του Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Οι Αμερικανικές εκλογές ολοκληρώθηκαν. Μαζί τους τελείωσαν – μάλλον άδοξα – και οι προσδοκίες όλων αυτών που θεώρησαν, ότι το ασαφές προεκλογικό σκηνικό που τροφοδότησε ανυπόστατες ελπίδες, θα συντηρούσε για πάντα μια βολική ασάφεια και ένα επιλεκτικό περιβάλλον ΜΗ αποφάσεων γύρω από τα κρίσιμα διεθνή και περιφερειακά διακυβεύματα…

Τα θεμελιώδη της επόμενης μέρας έχουν τροποποιηθεί δραματικά και προφανώς δεν έχουν τροποποιηθεί στην κατεύθυνση που προσδοκούσαν μεταξύ άλλων ΚΑΙ οι ανερμάτιστοι της Αθήνας. Η Αμερικανική εξίσωση γίνεται περισσότερο σύνθετη, ενδεχομένως και περισσότερο απρόβλεπτη ως προς τους επιμέρους βηματισμούς της. Γίνεται όμως απολύτως προβλέψιμη ως προς την γενική της κατεύθυνση, αναφορικά με τα κυρίαρχα προβλήματα που θα κληθεί να αντιμετωπίσει η ίδια αλλά και ο πλανήτης συνολικά.

Η Αμερικανική κοινωνία βγαίνει διχασμένη, ουσιαστικά κατακερματισμένη την επόμενη των προεδρικών εκλογών και το διχαστικό φορτίο που τροφοδότησε η πολωτική αντιπαράθεση, φαίνεται πως δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμο με εργαλείο τις παραδοσιακές πολιτικές αποφάσεις.

Στο περιβάλλον αυτού του διχασμού, αντικατοπτρίζεται η γενικευμένη σύγκρουση αντιλήψεων που διαπερνά συνολικά το Αμερικανικό σύστημα εξουσίας, και η οποία αφορά στον ρόλο και την θέση από την οποία καλείται να αντιμετωπίσει η καταρρέουσα Υπερδύναμη τις σύγχρονες προκλήσεις με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπη, τόσο στο εσωτερικό της χώρας, όσο και στο νέο διεθνές περιβάλλον.

Η Αμερικανική κοινωνία διχάστηκε επικίνδυνα, επειδή ακριβώς εργαλειοποιήθηκε αδίστακτα στο πλαίσιο αυτής της σύγκρουσης. Και αυτός ο διχασμός δεν είναι ένα περιστασιακό σύμπτωμα, αλλά ενσωματώνεται στα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά της στρατηγικής της επόμενης μέρας.

Η επίπλαστο δημοκρατικό αφήγημα πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η εικόνα της Αμερικής την περίοδο της παντοδυναμίας της, βγαίνει από τις εκλογές πολλαπλά τραυματισμένο, πλήρως αποδομημένο και με συνέπειες που θα σημαδεύουν επί μακρόν ΚΑΙ την κοινωνική ζωή… ΚΑΙ την πολιτική διεργασία… Αλλά ΚΑΙ την Διεθνή εικόνα της πρώην υπερδύναμης που έστησε το αφήγημά της σε ένα πλεόνασμα υποκρισίας.

Το κύρος των θεσμικών οργάνων, ο υποτιθέμενα αδιαπραγμάτευτος σεβασμός στα νομοθετήματα και στα νομοθετικά σώματα, και εν τέλει ακόμη και αυτοί οι θεμελιώδεις δημοκρατικοί κανόνες, κατέρρευσαν, με καταγγέλλοντες και βιαστές τους ίδιους τους διεκδικητές της Αμερικανικής προεδρίας.

Το σημαντικότερο όμως ζήτημα, είναι το γεγονός πως η επόμενη προεδρική περίοδος, θα είναι μια διαρκής προσπάθεια διαχείρισης ισορροπιών και ανατροφοδοτούμενων αντιθέσεων, για την έκβαση της οποίας δεν μπορούν να υπάρξουν ασφαλείς προβλέψεις. Υπάρχουν ωστόσο κρίσιμες παράμετροι που θα καθορίσουν την φυσιογνωμία αυτών των εξελίξεων, και θα πρέπει να τις απαριθμήσουμε.

