Αρχική Blog Σελίδα 2433

Nuclear irresponsibility

Από
anixneuseis
-
0
August 8, 2020

Former IAEA nuclear inspector Pantelis Ikonomou writes, on a date between the 75th anniversary of the bombing of Hiroshima and the bombing of Nagasaki (in an excerpt from his Global Nuclear Developments, which Springer published in May 2020):

Nuclear powers regard their weapons as the most effective lever to achieve strategic goals and the status of a world power or a regional leader. The geopolitical backdrop from the Hiroshima and Nagasaki nuclear bombing simply could not be ignored. There are already a number of “nuclear suitors” or would-be proliferators who are ready to play the same card in the on-going geopolitical game. This fact cannot and should not be ignored….

In 50 years of implementation the NPT has had significant successes to show as far as consolidating the non-proliferation regime is concerned. But when it comes to the goal of nuclear disarmament, it has so far been a great failure. The five superpowers, the NPT Nuclear Weapons States, keep evading, in essence ignoring their relevant obligation to nuclear disarmament under Article VI of the NPT. Their behavior creates global frustration, awkwardness and anger, and consequently great distrust of the vast majority of  “nuclear have nots” to the few “nuclear haves.” This reality could be a powerful catalyst for negative developments leading to the collapse of the NPT regime.….

Having served for over 32 years the world’s nuclear watchdog IAEA, consciously espousing its declared goals, I would like to address a few rhetorical questions to the two major nuclear powers: the US and Russia, depositaries and steady supporters of the NPT regime and the IAEA:

• Why do they revive, in full consciousness, a nuclear race 30 years after the end of the Cold War?

• Are they not aware of their actions being contrary to their undertaking under Article VI of the NPT? That is “…to pursue negotiations in good faith on effective measures relating to cessation of the nuclear arms race at an early date and to nuclear disarmament, and on a treaty on general and complete disarmament under strict and effective international control”.

• Do they not realize that they severely endanger the non-proliferation regime?

• Do they not see the imminent risk of uncontrolled nuclear proliferation by aspiring suitors, “would-be proliferators,” in the Middle East and in north-east Asia?

• Isn’t North Korea enough?

• Why do they risk their displacement from, or initially the decreased relevance of, their global geostrategic primacy?

• Is it possible that they underestimate the growing nuclear threat to mankind?

• Is the behavior of the two UNSC superpowers responsible as patrons of world peace and security? Why do they disrespect the international community’s expectations and disregard its exasperation, anger, and fear?

The risks of the nuclear threat span around the globe and affect every country’s sovereignty and security. The universal nature of the existing nuclear threat is indisputable. It is within the powers and abilities of the leaders of Russia and the US to fulfill their utmost obligation towards their citizens and the peoples of our really small, yet so beautiful and still very young planet Earth. This is to initiate and achieve a political climate of understanding and moderation,a global nuclear “calm down” atmosphere. …

What are these leaders waiting for? What are their intentions? Nuclear crises are becoming more complex and unpredictable, more dynamic and erratic in nature. The tipping point for uncontrollable and irreversible derailment may be nearer than we think. The probability of nuclear weapons be used at any time, intentionally or by accident, is on the rise again, after decades of receding following the end of the Cold War era.

Have we not yet learned the lesson from Hiroshima and Nagasaki?

peacefare.net

Τουρκικές επιδιώξεις και Γεωπολιτική πραγματικότητα.

Από
anixneuseis
-
0

Του Νίκου Καρατουλιώτη*

Η γεωπολιτική είναι μια επιστήμη ή ένας τρόπος σκέψης όπου συναντούνται και συνυπάρχουν η γεωοικονομία και η γεωστρατηγική.

Με άλλα λόγια, όταν οι χαράκτες της εξωτερικής πολιτικής ενός κράτους μελετούν την αλληλεξάρτηση φυσικού περιβάλλοντος και πολιτισμικού οικοδομήματος με σκοπό την παγίωση ή την αύξηση της οικονομικής ισχύος της χώρας τους, τότε εφαρμόζουν γεωοικονομική προσέγγιση των διεθνών σχέσεων. Και όταν το ζητούμενο είναι η ενίσχυση της στρατιωτικής ισχύος της χώρας τους, τότε κινούνται στο πεδίο της γεωστρατηγικής. Το σύνολο αυτό των δύο προσεγγίσεων σε μια οργανική μεταξύ τους σχέση αποτελεί την γεωπολιτική.

Η γεωπολιτική ουσιαστικά είναι ένα καλό εργαλείο προκειμένου να αυξηθεί η ισχύ ενός κράτους.

Κατά την απογραφή του 1928 η Ελλάδα είχε 6.200.000 κατοίκους και η Τουρκία 13.600.000. Μόλις σε διάστημα μιας γενιάς η διαφορά αυτή διπλασιάστηκε και μετά από μια ακόμη γενιά η Ελλάδα είναι   10.691.20 ενώ η Τουρκία 83 εκατομμύρια. Η διαφορά έχει φτάσει σχεδόν το οκταπλάσιο, ενώ σύμφωνα με την Eurostat το 2080 που η Ελλάδα θα έχει 7,2 εκατομμύρια κατοίκους η Τουρκία θα είναι μια δύναμη 107,1 εκατομμυρίων κατοίκων. Η αντιστοιχία δηλαδή θα έχει φθάσει 1 προς 15 (παρόλα αυτά πρέπει να ληφθεί σοβαρά η πληθυσμιακή ανομοιογένεια, 20 εκατομμύρια Κούρδοι και 15 εκατομμύρια Αλεβήδες)   .

Την ίδια στιγμή ο μέσος όρος ηλικίας στην Ελλάδα είναι  45,5 έτη, ενώ στην Τουρκία 31,5. Είμαστε ήδη ένας γερασμένος λαός με αυξητική τάση Μ.Ο. ηλικίας, ενώ στην Τουρκία ο Μ.Ο. ηλικίας έχει καθοδικές τάσεις. Κάποτε ένας πρόεδρος της Τουρκίας, ο Τουργκούτ Οζάλ, είχε πει: «Δεν χρειάζεται να προκαλέσουμε πόλεμο με την Ελλάδα, αφού οι πληθυσμιακές εξελίξεις των δύο λαών θα επιλύσουν το Κυπριακό και το Αιγαίο».

« Αλλά ας αφήσουμε στην άκρη τα ποσοτικά μεγέθη, για να επισημάνουμε τους ποιοτικούς συντελεστές, την ειδική εκείνη ατμόσφαιρα , ανησυχία, κινητικότητα και ερεθιστικότητα που δημιουργείται εκ των πραγμάτων μέσα σε μια κοινωνία, πάνω από τα μισά μέλη της οποίας είναι νεότερα των 25 ετών. Αυτή η πληθώρα διάχυτης και ακαταστάλαχτης ανθρώπινης ενέργειας ζητά να διοχετευθεί, και μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι, πέρα από ή και παράλληλα με τη στενά εννοούμενη δραστηριότητα, θα διοχετευθεί σε δραστηριότητες συναπτόμενες άμεσα ή έμμεσα με τον προσδιορισμό και την έμπρακτη προάσπιση της τουρκικής ταυτότητας και της θέσης της μέσα στον κόσμο. Μόνον εκεί όπου κοχλάζει νεανικό αίμα γεννιούνται ιδέες ικανές να κινητοποιήσουν μάζες, όσο «πρωτόγονες» κι αν φαίνονται οι ιδέες αυτές στα μάτια δημογραφικά φθινόντων γειτόνων εκλεπτυσμένων από την ξαφνική ευζωία ή διανοουμένων που εξ επαγγέλματος παράγουν ιδεολογίες του ειρηνιστικού ευδαιμονισμού υπό τις διαφορετικότερες μορφές»[1]

Η οικονομία της Τουρκίας (παρά τα όποια προβλήματα στην παρούσα φάση), ενώ ήταν σχετικά συγκρίσιμη με την Ελληνική το 2002,  το ΑΕΠ της Τουρκίας έφθανε μόλις τα 232,7 δις δολάρια σε σύγκριση με το ελληνικό ΑΕΠ που βρισκόταν στα 155 δις δολάρια, το 2014 το τουρκικό ΑΕΠ έφθασε τα 800 δις δολάρια σε αντίθεση με τα 182$ του ελληνικού.

Η Βαριά βιομηχανία της Τουρκίας γνωρίζει πρωτοφανή άνθηση με παράλληλη ανάπτυξη στον πρωτογενή αλλά και στον δευτερογενή τομέα, ενώ στην Ελλάδα επήλθε πλήρης αποβιομηχανοποίηση με ταυτόχρονη συρρίκνωση του πρωτογενούς αλλά και δευτερογενούς τομέα.

Τα πρωτοπόρα ελληνικά ναυπηγεία απαξιώθηκαν, σε αντίθεση με την άνθηση των τουρκικών. Η κρατικοδίαιτη πολεμική βιομηχανία της Ελλάδας εξαφανίστηκε με αποτέλεσμα να εισάγουμε ακόμη και είδη στρατιωτικού ρουχισμού made in Turkish, σε αντίθεση με την Τουρκία που έφθασε σε σημείο να κατασκευάζει σχεδόν το 70% του εξοπλισμού της και να εισάγει πολύτιμο συνάλλαγμα από πωλήσεις οπλικών συστημάτων (ελικόπτερα, άρματα κλπ) σε άλλες χώρες δημιουργώντας ταυτόχρονα πολιτικοστρατιωτικές   συμμαχίες . Καθόσον άλλη βαρύτητα έχει στις διεθνείς σχέσεις, να εισάγεις συνάλλαγμα από εξαγωγές στρατιωτικού υλικού και άλλη από ροδάκινα και ντομάτες.

Τα τουρκικά πανεπιστήμια σφύζουν από ζωή και παράγουν γνώσεις που διαχέονται στην τουρκική οικονομία και παραγωγή, σε αντίθεση με τα δικά μας που σέρνονται και προσπαθούν να προσπορισθούν πόρους από διάφορα ευρωπαϊκά προγράμματα προς όφελος των «λειτουργών» τους.

Είμαστε ένα κράτος που φθίνει δημογραφικά και οικονομικά, σε αντίθεση με την Τουρκία που αναπτύσσεται και επιζητεί την ανάπτυξη του ζωτικού της χώρου. Οι γαλάζιες πατρίδες και τα σύνορα της καρδιάς, δεν είναι τίποτα άλλο παρά η φυσική εξέλιξη της ακμής της σε έναν κόσμο όπου τα σύνορα είναι προσωρινά στην φυσική κίνηση των κρατών.

Η Τουρκία στερούμενη υδρογονανθράκων αναζητεί ενεργειακούς πόρους προκειμένου να συντηρήσει την ενεργοβόρα βαριά βιομηχανία της και να συμβάλει περεταίρω στην οικονομική ανάπτυξη της. Είτε με Ερντογάν  είτε με Κεμαλιστές  πρέπει να ξεδιψάσει ενεργειακά και εκεί θα την βρούμε μπροστά μας.

Το Τορκολιβυκό σύμφωνο δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο φερετζές της νομιμοποίησης, αρπαγής των υδρογονανθράκων του ελληνισμού ( Ελλάδας- Κύπρου).

Η επίκληση του διεθνούς δικαίου εκ μέρους μας, ουδεμία ισχύ έχει στην πράξη παρά μόνον εάν έχουμε ισχυρές ή τουλάχιστον ισοδύναμες ένοπλες δυνάμεις με την Τουρκία  (ο Τσόρτσιλ είχε πει καλό το διεθνές Δίκαιο,  εάν ταυτόχρονα έχεις και στρατιωτική ισχύ να το υπερασπίσεις).

