Αρχική Blog Σελίδα 2405

The Heart of the New Cold War

Από
anixneuseis
-
0

ANDREW J. NATHAN

For decades after US President Richard Nixon’s historic trip to China, the West’s engagement with the country was defined by core security and economic interests, and only then by human rights. But in just the past few years, these priorities have been inverted.

NEW YORK – Despite US President Donald Trump’s indifference toward the issue, human rights have assumed a central place in the mounting confrontation between the United States and China. Between imprisoning much of its mainly Muslim Uighur population, imposing a new security law on Hong Kong, and expanding its Big Brother-like surveillance state, China’s flagrant human-rights violations have helped to inflame US-China relations more than at any time since President Richard Nixon’s visit to Beijing in 1972. The long Sino-American honeymoon that followed that diplomatic breakthrough is now definitively over.

For over four decades, US policymakers viewed human rights in China not as a question of core interests, but rather as a matter of values to be promoted when doing so did not interfere with higher-priority security or economic concerns. As recently as 2016, when Trump campaigned against China, his objection was to “unfair” trade relations, not human rights. Upon taking office, he refrained from public – and private, as far as we know – criticism of China’s human-rights record in the apparent hope of reaching a trade deal.

But within the last year or so, Trump administration officials who view China as an existential threat to the United States have pushed the Sino-American clash of values to the center of the two countries’ strategic rivalry. As Secretary of State Mike Pompeo put it in October 2019:

“We all too often shied away from talking directly about the human rights issues there and American values when they came into conflict, and we downplayed ideological differences, even after the Tiananmen Square massacre and other significant human rights abuses…. Today, we’re finally realizing the degree to which the Chinese Communist Party is truly hostile to the United States and our values….”

Then, in a statement this past June, National Security Adviser Robert O’Brien echoed Pompeo, asking, “How did we fail to understand the nature of the Chinese Communist Party? The answer is simple: because we did not pay heed to the CCP’s ideology.”

THE VALUES BATTLEFIELD

This shift from a realist to an ideological view of the US-China competition reflects factors on both sides. When Xi Jinping came to power in China in 2012, his administration did not initially seek an ideological confrontation with the US. But it was fast to take advantage of the strategic opportunities presented by what it saw as the weakening of America’s global influence after the 2008 financial crisis. And this perception has been reinforced by America’s unwillingness to use military power under both President Barack Obama and Trump, as well as by the rapid loss of its international prestige over the past four years.

Having concluded that the US was retreating from its global responsibilities, Xi sought to push back against the decades-old American military-political presence in the Asia-Pacific region. Among other things, China built a string of militarized man-made islands in the South China Sea, and stepped up its maritime operations around the Japanese-controlled Senkaku Islands, which it claims as its own (calling them the Diaoyu Islands). Under Xi, China has also increasingly bullied other Southeast Asian neighbors – Indonesia, the Philippines, and Vietnam, in particular – over their own claims to territorial waters in the South China Sea.

China has also expanded its access to global resources and markets through Xi’s Belt and Road Initiative (BRI), and by using both funding and personnel placement to expand its influence within global institutions such as the United Nations Human Rights Council, Interpol, the World Health Organization (WHO), and others. In achieving these goals, China has sometimes resorted to clumsy propaganda and “united-front” strategies to win supporters and punish critics around the world. And without seeking to raise the stakes, it has responded on a tit-for-tat basis to US criticism and sanctions.

At home, Xi’s regime has responded decisively to what it regards as a severe erosion of political control not just in Tibet, Xinjiang, and Hong Kong, but also among the country’s liberal lawyers and academics, and even within the Communist Party itself. In each case, it has cracked down harshly with measures ranging from the internment camps in Xinjiang to the security law in Hong Kong and a sweeping anti-corruption campaign within the ruling party. These and other policies have intensified Western alarm over the authoritarian trend in Chinese governance.

Meanwhile, on the US side, after Trump made China’s supposed “theft” of American jobs a major issue in his 2016 presidential campaign, none of the other candidates dared to defend trade with China, let alone argue that economic engagement could lead to political reform there. Then, in 2020, the COVID-19 pandemic provided China hawks in the Trump administration with the perfect opportunity to reorient America’s China policy decisively behind their own long-term goal of decoupling the two economies.

In the event, the Trump administration’s heated reactions to Chinese policies reinforced the Xi government’s perception that China faces growing external threats. It is this central concern that has motivated policies like the Hong Kong security law and the escalation of political and military pressure on Taiwan. And these moves have in turn reinforced the perception among officials in the US, Europe, Australia, and elsewhere that China is becoming what the European Commission in 2019 called a “systemic rival” to the West.

HUMAN RIGHTS ON TOP

The sense that the US-China relationship has become a conflict of fundamental values is unlikely to diminish on the American side even in an administration led by Joe Biden. Advocacy of human rights has long united the two major US political parties, albeit with the Republicans usually focusing more on religious freedom, and the Democrats on freedoms of speech and association and labor rights. In any case, the internment of an estimated one million Uighurs and other Chinese citizens in Xinjiang, combined with the draconian national security law forced on Hong Kong, has set off alarm bells in both parties and among the American public.

Moreover, there is growing concern over China’s encroachment on Westerners’ rights and freedoms through visa bans, the monitoring of Chinese students at Western universities, the activities of Confucius Institutes, browbeating of Chinese-language media (which has provoked resistance to Chinese influence in Western Europe, Australia, and New Zealand), and other practices. According to FBI Director Christopher Wray, China has become the bureau’s primary counterintelligence concern. It is competing “to become the world’s only superpower … not through legitimate innovation, not through fair and lawful competition, and not by giving their citizens the freedom of thought and speech and creativity that we treasure here in the United States,” says Wray, but “by any means necessary.”

So, what used to be a specialized human-rights agenda within America’s broader China policy has moved to the center of what most Americans and many Chinese now see as an all-encompassing ideological competition. Owing to this fundamental shift, the bilateral relationship will increasingly focus on human rights as an organizing framework for issues like trade, investment, educational exchange, global governance, foreign aid, and even military strategy.

Of course, there are still some strategists who argue that the competition with China should be viewed in realist terms: America must accept China as it is, according to this view, and seek a stable balance of power. But while this camp can claim diplomatic doyens like former US Secretary of State Henry Kissinger, the fact is that the population of adherents is thinning. As the New York Times reported in December 2019, “China hawks have become ascendant across Congress and in the administration, and many Americans increasingly see China as a threat.”

Moreover, the new consensus ranges widely across the US political spectrum. On one end, there are those like former Republican Speaker of the House Newt Gingrich, who regards China as “the greatest threat to us since the British Empire in the 1770s, much greater than Nazi Germany or the Soviet Union.” And on the other end are those like me and the other participants in a recent Asia Society/University of California, San Diego, study group, who advocate “building on American strengths to compete effectively with China while maintaining as much cooperation as possible in areas of common interest.”

THE NEW COLD WAR

By placing the competition over human rights, democracy, and rule of law at the center of the US-China strategic competition, the Trump administration has effectively declared a new cold war. This one, however, is different from the original Cold War in several crucial respects.

For starters, unlike the Soviet Union, China does not have an ideological program that it is seeking to export to the rest of the world. Although its policies are helpful to existing authoritarian regimes, it has no mission to push these countries toward a distinctly Chinese-style system, and it is willing to work with regimes of any type to promote its economic and diplomatic interests. But China wields far less soft power than the Kremlin did at the height of the Soviet Union. For all the damage that the US has done to its own brand during Trump’s presidency, the values America espouses remain enormously more attractive than those on offer from China.

Second, China has no bloc of security allies. Unlike the Soviet Union, which had an empire in Eastern Europe to provide the fig leaf of an alliance, China is surrounded by countries that are wary of its influence. Its friends are few and far between, and include none of the world’s major powers or economies (with the exception of a wary Russia). In fact, under Xi, China has seemed intent on driving many potential partners – India and Indonesia, for example – more firmly into America’s embrace.

Third, China has shown no sign of wanting to overthrow the existing international order. Instead, it is trying to replicate elements of the prevailing order by establishing institutions like the Beijing-based Asian Infrastructure Investment Bank, which mimics the work of the World Bank, but provides a level of Chinese influence that China’s leaders consider more congruent with their country’s global status.

Fourth, the Sino-American relationship features a far greater degree of interdependence than ever existed between the US and the Soviet Union. For all the problems in the US-China economic relationship, each country still has much to gain from trade, investment, and scientific, educational, and cultural exchange.

Fifth, as far as we can tell, the current Chinese regime is less vulnerable to internal collapse than the Soviet regime turned out to be. While China is likely to liberalize to some extent over the long run, there is little reason to think that it will split apart or become a democracy in the foreseeable future.

Sixth, and perhaps most important for American policymakers, China’s cooperation is necessary to deal with pressing global problems like climate change, the health of the oceans, and future contagious outbreaks.

RECLAIMING AMERICA’S STRENGTH

To compete effectively in the realm of global values, the US must make four fundamental changes to its foreign and domestic policy. First, it should rejoin the UN Human Rights Council and take a more active role in diplomacy concerning international norms, both in dealings with that institution’s Treaty Bodies and Special Procedures and across other UN agencies.

Second, the US needs to be competing actively for influence within all intergovernmental institutions where global rules touching on human rights are decided, including the WHO, the International Telecommunication Union, the World Intellectual Property Organization, Interpol, and others. To that end, it should collaborate with other likeminded democratic countries to coordinate common positions on emerging norms that will affect people’s rights across many dimensions.

Third, to promote universal values in the face of Chinese competition, the US must set an example by enhancing its own compliance with the international standards that it urges China to respect. The US should ratify the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women, the Convention on the Rights of the Child, and the Convention on the Rights of Persons with Disabilities, as well as other international instruments, like the UN Convention on the Law of the Sea, that promote rule of law as a principle of international relations.

Above all, an effective policy to promote such values must be founded on the demonstrated success of the American model. The foundation of any country’s influence lies in its good example. That is why China is having such a hard time “telling the China story well” despite the billions of dollars it invests in foreign aid and media.

When the human-rights agenda was a relatively specialized one, the American example was the key to its credibility. Persuasion by example is all the more necessary when the values competition is all-inclusive. Accordingly, Americans’ top priority in approaching China – and US foreign policy more generally – must be to uphold democratic norms, defend the rule of law, confront their legacy of systemic racism, and comply with international obligations toward asylum seekers. By failing to respect human rights and the rule of law at home and abroad, the Trump administration has only weakened America’s hand in the competition over global values that the US itself chose to launch.

Η απάντηση της Δύσης στον Ερντογάν

Από
anixneuseis
-
0

MICHAEL RUBIN*

Η Δύση πρέπει να θέτει την Αγκυρα έναντι των ευθυνών της για τις πράξεις της, διαμορφώνοντας την κατάλληλη πολιτική βάσει των πραγματικών συνθηκών. Το ταξίδι Πομπέο στη Σούδα δείχνει ότι οι υπέρμαχοι του ρεαλισμού έχουν το πάνω χέρι αυτή την περίοδο στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ (φωτ. από τη βάση της Σούδας). (Φωτ. ΑΠΕ-ΜΠΕ)
Η Δύση πρέπει να θέτει την Αγκυρα έναντι των ευθυνών της για τις πράξεις της, διαμορφώνοντας την κατάλληλη πολιτική βάσει των πραγματικών συνθηκών. Το ταξίδι Πομπέο στη Σούδα δείχνει ότι οι υπέρμαχοι του ρεαλισμού έχουν το πάνω χέρι αυτή την περίοδο στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ (φωτ. από τη βάση της Σούδας). (Φωτ. ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Σχεδόν κάθε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, από τον Τζορτζ Μάρσαλ το 1948 και μετά, έχει επισκεφθεί την Ελλάδα. Ο Μάικ Πομπέο, όμως, δεν θα γίνει μόνο ο πρώτος ΥΠΕΞ των ΗΠΑ ο οποίος επισκέπτεται την Ελλάδα δύο φορές, αλλά και ο πρώτος που θα ταξιδέψει στη Σούδα, τοποθεσία της μεγαλύτερης στρατιωτικής βάσης των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η επίσκεψή του, λίγες μόλις εβδομάδες ύστερα από αυτή που πραγματοποίησε στην Κύπρο, αφορά εξίσου την Τουρκία όσο και την Ελλάδα. Διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις περιέγραψαν τη σχέση μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ ως «ειδική» και «πρότυπο συνεργασίας». Η σχέση αυτή παρέμεινε ισχυρή, καθώς βασιζόταν πάνω στην αμυντική συνεργασία, στηριζόταν από την εκάστοτε πλειοψηφία του Κογκρέσου, απολάμβανε τις έμμισθες υπηρεσίες από λομπίστες υπέρ των συμφερόντων της Τουρκίας και αντλούσε την αποδοχή της από τις κοινωνίες των δύο χωρών.

Σήμερα, η σχέση Ερντογάν – Τραμπ παραμένει αρραγής, αλλά στηρίζεται σε σαθρό υπόβαθρο. Για τους Τούρκους αξιωματικούς, ο διορισμός στις ΗΠΑ ή σε υπηρεσίες του ΝΑΤΟ αποτελεί πλήγμα για τη μελλοντική σταδιοδρομία τους και πηγή καχυποψίας. Ανώτατοι Αμερικανοί αξιωματικοί γνωρίζουν πλέον περισσότερους φυλακισμένους παρά ελεύθερους Τούρκους συναδέλφους τους, καθώς οι σχέσεις τους με τη νέα γενιά Τούρκων αξιωματικών είναι σχεδόν ανύπαρκτες.

Η τουρκική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον συνήθιζε να μετράει την επιρροή της βάσει του αριθμού των μελών της «τουρκικής ομάδας» βουλευτών, οι οποίοι προωθούσαν συστηματικά τα συμφέροντα της Αγκυρας στη νομοθετική εξουσία των ΗΠΑ. Σκοπός της ομάδας ήταν η προώθηση των διμερών σχέσεων, ενώ τα μέλη της εξασφάλιζαν προνομιακή μεταχείριση από την τουρκική κυβέρνηση. Το 2017 η ομάδα αριθμούσε 159 μέλη. Σήμερα απομένουν μόλις 101. Ούτε καν η πολυτελής φιλοξενία του Ερντογάν δεν μπορεί να αποσείσει το στίγμα που φέρει πάνω του ο Τούρκος πρόεδρος.

