Αρχική Blog Σελίδα 2414

Στο πλευρό της Γερμανίας οι ΗΠΑ για αποκλιμάκωση

0

Γερμανοί και Αμερικανοί συντονίζουν τις προσπάθειές τους για αποκλιμάκωση στην ανατολική Μέσογειο, το μήνυμα Πομπέο στον κύπριο πρόεδρο Αναστασιάδη. Πομπέο: “Έκνομες οι ενέργειες της Τουρκίας”.

Την στήριξη των ΗΠΑ στη γερμανική πρωτοβουλία για αποκλιμάκωση της έντασης στην ανατολική Μεσόγειο και την αισιοδοξία του ότι αυτή θα έχει αποτέλεσμα εξέφρασε στον πρόεδρο Αναστασιάδη ο Μάικ Πομπέο κατά την χθεσινή επίσκεψή του στην Κύπρο. Σύμφωνα με πληροφορίες της DW, ο Μάικ Πομπέο διαβεβαίωσε μάλιστα ότι οι ΗΠΑ εργάζονται παράλληλα προς την κατεύθυνσή της αποκλιμάκωσης, στοχεύοντας στην εξάλειψη των εντάσεων μέσω της αποχώρησης των τουρκικών ερευνητικών από την ΑΟΖ της Κύπρου.

Τηλεφωνική διπλωματία

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας ενημέρωσε τον πρόεδρο Αναστασιάδη ότι προς επίτευξη του στόχου αυτού, ο πρόεδρος Τραμπ επικοινώνησε τηλεφωνικά δύο φορές με τον Ταγίπ Ερντογάν και μία φορά με τον Έλληνα Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Μιλώντας στη DW o υπουργός Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδης είπε πως η Κύπρος αποτιμά θετικά τα αποτελέσματα της επίσκεψης Πομπέο και ιδιαίτερα τη διαβεβαίωση ότι οι ΗΠΑ εμφανίζονται έτοιμες να συμμετέχουν ενεργά στις προσπάθειες για αποκλιμάκωση. Ο κ. Χριστοδουλίδης εξέφρασε επίσης την ικανοποίηση της Λευκωσίας σε σχέση με την στήριξη των ΗΠΑ στις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών για το Κυπριακό, αλλά και την προσέγγισή τους σε σχέση με το ενδεχόμενο διάνοιξης της πόλης των Βαρωσίων.

Ανησυχία για τα ρωσικά πλοία 

Η επίσκεψη Πομπέο στην Κύπρο έγινε αιφνδιαστικά Η επίσκεψη Πομπέο στην Κύπρο έγινε αιφνδιαστικά

Υπενθυμίζεται ότι κατά τις χθεσινές του δηλώσεις ο Μάικ Πομπέο ανέδειξε ως έκνομες τις ενέργειες της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο και επεσήμανε το δικαίωμα της Κύπρου και της Ελλάδας να εκμεταλλευτούν τους φυσικούς τους πόρους. Υπέδειξε ότι οι όποιες διαφορές, μπορούν να λυθούν διά της διπλωματικής οδού και υπενθύμισε πως η Λευκωσία έχει δεσμευθεί πως τα έσοδα από την πώληση φυσικού αερίου στην Κύπρο θα μοιραστούν μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Την ίδια ώρα πάντως εξέφρασε δημόσια την ανησυχία των ΗΠΑ για τον ελλιμενισμό στην Κύπρο ρωσικών πλοίων που επιχειρούν στην Συρία αναφέροντας με νόημα πως δεν μπορεί κάποιος να πιστεύει ότι μεταφέρουν ανθρωπιστική βοήθεια. Κάλεσε επίσης την Κύπρο να λάβει μέτρα που θα τερματίζουν το ξέπλυμα ρωσικού χρήματος στην επικράτεια της.

Ενοχλημένος ο Ακιντζί 

Πρέπει να σημειωθεί πως ο αμερικανός ΥΠΕΞ δεν μετέβη στα κατεχόμενα για να συναντήσει τον Τ/κ ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί επικαλούμενος τον περιορισμένο χρόνο της επίσκεψής του. Το γεγονός αυτό δυσαρέστησε τον Τ/κ ηγέτη, ο οποίος χαρακτήρισε αρνητική την εξέλιξη. Έκανε λόγο για σοβαρό λάθος του Μάικ Πομπέο σημειώνοντας πως τα προβλήματα στην Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορούν να επιλυθούν με μονομερείς συναντήσεις.

Λουκιανός Λυρίτσας, Λευκωσία

DW

Μια χρήσιμη «ανάσα»

0

Η κρίση αποφεύχθηκε, για τώρα. Μέχρι το Σάββατο το απόγευμα ήταν σχεδόν βέβαιο ότι η Αγκυρα θα ανέβαζε και άλλο την ένταση δοκιμάζοντας τις αντοχές της Αθήνας. Η μεσολάβηση της καγκελαρίου Μέρκελ σε συνδυασμό με την ενεργοποίηση της αμερικανικής διπλωματικής μηχανής έφεραν αποτελέσματα. Πρόκειται για μια εύθραυστη ισορροπία. Ακόμη και κατά τη διάρκεια της επίσκεψης της Προέδρου της Δημοκρατίας στο Καστελλόριζο υπήρχε έντονη ανησυχία πως ο Ερντογάν θα την χρησιμοποιούσε ως δικαιολογία προκειμένου να τορπιλίσει την έναρξη των διερευνητικών συνομιλιών. Το είχε ήδη κάνει με την υπογραφή της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας και επιχείρησε να το ξανακάνει με αφορμή τις δηλώσεις Μακρόν και την συνάντηση της Κορσικής.

Είναι σαφές πως η πίεση στην Τουρκία ήταν μεγάλη. Η τελευταία υποβάθμιση της τουρκικής πιστοληπτικής ικανότητας αποδόθηκε σε γεωπολιτικό ρίσκο. Τα μηνύματα που έφτασαν στην Αγκυρα ήταν αυστηρά.

Τα πράγματα δεν θα είναι εύκολα παρά τη διαφαινόμενη αποκλιμάκωση. Στην Αγκυρα υπάρχουν αντικρουόμενα κέντρα εξουσίας. Κάποιοι θα εμφανίζονται πιο σκληροί και θα βάζουν ανέφικτους όρους για την επανέναρξη του διαλόγου. Τις τελευταίες εβδομάδες χύθηκε πολύ δηλητήριο με την μορφή δηλώσεων και προκλήσεων. Θα πάρει καιρό να ομαλοποιηθεί η κατάσταση, αν ποτέ ομαλοποιηθεί πλήρως.

Η Ελλάδα κέρδισε πάντως χρόνο, και αυτό είναι θετικό. Το πρόγραμμα αναβάθμισης των Ενόπλων Δυνάμεων περιέχει -επιτέλους- ένα κομμάτι άμεσης αποδόσεως. Η περίοδος μέχρι τις αμερικανικές εκλογές είναι πολύ επικίνδυνη και δεν συνέφερε την Αθήνα να εκδηλωθεί μία κρίση με την Τουρκία έως τότε. Τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων που κράτησαν Θερμοπύλες με απίστευτο πείσμα εργαζόμενα αδιάκοπα στα όρια της εξάντλησης χρειάζονται και αυτά μια ανάσα.

¨Καθημερινή”

O Q, ο διάσημος εφευρέτης του Τζέιμς Μποντ, ήταν πραγματικό πρόσωπο –Μια ιδιοφυία που επινόησε ασύλληπτα gadgets

0

ΚΡΙΣΤΟΦΕΡ ΚΛΕΪΤΟΝ ΧΑΤΟΝ


Αναρωτηθήκατε ποτέ ποιος ενέπνευσε τα περίεργα gadgets που χρησιμοποιεί ο Τζέιμς Μποντ στις κινηματογραφικές του περιπέτειες, όπως τις ομπρέλες που μετατρέπονται σε ξίφη και τα σπορ αυτοκίνητα, που γίνονται υποβρύχια;

Ένα νέο βιβλίο έρχεται τώρα να αποκαλύψει την πραγματική ταυτότητα του Q (Κιου), του διάσημου εφευρέτη του θρυλικού 007, που επινόησε μια σειρά από περίτεχνες συσκευές, υφασμάτινους χάρτες και εργαλεία απόδρασης για να τα χρησιμοποιούν οι Βρετανοί αιχμάλωτοι στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Αν και πολλοί υπέθεταν ότι ο δημιουργός του Τζέιμς Μποντ χρησιμοποίησε ένα τμήμα της βρετανικής MI6 ως έμπνευση για τα εντυπωσιακά gadget, στην πραγματικότητα ο Ίαν Φλέμινγκ άντλησε την έμπνευσή του από μια άλλη υπηρεσία, την MI9 (Military Intelligence 9 – Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών 9), όπως αποκαλύπτει η Βρετανίδα ιστορικός Έλεν Φράι στο βιβλίο της “MI9: A History Of The Secret Service For Escape And Evasion In World War Two” («ΜΙ9: Ιστορία της Μυστικής Υπηρεσίας για Αποδράσεις και Διαφυγή στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο»).

 

Η MI9 – μια τόσο απόρρητη υπηρεσία, που οι περισσότεροι στη Βρετανία δεν την έχουν καν ακουστά – εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από τις εφευρέσεις του Κρίστοφερ Κλέιτον Χάτον – γνωστού και ως «Κλάτι» – ενός πρώην πιλότου του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και δημοσιογράφου, που είχε εμμονή με τις αποδράσεις και τους «θαυματοποιούς» από τότε που ήταν μικρό παιδί και που τον περιέγραψαν κάποτε ως «τρελό και ιδιοφυή», έναν άνθρωπο που ξεπερνούσε σε επινοητικότητα τους περισσότερους συγχρόνους του, κι ίσως ακόμη και τον “Q” του Τζέιμς Μποντ
Οι απίστευτες επινοήσεις του “Q” της MI9
Η ΜΙ9, τα ηνία της οποίας είχε αναλάβει ο ταγματάρχης Νόρμαν Κρόκατ, δημιουργήθηκε το 1939 για να βοηθά πιλότους και αιχμαλώτους πολέμου να διαφεύγουν από τα χέρια του εχθρού και να επιστρέφουν στην πατρίδα τους. Και για να το πετύχει αυτό υποστήριζε στο έργο τους τοπικές αντιστασιακές ομάδες ανά την Ευρώπη. Η εκπαίδευση ενός πιλότου διαρκούσε τρεις μήνες και στοίχιζε κάπου 15.000 λίρες στους Βρετανούς φορολογούμενους, γι’ αυτό και το Υπουργείο Πολέμου της χώρας δεν είχε την πολυτέλεια να τους χάνει.

O Κρίστοφερ Κλέιτον Χάτον (αριστερά) και ο ηθοποιός Ντέσμοντ Λιουέλιν, που ενσάρκωσε τον “Q” σε 19 ταινίες του Τζέιμς Μποντ / Φωτογραφίες αρχείου: Wikipedia

Και τα «μυαλά» στην MI9 έκαναν ό,τι περνούσε από το χέρι τους για να βοηθούν τους πιλότους που είχαν πέσει πίσω από τις εχθρικές γραμμές ή είχαν πιαστεί αιχμάλωτοι, σχεδιάζοντας και προμηθεύοντάς τους με αναρίθμητες μικροσυσκευές, από στυλούς-φωτογραφικές μηχανές, στυλούς-μαχαίρια και συρμάτινα πριόνια κρυμμένα μέσα σε κορδόνια παπουτσιών μέχρι χαρτιά τράπουλας που περιείχαν χάρτες της Ευρώπης.

Ο «Κλάτι» ιδιαίτερα είχε πάρει πραγματικά στα σοβαρά την αποστολή του. Προσέλαβε μάλιστα κι έναν «μάγο» για να τον βοηθήσει να κατασκευάσει μυστικές θήκες σε κουτιά, ενώ έχτισε κι ένα υπόγειο καταφύγιο καταμεσής ενός αγρού στις εγκαταστάσεις της MI9 στο Μπίκονσφιλντ, προκειμένου να εργάζεται ανενόχλητος. Λόγω του ιδιαίτερου χαρακτήρα του και της αδιαφορίας του για τα πρωτόκολλα ο «Κλάτι» είχε συχνά προβλήματα με την αστυνομία και τις Αρχές καθώς έμπαινε χωρίς σχετική άδεια σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις για να προμηθευτεί τα αναγκαία για τις εφευρέσεις του.

Μερικά από τα gadgets που επινόησε ο «Κλάτι» για να βοηθά αιχμαλώτους των Ναζί να το σκάνε: μεταξωτός χάρτης, μικροσκοπική πυξίδα που χωρά κάτω από τη γομολάστιχα μολυβιού, μαγνητισμένη λεπίδα ξυραφιού ώστε να δείχνει τον Βορρά όταν επιπλέει στο νερό / Φωτογραφίες: rsgsexplorers.com

Ήταν όμως μια πραγματική ιδιοφυία, ο άνθρωπος που μετέτρεψε επιτραπέζια παιχνίδια Monopoly σε σύνεργα απόδρασης, που περιείχαν χάρτες της Ευρώπης και πυξίδες, αλλά και σχεδίασε χάρτες που τυπώθηκαν με αόρατη μελάνη σε κομμάτια μεταξωτού υφάσματος, τόσο μικρά που χωρούσαν μέσα σε πιόνια του σκάκι. Ο «Κλάτι» ήταν επίσης που έφτιαξε μια μικροσκοπική πυξίδα που χωρούσε σε κουμπιά, με στόχο να περνά απαρατήρητη από τα μάτια των Ναζί. Όλες οι επινοήσεις του καταχωρήθηκαν λεπτομερώς το 1942 σ’ έναν μεγάλο κατάλογο που έφερε τον τίτλο “Per Ardua Libertas” («Ελευθερία μέσα από τις αντιξοότητες»). Φυσικά, σε αντίθεση με τις φονικές ομπρέλες και τα περισσότερα σύνεργα του Τζέιμς Μπόντ, οι εφευρέσεις της MI9 ήταν τόσο μικρές που μπορούσαν να κρυφθούν μέσα σε κάτι άλλο. Κι αν τα gadget του «Κλάτι» δεν ήταν τόσο εντυπωσιακά όσο π.χ. η αλεξίσφαιρη Aston Martin του 007, από την άλλη ήταν λειτουργικά. Από τους 35.000 στρατιώτες των βρετανικών και άλλων συμμαχικών δυνάμεων που απέδρασαν στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου από τα χέρια των Ναζί, οι μισοί και πλέον κουβαλούσαν πάνω τους έναν από τους «μεταξωτούς χάρτες» του και άλλες επινοήσεις του.
Πηγή: iefimerida.gr

Η πολιτική του κατευνασμού

0

της Ευμορφίας Δημητρακοπούλου

Από την αποδοχή της ήττας-Defeatism έως την ευχή της ήττας-Porazhentsi, υπάρχουν ελαφρές διαφοροποιήσεις, που συναντώνται συνήθως σε οπαδούς της «θεωρίας των μικρών κρατών». Ευτυχώς, ο Επαμεινώνδας στα Λεύκτρα δεν έκανε τέτοιες σκέψεις.

Μετά την μεγαλύτερη αιματοχυσία στην Ευρώπη «ο πόλεμος που θα τελείωνε όλους τους πολέμους», όπως είπε ο πρόεδρος Γουίλσον έμεινε ευχή. Το κράτος που επί αιώνες προκάλεσε τις βιαιότερες συγκρούσεις απειλούσε ξανά. Κουρασμένοι και αφελείς Βρετανοί και Γάλλοι επέλεξαν να ενδώσουν στις απαιτήσεις του Χίτλερ για να γλυτώσουν τα χειρότερα. Αγνοούσαν την ιστορία. Η πολιτική του κατευνασμού έχει πάντα το ίδιο αποτέλεσμα. Την αποθράσυνση. Όπως το περιέγραψε ο Τσώρτσιλ «η μοχθηρία των φαύλων ενισχύθηκε από την αδυναμία των ενάρετων. Θα δούμε πώς οι συμβουλές σύνεσης και αυτοσυγκράτησης μπορούν να γίνουν οι πρωταρχικοί παράγοντες θανάσιμου κινδύνου, πώς η μέση οδός που υιοθετήθηκε από την επιθυμία για ασφάλεια και ήσυχη ζωή μπορεί να οδηγεί κατευθείαν στην καταστροφή» (W. Churchill, The Second World War, The Gathering Storm, σ. 16).

Η αποφυγή του πολέμου με την διπλωματία και τις διαπραγματεύσεις ουδέποτε κατέληξε σε «έντιμη ειρήνη». Όταν ένα κράτος καταλήγει να διαπραγματεύεται την επικράτειά του, διακινδυνεύει την ύπαρξη του. Ουδείς επιθυμεί τον πόλεμο, αλλά κάποιες φορές είναι η μόνη επιλογή.

Δεν είναι τυχαία η στιγμή που η Τουρκία επέλεξε να αρμενίσει στο Αιγαίο. Η γερμανική προεδρία της ΕΕ της έδωσε φτερά. Γερμανία και Τουρκία είναι δυο αναθεωρητικές δυνάμεις για τις οποίες πολλοί προειδοποίησαν ότι παραπλανούν.