• Η πρώτη παράμετρος, είναι η ίδια η θητεία Τραμπ που έχει προηγηθεί. Κάποιοι την εξέλαβαν ως μια περίοδο αντισυμβατικά «επαναστατική». Αρκετοί ήταν αυτοί που αποδέχτηκαν τις επιλογές του ως ιστορικά αναγκαίες. Από άλλους εξελήφθη ως μια θητεία με καθαρά αντισυστημικό πρόσημο. Και φυσικά όπως κάθε φορά, έτσι και αυτήν την φορά, δεν έλλειψαν οι παραλογισμοί και οι ακραία γραφικές προσεγγίσεις.

Σε κάθε περίπτωση, η θητεία Τραμπ είναι μια ημιτελής και ανεκπλήρωτη προσπάθεια προσαρμογής στα νέα δεδομένα, την οποία επιχείρησε να δρομολογήσει ένα μέρος του Αμερικανικού συστήματος Εξουσίας που είχε την διορατικότητα να βιαβλέψει τα αδιέξοδα και προσπάθησε να προλάβει τις εξελίξεις.

Η αντισυμβατική προσωπικότητα του Τραμπ ήταν ένα χρήσιμο εργαλείο για την προώθηση συγκεκριμένων πολιτικών, αλλά γρήγορα εξελίχτηκε σε τροχοπέδη, αφού κατά βάση λειτούργησε με όχημα το ένστικτο και τον παρορμητισμό, υποτιμώντας όμως κατάφορα την πολιτική και τον αναγκαίο πολιτικό σχεδιασμό, την χρησιμότητα του οποίου δεν διέθετε την ικανότητα να κατανοήσει.

Η φυσική συνέπεια αυτής της αντιφατικής διαδρομής, ήταν να αποσυσπειρώσει ένα μέρος του συστήματος που τον στήριξε στο ξεκίνημα της θητείας του… Να συσπειρώσει γύρω από συνθήματα καθυστερημένες πολιτικά μάζες οπαδών σε ολόκληρο τον κόσμο… Και να διευκολύνει φαινόμενα ανεξέλεγκτης και επιθετικής γεωπολιτικής αυτονόμησης, συμβάλλοντας  έτσι στην δημιουργία ενός περιβάλλοντος γεωπολιτικής ζούγκλας.

• Η δεύτερη παράμετρος αφορά στην νέα περιφερειακή και διεθνή τάξη που διαμορφώνεται, με πρωταγωνιστές δυνάμεις που διαθέτουν σαφώς πιο συγκροτημένο πολιτικό και στρατηγικό σχεδιασμό, οι οποίες έσπευσαν να αξιοποιήσουν την αποσπασματικότητα της διαχείρισης Τραμπ, για να προετοιμάσουν καλύτερα την θέση τους στις διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις.

Η ικανότητα λοιπόν του Τραμπ να ανοίγει μέτωπα στον συνδυασμό της με την πλήρη ανικανότητά του να τα «κλείνει» στην βάση ενός ολοκληρωμένου στρατηγικού σχεδιασμού, συνέβαλε στην περαιτέρω ενδυνάμωση και στρατηγική ισχυροποίηση, όχι μονάχα των κύριων ανταγωνιστών των ΗΠΑ (Ρωσίας και Κίνας) αλλά στην αντίστοιχη ενδυνάμωση και μικρότερων περιφερειακών δρώντων, με την εκτρωματική αποθράσυνση της Τουρκίας να αποτελεί το χαρακτηριστικότερο ίσως παράδειγμα, και φυσικά δεν υποτιμούμε καθόλου την λογική του «τρώγοντας ανοίγει η όρεξη» την οποία όλο και πιο εμφανώς ενστερνίζεται η Γερμανική πολιτική ηγεσία.

• Μια τρίτη παράμετρος η οποία βεβαίως δεν είναι εμφανής με την πρώτη ματιά, σχετίζεται με το καταστροφικό αποτέλεσμα που δημιουργεί η συνισταμένη των παραπάνω δύο παραμέτρων. Η εκφυλιστική πολιτικά περίοδος της προεδρικής θητείας Τραμπ που μεσολάβησε, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα προσδοκιών και προκλήσεων, το οποίο θα σύρει συνολικά την πολιτική τάξη των ΗΠΑ σε ακόμη πιο αντιδραστική κατεύθυνση, σε ακόμη πιο ακραίες διαχειριστικές επιλογές.

