Αρχική Blog Σελίδα 2408

The Dangerous Waters of the Mediterranean

0

EXECUTIVE SUMMARY: The national agendas of Greece and Turkey continue to clash in the Mediterranean. Even if Turkey discontinues its explorations south of the Greek island of Kastelorizo in the medium term, it will be difficult for the two to conduct a productive bilateral dialogue. The European idea of a multilateral summit of all Eastern Mediterranean countries is more promising, but not yet concrete. Israel supports the right of Greece to delimit its continental shelf and favors regional cooperation as a member of the East Med Gas Forum (EMGF), but understands that as matters stand, the possibility of a breakthrough is limited.

In a recent Bloomberg piece, James Stavridis argued that the “most dangerous waters in the world are in the Mediterranean.” While this claim is debatable (tensions in the South China Sea seem more ominous), few would disagree that dangers do exist in the Mediterranean.

The current standoff between Greece and Turkey in the Eastern Mediterranean is telling. Since the beginning of August, the Turkish research vessel Oruc Reis has been conducting exploration in waters claimed by both Athens and Ankara. As there is no agreement between the two, the US is employing its typical equal distances approach and characterizes these waters as ”disputed.” The Orus Reis returned to Antalya Port on September 13, but it is unclear how long it will remain there.

Israel, for its part, is standing with Greece. On August 12, it expressed its full support and solidarity with Greece in its maritime zones and its right to delimit its Exclusive Economic Zone (EEZ). Unlike Israel and Cyprus, however, Greece only recently took concrete steps in that regard. Following the November 2019 agreement on maritime zones between Turkey and Libya, Greece embarked on an attempt to protect its sovereign rights, however belatedly.

For many years, Greek governments postponed difficult decisions, despite Turkey’s continued rise in the neighborhood. Wishful thinking and inertia turned serious problems into potentially grave ones. Obviously, the economic crisis, a product of maladministration at the domestic level, could not but have an effect on foreign and defense policies.

The conservative Greek government that came to power in July 2019 signed two maritime deals in response to Turkish actions : the first with Italy in June 2020 and the second (and more important) with Egypt in August. The zones of the Greek-Egyptian agreement intersect with those of the Turkish-Libyan one. At this writing, the explorations of the Oruc Reis have not violated areas marked in the Greek-Egyptian accord—but its explorations south of Kastelorizo challenge the traditional Greek position shaped by international law that stipulates that islands have a right to an EEZ and a continental shelf. Turkey disagrees, and is advocating for a delimitation based on equity. In so doing, it is provoking Greece in order to predispose the international community to accept its argument.

Delimitation spats in the Eastern Mediterranean are not unusual. Israel and Lebanon, for instance, have an unresolved maritime border dispute. Also, the Greek-Egyptian maritime agreement is partial and does not cover all the islands (such as Rhodes) because Cairo decided to navigate between the position of Athens and Ankara. When Ankara announced it would ”not allow any activity in the area in question,” the Egyptian Foreign Ministry tweeted its surprise that such statements and allegations were being issued by a party that did not know the details of the agreement.

The description of the problem is much easier than its solution. A dialogue between Greece and Turkey has been suggested by mediators such as the US and EU as well as permanent members of the UN Security Council China and Russia. However, Greece is prepared to discuss only the matter of maritime zones, while Ankara’s agenda encompasses issues that Athens cannot accept such as the demilitarization of several Greek islands in the Aegean Sea. For Greece, everything that is threatened is not demilitarized. The Turkish invasion of Cyprus in 1974 dramatically outlines the threat.

The situation appears to be at an impasse. The EU depends on Turkey on several issues, such as management of the refugee crisis, and has repeatedly delayed long overdue sanctions. Even if some sanctions are eventually put into effect, their impact will be limited. The Oruc Reis has conducted its research without interruption in the Eastern Mediterranean without regard for the mild statements issued by Europe. Also, President Donald Trump, who has scored foreign policy successes in the Middle East and the Balkans, did not initially manage to reduce tensions after his telephone conversations with PM Mitsotakis and President Erdoğan. Russia, which has very good relations with Turkey, might be willing to help diffuse tensions, if asked.

On the public diplomacy level, Turkey threatens Greece almost daily, which ratchets up the risk of a military incident. (In mid-August, the Greek frigate Limnos accidentally collided with the Turkish ship Kemal Reis, damaging the right side of the latter’s stern.)

In an optimal scenario, the activities of the Oruc Reis will be frozen in the medium term in response to diplomatic pressure from the US and Germany, though what will ultimately follow remains obscure. NATO has been largely absent from the tensions in the Mediterranean, rather vindicating French President Emmanuel Macron’s ”brain dead” comment. NATO is conducting technical talks for de-confliction but is not giving further details.

One option that seems viable but needs further elaboration is a multilateral dialogue with the participation of the Eastern Mediterranean countries and external brokers. President of the EU Council Charles Michel has spoken in favor of a multilateral conference. The existence of the East Med Gas Forum (EMGF), an initiative that includes Egypt, Israel, Greece, Cyprus, Jordan, Italy, and the Palestinian Authority, highlights the significance of regional collaboration among partners for energy issues in the Basin. However, the agenda of Michel’s proposed conference needs to be specified.

This also applies to countries that might attend. Israel, for example, has already started to export natural gas from its own reservoirs and does not enthusiastically welcome EU involvement in Middle East affairs (this is particularly true after the achievement of the Abraham Accords). Furthermore, the representation of Lebanon, Libya, and Syria as well as Cyprus in a way that would satisfy both Anastasiades and Erdoğan might scupper the idea.

History does not suggest reason for optimism. The waters of the Mediterranean waters remain a source of disagreement and, occasionally, danger.

The Oruc Reis vessel, screenshot from YouTube video

View PDF

Dr. George N. Tzogopoulos is a BESA Research Associate and Lecturer at the European Institute of Nice and the Democritus University of Thrace.

Turkey is the biggest threat to Europe today, and the Greeks need our help

0

Denis Macshane@DenisMacShane

Greece and Cyprus have been trying to get more support from the EU amid tensions with Turkey and Recep Tayyip Erdogan(Getty)

As one former foreign minister put it, ‘if the EU’s foreign policy is now vegetarian, German foreign policy is vegan’

Later this week, EU leaders will meet to discuss their recovery plan. They will spend a few minutes on Brexit. EU heads of government look with disbelief at Boris Johnson’s announcement that he will break international law to appease the Brexit obsessives in his party.

But there is nothing Europe can do to cure Britain’s Brexit virus.

Russia is back on the agenda with the confirmation of the attempted murder via poison of Putin’s chief opponent, Alexei Navalny. And across the frontier, the democratic uprising in Belarus will get an airing.

But today, by far the biggest threat to Europe – in terms of a foreign power that is threatening EU territory and almost everything Europe says it seeks to project as its values – comes from Turkey.

Speaking in Athens last week, the former French president, Francois Hollande, laid out his concerns about Turkey.

For Hollande, Recep Tayyip Erdogan, now known in diplomatic circles as “The Sultan”, was a threat to Europe. He has led Turkey to economic ruin and now has to beat the nationalist drum, urging the restoration of Ottoman empire glory, in order to divert people’s attention from rising economic problems.

Hollande’s charge sheet includes multiple accusations: Erdogan is seeking to militarise the eastern Mediterranean; he has breached Nato obligations by buying Russian missiles; he has imprisoned hundreds of journalists and political opponents; he is obsessed with Islamism, promoting Islam in Europe and has converted two of the finest Byzantine Christian cathedrals in Istanbul into mosques; he flagrantly interferes in the politics of European countries including France and Germany, holding giant political rallies and insisting that Turkish EU citizens owe loyalty only to Turkey; his adventurism in Syria and his war on the Kurds are dangerous; his alliance with Libya was an act of aggression.

Hollande’s line was music to the ears of Greek ministers attending the conference. Nikos Dendias, the Greek foreign minister, insisted that Greece wanted to work with Erdogan, but only once the threat to the territorial integrity of the island nations of Greece was lifted.

Greece and Cyprus have been trying to get more support from the EU. Britain, with its pro-Turkish prime minister, is no longer a player, to the disappointment of British Hellenophiles.

The main problem for Greece is the refusal of Germany to take a clear line. Speaking after Hollande, the former Social Democratic Party leader, Sigmar Gabriel, who was German foreign minister from 2017 to 2018, took a completely different line. Gabriel insisted that if Turkey was sanctioned for buying Russian S-400 air defence missiles in clear violation of Nato obligations or was made to leave Nato, Turkey would quickly become a nuclear power.

He added that if the EU showed solidarity with Greece and took any measures against Erdogan, Europe would have to build new walls on all its frontiers including internal ones in countries like Hungary, as Erdogan would send a million or more refugees into the EU.

For Gabriel, the main problem was that the United States was not ready to sanction Turkey, and given US sway over Nato, there would be no clear line on Turkish militarisation of the east Mediterranean.

For Gabriel, the answer was “strategic patience” which also should be the policy towards Putin even after the attempt to murder Navalny.

As Gabriel sarcastically put it: “If the EU’s foreign policy is now vegetarian, German foreign policy is vegan”.

German and EU hand-wringing on Turkey was confirmed in an interview with the main Greek paper Kathimerini when the director of the German Council on Foreign Relations, Daniela Schwarzer, also special adviser to the EU foreign policy supreme, Josep Borrell, said proposals to put pressure or sanctions on Erdogan were “complex in a number of ways: whether they should be imposed, to what extent, under what terms – and under what terms they should be lifted”. She added: “We have not yet reached the point of broad and deep sanctions.”

That is precisely the foreign policy veganism from Berlin and Brussels that Sigmar Gabriel mocked. In many EU capitals, the Greece-Turkey dispute is complicated, arcane and lost in every sense in many mists of history.

Recently, Malta’s foreign minister suggested that it was just a matter of talking it all through.

If a power the size of Turkey were threatening to take over Malta’s little island of Gozo, he would be the first to demand solidarity and support from the EU.

On Tuesday, the German chancellor, Angela Merkel, the EU Council president, Charles Michel, and Erdogan have a scheduled Zoom discussion ahead of the council’s meeting later this week. Greece is the main talking point. Will the EU foreign policy vegetarians and vegans let the carnivorous Erdogan help himself to a slice of the Aegean?

Denis MacShane is the UK’s former minister for Europe

independent.co.uk

Ανάλυση: Το νέο Ανατολικό Ζήτημα

0

Οι νεοοθωμανικές φιλοδοξίες του Ερντογάν έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό με το τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αποσταθεροποιούν την περιοχή και αντιτίθενται στα δυτικά συμφέροντα. Γράφει ο Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος

Η προβολή ηγεμονικής και επεκτατικής πολιτικής από την Τουρκία προκαλεί ευρύτερη αστάθεια και αναβιώνει το λεγόμενο Ανατολικό Ζήτημα.

Στον 19ο αιώνα το λεγόμενο Ανατολικό Ζήτημα ήταν το κυρίαρχο πρόβλημα της διεθνούς πολιτικής. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν ο μεγάλος ασθενής. Η επικείμενη κατάρρευση και ο διαμελισμός της απασχολούσαν τις μεγάλες δυνάμεις της εποχής. Η πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας επισφραγίστηκε από μια σειρά πολέμους και συνθήκες. Με τη συνθήκη της Λωζάνης συντελέστηκε η γενέθλια πράξη του διάδοχου τουρκικού κράτους.

Μετά την καταστροφή του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου ήρθε και η παρακμή των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων.

Στον νέο διπολικό κόσμο του Ψυχρού Πολέμου που ανέτειλε, Δύση και Τουρκία είχαν συγκλίνοντα συμφέροντα αντιμετωπίζοντας την κοινή απειλή του σοβιετικού κομμουνισμού. Το κεμαλικό κράτος ακολούθησε δυτικόστροφη πορεία επιδιώκοντας την εγγύηση ασφάλειας της ατλαντικής συμμαχίας. Η Αμερική είδε την Τουρκία, ειδικά μετά την πτώση του Σάχη στο Ιράν, ως κρίσιμη σύμμαχο σε μια σημαντική γεωπολιτικά περιοχή.