Τα πολυάριθμα ψηφίσματα του ΟΗΕ περί απομάκρυνσης των τουρκικών κατοχικών δυνάμεων στην Κύπρο, ουδόλως επηρέασαν την Τουρκική   εξωτερική πολιτική, αλλά ορέγεται και την υπόλοιπη Κύπρο διεξάγοντας έρευνες εντός της Κυπριακής ΑΟΖ. Όσο για την Ελλάδα λησμονεί ότι είναι εγγυήτρια δύναμης και προσπαθεί κρυπτόμενη  ως στρουθοκάμηλος να μας πείσει ότι ασκεί σώφρον εξωτερική πολιτική. «Το δε σώφρον του ανάνδρου πρόσχημα»[2] ή νεοελληνιστί «Η σύνεση είναι το πρόσχημα του άνανδρου».

Η επικράτηση του ισχυρότερου σύμφωνα με την θεωρία του Νίτσε, δεν είναι τίποτε άλλο από την Θουκυδίδειο  λογική, όπου ο ισχυρότερος θα πάρει ότι του επιτρέπει η ισχύς του, ο δε  αδύναμος θα παραχωρήσει ότι του επιβάλει η αδυναμία του.

Οι συνεχείς ανακατατάξεις συνόρων σε παγκόσμια κλίμακα αποδεικνύουν την ρευστότητα των συνόρων. Ας μην κρυβόμαστε πλέον, δεν είναι δυνατόν το ελληνικό κράτος να μοιράζει δισεκατομμύρια ευρώ για αναδρομικά ενώ την ίδια στιγμή έχει αεροπλάνα καθηλωμένα και οπλιτικά συστήματα σε αχρηστία ένεκα έλλειψης ανταλλακτικών.

Η ενδοτικότητα της πολιτικής ελίτ με την ταυτόχρονη δημιουργία τρίτης φάλαγγας ενδοτισμού των μέσων μαζικής ενημέρωσης αλλά και πολλών ακαδημαϊκών, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που μας οδηγεί σε εθνικό ακρωτηριασμό.

Οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις ακόμη και τώρα κρατούν. Ενισχύστε της και απομακρύνετε το κλήμα ηττοπάθειας που έχει καλλιεργηθεί στον ελληνικό λαό.

Οι απαιτήσεις της Τουρκίας δεν είναι δυνατόν να ικανοποιηθούν όσες υποχωρήσεις και αν κάνει η ελληνική πολιτική ελίτ μαζί με τους κολαούζους της, καθόσον καθημερινά η Τουρκία προσθέτει νέες απαιτήσεις.

Κινδυνεύουμε να χάσουμε το Αιγαίο και την Μεσόγειο ένεκα τουρκικής χρησικτησίας χάριν του ελληνικού ενδοτισμού.

Η προσφυγή μας στα διεθνή φόρα αλλά και στην Ευρωπαϊκή ένωση με ταυτόχρονη  εξασθένηση των ενόπλων δυνάμεων μας, είναι η μεταμφιεσμένη επιθυμία του ευδαιμονισμού ενός γερασμένου και μαλθακού λαού  , άλλοι να μας ταΐζουν και άλλοι να φυλάνε τα σύνορα μας.

Η επεκτατική πολιτική της Τουρκίας προς πάσα κατεύθυνση (Λιβύη- Ιράκ-Αρμενία-Υεμένη-Ελλάδα-Κύπρος) διέπεται από τον γεωπολιτικό κανόνα ότι η έκταση των συνόρων ενός κράτους είναι μια αντανάκλαση της υγείας του έθνους. Όσο για την αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης  δεν είναι τίποτε άλλο παρά το ότι τα   σύνορα είναι προσωρινά στην φυσική κίνηση των κρατών.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και επιθυμία προσπορισμού των υδρογονανθράκων του ελληνισμού (Ελλάδα-Κύπρος), δεν είναι τίποτε άλλο παρά η ζωώδη επιθυμία της Τουρκίας  να ξεδιψάσει ενεργειακά την ταχέως αναπτυσσόμενη βιομηχανία της, η οποία προς το παρών εξαρτάται από εισαγωγές από την Ρωσία, γνωρίζοντας ότι είναι μια ευκαιριακή συμμαχία και δεν δύναται να στηρίζεται σε αυτή. Η γεωγραφία και η ιστορία έχουν δικάσει την Ρωσία και την Τουρκία να αλληλοσυγκρούονται και ως εκ τούτου παρά τις όποιες ευκαιριακές συγκλήσεις γνωρίζουν ότι σύντομα θα έρθουν σε αντιπαράθεση.

Στη ζωή, λέει ο Νίτσε, υπάρχουν οι δυνατοί και οι υποταγμένοι, η διάκριση των αγαθών και των πράξεων είναι προϊόν ηθικού εκμαυλισμού. Ο άνθρωπος πρέπει να επιστρέψει στην αρχέγονη κατάσταση, όπου αρετή είναι η δύναμη. Αυτό και εφαρμόζει η Τουρκία έναντι της Ελλάδας η οποία με τις συνεχείς υποχωρήσεις και τον ενδοτισμό της κινδυνεύει να υποστεί τις συνέπειες του αδήριτου νόμου της εξέλιξης όπου το παιχνίδι είναι σκληρό και ο πλέον αδύναμος θα υποστεί τις συνέπειες.

Η  εύρεση υδρογονανθράκων  στην ευρύτερη περιοχή του ελληνισμού (Ελλάδα-Κύπρος) σε μια περίοδο όπου όλα επαναπροσδιορίζονται γεωπολιτικά, η χώρα βρίσκεται στη χειρότερη οικονομική και πολιτική κατάσταση με καταλυτικές συνέπειες στο κύρος και την ισχύ της.

Η διαχείριση των υδρογονανθράκων προϋποθέτει υψηλή γνώση γεωπολιτικής με ταυτόχρονη προβολή ισχύος και επίδειξη δύναμης για την αποτελεσματική αντιμετώπιση διψώντων ενεργειακά γειτόνων , διαφορετικά όποιος δεν έχει τα παραπάνω προσόντα, γίνεται έρμαιο και απλός κομπάρσος στο γεωπολιτικό παίγνιο στην καλύτερη περίπτωση, ενώ δεν αποκλείεται και ο εθνικός  ακρωτηριασμός[3].

Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις παρά τα όποια προβλήματα, διαθέτουν την ισχύ του πυρός αλλά και την βούληση να διασφαλίσουν τα ελληνικά συμφέροντα. Το πρόβλημα είναι η πολιτική ελίτ της χώρας μας με τους κολαούζους της, οι οποίοι έχουν καλλιεργήσει κλήμα ηττοπάθειας στον ελληνικό λαό(και τι θέλετε να κάνουμε πόλεμο;), οι οποίοι με τις συνεχείς υποχωρήσεις τους και την μυστική διπλωματία, μας οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην συνδιαχείριση  του Αιγαίου-Μεσογείου.

Οι μετριότητες και ανθυπομετριότητες που συναπαρτίζουν τον ελληνικό και παραπολιτικό κόσμο, δεν έχουν το ανάστημα να θέσουν και λύσουν ιστορικά προβλήματα τέτοιας έκτασης και βάθους και ίσως καταρρεύσουν μπροστά στην μεγάλη απόφαση  να διεξάγουν ένα πόλεμο.

Γιατί εάν ο πόλεμος είναι η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα, ποιος πόλεμος μπορεί να αποτελέσει την συνέχεια μιας σπασμωδικής ενδοτικής πολιτικής η οποία έχει ήδη παραχωρήσει μέρος της εθνικής της κυριαρχίας πριν ακόμη ξεκινήσουν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στο πεδίο της μάχης .

Κοζάνη 3/8/20

 

  • Ο Νίκος Καρατουλιώτης είναι Υποστράτηγος ε.α.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[1] Θεωρία πολέμου, Παναγιώτης Κονδύλης.

[2] Θουκιδίδης

[3] Γεωπολιτική σκακιέρα, Νίκος Καρατουλιώτης

Ηλίας Λεοντάρης στον “Φιλελεύθερο” Κύπρου: «H αποτροπή της Τουρκίας πέτυχε, δεν έτυχε»

Από
anixneuseis
-
0
«H αποτροπή της Τουρκίας πέτυχε, δεν έτυχε»

 

  09 Αυγούστου 2020, 5:00 πμ

Μια πολεμική σύγκρουση γενικά, είναι καταστροφική. Η επισήμανση αυτή αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα όταν διατυπώνεται από έναν άνθρωπο που ανάλωσε τη ζωή του στις ένοπλες δυνάμεις, υπηρετώντας τις από τις υψηλότερες θέσεις της ιεραρχίας. Ο Αντιστράτηγος εα, Επίτιμος Διοικητής 1ης Στρατιάς και τέως Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς Ηλίας Λεοντάρης, αναλύει τα δεδομένα όπως είχαν δημιουργηθεί με την κορύφωση της έντασης στο Αιγαίο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

Στη συνέντευξή του στον «Φ», αναφέρεται στο ισοζύγιο δυνάμεων των δύο χωρών και τι θα σήμαινε μία πολεμική σύγκρουση μεταξύ τους. Δηλώνει πως αυτό που οδήγησε τον Ταγίπ Ερντογάν σε αναδίπλωση ήταν η αποφασιστική στάση της Αθήνας, η οποία έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα προς τον Τούρκο Πρόεδρο. Επισημαίνει ότι στόχος των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων είναι η αποτροπή, σημειώνοντας ταυτόχρονα στο υποθετικό ερώτημα για την κατάληξη μίας πολεμικής σύγκρουσης, τονίζει ότι η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να ανταπεξέλθει νικηφόρα.

– Η Τουρκία προκαλεί και η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο κλιμακώνεται διαρκώς. Θεωρείτε πιθανή μία πολεμική σύρραξη ή ένα θερμό επεισόδιο μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας;

– Υπό τις παρούσες συνθήκες την πολεμική σύρραξη με τη συμβατική της μορφή/διάσταση, ως απίθανη, καθότι επιδίωξη της Τουρκίας είναι η συνεχής φθορά του αντιπάλου (σ’ όλους τους τομείς) και η αναίμακτη, κατά το δυνατόν, επιτυχία/υλοποίηση των στόχων της.

Έχω αναφέρει σε διάφορες ομιλίες μου ότι ένας πόλεμος «Υβριδικός και Πολυχωρικός» της Τουρκίας βρίσκεται σ’ εξέλιξη τα τελευταία 46 χρόνια κατά της Ελλάδος και της Κύπρου. Απ’ αυτόν τον διαρκή πόλεμο λείπει η διάσταση του συμβατικού πολέμου (δηλαδή η χρήση οπλικών συστημάτων και μέσων), ωστόσο η Τουρκία  αξιοποιεί τις επιχειρησιακές αυτές δυνατότητες ως μέσο πίεσης και άσκησης εξωτερικής πολιτικής. Ο Ερντογάν φαίνεται να ακολουθεί το ρητό «Τας νίκας άνευ αίματος ποιείσθαι/Να νικάς αναίμακτα». (Πιττακός ο Μυτιληναίος, 650-570 π.Χ.εκ των 7 σοφών της Αρχαίας Ελλάδας). Εκτιμώ λοιπόν, ότι δεν θα επιδιώξει ή μάλλον θα αποφύγει με κάθε τρόπο μια τέτοια εμπλοκή καθότι γνωρίζει ότι οι συνέπειες/το κόστος της θα είναι δυσανάλογο των «κερδών». Σ’ ότι αφορά στο «θερμό επεισόδιο» και παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει σαφής ορισμός του θερμού επεισοδίου, εκτιμώ ότι ο κίνδυνος να εξελιχθεί σε «θερμό» επεισόδιο μια κρίση θα υπάρχει όσο υπάρχει η παραβατική συμπεριφορά, επιθετικότητα, δυσπιστία και καιροσκοπική τακτική της Τουρκίας για τη δημιουργία τετελεσμένων ή της απόκτησης του οιουδήποτε διαπραγματευτικού πλεονεκτήματος. Άλλωστε θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι όταν εξελίσσεται μια κατάσταση, στην οποία εμπλέκονται πολλοί δρώντες, είναι θέμα μιας άστοχης κίνησης, ενός εσκεμμένου ή όχι λάθους, ή ακόμη και μιας μεθοδευμένης σειράς ενεργειών που μπορούν να την κλιμακώσουν και να ξεφύγει από τον έλεγχο των υπευθύνων.