Το εμφυλιοπολεμικό κλίμα το οποίο έχει ξεσπάσει μέσα στην Αμερικανική κοινωνία, στην προσπάθειά του να αναζητήσει νέα σημεία ισορροπίας, θα απαιτήσει και εντέλει θα επιβάλει τόσο στους Δημοκρατικούς όσο και στους Ρεπουμπλικάνους, να υιοθετήσουν οι μεν τα πιο ακραία στοιχεία της ατζέντας των δε, και αυτό θα επιβαρύνει με τρόπο δραματικό τις διεθνείς εξελίξεις. Πολύ δε περισσότερο που απέναντι σε αυτόν τον διαφαινόμενο παραλογισμό, το σύνολο των ανταγωνιστών (παλιών και νέων) τοποθετούνται με ασυμβίβαστο πλαίσιο διεκδικήσεων, γεωπολιτικών φιλοδοξιών και στρατηγικών «κεκτημένων».

Στην πατρίδα μας, φαίνεται πως όλα αυτά έχουν περάσει σε δεύτερη μοίρα. Η πολιτική τάξη και δυστυχώς ένα μεγάλο μέρος της Ελληνικής κοινωνίας, παραμένει ανησυχητικά προσκολλημένο στην λογική του παρασιτικού προστατευτισμού και επιλέγει είτε να στοιχηθεί πίσω από την επανεκλογή Τραμπ, θεωρώντας ότι αυτός είναι ο ασφαλέστερος τρόπος προκειμένου να διεκδικήσει δια της πλαγίας την εθνική του χειραφέτηση, είτε να εναποθέσει τις ελπίδες του στην εκλογή Μπάιντεν, πιστεύοντας ότι θα είναι αυτός που θα σπάσει τα αυγά τα οποία δεν έσπασε ο Τραμπ και θα μαλώσει επιτέλους τον Ερντογάν για την πειρατική και προκλητική συμπεριφορά του. Σε ότι μας αφορά πάντως, θα θέλαμε γι’ ακόμη μια φορά να είμαστε ξεκάθαροι και απολύτως κατηγορηματικοί. 

Ούτε ο Μπάιντεν θα είναι ο ηγέτης της Υπερδύναμης που θα μας σώσει απ’ τους Τούρκους, αν δεν σχεδιάσουμε αυτοτελώς την υπεράσπιση της πατρίδας μας και της αξιοπρέπειάς μας μακριά από αυταπάτες και παραμύθια ανυπόστατα, ούτε τον Τραμπ τον πήρε ο πόνος για την γεωπολιτική χειραφέτηση της περιφέρειας που τελεί υπό ασφυκτική  Αμερικανική κηδεμονία. Το ίδιο σύστημα εξουσίας υπηρετούν και οι δυό.

Ο ένας διαχειρίζεται τις αυταπάτες της δήθεν παντοδυναμίας του και ο άλλος αναζητεί διέξοδο από τα πολλαπλά αδιέξοδά του. Όσο για τους γνωστούς ελληνόφωνους φιρφιρίκους που αναζητούν απαντήσεις με αβασάνιστες στοιχίσεις και απαράδεκτους συνειρμούς, θα τους θυμίσουμε απλώς ότι κυνηγούν ψίχουλα κάτω από το τραπέζι, αλλά αυτό δεν συνιστά στάση ευθύνης απέναντι στα προβλήματα με τα οποία βρίσκεται αντιμέτωπη η πατρίδα μας.

Εικοσιένα χρόνια μετά την εφεύρεση του όρου, η «διπλωματία των σεισμών» έχει προ πολλού ενταφιαστεί κάτω από τα συντρίμμια αναρίθμητων καταστροφικών επισκέψεων του Εγκέλαδου, αλλά και των σεισμογραφικών τουρκικών πλοίων. Τα γεγονότα δείχνουν ότι ο περισσότερο διαφημισμένος επικοινωνιακός όρος των ελληνοτουρκικών σχέσεων ήταν άλλη μια αυταπάτη.

Άλλωστε, αν υπήρχε και η παραμικρή ελπίδα να αποδώσει κάποιους καρπούς, αυτό θα είχε ήδη συμβεί σε έναν τόσο σεισμογενή χώρο, όπως είναι η πολύπαθη περιοχή μας.