Το 1877, παραμονή του συνεδρίου του Βερολίνου, το βιβλίο του Edward Freeman “The Ottoman Power in Europe”, αναφερόταν στο αιώνιο ανατολικό ζήτημα. Θεωρούσε την παρουσία του Τούρκου στην Ευρώπη τυχαίο γεγονός, που όμως συνεχιζόταν για 500 χρόνια. «Είναι κάτι παράξενο, ανώμαλο, σε αντίθεση με το γενικό σύστημα της Ευρώπης, κάτι που κρατά το σύστημα πάντα εκτός λειτουργίας, κάτι που προκαλεί  συνεχείς επιπλοκές. Όπου υπάρχει ένοπλος Τούρκος, δεν υπάρχει τάξη, γιατί η παρουσία του σημαίνει την διάπραξη κάθε μορφής εκτροπών χωρίς τον φόβο της τιμωρίας».

Το ότι η Τουρκία είναι ασύμβατη με έννοιες όπως δημοκρατία και ειρήνη διαπίστωσε και ο ρώσος πολιτικός Pavel Milyoukov. Το 1916, σε διάλεξη στο Cambridge, είπε στο ακροατήριο ότι η Τουρκία του Μουσταφά Κεμάλ δεν διέφερε από την παλιά οθωμανική διοίκηση. Το πρόβλημα των διαφορετικών εθνοτήτων που ζούσαν στην επικράτειά της το έλυσε δια της εξολοθρεύσεως και της τουρκοποίησης.

Επρόκειτο για λάθος του Μπαλφούρ το 1919 που νόμιζε ότι «η Γερμανία είχε μετανοήσει και ήταν πλέον ένα διαφορετικό έθνος». Οι ΗΠΑ θεωρούσαν ότι Γερμανία και Τουρκία μετά τον Β΄ΠΠ θα αποτελούσαν ανάχωμα στον κομμουνισμό. Δεν κατάλαβαν. Ήταν δεδομένο ότι ο επεκτατισμός θα εκδηλωνόταν σύντομα με ένταση. Ορισμένοι πολιτικοί έχουν συμβιβαστεί με την ιδέα των εκχωρήσεων. Ο συμβιβασμός σήμερα λέγεται ψυχραιμία.

Ευμορφία Δημητρακοπούλου

 

 

 

 

 

 

 

 

Πως η υποτίμηση των πολιτικών του Ερντογάν οδήγησε στην παρανόηση της πρωτοβουλίας Μακρόν.

2

Του Γιαβούζ Μπαντάρ

(μετάφραση: Γι’ωργος Ρακκάς. Δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα ahvalnews.com  στις 12 Σεπτεμβρίου 2020)

Το μήνυμα προς την Άγκυρα κατέστη σαφές: Ο πρόεδρος Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν έλαβε ένα τελεσίγραφο για να αναθεωρήσει τα σχέδιά του για τις σεισμικές έρευνες σε περιοχές που η Ελλάδα θεωρεί ότι ανήκουν στην θαλάσσια επικράτειά της, κι επίσης να πάψει την στρατιωτική του δραστηριότητα στην Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τις 23 Σεπτεμβρίου, όταν η Ε.Ε. θα πραγματοποιήσει την εξαμηνιαία της σύνοδο.

Επίσης έχει γίνει ξεκάθαρο ότι η Ε.Ε. ετοιμάζει ένα προσχέδιο κυρώσεων σε περίπτωση που η Τουρκία συνεχίσει στα ίδια βήματα να κλιμακώνει την ένταση με την Ελλάδα.

Η Ουάσιγκτον δείχνει να συμφωνεί. Ο Υπουργός Εξωτερικών της, ο Μάικ Πομπέο, απηύθυνε έκκληση ότι ο μόνος τρόπος να αρχίσουν συνομιλίες αποκλιμάκωσης μεταξύ των δυο χωρών, είναι να αποσυρθούν τα τουρκικά πλοία στα λιμάνια τους, ώστε να ακολουθήσει και η Ελλάδα. Και οι δύο χώρες έχουν αναπτύξει τους στόλους τους στην ευρύτερη περιοχή, και αυτή η κινητοποίηση απορροφά ενέργεια και χρήμα: Σύμφωνα με έναν Έλληνα συνάδελφο κοστίζει περίπου 3-4 εκ. €/ ημέρα στην Ελλάδα.

Βέβαια εκείνη που αισθάνεται στριμγωμένη, είναι η Τουρκία. Ο Ερντογάν βιώνει μια πρωτοφανής μοναξιά. Ακόμα και εκείνος ο Αραβικός Σύνδεσμος εγκατέλειψε την κυβέρνησή του, κατηγορώντας την πολιτική της ως επεκτατική και διχαστική για την Μέση Ανατολή, απαιτώντας την απόσυρση των τουρκικών στρατευμάτων από την Συρία, το Ιράκ και την Λιβύη.

Στην Άγκυρα, το πολιτικό μπλοκ που βρίσκεται στην εξουσία, μια ιδιότυπη ανάμειξη ισλαμιστών, κεκαλυμμένων τζιχανιστών, σκληροπηρυνικών του Ευρασιατισμού, υπερεθνικιστών, κι ένα μάτσο τυχοδιώκτες του στρατού και της πολιτικής, βιώνουν ένα παράξενο δίδαγμα: Όσο πιο πολύ αμφισβητούν το διεθνές δίκαιο και την παγκόσμια τάξη, τόσο πιο πολύ απομονωμένοι γίνονται.

Τα προβλήματα της Τουρκίας πηγάζουν από τον τρόπο που ο Ερντογάν ασκεί πολιτική. Η συνολική τακτική του έγκειται στο να θέτει όλους τους κρατικούς θεσμούς της χώρας υπό τον προσωπικό του έλεγχο, διώκοντας το προσωπικό τους, και βάζοντας στην θέση τους, εξαιρετικά αφοσιωμένους αν και ακατάλληλους οπαδούς του. Ο τομέας που έχει πληγεί περισσότερο από αυτήν την τακτική, είναι το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας, όπου μια παράδοση συστηματικής διπλωματικής δραστηριότητας 160 χρόνων, με την θεσμική της λογική, και τους πολιτισμένους της τρόπους, σχεδόν εξαλείφθηκε. Στις μέρες μας, οι ανακοινώσεις και οι δηλώσεις του Υπουργείου δεν είναι τίποτε άλλο από κείμενα αγενών, τραχιών, απειλητικών κομπασμών και δαιμονοποιήσης των κυβερνήσεων που διαφωνούν με την Τουρκία του Ερντογάν.

Το ερώτημα είναι για όλους δύσκολο, και απασχολεί ιδιαίτερα τους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης: Θα κάνει τελικά ‘πίσω’ η κυβέρνηση του Ερντογάν στην διαμάχη της Ανατολικής Μεσογείου;

Μέχρι τώρα, η τακτική την οποία είχε επιστρατεύσει ο Τούρκος πρόεδρος ήταν να διχάζει όσο περισσότερο γίνεται την Ε.Ε. Και το ΝΑΤΟ. Δοκίμασε αυτήν την μέθοδο με την Λιβύη –είναι αλήθεια είναι όχι με θεαματικά αποτελέσματα. Μπορεί η Ιταλία να αμφιταλεντευόταν και η Μάλτα να επιδίδονταν σε ελιγμούς, αλλά όταν εν τέλει τα 7 ευρωπαϊκά κράτη της Μεσογείου (MED 7) συναντήθηκαν προσφάτως στην Κορσική, όλοι φαίνεται να ευθυγραμμίστηκαν σε μια κοινή θέση ότι οι επιθετικές ενέργειες της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο ήταν απαράδεκτες και ότι θα έπρεπε να αντιμετωπιστούν με αποφασιστικότητα.

Τώρα, ο Ερντογάν μπορεί να ελπίζει μόνο στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες της Γερμανίας για την λήξη της διαμάχης με την Ελλάδα. Αλλά έχει καταστεί σαφές ότι προκειμένου να μην υπάρξει ένα επικίνδυνο προηγούμενο για την Ρωσία –που έχει τα μάτια της στα κράτη της Βαλτικής– η καγκελάριος Άνκελα Μέρκελ αποφάσισε να σεβαστεί την Συνθήκη της Λισαβόνας, που ορίζει την αναγκαιότητα μιας κοινής αμυντικής γραμμής για τα ευρωπαϊκή επικράτεια και τα σύνορά της.

Αυτή η εξέλιξη θέτει τον Ερντογάν σε πιο επικίνδυνη θέση. Μπορεί πλέον να έχει καταλάβει ότι δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια να υποδαυλίζει τις ευρωπαϊκές αντιθέσεις, ειδικά όταν το Παρίσι φαίνεται να έχει αποφασίσει μια νέα στρατηγική για την Τουρκία: Να ενώσει τα μέλη της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ ενάντια σε μια απειλή για την σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής.

Η στάση της Γαλλίας έχει παρεξηγηθεί αρκετά, και δίνεται μια έμφαση στην αντι-μακρονική προσέγγιση που εκτροχιάζει το ζήτημα από την ουσία του. Μερικοί ξένοι αναλυτές βγάζουν αλλεργία από την αποφασιστική στάση του Μακρόν εναντίον του Ερντογάν, κι έτσι χάνουν από τα μάτια τους ότι, με την απουσία της αμερικάνικης ηγεμονίας από την περιοχή, το κρίσιμο ζήτημα αφορά στο ποιός θα γεμίσει το κενό εξουσίας, αν θα είναι η Ρωσία ή ένα άλλο μέλος του ΝΑΤΟ. (Γιατί όλοι γνωρίζουν ότι η Μέση Ανατολή και η ανατολική Μεσόγειος δεν διαθέτουν την πολυτέλεια να λειτουργούν σε οποιοδήποτε κενό). Επί της ουσίας, αυτό κάνει η Γαλλία, όσο κι αν ρισκάρει πολλά με την πολιτική της. Είναι εντυπωσιακό το πως όσοι στις μέρες μας επικρίνουν τον Μακρόν δεν είναι σε θέση να δουν ποιος φταίει κυρίως για αυτήν την κατάσταση, με τις εντελώς λανθασμένες επιλογές του πρόεδρο της Αμερικής, Ντόναλντ Τραμπ.

Σε οποιαδήποτε περίπτωση μιας συστηματικής ανάλυσης αίτιου κι αποτελέσματος, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για το ποιός είναι ο ελέφαντας στο δωμάτιο: Η Τουρκία, ή μάλλον ο ηγέτης της, ο ίδιος ο Ερντογάν. Οι περισσότεροι Δυτικοευρωπαίοι το γνωρίζουν αυτό, αλλά προτιμούν να μην μιλάνε γι’ αυτό.

Εκτός, ίσως από τους Γάλλους. Ο συντάκτης του ΓΚάρντιαν, Πάτρικ Γουΐντουρ, το τονίζει αυτό σε μια πρόσφατη ανάλυσή του, στην οποία αναφέρεται σε κάτι που είπε ο Ζαν Ατταλί, κάποτε σύμβουλο του πρώην προέδρου της Γαλλίας, Φρανσουά Μιτεράν: «Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να πάρουμε πολύ στα σοβαρά ό,τι λέει η Τουρκία, και να προετοιμαστούμε ώστε να απαντήσουμε με κάθε μέσο. Εάν οι πρόγονοί μας είχαν πάρει στα σοβαρά όσα έλεγε ο Χίτλερ στους λόγους του από το 1933 μέχρι το 1936, θα μπορούσαν να είχαν αποτρέψει από εκείνο το τέρας να συσσωρεύσει όλα τα μέσα ώστε να κάνει αυτό που έκανε».

Ο Γίντουρ αναφέρεται επίσης στα λόγια ενός πρώην πρέσβη της Γαλλίας στον ΟΗΕ, του Ζεράρ Αρό, που πρόσφατα μίλησε για τις ηγεμονικές κινήσεις της Τουρκίας θέτοντάς τις σε ένα ιστορικό πλαίσιο: «Η Ρωσία, η Κίνα και η Τουρκία είναι αναθεωρητικές δυνάμεις που δεν αποδέχονται το στάτους κβο και την παγκόσμια τάξη την οποία εν πολλοίς καθόρισε η Δύση το 1945 και το 1991. Ενθαρρύνονται στην προσπάθειά τους από την νέα παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων, αλλά και από την αμερικάνικη πολιτική. Που θα σταματήσουν και τι θα κάνουν οι Ευρωπαίοι;».

Το τελευταίο ερώτημα του Αρό αγγίζει την καρδιά του προβλήματος. Εάν ο Ερντογάν κατάφερε να μεταβάλει την Τουρκία, σε ένα ‘κράτος-παρία’ που λειτουργεί υπό το έμβλημα των τουρκο-ισλαμικών ‘μεγαλείων’, με τα συνταγματικά της συντρίμμια να κείτονται μπροστά απ’ τα μάτια μας, και την εκβιαστική της συμπεριφορά, ποιά από τα διδάγματα της δεκαετίας του 1930 θα μπορούσαμε να επιστρατεύσουμε σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο; Χρειαζόμαστε έναν ακόμα Φρανκεστάιν, πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται, που θα κατεδαφίσει τις δομές της Δημοκρατίας και του Δικαίου στην Ε.Ε., αλλά και πέρα από αυτήν, με το να εξάγει τζιχνατισμό μέσω των Τούρκων μεταναστών, διακριτικά ετοιμάζοντας ένα αποφασιστικό χτύπημα εναντίον της Ευρώπης;

Η Γαλλία φαίνεται ότι βρήκε την απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Άλλοι πασχίζουν να το απαντήσουν ή χειρότερα επιλέγουν να παραμείνουν σε μια άκρως επικίνδυνη απάθεια. Ή, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, εμφανίζονται να είναι κολλημένοι στον παλιό τρόπο σκέψης, ότι τα συμφέροντα των χρηματοπιστωτικών, των αμυντικών και των ενεργειακών τους επιχειρήσεων πρέπει να έχουν την προτεραιότητά τους, ανεξάρτητα από το πόσο απειλητικός θα γίνει ο αυταρχισμός του Ερντογάν.

Κάποιος θα αναρωτηθεί: Βρισκόμαστε όντως στο χείλος ενός πολέμου;

Και Ναι και Όχι. Αυτό που βλέπουμε στην Μεσόγειο είναι μια σύγκρουση μεταξύ μιας ομάδας δημοκρατιών, με μια ομάδα μη-δημοκρατιών, με την Τουρκία να ηγείται στην κλιμάκωση, και την Αίγυπτο, την Γαλλία και την Ελλάδα να ακολουθούν ως οι δυνάμεις που αντιδρούν. Από αυτήν την σκοπιά δεν θα πρέπει να διατηρούμε και πολλές ελπίδες για την αποκλιμάκωση.

Σε αντίθεση με ό,τι ισχυριζόταν ο Εκόνομιστ στο τελευταίο του φύλλο, ο Ερντογάν δεν απολαμβάνει κύρος, ούτε αναμεταξύ του ισλαμικού κόσμου, ακριβώς γιατί έχει φανεί ότι το ‘μεγαλείο’ δεν θα κατακτηθεί με μια καθεύδουσα οικονομία. Αντιμετωπίζει έτσι τις πιο μοναχικές του στιγμές. Σε ό,τι έχει να κάνει όρους συμπαράστασης από το εξωτερικό, ή έστω κατανόησης, τα χέρια του είναι δεμένα.

Αυτό, όπως σωστά υποστηρίζουν διάφοροι αναλυτές, είναι από μόνο του πολύ επικίνδυνο. Στριμωγμένος, ο Ερντογάν τώρα μπαίνει σε μια διαφορετική φάση: Ελπίζοντας ότι θα εκβιάσει μια παρορμητική στρατιωτική αντίδραση από την Ελλάδα –κάποιο περιστατικό με τουρκικά πλοία για παράδειγμα– πιστεύει ότι θα βρει με αυτόν τον τρόπο το πρόσχημα ώστε να εξαπολύσει μια στρατιωτική επίθεση.

Υπολογίζει ότι κάτι τέτοιο θα ωφελήσει την πληγωμένη εικόνα του στο εσωτερικό, θα συσσωρεύσει περισσότερη προσωπική εξουσία ως στρατάρχης της επίθεσης αυτής, ενώ την ίδια στιγμή θα εξασφαλίζει την υποστήριξη της αξιωματικής αντιπολίτευσης (που ήδη έχει δηλώσει ότι ‘ακολουθεί την κυβέρνηση’), αλλά και ευρύτερο έλεγχο μέσα στον ίδιο τον στρατό. Είναι λογικό επομένος, να μην επιλέξει την αποκλιμάκωση της έντασης στις ανοιχτές θάλασσες.

Ωστόσο ‘ο έλεγχος του στρατού’ θέτει μια ιδιότυπη διάσταση. Είναι γνωστό ότι το μεγαλύτερο σημείο αδυναμίας του Ερντογάν είναι η περίεργη αντίληψη που έχει για τις παγκόσμιες υποθέσεις και τις διεθνείς σχέσεις, και επίσης, για το πως η τουρκική εξωτερική πολιτική μπορεί να επιτύχει το ‘μεγαλείο’ της. Όλα αυτά γι’ αυτόν είναι απλά ένας αγώνας πάλης, μιας μάχης «για την επιβίωση του ισχυριότερου».

Βλέποντας πως αναζωπυρώθηκαν οι ελληνοτουρκικές αντιθέσεις, έχουμε πολλά στοιχεία και ισχυρές ενδείξεις ώστε να πιστεύουμε ότι ο Ερντογάν αφέθηκε να πειστεί από μια ομάδα αντινατοΪκών, αντιδυτικών ναυάρχων υπέρ του παράτολμού τους εγχειρήματος, του θαλάσσιου δόγματος της ‘Γαλάζιας Πατρίδας’.