-Ποια πιστεύετε ότι πρέπει να είναι η στάση της Ελλάδας σε αυτή την επιθετική πολιτική της Τουρκίας και τις καθημερινές προκλήσεις σε όλα τα επίπεδα;

– Η στάση της Ελλάδος μορφοποιήθηκε, κατά ένα αποδοτικό τρόπο στο «προτελευταίο επεισόδιο» της συνεχιζόμενης κρίσης. Είδαμε την εκπομπή ενός ισχυρού και σαφούς μηνύματος, στα ποιοτικά χαρακτηριστικά του οποίου διακρίνονταν η αποφασιστικότητα, η ανάληψη προληπτικών ενεργειών, ο περιορισμός των δηλώσεων και της «πολυφωνίας» στον κύκλο των αρμοδίων, καθώς και η μαζική κινητοποίηση των Ενόπλων Δυνάμεων με το μικρότερο δυνατό αποτύπωμα. Αυτή η εικόνα έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση και ασφαλώς η Τουρκία έλαβε το μέρος του μηνύματος που της αναλογεί.

Καταλάβαμε επίσης και εμείς, θέλω να πιστεύω, ότι η πολιτική της ψυχραιμίας και του κατευνασμού δεν αποδίδει με την Τουρκία και θα πρέπει να ακολουθήσουμε και διαφορετικές τακτικές. Αξίζει να επισημάνω ότι η αναβλητικότητα των αρμοδίων, για δεκαετίες, έδωσε τη δυνατότητα στον Ερντογάν να δημιουργήσει ένα ευνοϊκό πλέγμα συνθηκών, καταστάσεων, δεδομένων και τετελεσμένων για την Τουρκία. Η τακτική που ακολουθήθηκε από την Ελλάδα σ’ αυτήν την κρίση πρέπει να βελτιωθεί και να αποτελέσει τον άξονα του στρατηγικού σχεδιασμού, των στόχων μας και της δράσης μας. Πρέπει να ανακτήσουμε την πρωτοβουλία των κινήσεων για να ισοσκελίσουμε την απώλεια του χρόνου που χάθηκε, όχι τόσο ως προς τη χρονική διάρκεια αλλά κυρίως ως προς τη χρονική στιγμή που έπρεπε να έχουν γίνει κάποιες ενέργειες στο παρελθόν.

– Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα για μία δυναμική απάντηση σε μια επιθετική ενέργεια της Τουρκίας με βάση και το ισοζύγιο δυνάμεων των δύο χωρών;

Στόχος των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων παραμένει η αποτροπή. Η αποφασιστικότητα της ηγεσίας υποχρέωσε τον Ερντογάν να αντιληφθεί ότι οποιαδήποτε κλιμάκωση θα ήταν σε βάρος του και έτσι κατάλαβε…. «με τη φωτιά δεν παίζουμε»… και κάθε επεισόδιο θα πρέπει να θεωρείται «θερμό». Η αλλαγή της στάσης του Ερντογάν ήταν αποτέλεσμα του ηχηρού μηνύματος που έλαβε, και το τονίζω «η αποτροπή πέτυχε, δεν έτυχε». Θεωρώ ότι στόχος της Ελλάδος, όπως και κάθε κράτους, είναι να αποφύγει μια τέτοια εξέλιξη που θα οδηγούσε σε πολεμική σύρραξη. Στην υποθετική ερώτηση όμως, αν αυτό συνέβαινε, ή αν αυτό ήταν η «εσχάτη» λύση/επιλογή, η απάντηση είναι ναι, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα  να ανταποκριθεί νικηφόρα σε μια τέτοια περίπτωση. Σ’ ό,τι αφορά στο ισοζύγιο δυνάμεων, είναι μία παράμετρος η οποία συνίσταται από αριθμητικά και ποιοτικά στοιχεία. Οι αριθμοί έτσι κι αλλιώς δεν ήταν ποτέ με το μέρος του ελληνικού έθνους. Ήταν πάντα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, σε συνδυασμό με την τακτική που έκαναν τη διαφορά και έφεραν τα επιθυμητά αποτελέσματα.

– Τι θα σήμαινε μία πολεμική σύρραξη μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας για την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου; Θα επέτρεπαν ποτέ οι ΗΠΑ και η ΕΕ μια τέτοια σύρραξη πιστεύετε;

– Πολεμική σύρραξη γενικά, σημαίνει καταστροφή. Κι αυτό έχει αποδειχθεί στα πρόσφατα γεγονότα της Μέσης Ανατολής (Λίβανος, Ιράκ, Συρία κ.λπ.). Όταν όμως έχεις να αντιμετωπίσεις γείτονες τύπου «Τουρκίας» θα πρέπει να επιδιώκεις την αποτροπή, ως επιλογή, αλλά θα πρέπει ταυτόχρονα να  είσαι έτοιμος κάθε στιγμή, δηλαδή τώρα και όχι «αν ποτέ χρειασθεί». Σε μια τέτοια περίπτωση δε βλέπω καμία εμπλοκή της ΕΕ, τόσο λόγω νομικού πλαισίου και έλλειψης ευρωπαϊκής δυνατότητας συλλογικής άμυνας αλλά και λόγω των ατομικών/διμερών συμφερόντων πολλών ευρωπαϊκών χωρών με την Τουρκία. Κι αυτό έχει διαφανεί από τη μέχρι τώρα στάση των Ευρωπαίων απέναντι στην Τουρκία και την προκλητική της στάση στη Μεσόγειο και στο Αιγαίο, χωρίς να εξαιρούνται η Λιβύη και η Συρία.

Στην περίπτωση των ΗΠΑ θα έβλεπα μια «πυροσβεστική» εμπλοκή της. Ωστόσο θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι οι κάθε είδους «μεσάζοντες» θέτουν και αυτοί τους δικούς τους όρους. Ειπώθηκε ότι ήταν θετική η κίνηση/παρέμβαση της Γερμανίας και συμπληρώνω, ότι δεν ήταν τυχαία και η επίσκεψη της ΥΠΕΞ της Ισπανίας στην Άγκυρα και την Αθήνα. Ασφαλώς και ήταν θετική η κίνηση… αλλά γι’ αυτούς και μερικούς ακόμη Ευρωπαίους που έχουν επιχειρήσεις και εμπορικές σχέσεις με την Τουρκία. Έτσι δε θα υποχρεωθούν να ψηφίσουν κυρώσεις σε βάρος της Τουρκίας.

Γι’ αυτό επαναλαμβάνω, δε μας χρειάζονται «μεσάζοντες». Χρειαζόμαστε ασφαλώς ειλικρινείς και ισχυρές συμμαχίες και συνεργασίες που θα στοχεύουν στον ίδιο προορισμό και θα εξυπηρετούν το αμοιβαίο συμφέρον.

Η ΕΦ ΝΑ ΔΙΑΤΗΡΗΣΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ

– Η επιθετικότητα της Τουρκίας ξεκινά από την Κύπρο με εισβολή στην ΑΟΖ της. Ακούγεται έντονα η άποψη ότι θα έπρεπε η Ελλάδα να αντιδρούσε εμπράκτως σε αυτή την τουρκική ενέργεια. Πώς το σχολιάζετε;

– Θα συμφωνήσω μαζί σας ότι η επιθετικότητα της Τουρκίας έχει ως επίκεντρο την Κύπρο. Θα μπορούσα να πω ότι, γεωγραφικά και όχι μόνο, η Κύπρος είναι ένα εμπόδιο στα σχέδιά της. Η Τουρκία θεώρησε ότι πέτυχε το στόχο της με την εισβολή του 1974 και την υλοποίηση της μιας εκ των πέντε επιλογών/προτάσεων του Nihat Erim, ήτοι τη χάραξη της γραμμής, όπου έβλεπε το γεωγραφικό όριο της διχοτόμησης της νήσου.

Οι σημερινές συνθήκες όμως και κυρίως τα ενεργειακά κοιτάσματα στη θαλάσσια περιοχή της ΑΟΖ της Κύπρου, έχουν διαμορφώσει νέα δεδομένα από τα οποία  εκπορεύεται ή στηρίζεται η συνολική ενεργειακή πολιτική της Τουρκίας στη Μεσόγειο. Ίσως οι σημερινές επιδιώξεις της να διευκολύνονται από την επιλογή, της «Μη Λύσης», και διαρκώς εφευρίσκει προσκόμματα για την αποφυγή λύσης του Κυπριακού. Σ’ ό,τι αφορά στην εμπλοκή της Ελλάδος για την απαγόρευση των τουρκικών ενεργειών που οδηγούν στην παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), θεωρώ ότι αυτή υλοποιείται στο διπλωματικό και πολιτικό πεδίο μέσω της διαρκούς συνεργασίας Αθηνών και Λευκωσίας, και των άλλων διμερών, τριμερών-πολυμερών σχημάτων που έχουν αναπτυχθεί και φαίνεται ότι αποδίδουν, καθώς και των αντίστοιχων οργάνων της ΕΕ και των ΗΕ. Σ’ ό,τι αφορά στη στρατιωτική εμπλοκή της Ελλάδος, στην υπόθεση της ενέργειας και των θαλάσσιων ερευνών, εκτιμώ ότι θα μπορούσε να αξιολογηθεί η δυνατότητα ή και η χρησιμότητα μιας τέτοιας εμπλοκής, αν υπήρχε ανάλογο αίτημα από την Κυπριακή Δημοκρατία. Τέτοιο θέμα, όπως είναι γνωστό, δεν υπάρχει και επιπλέον είναι δεδηλωμένη η θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας ότι δεν επιθυμεί τη στρατικοποίηση της διαδικασίας των ερευνών και εκμετάλλευσης των ενεργειακών αποθεμάτων.

Αν εννοείτε την εμπλοκή της Ελλάδος σε μια ένοπλη ενέργεια της Τουρκίας κατά της Κύπρου, αυτή είναι επίσης δεδηλωμένη και σ’ αυτό το πλαίσιο κινείται η συνεργασία των ενόπλων δυνάμεων των δύο χωρών. Κρίνω ωστόσο απαραίτητο να επαναλάβω κάτι που είπα πρόσφατα σε μια άλλη μου συνέντευξη. «Δεν μπορεί και δε θα υπάρξει άλλος Αττίλας. Οι συνθήκες είναι διαφορετικές σε πολιτικό και στρατιωτικό πεδίο. Η Τουρκία αυτό που ήθελε να πετύχει εδαφικά στην Κύπρο, το έκανε το 1974». Αυτό όμως δεν επιτρέπει τον οποιοσδήποτε εφησυχασμό από την πλευρά μας. Είναι επιτακτική ανάγκη για την Κυπριακή Δημοκρατία να διατηρεί και να συντηρεί την Εθνική Φρουρά σε υψηλό επίπεδο επιχειρησιακών δυνατοτήτων και ετοιμότητας.

Με κόκκινες γραμμές σε σέβονται εχθροί και φίλοι

– Μια εκτόνωση της κρίσης και ένας διάλογος των δύο χωρών πιστεύετε ότι θα ήταν διπλωματική ήττα για την Ελλάδα;

– Η εκτόνωση της κρίσης με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, αργά ή γρήγορα,  θα έρθει. Ζητούμενο όμως παραμένει, το καθεστώς των συνθηκών υπό τις οποίες θα οδηγηθούμε ή θα αποφασίσουμε να συμμετάσχουμε σ’ ένα διάλογο, που θα ακολουθήσει την εκτόνωση. Για να αποφύγουμε μια τέτοια δυσμενή εξέλιξη θα πρέπει να έχουμε:

> Οριοθετήσει το πλαίσιο των εθνικών μας στόχων και συμφερόντων.

> Περιγράψει την τελική επιθυμητή κατάσταση.