Εικοσιένα χρόνια μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του 1999, πρώτα στην Τουρκία και μετά την Ελλάδα, τίποτε δεν θυμίζει εκείνες τις επιθέσεις φιλίας ανάμεσα στις δύο χώρες. Αυτή τη φορά παρακολουθήσαμε μόνο τα αναγκαία (και σωστά) συλλυπητήρια και τις αναγκαίες (και σωστές) επικοινωνίες.

Αν και ο σεισμός στη Σάμο και στη Σμύρνη είχε το ίδιο επίκεντρο, στις μέρες μας η γεωγραφία δεν στάθηκε δυνατόν να αποτελέσει ούτε αφορμή για επικοινωνιακές κορώνες.

Κατά μια τραγική ειρωνεία της τύχης, την ίδια μέρα του νέου καταστροφικού σεισμού, άφηνε την τελευταία του πνοή ο Μεσούτ Γιλμάζ, πρωθυπουργός εκείνη την εποχή και προσωπικότητα που κυριάρχησε στην πολιτική ζωή της γείτονος για δύο δεκαετίες. Και τον οποίο διαδέχθηκε ο Ερντογάν.

Η είδηση του θανάτου του, στις 30 Οκτωβρίου, πέρασε σχεδόν απαρατήρητη. Παρά το γεγονός ότι την περίοδο της διπλωματίας των σεισμών αυτός ήταν ο πρωθυπουργός, με υπουργό των Εξωτερικών τον αποθανόντα το 2007, Ισμαήλ Τζεμ.

Υπήρχαν και τότε προκλήσεις από την πλευρά της Τουρκίας, όπως θα δούμε παρακάτω. Προκλήσεις που από το 1974 δεν σταμάτησαν ΠΟΤΕ (αυτό το λέω για τον ΣΥΡΙΖΑ που θεωρεί ότι η Γη άρχισε να γυρίζει το 2015).

Το κύμα αλληλεγγύης του 1999

Όταν, στις 17 Αυγούστου του 1999 ο Εγκέλαδος χτύπησε την περιοχή του Μαρμαρά, με τη δύναμη των 7,4 Ρίχτερ και με τραγικό απολογισμό πάνω από 17.000 νεκρούς και σχεδόν 44.000 τραυματίες, από την πλευρά της Ελλάδας είχε παρουσιαστεί ένα άνευ προηγουμένου κύμα αλληλεγγύης:  Η Ελλάδα έστειλε τα ΕΜΑΚ, δύο ιατρικές μονάδες του ΕΚΑΒ, επταμελή ομάδα του Οργανισμού Αντισεισμικής Προστασίας, πυροσβεστικά αεροσκάφη για την κατάσβεση της πυρκαγιάς στα διυλιστήρια του Ιζμίτ (Νικομήδεια), φάρμακα, τρόφιμα, σκηνές, ρούχα, ενώ οργανώθηκε και αιμοδοσία.

Ο τότε υπουργός των Εξωτερικών Γ. Παπανδρέου δέχθηκε τις ευχαριστίες του ομολόγου του Ισμαήλ Τζεμ και της Αμερικανίδας τότε υπουργού των Εξωτερικών Μαντλίν Ολμπράιτ, ο Γερμανός καγκελάριος Σρέντερ έστειλε τα συγχαρητήριά του στον τότε πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη και γενικά τα συγχαρητήρια έπαιρναν και έδιναν.

Ακολούθησε ο σεισμός της 7^ης Σεπτεμβρίου 1999 στην Πάρνηθα, με 143 νεκρούς. Η Τουρκία ήταν ανάμεσα στις χώρες που έστειλαν συνεργεία διάσωσης και τα μηνύματα συμπαράστασης από την άλλη πλευρά του Αιγαίου έπεσαν βροχή.

Η αλληλεγγύη δεν συμφέρει τον Ερντογάν ούτε ως κλίμα

Σήμερα δεν υπάρχει αυτή η ατμόσφαιρα. Μια αναζωπύρωση έστω και του παλιού εκείνου κλίματος δεν βολεύει τον Ερντογάν, ο οποίος είναι εντελώς απίθανο να αλλάξει τα σχέδιά του – με βασικό την διαιώνιση της παραμονής τους στην προεδρία μέσω πρόωρων εκλογών, κάτι που δεν εξυπηρετείται από την μείωση της έντασης με την Ελλάδα.