Με την εσωτερική του βάση να αποδυναμώνεται και να τραυματίζεται από εσφαλμένες επιλογές στην Συρία, αλλά και στην Λιβύη, ο Ερντογάν αποφάσισε να ποντάρει τώρα σε αυτό το δόγμα, αδιαφορώντας για το ότι βρισκόταν σε συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις με την Αθήνα. Εδώ συμβαίνει και το παράδοξο: Όσο πιο βαθιά βυθίζεται ο Ερντογάν στα ταραγμένα νερά της ‘Γαλάζιας Πατρίδας’, ανακαλύπτει ότι έχει παρασυρθεί από ένα ρεύμα το οποίο σιγά σιγά φαίνεται να μην μπορεί να ελέγξει. Αυτό μπορεί να συμβαίνει γιατί ξεγελάστηκε από ένα μέρος των στρατιωτικών που απεχθάνονται τις ισλαμικές πολιτικές του, και που τον παγίδευσαν σε ένα σημείο που δεν υπάρχει χώρος για ελιγμούς και υπαναχωρήσεις.

Εαν κάνει κάτι κάτι, θα χάσει ακόμα περισσότερη υποστήριξη από το εξωτερικό. Σαν τον ποδηλάτη, ο Ερντογάν τώρα πρέπει να κάνει πετάλι για να μην πέσει. Αλλά η διαδρομή που έχει επιλέξει είναι εξαιρετικά επισφαλής και επικίνδυνη για την Τουρκία. Στο ενδεχόμενο μιας μεγάλης ήττας, ο Ερντογάν θα ανακαλύψει ότι δεν έχει αφήσει και κανέναν γύρω του για να τον κατηγορήσει. Το αδιέξοδο που αντιμετωπίζει τώρα είναι εμφανές: Ο Ερντογάν πλησιάζει στο χείλος της αβύσσου και από πίσω του σέρνει ολόκληρη τη χώρα του μαζί.

Εν τω μεταξύ όλοι οι (πρώην;) σύμμαχοι της Τουρκίας στη Δύση, και η Γαλλία, παίρνουν μέτρα τους και περιμένουν να λήξει το τελεσίγραφο στις 23-24 Σεπτεμβρίου. Όλοι όμως ξέρουν ότι το γεγονός που μπορεί να κρίνει την έκβαση του ζητήματος, θα είναι ενδεχόμενη εκλογή του Τζόν Μπάιντεν στις αμερικανικές εκλογές.

Εάν όμως ο Μπάινετ δεν εκλεγεί; Τότε, με δεδομένους τους φόβους της Δύσης και για την Ρωσία εκτός από την Τουρκία, τα ‘προληπτικά’ μέτρα του λαμβάνονται αυτήν την στιγμή στην Ανατολική Μεσόγειο μιλούν από μόνα τους, έτσι δεν είναι;

 

Μαϊντάν, Νοβάλνι, Καστελλόριζο: Η στρατηγική του Χάους

0

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Πριν από πολλά χρόνια πήρα μια συνέντευξη από τον Μπρεντ Σκώουκροφτ, σύμβουλο εθνικής ασφαλείας του πατρός Μπους (και πιστεύω από τους αρχιτέκτονες της αιματηρής διάλυσης του ρωσικού κοινοβουλίου και της σφαγής των οπαδών του, το 1993, διάλυση που άνοιξε το δρόμο στις ρωσικές ιδιωτικοποιήσεις, τη μεγαλύτερη λεηλασία στην ιστορία της ανθρωπότητας). Τον ρώτησα τι πρέπει να κάνουν οι ΗΠΑ με τη Ρωσία και με την Κίνα. «Πρέπει να έχουμε καλύτερες σχέσεις με τη Μόσχα και το Πεκίνο, από ότι αυτοί μπορούν να έχουν μεταξύ τους», μου απήντησε.

Η ίδια φόρμουλα ισχύει και για την Ανατολική Μεσόγειο. Η Αυτοκρατορία επιβάλλει την ειρήνη ή επιβάλλει τον πόλεμο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας γιατί έχει πολύ καλύτερες σχέσεις και με την Αθήνα και με την Αγκυρα, απότι αυτές μεταξύ τους, για την ακρίβεια Ελλάδα και Τουρκία δεν έχουν σχέσεις πλέον. Ο κ. Ερντογάν και ο κ. Μητσοτάκης δεν μιλάνε καν. Μετά από μία περίοδο ελληνικών «εξυπνακισμών» (EastMed, κατά φαντασίαν «συμμαχίες» με Ισραήλ κ.α.), καθ’ υπαγόρευσιν Αμερικανών και Ισραηλινών, τώρα είναι η σειρά του κ. Ερντογάν να υιοθετήσει μια περίπου Μουσσολινική ρητορεία. Τα περιθώρια να διασωθεί η ειρήνη και να μην καταστραφούν οι τρεις χώρες (Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρος), που θα είναι το πιθανότερο αποτέλεσμα μιας ελληνοτουρκικής σύρραξης, μειώνονται κάθε μέρα που περνάει, με τον επαγγελματία εμπρηστή κ. Πομπέο να πετάγεται δίκην δήθεν πυροσβέστη από χώρας εις χώρα της περιοχής.

Πλατεία Μαϊντάν, Κίεβο, 2014

Το αεροπλάνο που μετέφερε τον Γάλλο, τον Γερμανό και τον Πολωνό Υπουργό Εξωτερικό είχε μόλις απογειωθεί  από το Κίεβο όταν άρχισε η σφαγή στην πρωτεύουσα της Ουκρανίας. Σε λίγο κατέρρεε η συμφωνία που έκλεισε η ΕΕ για μια ειρηνική εκτόνωση της κρίσης στο Κίεβο. Ακολούθησε ο εμφύλιος πόλεμος και η αδιανόητη μέχρι τότε, ακόμα και για τον ίδιο τον Πρόεδρο Ομπάμα (!), καταστροφή των σχέσεων ΗΠΑ – Ρωσίας και Ευρώπης – Ρωσίας.

Ήταν ένα πολύ μεγάλο πλήγμα για τη Ρωσία, για την Ουκρανία, που είναι σήμερα σε οικτρή κατάσταστη, έρμαιο ναζιστικών πολιτοφυλακών και μαφιόζικων συγκροτημάτων, αλλά και την Ευρώπη που, καταστρέφοντας τις σχέσεις της με τη Ρωσία, κατ’ εντολήν των Αμερικανών, όχι μόνο γελοιοποιήθηκε, αλλά και στερήθηκε της δικής της δυνατότητας ανεξάρτητης πολιτικής, κατόρθωμα που πάει να επαναλάβει τώρα με την υπόθεση Νοβάλνι. Κατηγορούν τη Ρωσία για την δηλητηρίαση ενός πολιτικού που δεν απειλούσε κανένα, με εντελώς ύποπτα στοιχεία, προκειμένου να καταστρέψουν το στρατηγικής σημασίας και για την Ευρώπη και για τη Ρωσία σχέδιο NordStream ΙΙ, όπως έκαναν τα πάντα για να μην περάσει ο αγωγός South Stream από τη Βουλγαρία και την Ελλάδα.

Υποθέτουμε κι εμείς, με τη σειρά μας, ότι δεν είναι μόνο η Γερμανία που ελέγχει τους ‘Ελληνες πολιτικούς, γνωρίζοντας τους λογαριασμούς τους στην Ελβετία και τον Παναμά και τι τους πλήρωσε η Ζήμενς, είναι επίσης οι μεγάλες παγκόσμιες τράπεζες και οι Αμερικανοί που μπορούν να εκβιάζουν τους Ευρωπαίους πολιτικούς, των Γερμανών περιλαμβανομένων. Αν δεν συμβαίνει αυτό, ή και παράλληλα με αυτό, ο κ. Τραμπ έχει εγκαταστήσει ένα μηχανισμό οικονομικής τρομοκρατίας δια των κυρώσεων, που δεν μπορεί να αγνοήσει ούτε το Βερολίνο, εφόσον δεν αποφασίζει να προχωρήσει το ευρωπαϊκό swift παρακάμπτοντας το δολλάριο και τις αμερικανικές τράπεζες.

Τότε, το 2014, η νεοσυντηρητική Αν. Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ είπε στον Τζέφρει Πάιατ, τότε Πρέσβη στο Κίεβο και νυν στην Αθήνα, «Γάμα την ΕΕ» (Fuck the EU), μια φράση που όχι μόνο έγινε γνωστή παγκόσμια, είναι στην πραγματικότητα και αποκαλυπτική μιας βασικής επιδίωξης της αμερικανικής πολιτικής. Τις προάλλες έγιναν τα ίδια με τον Πομπέο, που παρενέβη για να ανατρέψει το μορατόριουμ Ελλάδας – Τουρκίας που είχε διαπραγματευθεί η Γερμανίδα Καγκελλάριος Μέρκελ.

Οι πόλεμοι Αμερικής – Ευρώπης,  Αμερικής – Ρωσίας, Αμερικής – Κίνας περνάνε και από την Ελλάδα.

Ο Πόλεμος που έρχεται

Η καταστροφή της Ουκρανίας και των σχέσεων Ουκρανίας – Ρωσίας και Ευρώπης – Ρωσίας ήταν ένα πολύ μεγάλο βήμα στον προετοιμαζόμενο Παγκόσμιο Πόλεμο κατά της Ρωσίας και της Κίνας. Αυτό είναι το κεντρικό σχέδιο του εξτρεμιστικού πυρήνα στο παγκόσμιο σύστημα, που επικαθορίζει όλες τις επιμέρους κρίσεις και επεισόδια. Αν δεν το καταλάβει κανείς αυτό δεν μπορεί να καταλάβει πολλά πράγματα.

Βεβαίως, αυτός ο πόλεμος μπορεί να μην πάρει και δεν θα πάρει εύκολα μετωπικές μορφές, όπως ο Α’ και ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, λόγω της ύπαρξης πυρηνικών όπλων. Θα πάρει όμως όλες τις άλλες. Φανταστείτε π.χ. αν κατάφερναν οι κ.κ. Πομπέο και Νετανιάχου να ξεκινήσουν τον πόλεμο με το Ιράν που επεδίωξαν στις αρχές Ιανουαρίου. ‘Ολη η ευρεία Μέση Ανατολή θα γινόταν ερείπια και από πάνω θα είχαμε και τον κορονοϊό. Θα ήταν το τέρμα κάθε κινεζικού σχεδίου για το One Belt, One Road και μια σπουδαία αρχή για το decoupling, την αποδέσμευση από την Κίνα, που θέλει ο Τραμπ. Το ίδιο θα ήταν και ένας μεγάλος ελληνοτουρκικός πόλεμος.

H δημιουργία παγκόσμιου χάους είναι μια άλλη μέθοδος διεξαγωγής παγκόσμιου πολέμου, όταν η «κανονική» μέθοδος δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί.

Όσο για τη φιλία του Τραμπ με τη Ρωσία, μακάρι να διαψευστούμε, αλλά μας φαίνεται ότι έχει όση αξία είχε η φιλία του Χίτλερ με τον Στάλιν και το σύμφωνο Ρίμπεντροπ – Μόλοτωφ.

Στον παγκόσμιο Πόλεμο που ετοιμάζουν η πολιτική του Τραμπ και των συμμάχων του χρειάζεται για την καταστροφή των θεσμών της αστικής δημοκρατίας και επίσης κάθε είδους εθνικού και διεθνούς κανόνα, για να γενικευθεί η επίθεση στη Λογική και στην Επιστήμη, για να γίνουν οι κοινωνίες αγέλες άγριων ζώων, σε μια sui generis επανάληψη του ναζιστικού εγχειρήματος.

Πόλεμος κατά της Ρωσίας και της Κίνας δεν μπορεί να γίνει με οποιαδήποτε μορφή «φιλελεύθερου» καπιταλισμού, χρειάζεται, όπως και το 1939, ένα ολοκληρωτικό καθεστώς στη Δύση, έναν sui generis Χίτλερ, τηρουμένων των αναλογιών. Αυτό είναι το πρόγραμμα και η ιστορική λειτουργία που ήρθαν να επιτελέσουν οι Τραμπ, οι Τίελ, οι Νετανιάχου, οι Πομπέο και δε συμμαζεύεται.

 Από το Fuck the EU στην ανατίναξη του μορατόριουμ

Θυμήθηκα όπως σας είπα το Fuck the EU πριν μερικές εβδομάδες, όταν είδα τη συνεννόηση που είχε πετύχει η Μέρκελ μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας να τινάζεται στον αέρα από τον κ. Πομπέο που χρησιμοποίησε για τον σκοπό αυτό την επιρροή του στον Νίκο Δένδια και στον Αιγύπτιο δικτάτορα (κα μεγάλο φίλο του Νετανιάχου), τον Σίσι.

Μάλιστα, ο κ. Δένδιας (φανατικά φιλο-ισραηλινός και φιλο-αμερικανός, όπως και ο προκάτοχός του, ο κ. Κοτζιάς) φάνηκε να ενδιαφέρεται περισσότερο να προκαλέσει σύγκρουση με την Τουρκία – ή τουλάχιστο να αποφύγει κάποια «εκεχειρία» – που θυσίασε σε αυτή την επιδίωξη τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα! Αν έχετε αμφιβολία διαβάστε πως ο Τούρκος αντιπρόσωπος στον ΟΗΕ χρησιμοποιεί την συμφωνία με την Αίγυπτο για να στηρίξει τις θέσεις της Άγκυρας στην Αν. Μεσόγειο.

Πραγματικά μένει κατάπληκτος κανείς. Διακινδυνεύουμε τώρα πόλεμο στην Αν. Μεσόγειο διεκδικώντας αυτά που, με παρότρυνση, αν όχι εντολή του Πομπέο, έχει ήδη δώσει ο Δένδιας στην Τουρκία!!!  Αν αυτό δεν είναι τηλεκατευθυνόμενη ασυναρτησία, τι είναι άραγε; Όχι δηλαδή ότι είναι πρώτη φορά στη χώρα που συμβαίνουν τέτοια πράγματα. ‘Όμως τότε, τουλάχιστο,  που ξανασυνέβησαν, δεν λέγαμε ότι είχαμε δημοκρατία.

Μια Ελλάδα υπερ-εξαρτημένη, ένας Ερντογάν «μουρλαμένος»

Το κακό βέβαια είναι ότι, αν από αυτή την πλευρά του Αιγαίου έχουμε  άνευ προηγούμενου ξένη εξάρτηση, μετά ιδίως το 2015, ξένη εξάρτηση που δεν είχαμε ποτέ μετά το 1974, από την άλλη πλευρά έχουμε έναν όλο και πιο αλλοπρόσαλλο πολιτικό, σε ουσιαστικό αδιέξοδο, έτοιμο ψυχολογικά να εισπράξει όλα τα παραπλανητικά σήματα που πιθανώς του στέλνουν οι Αμερικανοί, Βρετανοί, Ισραηλινοί, εφόσον επιδιώκουν να παροξύνουν την κρίση, αν όχι να προκαλέσουν σύγκρουση, που θα καταστρέψει μεν την Τουρκία, με κόστος τη δική μας καταστροφή όμως.

Για παράδειγμα, το τελευταίο τεύχος του Foreign Affairs ανάβει σαφέστατο «κόκκινο φως» στην Τουρκία νοτίως, και μόνο νοτίως της Κρήτης, όπερ ερμηνεύσιμο από την ‘Αγκυρα ως πράσινο ανατολικά και νοτιοανατολικά της Κρήτης. Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε και άλλα εκατό «παρεξηγήσιμα», στην καλύτερη περίπτωση, σήματα από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Το πόσο εύκολο είναι να παρασύρεις τον Ερντογάν με λάθος σήματα το απέδειξε εξάλλου ο ίδιος διατάσσοντας την κατάρριψη του ρωσικού μαχητικού το 2015. Αν η Ρωσία είχε αποδεχθεί την πρόκληση η Τουρκία θα καταστρεφόταν, έστω κι αν η Μόσχα πλήρωνε κι αυτή ένα μεγάλο κόστος. Είναι ενδιαφέρον  ότι αυτοί που ενεθάρρυναν από το εξωτερικό τον Ερντογάν, ουδόλως ενοχλήθηκαν από τη ζημιά που θα προέκυπτε σε μία χώρα – μέλος του ΝΑΤΟ. Και η Τουρκία αναλώσιμη είναι. Από τότε είχαν καταρτισθεί άλλωστε τα σχέδια για την ανατροπή του Τούρκου Προέδρου που τέθηκαν σε εφαρμογή τον Ιούλιο 2016.

Ο Ερντογάν δεν γίνεται αφελής γιατί είναι χαζός, έστω και αν το πολιτικό προσωπικό της Τουρκίας, ιδίως οι ισλαμιστές, είναι πραγματικά για τα «σίδερα», διακρίνονται για έναν απίστευτο πρωτογονισμό. Ο Ερντογάν γίνεται «αφελής» γιατί δεν είναι έτοιμος, δεν θέλει, δεν μπορούν οι κοινωνικές δυνάμεις που τον υποστηρίζουν να συγκρουσθούν μετωπικά με τη Δύση. Θέλει να πιστεύει τις ενθαρρύνσεις του Τραμπ, όπως ο Μιλόσεβιτς ήθελε να πιστεύει τον Χόλμπρουκ και τους Αμερικανούς, όπως ο Σαντάμ πίστεψε την αμερικανίδα Πρέσβη και μπήκε στο Κουβέιτ.