> Κατανοήσει ότι το Διεθνές Δίκαιο προσφέρει ένα πλαίσιο κανόνων. Λόγω όμως της απουσίας μηχανισμού εφαρμογής ή επιβολής των, καθίσταται ανενεργό ή εφαρμόζεται κατά το δοκούν στη βάση της στρατιωτικής ισχύος, της έκτασης και του μεγέθους του πληθυσμού της χώρας.

> Προσδιορίσει το επίπεδο φιλοδοξίας μας και των προσδοκιών μας.

> Ορίσει τι θα είναι επιτυχία. Διαφορετικά κάθε αποτέλεσμα θα μπορούσε να «βαπτισθεί» ως επιτυχία, κατά τον κανόνα «το μη χείρον βέλτιστον».

Ο διάλογος και οι ανοικτοί δίαυλοι επικοινωνίας αποτελούν την καλύτερη επιλογή, όταν απορρέουν από το σεβασμό των αρχών καλής γειτονίας, αποδοχής των προνοιών διμερών και πολυμερών συμφωνιών και συμβάσεων. Γι’ αυτό θα επαναλάβω ότι είμαι ιδιαίτερα επιφυλακτικός με τους «κάθε είδους μεσάζοντες» και εδώ βρίσκουν το ρόλο τους και οι «κόκκινες γραμμές» και μ’ αυτές σε σέβονται «φίλοι και εχθροί». Με αυτές τις προϋποθέσεις  δεν θα υπάρχει ήττα.

–  Ποια πιστεύετε ότι θα είναι η κατάληξη όλης αυτής της έντασης με την επιθετική συμπεριφορά της Τουρκίας; Ποια η εκτίμησή σας;

– Εκτίμηση για αλλαγή στάσης του Ερντογάν δεν είναι εφικτή, κατά τη γνώμη μου, αυτή την περίοδο. Αν υπάρχει κάτι που ο Ερντογάν δε μπορεί να ανεχθεί, είναι το αίσθημα της «ήττας» ή της λειτουργίας υπό πίεση, γι’ αυτό θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι για μια πιο επιθετική στάση σ’ όλα τα επίπεδα.Θεωρώ επίσης ότι ο Ερντογάν νιώθει «τραυματισμένος» τόσο στο διεθνές περιβάλλον όσο και στο εσωτερικό της χώρας και αναζητά τρόπους και ευκαιρίες να ανακτήσει τον έλεγχο και να οδηγηθεί προς τις εκλογές, οι οποίες ενδεχομένως να είναι και πρόωρες, ώστε να διασφαλίσει την επανεκλογή και να είναι αυτός που θα δεχθεί, ως σουλτάνος, τις τιμές των εορταστικών εκδηλώσεων που ήδη προγραμματίζει για το 2023. Συμπερασματικά, δεν αναμένω κάτι, στο προσεχές μέλλον, που θα σημάνει «την αλλαγή του κόσμου», όσο έχουμε να αντιμετωπίσουμε αυτό το είδος της καιροσκοπικής και αναθεωρητικής πολιτικής, που ακολουθεί η Τουρκία.

  Φρίξος Δαλίτης   

ΕΚΤΑΚΤΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΙΣ

Από
anixneuseis
-
0

Απο το χώρο αυτό   www.anixneuseis.gr στη 1μμ.
Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ
-Ελευθέριος Καραγιάννης, Πρέσβης ε.τ.
-Γεώργιος Γιακουμάκης, Πρώην Αρχηγός Γενικού Επιτελείου Ναυτικού.
-Ηλίας Λεοντάρης, Επίτιμος Διοικητής Στρατιάς, Αρχηγός Εθνικής Φρουράς Κύπρου
-Σάββας Καλεντερίδης, Εκδότης, Συγγραφέας, Γεωπολιτικός Αναλυτής, Αντισυνταγματάρχης ε.α.
Συντονισμός: Παντελής Σαββίδης, Δημοσιογράφος

Τούρκος αντιναύαρχος Atilla Kezek: Θα ξεκινήσουν πόλεμοι Navtex στη Μεσόγειο και θα οδηγήσουν σε θερμό επεισόδιο

Από
anixneuseis
-
0
Η Συμφωνία που υπέγραψαν η Ελλάδα και η Αίγυπτος για οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης έχει αποδυναμώσει τη θέση της Τουρκίας. Ο απόστρατος ναύαρχος Atilla Kezek, που είχε προειδοποιήσει επανειλημμένα την τουρκική κυβέρνηση να υπογράψει συμφωνία με την Αίγυπτο, λέει:

“Η ρητορική του Σίσι έπληξε την Τουρκία. Οι αποφάσεις για έκδοση Navtex καθυστέρησαν. Θα πρέπει να αρχίσουν άμεσα οι έρευνες του Oruç Reis που αναβλήθηκαν. Η ισχυρή διπλωματία είναι προϋπόθεση, όμως η Τουρκία είναι μόνη της”.

Ο Atilla Kezek επίσης λέει ότι “η συμφωνία που υπέγραψαν Ελλάδα και Αίγυπτος, καλύπτει τα σύνορα της Λιβύης με την Τουρκία, με βάση το τουρκολυβικό μνημόνιο. Αλλά είναι λίγο πολύ σαφές υπέρ τίνος είναι το διεθνές δίκαιο.

Έχουμε πει επανειλημμένα ότι πρέπει να υπογραφεί συμφωνία με την Αίγυπτο, αλλά δεν έγινε. Οι πόλεμοι Navtex θα ξεκινήσουν τώρα στην Ανατολική Μεσόγειο. Αν δεν είχε καθυστερήσει η έκδοση της Navtex που αφορά τις 10 έως τις 11 Αυγούστου, η θέση της Τουρκίας θα ήταν πιο δυνατή”.

Η Συμφωνία είναι εναντίον της Τουρκίας στοχεύει να εξουδετερώσει τη συμφωνία με τη Λιβύη, λέει ο Κέζεκ και συνεχίζει:

«Η Ελλάδα παντρεύτηκε την Αίγυπτο. Θα έπρεπε να έχουμε κάνει εμείς αυτήν τη συμφωνία με την Αίγυπτο. Η συμφωνία με την Αίγυπτο δεν ήταν παρόμοια ούτε με αυτήν που υπογράψαμε με τη Λιβύη ούτε με αυτήν που θα υπογράψουμε με το Ισραήλ, γιατί αυτή θα έδινε σχεδόν σίγουρη λύση για εμάς. Επειδή έχουμε αντικείμενες και όχι διαγώνιες ακτές, έτσι θα συναντούσαμε λιγότερες αντιρρήσεις. Αυτή η δουλειά δεν μπόρεσε να γίνει για πολιτικούς λόγους.

Υπάρχει διαφωνία μεταξύ της κυβέρνησης στην Αίγυπτο και της διοίκησης της χώρας μας. Η ρητορική της τουρκικής κυβέρνησης για τον “πραξικοπηματία Σίσι”,  προκάλεσε προβλήματα για μας στη Μεσόγειο. Δεν μπορέσαμε να προχωρήσουμε σε αυτήν την συμφωνία. Είχαμε πει ότι αν υπογράψουμε συμφωνία με την Αίγυπτο, θα είμαστε δύο ακόμη βήματα μπροστά από την Ελλάδα, αλλά τώρα το τρένο έφυγε. Επιπλέον, εάν η Αίγυπτος είχε κάνει τη συμφωνία που είχε συνάψει με την Ελλάδα μαζί μας, θα ήταν πιο κερδοφόρα για την ίδια. Με την τρέχουσα συμφωνία, έχει χάσει δική της θαλάσσια περιοχή. Αν το είχε κάνει μαζί μας, θα είχε περισσότερο χώρο. Αυτό δεν θα βελτιωθεί εάν δεν ληφθούν διπλωματικά μέτρα και αν δεν επιτευχθεί συμφωνία με την Αίγυπτο.”

Επισημαίνοντας ότι οι ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο από τούδε και στο εξής είναι “ριψοκίνδυνες”, ο Κέζεκ είπε: “Εαν εκδώσουμε Navtex , όπως κάναμε  στις 22 Ιουλίου, για έρευνες και γεωτρήσεις, αυτή τη φορά η Αίγυπτος και η Ελλάδα θα βγουν και θα μας ρωτήσουν:

“Τι κάνετε στη δική μας περιοχή;” Αυτές οι διαφορές μπορούν ακόμη και να οδηγήσουν σε μικρές συγκρούσεις στη θάλασσα. Εάν ακολουθήσουμε αυτόν τον δρόμο, η κατάσταση θα είναι εκτός ελέγχου, γι’ αυτό τη λύση πρέπει να τη δώσει η διπλωματία”.

Υπενθυμίζοντας ότι στο παρελθόν, η συμφωνία της Αιγύπτου με την Κυπριακή Δημοκρατία δεν εγκρίθηκε από το αιγυπτιακό κοινοβούλιο, αλλά εγκρίθηκε μετά την αλλαγή διοίκησης στην Αίγυπτο, δήλωσε ο Κέζεκ: «Μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Σίσι, υπογράφηκε η συμφωνία με την Ελλάδα λόγω της διαφωνίας του με εμάς. Παρόλο που εμείς δεν το αναγνωρίζουμε, η Αίγυπτος έχει επί του παρόντος υπογράψει συμφωνία για την ΑΟΖ με την Ελλάδα και την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση. Τις επόμενες μέρες, ενώ αντιμετωπίζουμε την οικονομική κρίση από τη μία πλευρά, θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε αυτήν την κρίση από την άλλη. Έχουμε ένα ευρύ μέτωπο μπροστά μας”, είπε.

Ο Κεζέκ υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα καλεί την Τουρκία “Εάν είναι απαραίτητο, μπορούμε να πάμε στη Χάγη” και συνεχίζει: “Αν βάλουμε από τη μία πλευρά την Ελλάδα και από την άλλη την Τουρκία, μπορούμε να προβλέψουμε υπέρ τίνος θα είναι οι αποφάσεις του δικαστηρίου. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο νόμος ενεργεί υπέρ των ισχυρών και των Δυτικών. Η Ελλάδα, η Κυπριακή Δημοκρατία και το Ισραήλ πραγματοποιούν ασκήσεις μαζί στην περιοχή. Εμείς, αν έλθουμε αντιμέτωποι με κάθε μία από αυτές τις χώρες, έχουμε δύναμη αποτροπής με το πολεμικό μας ναυτικό και την πολεμική αεροπορία. Αλλά αν αυτές οι χώρες ενωθούν και πάρουν τη στήριξη των ΗΠΑ και της ΕΕ, τότε ίσως χάσουμε την αποτρεπτική μας ισχύ”.

Εξηγώντας ότι η λύση είναι “να κληθούν όλες  οι χώρες της Ανατολικής Μεσογείου σε μια συνάντηση για εξεύρεση συναινετικής λύσης”, ο Κέζεκ είπε, “Όλοι θα καθίσουν γύρω από ένα τραπέζι, θα συμφωνήσουν στη χάραξη των συνόρων και η συμφωνία αυτή θα σταλεί στον ΟΗΕ”.

Ο Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, από την άλλη πλευρά, έκανε μια δήλωση σχετικά με τη συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών και είπε: «Η συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου δεν έχει καμία αξία. Η Ελλάδα δεν έχει καμία σχέση, δεν έχει θαλάσσια σύνορα με την Αίγυπτο. Τι δουλειά έχει εκεί; Όταν κάναμε εμείς μια τέτοια συμφωνία με τη Λιβύη, όλοι μας κατέκριναν. Ό,τι και να γίνει, εμείς συνεχίζουμε με βάση τη συμφωνία που έχουμε κάνει με τη Λιβύη, και θα συνεχίσουμε. Μας στέλνουν τις πληροφορίες που μας λένε ότι δεν είναι μια συμφωνία που έγινε εναντίον σας, αλλά ό,τι και να μας λένε, εμείς προχωρούμε με αποφασιστικότητα στο θέμα της Λιβύης”.