Όχι μόνο γι’ αυτό.

Αν η Ιστορία είναι οδηγός, τότε θα πρέπει να θυμόμαστε – πέραν των ωραιοποιημένων αναμνήσεων από την εποχή της «διπλωματίας των σεισμών» – πως εκείνοι οι μήνες, ο Αύγουστος και ο Σεπτέμβριος του 1999, υπήρξαν απλώς ένα επικοινωνιακό διάλειμμα. Το οποίο μάλιστα ουδόλως ωφέλησε την Ελλάδα, αν σκεφθούμε ότι ακολούθησε, τον Δεκέμβριο του 1999, η Συμφωνία του Ελσίνκι, όταν αναγνωρίστηκαν «συνοριακές διαφορές» μεταξύ των δύο χωρών – είχε προηγηθεί, τον Ιούλιο του 1997, η Συμφωνία της Μαδρίτης, όταν είχαν αναγνωριστεί «ζωτικά συμφέροντα» της Τουρκίας στο Αιγαίο.

Σκηνές μίσους μόλις δυο μήνες πριν

Ακόμη και αν αφήσουμε κατά μέρος τα μεγάλα γεγονότα, όπως η κρίση στα Ίμια τον Ιανουάριο του 1996, οι δολοφονίες των Ισαάκ και Σολωμού στην Κύπρο τον Αύγουστο του 1996 και η σύλληψη του Οτσαλάν τον Φεβρουάριο του 1999, το «πριν» και το «μετά» της «διπλωματίας των σεισμών» υπήρξε μια μακριά σειρά αρνητικών και επιθετικών ενεργειών.

Μόλις δύο μήνες πριν από τον σεισμό του Αυγούστου, τον Ιούνιο του 1999, στο νησί Ιμραλί, διεξαγόταν η δίκη του Οτσαλάν. Είδα με τα μάτια μου, όταν βρέθηκα εκεί, στο στόμα του… γκρίζου λύκου, σε δημοσιογραφική και συνδικαλιστική αποστολή, τον φανατισμένο κόσμο που είχε μεταφερθεί στα Μουδανιά από τα βάθη της Ανατολίας να κραδαίνει πανό με το σύνθημα «Η Ελλάδα προστατεύει δολοφόνους μικρών παιδιών»!

Κι’ όταν άρχισαν οι ιστορίες με τη διπλωματία των σεισμών και τις προτάσεις για… Βραβεία Νόμπελ, χαμογελούσα πικρά, φέρνοντας στο μυαλό μου εκείνες τις εικόνες…

Παρακολουθούσα τον Γιλμάζ και τον Τζέμ και θυμόμουν τις ενορχηστρωμένες σκηνές μίσους που οι δημοσιογράφοι είχαμε παρακολουθήσει και ζήσει. Θυμόμουν και άλλα πολλά:

Τα «πριν» και τα «μετά»: Σα να μην πέρασε μια μέρα…

-Τις δηλώσεις Γιλμάζ, τον Μάιο του 1995, που, ως πρόεδρος του κόμματος της «Μητέρας Πατρίδας», είχε δηλώσει πως «αν συνεχιστούν οι θρησκευτικές και πολιτιστικές πιέσεις στους μουσουλμάνους της Δ. Θράκης, τότε η Αγία Σοφία μπορεί να μετατραπεί σε τέμενος».

-Τη δήλωση Γιλμάζ, τον Μάρτιο του 1996, όταν (όπως και σήμερα ο Ερντογάν) ζήτησε την έναρξη διαλόγου με την Ελλάδα, επαναλαμβάνοντας ωστόσο την επιθυμία της Άγκυρας για διάλογο χωρίς όρους με την Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων των θεμάτων της 4ης στρατιάς και του αφοπλισμού των νησιών. Σα να μην πέρασε μια μέρα!

-Την εκ μέρους της Τουρκίας ανακοίνωση, τον ίδιο μήνα, προς την ιταλική προεδρία, ότι η Άγκυρα αναγνωρίζει μόνο τις διεθνείς συμβάσεις που η ίδια έχει υπογράψει. Αμφισβητώντας έτσι εμμέσως την Συνθήκη των Παρισίων του 1947 για την παράδοση των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα, στην οποία, όπως και σήμερα λένε, η Τουρκία δεν ήταν συμβαλλόμενο μέρος. Σα να μην πέρασε μια μέρα!