Η Ρωσία, το ΝΑΤΟ και ένας ελληνοτουρκικός πόλεμος

Τις προάλλες ένας φίλος μούπε ότι μια σύγκρουση Ελλάδας και Τουρκίας μόνο το ΝΑΤΟ θα βλάψει, μόνο τους Ρώσους θα ωφελήσει, άρα δεν μπορεί να γίνει.

Του απήντησα ότι κάνει λάθος. Άμα προετοιμάζεις παγκόσμιο πόλεμο, ούτε καν το ΝΑΤΟ δεν σε ενδιαφέρει. Αντίθετα, πρέπει να γκρεμίσεις όλους τους θεσμούς της αστικής κοινωνίας και του φιλελεύθερου καπιταλισμού, περιλαμβανομένης της ΕΕ, ίσως και το ίδιο το ΝΑΤΟ, γιατί δεν είναι στην πραγματικότητα φτιαγμένοι για να σε πάνε σε τέτοιο πόλεμο. Είναι φτιαγμένοι ασφαλώς για την ανάσχεση της Ρωσίας, όχι όμως για να παίξουν ρώσικη ρουλέτα με την ίδια την ύπαρξη του κόσμου. Αυτά δεν αποφασίζονται σε Συγκλήτους, όσο ολιγαρχικές κι αν είναι. Αυτά θέλουν Νέρωνες, Καλιγούλες, Ηλιογάβαλους για να γίνουν. Τέτοιοι είναι οι Τραμπ, Μπολσονάρου, Πομπέο, Νετανιάχου. Ακόμα χειρότεροι όσοι είναι πίσω τους.

Θα προτιμούσαν ασφαλώς μια σύγκρουση Ρωσίας και Τουρκίας και την αποπειράθηκαν ήδη. Δεν είναι όμως εύκολη γιατί η Μόσχα δεν είναι Αθήνα και γιατί είναι δύσκολο στον Ερντογάν να πιστέψει ότι μπορεί να τα βάλει μαζί της.

Μια σύγκρουση με την Ελλάδα είναι η δεύτερη καλύτερη εναλλακτική που διαθέτουν, γιατί η Ελλάδα έχει τα μέσα να καταστρέψει την Τουρκία καταστρεφόμενη και η ίδια.

Είναι αμφίβολα εξάλλου τα όποια οφέλη της Ρωσίας από μια τέτοια εξέλιξη, έστω κι αν, όπως είναι φυσικό, θα επιχειρήσουν να την πείσουν για το αντίθετο οι κ.κ. Τραμπ και Νετανιάχου, στην προσπάθειά τους να την πάρουν μαζί τους εναντίον της Κίνας.

Πρώτον, γιατί η Μόσχα θα δει να καταστρέφεται ο ελληνισμός, στρατηγικός σύμμαχος της Ρωσίας στη Μεσόγειο εδώ και χίλια χρόνια. (Εκτιμούμε, όπως έχουμε εξηγήσει σε πολλά άρθρα μας ότι πόλεμος Ελλάδας – Τουρκίας σημαίνει καταστροφή των δύο κρατών και της Κύπρου). Οι κυβερνήσεις και τα καθεστώτα μπορεί να αλλάζουν, το να χαθεί όμως έθνος είναι άλλο πράγμα, συνιστά μόνιμη και βαθειά μεταβολή της μεσογειακής γεωπολιτικής.

Δεύτερον, θα δει να εγκαθίσταται στην Άγκυρα πιθανώς μια φιλοδυτική δικτατορία στραμμένη εναντίον της. Έχοντας συμβάλλει στην καταστροφή μιας ιστορικής χώρας όπως η Ελλάδα, η Τουρκία δεν θα έχει άλλωστε το παραμικρό μέλλον. Θα θεωρηθεί ο απόβλητος όλης της ανθρωπότητας, όπως η Γερμανία μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο και θα είναι ακόμα πιο εξαρτημένη από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ απ’ ότι στο παρελθόν .

Και βεβαίως, μεγάλα θύματα του πολέμου θα είναι η Κίνα, με τα σχέδια One Belt, One Road και η ίδια η Ευρώπη.

Αυτή είναι η Στρατηγική του Χάους. Κι έχει πολύ σοβαρές πιθανότητες να επικρατήσει, όχι γιατί δεν έχει πολλούς αντιπάλους στο σύστημα και εκτός αυτού, αλλά γιατί οι αντίπαλοί της δεν θέλουν να πιστέψουν ότι αυτά μπορεί να συμβούν. Βρίσκονται στην ίδια ψυχολογική κατάσταση που διευκόλυνε την έκρηξη του Α’ και του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

ΥΓ. Γράψαμε το παραπάνω άρθρο γιατί συνιστά μια πιθανή εξήγηση της ελληνοτουρκικής κρίσης. Υπάρχουν ακόμα δύο ερμηνείες όμως της παρούσης ελληνοτουρκικής κρίσης και μπορεί να ισχύουν παράλληλα με την περιγραφείσα ή όχι. Πρώτον, η πιθανότητα να χρειάζεται μια τέτοια κρίση στις πετρελαϊκές εταιρείες ώστε να οριοθετηθούν οι θαλάσσιες ζώνες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και να γίνει δυνατή η εκμετάλλευση των πετρελαίων. Δεν την πολυπιστεύουμε, γιατί δεν έχουμε σοβαρές ενδείξεις για έναν τέτοιο πακτωλό πετρελαίων, αλλά δεν μπορούμε να την αποκλείσουμε. Δεύτερον, να επιθυμούν οι Ισραηλινοί να πραγματοποιήσουμε εμείς την αναχαίτιση της Τουρκίας και, ερχόμενοι σε αντιπαράθεση μαζί της, να εξαρτηθούμε ακόμα περισσότερο από αυτούς. Η πλέον ακραία εκδοχή αυτού του σεναρίου είναι να πάμε, από την ίδια τη διαλεκτική της αντιπαράθεσης, σε σύρραξη και αμοιβαία καταστροφή Τουρκίας, Ελλάδας και Κύπρου. Αυτό είναι πιθανότερο σενάριο, μπορεί να συνδυαστεί κάλλιστα με τη γενικότερη στρατηγική του χάους που αναφέραμε και υπέρ αυτού υπάρχει η πολύ αποφασιστική ένδειξη του πραξικοπήματος του 2016. Προφανώς οι διεθνείς δυνάμεις που επεδίωξαν να ανατρέψουν τον Τούρκο Πρόεδρο το 2016 αναζητούν πάντα τρόπο να το πετύχουν.

Εμείς, η Τουρκία και η Γαλλία

1

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του σε αθηναϊκή εφημερίδα ο Ευάγγελος Βενιζέλος κατέληξε επιγραμματικά: “Η Ελλάδα δεν μπορεί να επωμιστεί το βαρύ πρόβλημα των αβέβαιων σχέσεων Δύσης – Τουρκίας”. Διότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις αποτελούν μόνιμη παράμετρο των τουρκοδυτικών σχέσεων ως  μέσον ανάσχεσης της τουρκικής επιρροής σε πεδία δυτικού ενδιαφέροντος με τελευταία περίπτωση αυτή της γεωστρατηγικής σύγκρουσης της Γαλλίας με την Τουρκία. Μπορεί στην εξωτερική πολιτική μιας χώρας να αξιοποιείται τυχόν σύμπλευση των συμφερόντων της με τα συμφέροντα των ισχυρών κρατών στην περιοχή με την προσδοκία της εκπλήρωσής τους, όμως επειδή οι σχέσεις αυτές είναι ετεροβαρείς (όπως Ελλάδας – Γαλλίας) οι εξελίξεις δεν οριοθετούνται εκεί όπου εκπληρώνονται τα εθνικά συμφέροντα αλλά των ισχυρών γιαυτό συνήθως είναι καταστροφικές. Και για έναν πρόσθετο λόγο: Διότι από ένα σημείο και πέρα τα συμφέροντα των ισχυρών είναι ανταγωνιστικά μεταξύ τους και ως αδύναμη χώρα εμπλέκεσαι στη δίνη τους. Η Μικρασιατική καταστροφή αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα. Ούτε βέβαια πρέπει να ξεχνάμε ότι ενώ η χώρα μας συμμετείχε στους δύο παγκοσμίους πολέμους με την πλευρά των νικητών, με τη λήξη τους υπέστη τις μεγαλύτερες εθνικές καταστροφές. Γιαυτό ο Σαίρεν Κίρκεγκορ  έλεγε πως “τη ζωή πρέπει να τη ζούμε προς τα εμπρός, μπορούμε όμως να την καταλάβουμε μόνον κοιτώντας προς τα πίσω”.

Σήμερα ο ανταγωνισμός Γαλλίας – Τουρκίας ξεκινά από τον Νίγηρα και το Τσάντ της υποσαχάριας ζώνης του Σαχέλ, περνά από τη Λιβύη και εκτείνεται μέχρι τον Λίβανο και τη Συρία, στις οποίες η Γαλλία δέσποζε αποικιοκρατικά μετά τη διάλυση της οθωμανικής αυτοκρατορίας, και εξαντλείται στο Ιράκ. Πρόσφατες είναι οι επισκέψεις Μακρόν στη Βηρυτό μετά την καταστροφική έκρηξη όπου υπαγόρευσε τις εξελίξεις αλλά και στη Βαγδάτη. Επιχειρεί να αναβιώσει το παρελθόν στην Εγγύς Ανατολή και αξιοποιεί ως εφαλτήριο στην Ανατολική Μεσόγειο την Κυπριακή Δημοκρατία και τη χώρα μας  Ενώ λοιπόν Γαλλία και Τουρκία συγκρούονται σε αυτό το τεράστιο γεωπολιτικό τόξο, η χώρα μας και η Κύπρος ενδιαφέρονται αποκλειστικά για τα εθνικά μας συμφέροντα, όπως για την επήρεια του Καστελόρριζου ή την κυπριακή ΑΟΖ. Τί μας ενδιαφέρει λοιπόν ο ανταγωνισμός των δύο στην Εγγύς Ανατολή, ή στην υποσαχάρια ζώνη και εμπλεκόμαστε; Μάλιστα, επειδή η Γαλλία νομιμοποιεί την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο με την όξυνση των ελληνοτουρκικών διαφορών, ας μην αναμένουμε την αποκλιμάκωση αλλά την κλιμάκωση της έντασης Γιαυτό κάθε δήλωση του προέδρου Μακρόν υποδαυλίζει την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο και διευρύνει το χάσμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις με την όξυνσή τους. Γιατί αξιοποιεί ο Μακρόν τον ελλαδικό χώρο; Διότι η Ελλάδα, η Κύπρος όπως και η Τουρκία υπερτερούν γεωστρατηγικά αλλά και γεωπολιτικά έναντι της Γαλλίας και θα ήταν αδύνατο η Γαλλία να αντιπαρατεθεί στη γείτονα χωρίς την σύμπραξη της Ελλάδας και της Κύπρου. Η παγκόσμια πολιτική σκηνή μετατίθεται ταχύτατα προς ανατολάς απαξιώνοντας τη Δυτική Ευρώπη και αναδεικνύοντας τον ελλαδικό χώρο και την Τουρκία.

Όσον αφορά την αποσταθεροποίηση της Μεσογείου δεν έχει γίνει αντιληπτό ότι η αποσταθεροποίηση εκτείνεται σε παγκόσμιο επίπεδο μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ και της ισορροπίας “τρόμου” που συμπαρέσυρε. Διότι το τέλος του Ψυχρού Πολέμου ανέδειξε μια ιστορική πρωτοτυπία που καθορίζει σήμερα τις παγκόσμιες εξελίξεις. Ενώ μέχρι τότε η ιστορική εμπειρία μας δίδαξε ότι η αναθεώρηση των συνόρων των κρατών συντελείται στην διάρκεια του πολέμου και οριοθετείται με τις συνθήκες ειρήνης που ακολουθούν τη λήξη των εχθροπραξιών, με τον Ψυχρό Πόλεμο συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Δηλαδή, προηγήθηκε η «συνθηκολόγηση» της ΕΣΣΔ,  με την υπογραφή της διάλυσης του Συμφώνου της Βαρσοβίας κατά τη σύνοδο κορυφής της ΔΑΣΕ το Νοέμβριο του 1990  στο Παρίσι και ακολούθησαν οι συνέπειες της ψυχροπολεμικής σύγκρουσης που είχε λήξει. Ενώ οι συνθήκες ειρήνης οριοθετούν το μέγεθος των συνεπειών του πολέμου, οι συνέπειες του Ψυχρού πολέμου λαμβάνουν χώρα μετά το τέλος του, γιαυτό είναι απροσδιόριστες και σε μέγεθος και σε διάρκεια και θα καθορίζουν τις διεθνείς εξελίξεις μέχρις ότου αναδειχθούν δυνάμεις, αν αναδειχθούν, που θα δημιουργήσουν μια νέα ισορροπία. Η Δύση νίκησε στον Ψυχρό πόλεμο αλλά τα κράτη της σπεύδουν έκτοτε να καλύψουν τα κενά που άφησε η διάλυση της ΕΣΣΔ με αποτέλεσμα ακραίους ανταγωνισμούς μεταξύ τους. Αυτό οδηγεί Γαλλία και Τουρκία σε σύγκρουση.

Σε αυτές τις συνθήκες ρευστότητας και αποσταθεροποίησης, η μόνη οδός που μπορεί να διασφαλίσει τα ελλαδικά συμφέροντα είναι η προσφυγή στη Χάγη. Έτσι μόνον δεν θα μας αγγίξουν οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή και οι σκοπιμότητες συμφερόντων τρίτων. Όσοι λοιπόν διαπνέονται πραγματικά από φιλελληνικά αισθήματα θα πρέπει αφενός να διευκολύνουν την διευθέτηση των ελληνοτουρκικών διαφορών στην Χάγη και αφετέρου να εξαντλήσουν την επήρειά τους εκεί.

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

13/9/2020

How underestimating Erdoğan’s policies lead to misreading Macron’s response

0

Messages are made clear to Ankara: President Recep Tayyip Erdoğan is given a deadline to reconsider Turkey’s seismic research activities that Greece considers trespasses on its maritime territory and to discontinue military actions in the eastern Mediterranean until September 23, when the European Union has its regular summit.

It has also become clear that the EU is preparing a draft of sanctions should Turkey continue its current patterns which escalate tensions with Greece.

Washington seems to agree. U.S. Secretary of State Pompeo conveyed a message that the only way to start any de-escalation talks between the two countries is if Turkish ships pulled back in the sub-region and Greece followed suit. Both their navies navigating the area in this dispute waste energy and money; it costs Greece around 3-4 million euros per day, according to a Greek colleague.

But, it is Turkey that is feeling the heat. Erdoğan’s is a profound solitude now; even the entire Arab League left his government to its own devices, accusing the Erdoğan administration as expansionist and divisionist in the Middle East and demanding his troops pull out from Syria, Iraq and Libya.

With Israel, there is not anything left in terms of civilised dialogue.

The current power structure in Ankara – a curious blend of Islamists, disguised jihadists, hard-line Eurasianists, ultra-nationalists, a bulk of military adventurists and political opportunists – is experiencing a strange lesson: The more they challenge the international law and global order, the more isolated they become.

Turkey’s troubles stem from Erdoğan’s method for conducting policy. His overall choreography has been based on taking all the state institutions under his personal control, by way of purging staff – much of it qualified – and replacing them with highly partisan, loyal and disqualified personnel. Most damaged is the bastion of the traditionally respected Turkish Foreign Ministry, where the institutional rationale, civilised modus operandi and a memory of nearly 160 years of rhythmic diplomatic activity have nearly evaporated. Nowadays, the ministry’s communiques and statements are nothing more than texts of impolite, raucous, threatful, thuggish rants and demonisation of governments which disagree with Erdoğan’s Turkey.

The question on everyone’s mind is a hard one, especially within the EU: Will Erdoğan’s government “back down” on the eastern Mediterranean dispute?

So far, the tactical game set by the Turkish president was to drive as large a wedge as possible within the EU, as well as NATO. He tested the grounds with Libya – but without tangible success. Italy acted wobbly, Malta seemed to zigzag, but when MED7 met recently in Corsica, all seemed unified again in a common understanding that Turkey’s assertive actions in the eastern Mediterranean was unacceptable and must be met with resolve.

Now, Erdoğan can only hope for Germany’s mediating efforts to end the dispute with Greece. But it has become clear that in order not to set a dangerous precedent for Russia – whose eyes are set on Baltic states – Chancellor Angela Merkel decided to respect the Lisbon Treaty which commands a joint defence of the EU’s borders and territory.

This puts Erdoğan in a most precarious position. He may have understood that he cannot stretch his divisive tactics any longer with the EU, especially given the fact that Paris seems to have decided on a new strategy for Turkey: uniting members within the EU and NATO against a threat to the stability of the region.

There is some confusion on the French position here, with some anti-Macron spin and some deliberate diversion from what it is all about at the heart of the issue. Some foreign pundits are allergic to Macron’s assertive stand vis-a-vis Erdoğan, apparently missing the point that, in the absence of U.S. leadership in the region, what matters is which other power fills the vacuum – Russia or another NATO member (everyone knows that Middle East and the eastern Mediterranean do not have the luxury of any void). Objectively, this is what France is doing, however risky it may be. It is astonishing that Macron’s current critics do fail to see the main fault in the utterly erratic choices of America’s president, Donald Trump.

In the case of any rational cause-and-effect analysis on the region, there is no doubt of who the elephant in the room is: Turkey, or rather its power centre, Erdoğan himself. Most Western Europeans know it, but speak only “around it”.