Με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, την ευφορία του τέλους της Ιστορίας, και την προσπάθεια επέκτασης της δυτικής φιλελεύθερης τάξης σε πλανητικό πρόταγμα, η Τουρκία εξελίχθηκε σε κράτος-κλειδί για τους αμερικανικούς σχεδιασμούς. Η Τουρκία ήταν, πλέον, ένας «γεωπολιτικός μεντεσές» που συνέδεε την περιφέρεια της Κεντρικής Ασίας και τις τουρκόφωνες πρώην σοβιετικές χώρες με τη Μέση Ανατολή και τα Βαλκάνια. Το αφήγημα που έπλασε η Δύση για την Τουρκία περιέγραφε μια κοσμική δημοκρατία, χώρα πρότυπο για την ισλαμική Μέση Ανατολή. Ιδιαίτερα μετά την 11η Σεπτεμβρίου, η προώθηση του αφηγήματος αυτού έγινε επιτακτική για τις ΗΠΑ. Με αυτή τη λογική, προσπάθησαν να αγκυροβολήσουν την Τουρκία στους ευρωατλαντικούς θεσμούς. Να εντάξουν, δηλαδή, την Τουρκία πέραν του ΝΑΤΟ και στην ΕΕ.

Την αρχιτεκτονική αυτή ακολούθησαν απρόθυμα οι Ευρωπαίοι και, αρχικά, και η Τουρκία. Με την πάροδο του χρόνου αποδείχθηκε ότι οι δύο ενδιαφερόμενες πλευρές, δηλαδή η Ευρώπη αλλά και η Τουρκία, δεν επιθυμούσαν την ένταξη. Είχαν, για διαφορετικούς λόγους, μια εργαλειακή αντίληψη για την ενταξιακή προοπτική της Τουρκίας που θα κατέληγε, ενδεχομένως, σε μια ειδική σχέση.

Το δυτικό αφήγημα για την Τουρκία έχει, πλέον, καταρρεύσει. Τόσο λόγω των αλλαγών στο διεθνές σύστημα όσο και λόγω των εσωτερικών αλλαγών στην Τουρκία. Οι πλανητικές αλλαγές δημιούργησαν ένα νέο περιβάλλον, στο οποίο η Τουρκία διέγνωσε ευκαιρίες. Η απαλλαγή από τη Σοβιετική απειλή έφερε τάσεις απαγκίστρωσης της Τουρκίας από τους περιορισμούς της δυτικής ορθοδοξίας. Και η σταδιακή μετάβαση σε ένα πολυκεντρικό σύστημα μεγάλων δυνάμεων, μαζί με τη μερική αποχώρηση των ΗΠΑ από την περιοχή, αποχαλίνωσαν την Τουρκία. 

Παράλληλα, οι εσωτερικές εξελίξεις και ο κοινωνικός μετασχηματισμός που έφερε ο Ερντογάν άνοιξαν στην Τουρκία άλλους ορίζοντες. Η Ερντογανική Τουρκία, με την πάροδο του χρόνου, άλλαξε ταυτότητα και πολιτική. Από κοσμικό δυτικόστροφο κεμαλικό κράτος, απέκτησε ισλαμική ταυτότητα και νεοοθωμανικές βλέψεις μεγάλης δύναμης.

Η νέα Τουρκία θέλει να σπάσει και τα τελευταία δεσμά του κεμαλισμού. Τις συνθήκες που περιορίζουν την επιρροή της και την επικράτειά της. Η Τουρκία προβάλλει ηγεμονικές επιδιώξεις και εγείρει αξιώσεις στην ευρύτερη γεωπολιτική περιοχή.

Οι νεοοθωμανικές φιλοδοξίες του Ερντογάν έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό με το τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αποσταθεροποιούν την περιοχή και αντιτίθενται στα δυτικά συμφέροντα.

Απέναντι σε αυτή την Τουρκία η Δύση συμπεριφέρεται αμήχανα. Υπάρχει η γενικευμένη αντίληψη για την αναξιοπιστία της Τουρκίας, την απομάκρυνση και την απόκλιση των συμφερόντων της, πλέον, με τη Δύση. Δεν υπάρχει, όμως, αξιόπιστη και συνολική εναλλακτική στρατηγική. Είτε κατευνάζει τον Ερντογάν, όπως ο Τραμπ και η Μέρκελ, είτε προσπαθεί να κερδίσει χρόνο. Η λογική είναι να μη χαθεί πλήρως και οριστικά η Τουρκία για τη Δύση. Υπάρχουν και εξαιρέσεις. Η Γαλλία αντέδρασε αποφασιστικά στην τουρκική προβολή ηγεμονικών αξιώσεων στον ζωτικό της χώρο της Μεσογείου και της Βορείου Αφρικής. Το βαθύ κατεστημένο της Αμερικής διεύρυνε τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη χώρα μας, δημιουργώντας συνθήκες ενδεχόμενης αναδίπλωσης από την Τουρκία στη χώρα μας.

Η Ελλάδα, σε αυτό το περιβάλλον, μέχρι στιγμής, κινήθηκε με επιτυχία. Προέβη σε αξιόπιστη προβολή αποτρεπτικής ισχύος, ενίσχυσε τις διμερείς και τριμερείς συμμαχίες, λειτούργησε μέσα στους διεθνείς θεσμούς.

Η πρόκληση για την ελληνική διπλωματία, πλέον, είναι να πείσει εταίρους και συμμάχους για τη φύση του τουρκικού προβλήματος. Για την επανεμφάνιση δηλαδή του Ανατολικού Ζητήματος. Να πείσει τη Δύση ότι η τουρκική προβολή ηγεμονικών επιδιώξεων δεν αφορά μόνον την Ελλάδα αλλά, κυρίως, τη Δύση και τα συμφέροντά της. Και ότι η πολιτική της Δύσης δεν μπορεί να εξαντλείται στην πυροσβεστική παραίνεση της αποκλιμάκωσης της έντασης και της έναρξης διαλόγου. Πρώτον, γιατί διάλογος δεν μπορεί να υπάρξει πάνω σε παράνομες διεκδικήσεις της Τουρκίας. Καμία ελληνική κυβέρνηση δεν πρόκειται να συζητήσει κυριαρχικά της δικαιώματα. Και δεύτερον, γιατί η πολιτική της Δύσης δεν μπορεί να εξαντλείται στον κατευνασμό της Τουρκίας μέσα από τον ελληνοτουρκικό διάλογο. Τα ζητήματα πλέον υπερβαίνουν την αντιπαράθεση Ελλάδας – Τουρκίας. Η μεγάλη πρόκληση της ελληνικής διπλωματίας είναι να πείσει εταίρους και συμμάχους ότι ο στρουθοκαμηλισμός δεν πρόκειται να λύσει το νέο Ανατολικό Ζήτημα. Απαιτείται αλλαγή στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία.

Ο κ. Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος είναι καθηγητής στην Εδρα Κωνσταντίνος Καραμανλής, στη Σχολή Fletcher του Πανεπιστημίου Tufts, πρώην υπουργός.

Το Βήμα

Η επιτακτική ανάγκη του Τρίτου Πόλου

3
Η επίσκεψη του Μητσοτάκη στην Καρδίτσα, ανεξαρτήτως της κινητοποίησης ή μη των αγανακτισμένων του Συριζα, δείχνει πως το πολιτικό σκηνικό είναι, ακόμη, ρευστό. Τα πολιτικά αισθήματα του κόσμου αλλάζουν από στιγμή σε στιγμή.
Η σημερινή πολιτική κυριαρχία του Μητσοτάκη (όχι της Ν.Δ, η οποία είναι, μάλλον, άλλο πράγμα) δεν είναι βέβαιη.
Για να αποφύγουμε την επανάληψη των εμπειριών που είχαμε επί Συριζα πρέπει να υπάρξει μια από τις εξής δύο αλλαγές ώστε να μπορέσει να εκφραστεί πολιτικά ο κόσμος που δεν ανήκει στη δεξιά ή την παραδοσιακή και καιροσκοπική αριστερά.
1.-Η κ. Γεννηματά να ανοίξει την διαδοχή στον τρίτο πόλο του πολιτικού συστήματος. Να έρθει μια νέα γενιά στελεχών που κινείται στον σοσιαλδημοκρατικό χώρο και να ανανεώσει και τον πολιτικό λόγο και τα πρόσωπα που τον εκφράζουν. Να μη θυμίζουν τίποτε από το παρελθόν.
2.-Το άλλο ενδεχόμενο είναι πιο δύσκολο. Ό,τι καλό και αδρανοποιημένο έχει η χώρα να δραστηριοποιηθεί πολιτικά δημιουργώντας έναν νέο δυναμικό φορέα.
Στην περίπτωση αυτή υπάρχουν τα εξής προβλήματα. Ποιος θα αναλάβει την πρωτοβουλία; Η συνοχή του νέου φορέα. Το ιδεολογικοπολιτικό του στίγμα, μέσα ενημέρωσης που θα τον υποστηρίξουν και οικονομικές δυνατότητες που θα έχει.
Όλα αυτά μοιάζουν αξεπέραστα μέχρι τις εκλογές. Γι αυτό καλύτερα όσοι ενδιαφέρονται πολιτικά να δραστηριοποιηθούν σε ένα γενικό προσκλητήριο της πρώτης πρότασης.
3.-Ποιο μπορεί να είναι το ιδεολογικοπολιτικό στίγμα του φορέα;
-Ο κόσμος θέλει ασφάλεια. Πρέπει να εγγυηθεί ο νέος φορέας ότι θα μπορέσει να κρατήσει τη χώρα ασφαλή, ακέραια, χωρίς προσφυγή σε πολεμικές περιπέτειες.
-Οικονομικά η ελληνική κοινωνία δεν αντέχει άλλη μείωση του επιπέδου διαβίωσής της. Νεοφιλελεύθερες φωνές του είδους κόψτε μισθούς, συντάξεις, εξασθενήστε την ασφάλιση δεν θα βρουν λαϊκή ανταπόκριση και σωστά.
-Η δημόσια υγεία έχει καταρρεύσει και η ιδιωτική είναι πολύ ακριβή. Αν πάθεις κάτι και δεν έχεις χρήματα για τον ιδιωτικό τομέα έχεις τελειώσει. Η πόρτα του Αγίου Πέτρου είναι κοντά.
-Παράλληλα με την ιδιωτική παιδεία πρέπει να οικοδομηθεί μια υψηλού επιπέδου δημόσια.
Με αυτό το πλαίσιο, με ανανέωση του προγραμματικού λόγου και, κυρίως, των προσώπων που τον εκφράζουν, ο τρίτος πόλος μπορεί να αναδειχθεί σε ρυθμιστικό παράγοντα των πολιτικών εξελίξεων. Τον έχει ανάγκη η χώρα.

Μπορεί να παραιτηθεί ο Μπόρις Τζόνσον;

0

του Patrick O’ Flynn (*)

Μπορεί ο Μπόρις να ακολουθήσει το παράδειγμα του Χάρολντ Ουίλσον; Για πολλά χρόνια είχε γίνει μεγάλη συζήτηση για την ξαφνική παραίτηση του Ουίλσον από την πρωθυπουργία πριν περάσει ένας χρόνος από την επίλυση της εκκρεμότητας του μέλλοντος που θα είχε η Βρετανία στην Ευρώπη με το δημοψήφισμα του 1975. Υποχρεώθηκε να παραιτηθεί από την ΜΙ5; Εβλεπε τα πρώτα συμπτώματα της νόσου Αλτσχάιμερ; Υπήρχε κάποιο άλλο κρυφό προσωπικό σκάνδαλο που θα αποκαλυπτόταν αν δεν έφευγε;

Η αλήθεια ήταν πιο πεζή. Φαίνεται πως ο Ουίλσον είχε χάσει την όρεξή του για τη δουλειά. Στο σημείωμα της παραίτησής του προς τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου, παραπονιόταν ότι οι μέρες του ήταν πολύ πιο φορτωμένες από εκείνες των προκατόχων του και ότι έπρεπε να δουλεύει επτά ημέρες την εβδομάδα, 12 με 14 ώρες την ημέρα.

