα ανακάλυψης πετρελαιοπηγών.
Η Αραβο-ισραηλινή σύγκρουση ήταν η πρώτη γεωπολιτική διαμάχη για το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου, όταν το 1999 η Παλαιστινιακή Αρχή ανέθεσε συμβόλαιο εξερεύνησης και παραγωγής στη Θάλασσα της Γάζας στην British Gas και τους συνεργάτες της, την Ένωση εργολαβικών Εταιρειών με έδρα την Αθήνα η οποία ανήκει στην Παλαιστινιακή Αρχή και το Παλαιστινιακό Ταμείο Επενδύσεων της Παλαιστινιακής Εθνικής Αρχής. Η British Gas ανακάλυψε το 2000 το θαλάσσιο πεδίο της Γάζας, με περιορισμένο απόθεμα φυσικού αερίου περίπου 1,4 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια. Παρά την πάροδο δύο δεκαετιών, αυτό το παλαιστινιακό θαλάσσιο πεδίο δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη, λόγω της συνεχιζόμενης άρνησης του Ισραήλ να το αναπτύξει. Η Royal Dutch Shell απέκτησε πρόσφατα περιουσιακά στοιχεία της British Gas, συμπεριλαμβανομένου του πεδίου της Γάζας Marine. Αλλά η Shell αποφάσισε να μην ερευνήσει το οικόπεδο και να εξορύξει από αυτό, και ανέλαβε την πρωτοβουλία να προσφέρει το μερίδιό της στη Γάζα Marine για πώληση. Οι δύο Άραβες εταίροι, η Εταιρεία Εργαζομένων της Ένωσης και το Ταμείο Επενδύσεων της Παλαιστίνης, εργάζονται για να βρουν μια εταιρεία πετρελαίου για να συνεργαστούν μαζί και να βρουν κατάλληλους τρόπους για να εκμεταλλευτούν τον πλούτο της σε φυσικό αέριο.
Το Ισραήλ έχει το μονοπώλιο στην προμήθεια καυσίμων στη Δυτική Όχθη, σε τιμές και ποσότητες που ορίζει. Το Ισραήλ κυριάρχησε επίσης στην προμήθεια καυσίμων στη Γάζα, αφήνοντας παράλληλα ένα μικρό παράθυρο για να συνεισφέρει η Αίγυπτος. Διακοπή της ανάπτυξης του οικοπέδου και μείωση των προμηθειών προς τη Δυτική Όχθη και τη Γάζα αποτέλεσε την πρώτη πετρελαϊκή σύγκρουση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μάλιστα, Όσον αφορά τη δεύτερη σύγκρουση, περιλαμβάνει το πρόβλημα της μη σύναψης των θαλάσσιων συνόρων των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών μεταξύ γειτονικών χωρών πριν από τη φροντίδα του πλούτου σε πετρέλαιο, λόγω της πιθανότητας αλληλοεπικάλυψης αυτών των περιοχών μεταξύ τους. Εκτός από την αραβο-ισραηλινή σύγκρουση, το 2007, ο Λίβανος και η Κύπρος έφτασαν στο προσκήνιο της μεσαίας γραμμής μεταξύ των δύο χωρών. Ωστόσο, το νότιο ή το βόρειο σημείο αυτής της γραμμής δεν έχει εντοπιστεί. Ο προσδιορισμός του νότιου σημείου απαιτούσε τριμερή συνάντηση μεταξύ Κύπρου, Λιβάνου και Ισραήλ. Ωστόσο, δεδομένου ότι ο Λίβανος βρίσκεται σε πόλεμο με το Ισραήλ, καμία τέτοια συνάντηση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί. Όσον αφορά το βόρειο σημείο, η Συρία αρνείται να διαπραγματευτεί την κατάρτιση θαλάσσιων συνόρων με τον Λίβανο και στη συνέχεια ορίζει το βόρειο σημείο μεταξύ Λιβάνου, Συρίας και Κύπρου.