Μετάφραση: Σάββας Καλεντερίδης

Πηγή: ahvalnews-com

infognomonpolitics.gr

Οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας-Αιγύπτου με σημαντικές ελληνικές υποχωρήσεις.

Από
admin
-
2

του Αναστάσιου Λαυρέντζου*

Πριν λίγες ημέρες υπογράφηκε Συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου. Η Συμφωνία αυτή προέκυψε στο πλαίσιο των προσπαθειών της ελληνικής κυβέρνησης να ακυρώσει το παράνομο τουρκολυβικό μνημόνιο. Από την άποψη αυτή συνιστά μια σημαντική κίνηση, η οποία εν πολλοίς επιτυγχάνει τον στόχο της. Ποιό όμως είναι το κόστος; Ας δούμε τα βασικά χαρακτηριστικά της Συμφωνίας.

Κατ’ αρχάς πρέπει να επισημάνουμε ότι πρόκειται για μια συμφωνία μερικής οριοθέτησης, έως τον 28ο μεσημβρινό. Δηλαδή η οριοθέτηση δεν περιλαμβάνει το Καστελόριζο, αλλά ούτε καν ολόκληρη τη Ρόδο. Για την ακρίβεια ο 28ος μεσημβρινός τέμνει τη Ρόδο στη μέση. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα φαίνεται να έχει σεβαστεί τον ζωτικό χώρο της τουρκικής επεκτατικής πολιτικής, ο οποίος συμπίπτει με την περιοχή που εκτείνεται ανατολικά του 28ου μεσημβρινού.

Δεύτερον, και σημαντικότερο: Η Συμφωνία αναγνωρίζει με ελληνική υπογραφή ότι η Κρήτη έχει μειωμένη επήρεια ΑΟΖ. Αρχικά η Αίγυπτος ζητούσε να μην τηρηθεί η αρχή της μέσης γραμμής στον διαμοιρασμό της ενδιάμεσης θαλάσσιας περιοχής. Δηλαδή ζητούσε να μην ισχύσει 50-50,  αλλά η διανομή να γίνει υπέρ της στο 60-40. Τελικά, όπως φαίνεται, μετά από ελληνική αντιπρόταση (!) συμφωνήθηκε να ισχύσει το 56-44. Δηλαδή για άλλη μια φορά η Ελλάδα δέχτηκε εκπτώσεις στα κυριαρχικά της δικαιώματα προκειμένου να υπογράψει μια διεθνή συμφωνία.

Οι εκπτώσεις είχαν ήδη ξεκινήσει από την ελληνοϊταλική συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ. Αυτή τη φορά όμως η παραχώρηση μειωμένης επήρειας ΑΟΖ δεν αφορά τους Οθωνιούς ή τις Στροφάδες. Αφορά ολόκληρη την Κρήτη, δηλαδή ένα από τα μεγαλύτερα νησιά της Μεσογείου. Και φυσικά, αν η Ελλάδα αναγνωρίζει με την υπογραφή της ότι η Κρήτη έχει μειωμένη επήρεια ΑΟΖ, τότε υπονομεύει πλήρως την επιχειρηματολογία της για τα νησιά του Αιγαίου και πρωτίστως για το Καστελόριζο, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για το μέλλον.

Χάνεται η συνέχεια ελληνικής και κυπριακής ΑΟΖ

Για να το θέσουμε απλά: Αν η Ελλάδα έχει δεχτεί μειωμένη επήρεια ΑΟΖ για το νησί που κανονικά δεν έπρεπε καν να γίνει συζήτηση –  για την Κρήτη –  τότε τί επήρεια θα διεκδικήσει για τη Ρόδο και τα άλλα νησιά του Αιγαίου και μάλιστα απέναντι στην Τουρκία; Όσον αφορά το σύμπλεγμα Καστελλορίζου είναι ήδη προφανές ότι πιθανότατα δεν θα υπάρξει πλήρης επήρεια ΑΟΖ. Και βεβαίως κάτι τέτοιο δεν μπορεί να διεκδικηθεί ούτε σε κάποιο διεθνές δικαστήριο, αφού η ίδια η Ελλάδα έχει δημιουργήσει ένα αρνητικό προηγούμενο: έχει εγκαταλείψει την αρχή της μέσης γραμμής και έχει αναγνωρίσει μειωμένη επήρεια ΑΟΖ στο μεγαλύτερο νησί της, το οποίο μάλιστα δεν βρίσκεται καν δίπλα στην Τουρκία.

Από τα παραπάνω είναι προφανές ότι η Συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου μπορεί να έγινε με σκοπό την υπονόμευση του παράνομου τουρκολυβικού μνημονίου. Και αυτό, έως έναν βαθμό το επιτυγχάνει. Είναι όμως εν τέλει αρνητική για τα ελληνικά συμφέροντα, και μάλιστα όχι τόσο για αυτά που παραχώρησε, αλλά κυρίως για εκείνα που βάσει αυτής της συμφωνίας θα παραχωρηθούν στο μέλλον. Και ένα από αυτά είναι η συνέχεια των ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου που θα πρέπει να θεωρείται οριστικά χαμένη υπόθεση.

Για την ακρίβεια ήταν πάντα μια χαμένη υπόθεση, αφού το ελληνικό κράτος απέφυγε συστηματικά να αναπτύξει οικονομική ζωή στην Στρογγύλη που είναι το νησί-κλειδί για την επίτευξη της συνέχειας ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου. Δηλαδή απέφυγε συστηματικά να θεμελιώσει πλήρη δικαιώματα θαλασσίων ζωνών με βάση το Άρθρο 121 της Συνθήκης UNCLOS, το οποίο δίνει κανονικά δικαιώματα ΑΟΖ σε νήσους που είναι κατοικημένες και έχουν οικονομική ζωή.

Το τουρκολυβικό μνημόνιο βλάπτει σοβαρά τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα

Υπάρχει όμως κάτι ακόμη που παραχωρήθηκε σιωπηρά. Η μετακίνηση της οριογραμμής της ΑΟΖ προς τα βόρεια, δηλαδή προς την ελληνική μεριά, έγινε πάνω σε ένα πιθανολογούμενο κοίτασμα φυσικών πόρων (χάρτες Η. Κονοφάγου). Επομένως εδώ έχουμε να κάνουμε με μια παραχώρηση επί ορυκτού πλούτου η οποία φυσικά δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη περιοχή. Διότι είναι προφανές ότι αν σήμερα παραχωρήσαμε ΑΟΖ στην Αίγυπτο, τότε το ίδιο πιθανότατα θα ζητηθεί αύριο και από τη Λιβύη σε μια ενδεχόμενη μελλοντική διαπραγμάτευση. Στην απευκταία περίπτωση που και η Λιβύη θα αποσπάσει κάτι (ίσως και υπό την πίεση του ξένου παράγοντα), μπορεί κανείς εύκολα να μαντέψει σε ποιον θα παραχωρήσει δικαιώματα άντλησης στα κοιτάσματα που θα της αναλογούν.

Μήπως λοιπόν η συνεκμετάλλευση έχει αποφασιστεί με την ευλογία του ξένου παράγοντα και απλώς σε αυτή τη φάση βλέπουμε τα κομμάτια του παζλ να συναρμολογούνται; Θα φανεί αυτό στο μέλλον. Για την ώρα πάντως είναι σαφές ότι από την στιγμή που κηρύχθηκε το παράνομο τουρκολυβικό μνημόνιο, έχει ξεκινήσει για την Ελλάδα μια αλυσίδα αρνητικών εξελίξεων. Στην προσπάθειά της η Ελλάδα να εξουδετερώσει το μνημόνιο αυτό, έχει αρχίσει να παραχωρεί τμήματα της κυριαρχίας της ως αντάλλαγμα για να αποσπάσει τις υπογραφές τρίτων. Και οι τρίτοι βέβαια το ξέρουν καλά αυτό και ζητούν να υφαρπάξουν ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, απαιτώντας την υπογραφή λεόντειων συμβάσεων!

Αυτό είναι το κόστος που πληρώνει η χώρα επειδή επί δεκαετίες δεν έγιναν αυτά που έπρεπε, την ώρα που έπρεπε. Και οι ευθύνες βέβαια βαραίνουν το σύνολο του ελληνικού πολιτικού κόσμου και όχι μόνο την παρούσα κυβέρνηση που καλείται ενδεχομένως να αντιμετωπίσει μια επείγουσα κατάσταση.

Όμως η Ελλάδα πλανάται αν νομίζει ότι έστω και με τέτοιο κόστος θα περιχαρακώσει την κολοβωμένη κυριαρχία της. Διότι αργά ή γρήγορα θα υποχρεωθεί να την επικυρώσει απέναντι στην Τουρκία. Ας είμαστε λοιπόν έτοιμοι για τη συνέχεια της κρίσης.

*Ο Αναστάσιος Λαυρέντζος κατέχει πτυχίο Φυσικής και διπλώματα μεταπτυχιακής ειδίκευσης (MSc) στα Οικονομικά Μαθηματικά και στη Θεωρητική Φυσική. Έχει εργαστεί ως διευθυντικό στέλεχος στον τομέα Διαχείρισης Κινδύνων σε μεγάλους ελληνικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Στο πλαίσιο αυτό έχει επισκεφτεί πολλές βαλκανικές χώρες (Τουρκία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία). Συνεργάζεται με διεθνείς ελεγκτικούς οίκους ως σύμβουλος επιχειρήσεων και διδάσκει Διαχείριση Κινδύνων στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει γράψει τα βιβλία: «Η Θράκη στο μεταίχμιο» και «Σιωπηρή Άλωση – Το Δημογραφικό και το Μεταναστευτικό πρόβλημα της Ελλάδας».

 

 

Doç. Dr. Sarp Üner: ‘Ayasofya açılışında 3 bin kişiye korona bulaştı’

Από
anixneuseis
-
0

cumhuriyet.com.tr

Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sarp Üner, Ayasofya’nın ibadete açıldığı gün önlemlerin göz ardı edildiğine dikkat çekerek, “Basit bir bölme çarpmayla orada bin civarında hasta vardı, bu hastaların bulaştırma kat sayısını da düşünürsek 2 bin- 3 bin kişiye hastalığı bulaştırdı. O bir araya gelmenin İstanbul’daki vaka sayılarını arttıracağını düşünüyorum” dedi.

cumhuriyet.com.tr
08 Ağustos 2020 Cumartesi, 10:10

Abone Ol google-news

Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sarp Üner, Ayasofya’nın ibadete açıldığı gün önlemlerin göz ardı edildiğine dikkat çekerek, “Basit bir bölme çarpmayla orada bin civarında hasta vardı, bu hastaların bulaştırma kat sayısını da düşünürsek 2 bin- 3 bin kişiye hastalığı bulaştırdı. O bir araya gelmenin İstanbul’daki vaka sayılarını arttıracağını düşünüyorum” dedi. Bakanlığın filyasyon sistemini değiştirmesini de eleştiren Üner, uygulamayı yanlış bularak, “Bu ilaçlar kesin tedavi ilaçları değil ve deneniyor” ifadelerini kullandı.

Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sarp Üner, Türkiye’de koronavirüs pandemisinin gidişatı hakkında ANKA’ya değerlendirmelerde bulundu.

Son günlerde artan vaka sayılarının asker uğurlaması, Kurban Bayramı, vatandaşların tatilde önlemlere dikkat etmemesinden kaynaklandığını belirten Üner, 1 Haziran’la birlikte atılan normalleşme adımlarını işaret ederek, “Önlemler alınmadığı için bulaş arttı. Bu hastalıktan aşı ve ilaçla korunabiliriz ancak henüz bu yok. Bunlar olmadığı için fiziksel mesafe ile korunabiliriz. Fiziksel mesafe ise iki türlü. Bireyin yapabildiği ve toplumun getirdiği. Örneğin okulların kapatılması, toplu taşıma ile ilgili kurallar. Bugün elimizde sadece bireysel olarak insanların fiziksel mesafeyi sağlaması bekleniyor. Önlemler kaldırılırken gerekli bilimsel değerlendirmeler yapılmadığı için vaka sayısı arttı” diye konuştu.