Except, perhaps, the French. The Guardian’s Patrick Wintour highlights this in a recently published news analysis, in which he quotes Jacques Attali, adviser to the former French President François Mitterrand, who said:

“We have to hear what Turkey says, take it very seriously and be prepared to act by all means. If our predecessors had taken the Führer’s speeches seriously from 1933 to 1936, they could have prevented this monster from the accumulating the means to do what he did.”

Wintour also cites French U.N. envoy Gérard Araud, who recently placed Turkey’s regional power patterns in a historical context: “Russia, China and Turkey are revisionist powers which don’t accept a status quo based on a world order largely defined by the West in 1945 and 1991. They feel emboldened by a new global balance of power and by U.S. policy. Where will they stop? What should the Europeans do?”

The final question Araud asks is actually one that goes right into the heart of the dilemma. If Erdoğan managed to transform Turkey – with its institutional ruin in plain sight and thuggish behaviour as its style – into a rogue state and under the motto of Turco-Islamist “greatness”, what lessons learned from the 1930s should we apply to such a scenario? Do we need another Frankenstein, some people ask, demolishing the fragile democratic and legal structures of the EU and beyond by exporting jihadism within Turkish immigrant segments and discreetly mobilising a destructive streak against Europe?

France seems to have found an answer; others are either struggling or choose to remain in a dangerous indifference. Or, like Spain and Italy, remain stuck in the old-fashioned thinking that the interests of financial, defence and energy companies will have to take priority, no matter how threatening Erdoğan’s despotism becomes.

But, one would ask, are we really that close to war?

Yes and no. What we see in the Mediterranean is a confrontation between a group of democracies and non-democracies – with Turkey at the lead of the escalation, followed by Egypt, Greece and France as reactive forces. This view doesn’t offer much hope for de-escalation.

As opposed to what is claimed in The Economist’s latest issue, Erdoğan is no longer highly regarded, not even within the Islamic world because it has become clear that “greatness” can never be achieved with a failing economy. He is at his loneliest. In terms of “external” support, or even understanding, his hands are tied.

This, observers correctly argue, is very dangerous per se. Cornered, Erdoğan switches now to a different phase: hoping for an impulsive military move by Greece – an incident with Turkish ships, for example – that will create a pretext for him to unleash a military response.

Erdoğan calculates this will be beneficiary for his fading domestic image, accumulate power anew around his persona as the commander-in-chief, help thrive on the support of the main opposition (which already declared it is “behind the government”) and reinsert his deeper control of the military. Therefore, it is logical that he should not ease the tensions on the open seas.

However, “controlling the army” is a tricky dimension. It is well known that Erdoğan’s weakest spot is his distorted perception of world affairs, intricate international relations and how Turkey’s foreign policy will achieve “greatness”. He sees all these issues as a simple wrestling game, a sort of battle for “the survival of the fittest”.

Given the chronology of how the Greece-Turkey dispute suddenly flared up, there is enough data and strong reason to believe that Erdoğan was heavily “persuaded” by a group of anti-NATO, anti-West admirals on their daredevil project, the “Blue Homeland” naval doctrine.

Domestically weakening and badly bruised by his erratic moves in Syria, and arguably also in Libya, he decided to bet on the doctrine, neglecting the dimension of continued negotiations with Athens. The deeper Erdoğan was dragged into the stormy waters of “Blue Homeland”, he may have found himself caught in a current which he has less and less control over. It could simply be because the president may have been tricked by a segment of the Turkish military that deeply resents his Islamist policies, and brought to a point where he has almost no manoeuvring room to “back down”.

Should he do that now, he would lose even further at home. Like a cyclist, he must now pedal in order not to fumble, but the path is very risky and extremely dangerous for Turkey. In case of a major failure, Erdoğan may not have anyone around to pin the blame on. The current impasse is telling: Erdoğan is approaching the edge of the abyss and dragging the entire country along with him.

Meanwhile, all the (former?) allies of Turkey in the West, including France, are taking precautions and choose to wait beyond the deadline of September 23-24. They all know that the real game changer may come if Joe Biden wins the upcoming U.S. elections.

But what if he doesn’t? Well, given the West’s fear of Russia, beyond Turkey, the current “precautions” in the eastern Mediterranean are self-explanatory, are they not?

(Updates with headline fix)

ahvalnews.com

Κάποτε στο Βερολίνο – Πώς κάηκε το «έγγραφο κατανόησης» της γερμανικής διαμεσολάβησης μεταξύ Ελλάδας &Τουρκίας

0

Σύμφωνα με όσα έχει πληροφορηθεί το Ποντίκι η γερμανική διαμεσολάβηση για την αποκλιμάκωση της έντασης στα ελληνοτουρκικά είχε ξεκινήσει αρκετές βδομάδες νωρίτερα από την περιβόητη μυστική επαφή που πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο μεταξύ των διπλωματικών εκπροσώπων της Καγκελαρίου, του Ελληνα πρωθυπουργού και του προέδρου της Τουρκίας.

Σ αυτήν την συνάντηση, την οποία αποκάλυψε ο Τούρκος υπουργός εξωτερικών είχε συμφωνηθεί μια διαδικασία η οποία θα οδηγούσε τις δύο χώρες στο τραπέζι των συνομιλιών. Η διαδικασία αυτή προέβλεπε την έγγραφη δέσμευση (έγγραφο κατανόησης) των δύο πλευρών προς τους Γερμανούς διαμεσολαβητές σε μια σειρά κινήσεων που θα αποδείκνυε την καλή τους θέληση να φτάσουν σε διευθετήσεις στο τραπέζι των συνομιλιών. Αυτήν την πρόθεσή τους, οι δύο πλευρές θα τη διατύπωναν πανηγυρικά σε μια κοινή τους ανακοίνωση η οποία θα σήμανε και την έναρξη των συνομιλιών.

Σύμφωνα με τα όσα έχει πληροφορηθεί το Ποντίκι η τουρκική πλευρά δεσμεύονταν:

  1. Να σταματήσει τις έρευνες στης ανατολική Μεσόγειο
  2. Να σταματήσει τις ρητορικές και έμπρακτες αμφισβητήσεις επί της κυριαρχίας νησιών βράχων και βραχονησίδων

Από τη πλευρά της η Ελλάδα αναλάμβανε τις υποχρεώσεις:

  1. Να σταματήσει τις διαδικασίες αδειοδότητησης ερευνών σε θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης (ενδιαφέροντος της Γαλλικής TOTAL)
  2. να προχωρήσει σε μερική αποστρατιωτικοποίηση κάποιων νησιών
  3. να μην μεταβάλλει στο υπάρχον status στην περιοχή με την επέκταση των χωρικών της υδάτων

Και οι δύο πλευρές, τέλος, δεσμεύονταν να αποφύγουν μονομερείς κινήσεις οι οποίες θα μπορούσαν να διαταράξουν την εμπιστοσύνη και να υπονομεύσουν την διαδικασία διαλόγου.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με όσα έχει πληροφορηθεί το Ποντίκι, το υπουργείο εξωτερικών (και ο Νίκος Δένδιας) έμαθαν για τις εν λόγω μυστικές διεργασίες από τον Τούρκο υπουργό εξωτερικών ο οποίος και τις αποκάλυψε δημόσια. Κάτι που επίσης αξίζει να υπογραμμιστεί είναι ότι η συμφωνία με την Αίγυπτο για την ΑΟΖ προέκυψε ως αποτέλεσμα έντονης παρασκηνιακής δραστηριότητας των Αμερικανών οι οποίοι συνεργάστηκαν στενά με το ελληνικό υπουργείο εξωτερικών προσφέροντας στον Νίκο Δένδια μια «νίκη» την οποία δεν ήταν εύκολο να αρνηθεί το Μέγαρο Μαξίμου…

Αποτέλεσμα αυτής της «νίκης» ήταν:

  • η υπονόμευση (από τους Αμερικανούς) της γερμανικής πρωτοβουλίας και η οργή του Βερολίνου
  • η «καταγγελία» των μυστικών διαβουλεύσεων από την Τουρκία
  • η απόλυτη διάρρηξη των σχέσεων Μητσοτάκη_Δένδια
  • η αναζωπύρωση, αναγκαστικά, των ελληνογαλλικών συμμαχικών δεσμών
  • η μεταφορά (και πάλι) των πρωτοβουλιών για τον χειρισμό του ελληνοτουρκικού προβλήματος στα χέρια των Αμερικανών μέσω του ΝΑΤΟ, όπου και διεξάγεται η συζήτηση για Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης με στόχο την αποφυγή κάποιου «ατυχήματος»

Η δημοσιοποίηση, τέλος, της ύπαρξης του «εγγράφου» στο πλαίσιο των μυστικών διαβουλεύσεων του Βερολίνου από τον πρωθυπουργό στο άρθρο του στις ευρωπαικές εφημερίδες εκτιμάται ότι έγινε για να υπονομευτεί η δυνατότητα «εκβιασμού» και ελέγχου της ελληνικής κυβέρνησης σε κινήσεις και χειρισμούς όπως η προώθηση της ελληνογαλλικής στρατιωτικής συνεργασίες και των εξοπλιστικών προγραμμάτων.

Υ.Γ. Εννοείται ότι μέχρι την δημοσιοποίηση του «εγγράφου κατανόησης», οι τυχόν διαψεύσεις ελάχιστη σημασία έχουν…

topontiki.gr

Ελληνοτουρκικά: Κρύο, ζέστη και απορίες

0

Η περασμένη εβδομάδα τελείωσε με τα ΜΜΕ να μεταδίδουν πληροφορίες που δημιουργούσαν την εντύπωση ότι είχε πλησιάσει η ώρα της λήξης του πολεμικού συναγερμού και της αποκλιμάκωσης της μεγαλύτερης μετά το 1974 διάρκειας έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Ο ίδιος ο Ερντογάν φερόταν να καλεί τα στελέχη του κόμματός του να προετοιμάσουν την τουρκική κοινή γνώμη για τη στροφή του σε διάλογο με την Ελλάδα. Τα σενάρια που τον ήθελαν να επιχειρεί στο διάστημα του μηνός που είχε προηγηθεί απλώς έναν επικοινωνιακό αντιπερισπασμό, ο οποίος αφενός θα αποπροσανατόλιζε το πολιτικό ενδιαφέρον και θα το αποσπούσε από τη ραγδαία επιδεινούμενη τουρκική οικονομία, αφετέρου θα ενίσχυε τη θέση του σε διπλωματικό επίπεδο ανοίγοντας όσο περισσότερα θέματα μπορούσε ώστε την τελευταία στιγμή να αποσύρει όσα δεν προσφέρονταν για ανατολίτικο παζάρι, έμοιαζαν να επιβεβαιώνονται. Κι ας μας είχαν αφήσει με την απορία πώς ήταν δυνατόν να γαλβάνιζε με τόσο πάθος, φανατισμό, ανθελληνισμό και μεγαλοϊδεατισμό την κοινή του γνώμη για να της ζητήσει εν συνεχεία να αντιληφθεί το νόημα του διαλόγου με έναν τόσο ανίκανο, αναξιόπιστο και πανούργο εχθρό. Ευτυχώς για την κοινή λογική, τα παραδόξως αισιόδοξα σενάρια δεν επιβεβαιώθηκαν. Δυστυχώς για την εκτόνωση της κρίσης, οι προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν, ματαιώθηκαν.

Μέσα σε λιγότερες από 24 ώρες το κλίμα άλλαξε και από ελπιδοφόρα ζεστό έγινε ψυχρό, παγώνοντας και τις προσπάθειες των επίδοξων διαμεσολαβητών. Από το μεσημέρι κιόλας του περασμένου Σαββάτου ο Ερντογάν επανήλθε δριμύτερος, με δηλώσεις αυξανόμενης προκλητικότητας, ιταμές αναφορές στην Ελλάδα και επαναλαμβανόμενες ευθείες απειλές. Την ίδια ημέρα, τουρκικές εφημερίδες δημοσίευαν την «είδηση» ότι άρματα μάχης μεταφέρονταν από τα τουρκο-συριακά σύνορα στην Αδριανούπολη, για να διευκρινίσουν την επομένη ότι δεν επρόκειτο για έκτακτη αλλά για «προγραμματισμένη» μετακίνηση στρατιωτικών δυνάμεων. Ταυτόχρονα, η «Yeni Şafak», το φερέφωνο της οικογένειας Ερντογάν, έστελνε μήνυμα για πολύμηνη παράταση τόσο των τουρκικών Navtex όσο και των ερευνών στο Νότιο Αιγαίο και εντός της Κυπριακής ΑΟΖ αντιστοίχως από τα σεισμογραφικά «Oruç», αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο αδειοδότησης της εταιρείας πετρελαίων της Τουρκίας (ΤΡΑΟ) για άλλες έρευνες, ακριβώς δίπλα από ελληνικά νησιά, στα όρια των ελληνικών χωρικών υδάτων.

Αυτή η εβδομάδα άρχισε στο ίδιο και χειρότερο κλίμα και τελειώνει με σχεδόν πλήρη απομείωση των ελπίδων -για να μην πω αυταπατών- όσων περίμεναν από εμπρηστής ο Ερντογάν να μεταμορφωθεί σε πυροσβέστη που θα έσπευδε να σβήσει τις φωτιές που άναβε εδώ και μήνες δεκαπέντε ημέρες πριν από τη Σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών για την επιβολή ή όχι κυρώσεων εις βάρος της Τουρκίας. Όσο αφελές θα ήταν να πιστέψει κανείς ότι μια τέτοια μεταμόρφωση θα μπορούσε να συντελεσθεί μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο, άλλο τόσο απορίας άξιον είναι το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ακόμη γνώστες της τουρκικής πραγματικότητας που εκπλήσσονται με τις εξελίξεις, όπως είναι, για παράδειγμα, αυτή που σημειώθηκε με την κάλυψη που πρόσφερε επισήμως η κυβέρνηση Ερντογάν στην παρέλαση που πραγματοποίησε την Τετάρτη στη Σμύρνη η νεολαία του συγκυβερνώντος υπερεθνικιστικού κόμματος εορτάζοντας την ημέρα της Ανεξαρτησίας της γείτονος και διεκδικώντας την επιστροφή των Δωδεκανήσων και όχι μόνον.

Μου θύμισαν τους καθόλου τυχαίους ανθρώπους που γνωρίζοντας τον Ερντογάν από παλιά τούς άκουσα να λένε αιφνιδιασμένοι ότι ο σημερινός είναι ένας «άλλος Ερντογάν». Οτι δεν έχει πλέον καμία σχέση με το παρελθόν του. Δεν νομίζω ότι έχουν δίκιο. Το πιθανότερο είναι ότι απλώς δεν πέρασε από το μυαλό τους ότι ο δήμαρχος που μετέτρεψε την Κωνσταντινούπολη σε υπερσύγχρονη ευρωπαϊκή μεγαλούπολη και ο πρωθυπουργός που συνέδεσε το όνομά του με το τουρκικό οικονομικό θαύμα και την ένταξη της χώρας του στους G20 θα μπορούσε ταυτόχρονα να κοιμάται και να ξυπνάει με το όνειρο της κατάλυσης του κεμαλικού κοσμικού κράτους και της ανασύστασης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Διότι πού να φανταστούν ότι θα ήταν επί των ημερών του που η Τουρκία θα ενίσχυε -αν δεν καθοδηγούσε κιόλας- τη δημιουργία του Χαλιφάτου του ISIS, που θα εισχωρούσε στις απανταχού μουσουλμανικές κοινότητες, που θα χρηματοδοτούσε τα θρησκευτικά σχολεία τους, που θα ενθάρρυνε τη ριζοσπαστικοποίηση των μαθητών τους, θα στρατολογούσε φονταμενταλιστές, θα τους κάλυπτε τα έξοδα μετάβασης και διαμονής σε δικά της σχολεία ώστε να εμπεδώσουν την κατήχησή τους, θα υποδαύλιζε αποσχιστικά κινήματα, όπως του Κασμίρ, θα υποκινούσε ταραχές στο εσωτερικό χωρών εντός ή εκτός μουσουλμανικού κόσμου, όπως π.χ. η Ινδία, ώστε να αποσταθεροποιήσει χώρες ή συμμαχίες-εμπόδια των επεκτατικών βλέψεών της, θα χρησιμοποιούσε ακραίες ισλαμιστικές οργανώσεις σε διατεταγμένες υπηρεσίες πολύ πριν αυτές αρχίσουν να εκτελούνται στα αλλεπάλληλα μέτωπα που ο Ερντογάν θα άνοιγε εντός του τριγώνου Μεσοποταμία – Μέση Ανατολή – Κεντροβόρεια Αφρική;

Πού να σκεφθούν ότι εννιακόσια σαράντα εννιά χρόνια μετά την επικράτηση των Σελτζούκων προγόνων του ο Ερντογάν θα ετοιμαζόταν να γιορτάσει τη νίκη τους επί των Βυζαντινών στη μάχη του Ματζικέρτ, ωσάν να ήταν εθνική εορτή;
Πώς να μαντέψουν ότι εκατό χρόνια μετά την εξάλειψη του ιστορικού δημιουργήματος των Οσμανλήδων επιγόνων τους θα αφυπνιζόταν μέσα στο μυαλό κάποιων από τους απογόνους τους το πνεύμα των ιερών πολέμαρχων του ισλαμικού τζιχάντ που για τετρακόσια χρόνια επέβαλαν την κυριαρχία τους επί τριών ηπείρων (Ασία, Βόρεια Αφρική, ΝΑ Ευρώπη);

Και πώς να προβλέψουν ότι κάποιος γεννημένος στις φτωχογειτονιές της Κωνσταντινούπολης και μεγαλωμένος στις αλάνες της, ονόματι Ερντογάν, θα φιλοδοξούσε να επαναλάβει το επίτευγμά τους, επεκτείνοντάς το μάλιστα στα πέρατα της οικουμένης, ή έστω μέχρι τη… Λατινική Αμερική, όπως ο ίδιος υπονόησε πριν από λίγες μόλις ημέρες μιλώντας για την σημερινή ισχύ και τις αυριανές δυνατότητες της πατρίδας του;

Δεν ήταν ίσως εύκολο να υποθέσουν ότι στην αρχή της τρίτης δεκαετίας του 21ου αιώνα θα ήταν το ίδιο πρόσωπο που θα σκόπευε να ξαναπιάσει το νήμα της παράδοσης των οθωμανικών κατακτήσεων από εκεί που το άφησε, στις αρχές της τρίτης δεκαετίας του 16ου αιώνα, ο σουλτάνος Σουλεϊμάν Α’ ο Μεγαλοπρεπής, ο τελευταίος που είδε την αυτοκρατορία που ίδρυσε τον 13ο αιώνα ο Οσμάν Α’ να ακμάζει;

Ίσως να είχαν κάνει μια κοντινότερη στην πραγματικότητα υπόθεση, αν ήξεραν ότι κατά διαβολική σύμπτωση τη στιγμή της συμπλήρωσης των εκατό χρόνων από τον διαμελισμό της και την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης του 1923 θα έληγε και η εκατονταετής προθεσμία που δίνει η ισλαμική θρησκευτική παράδοση για την αναβίωσή της.