Ο Λίβανος αναγκάστηκε να τραβήξει αυτά τα δύο σημεία λίγα μέτρα μακριά για να προχωρήσει στη σχεδίαση της μεσαίας γραμμής με την Κύπρο. Έθεσε διπλωματικό σημείωμα και χάρτες των θαλάσσιων συνόρων του στον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, ανεξάρτητα από τα βόρεια και νότια σημεία.
Από την πλευρά της, η συμφωνία για τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ Κύπρου και Λιβάνου επιβεβαίωσε ότι κανένα από τα δύο μέρη δεν θα μπορούσε να συμφωνήσει με τρίτο μέρος χωρίς να λάβει την προηγούμενη έγκριση του άλλου μέρους. Αυτή η λύση ήταν η μόνη διαθέσιμη επιλογή για τον Λίβανο να σχεδιάσει δηλαδή τη μεσαία γραμμή με την Κύπρο. Ωστόσο, η Λευκωσία στη συνέχεια ξεκίνησε συμφωνία με το Ισραήλ διμερώς, και ανακοίνωσε την οριοθέτηση των συνόρων της αποκλειστικής οικονομικής της ζώνης με το Ισραήλ χωρίς να ενημερώσει τη λιβανική πλευρά, η οποία οδήγησε στην τοποθέτηση του χεριού του Ισραήλ σε σημαντικές και υποσχόμενες με πετρέλαιο περιοχές στα ύδατα του νότιου Λιβάνου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπάθησαν να διαδραματίσουν τον διαμεσολαβητικό ρόλο για την επίλυση της διαφοράς, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Καθώς ο Αμερικανός διαπραγματευτής ζήτησε πολιτικές προϋποθέσεις από το Λίβανο, γεγονός που οδήγησε σε καθυστέρηση των διαπραγματεύσεων και μη επίτευξη θετικών αποτελεσμάτων λόγω της απόρριψης τους από αυτόν.
Όπως ήταν αναμενόμενο λόγω της μη επίτευξης της συμφωνίας Λιβάνου Ισραήλ, για το πολυσυζητημένο οικόπεδο 9, το Ισραήλ κήρυξε προ ήμερών την έναρξη της γεώτρησης σε αυτό.
Πολλές εξελίξεις πραγματοποιήθηκαν κατά τους πρώτους μήνες του έτους 2020 στο ζήτημα του φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου. Η κρίση στη Λιβύη και οι γεωπολιτικές συγκρούσεις στο έδαφός της αποτελεί το γόνιμο έδαφος που αντικατοπτρίζει τα πολλαπλά συμφέροντα, τις συμμαχίες και τις συγκρούσεις σε αυτήν την περιοχή, μεταξύ της Τουρκίας, και των μερών του «Φόρουμ για το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου».
Η εξέταση της πορείας και μέχρι που θα μπορούσε να φτάσει η στρατιωτική σύγκρουση στη Λιβύη, δεν θα μπορούσε να διαχωριστεί από την πολιτική και οικονομική πορεία που σχετίζεται με το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου, η οποία ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2018, όταν πραγματοποιήθηκε τριμερής σύνοδος κορυφής στο ελληνικό νησί της Κρήτης. Εκεί συγκεντρώθηκαν οι πρόεδροι της Κύπρου, της Ελλάδας και της Αιγύπτου και συμφωνήθηκε η ίδρυση του «Φόρουμ για το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου», το οποίο θα εδρεύει στο Κάιρο. Αυτό περιλαμβάνει τις χώρες παραγωγής και εισαγωγής φυσικού αερίου και διέλευσης στην Ανατολική Μεσόγειο, με στόχο «τον συντονισμό των πολιτικών για την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου και την επίτευξη των κοινών συμφερόντων των χωρών της περιοχής, και επιταχύνει τη διαδικασία αξιοποίησης των τρεχόντων και μελλοντικών αποθεμάτων».