Το ίδιο ισχύει και για τους λομπίστες. Ανεξάρτητα από το εάν ειδικότητά τους ήταν ο πολιτισμός, οι επιχειρήσεις ή η άμυνα, λομπίστες υπέρ των συμφερόντων της Τουρκίας δραστηριοποιούνταν ανοικτά και με αποτελεσματικότητα στην πολιτική σκηνή της Ουάσιγκτον. Σήμερα, η ένταξη σε αμερικανικό λόμπι υπέρ των τουρκικών συμφερόντων σημαίνει την αποδοχή και δημόσια προώθηση της πολιτικής ατζέντας του Ερντογάν, κάτι το οποίο ελάχιστοι σοβαροί Αμερικανοί επιχειρηματίες είναι πρόθυμοι να κάνουν. Η Τουρκία δεν έχασε μόνο την πρόσβασή της στο Κογκρέσο, αλλά και σε όσους είχαν αποδείξει την ικανότητά τους να ψιθυρίζουν στα αυτιά μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων σε λέσχες και δεξιώσεις, εκεί όπου γίνεται η αληθινή διαπραγμάτευση.

Ούτε και τα ινστιτούτα (τουλάχιστον όσα δεν υιοθετούν τυχοδιωκτικές μεθόδους) είναι πρόθυμα να δεξιωθούν τον Ερντογάν μετά τους παλικαρισμούς των σωματοφυλάκων του Τούρκου προέδρου στο Ινστιτούτο Brookings το 2016 και στο Sheridan Circle ένα χρόνο αργότερα. Ο Ερντογάν εξαρτάται πια από ιδρύματα τα οποία δέχονται να δωροδοκηθούν ή όσα ιδρύθηκαν ως σκιώδεις διαφημιστικές εταιρείες. Στην «πιάτσα» των think tanks της Ουάσιγκτον, τα ιδρύματα αυτά έχουν το κύρος που διαθέτει στη διεθνή σκηνή η «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου»: ένα τουρκικό εφεύρημα, το οποίο ουδείς παίρνει στα σοβαρά έξω από τα τουρκικά σύνορα.

Ο Ερντογάν, όμως, δεν ενδιαφέρεται να έχει καλές διμερείς σχέσεις με την Ουάσιγκτον. Περιφρονεί τις ΗΠΑ και τη φιλελεύθερη πολιτική τους κουλτούρα και πιστεύει ότι μπορεί να εξασφαλίσει όσα επιθυμεί καλλιεργώντας προσωπική σχέση με τον εκάστοτε Αμερικανό πρόεδρο. Αυτό λειτούργησε με τον Μπους, τον Ομπάμα και τον Τραμπ, αλλά η αποτελεσματικότητα της τακτικής αυτής απειλεί επ’ εσχάτων να εκπνεύσει.

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ –αλλά και της Ε.Ε.– κυριαρχούν δύο σχολές σκέψης για το μέλλον των σχέσεων της Τουρκίας με τη Δύση. Η πρώτη, που προωθείται από τους οπαδούς της Τουρκίας, είναι ότι η χώρα είναι πολύ σημαντική για να εγκαταλειφθεί από τη Δύση. Οι ρέκτες της θεωρίας αυτής έχουν δικαιολογήσει κάθε παραβίαση συμφωνίας από την Αγκυρα, όπως τη στήριξή της προς την Αλ Κάιντα, τη διπλωματική στροφή της Τουρκίας προς τη Ρωσία, την καταπάτηση της ελευθερίας του Τύπου και, πιο πρόσφατα, τις επιθέσεις με στόχο τη χριστιανική παράδοση. Αλλοι ισχυρίζονται ότι οι αλλαγές που επιβλήθηκαν από τον Ερντογάν θα καθορίσουν τη μορφή της Τουρκίας για πολλά χρόνια μετά την έξοδό του από τη σκηνή. Ο Τούρκος πρόεδρος αναμόρφωσε τον τουρκικό στρατό, έδωσε νέα κατεύθυνση στην τουρκική διπλωματία, κατήχησε πολιτικά 30 εκατομμύρια μαθητές και ενέπνευσε μια ολόκληρη γενιά Τούρκων.

Ανεξάρτητα από το ποια σχολή σκέψης υιοθετεί κανείς, η απάντηση της Δύσης πρέπει να θέτει την Αγκυρα έναντι των ευθυνών της περισσότερο για τις πράξεις της και λιγότερο για τη ρητορική της, διαμορφώνοντας την κατάλληλη πολιτική βάσει των πραγματικών συνθηκών. Δεν μπορούν να υπάρχουν αμφιβολίες. Οι ενστάσεις του Ερντογάν για τη Συνθήκη της Λωζάννης δεν μπορεί να οδηγούν σε αμφισβήτησή της. Η νομιμοποίηση των τουρκικών φαντασιώσεων δεν προάγει τη διπλωματία, αλλά της δημιουργεί προσκόμματα, δημιουργώντας ναρκοπέδιο νέων διενέξεων στην ευρύτερη περιοχή. Το ταξίδι του Πομπέο στη Σούδα δείχνει ότι οι υπέρμαχοι του ρεαλισμού έχουν το πάνω χέρι αυτή την περίοδο στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Η εκδίωξη της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ δεν είναι εφικτή (ο καταστατικός χάρτης της Συμμαχίας δεν προβλέπει τέτοιο ενδεχόμενο). Οι Σύμμαχοι μπορούν, όμως, να θέσουν την Τουρκία σε καραντίνα, αφήνοντάς τη στο περιθώριο, καθώς οι ΗΠΑ και άλλα κράτη-μέλη προχωρούν σε ad hoc συμφωνίες, όπως αυτή που αναπτύσσεται στην Ανατολική Μεσόγειο. Για να επιλυθεί το τουρκικό πρόβλημα είναι αναγκαία η ενίσχυση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Αν η Τουρκία επανέλθει στη λέσχη των υπεύθυνων κρατών, Ουάσιγκτον και Αθήνα ίσως την καλωσορίσουν. Μέχρι τότε, όμως, και οι δύο οφείλουν να αντιμετωπίζουν την Τουρκία σαν το κράτος-ταραξία, στο οποίο έχει εξελιχθεί.

* Ο κ. Michael Rubin είναι επιστημονικός συνεργάτης του American Enterprise Institute.

“Καθημερινή”

Η Αμερική δεν θα είναι ποτέ πια η ίδια

Από
anixneuseis
-
1

Οποιος και να κερδίσει τις αμερικανικές εκλογές, η Αμερική δεν θα είναι ποτέ πια η ίδια. Ο διχασμός και η πόλωση έχουν φτάσει σε απίστευτα σημεία. Το επίπεδο της πολιτικής αντιπαράθεσης κατρακυλάει καθημερινά. Οι εκφράσεις που χρησιμοποιούνται από τον ίδιο τον πρόεδρο και κορυφαίες πολιτικές προσωπικότητες δεν έχουν προηγούμενο. Στις γειτονιές μεγάλων πόλεων έχει ξεσπάσει ένας πραγματικός πόλεμος ανάμεσα σε καλά εξοπλισμένες συμμορίες με ακραίες πολιτικές απόψεις.

Το πρόβλημα θα λάβει άλλες διαστάσεις αν η διαφορά ανάμεσα στους δύο προεδρικούς υποψηφίους είναι μικρή. Ο Τραμπ υπονόησε πρόσφατα πως η μεταβατική περίοδος ενδέχεται να μην είναι ειρηνική. Πρόκειται για βαριά κουβέντα που δεν προμηνύει παρά τρικυμίες για την αμερικανική δημοκρατία. Η διαμάχη μεταξύ Μπους και Γκορ το 2000 θα μοιάζει πραγματικά με περίπατο στο πάρκο.

Τώρα έχουμε εξαγριωμένους οπαδούς που είναι έτοιμοι να παίξουν ξύλο με τους αντιπάλους τους. Ειδικά οι φανατικοί υποστηρικτές του Τραμπ είναι επιρρεπείς σε όλες τις θεωρίες συνωμοσίας, καθώς «αγοράζουν» εύκολα τις κατηγορίες για νοθεία στην επιστολική ψήφο ή άλλες συναφείς ψεκασμένες απόψεις.

Ακόμη όμως και αν κερδίσει ο Μπάιντεν, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποκατασταθεί η συνοχή της αμερικανικής κοινωνίας και να αναβαθμισθεί το επίπεδο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Το παλαιό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα είναι σχεδόν ανύπαρκτο και ρυμουλκείται εμφανώς από ακραία στοιχεία. Ο τραμπισμός θα ζει και θα βασιλεύει στις τάξεις του. Ενα σημαντικό κομμάτι των δικαστών θα είναι διορισμένο από αυτόν και θα παίξει καταλυτικό ρόλο σε αποφάσεις μείζονος σημασίας.

Αλλά και οι Δημοκρατικοί είναι όμηροι μιας μειοψηφίας, η οποία έχει μετακινηθεί στα άκρα, με αντιλήψεις που όχι απλώς δεν έχουν σχέση με τον μέσο Αμερικανό, αλλά τον απωθούν. Η λογική και η Ιστορία λένε πως η Αμερική περνάει έναν κακό και βίαιο κύκλο, αλλά ότι θα επιβιώσει γιατί ξαναπέρασε αντίστοιχους τη δεκαετία του 1960 και παλαιότερα. Η πραγματικότητα όμως δείχνει πως για να ξεπεράσει τα σημερινά της αδιέξοδα, χρειάζεται –τουλάχιστον– έναν Ρούζβελτ. Και Ρούζβελτ στον ορίζοντα δεν φαίνεται να υπάρχει.

“Καθημερινή”

Το φάντασμα της Χάγης πλανάται πάνω από την Ελλάδα

Από
anixneuseis
-
0

slpress.gr

Καρυώτης Θεόδωρος
Καρυώτης Θεόδωρος

Το φάντασμα της Χάγης πλανάται πάνω από την Ελλάδα, Θεόδωρος Καρυώτης

Δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι πλησιάζει η ώρα της Χάγης, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η συζήτηση δεν έχει αρχίσει για τα καλά, από την Βουλή, μέχρι το τελευταίο καφενείο της ελληνικής επικράτειας! Δεν λείπουν βέβαια και οι υπερβολικοί χαρακτηρισμοί περί προδοσίας και πολλά άλλα που λέγονται και δεν γράφονται. Τώρα τελευταία ανακαλύψαμε και τον Χάρτη της Σεβίλλης, διότι οι Έλληνες απέκτησαν έρωτα με τους χάρτες, αλλά ο καθένας προτιμά ένα δικό του χάρτη!

Επίσης κομφούζιο παρατηρείται, όταν η συζήτηση στρέφεται στις θαλάσσιες οριοθετήσεις. Δεν εξηγείται αλλιώς η ξαφνική θέση της κυβέρνησης της Τρίπολης για οριοθέτηση ΑΟΖ με Μάλτα και Ελλάδα. Η εξωφρενική αυτή πρόταση της Τρίπολης παραγνωρίζει δυο βασικές παραμέτρους, που έχουν απόλυτη σχέση με την πρότασή της. Ας πάρουμε πρώτα την περίπτωση της Μάλτας.

Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης οριοθέτησε την υφαλοκρηπίδα της Λιβύης με αυτή της Μάλτας το 1985 και η οριοθέτηση ΑΟΖ δυο κρατών συμπίπτει πάντα με την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας. Να υπενθυμίσουμε ότι η Λιβύη είχε προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο το 1982, μαζί με την Μάλτα, σχετικά με την οριοθέτηση των περιοχών της υφαλοκρηπίδας που ισχύουν για καθένα από αυτά τα δύο κράτη. Προς υποστήριξη του επιχειρήματός της, η Λιβύη βασίστηκε στην αρχή της φυσικής προέκτασης και στην έννοια της αναλογικότητας.

Τι αποφάνθηκε η Χάγη

Η Μάλτα υποστήριξε ότι τα δικαιώματα των κρατών σε περιοχές της υφαλοκρηπίδας διέπονται πλέον από την έννοια της απόστασης από την ακτή. Η συγκεκριμένη έννοια θεωρήθηκε ότι αποδίδει πρωταρχικό ρόλο στη μέθοδο ισορροπίας για τον καθορισμό των ορίων μεταξύ των περιοχών της υφαλοκρηπίδας, ιδίως όταν αυτά ισχύουν για κράτη που βρίσκονται ακριβώς απέναντι το ένα από το άλλο, όπως στην περίπτωση της Μάλτας και της Λιβύης.

Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι, ενόψει των εξελίξεων του νόμου σχετικά με τα δικαιώματα των κρατών σε περιοχές της υφαλοκρηπίδας, δεν υπήρχε λόγος να ανατεθεί ρόλος σε γεωγραφικούς ή γεωφυσικούς παράγοντες, όταν η απόσταση μεταξύ των δύο κρατών ήταν μικρότερη από 400 μίλια (όπως στην παρούσα περίπτωση). Θεώρησε επίσης ότι η μέθοδος της μέσης γραμμής δεν έπρεπε να χρησιμοποιηθεί και δεν ήταν η μόνη κατάλληλη τεχνική οριοθέτησης.

Το Δικαστήριο καθόρισε ορισμένες αρχές και τις εφάρμοσε στην απόφασή του της 3ης Ιουνίου 1985, υπό το φως των σχετικών περιστάσεων. Έλαβε υπόψη τα κύρια χαρακτηριστικά των ακτών, τη διαφορά στα μήκη τους και την απόσταση μεταξύ τους. Τέλος, φρόντισε να αποφευχθεί οποιαδήποτε υπερβολική δυσαναλογία μεταξύ της υφαλοκρηπίδας που βρίσκεται σε ένα κράτος και του μήκους της ακτογραμμής της.

Υιοθέτησε λοιπόν τη λύση μιας μέσης γραμμής, που μεταφέρθηκε βόρεια σε μια συγκεκριμένη απόσταση. Η μεταφορά της μέσης γραμμής σήμαινε ότι η Χάγη δεν έδωσε πλήρη επήρεια στην Μάλτα. Παραθέτουμε τον χάρτη από την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας Λιβύης-Μάλτας.