Κάθε καλός μουσουλμάνος -και σίγουρα ο Ερντογάν είναι ένας από αυτούς- γνωρίζει τι σημαίνει αυτό για την πίστη του και την κοινότητα των ομοθρήσκων του. Ο Προφήτης το είχε πει καθαρά και οι σουνίτες μαθητές του το έβαλαν από τότε βαθιά μες στην καρδιά τους: «Στο τέλος κάθε εκατό χρόνων ο Αλλάχ θα τοποθετεί ανάμεσά τους κάποιον που θα ανανεώνει (αναβιώνει) τη θρησκεία τους». Γιατί στη διάρκεια των εκατό χρόνων υπεισέρχονται μορφές «άγνοιας» και εξωγενή στοιχεία που αλλοιώνουν την ουσία του ισλαμισμού, παραμορφώνουν την αλήθεια του μουσουλμανισμού και θέτουν σε κίνδυνο τις κοινότητές του (umma), οδηγώντας τες σε κρίση και παρακμή. Γι’ αυτό και το κήρυγμα του Μωάμεθ παραγγέλλει τη «διαρκή ανανέωσή του» (tajdid). Την αναβίωση των αληθειών της. Την αποκάθαρσή τους από τις παραφθορές του χρόνου και της ζωής. Πρόκειται για καθήκον που αναλογεί σε χαρισματικές προσωπικότητες που αναλαμβάνουν ρόλο «αναβιωτή» (mujaddid) του Ισλάμ, φροντίζοντας να εκπληρωθούν οι διαδικασίες επαναφοράς των κοινοτήτων του στον δρόμο της επιστροφής στις θεμελιώδεις αρχές του Κορανίου.

Γιατί, λοιπόν, εκατό χρόνια μετά την εκκοσμίκευση του τουρκικού κράτους από τον Κεμάλ και την παρέκκλισή του από τον δρόμο του μοναδικού αληθινού Θεού να μην πιστέψει ο Ερντογάν ότι μπορεί να είναι ο Αλλάχ που τον καλεί να γίνει στον 21ο αιώνα ένας αναβιωτής του Ισλάμ και ένας συνεχιστής του ιερού πολέμου που έκαναν οι Σελτζούκοι πρόγονοί του εναντίον των απίστων που αρνούνταν να υποταγούν ή αλλόθρησκων στον Νόμο και τον Οίκο του Αλλάχ;

Πάντως, ούτε ως Σαούλ στον δρόμο προς τη Δαμασκό είδε ξαφνικά μπροστά του να λάμπει η αλήθεια του σουνιτικού Ισλάμ, ούτε μετά το 2016 φαίνεται να άλλαζε επί το μεσσιανικότερο και αυταρχικότερο η συμπεριφορά του, ούτε ήταν μετά την πραγματική ή στημένη απόπειρα πραξικοπήματος που εμφανίστηκε ο γεωστρατηγικός αταβισμός του.

Από το 2011 έχει αποκαλύψει ο Νίκος Μελέτης στο Liberal της 28ης Φεβρουαρίου 2020 ότι έχει εγκριθεί από το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας της Τουρκίας ο χάρτης επί του οποίου οργανώνει την περικύκλωση του μουσουλμανικού κόσμου και των τριών ηπείρων. Έκτοτε, δεν έχει πάψει να επαναλαμβάνει ότι η ασφάλεια της χώρας του ξεκινά πολύ πέρα από τα σύνορά της και ότι τα συμφέροντά της βρίσκονται όπου οι πρόγονοί μας έγραψαν ιστορία.

 *Αναδημοσίευση από τον Φιλελεύθερο του Σαββατοκύριακου 12-13 Σεπτεμβρίου. 

Το Ισραήλ στη βαλκανική σκακιέρα

7
 

του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

Σε μια κακόγουστη, σκηνικά, τελετή στον Λευκό Οίκο μάθαμε πως η Σερβία και το Κόσοβο ήρθαν σε κάποιου είδους συμφωνία για τη διακίνηση οικονομικών αγαθών, και πως το Ισραήλ θα είναι παρόν στα Βαλκάνια.

Η Σερβία θα μεταφέρει την πρεσβεία της στα Ιεροσόλυμα, και το Κόσοβο θα αναγνωρίσει το Ισραήλ.

Το ότι επέκειτο ένα είδος συμφωνίας μεταξύ Πρίστινας και Βελιγραδίου δεν ήταν άγνωστο. Άλλωστε συζητείται εδώ και καιρό. Το ερώτημα ήταν ποια μορφή θα είχε. Η Ουάσινγκτον επιδίωκε να υπάρξει, παράλληλα, και μια ανταλλαγή εδαφών (Πρέσεβο, Μπουγάνοβατς, τα οποία ανήκουν σήμερα στη Σερβία και έχουν αλβανική πλειοψηφία, με Βόρειο Κοσυφοπέδιο, περιοχή Μιτρόβιτσας, όπου ο πληθυσμός είναι σερβικός).

Κάτι τέτοιο δεν περιελήφθη στη συμφωνία.

Το Βερολίνο θα πρέπει να είναι ικανοποιημένο ως προς αυτό. Επιδίωκε συμφωνία χωρίς άλλη αλλαγή συνόρων. Και τώρα;

1. Η ΡΩΣΙΑ: Εκείνη που έδειξε να δυστροπεί από την πρώτη στιγμή, και μάλιστα διπλωματικά άγαρμπα, είναι η Μόσχα. Η εκπρόσωπος Τύπου του ρωσικού ΥΠΕΞ Μαρία Ζαχάροβα ανήρτησε στο twitter μια σουρεαλιστική φωτογραφία με την –πράγματι– αποκάλυψη του Τράμβιου ασυνειδήτου. Μπροστά από το κομψό γραφείο του Αμερικανού προέδρου, κάθεται σε μια ιεροεξεταστική καρέκλα ο Σέρβος πρόεδρος ο οποίος προσπαθεί να βολέψει το πανύψηλο κορμί του. Κάτω από τη φωτογραφία αυτή η Ζαχάροβα πρόσθεσε τη γνωστή εικόνα της Σάρον Στόουν από το Βασικό ένστικτο.

Η Μόσχα ενοχλήθηκε πολύ, και δικαίως. Η Σερβία ήταν η μόνη χώρα που της είχε απομείνει στα Βαλκάνια για να μπορεί να έχει παρουσία και να ασκεί πολιτική στην περιοχή. Με το Αμερικανικό –και ισραηλινό– άνοιγμα του Βελιγραδίου, η βαλκανική πολιτική της Μόσχας δυσκολεύει. Η υπογραφή της συμφωνίας δεν σημαίνει πως η Σερβία εγκαταλείπει τη Ρωσία. Αλλά ότι αποδέχεται να είναι περισσότερο πολυπαραγοντικό το παιχνίδι.

Η παρουσία του Ισραήλ θα γείρει την πλάστιγγα προς την Ουάσινγκτον.

2. Η ΕΥΡΩΠΗ: Η δεύτερη που έδειξε να ενοχλείται είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιτίμησε τη Σερβία διότι υπέγραψε τη μεταφορά της πρωτεύουσάς της στα Ιεροσόλυμα ενώ κάτι τέτοιο δεν είναι σαφές ότι περιλαμβάνεται στη συμφωνία, αφού την ώρα που την ανακοίνωνε ο Τραμπ, ο Βούτσιτς έψαχνε τα χαρτιά του να δει αν πράγματι υπάρχει τέτοια αναφορά.

Η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαφορά Παλαιστινίων-Ισραήλ είναι η αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους με πρωτεύουσα τα Ιεροσόλυμα. Αποδέχεται επίσης η ΕΕ και το Ισραήλ να έχει πρωτεύουσα τα Ιεροσόλυμα.

Η παρουσία του Ισραήλ στα Βαλκάνια θα είναι υπέρ της Ουάσινγκτον, και αυτό θέτει περαιτέρω εμπόδια στη βαλκανική πολιτική της ΕΕ. Μπορεί να επιδιώκει να κάνει μέλη της το σύνολο των χωρών των Βαλκανίων, αλλά η βαλκανική πολιτική της είναι ακόμη θολή. Κυρίως, όμως, υπονομεύεται από την παρουσία δυνάμεων όπως το Ισραήλ. Το Ισραήλ θα αναπτυχθεί στο μαλακό υπογάστριο της Ένωσης.

3. Η ΤΟΥΡΚΙΑ: Η άλλη δύναμη που θα έχει προβλήματα με την ισραηλινή παρουσία είναι η Τουρκία. Παρόλο που η Άγκυρα εργάζεται επίμονα και μεθοδικά, κυρίως με το μουσουλμανικό στοιχείο, η ισραηλινή παρουσία, σε στενή συνεργασία με την Ουάσινγκτον, θα δημιουργήσει ισορροπίες ανεπιθύμητες στην Άγκυρα. Ούτως ή άλλως το Ισραήλ δεν μπορεί να συνεργαστεί με τους μουσουλμάνους των Βαλκανίων. Θα δημιουργήσει όμως αντίρροπες δυνάμεις στην επιδίωξη και των βαλκανικών μουσουλμανικών θυλάκων και παραγόντων εκτός της περιοχής όπως η Τουρκία και το Ιράν.

Το σημαντικότερο για να αντιληφθούμε τη βαλκανική πολιτική του Ισραήλ είναι το γεγονός ότι στους τελευταίους γιουγκοσλαβικούς πολέμους πήρε πάντα φιλοσερβικές θέσεις. Και αυτό σημαίνει πολλά.

4. Η ΕΛΛΑΔΑ: Πριν από μερικά χρόνια, με πρόταση του τότε Έλληνα πρέσβη, προσκλήθηκα μαζί με άλλους δύο συναδέλφους σε μια αραβική χώρα. Στο πρόγραμμα της ενημέρωσής μας ήταν και μια συνάντηση με ανώτερο αξιωματούχο για μια ελεύθερη συζήτηση. Και εκεί διαπίστωσα για πρώτη φορά αραβικούς σχεδιασμούς για οικονομική συνεργασία με το Ισραήλ. (Για να σας φύγει η απορία, δεν πρόκειται για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.)

Στην εύλογη ερώτηση «δεν ανησυχείτε για αντιδράσεις από τους Παλαιστίνιους;», η απάντηση ήταν: «Μα πρώτοι οι Παλαιστίνιοι συνεργάστηκαν και συνεργάζονται με το Ισραήλ οικονομικά. Όλα τα αραβικά κράτη έχουν μια μορφή συνεργασίας μαζί του. Δεν θα υπάρξει καμιά αντίδραση». Θα μπορούσα να πω πως ο συνομιλητής μας εξεπλάγη από την αφέλεια της ερώτησης.

Η υπόθεση του Παλαιστινιακού άρχισε να εκφυλίζεται στο εσωτερικό του αραβικού κόσμου. Και μάλιστα, πολύ διαφορετικές ήταν οι προσεγγίσεις των μεσογειακών αραβικών χωρών από τις χώρες του Κόλπου.

Από θέση αρχής λοιπόν, και επειδή επισκέφθηκα τα παλαιστινιακά εδάφη και έχω φίλους Παλαιστίνιους, υποστηρίζω το αίτημά τους για ανεξάρτητη πατρίδα. Δεν φαίνεται να την αποκτούν διότι προδόθηκαν από τις ηγεσίες τους, αλλά αυτό είναι μια άλλη υπόθεση.

Είναι λάθος τους που μέσα στην απόγνωσή τους υποστηρίζουν τη Χαμάς και λάθος της Χαμάς που ταυτίζει την τύχη του λαού που εκπροσωπεί με τον Ερντογάν.

Τη θέση ότι θα πρέπει να αναγνωριστεί ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος υποστηρίζει και η Αθήνα.

Για λόγους λοιπόν και πολιτικού συμφέροντος και ανθρωπιστικής θεώρησης του προβλήματος, η Ελλάδα υποστηρίζει το παλαιστινιακό αίτημα. Αλλά η θέση αυτή δεν μπορεί να σταθεί εμπόδιο στις σχέσεις με το Ισραήλ.

Οι σχέσεις Ελλάδας-Ισραήλ αναγκαστικά θα τεθούν στο τραπέζι για εμβάθυνση και με αφορμή τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και λόγω του ισραηλινού ενδιαφέροντος για τα Βαλκάνια.

Τα Βαλκάνια αποτελούν ζωτικό χώρο της Θεσσαλονίκης. Η Αθήνα από μια αίσθηση «επαρχιωτισμού» τα σνομπάρει και δεν ενδιαφέρεται γι’ αυτά. Δεν επιτρέπει όμως ούτε και τη Θεσσαλονίκη να αναπτύξει δραστηριότητα.

Το ισραηλινό ενδιαφέρον για τα Βαλκάνια και τη Θεσσαλονίκη δημιουργεί νέες προϋποθέσεις. Η πόλη πρέπει να τις αξιοποιήσει.

Ο σινοαμερικανικός ανταγωνισμός επί ελληνικού εδάφους

1

πηγή:insidestory.gr

Πειραιά εσείς; Σύρο και Ελευσίνα εμείς. Εμπορευματοκιβώτια εσείς; Ναυπηγεία εμείς. Ο ανταγωνισμός ΗΠΑ-Κίνας για τις επενδύσεις στην Ελλάδα καλά κρατεί.
Χρόνος ανάγνωσης:
12

‘

Ιανουάριος του 2006 και ο Κώστας Καραμανλής πραγματοποιεί ως πρωθυπουργός επίσημη επίσκεψη στην Κίνα. Άλλες εποχές τότε, ανέφελες, με τις εικόνες των Ολυμπιακών της Αθήνας ακόμη λαμπερές στη μνήμη και τους Ολυμπιακούς του Πεκίνου να αναμένονται. Εποχές προ κρίσης αλλά και προ Lehman Brothers. Πριν από την Αραβική Άνοιξη αλλά και πριν από την εμφάνιση του ISIS. Με τον Ντόναλντ Τραμπ τότε να ιδιωτεύει παρουσιάζοντας τo τηλεοπτικό παιχνίδι The ApprenticeThe Apprentice: Best of Season 6 | YouTube και τον Σι Τζινπίνγκ να προετοιμάζεται να αναλάβει την προετοιμασία των Ολυμπιακών Αγώνων του ΠεκίνουBeijing 2008 Summer Olympics – results & video highlights ως ανερχόμενο μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας.

 

Επίσκεψη στην Απαγορευμένη Πόλη από τον τότε Έλληνα πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή, Ιανουάριος 2006. [Γουλιέλμος Αντωνίου/Eurokinissi]

Αθήνα και Πεκίνο αποφασίζουν τότε να προχωρήσουν από κοινού στη θέσπιση μιας σινοελληνικής Συνολικής Στρατηγικής Εταιρικής ΣχέσηςΚοινή Δήλωση Συνολικής Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης Μεταξύ της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας και της Ελληνικής Δημοκρατίας 22 σημείων. Ενδεικτικό ως προς όσα επρόκειτο να ακολουθήσουν είναι το σημείο υπ’ αριθμόν 15, σύμφωνα με το οποίο «οι δύο χώρες, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τον ιδιαίτερο ρόλο που ο ναυτιλιακός τομέας διαδραματίζει στις οικονομικές και εμπορικές τους σχέσεις, τόσο στο χώρο των ναυπηγήσεων, όσο και στις εμπορευματικές μεταφορές, αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διευκολύνουν τη συνεργασία […] αναφορικά με τις μεταφορές, την ασφάλεια και τις λιμενικές υποδομές. Η Κίνα και η Ελλάδα θα προαγάγουν τη συνεργασία μεταξύ των λιμένων και ναυτιλιακών επιχειρήσεων και θα υποστηρίξουν την απ’ ευθείας μεταφορά εμπορευμάτων ανάμεσα σε ελληνικούς και κινεζικούς λιμένες, καθώς και την αξιοποίηση λιμένων κάθε μίας χώρας ως διαμετακομιστικών κέντρων προώθησης προϊόντων της άλλης, σε γειτονικές χώρες και περιοχές».