Λίγοι θεωρούν ότι ο Τζόνσον διαπνέεται από μια σταχανοβιτική εργασιακή ηθική. Δεν χρειάζεται λοιπόν μεγάλη φαντασία για να καταλάβει κανείς ότι οι δύσκολες μέρες που περνάει δεν ήταν αυτό που είχε στο μυαλό του για την πρωθυπουργία.

Συνυπολογίστε το διαζύγιο, το γεγονός ότι έγινε ξανά μπαμπάς στα 56 και την εμπειρία του στην εντατική, και θα καταλάβετε γιατί έχουν αρχίσει τα κουτσομπολιά ότι ο Τζόνσον μπορεί να ακολουθήσει το παράδειγμα του Ουίλσον στις αρχές του 2021, όταν το Brexit μπει σε μια τροχιά.

Όπως μου είπε αυτή την εβδομάδα κάποιος που τον ξέρει καλά, «το σιχαίνεται. Δεν μπορεί να συγκεντρωθεί στη δουλειά του. Η απομάκρυνσή του από την οικογένειά του τον απασχολεί πολύ. Ο Ντόμινικ Κάμινγκς έχει αφοσιωθεί μαζί με τον Μάικλ Γκόουβ στο Brexit και ξέρει ότι οι περισσότεροι άλλοι γύρω του είναι δεύτερης κατηγορίας».

Ενώ η επιτυχία του σε μια εκλογικού χαρακτήρα πολιτική δεν μπορεί να αμφισβητηθεί – αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά στις δημοσκοπήσεις -, η αποτυχία του στην κυβερνητική πολιτική αποτελεί πια κοινή παραδοχή στο Ουεστμίνστερ.

H επιπολαιότητά του, η ανάγκη του να είναι αρεστός και η τάση να θεωρεί ότι μπορεί να τα βγάλει πέρα χωρίς να εκτελεί πλήρως τα καθήκοντά του θεωρούνται οι τρεις αιτίες της αποτυχίας του.

Και τα τρία αυτά στοιχεία ήταν έκδηλα στην αντιπαράθεσή του με τον υπουργό Βόρειας Ιρλανδίας, που δήλωσε ότι η ΕΕ διαπραγματεύεται καλόπιστα, ενώ ο ίδιος ο Τζόνσον είχε πει το αντίθετο. Ο βρετανός πρωθυπουργός άρχισε να λέει με θεατρικό τρόπο ότι δεν αποκλείεται να κάνει λάθος, κοιτάζοντας δεξιά κι αριστερά για δείγματα επιδοκιμασίας ή θαυμασμού.

Υστερα ήρθε αυτή η συνέντευξη στη Sun, όπου είπε ότι οι άνθρωποι δεν πρέπει να καρφώνουν τους γείτονές τους όταν παραβιάζουν τον «κανόνα των έξι» στις συναθροίσεις τους – τον οποίο η δική του κυβέρνηση θέσπισε ως απαραίτητο για την αντιμετώπιση της πανδημίας – , εκτός πια αν κάνουν τίποτα μεγάλα πάρτι. Ο βρετανός πρωθυπουργός άδειασε έτσι όλους τους υπουργούς και βουλευτές, που προειδοποιούσαν όλη την εβδομάδα ότι, ναι, οι αρχές πρέπει να γνωρίζουν πότε παραβιάζεται ένας νόμος.

Με ένα εξαιρετικά δύσκολο φθινόπωρο να έρχεται λόγω της κρίσης της Covid-19, αυτού του είδους η ηγεσία δεν μοιάζει κατάλληλη για την εποχή.

Δεν είναι περίεργο λοιπόν που έχει αρχίσει να κυκλοφορεί και πάλι το όνομα του Μάικλ Γκόουβ, με τον γνωστό σχολιαστή Πολ Γκούντμαν να ρίχνει την ιδέα ότι μπορεί τον Ιανουάριο να οριστεί αντιπρόεδρος της κυβέρνησης. Το περίεργο είναι ότι τόσοι άνθρωποι θαυμάζουν τον στρατηγικό νου του Γκόουβ. Φαίνεται ότι τους αρέσει η ιδέα να αντικατασταθεί κάποιος που είναι καλός στο να εκλέγεται και κακός στο να κυβερνά από κάποιον που είναι καλός στο να κυβερνά και κακός στο να εκλέγεται.

Και δεν περνάει από το μυαλό κανενός ότι ίσως θα ήταν προτιμότερο να επιλεγεί κάποιος που είναι καλός και στα δύο.

Όπως είχε πει παλιότερα ο Τζόνσον όταν είχε προσδιορίσει τα προσόντα που πρέπει να έχει ένας πρωθυπουργός, «ύστερα από διαβουλεύσεις με τους συναδέλφους μου, κατέληξα ότι εγώ δεν ανήκω σε αυτή την κατηγορία».

(*) Ο Πάτρικ Ο’Φλιν είναι αρθρογράφος του Spectator

(Πηγή: Spectator)

Η τουρκική τυχοδιωκτική ιστορία επαναλαμβάνεται και σήμερα κατά τον οικονομολόγο Ahmet Insel

0

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected], www.kalkis.eu

Η σημερινή πολιτική προσέγγιση του συνόλου του τουρκικού πολιτικάντικου συστήματος, με επικεφαλής τον Ερντογάν, «παραπέμπει σε μια πολιτική διαμόρφωση που βίωσε η Οθωμανική Αυτοκρατορία περισσότερο από έναν αιώνα πριν : δηλαδή τον εθνο-θρησκευτικό τυχοδιωκτισμό, ο οποίος το 1914 ώθησε τον σουλτάνο και τους νεό-Τούρκους υπερεθνικιστές της «Επιτροπής  Ένωσης  και Προόδου», τότε στην εξουσία, να συμμετάσχουν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό των κεντρικών δυνάμεων. Ο στόχος ήταν τότε να ανακτήσει τα χαμένα εδάφη στα Βαλκάνια όπως και στη Μέση Ανατολή. Αυτή η κίνηση  οδήγησε στην ήττα και την κατάρρευση της αυτοκρατορίας. Οι ίδιοι τυχοδιωκτισμοί, οι ίδιες μνησικακίες και τα ίδια μίση, οι ίδιες εθνικιστικές εκφράσεις εκστομίζονται σήμερα από το προεδρικό παλάτι στην Άγκυρα και βρίσκουν μια πραγματική απήχηση στην κοινωνία. Εκ νέου για το χείριστο ;»

Είναι το ρητορικό ερώτημα του νουνεχή Τούρκου πολιτικού επιστήμονα στο ακόλουθο άρθρο γνώμης που ο γράφων είχε την τιμή να μεταφράσει από τα γαλλικά.

«Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πέτυχε τον στόχο του : να δημιουργήσει μια εθνικιστική κλιμάκωση»

(Recep Tayyip Erdogan a atteint son objectif : créer une surenchère nationaliste)

Του Ahmet Insel, Τούρκου οικονομολόγου και πολιτικού επιστήμονα

Tribune, ηλεκτρονικός Le Monde, 22-9-2020.

Οι εδαφικές αξιώσεις του Τούρκου προέδρου εντάσσονται μέσα σε έναν τουρκικό εκδικητισμό  έναντι της Ευρώπης και της Δύσης.

«Κλείνουμε την παρένθεση που άνοιξε πριν από δύο αιώνες!» Αυτή η δήλωση ακούγεται συχνά στο περιβάλλον του Ερντογάν, του ισχυρού ανδρός της «νέας Τουρκίας». Εάν ο ενδιαφερόμενος δεν είπε αυτήν την φράση, ο ίδιος συμμερίζεται το ίδιο συναίσθημα, αυτός που διαμορφώθηκε στα νιάτα του από τους ιδεολόγους του ισλαμιστικού εθνικισμού, του οποίου ο εκπεφρασμένος στόχος ήταν πάντοτε να εκδικηθεί τους «δυτικιστές» και, κατ’επέκταση, τη Χριστιανική Δύση.

Ο Ερντογάν και το κόμμα του, το AKP, ήρθαν στην εξουσία το 2002 με μια εντελώς διαφορετική ατζέντα :

@ τη δημοκρατική εξομάλυνση,

@ την οικονομική ανάπτυξη,

@ την απελευθέρωση από τα δεσμά που επέβαλε ο εθνικιστικός κι ο κοσμικός αυταρχισμός της αστικής και στρατιωτικής γραφειοκρατίας, και

@ την ταχεία ένταξη της Τουρκίας. στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ).

Μετά από σχεδόν 18 χρόνια στην εξουσία, το «αφεντικό-rais», όπως τον αποκαλούν οι υποστηρικτές του, κατάφερε να μεταμορφώσει ριζικά το κράτος και να συγκεντρώσει όλες τις εξουσίες στα χέρια του, τουλάχιστον τυπικά.

«Το Κράτος του Ερντογάν» κυβερνά μια κοινωνία σε μεγάλο βαθμό αποπροσανατολισμένη από μια χαοτική πολιτική και από μια οικονομική κρίση που επιδεινώθηκε από την επιδημία Covid-19. Ο ισχυρός άνδρας της Άγκυρας υποδαυλίζει  έναν εκδικητισμό με δυο όψεις :

@ ενάντια στην κεμαλική «παρένθεση» του αυταρχικού μοντερνισμού και

@ ενάντια στη Δυτική Ευρώπη, η οποία ακολουθεί «τα σχέδια των σταυροφόρων και των αποικιοκρατών». Αυτή είναι η ραχοκοκαλιά της νέας συμμαχίας που έχει δημιουργηθεί μετά την απόπειρα πραξικοπήματος το 2016.

Μια παράλυτη αντιπολίτευση

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να ερμηνεύσουμε την απροσδόκητη αλλαγή του στάτους της Συνθήκης της Λωζάννης στους λόγους της τουρκικής εξουσίας. Υπογεγραμμένη το 1923 ως ιδρυτική πράξη της ανεξάρτητης μετα-Οθωμανικής Τουρκίας, ακύρωσε τη Συνθήκη των Σεβρών του 1920, η οποία διαμοίραζε ένα μεγάλο μέρος του εδάφους μεταξύ των συμμαχικών δυνάμεων, της Αρμενίας και ενός υποθετικού Κουρδιστάν.

Η Τουρκία ήταν η μοναδική χώρα μεταξύ των ηττημένων του μεγάλου πολέμου που αμφισβήτησε με τα όπλα το «δικτάτο-υπαγόρευση» των συμμάχων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αυτή η συνθήκη γιορταζόταν μέχρι πρόσφατα ως η πραγματοποίηση της νίκης που κέρδισε ο Μουσταφά Κεμάλ, ιδρυτής της Δημοκρατίας, έναντι των δυτικών δυνάμεων. Για τον Ερντογάν, αυτό το κείμενο είναι πλέον το σύμβολο μιας ήττας, της απώλειας οθωμανικών εδαφών, συμπεριλαμβανομένης της σειράς των ελληνικών νησιών κατά μήκος των τουρκικών ακτών, καθώς και των πόλεων της Μοσούλης και του Κιρκούκ, στο Ιράκ, και Βόρεια Συρία.