Εξωφρενική η πρόταση της Τρίπολης

Η συζήτηση για οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας και Λιβύης είναι ακόμα πιο εξωφρενική. Όπως φαίνεται από τον παρακάτω χάρτη του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, η κυβέρνηση της Τρίπολης έχει κλέψει, μαζί με την Τουρκία, ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής ΑΟΖ. Επομένως, ο μόνος τρόπος να ζητήσει από την Ελλάδα να αρχίσουν συζητήσεις για την οριοθέτηση των ΑΟΖ τους, είναι η κατάργηση της παράνομης οριοθέτησης με την Τουρκία.

Πηγή: Χάρτες Άγγελου Συρίγου, Ειδική Έκδοση Κυριακάτικης Καθημερινής, 2020.

Η Ελλάδα, ουσιαστικά, έχει ήδη οριοθετήσει την ΑΟΖ της με τη Λιβύη από το 2011. Εκείνη την χρονιά, ο υφυπουργός Ενέργειας του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Μανιάτης, έκανε ένα σημαντικό βήμα για τη κατοχύρωση των εθνικών κυριαρχικών μας δικαιωμάτων με το
νόμο 4001/2011 για την έρευνα των υδρογονανθράκων .Ουσιαστικά, με αυτό το νόμο  η Ελλάδα οριοθέτησε μονομερώς την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ με αυτή της Λιβύης, δίνοντας πλήρη επήρεια στην Γαύδο.

Συγκεκριμένα, η παράγραφος 1 του άρθρου 156 περιέχει την εξής ιδιοφυή διατύπωση: «Ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης με γειτονικά κράτη των οποίων οι ακτές είναι παρακείμενες ή αντικείμενες με τις ελληνικές ακτές, το εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (αφής κηρυχθεί), είναι η μέση γραμμή, κάθε σημείο της οποίας απέχει ίση απόσταση από τα εγγύτερα σημεία των γραμμών βάσης (τόσων ηπειρωτικών όσο και νησιωτικών) από τις οποίες μετράται το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης». Αυτός είναι ο χάρτης που αντανακλά τις προβλέψεις του νόμου 4001/2011.

Χάρτης Υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ του Νόμου 4001/2011
Πηγή: Υπουργείο Ενέργειας Ελληνικής Κυβέρνησης

Ως προς την οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ Λιβύης και Ελλάδος, θα πρέπει να αναφερθεί ότι η θέση της Λιβύης ήταν ότι για μια τέτοια οριοθέτηση θα πρέπει η Ελλάδα να αναγνωρίσει ως νόμιμο το κλείσιμο του κόλπου της Σύρτης εύρους 303 ναυτικών μιλίων. Να σημειώσουμε πως η UNCLOS επιτρέπει κλείσιμο κόλπων μέχρι 50 ναυτικά μίλια. Επιπλέον, να δεχθεί ότι η Γαύδος δεν μπορεί να υπολογισθεί σε μια τέτοια οριοθέτηση.

Αντιφατική η ελληνική στάση 

Συνέχεια στο slpress.gr

Ο τουρκικός στόχος για «διαμοιρασμό του πλούτου» της Αν. Μεσογείου και η «αστοχία» Μισέλ

Από
anixneuseis
-
0

Νίκος Μελέτης

Τον διαμοιρασμό του «πλούτου» της Ανατολικής Μεσογείου και όχι τον διαμοιρασμό των θαλασσίων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο επιδιώκει απροκάλυπτα πλέον η Τουρκία ενώ προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι συνήγορος στην νεφελώδη πρόταση Ερντογάν για «Διάσκεψη των χωρών της περιοχής» εμφανίζεται αυτοβούλως ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, υποβάλλοντας και αυτός πρόταση για πολυμερή διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο.

Η επιδίωξη της Τουρκίας είναι να εξασφαλίσει πριν ή και ανεξαρτήτως των οριοθετήσεων θαλασσίων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, μερίδιο από τον πλούτο της περιοχής (ακόμη κι αν δεν της ανήκει) και αυτό πλέον δηλώνεται σε κάθε επίπεδο .

Το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας της Τουρκίας στην ανακοίνωση του μετά την συνεδρίαση της Πέμπτης τόνισε εκτός των άλλων ότι «..πρωτίστως προτιμά τον διάλογο σε κάθε πλατφόρμα με στόχο τον δίκαιο διαμοιρασμό των φυσικών πηγών της περιοχής».

Ο εκπρόσωπος της Τουρκικής Προεδρίας Φ.Αλτούν σε συνέδριο με αντικείμενο τη Ανατολική Μεσόγειο επανέλαβε την ιδέα «για πραγματοποίηση μιας περιφερειακής διάσκεψης με τη συμμετοχή των τουρκοκυπρίων ώστε να προκύψουν λύσεις αμοιβαίας ωφέλειας και προκειμένου οι πόροι της περιοχής να εξυπηρετήσουν την ειρήνη».

Αλλά και ο Ιμπραήμ Καλίν την Τετάρτη είχε προβάλει την ίδια ιδέα : «.. βλέπουμε θετικά τον προγραμματισμό μιας διάσκεψης ενεργειακής πλατφόρμας – το οποίο συζητείται ευρέως εσχάτως – ή την έναρξη μιας διαδικασίας, στη βάση του δίκαιου διαμοιρασμού με τη συμμετοχή των παράκτιων κρατών στη Μεσόγειο. Ο Πρόεδρός μας έχει επίσης συζητήσει αυτήν την ιδέα με τους ομολόγους του. …Βλέπουμε θετικά αυτό το ζήτημα, επειδή δύναται να διαμοιραστεί οποιοδήποτε απόθεμα που θα αποκαλυφθεί σε αμφισβητούμενη ζώνη ή περιοχή. Θα μπορούσαν να αναπτυχθούν μηχανισμοί και τρόποι προς τούτο. Αυτό δεν είναι δύσκολο, δεν είναι αδύνατο».

Μένει να διευκρινισθεί φυσικά αν η πρόταση την οποία σε πρωτόλεια μορφή προβάλει τώρα η Τουρκία, είναι στην ίδια φιλοσοφία με αντίστοιχες προτάσεις που υπέβαλε την δεκαετία του ΄70, ζητώντας τότε συμφωνία κοινών ερευνών και συνεκμετάλλευσης, αφήνοντας την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας για μετά!

Προκαλεί όμως εντύπωση η εμμονή με την οποία προωθεί αντίστοιχη πρόταση της τουρκικής και μάλιστα με δική του πρωτοβουλία ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σάρλ Μισέλ, την οποία έσπευσε να επαναλάβει στην ομιλία του στην Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, δύο εικοσιτετράωρα μετά τις αντίστοιχες αναφορές του Τ. Ερντογάν από το ίδιο βήμα.

Η συνεχής επανάληψη αυτής της ιδέας την οποία πρόβαλλε πρώτη η Άγκυρα και έχει υιοθετήσει ο Σ. Μισέλ δημιουργεί την λανθασμένη εντύπωση ότι υπάρχει συναίνεση σε αυτή την κατεύθυνση, πολύ περισσότερο μάλιστα όταν ακούγονται από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου προωθεί μια πρόταση για την οποία τουλάχιστον οι άμεσα ενδιαφερόμενοι όπως η Ελλάδα και η Κύπρος δεν έχουν πλήρη ενημέρωση, ούτε από ό,τι έχει γίνει γνωστό τού έχουν προσφέρει εξουσιοδότηση να προωθήσει μια τέτοια Διάσκεψη.

Και φυσικά υπάρχει το μεγάλο ερωτηματικό εάν ο Σ. Μισέλ κάνοντας την πρόταση αυτή έχει εξασφαλίσει φόρμουλα για την συμμέτοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας την οποία δεν αναγνωρίζει η Τουρκία .

«…Πρότεινα την διοργάνωση μιας πολυμερούς διάσκεψης στην Ανατολική Μεσόγειο σε συνδυασμό με τα Ηνωμένα Έθνη. Πολλοί παράγοντες έχουν ήδη ανταποκριθεί θετικά και είναι έτοιμοι να συζητήσουν τις λεπτομέρειες την ατζέντα και το χρονοδιάγραμμα. Θαλάσσιες οριοθετήσεις, ασφάλεια, ενεργειακά θέματα και μετανάστευση είναι μερικά από τα θέματα που πιστεύω ότι πρέπει να τεθούν», ανέφερε στην ομιλία του ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

Ο Τ. Ερντογάν την Τρίτη είχε αναφερθεί απευθυνόμενος στην ΓΣ στο ίδιο θέμα, προτείνοντας την «διεξαγωγή μια περιφερειακής διάσκεψης των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου στην οποία όμως θα συμμετέχουν και οι Τουρκοκύπριοι..», θέλοντας έτσι να επιβάλει την υποβάθμιση της Κυπριακής Δημοκρατίας και την αναβάθμιση του ψευδοκράτους.

liberal.gr

Foreign Policy: Ο Ερντογάν «ξεπουλάει» την Τουρκία στην Κίνα για να μην πέσει στην «αγκαλιά» του ΔΝΤ

Από
anixneuseis
-
0

Η πελατειακή σχέση της Αγκυρας με το Πεκίνο – Η κινεζική χρηματοδότηση έργων μεγάλης κλίμακας με επενδύσεις σε υποδομές, ενέργεια και τηλεπικοινωνίες

Στην Κίνα στρέφει το βλέμμα του ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναζητώντας έναν νέο εταίρο στο διπλωματικό αλλά κυρίως στο οικονομικό πεδίο, έναν εταίρο που θα μπορέσει να λειτουργήσει και ως σανίδα σωτηρίας όταν και όποτε χρειαστεί. Ηδη από το 2019 οι κινήσεις του προέδρου της Τουρκίας προβλημάτισαν την Ουάσιγκτον αλλά και τη Μόσχα μετά το πρόσφατο εντυπωσιακό άνοιγμα του Ερντογάν στον Κινέζο ομόλογό του, ένα άνοιγμα που έχει ξεκινήσει με μνημόνια συνεργασίας μεταξύ Κίνας και Τουρκίας ήδη από το 2015. Η σχέση είναι πελατειακή με ό,τι αυτό σημαίνει για την Τουρκία, την Κίνα αλλά κυρίως τη Δύση.

Τους λόγους της σχέσης Κίνας – Τουρκίας σε οικονομικό, ενεργειακό και πολιτικό επίπεδο αναλύει το Foreign Policy. Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συνήθιζε να στέλνει κύματα σοκ στο Πεκίνο με την υποστήριξή του στην μειονότητα των Ουιγούρων της Κίνας, μια κυρίως τουρκόφωνη μουσουλμανική ομάδα στο Σιντζιάνγκ θύμα συστηματικών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της. « Αυτό που συμβαίνει στην Κίνα είναι γενοκτονία», δήλωνε ο Ερντογάν το 2009, όταν ήταν πρωθυπουργός.

Αυτά δεν ήταν λόγια κενού περιεχομένου: η Τουρκία υπήρξε ένα ασφαλές καταφύγιο για τους Ουιγούρους για να ξεφύγουν από τις διώξεις που του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Πολλά άλλαξαν όμως από τότε.  Το 2016, η Τουρκία συνέλαβε τον Abdulkadir Yapcan,  πολιτικό ακτιβιστή των Ουιγούρων που ζει στη χώρα από το 2001. Ενα χρόνο αργότερα,  το 2017, η Τουρκία και η Κίνα θα υπέγραφαν μια συμφωνία που επιτρέπει την έκδοση ακόμη και αν το υποτιθέμενο αδίκημα είναι παράνομο μόνο σε μία από τις δύο χώρες. Από τις αρχές του 2019, η Τουρκία συνέλαβε εκατοντάδες Ουιγούρους και τους έστειλε σε κέντρα απέλασης. Και τα σχόλια του Ερντογάν έχουν αμβλύνει, όπως και κάθε κάλυψη που σχετίζεται με τους Ουιγούρους σε εφημερίδες που ελέγχονται από τον Ερντογάν και τους υποστηρικτές του.

Η αξιοσημείωτη στροφή του Ερντογάν έχει μια απλή εξήγηση σημειώνει το Foreign Policy: «Το καθεστώς του και η οικονομία της Τουρκίας βρίσκονται σε κρίση. Με λίγους άλλους φίλους, η Άγκυρα βασίζεται στο Πεκίνο για να διορθώσει την κατάσταση».

Τα προβλήματα του Ερντογάν αυξάνονται: η οικονομία της Τουρκίας έχει πληγεί σοβαρά από την πανδημία του κορωνoϊού, η οποία έχει καταστρέψει τον κύριο οικονομικό της τομέα, τον τουρισμό. Καθώς ο Ερντογάν σφίγγει τον έλεγχο του στην κεντρική τράπεζα και στα δικαστήρια, τα συναλλαγματικά αποθέματα συρρικνώνονται, το εμπορικό έλλειμμα αυξάνεται και η τουρκική λίρα βυθίζεται.

Eνώ κάποτε μπορούσε να θεωρηθεί ως πρότυπο δημοκρατίας και οικονομικής ανάπτυξης στην περιοχή, η Τουρκία είναι πλέον σήμερα μια αυταρχική χώρα. 

Η όρεξη της Κίνας για επέκταση στη Δυτική Ασία και την Ευρώπη προσφέρει στον Ερντογάν σωτηρία. Η συνεργασία έχει επεκταθεί Από το 2016, οι δύο χώρες έχουν υπογράψει 10 διμερείς συμφωνίες. Η κινεζική πρωτοβουλία Belt and Road (BRI). Το BRI συνδέει την Ευρώπη και την Ασία μέσω ενός τεράστιου δικτύου σιδηροδρομικών και θαλάσσιων διαδρομών. Δεδομένης της γεωγραφικής της θέσης μεταξύ Ανατολής και Δύσης, η Τουρκία είναι σε θέση να διαδραματίσει ρόλο, και μερικά από τα δικά της σχέδια υποδομής ευθυγραμμίζονται με το μεγάλο όραμα της Κίνας για τη δια-ευρασιατική συνδεσιμότητα. Το πρότζεκτ μεταφορών, «Μεσαίος Διάδρομος» συνδέει την Τουρκία με την Κεντρική Ασία, με τρένο και πλοίο.