Ayasofya’nın ibadete açıldığı gün 350 bin kişinin namaz kıldığını hatırlatan Üner, koronavirüs önlemlerinin göz ardı edildiğini vurgulayarak, “Cumhurbaşkanı 350 bin kişini katıldığını söyledi, o gün orada belirtisi olmayan bin civarında hasta vardı. Basit bir bölme çarpmayla orada bin civarında hasta vardı, bu hastaların bulaştırma kat sayısını da düşünürsek 2 bin- 3 bin kişiye hastalığı bulaştırdı. O bir araya gelmenin İstanbul’daki vaka sayılarını arttıracağını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

‘BAKANLIK MESAJ SİSTEMİNİ DEĞİŞTİRMELİ’

Sağlık Bakanlığı’nın koronavirüse karşı verdiği mesajların sağlık okuryazarlığı olmadığı için yerine ulaşmadığını ifade eden Üner, “Salgının başından beri verilen mesajlar yerine ulaşmıyorsa demek ki farklı yöntemler yapılması gerekiyor. Bizim topluma yönelik mesajlar verilmesi gerek. Toplumun neden uyarılara uymadığının araştırılması gerekiyor. Sadece medya aracılığıyla uyarmakla olmuyor” dedi.

‘GRİP VE KORONAVİRÜSÜ AYIRACAK SİSTEM LAZIM’

Üner önümüzdeki Eylül ayında koronavirüs vakalarının artacağı uyarısında bulunarak, şunları söyledi:

“İnsanlar tatilden dönecek, okullar açılacak, insanlar kapalı ortamda bulunacak ve grup mevsimi geliyor. Grip ile koronavirüsü birbirinden ayıracak sistemin kurulması lazım. Çünkü benzer belirtiler veriyorlar. Bizi bugünlerden daha zor günlerin beklediği kesin.”

Türkiye’de test sayılarının yetersiz olduğunun altını çizen Üner, bazı kişilere de birden fazla test yapıldığını hatırlatarak, “Bunların ne kadarı hastalara, ne kadarı yurtdışına gidenlere, ne kadarı tarama amaçlı, ne kadarı futbol vb. amaçlı yapıldı? Test sayısının arttırılması ve temaslılara da mutlaka test yapılması gerekiyor ki ancak hastalık böyle kontrol altına alınabilir” diye konuştu.

‘İLAÇ TEDAVİSİNE BAŞLAMA YANLIŞ BİR UYGULAMA’

Bakanlığın filyasyon yöntemini değiştirmesinin de sakıncalı olduğuna dikkat çeken Üner, filyasyon ekiplerini hastalığın tanısını koyup, tedavisini verecek bilgi, beceri ve yetenekte olmayabileceğini ifade ederek, “Bakanlığın evde ilaç tedavisi yanlış bir uygulama. Vakalarda ilaç başlanıyor, temaslılarda da şikayet varsa başlanıyor. Bu ilaçlar kesin tedavi ilaçları da değil ve deneniyor. Verilen kişilerin iyi bir fiziksel muayeneden geçip, ilacın verilmesi lazım. İlaçların yan etkileri var” dedi.

‘TOPLUMDA GÜVENSİZLİK YARATIYOR’

Türkiye’de birinci dalganın sönümlenmediğini kaydeden Üner, Haziran’dan bugüne vaka sayılarının binlerde seyrettiğini belirterek, Bakanlık ile il yöneticilerinin vaka sayılarının arasındaki farkları değerlendirdi:

“Vaka sayılarında en doğru bilgiyi vermesi gereken Sağlık Bakanlığı ve il yöneticileri farklı sayısı veriyor. Bakanlığın verileri il il, ilçe ilçe paylaşmalı. İl yöneticileri doğru bilgiyi paylaşamıyorlarsa orada bulunmamalı. Söyledikleri doğruysa Bakanlık kendi verilerini düzeltmeli. Bu toplumda güvensizlik yaratıyor.”

‘OKULLAR AÇILMALI’

Okulların açılması gerektiği düşüncesinde olan Üner, okulda öğrencilere koronavirüs konusunda eğitim verilebileceğini ifade ederek, buralarda bütün önlemlerin alınması gerektiğine vurgu yaptı:

“Öğrencinin okula gelirken, okulda, eve giderken nasıl davranacağı konusunda iyi bir bilgilendirmeye ihtiyaç var. Veli, personel ve öğrenci ne yapması gerektiğini bilecek. Okulda fiziksel mesafenin sağlanması lazım. Sınıftaki öğrenci sayısı ve kapalı alanda bulundukları sürenin azaltılması lazım ve müfredatta değişiklik gerekecek. Maske, su, sabun ve dezenfekten sağlanmalı, bu anlamda da okullar bütçenin verilmesi gerekiyor.”

Pandemini ilerleyen süreçleri için sokağa çıkma yasağının gündeme gelmesiyle ilgili de konuşan Üner, bütün Türkiye de değil ama yerel yöneticilerin kendi bölgelerine ilişkin kararlar alması gerektiğini kaydederek, “İl yöneticileri önlemler konusunda inisiyatif almalı” dedi.

 

Οι έξι κρίσιμοι μήνες για τον Ερντογάν

Από
anixneuseis
-
0

του Σάββα Καλεντερίδη

Τις στιγμές που γράφονται αυτές οι γραμμές, οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδος και Αιγύπτου, Δένδιας και Σιουκρί, υπέγραψαν τη συμφωνία μερικής οριοθέτησης των θαλάσσιων συνόρων μεταξύ των δύο χωρών.

Η συμφωνία είναι μερική, γιατί η Αίγυπτος δεν θέλει να λάβει το βάρος της αναγνώρισης πλήρους επήρειας στο νησιωτικό σύμπλεγμα της Μεγίστης, ενώ υπάρχουν και πληροφορίες –που μένει να επιβεβαιωθούν– ότι δεν αναγνωρίζει πλήρη επήρεια ούτε στα νησιά Ρόδος, Κάρπαθος και Κάσος, ακόμα και στην ίδια την Κρήτη.

Δεν γνωρίζουμε το πλήρες περιεχόμενο της Συμφωνίας, ούτε το πλήρες σκεπτικό πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η κυβέρνηση για να προχωρήσει στην υπογραφή συμφωνίας μερικής οριοθέτησης.

Στην κοινή συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε της υπογραφής της συμφωνίας, ο Αιγύπτιος ΥΠΕΞ Σιουκρί, σύμφωνα με το skynewsarabia, δήλωσε ότι «η συμφωνία επιτρέπει τόσο στην Αίγυπτο όσο και στην Ελλάδα να προχωρήσουν, μεγιστοποιώντας το όφελος των διαθέσιμων πόρων στην ΑΟΖ για καθεμία από αυτές. […] Η συμφωνία ανοίγει νέους ορίζοντες για περαιτέρω περιφερειακή ενεργειακή συνεργασία».

Επίσης, ο Αιγύπτιος αξιωματούχος είπε ότι «Υπογράψαμε συμφωνία με την Ελλάδα για τον καθορισμό της ΑΟΖ σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Η σχέση μεταξύ Αιγύπτου και Ελλάδας είναι ένας σημαντικός παράγοντας για τη διατήρηση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και για την αντιμετώπιση ανεύθυνων πολιτικών για την υποστήριξη της τρομοκρατίας, εκτός από την παρέκκλιση από τα θεμέλια του Διεθνούς Δικαίου».

Επειδή υπάρχει σαφής αναφορά του Σιουκρί στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, μας επιτρέπεται να συνάγουμε ότι αναγνωρίζεται το δικαίωμα στα νησιά να έχουν ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, όπως προβλέπει σαφώς το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, εξουδετερώνοντας κατά κάποιον τρόπο τον παράλογο ισχυρισμό της Τουρκίας ότι δεν διαθέτουν ούτε ΑΟΖ ούτε υφαλοκρηπίδα.

Κάτι που ισχυροποιείται με τη δήλωση που έκανε στη συνέντευξη Τύπου ο Ν. Δένδιας, η οποία, μεταξύ άλλων, λέει:

«Μετά την υπογραφή της σημερινής συμφωνίας μας, το ανύπαρκτο μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης έχει καταλήξει εκεί όπου ανήκει από την πρώτη στιγμή, στον κάλαθο των αχρήστων. Η σημερινή μας συμφωνία επιβεβαιώνει και κατοχυρώνει το δικαίωμα και την επήρεια των νησιών μας σε υφαλοκρηπίδα και σε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Και από σήμερα οι σχέσεις της Ελλάδας και της Αιγύπτου περνούν σε μια νέα φάση στενότερων επαφών».

Φυσικά στη δήλωση του Ν. Δένδια λείπει η μαγική λέξη «πλήρης» (επήρεια), όμως, επειδή λείπει και το «μερική», περιμένουμε να δούμε το πλήρες κείμενο της συμφωνίας.

Εν πάση περιπτώσει, εν αναμονή της ανάγνωσης του πλήρους κειμένου της Συμφωνίας, μπορούμε να πούμε από τώρα ότι το τουρκολυβικό μνημόνιο όντως δέχεται ένα ισχυρό πλήγμα με την υπογραφή αυτής της συμφωνίας.

Άλλωστε αυτό φαίνεται και από την άμεση αντίδραση της εφημερίδας Yeni Şafak, που αποτελεί την επικοινωνιακή ναυαρχίδα του Ερντογάν και του ΑΚΡ, η οποία με έκτακτη είδηση επιτίθεται εναντίον του προέδρου της Αιγύπτου Σίσι, τον οποίον κατηγορεί για προδοσία.

Συγκεκριμένα η εφημερίδα ανέφερε ότι ο Σίσι με τη συγκεκριμένη συμφωνία παραχωρεί κυριαρχικά δικαιώματα της Αιγύπτου και προσφέρει θαλάσσιες περιοχές ως δώρο στην Ελλάδα. Είναι προφανές ότι η τουρκική εφημερίδα προσπαθεί να επηρεάσει όχι μόνο την τουρκική αλλά και την αιγυπτιακή κοινή γνώμη, όπου, σημειωτέον η Μουσουλμανική Αδελφότητα είναι ισχυρή και περιμένει «στη γωνία» τον Σίσι.

Πάντως να σημειωθεί ότι το «χτύπημα» αυτό στο τουρκολυβικό μνημόνιο έρχεται σε μια δύσκολη στιγμή για τον Ερντογάν και την Τουρκία, για δύο κυρίως λόγους.

Ο πρώτος είναι η κακή πορεία της οικονομίας και η κατάρρευση της τουρκικής λίρας, που μπορεί να οδηγήσει τη χώρα ακόμα και στη χρεοκοπία. Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία, με εντολή Ερντογάν, διασπάθισε ασυλλόγιστα τα συναλλαγματικά αποθέματα της Κεντρικής Τράπεζας, σκορπώντας στους πέντε ανέμους δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για να στηρίξει τη λίρα, με αποτέλεσμα σήμερα η Τουρκία να μην έχει τα μέσα να σταματήσει την κατρακύλα του νομίσματος αλλά και τις διεθνείς δανειακές της υποχρεώσεις. Σημειώνεται ότι ο Ντέσμοντ Λάχμαν, πρώην αναπληρωτής διευθυντής στο Τμήμα Ανάπτυξης και Αναθεώρησης Πολιτικής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, μόλις προχθές έγραψε ότι «Μια πλήρης κρίση συναλλαγματικής ισοτιμίας της Τουρκίας θα μπορούσε να έχει ανεπιθύμητες συνέπειες για την υπόλοιπη παγκόσμια οικονομία εν γένει, και για τις γαλλικές, ιταλικές και ισπανικές τράπεζες ειδικότερα», δήλωση που συνυπέγραψε και ο Τζον Κιρνς, βοηθός ερευνητής στο American Enterprise Institute, σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στο The Bulwark την Κυριακή.