-Τη συνέντευξη Γιλμάζ στο «Μέγκα», τον Μάιο του 1996, όταν είπε πως το Αιγαίο δεν είναι ελληνική θάλασσα και ότι πιστεύει πως καμία ελληνική κυβέρνηση δε θα τολμήσει να επεκτείνει τα ελληνικά χωρικά ύδατα στα 12 μίλια, προσθέτοντας ότι υπάρχουν κάποιες βραχονησίδες, το καθεστώς των οποίων παραμένει αδιευκρίνιστο στη Συνθήκη της Λοζάνης. Σα να μην πέρασε μια μέρα!

-Λίγο αργότερα, τον Ιούνιο του 1996, ο Γιλμάζ αποκαλούσε «αντικείμενο πολιτικής διένεξης» το καθεστώς της Γαύδου, καλώντας την Αθήνα να διαπραγματευτεί με την Άγκυρα για να ξεκαθαρίσουν το καθεστώς κυριαρχίας σε ορισμένες νησίδες και βραχονησίδες του Αιγαίου, «που παραμένει αβέβαιο στη Συνθήκη της Λοζάνης»!

-Τον Ιανουάριο 1997, έναν χρόνο ακριβώς μετά τα Ίμια, η Άγκυρα, με επίσημη ανακοίνωση του υπουργείου της επί των Εξωτερικών, έθετε πάλι ζήτημα αμφισβητούμενων περιοχών στο Αιγαίο, αναγνωρίζοντας ως ελληνικά μόνο τα νησιά που έχουν αποδοθεί στην Ελλάδα με βάση διεθνείς συνθήκες, βάζοντας ζήτημα αφοπλισμού των νησιών. Σα να μην πέρασε μια μέρα!

-Τον Μάιο του 1997, σε συνέντευξή του στον Αντέννα ο Τούρκος πρόεδρος Ντεμιρέλ χαρακτήρισε αμφισβητήσιμη την κυριότητα 130 νησίδων και βραχονησίδων στο Αιγαίο, υποστηρίζοντας ότι… δεν θα είχε σημειωθεί η κρίση στα Ίμια αν η Ελλάδα δεν είχε προχωρήσει στον εποικισμό βραχονησίδων!

Θάλασσα «ειδικών συνθηκών»

-Τον Αύγουστο του 1997, ο Μεσούτ Γιλμάζ, μιλώντας στην αμερικανική εφημερίδα «Ουάσινγκτον Ποστ», δήλωνε ότι το Αιγαίο είναι θάλασσα «ειδικών συνθηκών», όπου δεν μπορεί να εφαρμοσθεί το διεθνές δίκαιο. Μετά τις εξηγήσεις που είχε τότε ζητήσει η ελληνική πλευρά από την Άγκυρα, η τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα είχε διανείμει «διορθωτική ερμηνεία», σύμφωνα με την οποία «η Τουρκία δέχεται το διεθνές δίκαιο μόνο στις περιπτώσεις διεθνών συμφωνιών που έχουν επικυρωθεί, καταγραφεί, ισχύουν και είναι δεσμευτικές για τα μέρη», καθώς και ότι «η Τουρκία δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας και επομένως δεν αποτελεί διεθνές δίκαιο γι’ αυτήν, άρα στο Αιγαίο δεν μπορεί να εφαρμοστεί». Κανονικά σα να μην πέρασε μια μέρα!

-Στις 17 Φεβρουαρίου 1998, το τουρκικό ΥΠΕΞ υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν έχει δικαίωμα επέκτασης των χωρικών της υδάτων στα 12 ν.μ., διότι με τη Συμφωνία της Μαδρίτης αποδέχθηκε το ζωτικό συμφέρον της Τουρκίας στο Αιγαίο, που αντιτίθεται στα 12 ν.μ.  Ενώ λίγες μέρες αργότερα, η Άγκυρα δέσμευε οκτώ περιοχές του Αιγαίου για αεροναυτικές ασκήσεις – όπως άλλωστε το είχε πράξει πολλάκις και συνεχίζει.