Ακολούθησε τον Ιανουάριο του 2019, η συνάντηση 7 υπουργών ενέργειας από την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου στην πρωτεύουσα της Αιγύπτου Κάιρο με εκπροσώπους των κάτωθι χωρών: Αίγυπτος, Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, Ιταλία, Παλαιστίνη και Ιορδανία. Επιτεύχθηκε συμφωνία για την ίδρυση του «Φόρουμ για το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου», ενώ το «Φόρουμ» απέκλεισε τις χώρες της Τουρκίας, του Λιβάνου, της Συρίας και της Βόρειας Τουρκικής Κύπρου από την ίδρυσή του, παρά το γεγονός ότι είναι χώρες που βλέπουν τη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Τουρκία μπλοκάρει το δρόμο προς το “East Med” και αισθάνεται ότι, κατά τη γνώμη της, επιθυμούν να την αποκλείσουν από το «Φόρουμ» δίνοντας καθοριστικό ρόλο στο «Ισραήλ», την Αίγυπτο, την Ελλάδα και άλλα κόμματα που δεν αγνοούν τη Μεσόγειο, σε μια προσπάθεια «να την στερήσουν και να στερηθεί από τον σύμμαχό της Βόρεια Κύπρο ο τεράστιος πλούτος κοιτασμάτων φυσικού αερίου που ανακαλύφθηκε σε αυτήν την περιοχή». Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έθεσε το ζήτημα στο πλαίσιο της “άμεσης αντιπαράθεσης” λέγοντας ότι η χώρα του “δεν θα επιτρέψει σχέδια εξόρυξης φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο εάν αποκλειστούν η Τουρκία και οι σύμμαχοί της στη Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου”, η οποία αναγνωρίζεται μόνο από την Άγκυρα.
Σε μια εποχή που η Κύπρος, η Ελλάδα και το “Ισραήλ” συμφώνησαν να δημιουργήσουν έναν αγωγό της Ανατολικής Μεσογείου, γνωστός ως “Ανατολικός Μεσογειακός” για να προμηθεύσει την Ευρώπη με φυσικό αέριο χωρίς διαβουλεύσεις με την Τουρκία, η τελευταία πήγε στη Λιβύη, όπου βρήκε ως σύμμαχό της την κυβέρνηση “Al-Wefaq” εθνικής συνεννόησης με επικεφαλής τον Sarraj. Στα τέλη Νοεμβρίου 2019, λίγες ημέρες πριν από την υπογραφή της συμφωνίας “EastMed”, η κυβέρνηση “Συμφωνία” με επικεφαλής τον Fayez al-Sarraj, η οποία είναι διεθνώς αναγνωρισμένη, υπέγραψε δύο συμφωνίες με την Τουρκία, μία για την ασφάλεια και τη στρατιωτική συνεργασία, και μια άλλη στον ναυτικό τομέα.
Η συμφωνία προέβλεπε την οριοθέτηση των θαλάσσιων σφαιρών επιρροής για τη Λιβύη και την Τουρκία, καθώς και στρατιωτική συνεργασία και ασφάλεια μεταξύ τους.
Εν κατακλείδι, η Τουρκία επιδιώκει να χρησιμοποιήσει τη στρατιωτική βάση στη Μισράτα (Misrata Army Base) και την αεροπορική βάση Αλ Ουατία (Al-Watiya Air Base) προκειμένου να ενισχύσει τη θέση της στην ανατολική Μεσόγειο καθώς απέβησαν άκαρπες οι προσπάθειες για την εκμετάλλευση παρόμοιων βάσεων στην Τυνησία, στην Αλγερία και στο Μαρόκο. Επιπρόσθετα, έχει μεταφέρει περισσότερους από 16.000 μισθοφόρων από την πόλη Ίντλεμπ της Συρίας στη Λιβύη μέσω Κωνσταντινούπολης προκειμένου να εξέλθει νικήτρια σε αυτό τον ασύμμετρο πόλεμο. Τέλος η ανατολική Μεσόγειος επιπλέει σε μια λίμνη φυσικού αερίου η οποία βρίσκεται εντός θαλασσίων συνόρων των προαναφερθεισών χωρών, κάνοντας την Τουρκία να ασκεί απόλυτη προνομιακή πρόσδεση στις γύρω χώρες, καλλιεργώντας την πιθανότητα σύνδεσης με οπαδούς πανταχού λόγω της ιδεολογικής εγγύτητας, το βλέπουμε στην Ίντλεμπ, το βλέπουμε στην Αίγυπτο, το βλέπουμε στη Λιβύη κοκ.