Η πελατειακή σχέση

Σε μνημόνιο του 2015, ο Ερντογάν και ο Κινέζος ομόλογός του, Σι Τζινπίνγκ, συμφώνησαν να ενσωματώσουν αυτήν την πρωτοβουλία στο BRI. Και έχει σημειωθεί πρόοδος στην ανάπτυξη του Μεσαίου Διάδρομου, με τον σιδηρόδρομο Μπακού – Τιφλίδα – Καρς να συνδέεται το 2017. Το πρώτο τρένο που ταξιδεύει από την Κίνα προς την Ευρώπη, κατά μήκος του διαδρόμου, διήλθε μέσω της σήραγγας του Μαρμαρά της Κωνσταντινούπολης, στα τέλη του περασμένου έτους. Το 2015, κινεζική κοινοπραξία αγόρασε το Kumport, τον τρίτο μεγαλύτερο τερματικό σταθμό εμπορευματοκιβωτίων της Τουρκίας, κοντά στην Κωνσταντινούπολη, και καλοβλέπει τρία λιμάνια στη Μερσίνα, στο Τσανταρλί (νότια της Σμύρνης) και το Φιλιός στον Πόντο, στο Ζονγκουλντάκ. Κινεζικές εταιρείες επιθυμούν να συμμετάσχουν στο αμφιλεγόμενο έργο Kanal Istanbul του Ερντογάν, το οποίο θα ανοίξει μια νέα πλωτή οδό για να ανταγωνιστεί τον Βόσπορο και να ακυρώσει κατά έναν τρόπο τη συνθήκη του Μοντρέ.

Μια κινεζική κοινοπραξία αγόρασε επίσης τη γέφυρα Yavuz Sultan Selim στον Βόσπορο και τον σχετικό αυτοκινητόδρομο, συνδέοντας την Κωνσταντινούπολη με το νέο αεροδρόμιο. Η Βιομηχανική και Εμπορική Τράπεζα της Κίνας ήταν σε συνομιλίες για την αναχρηματοδότηση δανείων αξίας περίπου 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη λειτουργία του αεροδρομίου. Υποσχέθηκε επίσης 3,6 δισ. δολάρια σε δάνεια για τους τομείς των μεταφορών και της ενέργειας της Τουρκίας.

Η Κίνα συμμετέχει στην πυρηνική ανάπτυξη της Τουρκίας, κατασκευάζοντας τον τρίτο σταθμό παραγωγής ενέργειας. Στο μέτωπο των τηλεπικοινωνιών, ο κινεζικός τεχνολογικός γίγαντας Huawei κατασκευάζει ένα δίκτυο 5G και διαθέτει κέντρο έρευνας και ανάπτυξης στην Κωνσταντινούπολη -το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο- ενώ η ZTE αγόρασε την τουρκική εταιρεία Netas πριν από αρκετά χρόνια. Στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου, η Alibaba αγόρασε ένα μερίδιο του διαδικτυακού λιανοπωλητή της Τουρκίας, Trendyol, το 2018.

Η Κίνα είναι πλέον ο δεύτερος μεγαλύτερος εταίρος εισαγωγών της Τουρκίας μετά τη Ρωσία. Η Κίνα έχει επενδύσει 3 δισεκατομμύρια δολάρια στην Τουρκία μεταξύ του 2016 και του 2019 και σκοπεύει να το διπλασιάσει μέχρι το τέλος του επόμενου έτους.

Οι κινέζοι έσωσαν τα μεγάλα έργα του Ερντογάν

Η Πρωτοβουλία Belt and Road της Κίνας (BRI) προσφέρει στην Τουρκία μια πηγή φρέσκων μετρητών – και στο Πεκίνο μια στρατηγική βάση για τη Μεσόγειο Θάλασσα. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για την κατασκευή υποδομών, η Τουρκία ολοκλήρωσε έναν σιδηρόδρομο από το Kars στην ανατολική Τουρκία μέσω της Τιφλίδας, της Γεωργίας, προς το Μπακού, το Αζερμπαϊτζάν, στην Κασπία Θάλασσα, από όπου συνδέεται με δίκτυα μεταφορών προς την Κίνα. Το 2015, μια κινεζική κοινοπραξία αγόρασε το 65 τοις εκατό του τρίτου μεγαλύτερου τερματικού σταθμού εμπορευματοκιβωτίων της Τουρκίας, Kumport, στην Κωνσταντινούπολη, αποκτώντας κεντρική θέση στη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων. Οι Κινέζοι επενδυτές βοήθησαν επίσης να σώσουν τα μεγάλα μεγάλα έργα του Ερντογάν. Τον Ιανουάριο του 2020, μια κινεζική κοινοπραξία αγόρασε το 51% της γέφυρας Yavuz Sultan Selim που συνδέει την Ευρώπη και την Ασία μέσω του Βοσπόρου μετά την αποτυχία των προβολής εσόδων και την επιθυμία της ιταλικής-τουρκικής κοινοπραξίας που ελέγχει τη γέφυρα.

Τα έργα BRI βοηθούν στην υποστήριξη του Ερντογάν με άλλους τρόπους. Ενισχύουν τη στρατηγική της Τουρκίας για να προβάλει τον εαυτό της ως διάδρομο μεταφορών και έχουν ενισχύσει την πολιτική του Ερντογάν προωθώντας τον ως κάποιον που μπορεί να αναπτύξει υποδομές, να προσελκύσει κεφάλαια και να αναλάβει έργα μεγάλης κλίμακας.

Η Export and Credit Insurance Corp. της Κίνας δεσμεύτηκε έως 5 δισεκατομμύρια δολάρια για το Ταμείο Πλούτου της Τουρκίας, που θα χρησιμοποιηθούν για έργα BRI. Η ενέργεια, ένας άλλος τομέας του οποίου η ανάπτυξη ήταν το κλειδί για την εξουσία του Ερντογάν, έχει δει ακόμη μεγαλύτερες επενδύσεις κάτω από την ομπρέλα του BRI. Η Κίνα παρέχει 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή του σταθμού παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα Hunutlu στη Μεσόγειο Θάλασσα, που προβλέπεται να παράγει το 3 τοις εκατό της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας όταν ολοκληρωθεί. Η Άγκυρα σχεδιάζει να υπογράψει συμφωνία με την Κρατική Πυρηνική Ενέργεια Τεχνολογίας της Κίνας για την κατασκευή του τρίτου πυρηνικού σταθμού της Τουρκίας.

Η Huawei, η οποία έχει χαρακτηριστεί ως απειλή εθνικής ασφάλειας στις Ηνωμένες Πολιτείες και αλλού λόγω των δεσμών της με την κινεζική κυβέρνηση και τον στρατό μπορεί να λειτουργεί χωρίς εμπόδια στην Τουρκία.

Το μερίδιό της στην τουρκική αγορά αυξήθηκε από μόλις 3 % το 2017 σε 30%  το 2019. Οι κατηγορίες σχετικά με τη χρήση των τηλεπικοινωνιακών υποδομών από την Κίνα για κρατική επιτήρηση και καταστολή είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές στην Τουρκία, όπου ο πληθυσμός βασίζεται στο Διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, λόγω αυστηρού ελέγχου άλλων καναλιών μέσων. Μια άλλη κινεζική εταιρεία τεχνολογίας, η ZTE, ανέλαβε το 48% της Netas, του βασικού κατασκευαστή τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού της Τουρκίας, το 2016. Η Netas διαχειρίζεται κεντρικά έργα, συμπεριλαμβανομένων των τηλεπικοινωνιών του νέου αεροδρομίου της Κωνσταντινούπολης και της ψηφιοποίησης των εθνικών δεδομένων υγείας.

newmoney.gr

Η ελευθερία του Τύπου είναι ακλόνητη, όπως δήλωσε ο Γάλλος πρωθυπουργός ;

Από
anixneuseis
-
0

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected], www.kalkis.eu

Κάθε άλλο. Κι όχι φυσικά στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Ακόμα και εντός ορισμένων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης του πρώην ανατολικού μπλοκ. Ο Τύπος απειλείται καθημερινά από όλους εκείνους που δεν αντέχουν την διαφορετική άποψη. Αρκεί να δούμε το χθεσινό (25-9-2020) χτύπημα ενός δεκαοκτάχρονου Πακιστανού, με ένα χασαπομάχερο, σε δυο υπαλλήλους (βαριά τραυματίες αλλά διασωθέντες) του πρακτορείου ειδήσεων Premières Lignes) κοντά στα παλιά γραφεία του γαλλικού σατυρικού περιοδικού Charlie Hebdo του οποίου η σημερινή διεύθυνση είναι άγνωστη για λόγους ασφαλείας ! Δεν την γνωρίζουν ακόμα και τα σημερινά στελέχη του για προληπτικούς λόγους. Γιατί τα ισλαμιστικά φασιστοειδή δεν αντέχουν τη σάτιρα και τη βλασφημία στην αστική μας Δημοκρατία. Κι ενώ η δίκη των εγκληματιών ισλαμιστών του 2015 βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ κι έναν μήνα.

Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία της έρευνας, ο κύριος ύποπτος «παραδέχεται την πράξη του την οποία τοποθετεί στο πλαίσιο της αναδημοσίευσης των σκίτσων του Charlie Hebdo την οποία δεν μπόρεσε  να αντέξει», όπως έγραψε στις 26-9-2020 η ηλεκτρονική έκδοση της Libération, με τίτλο : «Επίθεση μπροστά στα πρώην γραφεία του Charlie Hebdo : ο κύριος ύποπτος {παραδέχεται την πράξη του}» (Attaque devant les ex-locaux de «Charlie Hebdo» : le principal suspect «assume son acte»). Και να λάβετε υπόψη σας ότι δυο μέρες πριν (23-9-2020), με πρωτοβουλία του Riss, διευθυντή του Charlie Hebdo, τα παρακάτω γαλλικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης συνυπέγραψαν και δημοσίευσαν την ακόλουθη κοινή «ανοιχτή επιστολή στους συμπολίτες», με τίτλο : «Μαζί, ας υπερασπιστούμε την ελευθερία : η άνευ προηγουμένου έκκληση εκατό γαλλικών μέσων ενημέρωσης» (Ensemble, défendons la liberté  : l’appel inédit d’une centaine de médias français), Le Monde, 23 Σεπτεμβρίου 2020.

Η ανοιχτή επιστολή

Δεν έχει συμβεί ποτέ ξανά ότι μέσα ενημέρωσης, τα οποία συχνά υπερασπίζονται αποκλίνουσες απόψεις και των οποίων το μανιφέστο δεν είναι η συνήθης μορφή έκφρασης, αποφασίζουν από κοινού να απευθυνθούν στους αναγνώστες τους και τους συμπολίτες τους με έναν  επίσημο τρόπο.

Αν το κάνουμε αυτό, είναι επειδή ήταν κρίσιμο για εμάς να σας ευαισθητοποιήσουμε για μια από τις πιο θεμελιώδεις αξίες της δημοκρατίας μας : την ελευθερία σας έκφρασης.

Σήμερα, το 2020, ορισμένοι από σας απειλούνται με θάνατο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όταν εκφράζετε τις δικές σας μοναδικές απόψεις. Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης γίνονται ανοιχτοί στόχοι από διεθνείς τρομοκρατικές οργανώσεις. Κράτη ασκούν πιέσεις σε Γάλλους δημοσιογράφους, «ενόχους» για δημοσίευση κριτικών άρθρων.

Η λεκτική βία μετατράπηκε σταδιακά σε φυσική βία.

Τα τελευταία πέντε χρόνια, γυναίκες και άνδρες στη χώρα μας δολοφονήθηκαν από φανατικούς, λόγω της προέλευσής τους ή των απόψεών τους. Δημοσιογράφοι και σκιτσογράφοι έχουν εκτελεστεί για να σταματήσουν να γράφουν και να σκιτσάρουν ελεύθερα.

«Κανείς δεν πρέπει να ανησυχεί για τις απόψεις του, ακόμη και τις θρησκευτικές, υπό την προϋπόθεση ότι η εκδήλωσή τους δεν διαταράσσει τη δημόσια τάξη που θεσπίζεται από το νόμο», διακηρύσσει το άρθρο 10 της Διακήρυξης των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη του 1789, ενσωματωμένης στο Σύνταγμά μας. Αυτό το άρθρο συμπληρώνεται αμέσως από τα εξής: «Η ελεύθερη επικοινωνία σκέψεων και απόψεων είναι ένα από τα πιο πολύτιμα δικαιώματα του ανθρώπου. Οποιοσδήποτε πολίτης μπορεί επομένως να μιλάει, να γράφει, να εκδίδει ελεύθερα, εκτός αν πρόκειται για κατάχρηση αυτής της ελευθερίας στις περιπτώσεις που ορίζονται από το νόμο».

Ωστόσο, είναι ολόκληρο το νομικό οικοδόμημα που χτίστηκε εδώ και πάνω από δύο αιώνες για να προστατεύσει την ελευθερία έκφρασης που δέχεται επίθεση, όπως ποτέ άλλοτε εδώ και 75 χρόνια. Και αυτή τη φορά από νέες ολοκληρωτικές ιδεολογίες, που ενίοτε ισχυρίζονται ότι εμπνέονται από θρησκευτικά κείμενα.

Φυσικά, αναμένουμε από τις δημόσιες αρχές να χρησιμοποιήσουν τα απαραίτητα αστυνομικά μέσα για να διασφαλίσουν την υπεράσπιση αυτών των ελευθεριών και να καταδικάσουν έντονα τα Κράτη που παραβιάζουν τις συνθήκες που εγγυώνται τα δικαιώματά σας. Ο νόμιμος φόβος του θανάτου δεν θα εξαπλωθεί και δεν θα καταπνίξει τα τελευταία ελεύθερα πνεύματα.