-Τον Ιούλιο του 1998, ο Έλληνας πρέσβης στην Άγκυρα είχε κληθεί στο τουρκικό ΥΠΕΞ όπου του επιδόθηκε ρηματική διακοίνωση, η οποία χαρακτήριζε παράνομη την παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, με την επίκληση της συνθήκης της Λοζάνης.

-Στις 30 Νοεμβρίου 1998, σε μαζικές παραβιάσεις του κυπριακού εναέριου χώρου προβαίνουν τουρκικά μαχητικά που συμμετείχαν στην τουρκική στρατιωτική άσκηση “Ταύρος”, μέρος της οποίας διεξάγεται στα Κατεχόμενα. Τουρκικά μαχητικά προσγειώνονται στο παράνομο αεροδρόμιο του Λευκονοίκου και τουρκικά πλοία καταπλέουν στα κατεχόμενα λιμάνια.

-Τον Μάιο του 1999, τρεις τουρκικές ακταιωροί εμφανίζονται στα ελληνικά χωρικά ύδατα κοντά στο Αγαθονήσι, με τα πολυβόλα τους στραμμένα προς 27 φουσκωτά, της «Ένωσης Φουσκωτών Σκαφών ο Ιάσων», που έπλεαν προς το νησί για να υψώσουν την ελληνική σημαία και να μοιράσουν δώρα στους Έλληνες ακρίτες. Μπροστά από τις τουρκικές ακταιωρούς είχαν τότε μπει τρία σκάφη του ελληνικού Λιμενικού, οπότε και τα τουρκικά πλοία αποσύρθηκαν. Λίγο αργότερα, το τουρκικό ΥΠΕΞ εξέδωσε ανακοίνωση ότι παρά τις προειδοποιήσεις και τα διαβήματα, η Ελλάδα «συνεχίζει τις προκλητικές της ενέργειες στο Αιγαίο»…

Δυο μόλις μήνες μετά…

Και ακολούθησαν τα «μετά» (της διπλωματίας των σεισμών). Ενδεικτικά και πάλι:

-Στις 26 Νοεμβρίου 1999, δυο περίπου μήνες μετά τον σεισμό της Αθήνας και τρεις μετά τον σεισμό στην Τουρκία, ο Μπουλέντ Ετσεβίτ, αρχηγός του Κόμματος της Δημοκρατικής Αριστεράς, που στο μεταξύ είχε διαδεχθεί τον Γιλμάζ, δήλωνε πως «η ΕΕ διαπίστωσε τώρα πόσο απαραίτητη είναι η Τουρκία για την Ευρώπη», προσθέτοντας πως το ψευδοκράτος στην Κύπρο «αποτελεί σημαντικό στοιχείο ισορροπίας και σταθερότητας στην περιοχή»! Λίγες μέρες αργότερα, στις 5 Δεκεμβρίου 1999, ο Ετσεβίτ δήλωνε σε τηλεοπτική του συνέντευξη πως «η Τουρκία δεν μπορεί να δεχθεί απευθείας προσφυγή στο Δικαστήριο της Χάγης και ζητεί αρχικά απευθείας συνομιλίες για τα προβλήματα του Αιγαίου». Κανονικά σα να μην πέρασε μια μέρα!

-Στις 24 Απριλίου 2000, ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων της Τουρκίας, στρατηγός Χουσεΐν Κιβρίκογλου, δήλωνε ότι η ελληνική πλευρά αναφέρεται μόνο στο θέμα της υφαλοκρηπίδας, ενώ η τουρκική σε «τέσσερα ή πέντε προβλήματα», προσθέτοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει θετικό αποτέλεσμα, εάν οι δύο πλευρές αναφέρονται σε διαφορετικά πράγματα. Είπατε τίποτα;

«Φυλακισμένοι» στις ακτές της «πιο περίπλοκης θάλασσας!

-Στις 8 Ιουνίου 2000, κατά την ομιλία του στην τελετή παράδοσης πολεμικών πλοίων στη ναυτική βάση της Μαρμαρίδας, ο Ετσεβίτ ζήτησε έναρξη διαλόγου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Όπως είπε, η Τουρκία δεν έχει βλέψεις σε εδάφη καμίας χώρας. Πλην όμως, αναφερόμενος στο Αιγαίο, έκανε λόγο για «ζωτικό πρόβλημα» της Τουρκίας, υπογραμμίζοντας ότι… η χώρα του «έχει φυλακιστεί στις ακτές της»!