Άρα, πρέπει να περιμένουμε τις εξελίξεις τις αμέσως επόμενες ημέρες, σ’ αυτό το «καυτό» ζήτημα που θα κρίνει το πολιτικό μέλλον του Ερντογάν.

Ο δεύτερος λόγος, που επίσης θα κρίνει το μέλλον του Τούρκου προέδρου, είναι το μέτωπο της Λιβύης.

Ήδη η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης δηλώνει απώλειες εσόδων ύψους 8 δισ. δολαρίων, από τη διακοπή εξαγωγών πετρελαίου, μετά από σχετική απόφαση του Χαφτάρ (πιθανόν και όσων τον στηρίζουν).

Σε μια τέτοια περίοδο οικονομικής και συναλλαγματικής στενότητας της Τουρκίας, αν η κυβέρνηση Σαράτζ πάψει λόγω αδυναμίας να χρηματοδοτεί τον πόλεμο που διεξάγει η Τουρκία στο έδαφος της Λιβύης, τότε ο πόλεμος αυτός θα είναι μια επιπλέον οικονομική αιμορραγία –και μάλιστα μεγάλη– για τον Ερντογάν, μετά από τους πολέμους που είναι σε εξέλιξη στα ανοικτά μέτωπα του Χαφτάνιν στο Νότιο Κουρδιστάν, της ζώνης «Γκίρε Σπι – Σερεκάνιγιε», της Αλ Μπαμπ – Τζαραμπλούζ, του Αφρίν και του Ιντλίμπ.

Αν, δε, αυτό τον οδηγήσει σε αδυναμία κατάληψης της Σύρτης – Αλ Τζούφρα, τότε θα μπορέσουμε να μιλήσουμε για μια στρατιωτική ήττα που θα επιβαρύνει πολιτικά τη θέση του Ερντογάν.

Προσοχή, λοιπόν, εισερχόμεθα σε μια πολύ κρίσιμη χρονική περίοδο και θα απαιτηθεί ενδελεχής ανάλυση των τεκταινομένων και των εξελίξεων στην Τουρκία αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, εύστοχες εκτιμήσεις και χειρουργικής ακρίβειας πολιτικοί και διπλωματικοί χειρισμοί, αφενός μεν για να μην αιφνιδιαστούμε από τις εξελίξεις και αφετέρου για να είμαστε έτοιμοι να αντιδράσουμε σε όλα τα πιθανά σενάρια.

Πάντως μια… χαρτορίχτρα μού είπε ότι οι επόμενοι έξι μήνες θα είναι πολύ κρίσιμοι για τον Ερντογάν, κυρίως για τους δύο λόγους που προανέφερα. Κι αυτό έγινε πριν από την κατάρρευση της τουρκικής λίρας που άρχισε αυτήν την εβδομάδα.

Εν αναμονή των τεκταινομένων και των εξελίξεων, λοιπόν.

pontos-news.gr

Μια φωτογραφία χίλιες λέξεις.

Από
anixneuseis
-
2

Δεν είναι, μόνο, η αμφισβήτηση, έστω στα χαρτιά, του τουρκολιβυκού συμφώνου απο τη συμφωνία Ελλάδας- Αιγύπτου που δεν μπορεί να χωνέψει ο Ερντογάν.
Είναι και η αμφισβήτηση της εδραιωμένης πεποίθησής του πως δεν μπορεί να γίνει τίποτε στην περιοχή αν δεν το θέλει ο ίδιος… Νοιώθει κάτι σαν κυρίαρχος. Όπως όλοι του είδους του.
Ας αρχίσει να συνειδητοποιεί πως με την Ελλάδα δεν έχει άλλη επιλογή παρά να ηρεμήσει. Και να σκεφθεί λογικά.

ΠΕΡΑΝ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ: η συμφωνία και το γεωπολιτικό παίγνιο.

Από
anixneuseis
-
15

ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

-Για να πει κανείς αν η συμφωνία με την Αίγυπτο ήταν επιτυχημένη ή όχι πρέπει να προσδιορίσει το στόχο της χώρας.

1.-Αν στόχος ήταν η αμφισβήτηση σε επίπεδο διεθνοδικαιϊκό της συμφωνίας Άγκυρας-Τρίπολης (αυτού που κακώς λέγεται τουρκολιβυκό σύμφωνο), η συμφωνία ήταν καλή. Υπάρχει και η διάσταση του πεδίου που λέει ο Ερντογαν, δηλαδή οι προκλήσεις τις οποίες θα αρχίσει για να την αμφισβητήσει στην πράξη. Εκεί τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα. Πιστεύω πως δεν θα κλιμακώσει στρατιωτικά διότι φοβάται οικονομική κατάρρευση. Αλλά θα συνεχίσει να προκαλεί.

2.-Η συνέχεια της ελληνοαιγυπτιακής παρεμβολής στην πολιτική της Άγκυρας με την Τρίπολη δεν είναι, επίσης, γραμμική. Το πρόβλημα καθίσταται πολυπαραγοντικό. Εμπλέκονται Τουρκία, Κυβέρνηση Τρίπολης, Αίγυπτος, Ελλάδα, Γαλλία και ΗΠΑ.

Το σημαντικό με τη συμφωνία είναι πως μπήκαμε στο παιχνίδι, εκεί που δεν υπήρχαμε. Και το παιχνίδι παίζεται. Θα είναι μακρύ και δύσκολο αλλά αν δεν είμαστε παρόντες, απλώς θα χάσουμε. Και να μην θέλαμε θα μας ενέπλεκαν. Γι αυτό καλόν είναι να μάθουμε να παίζουμε.

Το παιχνίδι είναι γεωπολιτικό. Έχει να κάνει με τον επαναπροσδιορισμό των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο και με τα οφέλη που θα προκύψουν από αυτόν. Και τα οφέλη αυτά είναι και ενεργειακά, και επιρροής και εξάρτησης. Η Τουρκία εκτός από τη συμμετοχή σε ενεργειακά κοιτάσματα στη θάλασσα θέλει να ελέγχει και τη διάθεσή τους στη Δύση. Τους αγωγούς, δηλαδή. Είναι δυνατόν οι δυτικές δυνάμεις να δεχθούν μια τέτοια εξάρτηση από μια δύναμη που διακηρύσσει την αναθεωρητισμό της και τον επαναπροσανατολισμό, προς ανατολάς, της εξωτερικής της πολιτικής;

3.- Η νομική αμφισβήτηση του Συμφώνου Αγκυρας- Τρίπολης μπορεί να ήταν- και να είναι- τακτικός στόχος. Δεν μπορεί να είναι στρατηγικός. Στρατηγικός στόχος της χώρας είναι να προσδιορίσει τα συμφέροντά της στην Ανατολική Μεσόγειο και τις κινήσεις να τα πετύχει. Και για την επιτυχία αυτή, κεντρική επιλογή είναι η σύγκλιση με την Κύπρο.

Στην επιδίωξη αυτή η Συμφωνία αφήνει ένα μεγάλο κενό. Το οποίο μπορεί να καλυφθεί θετικά για την Ελλάδα αν η Αίγυπτος αποφασίσει να οριοθετήσεις ΑΟΖ με Ελλάδα και Κύπρο. Μπορεί, όμως, να ενέχει και σοβαρούς κινδύνους. Να μην αναγνωρίσει, δηλαδή, το Κάϊρο, επήρεια στο Καστελόριζο. Πιστεύω πως η θέση αυτή της Αιγύπτου είναι που άφησε το κενό. Αν η Αίγυπτος αναγνώριζε στο σύμπλεγμα της Μεγίστης την επήρεια που θα ήθελε η Ελλάδα η συμφωνία από διμερής ευκόλως θα γινόταν τριμερής.  (Ελλάδα, Αίγυπτος, Κύπρος).  Οι δυνάμεις που μπορούν να επηρεάσουν τις εξελίξεις δεν έχουν αποφασίσει ποιο ρόλο θα έχει το Καστελλόριζο.  Αν επιλέξουν μια γεωπολιτική παρουσία Ελλάδας- Κύπρου με τις συνεργασίες τους στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, η τριμερής οριοθέτηση Ελλάδας- Αιγύπτου- Κύπρου θα είναι γεγονός. Αν όχι, η προσχηματική εξέλιξη θα είναι το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Τα πράγματα είναι έτοιμα.  Χρειάζεται, βεβαίως, και η Τουρκία η οποία είναι  σημαντική δύναμη στην περιοχή αλλά δεν μπορεί να αντιδράσει στον συνδυασμό οικονομικής πίεσης και προβολής ισχύος από τη Δύση (ΗΠΑ, Ε.Ε.).

4.-Με δεδομένη, προς το παρόν, την αιγυπτιακή θέση περί μειωμένης επήρειας της Μεγίστης, καλώς δεν αφέθηκε εκτός ρύθμισης μόνο το Καστελλόριζο (μισή Ρόδος, μέρος της Κρήτης), όπως, καλώς, αφέθηκε και μια περιοχή για οριοθέτηση με Λιβύη και Αίγυπτο αργότερα.

5.-Η Λιβύη χρειάζεται προσοχή στην διαχείρισή της και πολλά θα εξαρτηθούν από την τελική κατάληξη της εσωτερικής σύγκρουσης της.

6.-Το αρνητικό είναι ότι για δεύτερη φορά η Αθήνα δέχεται κατά τις διαπραγματεύσεις, μειωμένη επήρεια ελληνικού νησιού, στην προκειμένη περίπτωση του μεγαλύτερου νησιού της χώρας. Στο εύλογο ερώτημα γιατί, η απάντηση είναι αυτή που έδωσε, με άρθρο του ο επίτιμος αρχηγός ΓΕΕΘΑ Μιχαήλ Κωσταράκος: αυτό μπορούσαμε αυτήν τη στιγμή. Κατανοητό. Αλλά αυτό, δεν δικαιολογεί πανηγυρισμούς.

7.-Γενικώς η άσκηση εξωτερικής πολιτικής δεν είναι ποδοσφαιρικός αγώνας με τον κόσμο να χειροκροτεί. Χρειάζεται ψυχραιμία, σχέδιο, ικανές ομάδες διαμόρφωσης πολιτικής και μεθόδευση για την επιτυχία των στόχων.

8.-Σ αυτό το τελευταίο η κυβέρνηση τα κατάφερε. Τους “έπιασε” όλους στον ύπνο. Αν και πληροφορίες λένε πως στο παρασκήνιο βοήθησαν και άλλες δυνάμεις. Και φωτογραφίζουν τη Γαλλία η οποία ταπεινώθηκε στη Λιβύη από την Τουρκία. Η Γαλλία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο από την εποχή των αρχών του 20ου αιώνα και δεν είναι διατεθειμένη να εγκαταλείψει τον χώρο επιρροής της. Αυτό την φέρνει σε αντιπαράθεση με την Τουρκία. Αποτελεί, δυνάμει, σύμμαχο της Ελλάδας αλλά επειδή τα συμφέροντα είναι ευμετάβλητα, χρειάζεται προσοχή. Μην βιώσουμε ξανά την προδοσία της Μικράς Ασίας. Πέραν τούτου, όμως, η Ελλάδα θα πρέπει να ισορροπήσει και μεταξύ της γερμανικής πολιτικής και των ΗΠΑ. Ευρωπαϊκή πολιτική ακόμη δεν υπάρχει. Υπάρχει μια κατευθυντήρια γραμμή που θέλει την Ε.Ε. να προσπαθεί να εξημερώσει τον Ερντογάν και να τον κρατήσει στη σφαίρα επιρροής της.

Αλλά αυτό δεν θα καταστεί δυνατό. Η ηγέτιδα τάξη της Τουρκίας, ανεξαρτήτως κομματικής τοποθέτησης, έχει αποφασίσει την πλήρη απεξάρτησή της από τη Δύση. Η Δύση δεν θέλει να το συνειδητοποιήσει επαναπροσδιορίζοντας την πολιτικής της χωρίς βασικό ρόλο στην Τουρκία. Ιδιαιτέρως μια τέτοια πολιτική δεν είναι αρεστή στο Βερολίνο που έχει παραδοσιακά φιλοτουρκικές θέσεις.