Τι θα απομείνει τότε από αυτό που ονειρεύτηκαν οι συντάκτες της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του 1789; Αυτές οι ελευθερίες είναι τόσο φυσικές για εμάς που μερικές φορές ξεχνάμε το προνόμιο και την άνεση που παρέχουν για τον καθένα μας. Είναι σαν τον αέρα που αναπνέουμε και αυτός ο αέρας γίνεται λιγοστός. Για να είμαστε άξιοι των προγόνων μας που τις κατέκτησαν και μας τις μεταλαμπάδευσαν, πρέπει να αποφασίσουμε να μην παραδοθούμε σε αυτές τις θανατηφόρες ιδεολογίες.

Οι νόμοι της χώρας σας παρέχουν ένα πλαίσιο για τον καθένα από εσάς να μιλάτε, να γράφετε και να γελοιογραφείτε , όπως σε λίγα άλλα μέρη στον κόσμο. Εναπόκειται σε εσάς να το καταλάβετε. Ναι, έχετε το δικαίωμα να εκφράζετε τις απόψεις σας και να επικρίνετε τις απόψεις άλλων, πολιτικών, φιλοσοφικών ή θρησκευτικών, εφόσον τούτο παραμένει εντός των ορίων που ορίζει ο νόμος. Ας θυμηθούμε εδώ, σε αλληλεγγύη με τον Charlie Hebdo, ο οποίος πλήρωσε την ελευθερία του με το αίμα των συνεργατών του, ότι, στη Γαλλία, δεν υπάρχει το αδίκημα της βλασφημίας. Μερικοί από εμάς είμαστε πιστοί και είναι κατανοητό ότι μπορεί να σοκαριζόμαστε από τη βλασφημία. Ωστόσο, συμμεριζόμαστε ολόψυχα το δικαίωμα της βλασφημίας. Διότι, υπερασπιζόμενοι την ελευθερία της βλασφημίας, δεν υπερασπιζόμαστε τη βλασφημία, αλλά την ελευθερία.

Σας χρειαζόμαστε. Την κινητοποίησή σας. Το προπύργιο των συνειδήσεών σας. Οι εχθροί της ελευθερίας πρέπει να καταλάβουν ότι είμαστε όλοι μαζί οι σταθεροί αντίπαλοί τους, ανεξάρτητα από τις διαφορετικές μας απόψεις και πεποιθήσεις. Πολίτες, αιρετοί άρχοντες, πολιτικοί ηγέτες, δημοσιογράφοι, ακτιβιστές από όλα τα κόμματα και όλες τις ενώσεις, περισσότερο από ποτέ σε αυτήν την αβέβαιη εποχή, πρέπει να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για να εκδιώξουμε τον φόβο και να κάνουμε να θριαμβεύσει η άφθαρτη αγάπη μας για την ελευθερία.

Τα συνυπογράφοντα μέσα την ανοιχτή επιστολή στους συμπολίτες

Alliance de la presse d’information générale, BFMTV, Canal+, Challenges, Charlie Hebdo, CNews, Courrier international, Europe 1, France Télévisions, L’Alsace, L’Angérien libre, L’Avenir de l’Artois, L’Echo de l’Ouest, L’Echo de la Lys, L’Equipe, L’Essor savoyard, L’Est-Eclair, L’Est républicain, L’Express, L’Hebdo de Charente-Maritime, L’Humanité, L’Humanité Dimanche, L’Indicateur des Flandres, L’Informateur Corse nouvelle, L’Obs, L’Opinion, L’Union, La Charente libre, La Croix, La Dépêche du Midi, La Nouvelle République, La Renaissance du Loir-et-Cher, La Renaissance lochoise, La Savoie, La Semaine dans le Boulonnais, La Tribune républicaine, La Vie, La Vie corrézienne, La Voix du Nord, Le Bien public, Le Canard enchaîné, Le Courrier français, Le Courrier de Gironde, Le Courrier de Guadeloupe, Le Courrier de l’Ouest, Le Courrier picard, Le Dauphiné libéré, Le Figaro, Le Journal d’ici, Le Journal des Flandres, Le Journal du dimanche, Le Journal du Médoc, Le Journal de Montreuil, Le Journal de Saône-et-Loire, Le Maine libre, Le Messager, Le Monde, Le Parisien, Le Pays gessien, Le Phare dunkerquois, Le Point, Le Progrès, Le Républicain lorrain, Le Réveil de Berck, Le Semeur hebdo, Le Télégramme, Les Dernières Nouvelles d’Alsace, Les Echos, Les Echos du Touquet, LCI, Libération, Libération Champagne, M6, Marianne, Midi libre, Monaco Matin, Nice Matin, Nord Eclair, Nord Littoral, Ouest France, Paris Match, Paris Normandie, Presse Océan, Radio France, RMC, RTL, Sud Ouest, Télérama, TF1, Var Matin, Vosges Matin.

 

 

 

 

 

Η αβάσταχτη ελαφρότητα των διερευνητικών συνομιλιών

Από
anixneuseis
-
1

Καρακωστάνογλου Βενιαμίν
Καρακωστάνογλου Βενιαμίν

Υποτίθεται ότι η διεθνής διπλωματία λειτουργεί για την ειρηνική επίλυση των διεθνών διαφορών, με στόχο την αποφυγή της χρήσης ή της απειλής χρήσης βίας στις διακρατικές σχέσεις και βέβαια με την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και την εμπέδωση της συμμόρφωσης των κρατών της Διεθνούς Κοινότητας προς αυτό. Άρα, η διπλωματία, με βάση τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ και το συνακόλουθο Καταστατικό του Διεθνούς Δικαστηρίου Δικαιοσύνης (Χάγη), δεν είναι αυτοσκοπός αλλά μέσο για την ειρηνική εξεύρεση λύσεων των διεθνών διαφορών.

Μεταξύ άλλων μέσων είναι οι διμερείς και πολυμερείς διαπραγματεύσεις, η προσφυγή στη Διεθνή Δικαιοσύνη, κ.α. Στόχος είναι πάντα, η εμπέδωση της ειρήνης, της δικαιοσύνης, της ασφάλειας και της σταθερότητας. Δυστυχώς, στη σύγχρονη εποχή, η συχνή αδυναμία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ να παράγει δίκαιες βιώσιμες και πρακτικές λύσεις των διεθνών προβλημάτων, έχει οδηγήσει στη διαιώνιση δύσκολων διεθνών ζητημάτων, με την λογική “να μην σπάσουν αυγά”.

Αυτό οφείλεται είτε στη χρήση/κατάχρηση του δικαιώματος veto των μονίμων μελών του, είτε την απροθυμία των ισχυρών στρατιωτικά κρατών στον ΟΗΕ για επιβολή της ειρήνης και του Διεθνούς Δικαίου, είτε στην επιλεκτική και μη ισότιμη χρήση εξαναγκαστικών τρόπων προαγωγή της διεθνούς νομιμότητας, ιδίως όταν εμπλέκονται συμφέροντα ισχυρών χωρών.

Συνεπώς, η διπλωματία και οι διαπραγματεύσεις, μετατρέπονται σε τρόπο εύκολης παράκαμψης και απλής διαχείρισης τέτοιων ζητημάτων, με την προσδοκία ότι η πάροδος του χρόνου (συχνά δεκαετίες, όπως π.χ. στο Κυπριακό, Παλαιστινιακό, κ.λπ.) θα οδηγήσει σε εξελίξεις που θα επιτρέψουν άμβλυνση των προβλημάτων, αλλαγή του συσχετισμού δυνάμεων των αντιμαχόμενων μερών, ή ενδεχόμενη κόπωση ενός εξ αυτών. Τότε, θα διευκολυνθούν λύσεις, που όμως το πιθανότερο είναι να αποκλίνουν από την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και να αδικούν, συνήθως, τον ασθενέστερο.

Οι ισχυρότερες δυνάμεις της διεθνούς κοινότητας, λοιπόν, ενδιαφέρονται πρωτίστως για την προαγωγή των δικών τους στρατηγικών, πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων και “στρογγυλεύουν” τις λύσεις των διακρατικών διαφορών προς την κατεύθυνση εξυπηρέτησης των δικών τους άμεσων ή έμμεσων συμφερόντων. Έτσι όμως, ούτε η διεθνής νομιμότητα υπηρετείται ούτε δίδονται ισότιμες λύσεις σε παρόμοια ζητήματα!

Αγεφύρωτη διαφορά θέσεων

Πιο συγκεκριμένα, τα θέματα των θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδος-Τουρκίας συζητήθηκαν είτε σε άμεσες διαπραγματεύσεις (1976-1981), είτε σε επίπεδο κορυφής (1975, 1987-1988, 1999, 2017), είτε σε επίπεδο “διερευνητικών” συνομιλιών (2002-2016), αλλά και σε πολλές άλλες περιπτώσεις σε διεθνείς διπλωματικές συναντήσεις. Ωστόσο, δεν υπήρξε πρόοδος “χειροπιαστή” ώστε να ανακοινωθεί σύγκλιση σε ορισμένους έστω τομείς.

Αντίθετα, πιστοποιήθηκε η αγεφύρωτη διαφορά θέσεων και ερμηνείας του Δικαίου της Θάλασσας: Από τη μία η Τουρκία να αρνείται τις Θαλάσσιες Ζώνες των νησιών –πλην των 6 ναυτικών μιλίων της Αιγιαλίτιδας Ζώνης. Από την άλλη, η Ελλάδα επιμένει στο γράμμα και πνεύμα της Σύμβασης του 1982, δηλαδή το άρθρο 121 για το καθεστώς των νησιών, αλλά και του εθιμικού Διεθνούς Δικαίου, για την μέση γραμμή/ίση απόσταση, τον επικουρικό (infra legem) χαρακτήρα της ευθυδικίας (επιείκεια-δίκαιο αποτέλεσμα). Όταν δε οι διαπραγματεύσεις ή συνομιλίες δεν μπορούν να παραγάγουν αποτέλεσμα κοινά αποδεκτό η Ελλάδα επιμένει στη δικαστική επίλυση, με νομικά και όχι πολιτικά κριτήρια, των σχετικών ζητημάτων,

Στην τελευταία μακρότατη φάση (14 χρόνια) των διερευνητικών συνομιλιών (2002-2016, με 60 γύρους συναντήσεων), συζητούντο άτυπα και μη δεσμευτικά, με απόρρητο περιεχόμενο, τα θέματα θαλασσίων οριοθετήσεων μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, μετά το γνωστό Ανακοινωθέν την Ευρωπαϊκής Συνάντησης Κορυφής στο Ελσίνκι (Δεκ. 1999). Εκεί, μεταξύ άλλων, αναφερόταν ότι, τα υποψήφια προς ένταξη κράτη στην ΕΕ «θα πρέπει να επιλύσουν τις συνοριακές ή συναφείς διαφορές τους» με τα κράτη της ΕΕ, χωρίς να αναφερθούν, επρόκειτο για την Τουρκία και την Ελλάδα.

Κατά την αντίληψη της ελληνικής πλευράς, επρόκειτο για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, ενώ, κατά πληροφορίες, η Τουρκία επεδίωκε, ως συνήθως, να διευρύνει τα συζητούμενα θέματα, προσθέτοντας την μη επέκταση της ελληνικής Αιγιαλίτιδας Ζώνης πέραν των 6 ναυτικών μιλίων. Βέβαια, η Τουρκία την ίδια στιγμή έχει 12 ναυτικά μίλια Αιγιαλίτιδας στον Εύξεινο Πόντο και στα νότια Μεσογειακά Παράλιά της, ήδη από το 1964.

Πιθανότητα δε, να έθετε “από το παράθυρο” και τις νέες (από το 1996 και μετά) διεκδικήσεις της για “γκρίζες ζώνες”. Μιλάμε δηλαδή για έναν απροσδιόριστο αριθμό νήσων, νησίδων και βράχων (από 18 έως 100 τουλάχιστον), που δήθεν “κακώς” η Ελλάδα κατέχει από την περίοδο της Συνθήκης της Λωζάννης (1923), των Παρισίων (1947), ή και των Βαλκανικών Πολέμων (1912-1913). Δηλαδή αυτό, αν συνέβαινε, θα σήμαινε ευθεία αμφισβήτηση της ισχύος της Συνθήκης της Λωζάννης, όπως και της αντίστοιχης των Παρισίων (1947) για τα Δωδεκάνησα.

2016, διακοπή διερευνητικών

Δεν είναι γνωστό αν τα λοιπά ζητήματα τουρκικών μονομερών διεκδικήσεων, δηλαδή τα 10 ναυτικά μίλια του ελληνικού Εθνικού Εναερίου Χώρου, τα όρια του FIR Αθηνών και το συναφές θέμα των περιοχών της Έρευνας και Διάσωσης, αλλά και η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, είχαν συζητηθεί.

Οι διερευνητικές συνομιλίες θα εντόπιζαν το ενδεχόμενο κοινό έδαφος στις απόψεις των δύο χωρών, ώστε εκεί όπου ή υπήρχε ταύτιση ή η απόσταση ήταν μικρή, να ακολουθούσε επίσημη διαπραγμάτευση η προσφυγή στη Διεθνή Δικαιοσύνη για επίλυση του θέματος των θαλάσσιων οριοθετήσεων (με δεδομένο ότι η Ελλάδα θα ηρνείτο να υποχωρήσει στις λοιπές μονομερείς διεκδικήσεις της Τουρκίας).

Το 2016, με ευθύνη της Τουρκίας, διεκόπησαν οι διερευνητικές συνομιλίες, οι οποίες με συντονισμένη ευρωπαϊκή και αμερικανική πίεση, θα επαναληφθούν στις προσεχείς ημέρες, θεωρούμενες “πανάκεια” για την αποκλιμάκωση της πρόσφατης ελληνοτουρκικής κρίσης. Ας σκεφθούμε ορθολογικά όμως τα εξής: Αν υπήρχε περίπτωση σύγκλισης, έστω και μερικής, τότε πέντε διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις (Σημίτη, Καραμανλή, Γ. Παπανδρέου, Σαμαρά, Τσίπρα), στα 14 χρόνια που διήρκεσαν (με 60 γύρους) οι διερευνητικές, θα είχαν προχωρήσει σε κάποιες αποφάσεις!