Δεκατέσσερα χρόνια μετά, με τον κόσμο να έχει εν τω μεταξύ έρθει τα πάνω-κάτω όχι μόνο στα καθ’ ημάς αλλά και διεθνώς, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας βρίσκεται πια να έχει «ρίξει άγκυρα» στη ΝΑΤΟϊκή Ελλάδα με εφαλτήριο του λιμάνι του Πειραιά και να επεκτείνεται ενισχύοντας την επιρροή της – ενώ η Ουάσιγκτον παρακολουθεί.

Η πώληση του ΟΛΠ

Αρχής γενομένης από τον Απρίλιο του 2016, ο Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς (ΟΛΠ), «το μόνο ευρωπαϊκό λιμάνι στην Ανατολική Μεσόγειο με τις απαραίτητες υποδομές για την εξυπηρέτηση του διαμετακομιστικού εμπορίουΣτρατηγική – Όραμα: Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς Α.Ε.» όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, περνά υπό την ιδιοκτησία της China COSCO Shipping Corporation Limited. «Με την εξέλιξη αυτή επιτυγχάνεται, με απόλυτη επιτυχία, ένα ιδιαίτερα σημαντικό ορόσημο του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων, σύμφωνα και με τις δεσμεύσεις της Ελληνικής Δημοκρατίας», σημειώνει σε ανακοίνωσήΔελτίο Τύπου για την υπογραφή της συμφωνίας πώλησης του ΟΛΠ μεταξύ ΤΑΙΠΕΔ και China COSCO Shipping Corporation Limited, 08/04/2016 του τον Απρίλιο του 2016 το ΤΑΙΠΕΔ (Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου), πανηγυρίζοντας την πώληση του 67% του ΟΛΠ στην COSCO έναντι συνολικού τιμήματος 368,5 εκατ. ευρώ. «Όταν η Ελλάδα αντιμετώπιζε το οικονομικό πρόβλημα του χρέους, η Κίνα βοηθούσε ολόψυχα», θα μας υπενθυμίσειΑρθρο Σι Τζινπίνγκ στην «Κ»: Είθε η σοφία των αρχαίων πολιτισμών να φωτίσει το μέλλον | Η Καθημερινή μερικά χρόνια αργότερα ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ, μέσα από τις σελίδες της Καθημερινής.

 

Ο πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ Στέργιος Πιτσιόρλας και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης με τον πρέσβη της Κίνας και τον πρόεδρο της Cosco στην εκδήλωση για την υπογραφή της σύμβασης πώλησης του ΟΛΠ, 08/04/2016. [Γιάννης Παναγόπουλος/Eurokinissi]

Εν έτει 2020 πια, έπειτα από τέσσερα συναπτά έτη αυξανόμενης κερδοφορίας στον Πειραιά (έναν δήμο που εν τω μεταξύ έχει αδελφοποιηθείΔήμος Πειραιά και Δήμος Σαγκάης ισχυροποιούν τους δεσμούς τους | Το Βήμα και με τον δήμο Σαγκάης), η COSCO προφανώς και έχει λόγους να πανηγυρίζει. «Το 2019 ήταν η πιο επιτυχής χρονιά από άποψη κερδοφορίας», με τα κέρδη προ φόρων να ανέρχονται «σε €47,6 εκατ. έναντι €42,3 εκατ. της χρήσης 2018 παρουσιάζοντας αύξηση 12,5%», και τις τρεις προβλήτες (σ.σ.: την Ι του ΟΛΠ και τις ΙΙ και ΙΙΙ της ΣΕΠPCT, θυγατρικής της COSCO) να πετυχαίνουν «νέο ρεκόρ διακίνησης containers […] φέρνοντας τον Πειραιά στην πρώτη θέση στη Μεσόγειο», όπως σημειώνεται στη σχετική ανακοίνωσηΤα αποτελέσματα χρήσης 2019 της ΟΛΠ Α.Ε. παρουσιάστηκαν στην Ένωση Θεσμικών Επενδυτών | Ανακοίνωση Τύπου, 19.05.2020. Ακόμη και μέσω πανδημίας πια, εν έτει 2020, η διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων (που αποτελεί και τη βασική πηγή εσόδων της COSCO) μπορεί να έχει υποστεί μείωση αλλά «αντέχειΤα φορτία της Cosco στήριξαν τον Πειραιά στο επτάμηνο | Η Καθημερινή», σε αντίθεση για παράδειγμα με την αγορά της κρουαζιέρας που έχει καταρρεύσει.

Ο Δρόμος του Μεταξιού και άλλες πρωτοβουλίες

Εν τω μεταξύ τα τελευταία χρόνια έχουν συμβεί και άλλα πολλά στον άξονα Αθήνας-Πεκίνου, πάντα υπό το άγρυπνο βλέμμα της Ουάσιγκτον.

Στο επίκεντρο των εξελίξεων, ως οδοδείκτης, βρίσκεται φυσικά η μεγαλεπήβολη κινεζική πρωτοβουλία «Μια Ζώνη Ένας Δρόμος», ή γνωστή και ως «Belt and Road Initiative» (BRIBelt and Road Initiative): η αναπτυξιακή στρατηγική που παρουσίασε δηλαδή το 2013 ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ για τη δημιουργία ενός διευρυμένου/εκσυγχρονισμένου δικτύου υποδομών που ως «Δρόμος του Μεταξιού του 21ου αιώνα» θα συνδέει την Κίνα με άλλες περίπου 70 χώρες, τόσο από ξηράς (Οικονομική Ζώνη του Δρόμου του Μεταξιού – Silk Road Economic Belt) όσο και από θαλάσσης (Θαλάσσιος Δρόμος του Μεταξιού του 21ου αιώνα – 21st Century Maritime Silk Road), με το λιμάνι του Πειραιά συγκεκριμένα να «διαθέτει μοναδικά πλεονεκτήματα» στα μάτια του Πεκίνου «λόγω της στρατηγικής του θέσης […] στο σταυροδρόμι Ασίας-Αφρικής-ΕυρώπηςΣτρατηγική – Όραμα: Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς Α.Ε.».

 

Ο χάρτης των χωρών που υπέγραψαν συμφωνίες με την Κίνα στα πλαίσια του Belt and Road Initiative. [Owennson/Wikimedia Commons]

«Σημαντικό έργο στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας BRI αποτελεί ο Λιμένας Πειραιά, ο οποίος έχει αναδειχθεί ως το μεγαλύτερο λιμάνι της Μεσογείου βάσει όγκου διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων και εντός διετίας εκτιμάται ότι θα είναι το τρίτο σημαντικότερο λιμάνι της Ευρώπης», σημείωναν μόλις τον περασμένο Ιούνιο ελληνικές διπλωματικές πηγές, με αφορμή τότε τη συμμετοχή της Ελλάδας (του Κώστα Φραγκογιάννη εν προκειμένω, υφυπουργού Εξωτερικών για την Οικονομική Διπλωματία) σε τηλεδιάσκεψηΣυμμετοχή του Υφυπουργού Εξωτερικών, Κώστα Φραγκογιάννη σε τηλεδιάσκεψη των χωρών της πρωτοβουλίας «Belt and Road» (Αθήνα, 18.06.2020) | Υπουργείο Εξωτερικών συνολικά 23 χωρών της πρωτοβουλίας «Belt and Road» (BRI) για την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση της πανδημίας του κορονοϊού COVID-19 και των επιπτώσεών της. Αξίζει –ίσως– να σημειωθεί ότι οι μόνες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που πήραν μέρος σε εκείνη την τηλεδιάσκεψη ήταν η Ελλάδα και η Ουγγαρία. Η Ελλάδα ήταν, άλλωστε, και η πρώτη χώρα της Δύσης που υπέγραψε διμερές Μνημόνιο Κατανόησης με την Κίνα στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας BRI τον Αύγουστο του 2018, κατά τη διάρκεια επίσκεψης του τότε υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά στο Πεκίνο, προς μεγάλη απογοήτευση τότε της γερμανικής Frankfurter Allgemeine Zeitung που είχε επιτεθείHarmonie nach Pekinger Art | Frankfurter Allgemeine στην ελληνική κυβέρνηση με την κατηγορία ότι αποκλίνει της ευρωπαϊκής/γερμανικής γραμμής όταν αναπτύσσει τόσο στενή συνεργασία με το Πεκίνο.

 

Ο Νίκος Κοτζιάς με τον τότε υπουργό Εξωτερικών της Κίνας Γουάνκ Γι, κατά την επίσκεψή του στο Πεκίνο τον Αύγουστο του 2018.

Η Ελλάδα αποτελεί πια μέλοςMembers and Prospective Members of the Bank | AIIB και της αναπτυξιακής Asian Infrastructure Investment BankAIIB (AIIB), που ιδρύθηκε στο Πεκίνο το 2016, ενώ από την άνοιξη του 2019 έχει ενταχθεί και στον Μηχανισμό Συνεργασίας των «17+1Cooperation Between China and Central and Eastern European Countries», όπως ονομάζεται η πρωτοβουλία που έχει αναλάβει το Πεκίνο για την ενίσχυση των κινεζικών δεσμών με συνολικά 17 χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Υπενθυμίζεται πως το 2017 η Κίνα ήταν και η τιμώμενη χώρα στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Παρουσία έχουν αποκτήσει όμως στην Ελλάδα, ξεκινώντας από το 2019, για πρώτη φορά και κινεζικές τράπεζες όπως η Bank of China και η Industrial and Commercial Bank of China, με την Τράπεζα της Ελλάδος να προχωρά σε σχετική ανακοίνωσηΕγκατάσταση στην Ελλάδα της Bank of China και της Industrial and Commercial Bank of China | Τράπεζα της Ελλάδας τον Νοέμβριο του 2019.

Αλλά και στον χώρο των τηλεπικοινωνιών και των δικτύων νέας γενιάς 5G, εταιρείες όπως η Vodafone και η WIND έχουν επί παραδείγματι συνεργαστεί σε πιλοτικά προγράµµατα 5G (στα Τρίκαλα, στην Καλαµάτα) µε την κινεζική Huawei.

Παράλληλα, στην Ελλάδα δραστηριοποιείται και η State Grid Europe Limited, θυγατρική της State Grid Corporation of China, που έχει μπει ως στρατηγικός επενδυτήςΗ εταιρεία – Μέτοχοι – State Grid | ΑΔΜΗΕ στον ΑΔΜΗΕ (Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας) ήδη από το 2017, με ποσοστό 24%, αναλαμβάνοντας στην πορεία και το μεγαλεπήβολο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης με την Αττική (ΑΡΙΑΔΝΗ INTERCONNECTIONAriadne Interconnection). H State Grid ξεχωρίζει, μεταξύ άλλων, και για τη δωρεά οκτώ τόνων ιατρικού υλικού στο ελληνικό υπουργείο Υγείας στην οποία προχώρησε μέσω του ΑΔΜΗΕ, ως κινεζική βοήθεια προς την Ελλάδα για την αντιμετώπιση της πανδημίας.

Ο υπουργός Υγείας Βασίλης Κικίλας παραλαμβάνει την 21η Μαρτίου 2020 από την Πρέσβη της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας Zhang Qiyue ένα εκατομμύριο μάσκες, 500.000 εκ των οποίων αποτελούν δωρεά της State Grid.

Το εν Ελλάδι κινεζικό ενδιαφέρον έχει επεκταθεί, ωστόσο, και στους χώρους της ηλιακής ενέργειαςΕπενδύσεις στην Κρήτη έφερε ο Κινέζος πρόεδρος – Ενδιαφέρον για καλώδιο και ηλιοθερμικό! | neakriti καθώς και της διαχείρισης απορριμμάτωνΣημαντικό ενδιαφέρον κινέζικων εταιρειών για επενδύσεις στην Ελλάδα | Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, με τους Κινέζους «επενδυτές» να πρωταγωνιστούν παράλληλα κατά πλειοψηφία (σε ποσοστό περίπου 75%) και στο Golden Visa ProgramΆδειες διαμονής | Enterprise Greece, αγοράζοντας δηλαδή ακίνητα στην Ελλάδα (η αξία των οποίων θα πρέπει όμως να ξεπερνάει τα 250.000 ευρώ) με αντάλλαγμα άδειες παραμονής.

Και επειδή η κερδοφορία ανοίγει την όρεξη, η COSCO προωθεί εδώ και καιρό την ανάπτυξη/κατασκευή ενός τέταρτου προβλήτα στον Πειραιά, στην προσπάθειά της να αυξήσει τη δυναμικότητα αποθήκευσης και διαχείρισης εμπορευματοκιβωτίων. Αρχής γενομένης από το 2018, ο κινεζικός κολοσσός έχει υποβάλει και αίτημα για την εγκατάσταση ναυπηγείου στην περιοχή της ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης του Περάματος, το οποίο μάλιστα εγκρίθηκεΣτΕ 766/2020 Τμ.Ε΄: Δυνατότητα μετατροπής σε ναυπηγείο της ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης Περάματος από τον ΟΛΠ | Sakkoulas-Online προ μηνών από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) που ακύρωσε προηγούμενη απορριπτική απόφαση της Περιφέρειας Αττικής, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι το ναυπηγείο πρόκειται να υλοποιηθεί.

Οι δυσαρεστημένοι

Τοπικοί φορείς και ενώσεις εργαζομένων αντιδρούν σε κάποιες από τις κινήσεις της COSCO στον Πειραιά (μεταξύ άλλων και στην εγκατάσταση ναυπηγείου), καταγγέλλοντας μονοπωλιακές πρακτικές, μιλώντας για «περιβαλλοντικά εγκλήματα» (απόρριψη βυθοκορημάτων στην θάλασσα), βλέποντας αποκλίσεις από τις αρχικές συμβάσεις και/ή εκφράζοντας αμφιβολίες ως προς τα οφέλη (τα αντισταθμιστικά κ.ά.) που έχει τελικώς στην πράξη η κινέζικη επένδυση για τις τοπικές κοινωνίες, τις λοιπές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον Πειραιά, τους εργαζόμενους στο Πέραμα κ.ά.

Οι φορείς του Πειραιά, ωστόσο, δεν είναι οι μόνοι που αντιδρούνΝαυπηγοεπισκευαστές εναντίον Cosco | efsyn. Αντιδράσεις έχουν εκφραστεί και από την πλευρά της αμερικανικής κυβέρνησης, στη σκιά της ευρύτερης, πολυμέτωπης σινοαμερικανικής κόντρας που ούτως ή άλλως οξύνεται με πεδίο αντιπαράθεσης πλέον και την πανδημία του κορονοϊού.

Η Ουάσιγκτον δεν το κρύβει πως αντιμετωπίζει πια το «κομμουνιστικό» Πεκίνο ως «τη μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη απειλήThe Threat Posed by the Chinese Government and the Chinese Communist Party to the Economic and National Security of the United States | FBI». Τόσο ο διευθυντής του FBI, Κρίστοφερ Ρέι, όσο και ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του προέδρου Τραμπ, Ρόμπερτ Ο’ Μπράιεν, έχουν υπογραμμίσει τη σχετική «απειλή» μέσα από δημόσιες τοποθετήσειςTrump Aide O’Brien Says China Is Biggest Threat to U.S. Election | Bloomberg τους τελευταίους μήνες, ενώ μόλις στα τέλη του 2019 ακόμη και το ΝΑΤΟ θα αναγνώριζεLondon Declaration | North Atlantic Treaty Organization για πρώτη φορά στα χρονικά ως «πρόκληση» την «αυξανόμενη επιρροή» της Κίνας.

 

Ο διευθυντής του FBI Κρίστοφερ Ρέι ορκίζεται κατά την ακρόαση της επιτροπής για τον «πλήρη έλεγχο του FBI» στο Κάπιτολ Χιλ στις 5 Φεβρουαρίου 2020, στην Ουάσινγκτον, DC. [Brendan Smialowski / AFP]

Για πολλούς Ρεπουμπλικάνους πια εντός των ΗΠΑ, η σινοαμερικανική κόντρα αποκτά χαρακτήρα προεκλογικού «όπλου» εν όψει των προεδρικών εκλογών του Νοεμβρίου, ικανού να συσπειρώσει ψηφοφόρους γύρω από τον Ντόναλντ Τραμπ ενεργοποιώντας δεξιά αντανακλαστικά ενάντια στο «κομμουνιστικό» Πεκίνο, με την παράλληλη ελπίδα να πληγεί ο Τζο ΜπάιντενTrump blows past the intelligence to accuse China of backing Biden | Politico (ως «πολύ φιλικός» προς την Κίνα) και να μετακυλιστούν όσο πιο μακριά γίνεται από την Ουάσιγκτον (ει δυνατόν προς την κατεύθυνση «κομμουνιστικών απειλώνCommunist China and the Free World’s Future | U.S. Department of State») οι βαριές ευθύνες της αμερικανικής πολιτικής ηγεσίας στο μέτωπο της αντιμετώπισης της πανδημίας.