Ήταν ταμπού να μιλήσεις για την αναθεώρηση αυτής της συνθήκης. Στο εξής, μια σειρά  συνταξιούχων στρατηγών διακήρυξαν την ανάγκη για αυτό και έγιναν οι ήρωες της «γαλάζιας πατρίδας» – ένα σχέδιο που διεκδικεί μια τουρκική υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος. Η εθνικιστική ακροδεξιά χειροκροτεί και το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, το CHP (Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα, που ιδρύθηκε από τον Μουσταφά Κεμάλ), υποστηρίζει επίσης, αν και πιο δειλά, αυτήν την διεκδίκηση. Έτσι, σε απάντηση στον Μακρόν, ο Bülent Kuşoğlu, αντιπρόεδρος του CHP, δήλωσε στις 11 Σεπτεμβρίου 2020 ότι, για το κόμμα του, «δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ του τουρκικού λαού και της κυβέρνησης του Ερντογάν, όταν πρόκειται για  ένα εθνικό ζήτημα». Ο Ερντογάν πέτυχε τον στόχο του : να δημιουργήσει μια εθνικιστική κλιμάκωση, να παραλύσει την αντιπολίτευση και να την καταστήσει ουραγό του (να την καπελώσει).

Τυχοδιωκτισμός και μνησικακίες

Σε τελική ανάλυση, δεν έχει η Τουρκία, πολύ φτωχή σε ενεργειακούς πόρους, το δικαίωμα, όπως και άλλες χώρες, να ανησυχεί για την ενεργειακή της ασφάλεια; Και μπορούμε να εφαρμόσουμε μηχανιστικά τη συμφωνία του ΟΗΕ του 1982 για τον καθορισμό των συνόρων των αποκλειστικών θαλάσσιων οικονομικών ζωνών στις ακτές του Αιγαίου, χωρίς αμοιβαίες παραχωρήσεις από δύο παραθαλάσσιες χώρες για τον ισχυρισμό τους;

Σε αυτό το πλαίσιο, οι λεκτικές κονταρομαχίες των δυτικών ηγετών με τον Τούρκο πρόεδρο, όπως αυτές του Μακρόν, ή οι επιδείξεις δύναμης χωρίς συνέπεια μάλλον ρίχνουν νερό στον μύλο του αυτάρχη  της Άγκυρας. Τον κάνουν πιο δημοφιλή με το εκλογικό σώμα του, και ακόμη πιο πέρα από αυτό. Επικεφαλής μιας μεσαίας περιφερειακής δύναμης, ο Ερντογάν κατανοεί πάνω απ ‘όλα τον συσχετισμό δυνάμεων και γνωρίζει τα όρια των μέσων που διαθέτει. Γι ‘αυτό είναι δύσκολο να γνωρίζουμε, αν ήταν η στρατηγική διαλόγου της Άνγκελα Μέρκελ ή η στρατηγική πυγμής του Μακρόν που τον οδήγησε να ανοίξει εν μέρει την πόρτα για μια συζήτηση με την Ελλάδα. Η απειλή των σταδιακών οικονομικών κυρώσεων της ΕΕ πρέπει επίσης να τον ώθησε να ηρεμήσει το παιχνίδι, αφήνοντας τους συμμάχους του να συνεχίσουν την επεκτατική κλιμάκωση.

Από το 2016, ο Ερντογάν και το AKP μπόρεσαν να σχηματίσουν μια πλειοψηφία χάρη στη συμμαχία τους με τους ακροδεξιούς υπερεθνικιστές. Οι υπερεθνικιστές κοσμικοί ή Κεμαλιστές έχουν ενταχθεί σε αυτήν τη συμμαχία από τότε που έγινε η τουρκική στρατιωτική επέμβαση στη Συρία. Χωρίς να συμμετέχουν άμεσα στην κυβέρνηση του Ερντογάν, αυτά τα δύο ρεύματα συμπληρώνουν και ενισχύουν τον ισλαμο-εθνικισμό που υποστηρίζει ο Ερντογάν.

Τούτο παραπέμπει σε μια πολιτική διαμόρφωση που βίωσε η Οθωμανική Αυτοκρατορία περισσότερο από έναν αιώνα πριν, δηλαδή : στον εθνο-θρησκευτικό τυχοδιωκτισμό, ο οποίος το 1914 ώθησε τον σουλτάνο και τους νεό-Τουρκους υπερεθνικιστές της «Επιτροπής  Ένωσης  και Προόδου», τότε στην εξουσία, να συμμετάσχουν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό των κεντρικών δυνάμεων. Ο στόχος ήταν τότε να ανακτήσει τα χαμένα εδάφη στα Βαλκάνια όπως και στη Μέση Ανατολή. Αυτή η κίνηση  οδήγησε στην ήττα και την κατάρρευση της αυτοκρατορίας.

Οι ίδιοι τυχοδιωκτισμοί, οι ίδιες μνησικακίες και τα ίδια μίση, οι ίδιες εθνικιστικές εκφράσεις εκστομίζονται σήμερα από το προεδρικό παλάτι στην Άγκυρα και βρίσκουν μια πραγματική απήχηση στην κοινωνία.

Εκ νέου για το χείριστο ;

 

Ο Ερντογάν συνεχίζει να απειλεί: Μην ξεχνάτε! Ο φόβος είναι ανούσιος όταν έρχεται το τέλος

1

Στις δηλώσεις που έκανε μετά τη συνεδρίασε του υπουργικού συμβουλίου τόνισε ότι «συνεχίζουμε αδιάκοπα τις γεωτρήσεις στη Μεσόγειο και τον Εύξεινο Πόντο»

Στη σκληρή γραμμή επέμεινε το βράδυ της Δευτέρας ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, λίγες ημέρες πριν ξεκινήσει ο διάλογος μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας για το Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο.

Στις δηλώσεις που έκανε μετά τη συνεδρίασε του υπουργικού συμβουλίου τόνισε ότι «συνεχίζουμε αδιάκοπα τις γεωτρήσεις στη Μεσόγειο και τον Εύξεινο Πόντο. Θα προστατεύσουμε τα δικαιώματά μας στην ανατολική Μεσόγειο με όλες μας τις δυνάμεις σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο. Συνεχίζουμε με αποφασιστικότητα τις ενέργειές μας για την ασφάλεια των νότιων συνόρων μας». Στη συνέχεια αφήνοντας αιχμές κατά της Ελλάδας δήλωσε ότι κανείς δεν θα επιβάλλει με το έτσι θέλω τους χάρτες του.

«Όσοι προσπαθούν να αγνοήσουν την Τουρκία και να επιβάλουν με το έτσι θέλω τα επιχειρήματά τους και τους χάρτες τους στην ανατολική Μεσόγειο, τώρα άρχισαν να προσέρχονται στο τραπέζι της διπλωματίας. Η επιμονή «όλα είναι δικά μου» εναντίον μιας χώρας που έχει 83 εκατομμύρια πληθυσμό και 780.000 τ.χλμ. έδαφος, δεν είναι ούτε ρεαλιστική ούτε μπορεί να γίνει αποδεκτή. Πιστεύουμε ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα που να μην μπορεί να επιλυθεί μέσω συμφωνίας, διαλόγου και διαπραγματεύσεων», είπε, ενώ συνέχισε με τον χαρακτηριστικό γλαφυρό του τρόπο τις προειδοποιήσεις.

«Καθώς τα βήματα της μεγάλης και ισχυρής Τουρκίας αρχίζουν να ακούγονται όλο και πιο δυνατά, αυξάνονται και οι ανησυχίες εκείνων που έβλεπαν τη χώρα μας ως αποικιοκρατική. Μην ξεχνάτε! Ο φόβος είναι ανούσιος όταν έρχεται το τέλος. Με όποιον προχωράει δίπλα μας και είναι συνοδοιπόρος μας, όταν χρειαστεί θα μοιραστούμε το ψωμί μας, θα προχωρήσουμε μαζί τον ίδιο δρόμο και θα είναι φίλοι μας, αδελφοί μας. Θέλω να γίνει γνωστό ότι δεν θα ξεχάσουμε αυτούς που μας έστησαν ενέδρα, συμπεριφέρθηκαν εχθρικά και ειδικά αυτούς που μας επιτέθηκαν», ανέφερε.

Συνεχίζοντας τον όλο υπόνοιες λόγο του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πρόσθεσε ότι «εκείνοι που γυρίζουν την πλάτη στα ιστορικά γεγονότα και τις διεθνείς συμφωνίες για την προστασία των συμφερόντων μερικών χωρών στην Κύπρο και την ανατολική Μεσόγειο δεν έχουν τίποτα να πουν στον κόσμο. Αυτοί που προσπαθούν να φέρουν τα πάνω κάτω στην περιοχή μας και στον κόσμο εξαιτίας της εχθρότητάς τους απέναντι στην Τουρκία, στην πραγματικότητα ετοιμάζουν το τέλος τους με τα ίδια τους τα χέρια. Εκείνοι που ορθώνονται μπροστά μας είναι σαν τα δέντρα που έχουν σαπίσει από μέσα. Είναι σαν ένα κορμό που με κέλυφος, αλλά που με την πρώτη καταιγίδα κινδυνεύει να πέσει». Ο Τούρκος πρόεδρος επανέλαβε ότι δεν εποφθαλμιά τα δικαιώματα κανενός, αλλά θέλει οι άλλοι να σέβονται της χώρας του.

«Στην Κύπρο, στη Μεσόγειο, στο Αιγαίο και οπουδήποτε υπάρχουν διαφωνίες εμείς δεν απλώνουμε χέρι στα δικαιώματα, το δίκαιο και την αξιοπρέπεια κανενός. Θέλουμε μόνο να γίνονται σεβαστά τα δικά μας δικαιώματα, το δίκαιό μας και τα συμφέροντά μας. Απευθύνουμε έκκληση να μάθουν τα πραγματικά χαρακτηριστικά αυτής της χώρας», είπε και φωτογραφίζοντας τον Γάλλο πρόεδρο Μακρόν, ανέφερε ότι «ούτε εμείς θέλουμε μια χούφτα φιλόδοξοι, οι οποίοι τρέφονται με την ένταση, να οδηγήσουν τη χώρα τους σε καταστροφή για πολιτικό όφελος».

ethnos.gr

Αποκαλυπτικό έγγραφο: Συνδεδεμένες οι κυρώσεις για Τουρκία – Λευκορωσία – Τι είχαν συμφωνήσει οι «27» στο Βερολίνο

0

Νίκος Μελέτης

Όλες οι χώρες όμως που χθες εξέφραζαν υποκριτικά την λύπη τους επειδή η Κύπρος κράτησε σθεναρή στάση, με αποτέλεσμα να μην υπάρξουν κυρώσεις μόνο για την  Λευκορωσία, έδειξαν να ..ξεχνούν  ότι  στις 28 Αυγούστου στο Άτυπο Συμβούλιο Gymnich συμφωνούσαν να συνδεθεί η απόφαση για τις  πρόσθετες κυρώσεις που ζήτησε η Κύπρος  με την έγκριση κυρώσεων για την  Λευκορωσία.

Είναι  χαρακτηριστικό ότι το απόσπασμα της εσωτερικής απόρρητης σύνοψης της υπηρεσίας που προΐσταται ο Ζ. Μπορρέλ, της EEAS (European External Action Service) που καταγράφει αυτή την συμφωνία μεταξύ των ευρωπαίων Υπουργών, εξηγεί γιατί η Λευκωσία επιμένει στην θέση της την οποία διατύπωσε και δημοσίως πριν την χθεσινή συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων  ο κύπριος ΥΠΕΞ Νίκος Χριστοδουλίδης ο οποίος είχε προειδοποιήσει ότι «οι αντιδράσεις της ΕΕ., σε κάθε είδους παραβίαση  των βασικών Αρχών και Αξιών  δεν μπορεί να είναι  a la carte».