“Μακεδονία”







Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου,
απολύσεις … Ο Λίβανος βυθίζεται στην άβυσσο» (Suicides, faillites, licenciements… Le
Liban précipité dans l’abîme). «Καθώς η οικονομική κρίση καταστρέφει, οι διαπραγματεύσεις με το ΔΝΤ, για μια βοήθεια έκτακτης ανάγκης, έχουν σταματήσει». (Alors que la crise économique fait des ravages, les pourparlers avec le FMI pour une aide d’urgence sont à l’arrêt).
ρεπόρτερ η Μαρία, μια ψυχοθεραπεύτρια. Κατά τη διάρκεια των πολέμων και των πολιτικών κρίσεων που έζησε ο Λίβανος, το να ζεις μέρα με τη μέρα έχει γίνει φιλοσοφία. Αλλά η τωρινή κρίση, όπως ποτέ άλλοτε πριν, χαρακτηρίζεται από την εξαΰλωση της αγοραστικής δύναμης, τις μαζικές απολύσεις και την απώλεια των ορόσημων. Κανείς δεν ξέρει ως πού θα φτάσει η πτώση. «Είναι ένα τεράστιο σοκ, πολύ χειρότερο από την Ελλάδα, που βιώνει ο Λίβανος», διαγιγνώσκει ο οικονομολόγος Charbel Nahas, ένας από τους λίγους που προειδοποίησε, το φθινόπωρο του 2018, για τον σεισμό που απειλούσε τη χώρα.
καθημερινά. Η πλειοψηφία των όσων αγαθών καταναλώνονται, εισάγονται σε δολάρια, η τιμή των οποίων δεν σταματάει να ανεβαίνει στη μαύρη αγορά. Και τρεις τιμές κονταροχτυπιούνται : μια επίσημη (δηλαδή 1.500 λίρες λιβάνου προς 1 δολάριο), η άλλη που εφαρμόζεται από το τράπεζες (δηλαδή 3.850 λίρες για 1 δολάριο) και η τρίτη που ισχύει στη μαύρη αγορά (δηλαδή πάνω από 8.000 λίρες για 1 δολάριο). «Δεν ξέρουμε πλέον σε ποια τιμή να πουλήσουμε», δήλωσε στη ρεπόρτερ ο Χασάν, ο οποίος διευθύνει ένα μικρό μανάβικο. Το κρέας έχει γίνει φαγώσιμο πολυτελείας. Ο λιβανικός στρατός έχει ανακοινώσει ότι το έχει αφαιρέσει από τα γεύματα των στρατιωτών του. Εκτός από τους μικρούς ζητιάνους που είναι γνώριμοι εδώ και χρόνια, σε ορισμένες διασταυρώσεις βλέπουμε για πρώτη φορά σιλουέτες ηλικιωμένων που πουλάνε απομεινάρια με αντάλλαγμα ένα εισιτήριο. Και το χειρότερο : η Βηρυτός βυθίζεται στο σκοτάδι τη νύχτα, εδώ και πολλές ημέρες, λόγω έλλειψης ηλεκτρικής ενέργειας.
οικογένειές τους και τη χώρα τους. «Είναι ειλικρινά αστείο να ακούμε τέτοια λόγια», χλεύασε η Nour Ezzeddine. Αυτή η προτροπή έδωσε στους Λιβάνους την αίσθηση ότι δεν μπορούν παρά να βασίζονται μόνο στους εαυτούς τους ή στην αλληλεγγύη των οικογενειών τους.