Ο σινο-αμερικανικός ανταγωνισμός, ωστόσο, επί της ουσίας ξεπερνά κατά πολύ τις όποιες αμερικανικές προεκλογικές μεθοδεύσεις. Είναι βαθύτερος, ουσιαστικότερος και στην πραγματικότητα υπερκομματικός. Σηματοδοτεί την επιστροφή σε έναν νέου τύπου διπολισμόThe United States and China: The Return of a Bipolar World | Carnegie Europe (πλην όμως όχι τόσο μονοδιάστατο), με την Κίνα να έχει πλέον λάβει τη θέση που είχε άλλοτε η Σοβιετική Ένωση μέσα σε έναν κόσμο που αλλάζει αφήνοντας πίσω του τη «μονοπολική στιγμήThe Unipolar Moment | Foreign Affairs» της αδιαφιλονίκητης δυτικής ηγεμονίας, όπως εκείνη είχε διαμορφωθεί στη μεταψυχροπολεμική εποχή.

Ο σινο-αμερικανικός ανταγωνισμός δοκιμάζεται στο Χονγκ Κονγκ, στην Ταϊβάν, στη Νότια Σινική Θάλασσα αλλά και στην Ελλάδα, με πεδίο αντιπαράθεσης τις τηλεπικοινωνίες (δίκτυα 5G, Huawei), τη βιομηχανία (πνευματική ιδιοκτησία, δίκτυα εφοδιασμού), το εμπόριο (δασμοί) και την παγκόσμια υγεία (πανδημία κορονοϊού COVID-19, Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κ.ά.).

Το επονομαζόμενο «πίβοτ προς την ΑσίαAmerica’s Pacific Century | Foreign Policy», όπως έχει καθιερωθεί πλέον να ονομάζεται η προσπάθεια των Ηνωμένων Πολιτειών να αναχαιτίσουν την κινεζική γιγάντωση στρέφοντας το κέντρο βάρους του αμερικανικού ενδιαφέροντος προς ανατολάς, δεν ξεκίνησε άλλωστε επί Τραμπ αλλά αρκετά χρόνια νωρίτερα, επί Ομπάμα.

Και εάν ο πραγματικός στόχος του Πεκίνου είναι να προχωρήσει σε μια «ολιστική αναβάθμιση του στρατηγικού επιπέδου των σινοελληνικών σχέσεων […] με το έργο στο λιμάνι του Πειραιά να αποτελεί το “κεφάλι του Δράκου”», όπως είχε διαμηνύσει ο ίδιος ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ τον Νοέμβριο του 2019 μέσα από άρθροΑρθρο Σι Τζινπίνγκ στην «Κ»: Είθε η σοφία των αρχαίων πολιτισμών να φωτίσει το μέλλον | Η Καθημερινή του στην Καθημερινή, τότε η Ουάσιγκτον προφανώς και εξακολουθεί να έχει κάθε λόγο να ανησυχεί.

Οι ΗΠΑ προσεγγίζουν την Ελλάδα

Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, πολλά από όσα εμείς εδώ στην Ελλάδα έχουμε τα τελευταία χρόνια επιλέξει να ερμηνεύσουμε ως μηνύματα των ΗΠΑ προς την Τουρκία, θα μπορούσαν ίσως –από αμερικανική σκοπιά– να ερμηνευτούν παράλληλα και ως μηνύματα προς την Κίνα.

Ο Στρατηγικός Διάλογος ΗΠΑ-Ελλάδας, για παράδειγμα, την έναρξη του οποίου εγκαινίασαν Αθήνα και Ουάσιγκτον τον Δεκέμβριο του 2018, θα μπορούσε να ιδωθεί και ως κρούση προς το Πεκίνο. Οι αιχμές προς την πλευρά της Κίνας δεν λείπουν άλλωστε και από τα Κοινά Ανακοινωθέντα που έχουν δώσει στη δημοσιότητα οι δύο χώρες στο πλαίσιο του εν λόγω διαλόγου (τον Δεκέμβριο του 2018Κοινό Ανακοινωθέν του εναρκτήριου Στρατηγικού Διάλογου ΗΠΑ-Ελλάδας | Ελληνική Δημοκρατία και τον Οκτώβριο του 2019Κοινό Ανακοινωθέν σχετικά με τον Δεύτερο Στρατηγικό Διάλογο ΗΠΑ-Ελλάδας 2019 | Υπουργείο Εξωτερικών). Τα σχετικά σημεία στα συγκεκριμένα κείμενα, πολλά: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν τη συμμετοχή της Ελλάδας στην Πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών (σ.σ.: πρωτοβουλία σαφώς ανταγωνιστική του μηχανισμού 17+1 στην Ανατολική Ευρώπη) καθώς και τις σχετικές προσπάθειες για την ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας μεταξύ του ευρωπαϊκού Βορρά και Νότου […] Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ελλάδα ανέλαβαν την υποχρέωση να εργαστούν από κοινού προκειμένου να ενισχύσουν την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων στην Ελλάδα […] Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεργαστούν με την Ελλάδα καθώς η τελευταία αναπτύσσει μια διαδικασία ελέγχου επενδύσεων […]».

Όταν βρέθηκε στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 2019 για να υπογράψει τότε μαζί με τον Έλληνα ομόλογό του, Νίκο Δένδια, το Πρωτόκολλο Τροποποίησης της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας-ΗΠΑ, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάικ Πομπέο, εξέφρασε δημόσιαSecretary Michael R. Pompeo and Greek Foreign Minister Nikolaos Dendias | U.S. Embassy and Consulate in Greece τις ανησυχίες των ΗΠΑ για τις κινεζικές επενδύσεις σε τεχνολογία και υποδομές. Κάτι ανάλογο θα έκανε δημόσια και ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, Γουίλμπουρ Ρος, τον Νοέμβριο του 2019Southeast Europe & East Med: New strategies, New perspectives, καλώντας την Ελλάδα «να μην πέσει στην παγίδα της Κίνας».

 

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο συμμετέχει σε τελετή υπογραφής της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας ΗΠΑ-Ελλάδας με τον Έλληνα ομόλογό του Νίκο Δένδια στην Αθήνα, 5 Οκτωβρίου 2019. [Ron Przysucha/ Public Domain]

Κι όταν τον περασμένο Μάρτιο η Cosmote ανακοίνωσε πως επρόκειτο να συνεργαστείCOSMOTE Greece selects Ericsson 5G | Ericsson με τη σουηδική Ericsson (κι όχι με την κινεζική Huawei) για την ανάπτυξη του 5G δικτύου της στην Ελλάδα, ο Αµερικανός πρέσβης στην Αθήνα Τζέφρι Πάιατ πανηγύρισε καλωσορίζοντας, μέσω Twitter, την κίνηση της Cosmote ως «µοντέλο για τις τηλεπικοινωνίες παγκοσµίως», το οποίο μάλιστα «διαφυλάσσει και την εθνική ασφάλεια της Ελλάδας».

Αλλά και πέρα από τις όποιες δηλώσεις, η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται πλέον να ενισχύει και σε πρακτικό επίπεδο την παρουσία της στην Ελλάδα, υψώνοντας έτσι άμεσα ή έμμεσα αναχώματα στην κινεζική επέκταση, ειδικά σε κλάδους όπως είναι για παράδειγμα αυτός των ναυπηγείων.

Η αμερικανική ONEX Shipyards δραστηριοποιείται, ξεκινώντας από το 2018, στη Σύρο, έχοντας αναλάβει την αναγέννηση-λειτουργία των εκεί ναυπηγείων (Νεώριο). Ως ONEXGreek Shipyards in Syros: Shipbuilding, Repairing and Upgrading | ONEX Neorion Shipyards πια, προχώρησε μάλιστα και στη σύναψη συμφωνίας με την ισραηλινή Israel Shipyards για τη συμπαραγωγή και συνανάπτυξη πλοίων, μεταξύ αυτών και κορβέτας με το όνομα «ΘεμιστοκλήςThemistocles Corvette». Η ONEX ωστόσο πλέον έχει βάλει πλώρη και για τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, τα οποία και διεκδικεί με την υποστήριξη μάλιστα του ιδίου του αμερικανικού κράτους: εν προκειμένω της κρατικής αμερικανικής Εταιρείας Διεθνούς Αναπτυξιακής Χρηματοδότησης (United States International Development Finance Corporation – DFCDFC | Investing in Development). Παράλληλα, η αμερικανική πλευρά
φέρεται να ενδιαφέρεται και για την ιδιωτικοποίηση των Ναυπηγείων ΣκαραμαγκάΕλληνικά Ναυπηγεία Α.Ε. – Υπό Ειδική Διαχείριση (ΕΝΑΕ), η προκήρυξη του διαγωνισμού για την πώληση των οποίων αναμένεταιTέσσερα μεγάλα στοιχήματα της ελληνικής βιομηχανίας και το αβέβαιο μέλλον τους μέσα στο φθινόπωρο του 2020.

«Το όραμα της ΟΝΕΧ, το οποίο μοιράζεται η κυβέρνηση των ΗΠΑ, είναι να καταστήσει την Ελευσίνα το κύριο σημείο υποστήριξης Ελλήνων, Αμερικανών και διεθνών πλοιοκτητών στην Ανατολική Μεσόγειο. Με την επένδυση της ΟΝΕΧ, η Ελευσίνα μπορεί να γίνει πάλι μια εγκατάσταση παγκόσμιας κλάσης, για την υποστήριξη της αυξανόμενης μερίδας πλοίων LNG, του 6ου Αμερικανικού Στόλου, πλωτών δεξαμενών επανυγροποίησης φυσικού αερίου, αμυντικών και εμπορικών πλοίων και πλωτών κατασκευών», θα δήλωνεΔηλώσεις του Αμερικανού Πρέσβη Πάιατ στα Ναυπηγεία Ελευσίνας | Η Αμερικανική Πρεσβεία και το Προξενείο στην Ελλάδα ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Τζέφρι Πάιατ τον Ιούλιο του 2020 σε εκδήλωση στην Ελευσίνα. Περίπου τρεις εβδομάδες αργότερα, ο ίδιος Αμερικανός διπλωμάτης θα επισκεπτόταν και το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, υπογραμμίζοντας ότι για την αμερικανική κυβέρνηση οι ιδιωτικοποιήσεις των λιμένων σε Αλεξανδρούπολη και Καβάλα αποτελούν «στρατηγικές προτεραιότητεςΔηλώσεις του Αμερικανού Πρέσβη Πάιατ στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης | Η Αμερικανική Πρεσβεία και το Προξενείο στην Ελλάδα», με το αμερικανικό επενδυτικό ταμείο Black Summit Financial να εμφανίζεται μάλιστα έτοιμο να υποβάλει προσφορές και για τα δύο προαναφερθέντα λιμάνια.

 

Ο Τζέφρι Πάιατ στην Αλεξανδρούπολη, στις 23 Ιουλίου 2020. [Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ελλάδα]

 

«Η Αλεξανδρούπολη παίζει στρατηγικό ρόλο στον κοινό στόχο των χωρών μας για την οικοδόμηση ευρωπαϊκής ενέργειακής και περιφερειακής ασφάλειας», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Πάιατ.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσεγγίζουν πια την Ελλάδα ως κόμβο, προωθώντας έργα που –από τη σκοπιά των αμερικανικών συμφερόντων– θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διαφοροποίηση των ενεργειακών οδών και στη μεγαλύτερη «ασφάλεια» δια της περιφερειακής συνδεσιμότητας, όπως είναι ο Διαδριατικός Αγωγός Φυσικού Αερίου (TAP), ο Διασυνδετήριος Αγωγός Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGB), η πλωτή μονάδα υγροποιημένου φυσικού αερίου της Αλεξανδρούπολης, η υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου της Καβάλας, ο αγωγός φυσικού αερίου Θεσσαλονίκης-Σκοπίων, οι αμερικανικές επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κ.ά.

Παράλληλα ωστόσο, με τις ευλογίες της αμερικανικής πρεσβείας προχωρούν πλέον και οι επενδύσεις (σε κέντρα έρευνας και καινοτομίας) που υλοποιούν στη Θεσσαλονίκη επιχειρηματικοί κολοσσοί των ΗΠΑ όπως είναι η CiscoΈτσι θα Είναι το Κέντρο Καινοτομίας της Cisco στη Θεσσαλονίκη | Voria και η PfizerΔήλωση σχετικά με τη δημιουργία ψηφιακού εργαστηριακού κέντρου στη Θεσσαλονίκη | Pfizer, ενώ με μεγαλύτερο ενδιαφέρον φαίνεται να προσεγγίζουν πλέον την Ελλάδα και άλλες αμερικανικές εταιρείες όπως για παράδειγμα η MicrosoftMicrosoft : Ιδρύει κέντρο ανάπτυξης στην Ελλάδα – Τηλεδιάσκεψη Μητσοτάκη με ιδρυτές επιχειρήσεων τεχνολογίας | Τα Νέα και η Applied MaterialsCompany – Think Silicon S.A..

 

Ο υπουργός Ανάπτυξης Άδωνις Γεωργιάδης και ο Δήμαρχος Θεσ/κης Κωνσταντίνος Ζέρβας στην υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας με τη Cisco για τη δημιουργία «Διεθνούς Κέντρου Επιτάχυνσης Ψηφιακού Μετασχηματισμού, 25/6/2020. [Γιώργος Κωνσταντινίδης/Eurokinissi]

Από το κάδρο της αμερικανικής παρουσίας δεν θα μπορούσε, φυσικά, να λείπει και η ανάμειξηΣε Total – ExxonMobil – EΛΠΕ τα δύο οικόπεδα νοτίως της Κρήτης | Η Καθημερινή της ExxonMobil στα ενεργειακά κοιτάσματα της Κρήτης, ούτε και οι αμυντικοί εξοπλισμοί που εξακολουθούν «παραδοσιακά», ειδικά σε περιόδους ελληνοτουρκικής έντασης όπως είναι η τρέχουσα, να λειτουργούν ως μέσο πίεσης-leverage υπέρ των ΗΠΑ στις σχέσεις τους με την Ελλάδα, όπως άλλωστε και η διευρυμένη αμερικανική παρουσία (Σούδα, Στεφανοβίκιο, Λάρισα, Αλεξανδρούπολη κ.ά.) εντός των ελληνικών συνόρων, στον απόηχο της υπογραφής του Πρωτοκόλλου ΤροποποίησηςΚύρωση του Πρωτοκόλλου Τροποποίησης της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας μεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας-ΗΠΑ.

«Το τελευταίο διάστημα το εύρος και ο όγκος, αλλά και η ορατότητα (visibility) των αμερικανικών επενδύσεων έχουν αυξηθεί εντυπωσιακά, πχ στα ναυπηγεία της Σύρου και της Ελευσίνας, στον τομέα των υψηλών τεχνολογιών κλπ», δηλώνει στο inside story ο Πλάμεν Τόντσεφ, επικεφαλής του Τμήματος Ασιατικών Σπουδών του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣΙνστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων), και συνεχίζει: «Η Ελλάδα ασφαλώς λαμβάνει υπόψη της το σημαντικό πολιτικό βάρος του Πεκίνου στην διεθνή σκηνή (πχ ως μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ), αλλά και τις σχετικά περιορισμένες δυνατότητες της Κίνας ως προς την παροχή ασφάλειας στον ταραχώδη περίγυρο της Ελλάδας – ιδίως εν μέσω της σημερινής κρίσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Αντίθετα, οι ΗΠΑ και ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, πχ η Γαλλία, είναι ασύγκριτα πιο χρήσιμες στην Ελλάδα ως πάροχοι/εγγυητές ασφάλειας».

Όσο για το μέλλον, ο κ. Τόντσεφ εκτιμά πως «από δω και στο εξής οι κινεζικές επενδύσεις σε υποδομές και στρατηγικής σημασίας δίκτυα θα υφίστανται πολύ αυστηρότερο έλεγχο απ’ ό,τι στο παρελθόν, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν έχει αποκτήσει μηχανισμό αξιολόγησης ξένων επενδύσεων (FDI screening mechanism), τον οποίον διαθέτουν οι περισσότερες χώρες-μέλη της ΕΕ». «Μεγάλες κινεζικές επενδύσεις της κλίμακας του Πειραιά είναι μάλλον απίθανο να επαναληφθούν», καταλήγει ο επικεφαλής του Τμήματος Ασιατικών Σπουδών του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ), αναγνωρίζοντας ωστόσο πως «ενδέχεται να αυξηθεί η κινεζική παρουσία στους τομείς της ενέργειας (δίκτυα μεταφοράς, ΑΠΕ) και της διαχείρισης απορριμμάτων, όπως και στην ακίνητη περιουσία και στον τραπεζικό τομέα».

Εν τω μεταξύ βέβαια, οι εξελίξεις στο μέτωπο του σινοαμερικανικού ανταγωνισμού τρέχουν, με τον Διευθυντή της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας, Γιανγκ Τσίτσι, να επισκέπτεταιΣυνάντηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Yang Jiechi, μέλος του Πολιτικού Γραφείου και Διευθυντή της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας | Ελληνική Δημοκρατία – Πρωθυπουργός τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στην Αθήνα στις 4 Σεπτεμβρίου, λίγο πριν από το τρίτο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ, στέλνοντας δικά του μηνύματα ακόμη στενότερης σινοελληνικής συνεργασίας, κόντρα στις αμερικανικές πιέσεις.

Ξεκίνησε να γράφει διεθνείς ειδήσεις το 2006 (στις εφημερίδες Έθνος και Έθνος της Κυριακής), πράγμα που συνεχίζει να κάνει με αμείωτη ένταση ως freelancer πια, καλύπτοντας το ρεπορτάζ του υπουργείου Εξωτερικών. Μέσα στα χρόνια, συνεργάστηκε με ιστοσελίδες και με περιοδικά.