Συνέχεια στο slpress.gr

Ελληνικές “κόκκινες” γραμμές έναντι τουρκικών “γκρίζων” τετελεσμένων

Από
anixneuseis
-
0

του Κωνσταντίνου Θ. Λαμπρόπουλου

Η δημιουργία τετελεσμένων (faits accomplis), συνιστά πάγια και διαχρονική στρατηγική επιλογή των αναθεωρητικών κρατών στο πλαίσιο τελεσφόρησης των εδαφικών διεκδικήσεων εναντίον του κράτους-στόχου. Η απόπειρα τετελεσμένων συμπεριλαμβάνει χρήση της στρατιωτικής ισχύος, καθώς και πολιτικών οικονομικών και νομικών εργαλείων εξαναγκασμού (coercion).

Ο σχεδιασμός συνήθως αφορά μια επιθετική ενέργεια με χρήση στρατιωτικών ή μη στρατιωτικών μέσων, σε περιορισμένη κλίμακα, με διττό αντικειμενικό σκοπό, αφενός την απόκτηση εδαφικού ερείσματος (land grab) με το ελάχιστο δυνατό πολιτικό-στρατιωτικό-οικονομικό κόστος, αφετέρου την απουσία καθολικής στρατιωτικής ανταπόδοσης (all- out war) από το θιγόμενο κράτος.

Ακολούθως, η δημιουργία τετελεσμένων συνδέεται με την λεγόμενη θεώρηση της χρήσης του Πολέμου ως εργαλείο διαπραγμάτευσης (bargaining theory of war). Κάθε τετελεσμένο άπτεται μιας ξεχωριστής διαπραγματευτικής διαδικασίας. Ως εκ τούτου, στοχεύει στην διάρρηξη των περίφημων “κόκκινων γραμμών” του Κράτους-Στόχου, διαβρώνοντας την αποτρεπτική του δυνατότητα εν τοις πράγμασι.

Οι “κόκκινες γραμμές” αποτελούν το έσχατο αδιαπραγμάτευτο όριο μη συμμόρφωσης (non compliance) στις απαιτήσεις του αντιπάλου. Συνιστούν ταυτόχρονα όμως τόσο το ισχυρό σημείο αναφοράς (focal point) του αμυνόμενου, όσο και την δυνητική “γκρίζα περιοχή” που στοχεύει ο αντίπαλος.

Οι “κόκκινες γραμμές” ενός κράτους συνδέονται άρρηκτα με το πλαίσιο της Αποτροπής, ως εκ τούτου αποτελούν την sine qua non προϋπόθεση απόκρουσης τετελεσμένων. Η δυνητική τρωτότητα όμως των κόκκινων γραμμών αποκαλύπτεται, εφόσον διαπιστωθεί ότι συμβαίνουν τα εξής: α) Αν καθίσταται διασταλτική η ερμηνεία τους (arbitrary red lines),κατά συνέπεια παρουσιάζονται ως εναλλακτική στρατηγική επιλογή και όχι ως σημείο αναφοράς (focal point), β) αν είναι ασαφείς (imprecise red lines), αφήνοντας περιθώριο καταπάτησής τους, γ) αν δεν εξακριβώνεται με ακρίβεια η τυχόν παραβίασή τους (unverifiable red lines), δ) αν δεν συνιστούν ολοκληρωμένο σημείο αναφοράς συνδεόμενες με την αποτροπή τετελεσμένων (incomplete red lines) καθώς τοιουτοτρόπως, δύνανται να παρακαμφθούν.

Στον 21ο αιώνα, η δημιουργία τετελεσμένων εντάσσεται στην σύγχρονη υβριδική εργαλειοθήκη, καθιστώντας την λεγόμενη “γκρίζα περιοχή”, ήτοι το κατώφλι μεταξύ καθολικής πολεμικής αναμέτρησης, περιορισμένων εχθροπραξιών και θερμής ειρήνης, το κατεξοχήν πεδίο αναμέτρησης και προνομιακό πεδίο επιλογής των αναθεωρητικών κρατών. Στο πλαίσιο αυτό, η “γκρίζα περιοχή” συνδέεται με την διάρρηξη των κόκκινων γραμμών του αντιπάλου ,όντας αφήγημα εκ του μηδενός, ή προϊόν εκμετάλλευσης υπαρχουσών τρωτοτήτων.

Η τρέχουσα παρατεταμένη (protracted) ελληνοτουρκική κρίση, αποτελούσα οργανικό κομμάτι των τουρκικών αναθεωρητικών στρατηγικών επιλογών, ενέχει τον κίνδυνο δημιουργίας τουρκικών τετελεσμένων (faits accomplis), εν είδει “προγεφυρωμάτων” για μελλοντικές πολιτικές διευθετήσεις, σε μια δυνητική διαπραγμάτευση που θα διεξάγεται υπό το καθεστώς της απειλής στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Το τουρκικό υβριδικό δόγμα αποσκοπεί στον κορεσμό, στην απο-νομιμοποίηση και εν τέλει στην de facto υποχώρηση της ελληνικής πλευράς απ’ την πάγια εθνική θέση και τις δεδηλωμένες “κόκκινες γραμμές”.

Η τουρκική υβριδική εργαλειοθήκη περιλαμβάνει μέσω συγχρονισμένων κινήσεων οριζόντιας και κάθετης κλιμάκωσης, τόσο συγκεκριμένο πλαίσιο διεκδικήσεων μέσω της τακτικής της “σαλαμοποίησης”, όσο και ατζέντα αναθεωρητικών επιδιώξεων ευρέος φάσματος, στο πλαίσιο ενός υβριδικού καθολικού αφηγήματος με αιχμή την δημιουργία τετελεσμένων, στοχεύοντας δυνητικές τρωτότητες της ελληνικής πλευράς.

Στην τρέχουσα ελληνοτουρκική κρίση, θα πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα το ζήτημα της θεσμικής διαμεσολάβησης τρίτων – εν προκειμένω της Γερμανίας λειτουργούσης με την ιδιότητα του έντιμου μεσολαβητή(honest broker), καθώς δύναται να διαβρωθεί η ισχύς των κόκκινων γραμμών και να λειανθούν ή να παρακαμφθούν μέσω πρωτοβουλιών που θα τις καταστήσουν δυνητικά στοιχείο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο επίτευξης αποτελέσματος που θα ικανοποιεί τρίτους.

Σημειωτέον πως η πιθανότερη εκδοχή μετατροπής της κόκκινης γραμμής σε “γκρίζο πεδίο” αφορά την υπόστασή της ως εναλλακτική επιλογή, στο πλαίσιο μιας διαπραγματευτικής διαδικασίας.

Το αδιαπραγμάτευτο των κόκκινων γραμμών οφείλει να τηρείται απαρέγκλιτα, ειδάλλως η κόκκινη γραμμή καθίσταται αυτόματα ασθενής και δυνητικά αντικείμενο εκμετάλλευσης προς επιβολή τετελεσμένου.

Το επίφοβο στην προκείμενη ελληνοτουρκική κρίση αναφορικά με τις ελληνικές κόκκινες γραμμές αποτελεί μια ενδεχόμενη συμπερίληψή τους στο πλαίσιο επίτευξης ενός συμβιβασμού με την Τουρκία, υιοθετώντας την αντίληψη πως η κόκκινη γραμμή δεν αφορά την μη συμμόρφωση και το αδιαπραγμάτευτο σημείο αναφοράς παρά το minimum όριο μιας στρατηγικής διαπραγμάτευσης (negotiating strategy), προσφέροντας “μικρές ρωγμές” προς εκμετάλλευση για παραχωρήσεις και τετελεσμένα, τα οποία θα αφορούν ζωτικά ή υπαρξιακά ελληνικά συμφέροντα.

Αποτελεί σαφής παραδοχή πως οι κόκκινες γραμμές θεωρηθείσες ως εναλλακτικές επιλογές, τείνουν να εξασθενούν σε μεταγενέστερο στάδιο, ιδίως αν υφίσταται εκτεταμένη απειλή με πληθώρα διεκδικήσεων όπως ισχύει με την τουρκική απειλή εναντίον της Ελλάδας. Αντιθέτως, οι κόκκινες γραμμές, όταν καθίστανται σημεία αναφοράς και μη συμμόρφωσης, τείνουν να ενισχύονται ως προς την διεθνή απήχησή τους με το πέρας του χρόνου.

Αξίζει να σημειωθεί πως η απαρέγκλιτη τήρηση των κόκκινων γραμμών, συνδυάζεται και με την υπόληψη (reputation)της χώρας ως ικανού μεγέθους στο διεθνές στερέωμα και στο διαπραγματευτικό πεδίο.

Η Συμφωνία των Πρεσπών αντενδείκνυται ως κλασικό παράδειγμα προς αποφυγή, καθώς κατέστησε την ελληνική πλευρά ευάλωτη στις μετέπειτα πιέσεις της Τουρκίας, έχοντας αμαυρώσει την ελληνική διαπραγματευτική φήμη, αφού το μοντέλο που επελέγη, δεν υιοθετούσε την λογική του εθνικού συμφέροντος stricto sensu, παρά υπόκειτο σε λογικές αλληλεξάρτησης όπου οι ελληνικές κόκκινες γραμμές ήταν μη ολοκληρωμένες, ασαφείς και διεκδικήσιμες.

Απαντώντας στην τουρκική εκτεταμένη απειλή και την επιδίωξη τετελεσμένων, η Ελλάδα οφείλει να καταστήσει τις κόκκινες γραμμές της απρόσβλητες, επιβάλλοντας αυστηρότατο πλαίσιο διαλόγου μέσω συγκεκριμένου κανονιστικού πλαισίου στην Τουρκία, αποφεύγοντας ναρκοθετημένες διαδικασίες που θα προκρίνουν μια συμβιβαστική λύση, υπονομεύοντας τις κόκκινες γραμμές της.

Η αταλάντευτη τήρηση των ελληνικών κόκκινων γραμμών στο πλαίσιο μιας στρατηγικής κουλτούρας επικράτησης, μειώνουν την πιθανότητα τουρκικών τετελεσμένων, ενώ παράλληλα αποτελούν , σε συνδυασμό με ανάληψη στρατηγικών πρωτοβουλιών στο πλαίσιο μιας πολύ-επίπεδης Αποτροπής, δυνητικό παράγοντα αλλαγής δεδομένων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο επί τα βελτίω για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

* Ο κ. Κων/νος. Θ Λαμπρόπουλος είναι Στρατηγικός Αναλυτής, Εταίρος του Geneva Centre for Security Policy

capital.gr

Το Διεθνές Δίκαιο και οι τουρκικές διεκδικήσεις

Από
anixneuseis
-
1

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ι. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ*

Τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία επικαλούνται διαρκώς το Διεθνές Δίκαιο για να θεμελιώσουν τις θέσεις τους στις μεταξύ τους διαφορές, αλλά παρόλα αυτά οι διαφωνίες παραμένουν. Εύλογα λοιπόν γεννάται το ερώτημα ως προς το τι πράγματι ορίζει το Διεθνές Δίκαιο επί των επίμαχων θεμάτων επί των οποίων διαφωνούν οι δύο χώρες.

Το νομικό καθεστώς των νήσων του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου  διέπεται από δύο διεθνείς Συνθήκες, πρώτον, από τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, μεταξύ της Μ. Βρετανίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Ελλάδος, Ιαπωνίας, Ρουμανίας και του Σερβο-Κροατο-Σλοβενικού Κράτους αφενός και της Τουρκίας αφετέρου, και δεύτερον,  από τη  Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, μεταξύ των νικητών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, αφενός, και της Ιταλίας, ως ηττημένης του πολέμου, αφετέρου, δυνάμει της οποίας η Ιταλία,  εκχώρησε εν πλήρει κυριαρχία  στην Ελλάδα τα Δωδεκάνησα και τις πέριξ νήσους. Η εκχώρηση των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα έγινε από την Ιταλία και όχι από την Τουρκία, η οποία δεν ήταν συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη αυτή. Επομένως, δεν μπορεί να διεκδικεί δικαιώματα από αυτήν.

Ισχυρίζεται η Τουρκία ότι με τη Συνθήκη της Λωζάννης η Ελλάδα δεν απέκτησε την κυριαρχία όλων των νησιών του Αιγαίου  αλλά ορισμένων από αυτά, επομένως τα υπόλοιπα νησιά ανήκουν στην Τουρκία, ως καθολικής διαδόχου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο ισχυρισμός αυτός δεν ευσταθεί, τουναντίον, από τη διατύπωση του άρθρου 12 της Συνθήκης προκύπτει ακριβώς το αντίθετο. Στο άρθρο 12, ορίζεται ότι «επικυρώνεται η κυριαρχία της Ελλάδας επί των νήσων της Ανατολικής Μεσογείου  εξαιρουμένων  των νήσων  Ίμβρου, Τενέδου και Λαγουσών (Μαυρυών), καθώς και των νήσων των κειμένων σε απόσταση μικροτέραν  των τριών μιλίων από την ασιατική ακτή, αι οποίαι παραμένουν υπό την τουρκική κυριαρχία». Επίσης, «δεν περιέρχονται στην Ελλάδα οι νήσοι που τελούν υπό την κυριαρχία της Ιταλίας», οι οποίες αργότερα, με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, εκχωρήθηκαν από την Ιταλία στην Ελλάδα.

Με βάση τη γραμματική ερμηνεία του ανωτέρω άρθρου, στην Ελλάδα περιήλθαν κατά πλήρη κυριαρχία όλα τα νησιά του Αιγαίου πλην των τριών κατονομαζομένων νήσων και όλων των νήσων, που απέχουν από την «ασιατική ακτή» μέχρι τρία ναυτικά μίλια (ν.μ.), οι οποίες  περιήλθαν στην Τουρκία. Τι ποιό σαφές!

Ως προς τα Δωδεκάνησα, με βάση  το άρθρο 14 παρ. 1. υπό το «Τμήμα V . Ελλάς Ειδικοί Όροι», της Συνθήκης των Παρισίων,  «Η Ιταλία εκχωρεί στην Ελλάδα εν πλήρει κυριαρχία τας νήσους της Δωδεκανήσου, τας κάτωθι απαριθμουμένας, ήτοι: Αστυπάλαιαν, Ρόδον, Χάλκην, Κάρπαθον, Κάσον, Τήλον, Νίσυρον,  Κάλυμνον, Λέρον, Πάτμον, Λιψόν, Σύμην, Κω και Καστελόρριζον, ως και τας παρακειμένας νησίδας».