Το επίμαχο  απόσπασμα της απόρρητης καταγραφής της σύνοψης  του Άτυπου Συμβουλίου ΥΠΕΞ Gymnich της 28ης Αυγούστου:

«…Μακρά συζήτηση για την Τουρκία ,με επίκεντρο σε μεγάλο βαθμό την επέκταση των κυρώσεων. Κάνοντας απολογισμό της έλλειψης απτής προόδου μέχρι στιγμής τόσο στον διάλογο υπό την ηγεσία του Ύπατου Εκπροσώπου  όσο και στις προσπάθειες κατευνασμού της Γερμανίας, οι Υπουργοί συμφωνούν να επιταχύνουν τις εργασίες του Συμβουλίου σχετικά με τις προτάσεις της Κύπρου (Ιούνιος) σχετικά με τον πρόσθετο κατάλογο των ατόμων που εμπλέκονται σε παράνομες γεωτρήσεις. Όπως και για τη Λευκορωσία , η επιτάχυνση αυτή θα πρέπει να οδηγήσει στην έγκριση των σχετικών αποφάσεων από το Συμβούλιο πριν από την Σύνοδο Κορυφής  (το αργότερο από το FAC). Η προετοιμασία της στρατηγικής συζήτησης σε επίπεδο Συνόδου Κορυφής για την Τουρκία θα πρέπει να παραμείνει πολυδιάστατη, με θετικές κατευθύνσεις (διάλογος, οικονομική συνεργασία) όσο και πιθανή κλιμάκωση του περιοριστικού μέτρου που στοχεύει τα χρηματοπιστωτικά και οικονομικά συμφέροντα της Τουρκίας….».

Πλέον οι αποφάσεις για τις  κυρώσεις μετατίθενται για την Σύνοδο Κορυφής που ο Ν. Αναστασιάδης αναμένεται να βρεθεί σε κλοιό πιέσεων, ενώ ταυτόχρονα  θα  υπάρχει πίεση και προς την Ελλάδα με πρόσχημα την έναρξη διερευνητικών επαφών να μην επιμείνει  στην έγκριση λίστας κυρώσεων που θα επιβληθούν στην Τουρκία μέσω αυτοματοποιημένης διαδικασίας εάν επιστρέψει στην πολιτική των προκλήσεων.
liberal

Λουκασένκο μεταξύ Ανατολής και Δύσης και ο αγωγός Druzhba

0

Δρ Λάμπρος Γ. Καούλλας

Οι διαδηλώσεις στην Λευκορωσία έχουν ήδη μπει στην έκτη εβδομάδα και τα πυρά του Προέδρου της χώρας στρέφονται τώρα κατά της Δύσης. Η θέση της χώρας και ο αγωγός πετρελαίου Druzhba.

 

Οι διαδηλώσεις στην Λευκορωσία έχουν ήδη μπει στην έκτη εβδομάδα και τα πυρά του Προέδρου της χώρας στρέφονται τώρα κατά της Δύσης. Ο Alexander Lukashenko κατηγορεί πλέον ανοικτά τις ΗΠΑ και τις «δορυφορικές τους χώρες» όπως Τσεχία, Εσθονία, Λετονία και Πολωνία πως υποθάλπουν τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, ενώ στις αρχές Αυγούστου παρόμοιες κατηγορίες είχαν στραφεί προς την αντίθετη κατεύθυνση και κατά της Ρωσίας, με αφορμή τη σύλληψη των 33 ανδρών της ρωσικής ιδιωτικής στρατιωτικής εταιρείας Wagner.

 

Σε πρόσφατη ομιλία του που μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο BelTA, ο Lukashenko έκανε αναφορά σε «τεχνολογίες έγχρωμης αποσταθεροποίησης» της Λευκορωσίας στα πρότυπα αντικυβερνητικών διαδηλώσεων σε Ουκρανία, Συρία και Χονγκ Κονγκ.

Ωστόσο, παρόμοιες κατηγορίες είχε εκτοξεύσει στα τέλη Ιουλίου, λίγες μέρες πριν τις εκλογές, κατά της Ρωσίας, όταν λευκορωσικές ειδικές αστυνομικές δυνάμεις είχαν συλλάβει 33 άτομα που φέρονταν συνδεδεμένα με την Wagner μέσα από την οποία δραστηριοποιούνται Ρώσοι μισθοφόροι στη Λιβύη. Ο Διοικητής της SVR RF (Εξωτερικής Υπηρεσίας Πληροφοριών της Ρωσικής Ομοσπονδίας) Sergey Naryshkin ανέφερε τότε πως το ζήτημα των 33 θα ξεπεραστεί για το συμφέρον των «αδελφικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών».

Οι κατηγορίες Lukashenko στις αρχές Αυγούστου ήταν βαρύτατες, λέγοντας πως η Ρωσία είχε σκοπό να προκαλέσει «σφαγή» στο Μίνσκ και πως συνεργαζόταν με την αντιπολίτευση, αυτή που σήμερα δέχεται την στήριξη της ΕΕ. Είχε επίσης πει, μετά τη σύλληψη των 33, πως η Λευκορωσία θα διατηρήσει την ανεξαρτησία της έναντι της Ρωσίας.

Οι διαδηλώσεις όμως έσπρωξαν ξανά τον Lukashenko στην αγκαλιά της Ρωσίας, κάτι που ορισμένοι αναλυτές είχαν προβλέψει πως θα γίνει αν κορυφώνονταν οι διαδηλώσεις, και έτσι η ρητορική έχει αλλάξει και πάλι. Για παράδειγμα, σύμφωνα με το RT (16/09/2020) ο Διοικητής της SVR Sergey Naryshkin κατηγόρησε δημόσια τις ΗΠΑ πως ετοίμαζαν προσεκτικά τις διαδηλώσεις εδώ μια δεκαετία.

Σε πιο πρακτικό επίπεδο, μετά την επίσκεψη Lukashenko στο Σότσι και την συνάντηση με τον Putin, η Μόσχα θα χορηγήσει στο Μινσκ δάνειο ύψους $1,5 δις ενώ γίνονται κοινές στρατιωτικές ασκήσεις στα σύνορα με Πολωνία και Λιθουανία, αφού προηγουμένως υπήρξαν κατηγορίες για τη δραστηριότητα του NATO στα λευκορωσικά σύνορα. Από την άλλη, το Κρεμλίνο ανέφερε πως δεν τέθηκε θέμα προμήθειας της Λευκορωσίας με νέα όπλα.

Ο ΥΠΕΞ της Γερμανίας Heiko Haas, σε μια προσπάθεια να αμβλύνει τις ανησυχίες της Ρωσίας, ανέφερε πως «για μας μέσα στην ΕΕ, αυτό δεν γίνεται για να αποκολλήσουμε την Λευκορωσία από την Ρωσία και να την ενσωματώσουμε στην ΕΕ», αλλά σκοπός είναι η διενέργεια «ελεύθερων και δίκαιων εκλογών» (Associated Press, 16/09/2020). Είπε επίσης πως η Μόσχα «με την άνευ όρων στήριξη στον Lukashenko και την υβριδική επέκταση της επιρροής της» θα χάσει την συμπάθεια του λευκορωσικού λαού.

Γιατί αυτό το προσεκτικό «αλληλοτράβηγμα» της Λευκορωσίας από ΕΕ και Ρωσία;

Η Λευκορωσία βρίσκεται σε ένα σημείο-κλειδί της ευρωπαϊκής ηπείρου. Σε αντίθεση με την Ουκρανία, που έχει πρόσβαση στη θάλασσα, η Λευκορωσία συνορεύει με τη Ρωσία από τα ανατολικά, ενώ στα βόρεια, νότια και δυτικά με χώρες του σοσιαλιστικού μπλοκ που πλέον έχουν απορροφηθεί από την Δύση, δηλαδή τις χώρες του Βίσεγκραντ και τις Βαλτικές χώρες. Μετά και τα γεγονότα στην Ουκρανία, η πλήρης υπαγωγή της Λευκορωσίας στα δυτικά συμφέροντα θα είναι καίριο πλήγμα για την Ρωσία.

Από την άλλη, και όπως φανέρωσαν και οι ρητορικές αντεγκλήσεις στις αρχές Αυγούστου με την υπόθεση των 33 Ρώσων μισθοφόρων, η Λευκορωσία του Lukashenko δεν ήθελε να θεωρείται δεδομένη.

Παρά τις στενότατες πολιτιστικές και πολιτικές σχέσεις με τη Ρωσία, με σημαντικότερο το «Union State of Russia and Belarus», η Λευκορωσία ταυτόχρονα διατηρεί δεσμούς με το Κίνημα των Αδεσμεύτων και δυτικούς θεσμούς, όπως το «Eastern Partnership» του «External Action» της ΕΕ. Ο Lukashenko ανησυχούσε πως εμβάθυνση του «Union State» θα οδηγούσε σε σχέδιο προσάρτησης και για τούτο είχε κάνει ανοίγματα προς ΗΠΑ και Κίνα.

Η Λευκορωσία αποτελεί ένα σημαντικό κόμβο για την προμήθεια ρωσικού πετρελαίου στην αγορά χωρών της ΕΕ. Ο βόρειος κλάδος του ρωσικού αγωγού Druzhba, που μεταφέρει πετρελαίο από την ρωσική ενδοχώρα (Σιβηρία, Ουράλια, Κασπία Θάλασσα) και ξεκινά από το Αλμετυέβσκ του Ταταρστάν, περνά από το Μοζύρ της νότιας Λευκορωσίας. Από εκεί διακλαδώνεται και περνά σε Πολωνία και Ουκρανία και προμηθεύει Σλοβακία, Ουγγαρία, Κροατία, Τσεχία, Σλοβενία, Αυστρία και Γερμανία.

Ο αγωγός Druzhba, που σημαίνει «Φιλία» δημιουργήθηκε το 1958 μετά από απόφαση της 10ης Συνόδου της COMECON (Συμβούλιο για την Αμοιβαία Οικονομική Βοήθεια), γι’ αυτό και είναι γνωστός και ως ο «Comecon Pipeline». Ο αγωγός προμήθευε σοβιετικό πετρέλαιο τα «αδελφά σοσιαλιστικά κράτη». Ήταν το κομμουνιστικό αντίβαρο στο Σχέδιο Μάρσαλ, τον ΟΟΣΑ και τους πρόδρομους της ΕΟΚ. Με την πτώση της ΕΣΣΔ και των τότε μαρξιστικών καθεστώτων, ο αγωγός προμηθεύει πλέον χώρες που ανήκουν πρωτίστως στο δυτικό στρατόπεδο.

Στις αρχές Φεβρουαρίου του 2020 ο Mike Pompeo έγινε ο πρώτος ΥΠΕΞ των ΗΠΑ που επισκέφθηκε τη Λευκορωσία από το 1994 που εκλέγηκε ο Lukashenko (BBC, 01/02/2020). Αν και δεν είχαν αρθεί οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν από το 2006 επί διακυβέρνησης George Bush, ο Pompeo υποσχέθηκε στον Lukashenko πως οι ΗΠΑ μπορούν να προμηθεύσουν την χώρα με όσο πετρέλαιο χρειάζεται, εκμεταλλευόμενος την τότε διένεξη Λευκορωσίας-Ρωσίας. Είχε γίνει αναφορά για ανταλλαγή πρεσβευτών αλλά «έπρεπε να γίνει δουλειά» στο θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας του Τύπου πριν να αρθούν πλήρως οι κυρώσεις, ανέφερε τότε ο Pompeo. Ο Αμερικανός αξιωματούχος επίσης πως έχει συνείδηση των στενών σχέσεων με τη Ρωσία και δεν ζητούσε με κανένα τρόπο από τη Λευκορωσία να διαλέξει μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας.