διακηρυγμένο ρεφορμιστικό πνεύμα του, «άφησε να ξεδιπλωθεί όλο το σενάριο που έχουμε δει εδώ και επτά μήνες». Πρόκειται, ειδικότερα, για διαπραγματεύσεις με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) το οποίο ισχυρίζεται ότι αυτές ωθούνται σε αποτυχία. Το σχέδιο που παρουσίασε η κυβέρνηση στον διεθνή οργανισμό προέβλεπε την κατανομή των ζημιών και την αναδιάρθρωση των τραπεζών και της κεντρικής τράπεζας, η οποία αρνήθηκε να παρουσιάσει τον ισολογισμό της στην κυβέρνηση ! Το χρηματοπιστωτικό κατεστημένο συνδέεται στενά με την πολιτική ολιγαρχία, των οποίων τα μέλη εκπροσωπούνται στα διοικητικά συμβούλια των τραπεζών. Οι Τράπεζες είναι υπέρ της ιδιωτικοποίησης της κρατικής ιδιοκτησίας για να σβηστούν οι ζημίες μιας υπερχρεωμένης χώρας. Ο ίδιος οικονομολόγος προβλέπει μια ακραία φτώχεια, τον κίνδυνο βιαιοτήτων και μια μαζική μετανάστευση.
Source: TRT World















του Σάββα Καλεντερίδη






(όπως και στην Ελλάδα), λέγοντάς της : «εσείς δεν δικαιούστε να ομιλείτε για τη Λιβύη». Γιατί ; Διότι, όπως έγραψε στις 26-6-2020 ο Piotr Smolar, στον ηλεκτρονικό Le Monde, «Η Γαλλία είναι εκτεθειμένη στην κατηγορία για μεροληψία στην κρίση της Λιβύης για τη διπλωματική της εύνοια προς τον στρατάρχη Χαφτάρ και τους ξένους υποστηρικτές του», στο άρθρο του με τίτλο «Στη Λιβύη, το χαμένο στοίχημα της Γαλλίας» (En Libye, le pari perdu de la France).
Εξωτερικών Jean–Yves Le Drian ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας. Καλωσορίζοντας τον πρόεδρο της Τυνησίας Kaïs Saïed τη Δευτέρα 22 Ιουνίου 2020, ο Μακρόν χρησιμοποίησε περίπου τα ίδια λόγια : «Σε έξι μήνες, ένα χρόνο, δύο χρόνια, δεν θέλω να διαπιστώσω ότι η Λιβύη βρίσκεται στην κατάσταση της σημερινής Συρίας». Ζητώντας μια κατάπαυση του πυρός, σύμφωνα με τη διεθνή διάσκεψη στο Βερολίνο τον Ιανουάριο 2020, ο Γάλλος πρόεδρος ζήτησε «να σταματήσουν οι ξένες επεμβάσεις και οι μονομερείς πράξεις εκείνων που ισχυρίζονται ότι κερδίζουν νέες πολεμικές θέσεις» στη Λιβύη. Μια νέα αμφισβήτηση της Τουρκίας, η οποία παίζει σύμφωνα με τον Macron «ένα επικίνδυνο παιχνίδι». Αναφορικά με το «επικίνδυνο παιχνίδι», και η Γαλλία έχει εκτεθεί σε κριτική, η οποία σήμερα εξασθενεί τις εκκλήσεις της για πολιτική λύση στον εμφύλιο της Λιβύης. Πώς να υπερασπιστεί την ιδέα της κατάπαυσης του πυρός, όταν έδωσε τόσο μεγάλη πολιτική υποστήριξη σε ένα από τα δυο μέρη της σύγκρουσης, στο πρόσωπο του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, που ξεσηκώθηκε ενάντια σε μια κυβέρνηση αναγνωρισμένη από τα Ηνωμένα Έθνη (ΟΗΕ) ; Πώς να έχει βαρύτητα σε αυτό το μείζον ζήτημα, όταν δεν αναπτύσσει ένοπλες δυνάμεις στη Λιβύη, σε αντίθεση με την Τουρκία και τη Ρωσία;