Από  τη γραμματική ερμηνεία του ανωτέρω άρθρου της Συνθήκης των Παρισίων, καθίσταται σαφές ότι η Ελλάδα απέκτησε από την Ιταλία, εν πλήρει κυριαρχία, όλα τα αναφερόμενα στο άρθρο αυτό νησιά καθώς και τις παρακείμενες νησίδες.

Επιπλέον, το άρθρο 16 της Συνθήκης της Λοζάνης ορίζει ότι «η Τουρκία δηλοί ότι παραιτείται παντός τίτλου και δικαιώματος πάσης φύσεως επί των εδαφών ή εν σχέσει προς τα εδάφη άτινα κείνται πέραν των προβλεπομένων υπό της παρούσης Συνθήκης ορίων, ως και επί των νήσων, εκτός εκείνων ων η κυριαρχία έχει αναγνωρισθεί αυτή δια της παρούσης Συνθήκης».

Περαιτέρω, το άρθρο 15 της Συνθήκης της Λοζάνης ορίζει ότι η Τουρκία  παραιτείται υπέρ της Ιταλίας παντός δικαιώματος και τίτλου επί των κάτωθι απαριθμουμένων νήσων, τουτέστιν, της Αστυπάλαιας, Ρόδου, Χάλκης, Καρπάθου, Κάσσου, Τήλου, Νισύρου, Καλύμνου, Λέρου, Πάτμου, Λειψούς, Σύμης και Κω, των κατεχομένων νυν υπό της Ιταλίας, και των νησίδων των εξ αυτών εξαρτωμένων ως  και της νήσου Καστελόριζου.

Επομένως, ο κατά καιρούς προβαλλόμενος ισχυρισμός της Τουρκίας ότι υπάρχουν νησιά στο Αιγαίο το νομικό καθεστώς των οποίων δεν έχει ρυθμιστεί με τις Συνθήκες είναι παντελώς αβάσιμος.  Ουσιαστικά με τους ισχυρισμούς της, η Τουρκία ζητά την αναθεώρηση της Συνθήκης της Λοζάνης, κάτι το οποίο δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη σύμφωνη γνώμη  των επτά (7) συμβαλλομένων σ’ αυτήν κρατών.  Ως προς τους ισχυρισμούς της για τα Δωδεκάνησα, η Τουρκία, όπως έχει ήδη αναφερθεί,  δεν ήταν συμβαλλόμενο κράτος στη Συνθήκη των Παρισίων και επομένως δεν έχει δικαίωμα να ζητήσει αναθεώρηση.

Ως προς την στρατιωτικοποίηση των νήσων του ανατολικού Αιγαίου, είναι αλήθεια ότι δυνάμει του άρθρου 13 της Συνθήκης της Λοζάνης, «προς εξασφάλισην της Ειρήνης επιβάλλεται στην Ελληνική κυβέρνηση η  υποχρέωση όπως εν ταις νήσοις Μυτιλήνη, Χίω, Σάμω και Ικαρία αι ειρημέναι νήσοι δεν θα χρησιμοποιηθώσιν εις εγκατάστασιν ναυτικής βάσεως ή εις ανέγερσιν οχυρωματικού τινός έργου».   Επίσης, δυνάμει του άρθρου 14, Παρ. 2. Της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων «Αι ανωτέρω νήσοι θα αποστρατικοποιηθώσι και θα παραμείνωσιν  αποστρατικοποιμέναι.

Εάν η Ελλάδα διατηρεί πράγματι ορισμένες στρατιωτικές δυνάμεις ή εγκαταστάσεις στις ανωτέρω νήσους, αυτό δεν γίνεται για επιθετικούς σκοπούς, αλλά  προς άσκηση του υπό του άρθρου 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ αναγνωριζόμενου δικαιώματος νομίμου αμύνης κάθε κράτους και  οφείλεται στην συνεχή απειλή που δέχονται επί δεκαετίες τα ελληνικά νησιά από την Τουρκία, καθώς και από την ίδρυση της τουρκικής στρατιάς του Αιγαίου απέναντι από τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου.  Επομένως, πρόκειται για άσκηση δικαιώματος νομίμου αμύνης, που γίνεται για «εξασφάλιση της Ειρήνης» και προβλέπεται από τον Χάρτη του ΟΗΕ. Άλλωστε, η Ελλάδα ουδέποτε έχει απειλήσει την εδαφική ακεραιότητα της Τουρκίας.

Όσον αφορά τις θαλάσσιες ζώνες, χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα, Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) κλπ, όλα αυτά ρυθμίζονται από τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982. Είναι αλήθεια ότι η Τουρκία δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση αυτή, παρά ταύτα όμως δεσμεύεται από τις διατάξεις της διότι, όπως έχει κρίνει το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, οι διατάξεις της εν λόγω Σύμβασης δεσμεύουν και τα κράτη, που δεν την έχουν υπογράψει, ως διεθνές εθιμικό δίκαιο.

Η Σύμβαση αυτή προβλέπει, στα άρθρα 2 και 3,  ότι η κυριαρχία κάθε παράκτιου κράτους    εκτείνεται στην παρακείμενη  θαλάσσια ζώνη,  που ορίζεται ως χωρική θάλασσα. Κάθε κράτος έχει το δικαίωμα να καθορίζει το εύρος της χωρικής του θάλασσας, το οποίο δεν υπερβαίνει τα δώδεκα (12) ν.μ.. Στην περίπτωση που δύο χώρες είναι αντικείμενες ή συνορεύουσες, τότε για τον καθορισμό των χωρικών τους υδάτων ισχύει η μέση γραμμή.

Η Ελλάδα, για τη διευκόλυνση της διεθνούς ναυσιπλοΐας στο Αιγαίο, έχει καθορίσει  το εύρος των χωρικών της υδάτων στα έξι (6) ναυτικά μίλια, δυνάμει όμως των ανωτέρω άρθρων της Σύμβασης για το δίκαιο της Θάλασσας έχει το δικαίωμα να τα επεκτείνει ανά πάσα στιγμή μέχρι τα δώδεκα (12) ν.μ. Το δικαίωμα αυτό ασκείται μονομερώς από κάθε παράκτιο κράτος και δεν εξαρτάται από τη συναίνεση κανενός άλλου κράτους. Επομένως, το «Ψήφισμα της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης» το οποίο ορίζει ότι η τυχόν επέκταση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας πέρα των έξι ν.μ αποτελεί αιτία πολέμου (casus belli) είναι νόμω αβάσιμο, παράνομο και αποτελεί κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου.

Ισχυρίζεται η Τουρκία ότι η Ελλάδα,  έχοντας  ορίσει τον εθνικό εναέριο χώρο της στα δέκα (10) ναυτικά μίλια, παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο ενώ θα έπρεπε, κατ’ αυτήν να είχε τα έξι ν.μ., όσο είναι και τα χωρικά της ύδατα. Η απάντηση είναι ότι αφού η Ελλάδα, κατά τα ανωτέρω, έχει ανά πάσα στιγμή το αποκλειστικό δικαίωμα να επεκτείνει μονομερώς τα χωρικά της ύδατα και κατά συνέπεια και τον εθνικό εναέριο χώρο της μέχρι τα δώδεκα ναυτικά μίλια, γιατί δεν μπορεί να επεκτείνει μόνο τον εναέριο χώρο της στα δέκα;  Αν δε η Τουρκία ενοχλείται τόσο πολύ από αυτή τη διαφορά, η Ελλάδα μπορεί να επεκτείνει, αύριο, τα χωρικά της ύδατα στα 10 ν.μ, για να παύσει η τουρκική ενόχληση.

Ως προς την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), σύμφωνα με το άρθρο 55 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, ως ΑΟΖ ορίζεται η πέραν και παρακείμενη της χωρικής θάλασσας περιοχή. Στην ΑΟΖ η παράκτια χώρα έχει, μεταξύ άλλων, κυριαρχικά δικαιώματα εξερεύνησης, εκμετάλλευσης, διατήρησης και διαχείρισης των φυσικών πόρων. Η ΑΟΖ δεν εκτείνεται πέραν των διακοσίων ναυτικών μιλίων από τις γραμμές βάσεως από τις οποίες μετράται το εύρος της χωρικής θάλασσας.  

Ως προς την υφαλοκρηπίδα, το άρθρο 76 της Σύμβασης ορίζει ότι η υφαλοκρηπίδα ενός παράκτιου κράτους αποτελείται από το θαλάσσιο βυθό και το υπέδαφός του που εκτείνεται πέραν  της χωρικής του θάλασσας….. σε μια απόσταση 200 ν.μ. από τις γραμμές βάσης. Επί της υφαλοκρηπίδας το παράκτιο κράτος έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπει και να ρυθμίζει τις γεωτρήσεις για όλους τους σκοπούς.

Θαλάσσιες ζώνες δεν έχει μόνο η ηπειρωτική χώρα, όπως ισχυρίζεται η Τουρκία, αλλά και τα νησιά. Σύμφωνα με το άρθρο 121 της Σύμβασης για το δίκαιο της Θάλασσας, τα νησιά έχουν χωρική θάλασσα, Υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, που καθορίζονται όπως και στην ηπειρωτική χώρα, εξαιρουμένων των βράχων που δεν μπορούν να διατηρήσουν ανθρώπινη διαβίωση και  δική τους οικονομική ζωή.

Η οριοθέτηση της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας μεταξύ κρατών με αντικείμενες ή προσκείμενες ακτές πραγματοποιείται κατόπιν συμφωνίας με βάση το διεθνές δίκαιο, με σκοπό την επίτευξη  δίκαιης λύσης. Αν δεν επιτευχθεί συμφωνία μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, τα ενδιαφερόμενα κράτη προσφεύγουν στις διαδικασίες που προβλέπονται στο μέρος ΧV, όπου το άρθρο 279 της Σύμβασης ορίζει ότι τα κράτη θα πρέπει να επιλύουν οποιαδήποτε μεταξύ τους διαφορά σχετικά με την ερμηνεία ή εφαρμογή της Σύμβασης με ειρηνικά μέσα που αναφέρονται στο άρθρο 33 παρ. 1 του Χάρτη του ΟΗΕ. Αυτό είναι  που επί δεκαετίες ζητάει η Ελλάδα.

Αυτές είναι οι διατάξεις του Διεθνούς Δικαίου που ρυθμίζουν τα επίμαχα θέματα μεταξύ των δύο χωρών και είναι απορίας  άξιον πως η Τουρκία τολμάει να ισχυρίζεται ότι οι διεκδικήσεις της είναι σύμφωνες  με το Διεθνές Δίκαιο. Είναι επίσης απορίας άξιον πως τα άλλα κράτη και οι Διεθνείς Οργανισμοί ανέχονται αυτή τη συμπεριφορά της Τουρκίας.

* Ο κ. Παναγιώτης Ι. Κανελλόπουλος είναι Ομότιμος καθηγητής του Δικαίου της ΕΕ, καθηγητής ευρωπαϊκής έδρας Jean Monnet, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Ευρωπαϊκού Δικαίου, πρώην μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Υπουργείου Εξωτερικών.

kathimerini.gr

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις σε νέα τροχιά

Από
anixneuseis
-
2

Γεωργίου Θεόδωρος

τους τελευταίους μήνες επιτέλους έγινε μια ριζική τομή στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Αυτές δεν υπερκαθορίζονται από την παρωχημένη εθνική ιδεολογία, αλλά από διαπραγματευτική λογική της συνεννόησης και του διαλόγου. Γράφει ο Θεόδωρος Γεωργίου

Κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα, οι διεργασίες σχετικά με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, σε όλα τα επίπεδα (πολιτικό, διπλωματικό και επιχειρησιακό), πολλαπλασιάζονται, ενώ ταυτόχρονα και η Αθήνα και η Αγκυρα αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ για να επιλυθεί το πρόβλημα. Εξ αρχής θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι το πρόβλημα των ελληνοτουρκικών σχέσεων στις μέρες μας (στον 21ο αιώνα) δεν τίθεται με τους όρους των προηγούμενων δεκαετιών. Σήμερα έχουμε να κάνουμε μ’ ένα νέο δεδομένο, το οποίο είναι η εκμετάλλευση του υποθαλάσσιου ορυκτού πλούτου στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Ο πρωθυπουργός της χώρας Κυριάκος Μητσοτάκης, σε πρόσφατο άρθρο του (δημοσιεύθηκε ταυτόχρονα σε τρεις ευρωπαϊκές εφημερίδες: «The Times», «Frankfurter Allgemeine Zeitung» και «Le Monde») είναι σαφής. Γράφει επί λέξει: «Ο Ερντογάν έστειλε το πολεμικό ναυτικό του για να υποστηρίξει την εξερεύνηση κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, στην οποία τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία διεκδικούν δικαιώματα και η οποία δεν έχει οριοθετηθεί».

Βρισκόμαστε λοιπόν μπροστά σ’ έναν ορισμό των ελληνοτουρκικών σχέσεων, οι οποίες ανάγονται τελικά σ’ ένα «μεταεθνικό καθεστώς». Δεν πρόκειται λοιπόν για την οριοθέτηση των επιμέρους θαλασσίων ζωνών με άξονα και κριτήριο την κατοχύρωση κυριαρχικών δικαιωμάτων των δύο σύγχρονων εθνικών κρατών, της Ελλάδας και της Τουρκίας, αλλά για την επιχειρησιακή διαδικασία αξιοποίησης και εκμετάλλευσης του ορυκτού πλούτου και από τις δύο πλευρές. Ο μετασχηματισμός των ελληνοτουρκικών σχέσεων κατά περιεχόμενο είναι ριζικός.