Άξιο αναφοράς είναι το γεγονός πως η λευκορωσική αντιπολίτευση δεν έχει μέχρι στιγμής κλιμακώσει η ίδια τη ρητορική της κατά του Putin, ούτε οι διαδηλωτές χρησιμοποιούν σημαίες της ΕΕ, μάλλον για να διατηρήσουν τους διαύλους με τη Ρωσία ανοικτούς για το μέλλον.

Σημερινή

Η νεκρική σιγή εν όψει των αναδυόμενων πυρηνικών κινδύνων στο Άκιουγιου

0

Κλέαρχος Κυριακίδης

Η συνεχιζόμενη νεκρική σιγή της Κυβέρνησης της ΚΔ και της ΕΕ είναι παράλογη, ειδικά, αν θυμηθούμε τη νεκρική σιγή εν όψει των προφανών κινδύνων πριν από τη θανατηφόρα έκρηξη στο Μαρί το 2011. Έτσι, δημιουργούνται αυτονόητα ερωτήματα, που πρέπει να απαντηθούν

 

Στις 9 Αυγούστου 2020, στον απόηχο της καταστροφικής έκρηξης στη Βηρυτό πέντε μέρες νωρίτερα, η «Σημερινή» δημοσίευσε ένα άρθρο μου στο οποίο επανέλαβα τους κινδύνους που προκύπτουν από τον υπό κατασκευήν ρωσοτουρκικό πυρηνικό αντιδραστήρα στο Άκιουγιου, σε μια σεισμική περιοχή στη νότια ακτή της Τουρκίας, λιγότερο από 100 χιλιόμετρα από την Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ).

Σ’ εκείνο το άρθρο έγραψα ότι, «αν», το 2023, «ο νέος πυρηνικός αντιδραστήρας ενεργοποιηθεί στο Άκιουγιου και, μετέπειτα, για οποιοδήποτε λόγο (π.χ. αμέλεια, σεισμό ή τρομοκρατική επίθεση), υποστεί καταστροφή» παρόμοια με αυτές στο Τσέρνομπιλ το 1986, στη Φουκουσίμα το 2011, στο Μαρί το 2011 και στη Βηρυτό το 2020, «μπορεί να σκοτωθούν άτομα και να μολυνθεί το περιβάλλον της γύρω περιοχής, συμπεριλαμβανομένου αυτού της ΚΔ». Ωστόσο, παρατήρησα ότι, στο πλαίσιο του θέματος αυτού, «η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και η ΚΔ έχουν υιοθετήσει μια χαλαρή προσέγγιση».

Τρομακτικές προειδοποιήσεις

Τα έγραψα αυτά έχοντας στο μυαλό διάφορες τρομακτικές προειδοποιήσεις, σαν αυτή του Δρος Κώστα Ν. Παπανικόλα, Προέδρου του Ινστιτούτου Κύπρου, σε παλιά συνέντευξη στο Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων:

«Οι μελέτες έχουν δείξει ότι σοβαρό ατύχημα στο Άκιουγιου, αντίστοιχο λ.χ. αυτού της Φουκουσίμα, θα απαιτούσε ίσως και εκκένωση της Κύπρου, καθότι βρίσκεται στην πρώτη ζώνη επικινδυνότητας. Το ρίσκο επιφανειακής συγκέντρωσης, εναπόθεσης και ανθρώπινης έκθεσης στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου είναι σχετικά μεγάλο, λόγω των επικρατούντων βόρειων και δυτικών ανέμων που επηρεάζουν κυρίως την Κύπρο. Το θέμα είναι εξαιρετικά σοβαρό [και] πρέπει να πάρει τη δέουσα προσοχή…» (Πηγή: www.cyi.ac.cy/images/cyi_in_news/2018/FYI_-_OMM_-_AKKOUYIOU_NUCLEAR_STATION_-_02.05.2018.pdf).

Εν όψει αυτών των αναδυόμενων πυρηνικών κινδύνων, πρόσφατες εξελίξεις έχουν υπογραμμίσει ότι στον διπλωματικό τομέα που δρα η ΚΔ ως κράτος μέλος της ΕΕ επικρατεί συνεχιζόμενη νεκρική σιγή.

Η επίσκεψη του Σεργκέι Λαβρόφ

Στις 8 Σεπτέμβριου 2020 επισκέφθηκε την ΚΔ ο Σεργκέι Λαβρόφ, Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας. Επομένως, η Κυβέρνηση της ΚΔ είχε χρυσή ευκαιρία να θέσει δημοσίως το ζήτημα του Άκιουγιου και την εμπλοκή του ρωσικού κράτους στο πυρηνικό έργο εκεί. Ωστόσο, η ευκαιρία σπαταλήθηκε.

Εκείνη τη μέρα, το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών της ΚΔ δημοσίευσε ένα λεπτομερές ανακοινωθέν για τη συνάντηση του κ. Λαβρόφ με τον Νίκο Αναστασιάδη, Πρόεδρο της ΚΔ. Αυτό παραμέλησε το ζήτημα του Άκιουγιου. Αντ’ αυτού, έδωσε έμφαση σε άλλα θέματα, ειδικά την «τελετή παρασημοφόρησης του κ. Λαβρόφ από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Μακαρίου Γ’» και κάποια σχόλια του Προέδρου Αναστασιάδη, όπως αυτά:

«Φίλε Σεργκέι, ολοκληρώνοντας, επιτρέψτε μου να εκφράσω τις ευχαριστίες του ιδίου, της Κυβερνήσεως, αλλά και του κυπριακού λαού για την παραγωγική και δημιουργική συνεργασία μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ρωσικής Ομοσπονδίας, τις ειλικρινείς μου ευχές για ευδόκιμη συνέχιση της αποστολής σας, καθώς και να μεταφέρω τους θερμούς μου χαιρετισμούς και ευχές για συνεχή ευημερία και πρόοδο στον φίλο λαό της Ρωσίας και τον φίλο Πρόεδρο κ. Πούτιν».

Εάν ο Πρόεδρος Πούτιν ήταν πραγματικός «φίλος» της ΚΔ, θα είχε υποστηρίξει την επιλογή του Άκιουγιου, που είναι τόσο κοντά στην ΚΔ, ως τοποθεσία του πρώτου πυρηνικού αντιδραστήρα στην Τουρκία, η οποία είναι η κατοχική δύναμη στον βορρά της ΚΔ;

«Δεσμοί φιλίας»

Στην εξίσου λεπτομερή «Δήλωσή» του «μετά το πέρας των επαφών του με τον Υπουργό Εξωτερικών της Ρωσικής Ομοσπονδίας» στις 8 Σεπτεμβρίου 2020, ο Νίκος Χριστοδουλίδης, Υπουργός Εξωτερικών της ΚΔ, απέφυγε και αυτός να πει οτιδήποτε δημοσίως για το Άκιουγιου. Προτίμησε να δώσει έμφαση σε άλλα θέματα, όπως «την υπογραφή πριν από μερικά λεπτά του Προγράμματος Πολιτικών Διαβουλεύσεων μεταξύ των Υπουργείων Εξωτερικών για τα έτη 2021 και 2022, καθώς και του τροποποιητικού Πρωτοκόλλου της Συμφωνίας Αποφυγής Διπλής Φορολογίας».

Με δουλικότητα, ο κ. Χριστοδουλίδης μίλησε για τον «αγαπητό μου φίλο, Σεργκέι Λαβρόφ» και για την «επίσκεψή σας, αγαπητέ Σεργκέι… [που] συνιστά απτή απόδειξη των διαχρονικών δεσμών φιλίας που συνδέουν τις χώρες και τους λαούς μας».

Εάν ο «αγαπητός» Σεργκέι ήταν πραγματικός «φίλος» της ΚΔ, θα μιλούσε τόσο θετικά, όπως έκανε δημοσίως στις 27 Μάιου 2014, για «την κατασκευή του πρώτου πυρηνικού σταθμού στην Τουρκία, στο Άκιουγιου, από μια ομάδα Ρώσων ειδικών»;

H «Διακήρυξη της ομάδας MED7»

Στις 10 Σεπτέμβριου 2020, δύο ημέρες μετά την επίσκεψη του κ. Λαβρόφ στην ΚΔ, δημοσιεύθηκε η οκτασέλιδη «Διακήρυξη της ομάδας MED7», δηλαδή «των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων» ΚΔ, Γαλλίας, Ελλάδας, Ιταλίας, Μάλτας, Πορτογαλίας και Ισπανίας, που έλαβαν μέρος στην έβδομη σύνοδο κορυφής των «νοτίων χωρών» της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).

Η «Διακήρυξη» αγνόησε τον υπό κατασκευήν πυρηνικό αντιδραστήρα στο Άκιουγιου και την ευρύτερη ρωσοτουρκική συνεργασία. Το ίδιο μοτίβο παραλείψεων εκδηλώθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2020. Εκείνη τη μέρα, η Ursula von der Leyen, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εξέδωσε το ετήσιο Προεδρικό Διάγγελμα. Επίσης, ο Charles Michel, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης μίλησαν δημοσίως σε συνέντευξη Τύπου στη Λευκωσία. Όλοι αγνόησαν το Άκιουγιου.

«Απειλή»

Αναρωτιέμαι, γιατί το Άκιουγιου δεν βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της δημόσιας διπλωματίας της ΚΔ και της ΕΕ. Για τουλάχιστον τρεις λόγους, και οι δύο θα έπρεπε να είχαν ήδη υιοθετήσει μια ολοφάνερη και αυστηρή στάση εναντίον του ρωσοτουρκικού έργου στο Άκιουγιου.

Πρώτον, το Άκιουγιου αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εικόνας που απειλεί την ΚΔ και την ΕΕ. Στις 3 Απριλίου 2018, όταν ο Πρόεδρος Πούτιν συνόδεψε τον Πρόεδρο Ερντογάν στην τηλεοπτική τελετή που εγκαινίασε επισήμως το έργο στο Άκιουγιου, το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι αυτό «χρηματοδοτείται πλήρως από τη Ρωσία» και ότι ο Πρόεδρος Πούτιν είχε επιβεβαιώσει ότι «δεν είμαστε απλώς παρόντες στην κατασκευή του πρώτου τουρκικού πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής», αλλά στη «δημιουργία των βάσεων της πυρηνικής βιομηχανίας της Τουρκίας» (Πηγή: http://en.kremlin.ru/events/president/news/57190).

Δεύτερον, στις 5 Απριλίου 2018, δύο μέρες μετά την προαναφερθείσα ρωσοτουρκική τελετή, η Ιωάννα Παναγιώτου, Επίτροπος Περιβάλλοντος της ΚΔ, ανακοίνωσε δημοσίως τα εξής στα Ελληνικά:

«Η μελλοντική λειτουργία του πυρηνικού αντιδραστήρα στο Άκιουγιου, κοντά στη Μερσίνα, που βρίσκεται σε απόσταση μόλις 64 χιλιομέτρων από τις βόρειες ακτές της Κύπρου, αποτελεί αρνητική εξέλιξη για τη χώρα μας.

»Το σοβαρό αυτό πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπισθεί με μεγάλη υπευθυνότητα από την πλευρά της Κύπρου, γιατί συνιστά απειλή για το περιβάλλον, την υγεία και την ασφάλεια για όλους τους κατοίκους του νησιού μας αλλά και της ευρύτερης περιοχής – το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να θυμηθούμε τις περιπτώσεις του Τσέρνομπιλ και της Φουκουσίμα.

»Η ραδιενέργεια, κατά τη διάρκεια της κανονικής λειτουργίας ενός πυρηνικού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και σε περίπτωση διαρροής από ατύχημα, θα καταστρέψει την ποιότητα ζωής όλων των ζωντανών πλασμάτων στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων και των ανθρώπων. Η λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου αποτελεί ένα γιγαντιαίο και αλληλεξαρτώμενο οικοσύστημα. Σε περίπτωση διαρροής ραδιενέργειας, θα πληγούν άμεσα εκτάσεις πολλών εκατοντάδων χιλιομέτρων γύρω από τους πυρηνικούς σταθμούς.