Αυτήν την σύγχυση και αυτήν την αδυναμία εκμεταλλεύεται ο Ερντογάν αλλά οι δυνατότητες του έχουν φθάσει σε οριακό σημείο.  Η Δύση θα τον σώσει οικονομικά αφού τον «δέσει» στα συμφέροντά της αλλά αυτό το κρίσιμο σημείο δεν έχει φθάσει ακόμη. Δεν είναι, όμως, και μακρυά.

9.-Γενικώς το τελευταίο διάστημα βλέπουμε μια αποτίναξη της ναφθαλίνης από τα γραφεία του ΥΠΕΞ γεγονός που είναι θετικό από μόνο του. Αλλού θα πετύχει, αλλού θα αποτύχει, σημασία έχει πως κατάλαβαν στην Αθήνα ότι πρέπει να δράσουν. Και αυτό είναι καλό.

10.-Χρειάζονται ενίσχυση του ηθικού τους γιατί είναι άπειροι σε τέτοιους σύνθετους ρόλους. Και σ αυτό πρέπει να δραστηριοποιηθεί ολόκληρη η ελληνική κοινωνία.

ΠΕΡΑΝ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ.

Από
anixneuseis
-
1

Θα γράψω ένα αναλυτικό κείμενο λίγο αργότερα για τη Συμφωνία αλλά επιγραμματικά θα ήθελα να κάνω δύο τρείς επισημάνσεις.
-Για να πει κανείς αν ήταν μια επιτυχημένη συμφωνία ή όχι πρέπει να προσδιορίσει το στόχο της χώρας.
1.-Αν στόχος ήταν η αμφισβήτηση σε επίπεδο διεθνοδικαιϊκό της συμφωνίας Άγκυρας-Τρίπολης (αυτού που κακώς λέγεται τουρκολιβυκό σύμφωνο), η συμφωνία ήταν καλή. Υπάρχει και η διάσταση του πεδίου που λέει ο Ερντογαν, δηλαδή οι προκλήσεις τις οποίες θα αρχίσει για να την αμφισβητήσει στην πράξη. Εκεί τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα. Πιστεύω πως δεν θα κλιμακώσει στρατιωτικά διότι φοβάται οικονομική κατάρρευση. Αλλά θα συνεχίσει να προκαλεί.
2.-Η συνέχεια της ελληνοαιγυπτιακής παρεμβολής στην πολιτική της Άγκυρας με την Τρίπολη δεν είναι, επίσης, γραμμική. Το πρόβλημα καθίσταται πολυπαραγοντικό. Εμπλέκονται Τουρκία, Κυβέρνηση Τρίπολης, Αίγυπτος, Ελλάδα, Γαλλία και ΗΠΑ.
Το σημαντικό με τη συμφωνία είναι πως μπήκαμε στο παιχνίδι, εκεί που δεν υπήρχαμε. Και το παιχνίδι παίζεται. Θα είναι μακρύ και δύσκολο αλλά αν δεν είμαστε παρόντες, απλώς θα χάσουμε. Όμως και να μην θέλαμε θα μας ενέπλεκαν.
3.- Η νομική αμφισβήτηση του Συμφώνου Αγκυρας- Τρίπολης μπορεί να ήταν- και να είναι- τακτικός στόχος. Δεν μπορεί να είναι στρατηγικός.
Στρατηγικός στόχος της χώρας είναι να προσδιορίσει τα συμφέροντά της στην Ανατολική Μεσόγειο και τις κινήσεις να τα πετύχει. Και για την επιτυχία αυτή, κεντρική επιλογή είναι η σύγκλιση με την Κύπρο.
Στην επιδίωξη αυτή η Συμφωνία αφήνει ένα μεγάλο κενό. Το οποίο μπορεί να καλυφθεί θετικά για την Ελλάδα αν η Αίγυπτος αποφασίσει να οριοθετήσεις ΑΟΖ με Ελλάδα και Κύπρο. Μπορεί, όμως, να ενέχει και κινδύνους.
Να μην αναγνωρίσει, δηλαδή, το Κάϊρο, επήρεια στο Καστελόριζο. Πιστεύω πως η θέση αυτή της Αιγύπτου είναι που άφησε το κενό.
4.-Με δεδομένη αυτήν τη θέση, καλώς δεν αφέθηκε μόνο το Καστελλόριζο (μισή Ρόδος, μέρος της Κρήτης), όπως, καλώς, αφέθηκε και μια περιοχή για οριοθέτηση με Λιβύη και Αίγυπτο αργότερα.
5.-Πολλά θα εξαρτηθούν απο την τελική κατάληξη της Λιβυκής περιπέτειας.
6.-Το αρνητικό είναι ότι για δεύτερη φορά η Αθήνα δέχεται κατά τις διαπραγματεύσεις, μειωμένη επήρεια ελληνικού νησιού, στην προκειμένη περίπτωση του μεγαλύτερου νησιού της χώρας.
Στο εύλογο ερώτημα γιατί, η απάντηση είναι αυτή που έδωσε, χθές, με άρθρο του ο επίτιμος αρχηγός ΓΕΕΘΑ Μιχαήλ Κωσταράκος: αυτό μπορούσαμε αυτήν τη στιγμή.
Κατανοητό. Αλλά αυτό, δεν δικαιολογεί πανηγυρισμούς.
7.-Γενικώς η άσκηση εξωτερικής πολιτικής δεν είναι ποδοσφαιρικός αγώνας με τον κόσμο να χειροκροτεί.
Χρειάζεται ψυχραιμία, σχέδιο, ικανές ομάδες διαμόρφωσης πολιτικής και μεθόδευση για την επιτυχία των στόχων.
8.-Σ αυτό το τελευταίο η κυβέρνηση τα κατάφερε. Τους “έπιασε” όλους στον ύπνο. Αν και πληροφορίες λένε πως στο παρασκήνιο βοήθησαν και άλλες δυνάμεις.
9.-Γενικώς η αποτίναξη της ναφθαλίνης απο τα γραφεία του ΥΠΕΞ είναι θετικό γεγονός απο μόνο του. Αλλού θα πετύχει, αλλού θα αποτύχει, σημασία έχει πως κατάλαβαν στην Αθήνα πως πρέπει να δράσουν. Και αυτό είναι καλό.
10.-Ψάχνω, ακόμη, ορισμένες λεπτομέρειες και θα επανέλθω. Θα προσεγγίσω το θέμα πέραν του καλού και του κακού.

Από το Μαρί στη Βηρυτό – Δίδυμες ιστορίες το ίδιο ερωτηματικό

Από
anixneuseis
-
0

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

7 Αυγούστου 2020

Η τρομερή έκρηξη στη Βηρυτό παρουσιάζει ορισμένες μεγάλες ομοιότητες με την έκρηξη, το 2011, στο Μαρί της Κύπρου. Θυμίζουμε ότι το 2009 ένα “πλοίο από την Περσία”, όπως λέει και το τραγούδι, που μετέφερε επικίνδυνα πυρομαχικά για τη Συρία, ελέγχθηκε από το αμερικανικό ναυτικό στην Ερυθρά Θάλασσα, βρέθηκαν τα πυρομαχικά και επεβλήθησαν μάλιστα κυρώσεις στο Ιράν. Το πλοίο συνέχισε, όμως, την πορεία του και πέρασε ανενόχλητο την διώρυγα του Σουέζ.

Μόνο όταν έφτασε στα ανοιχτά της Κύπρου, οι Αμερικανοί γνωστοποίησαν στην Λευκωσία ότι πρέπει να το συλλάβει επί τη βάσει διαφόρων συμφωνιών που έχει υπογράψει η Κύπρος. Οι κυπριακές αρχές κατέσχεσαν το φορτίο και το αποθήκευσαν στη ναυτική βάση του Μαρί. Δύο χρόνια αργότερα τα πυρομαχικά εξερράγησαν, καταστρέφοντας τις εγκαταστάσεις, σκοτώνοντας 13 ανθρώπους και προκαλώντας μεγάλη οικονομική ζημιά στο νησί.

Η έκρηξη είχε και τεράστιες πολιτικές συνέπειες για την Κύπρο. Ο Πρόεδρος Χριστόφιας μετατράπηκε σε “πολιτικό πτώμα”. Ολοκλήρωσε μεν τη θητεία του (χωρίς να βάλει υποψηφιότητα επανεκλογής), όμως ο ίδιος και η κυβέρνησή του ήταν στο στόχαστρο των επικρίσεων μέχρι το τέλος ως υπεύθυνοι για την έκρηξη, λόγω πλημμελούς φύλαξης των πυρομαχικών.

Σημειωτέον ότι ο Κύπριος Πρόεδρος είχε εξομολογηθεί στις αρχές της θητείας του στον ηγέτη του ΣΥΡΙΖΑ ότι είχε επιφυλάξεις για την ενεργειακή πολιτική του προκατόχου του και για όψεις της εξωτερικής του πολιτικής. Αν και δεν τις είχε αποκηρύξει ανοιχτά, δεν φαινόταν και να βιάζεται να τις συνεχίσει. Μετά, όμως, την έκρηξη δεν είχε κανένα περιθώριο να πράξει διαφορετικά.

Σενάριο σαμποτάζ στο Μαρί

Η έρευνα των κυπριακών αρχών απέδωσε την έκρηξη σε ατύχημα λόγω πλημμελούς φύλαξης των εκρηκτικών. Απέκλεισε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο δολιοφθοράς. Το ίδιο και τα κυπριακά ΜΜΕ. Ιδιαίτερα προεβλήθη τότε ως απόδειξη του συμπεράσματος αυτού το ότι ξένες αντιπροσωπείες επισκέφθηκαν τον τόπο αποθήκευσης των πυρομαχικών και διεπίστωσαν προβλήματα στη φύλαξή τους. Τέτοια προβλήματα σημαίνουν ότι το ατύχημα είναι πιθανότερο, αλλά σημαίνουν όμως και ότι μία δολιοφθορά θα ήταν ευκολότερη.

Αντίθετη ήταν η άποψη ενός Έλληνα αξιωματικού, ειδικού στα εκρηκτικά, που εστάλη να βοηθήσει από την Ελλάδα. Αυτός είχε υποστηρίξει την εκδοχή ότι επρόκειτο για σαμποτάζ. Αναπάντητο παρέμεινε, επίσης, το ερώτημα γιατί η υπερθέρμανση των πυρομαχικών οδήγησε σε έκρηξη όχι ντάλα μεσημέρι, όπως κανείς θα περίμενε φυσιολογικά, αλλά ξημερώματα σχεδόν, την ψυχρότερη στιγμή του 24ώρου δηλαδή. Πολύ αργότερα και μετά την αποχώρησή του ο Δημήτρης Χριστόφιας θα έθετε με ερωτηματικό το ενδεχόμενο η έκρηξη να οφειλόταν σε σαμποτάζ.

Ας σημειωθεί ότι ο πρόεδρος του Λιβάνου Μισέλ Αούν δήλωσε ότι η έρευνα για την έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού εξετάζει και το σενάριο της δολιοφθοράς. «Η αιτία δεν έχει ακόμη διακριβωθεί. Υπάρχει η πιθανότητα εξωτερικής ανάμειξης μέσω μιας ρουκέτας, μιας βόμβας ή άλλης ενέργειας», δήλωσε ο πρόεδρος, προσθέτοντας: «Ζήτησα από το Γάλλο πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν να μας δώσει τις αεροφωτογραφίες για να διαπιστώσουμε αν υπήρξε αεροσκάφος ή πύραυλοι», διευκρινίζοντας ότι αν το Παρίσι δεν ανταποκριθεί, τότε ο Λίβανος θα ζητήσει από άλλες χώρες να το πράξουν.

Δημοσιεύτηκε στο https://slpress.gr/diethni/apo-to-mari-sti-viryto-didymes-istories-to-idio-erotimatiko/

1...2,4322,4332,434...3,035Σελίδα 2,433 από 3,035