νοτιοδυτικά της Τρίπολης, σε μια βάση ερημωμένη από τις δυνάμεις του στρατάρχη Haftar. Ο στρατός είχε εξηγήσει ότι αυτοί οι πύραυλοι, χωρίς εκτοξευτές, ανήκαν σε έναν Γάλλο αποσπασμένο, αρμόδιο για μια επιχείρηση πληροφοριών. Αυτός ο εμφύλιος της Λιβύης, πολύ χαμηλότερης έντασης από ό,τι στη Συρία, έχει ωστόσο
πολύ σημαντικές συνέπειες για την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή. Η Τουρκία και η Ρωσία αναδύθηκαν ενισχυμένες, ικανές να μοιράζονται στρατηγικές περιοχές σε περίπτωση της de facto διχοτόμησης της χώρας μεταξύ δυτικής και ανατολικής Λιβύης. Επίσης, η Αίγυπτος απειλεί να παρέμβει, στο όνομα της «εθνικής της ασφάλειας». Αλλά πρόκειται ειδικά για το Κάιρο, υποστηριζόμενο από το Παρίσι, να απευθύνει προειδοποίηση στην Άγκυρα, έτσι ώστε οι Τούρκοι να μην προχωρήσουν πάρα πολύ στην ανακατάληψη εδαφών που είχε κατακτήσει ο Χαφτάρ : η πόλη της Σύρτης και η βάση της Τζούφρα δεν πρέπει να ανακαταληφθούν, εκτιμάται από το
είναι μόνο πολιτική». Ωστόσο, πριν από λίγους μήνες, η Γαλλία επέμεινε στην αναντικατάστατη θέση του στρατάρχη Haftar. «Ελέγχει το 80% της επικράτειας, αλλά μόνο το 20% του πληθυσμού», δήλωνε το Μέγαρο των Ηλυσίων τον Ιανουάριο του 2020. Τι εξέλιξη ; Λίγους μήνες αργότερα. Η εμφάνιση του στρατάρχη με πολιτική αμφίεση, δίπλα στον Αιγύπτιο πρόεδρο Abdel–Fattah Al–Sissi, στο Κάιρο στις αρχές Ιουνίου 2020, συμβόλισε την περιθωριοποίησή του. Η στρατιωτική του αποτυχία απέναντι στις δυνάμεις που απέκτησε ο στρατός GAN του Faïez Sarraj, υποστηριζόμενος ισχυρά από την Τουρκία, έφερε στο προσκήνιο τον Aguila Salah (αριστερά στη φωτο), τον εξορισμένο στο Tobruk πρόεδρο του κοινοβουλίου της Λιβύης, ως νέο προνομιούχο και πιο ευέλικτο συνομιλητή. «Το Παρίσι δεν έχει πλέον αξιοπιστία», δήλωσε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης. Η Γαλλία υπογραμμίζει, από τα παρασκήνια, ότι αυτή η εμφάνιση στο Κάιρο ήταν επίσης το αποτέλεσμα της επιρροής της στον στρατάρχη, που κλήθηκε να αποδεχτεί αυτήν τη δημόσια ταπείνωση, αφού ονειρεύθηκε τη δόξα.
ευαισθησίας στη Λιβύη μεταξύ του Υπουργείου Εξωτερικών, του Υπουργείου Άμυνας και της Γενικής Διεύθυνσης Εξωτερικής Ασφάλειας (DGSE).
δραστηριοτήτων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, πολύ ενεργών στην υποστήριξη του στρατού του Χαφτάρ. Τα Εμιράτα δεν σεβάστηκαν ποτέ το εμπάργκο όπλων. Προνομιούχος εταίρος της Γαλλίας στον Κόλπο, αποτελούν μέρος μιας γεωπολιτικής λογικής περιορισμού της Τουρκίας και της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Έτσι, το Παρίσι εκτίθεται σε κριτική για διγλωσσία.