Μπροστά σ’ αυτή τη νέα κατάσταση των πραγμάτων ενεργοποιούνται τρεις μέθοδοι ή τρία σχέδια για να επεξεργασθούν και οι δύο πλευρές το πρόβλημα των ελληνοτουρκικών σχέσεων σε νέα τροχιά. Οι τρεις αυτές μέθοδοι είναι οι εξής: πρώτον, η κλασική μέθοδος του εθνικού αυτοπροσδιορισμού, δεύτερον η θετικιστική-πραγματιστική μέθοδος, η οποία θεμελιώνεται στη λογική του πολιτικού οφέλους, και, τρίτον, η ορθολογική-ρεαλιστική μέθοδος της συνεννόησης και της συνεκμετάλλευσης. Προς το παρόν καμία απ’ αυτές τις μεθόδους δεν φαίνεται να έχει αποκτήσει το «πάνω χέρι». Αντιθέτως, διακρίνει κανείς ότι η διαμάχη αντιλήψεων και απόψεων είναι καθημερινή πρακτική. Εύκολα το διακρίνει αυτό κανείς στα επικοινωνιακά υποσυστήματα και των δύο κρατών. Μία παρατήρηση ακόμη επί της επικοινωνιακής λογικής των «μεταεθνικών» ελληνοτουρκικών σχέσεων: τα δικά μας μέσα μαζικής ενημέρωσης αντιμετωπίζουν τις νέες εξελίξεις με την κλασική μέθοδο του εθνικού αυτοπροσδιορισμού.

Η διαδικασία έρευνας για τον εντοπισμό ορυκτού πλούτου στο Αιγαίο δεν σημαίνει ότι οι δύο χώρες (Ελλάδα και Τουρκία) εμπλέκονται σε πόλεμο για να υπερασπιστούν την εθνική ταυτότητά τους. Οι δύο εθνικές οντότητες είναι σύγχρονα κράτη του 21ου αιώνα με διαφορετικούς ιστορικούς και συνειδησιακούς προσανατολισμούς. Η Ελλάδα έχει χαράξει την ιστορική πορεία του εκδυτικισμού της και η Τουρκία σήμερα υπό την ηγεσία του Ερντογάν επαναπροσδιορίζει τον ιστορικό προσανατολισμό της.

Κατά την άποψή μου, το μοντέλο του εθνικού αυτοπροσδιορισμού, το οποίο είναι ένα κατάλοιπο των πολεμικών συγκρούσεων του παρελθόντος αιώνος ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Τουρκία, στις μέρες μας είναι παρωχημένο. Σε οποιοδήποτε καφενείο και να βρεθεί κανείς, ακούει φράσεις του τύπου: «δεν θα σκοτωθούν τα παιδιά μας για τα πετρέλαια!». Το μοντέλο του εθνικού αυτοπροσδιορισμού συντηρείται σήμερα μόνον από τα επικοινωνιακά συστήματα των δύο κρατών για αυτοποιητικούς λόγους. Δηλαδή για να λειτουργούν και να αναπαράγονται τα ίδια!

Οπως φαίνεται, η διαμάχη ανάμεσα στα άλλα δύο σχέδια επίλυσης των «μεταεθνικών» ελληνοτουρκικών σχέσεων είναι αυτή που θα κορυφωθεί το επόμενο διάστημα. Κατά το θετικιστικό-πραγματικό μοντέλο, οπωσδήποτε το κριτήριο του οφέλους (της καπιταλιστικής λογικής) θα πρέπει να πρυτανεύσει. Το μοντέλο αυτό είναι γαλλικής εμπνεύσεως και περιλαμβάνει δύο σκέλη: το πρώτο διατυπώνεται ως μετατόπιση του προβλήματος των ελληνοτουρκικών σχέσεων σε πρόβλημα των κρατών της Ανατολικής Μεσογείου και το δεύτερο έχει να κάνει με τους αμυντικούς εξοπλισμούς της χώρας μας από τη Γαλλία με το «αζημίωτο»!

Το μοντέλο που ονομάζω ορθολογικο-ρεαλιστικό είναι γερμανικής εμπνεύσεως και περιλαμβάνει και αυτό δύο σκέλη: το πρώτο επιτάσσει τη ριζική εργασία στον μύθο (Arbeit am Mythos) κατά τον Hans Blumenberg. Αυτό σημαίνει ότι και οι δύο πλευρές, χωρίς να απαρνηθούν την εθνική τους ταυτότητα, μπορούν και επιβάλλεται να εργαστούν για τον εθνικό αυτοπροσδιορισμό τους χωρίς να βλέπουν σε κάθε πολιτικό βήμα του κράτους τους κάποιον μυθολογικό κίνδυνο αμφισβήτησης της κυριαρχίας τους. Το δεύτερο σκέλος, ως συνέπεια του πρώτου, είναι η προσέγγιση των δύο κρατών με κριτήριο όχι την εθνική ταυτότητά τους, αλλά την αμοιβαία σχέση επιχειρησιακής εμπιστοσύνης σχετικά με την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου.

Κλείνοντας, θέλω να επισημάνω ότι κατά τους τελευταίους μήνες επιτέλους έγινε μια ριζική τομή στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Αυτές δεν υπερκαθορίζονται από την παρωχημένη εθνική ιδεολογία, αλλά από διαπραγματευτική λογική της συνεννόησης και του διαλόγου. Το ιστορικό βήμα που έκαναν και η Αθήνα και η Αγκυρα θα αποβεί τελικά προς όφελος των κοινωνιών τους και των λαών τους.

Ο κ. Θεόδωρος Γεωργίου είναι καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

Το Βήμα

Πόσο βοηθά την Ελλάδα το «νέο Μεταναστευτικό»;

Από
anixneuseis
-
0

Protagon Team 25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2020

«Μας επιτρέπει να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα με έναν τρόπο πραγματιστικό», ισχυρίζεται η αρμόδια επίτροπος. Θα είναι ευθύνη εκείνων που οραματίζονται μια «Ευρώπη-φρούριο» ο επαναπατρισμός όλων όσοι αποβιβάζονται ή ξεβράζονται στα ελληνικά νησιά ή στην Ιταλία και δεν δικαιούνται άσυλο. Αρκεί όμως αυτό;

Για ακόμα μια φορά, ειδικά όσον αφορά την ΕΕ και τα κράτη-μέλη της, το ζήτημα έγκειται στο κατά πόσον κάποιος βλέπει το ποτήρι μισοάδειο ή μισογεμάτο. «Δεν υπάρχουν νικητές ή ηττημένοι σε αυτήν την πρόταση, γιατί είναι εξισορροπημένη», εξηγεί η Ιλβα Γιόχανσον, η επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, η οποία συνέθεσε, μαζί με τον έλληνα αντιπρόεδρο της Κομισιόν Μαργαρίτη Σχοινά, το νέο σχέδιο της ΕΕ για το Μεταναστευτικό.

Κατά τις προηγούμενες εβδομάδες, η πολιτικός από τη Σουηδία επιδόθηκε σε έναν μαραθώνιο συνομιλιών, με στόχο την επίτευξη ενός συμβιβασμού, βάση του οποίου αποτελεί η εξής αρχή: «Η μετανάστευση είναι κάτι το φυσιολογικό, κάτι που πάντα θα υπάρχει. Καθήκον μας είναι να τη διαχειριστούμε. Χρειαζόμαστε τους μετανάστες, αλλά πρέπει να φτάνουν νομίμως για να εργαστούν εδώ ή να ζητήσουν άσυλο. Χρειαζόμαστε μια νόμιμη μετανάστευση.

Δεν πρέπει να δραματοποιούμε τη μεταναστευτική πολιτική», εξήγησε η ίδια μιλώντας στην Corriere della Sera. Στη συνέντευξη που παραχώρησε στην ιταλική εφημερίδα η Γιόχανσον, παραδέχτηκε και η ίδια, μετά την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ότι κατά πάσα πιθανότητα «κανένα από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ δεν θα είναι ικανοποιημένο». Αλλά υπεραμύνθηκε των προτάσεων της Κομισιόν, κάνοντας λόγο για ένα σχέδιο που «μας επιτρέπει να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα που συνδέονται με τη μετανάστευση με έναν τρόπο πραγματιστικό, που ευελπιστώ ότι μπορούν να αποδεχτούν όλα τα κράτη-μέλη» της ΕΕ.

Το ότι το σχέδιο που παρουσιάστηκε για την αντικατάσταση της Συνθήκης του Δουβλίνου διέπεται από πνεύμα πραγματιστικό υποστηρίζει και ο Αντρέα Μπονάνι της La Repubblica. Κατ’ αρχάς, γιατί δύναται να τερματίσει το «υποκριτικό αφήγημα της υποχρεωτικής κατανομής των αιτούντων άσυλο», επισημαίνει ο ιταλός δημοσιογράφος.

Η επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, Ιλβα Γιόχανσον

Η λογική της υποχρεωτικής ποσόστωσης προέκυψε αμέσως μετά τη συρροή ενός εκατομμυρίου κατατρεγμένων ανθρώπων από τη Συρία το 2015, αλλά τελικά δεν επικράτησε. Τα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης δεν την αποδέχτηκαν ποτέ, γεγονός που προκάλεσε «μια πολιτική διαίρεση, η οποία έθρεψε τους υποστηρικτές της εθνικής κυριαρχίας», ενώ όσες χώρες δήλωναν πρόθυμες να κινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση, τελικά έμειναν στα λόγια.

Ενα επιπλέον μειονέκτημα της υποχρεωτικής κατανομής ήταν, σύμφωνα με τον Μπονάνι. το ότι δεν λαμβάνονταν υπόψη οι οικονομικοί παράτυποι μετανάστες που δεν δικαιούνται άσυλο. Τώρα, το νέο σχέδιο των Βρυξελλών εστιάζει σε αυτό ακριβώς το σημείο: όλοι όσοι δικαιούνται να καταθέσουν αίτηση ασύλου πρέπει να γίνονται δεκτοί, ενώ όσοι εισέρχονται παράτυπα στην ΕΕ για να βρουν δουλειά πρέπει να απορρίπτονται, και επειδή στερούν ευκαιρίες από τους οικονομικούς μετανάστες που προσπαθούν να φτάσουν στην Ευρώπη ακολουθώντας τη νόμιμη οδό.

Στην πρόταση της Κομισιόν προβλέπεται η επίσπευση των διαδικασιών για τον επαναπατρισμό όλων όσοι δεν δικαιούνται άσυλο και με ένα «τέχνασμα που δεν στερείται τευτονικού ηθικισμού» –επισημαίνει ο Μπονάνι– η εν λόγω υποχρέωση επιφορτίζεται στα κράτη της Ενωσης που αρνούνται την κατανομή των αιτούντων άσυλο: θα είναι ευθύνη όλων όσοι οραματίζονται μια «Ευρώπη-φρούριο» ο επαναπατρισμός όλων όσοι αποβιβάζονται ή ξεβράζονται στην Ελλάδα ή στην Ιταλία και δεν δικαιούνται άσυλο. Και στην περίπτωση που δεν τα καταφέρουν, θα υποχρεούνται να τους υποδεχτούν στις επικράτειές τους. Και αυτό σίγουρα αποτελεί μια βοήθεια όχι αμελητέα για τις χώρες της Μεσογείου, κυρίως για την Ελλάδα και την Ιταλία.

Πρόσφυγες και μετανάστες μεταφέρονται από τη Μόρια σε προσωρινό καταυλισμό | REUTERS/Yara Nardi

Το ερώτημα, ωστόσο, όσον αφορά το κατά πόσο είναι σωστό ή λάθος να επαναπατρίζονται απελπισμένοι άνθρωποι, οι οποίοι επιδιώκουν να γλιτώσουν όχι από κάποιον πόλεμο, αλλά από τη μιζέρια και τη δυστυχία, παραμένει αναπάντητο, δεδομένου ότι επί του ζητήματος ξεκάθαρα έχει ταχθεί σε πανευρωπαϊκό επίπεδο μόνον η ξενοφοβική και αντιμεταναστευτική Δεξιά.

Πάντως, προς το παρόν η ΕΕ τάσσεται υπέρ του άμεσου επαναπατρισμού τους. Οσον αφορά τον πραγματισμό του νέου σχεδίου της Κομισιόν για το Μεταναστευτικό, θετικό κρίνει ο Μπονάνι και το ότι τερματίζεται η νομική αβεβαιότητα κάτω από την οποία επιχειρούν οι ΜΚΟ που περισυλλέγουν ναυαγούς.

Οι Βρυξέλλες δηλώνουν ότι η διάσωση ανθρώπων που κινδυνεύουν επιβάλλεται σε κάθε περίπτωση. Στη συνέχεια, ωστόσο, αποστέλλονται άμεσα στις πατρίδες τους εάν δεν δικαιούνται να παραμείνουν στην Ευρώπη. Περισσότερο επικριτικός όσον αφορά το νέο ευρωπαϊκό σχέδιο για το Μεταναστευτικό εμφανίζεται ένα άλλος ιταλός αρθρογράφος, ο Γκοφρέντο Μπουτσίνι της Corriere della Sera, υποστηρίζοντας ότι για ακόμη μια φορά η Κομισιόν απέδειξε ότι αδυνατεί να αντιμετωπίσει το ζήτημα με την απαραίτητη τόλμη.

Εστιάζει την κριτική του κυρίως στην πρόταση περί της δυνατότητας επιλογής μεταξύ της υποδοχής προσφύγων και μεταναστών ή της ανάληψης της ευθύνης για την επιστροφή τους στις χώρες καταγωγής τους στην περίπτωση που δεν δικαιούνται άσυλο. Κάνοντας λόγο για «επιχορηγούμενους επαναπατρισμούς», ο Μπουτσίνι εξηγεί ότι στην πράξη αυτό θα σημαίνει ότι στην περίπτωση που η Ουγγαρία, «αιχμή του δόρατος του εριστικού κουαρτέτου του Βίζεγκραντ» δεν επιθυμεί να υποδεχτεί πρόσφυγες από την Ελλάδα ή την Ιταλία, θα έχει στη διάθεσή ένα χρονικό διάστημα για να επιτύχει τον επαναπατρισμό τους, διάστημα που στην πράξη κατά πάσα πιθανότητα θα καταστεί «αόριστο», διάστημα κατά το οποίο οι πρόσφυγες και οι μετανάστες θα παραμένουν στις χώρες υποδοχής τους, στην Ελλάδα, δηλαδή, στην Ιταλία ή την Ισπανία.

Πηγή: Protagon.gr

1...2,4042,4052,406...3,036Σελίδα 2,405 από 3,036