»Τα πυρηνικά απόβλητα αποτελούν από μόνα τους περιβαλλοντική καταστροφή, που θα διαρκέσει για αιώνες. Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι υπάρχει ασφαλής τρόπος διάθεσής τους, αφού ο κίνδυνος των διαρροών πάντοτε θα υπάρχει …».

Τρίτον, η Τουρκία δεν έχει υπογράψει σχετικές συμβάσεις που προωθούν την πυρηνική ασφάλεια και την περιβαλλοντική δικαιοσύνη, όπως τη Σύμβαση Espoo του 1991 για την Εκτίμηση των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σε Διασυνοριακό Πλαίσιο, την Κοινή Σύμβαση του 1997 για την Ασφάλεια Διαχείρισης των Αναλώσιμων Καυσίμων και των Ραδιενεργών Αποβλήτων και τη Σύμβαση του Aarhus του 1998 για την Πρόσβαση σε Πληροφορίες, τη Συμμετοχή του Κοινού στη Λήψη Αποφάσεων και την Πρόσβαση στη Δικαιοσύνη για Περιβαλλοντικά Θέματα.

Ερωτήματα

Η συνεχιζόμενη νεκρική σιγή της Κυβέρνησης της ΚΔ και της ΕΕ είναι παράλογη, ειδικά, αν θυμηθούμε τη νεκρική σιγή εν όψει των προφανών κινδύνων πριν από τη θανατηφόρο έκρηξη στο Μαρί το 2011. Έτσι, δημιουργούνται αυτονόητα ερωτήματα, που πρέπει να απαντηθούν.

Πώς εξηγείται η νεκρική σιγή που έχω περιγράψει; Η Κυβέρνηση της ΚΔ και η ΕΕ έχουν αγνοήσει τα διδάγματα της καταστροφής στο Μαρί; Ή έχουν λάβει κατάλληλα μέτρα με σκοπό την αποτροπή της ενεργοποίησης του πυρηνικού αντιδραστήρα στο Άκουγιου το 2023;

Εν πάση περιπτώσει, η Κυβέρνηση της ΚΔ και η ΕΕ έχουν διαμορφώσει στρατηγική με στόχο την αντιμετώπιση όλων των κινδύνων που μπορεί να προκύψουν, αν τελικά ενεργοποιηθεί ο αντιδραστήρας; Μάλιστα, έχουν προετοιμάσει, δημοσιεύσει και διαφημίσει σχέδιο έκτακτης ανάγκης, έτσι ώστε να μπορούν να εκκενωθούν άμεσα όλα τα άτομα που θα βρίσκονται στην ΚΔ στο επακόλουθο οποιασδήποτε πυρηνικής καταστροφής;

* Επίκουρος Καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου UCLan Cyprus. Οι απόψεις του είναι προσωπικές

Σημερινή.

FinCEN Files: Ξέπλυμα μαύρου χρήματος στην Τουρκία;

0

Στο στόχαστρο των αποκαλύψεων FinCEN Files της Διεθνούς Κοινοπραξίας Ερευνητικών Δημοσιογράφων βρίσκεται και η τουρκική τράπεζα Aktif Bank για παράνομες δοσοληψίες. Εμπλέκεται ο Αλμπαϊράκ, γαμπρός του Ερντογάν;

    

FinCEN Files Grafiken 

Σάλο προκαλούν από χθες οι διαρροές των λεγόμενων FinCEN Files, μυστικών εγγράφων από το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ που τέθηκαν στη διάθεση του δικτύπου BuzzFeed News και δημοσιοποιήθηκαν από την Διεθνή Κοινοπραξία Ερευνητικών Δημοσιογράφων (International Consortium of Investigative Journalists). Tα εμπιστευτικά έγγραφα προέρχονται από το Δίκτυο Καταπολέμησης Οικονομικού Εγκλήματος των ΗΠΑ (Financial Criminal Enforcement Network ή FinCEN), το οποίο αποτελεί ρυθμιστική αρχή του αμερικανικού υπoυργείου Οικονομικών και παρέχει πληροφορίες για ύποπτες χρηματικές συναλλαγές. Τα επίμαχα έγγραφα είναι αποκαλυπτικά για αμφιλεγόμενες συναλλαγές διεθνών τραπεζικών κολοσσών, όπως η Deutsche Bank, η JP Morgan, η Βarclays ή η ΗCBC.

Μεταξύ αυτών βρίσκονται και τουρκικές εταιρείες και τράπεζες. Αυτή όμως που ξεχωρίζει στα απόρρητα έγγραφα είναι μια: η Aktif Yatirim Bankasi ή Αktif Bank, η οποία φαίρεται να έχει διαπράξει ξέπλυμα χρήματος σε μεγάλη κλίμακα για λογαριασμό ενός ευρύτατου δικτύου πελατών. Η Αktif Bank είναι μέρος της Calik Holding, ενός από τους μεγαλύτερους επιχειρηματικούς ομίλους στην Τουρκία, στον οποίο ανήκουν περισσότερες από 30 εταιρείες. H Calik, με τη σειρά της, έχει στενούς δεσμούς με την τουρκική κυβέρνηση. Μια σειρά «ύποπτων δοσοληψιών», όπως προκύπτει από τα FinCEN Fines, σχετίζονται με την την Calik Holding, την περίοδο που διευθύνων σύμβουλός της ήταν ο Μπεράτ Αλμπαϊράκ, γαμπρός του Ερντογάν, ο οποίος είναι ο νυν υπουργός Οικονομίας.

Μετά τα Panama και τα Paradise Papers, τα FinCEN Files

H Wirecard φέρεται να είναι ένας από τους αμφιλεγόμενους πελάτες της Αktif BankH Wirecard φέρεται να είναι ένας από τους αμφιλεγόμενους πελάτες της Αktif Bank

Περίπου 400 δημοσιογράφοι από 88 χώρες συμμετείχαν επί 16 μήνες στις έρευνες των εγγράφων FinCEN. Τα αποτελέσματα ήταν σοκαριστικά: μια άνευ προηγουμένου παρακολούθηση των σκοτεινών διαδρομών των διεθνών χρηματοοικονομικών συναλλαγών. Η έρευνα του ICIJ δείχνει ότι με τη βοήθεια της Aktif Bank, ξεπλύθηκε μαύρο χρήμα, το οποίο στη συνέχεια διευθετήθηκε στην αγορά. Σύμφωνα με τα αρχεία FinCEN, η Aktif Bank φέρεται να έχει μεσολαβήσει για ύποπτες συναλλαγές αξίας περίπου 91,6 εκατομ. δολαρίων (77,3 εκατομ. ευρώ) μέσω συνεργατών της στις ΗΠΑ.

Επιπλέον τα επίμαχα έγγραφα ρίχνουν φως σε ένα αμφιλεγόμενο δίκτυο πελατών της τουρκικής τράπεζας, συμπεριλαμβανομένων παρόχων πορνογραφικού υλικού αλλά και ομίλου που φέρεται να είχε παράνομες επιχειρηματικές σχέσεις με τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν. Φυσικά το όνομα που τράβηξε αρχικά τα βλέμματα όλων, ήταν Wirecard Bank AG, γερμανικός πάροχος χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, που εμπλέκεται σε σκάνδαλο απάτης πολλών εκατομμυρίων δολαρίων και η φαίνεται να είναι ένας εκ των πελατών της Αktif, σύμφωνα με στοιχεία της αμερικανικής τράπεζας BNY Mellon. Η τελευταία θεώρησε τις συναλλαγές της Wirecard «υψηλού κινδύνου» και πάγωσε τους λογαριασμούς της. Αυτό όμως δεν εμπόδισε τον Aktif να βοηθήσει τη Wirecard, η οποία μετέφερε χρήματα της Wirecard μέσω μυστικού λογαριασμού. Σύμφωνα με την αμερικανική τράπεζα, η Wirecard πραγματοποίησε έως και 12 «ύποπτες συναλλαγές» αξίας άνω των 110.000 δολαρίων μέσω του επίμαχου λογαριασμού της Aktif μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου του 2014. Η Wirecard με τον τρόπο αυτό διεξήγαγε πολλές συναλλαγές για πελάτες από τους κλάδους της πορνογραφίας και των τυχερών παιχνιδιών.

Πολλοί δρόμοι οδηγούν… στο Αφγανιστάν

Σειρά διασυνδέσεων και αμφιλεγόμενων συναλλαγών στο Αφγανιστάν είχε η AktifΣειρά διασυνδέσεων και αμφιλεγόμενων συναλλαγών στο Αφγανιστάν είχε η Aktif

Εξίσου ανησυχητικό φαίνεται και το πελατολόγιο της Aktif στο Αφγανιστάν. Μεταξύ Μαΐου και  Ιουλίου 2014, η Aktif  βρέθηκε πίσω από 561 ύποπτες μεταφορές χρημάτων αξίας 35,3 εκατομμυρίων δολαρίων από λογαριασμούς στο Αφγανιστάν. Χωρίς καθόλου δημόσιες πληροφορίες για τις επίμαχες εταιρείες ή τις δραστηριότητές τους, γεγονός που υποδηλώνει νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Όμως ο κατάλογος των αμφιλεγόμενων Αφγανών πελατών της Aktif δεν τελειώνει εκεί. Η Νew Kabul Bank- μια τράπεζα που ενεπλάκη σε πολύκροτο σκάνδαλο διαφθοράς το 2010- διατηρεί επίσης λογαριασμό στην Αktif. Και πάλι η αμερικανική BNY Mellon «σημείωσε» αρκετές συναλλαγές της New Kabul Bank που διενεργήθηκαν μέσω της Aktif ως «ύποπτες».

Επιπλέον η Bank of America (BoA) φαίνεται να είχε υποβάλει επίσης έκθεση στο υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ σχετικά με την εμπλοκή της Aktif σε παράνομες δραστηριότητες στο Αφγανιστάν. Σε αυτήν την περίπτωση, πρόκειται για υπέρογκες συναλλαγές για λογαριασμό της αφγανικής εταιρείας Watan Oil and Gas. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Watan Oil and Gas έχει κατηγορηθεί από την κυβέρνηση των ΗΠΑ για διαρκείς σχέσεις με τους Ταλιμπάν. Μάλιστα μετά από έρευνες της αμερικανικής κυβέρνησης, η επίμαχη εταιρεία συμπεριλήφθηκε στη «μαύρη λίστα» της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Οι έρευνες τότε αποκάλυψαν ότι  θυγατρική της Watan είχε χορηγήσει στους Ταλιμπάν αρκετά εκατομμύρια δολάρια με αντάλλαγμα την ασφάλεια διέλευσης των φορτηγών της. Όλα αυτά συνέβησαν σε μια εποχή που τα αμερικανικά στρατεύματα εξακολουθούσαν να πολεμούν ενεργά τους Ταλιμπάν.

Η Αktif διαψεύδει τις υπόνοιες για ξέπλυμα μαύρου χρήματος

Mετά τα περιβόητα Panama Papers που αποκάλυψαν δίκτυα ξεπλύματος μαύρου χρήματος σειρά έχουν τα FinCEN FilesMετά τα περιβόητα Panama Papers που αποκάλυψαν δίκτυα ξεπλύματος μαύρου χρήματος σειρά έχουν τα FinCEN Files

Από την πλευρά της η Aktif σε ανακοίνωσή της αναφέρει ότι δεν σκοπεύει να σχολιάσει άμεσα τα FinCEN Files και ότι τα στοιχεία που ήρθαν στο φως δεν αποτελούν πειστήριο ότι οι εκάστοτε συναλλαγές ήταν απαγορευμένες ή παράνομες. Η τράπεζα επεσήμανε ότι λειτουργεί σύμφωνα με τις οδηγίες του τουρκικού κράτους για την πάταξη του οικονομικού εγκλήματος. Επιπλέον, η Aktif αναφέρει ότι οφείλει να γνωρίζει ακριβώς ποιοι είναι οι πελάτες της και αν έχουν βρεθεί ποτέ σε εθνικούς ή διεθνείς καταλόγους κυρώσεων, ή εάν, για παράδειγμα, άλλα συνεργαζόμενα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα είχαν εμπλακεί ποτέ σε νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή χρηματοδότηση της τρομοκρατίας. Αναφέρει επίσης ότι υποβάλλεται σε ετήσιους ελέχους και ότι δεν πραγματοποιεί συναλλαγές με σκοπό τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Τέλος σημειώνει ότι οι βασικές αξίες τις οποίες πρεσβεύει, απαγορεύουν τη συνεργασία με τη βιομηχανία πορνογραφίας ή τυχερών παιχνιδιών.

Πελίν Ουνκέρ, DW (Μέλος της διεθνούς ερευνητικής ομάδας ICIJ)

Επιμέλεια: Δήμητρα Κυρανούδη

DW

FAZ: «Διάλογος με την Τουρκία ή κυρώσεις»

0

Το κρίσιμο ερώτημα της εβδομάδας θέτει η FAZ, ενώ σε άρθρο του στη Welt ο Γερμανός υφ. Εξωτερικών Μίχαελ Ροτ υποστηρίζει ότι στο προσφυγικό η Τουρκία είναι εταίρος της ΕΕ.  Handelsblatt: France first στην ΕΕ;

Εβδομάδα εξελίξεων για τα ελληνοτουρκικά με κορύφωση την ερχόμενη Πέμπτη, όπου στο έκτακτο Συμβούλιο Κορυφής των Βρυξελλών θα αποφασιστεί η επιβολή ή όχι κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας για την παραβατική της στάση στην ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο. Σε άρθρο της Frankfurter Allgemeine Zeitung με τον τίτλο «Θα παραμείνει ο Οθωμανός κουρσάρος στο λιμάνι;» ο αρθρογράφος αναρωτιέται, εάν το ερευνητικό Ορούτς Ρέις, το οποίο συνδέθηκε με την κλιμάκωση των εντάσεων στην περιοχή, θα παραμείνει στην Αττάλεια, όπου επέστρεψε την περασμένη Κυριακή, δίνοντας το στίγμα ύφεσης.

Σχέσεις ΕΕ με την Τουρκία

Ευκαιρία στον διάλογο με την Τουρκία θέλει να δώσει ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική ΠολιτικήΕυκαιρία στον διάλογο με την Τουρκία θέλει να δώσει ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική

«Ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Eξωτερικής Πολιτικής Ζοζέπ Μπορέλ έκανε λόγο για βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, που αφήνει ελπίδες ότι θα οδηγήσει και σε άλλα βήματα προς την κατεύθυνση του διαλόγου» σημειώνει ο Γερμανός αρθρογράφος. «Ο Μπορέλ εδώ και εβδομάδες προσπαθεί γι αυτό σε στενή συνεννόηση με τον Γερμανό υπουργό Εξωτερικών Χάικο Μαας στο Βερολίνο. Όταν τέλος Αυγούστου οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ πίεζαν για επιβολή κυρώσεων στη Τουρκία, και οι δύο πάτησαν φρένο. Απείλησαν μεν με κυρώσεις, αλλά έκαναν σαφές ότι θα πρέπει πρώτα να δοθεί μια ευκαιρία στο διάλογο και μέχρι το έκτακτο Συμβούλιο Κορυφής να διερευνηθούν όλα τα κανάλια ύφεσης ανάμεσα στην Αθήνα και την Άγκυρα. Τώρα όμως η προθεσμία πέρασε και την Πέμπτη οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συγκεντρώνονται στις Βρυξέλλες και το ερώτημα είναι πώς η ΕΕ επιθυμεί να διαμορφώσει τις σχέσεις με την Τουρκία. Διάλογος ή κυρώσεις, προσέγγιση ή αντιπαράθεση; Αυτές είναι οι επιλογές. Και οι δύο πλευρές βρίσκονται σε ένα ιστορικής σημασίας σταυροδρόμι, όπως το περιέγραψε ο Μπορέλ».

Ως προς το τελευταίο, στην εφημερίδα die Welt ο υφυπουργός Εξωτερικών Μίχαελ Ροτ αναφέρεται σε μια από τις πτυχές των ευρωτουρκικκών σχέσεων, την πτυχή του προσφυγικού. Η θέση του συμπυκνώνεται στο ότι σε αυτόν τον τομέα η Τουρκία πρέπει να είναι εταίρος της ΕΕ. Αναφορικά με τις αναμενόμενες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μια νέα νομοθεσία ασύλου ο Γερμανός υπουργός δίνει προτεραιότητα στην καταπολέμηση των αιτίων που οδηγούν στην προσφυγιά. «Το ίδιο σημαντική είναι και η καταπολέμηση της εγκληματικότητας από σπείρες διακινητών αλλά και η δημιουργία νόμιμων προσφυγικών οδών, εξάλλου η Ευρώπη υπήρξε ανέκαθεν ήπειρος διακίνησης προσφυγικών ροών», σημειώνει ο Κρίστιαν Ρoτ και συνεχίζει: «Αλλά το κλειδί είναι οι ανθεκτικές εταιρικές σχέσεις με χώρες προέλευσης, διέλευσης και υποδοχής προσφύγων. Και σε αυτές ανήκει ιδιαίτερα η Τουρκία παρά τις τελευταίες εντάσεις. Ως χώρα υποδοχής πάνω από 4 εκατομ. πρoσφύγων η Τουρκία πρέπει να συνεχίσει να υπολογίζει στην ευρωπαϊκή στήριξη.»

France first;

«Το Βερολίνο παρακολουθεί με αυξημένη ενόχληση την επίδειξη ισχύος του Μακρόν στη Μεσόγειο»«Το Βερολίνο παρακολουθεί με αυξημένη ενόχληση την επίδειξη ισχύος του Μακρόν στη Μεσόγειο»

Σύμφωνα με την Handelsblatt η ελληνοτουρκική κρίση φαίνεται να είναι ένα ακόμη πεδίο διαφωνιών κυρίως στην εξωτερική πολιτική ανάμεσα στη Γερμανία και τη Γαλλία παρά τη φαινομενική σύμπλευση των δύο χωρών, οι οποίες περιγράφονται ως ατμομηχανή της ΕΕ. «Οι ρόλοι αλλάζουν, πότε εμφανίζεται το Βερολίνο πιο σκληρό, πότε το Παρίσι. Αλλά η  βασική διένεξη παραμένει η ίδια. Από την οπτική γωνία του Βερολίνου ο Μακρόν ενεργεί πάρα πολύ παρορμητικά, πολύ αυθαίρετα, σύμφωνα με το μότο «πρώτα η Γαλλία και η Ευρώπη θα μας ακολουθήσει» επισημαίνει ο αρθρογράφος της παραθέτοντας, ως ένα από τα πολλά παραδείγματα, τη διένεξη στην ανατολική Μεσόγειο. «Ο Γάλλος πρόεδρος τηρεί σκληρή πολιτική, αντίθετα η Μέρκελ και το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών θέλουν να διαμεσολαβήσουν ανάμεσα στην Τουρκία και την Ελλάδα. Την ώρα που το Βερολίνο πραγματοποιεί διακριτικά συνομιλίες ο Γάλλος πρόεδρος στέλνει μαχητικά και μια φρεγάτα ως χειρονομία στήριξης προς την Ελλάδα. Αρχές της εβδομάδας το Παρίσι ανακοίνωσε ότι πωλεί 18 Rafale και πολλές φρεγάτες στην Αθήνα με το επιχείρημα ότι ο εξοπλισμός βοηθά στο να τεθεί η Άγκυρα υπό έλεγχο. Το Βερολίνο παρακολουθεί με αυξημένη ενόχληση την επίδειξη ισχύος του Μακρόν στη Μεσόγειο» υπογραμμίζει η εφημερίδα.

«Η γερμανική κυβέρνηση θεωρεί την στρατηγική λήψης μέτρων κατά του Ερντογάν από ελάχιστα υποσχόμενη την επιτυχία μέχρι αντιπαραγωγική. Από την οπτική γωνία του Βερολίνου χρειάζονται πρωτοβουλίες ύφεσης. Ο σύμβουλος της Μέρκελ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής Γιαν Χέκερ και ο υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μαας κάνουν συζητήσεις με υπουργούς και στρατηγικούς συνομιλητές σε Αθήνα και Άγκυρα» αναφέρει ο αρθρογράφος. Στο άρθρο φιλοξενείται και η άποψη του Νιλς Σμιντ, βουλευτή του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος προς επίρρωση της αντιπαραγωγικής γαλλικής στάσης στην ανατολική Μεσόγειο. «Η ενεργητική παρουσία του Μακρόν κάνει καλό στην Ευρώπη, αλλά οι γαλλικές πρωτοβουλίες πρέπει να τροφοδοτούνται μέσα σε ευρωπαϊκό πλαίσιο» υποστηρίζει ο Σμιτ για να προσθέσει ότι «η μονομερής γαλλική στήριξη προς την Ελλάδα δυσκολεύει λύση δια διαπραγματεύσεων διότι μειώνει την ετοιμότητα των Αθηνών για συμβιβασμό.»

΄Ελληνες, «Οι νέοι ήρωες της Ευρώπης»

«Τα υποτιμητικά πρωτοσέλιδα στο απόγειο της δημοσιονομικής κρίσης διαβάζονται σήμερα σαν από μια άλλη, μακρινή εποχή»«Τα υποτιμητικά πρωτοσέλιδα στο απόγειο της δημοσιονομικής κρίσης διαβάζονται σήμερα σαν από μια άλλη, μακρινή εποχή»

Τέλος από την αρθρογραφία του Σαββατοκύριακου επισημαίνουμε άρθρο στην ελβετική Neue Zürcher Zeitung με τον τίτλο «Οι νέοι ήρωες της Ευρώπης». Ο αρθρογράφος αναφέρεται στην Ελλάδα και τα πολλά μέτωπα που καλείται να αντιμετωπίσει παράλληλα, τις στρατιωτικές απειλές από τον Ερντογάν, το προσφυγικό μέχρι την πανδημία. «Κανείς δεν θα το πίστευε για την Ελλάδα. Ελέγχει αλλού λιγότερο, αλλού περισσότερο όλες αυτές τις κρίσεις», παρατηρεί η αρθρογράφος.«Είναι η Ελλάδα εκείνη που αποκρούει τις στρατιωτικές επιθέσεις της Τουρκίας, οι οποίες βασικά απευθύνονται σε ολόκληρη την Ευρώπη. Είναι η Αθήνα εκείνη που αντιστάθηκε στις προσπάθειες εκβιασμού του Τούρκου προέδρου, ο οποίος επιχείρησε να κατευθύνει προσφυγικές ροές προς την Ευρώπη (…) Ενώ πριν από λίγα χρόνια ήταν ο ασθενής της Ευρώπης, σήμερα οι Έλληνες έχουν γίνει ασπίδα άμυνας κατά του Ερντογάν και των προσφύγων (που έστειλε). Τα υποτιμητικά πρωτοσέλιδα της Bild στο απόγειο της δημοσιονομικής κρίσης “Δεν θα πάρετε ψίχουλο από μας” ή “Πουλήστε τα νησιά σας χρεοκοπημένοι Έλληνες” διαβάζονται σήμερα σαν από μια άλλη, μακρινή εποχή.»

Ειρήνη Αναστασοπούλου

DW