-Την 1^η Ιουλίου 2000, οι τουρκικές κατοχικές δυνάμεις μετακινούν κατά 200 μέτρα το φυλάκιό τους που βρισκόταν στη νεκρή ζώνη του χωριού Στροβίλια στην Κύπρο και λίγες μέρες αργότερα υψώνουν τις σημαίες της Τουρκίας και του ψευδοκράτους στο εκεί προκεχωρημένο φυλάκιό τους στα Στροβίλια.

-Στις 2 Αυγούστου 2000, δηλαδή έναν μόλις χρόνο μετά την έναρξη της περίφημης «διπλωματίας των σεισμών», ο Ισμαήλ Τζεμ – ο οποίος είχε τύχει θερμότατης υποδοχής στην Αθήνα τον Φεβρουάριο – σε άρθρο του στην ιταλική εφημερίδα «Λα Στάμπα», καλούσε την Ελλάδα να εφαρμόσει το διεθνές δίκαιο σε όλα τα ζητήματα του Αιγαίου και να βελτιώσει την εικόνα της στην Ευρώπη στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων! Έθεσε μάλιστα θέμα… καταπίεσης της μουσουλμανικής μειονότητας της Δυτικής Θράκης, εκφράζοντας την… ανησυχία του για τα ανθρώπινα δικαιώματα της «μακεδονικής», της «αλβανικής» και της «βλάχικης» μειονότητας στην Ελλάδα. Αναφερόμενος δε στο Κυπριακό, είχε δηλώσει ότι η λύση στην Κύπρο είναι η αναγνώριση δύο ανεξάρτητων κρατών και η «συνύπαρξή» τους μέσω Συνομοσπονδίας.

Στο ενδιάμεσο, έδιναν κι’ έπαιρναν τα βραβεία προς Παπανδρέου και Τζεμ για την προώθηση της ελληνοτουρκικής φιλίας…

-Την 1^η Σεπτεμβρίου 2000 – εξακολουθούμε να απέχουμε μόλις έναν χρόνο από την «διπλωματία των σεισμών» – ο Ισμαήλ Τζέμ, σε συνέντευξη Τύπου στην Άγκυρα, μιλά για την ανάγκη συνολικής διαπραγμάτευσης στο Αιγαίο, ενημερώνοντας πως έχει αποστείλει επιστολή προς τους υπουργούς των Εξωτερικών της ΕΕ, όπου ανέφερε ότι δεν πρέπει να περιλαμβάνονται ελληνοτουρκικά και Κυπριακό στο κείμενο της εταιρικής σχέσης που θα ετοιμαζόταν!

Με λίγα λόγια, έκτοτε η Τουρκία προσπαθεί να αποσυνδέσει τα δύο αυτά ζητήματα από την ευρωπαϊκή της πορεία.

-Στις 11 Σεπτεμβρίου 2000, σε συνέντευξη Τύπου στην Άγκυρα, ο Ετσεβίτ ξεκαθάριζε πως όσο η Ελλάδα συνεχίζει να αρνείται να συζητήσει τα θέματα του Αιγαίου και του εναέριου χώρου, «δεν θα υπάρξουν θετικές εξελίξεις». Λίγες μέρες αργότερα, στις 16 Σεπτεμβρίου, από τη Σμύρνη, ο Ετσεβίτ επέμενε πως «το Αιγαίο είναι η πιο περίπλοκη θάλασσα στον κόσμο» και ότι «στο Αιγαίο η Τουρκία είναι φυλακισμένη στις ακτές της», χαρακτηρίζοντας «πολύ ευαίσθητα προβλήματα τη δίκαιη οριοθέτηση των χωρικών υδάτων Τουρκίας και Ελλάδας, την αμοιβαία οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, τον εναέριο χώρο και τον έλεγχό του, καθώς και το γεγονός ότι τα ελληνικά νησιά που βρίσκονται κοντά στην Τουρκία, έχουν εξοπλιστεί με καταστρατήγηση των συμφωνιών». Κανονικότατα σα να μην πέρασε μια μέρα!

-Στις 9 Οκτωβρίου 2000, από την Κωνσταντινούπολη, κλείνοντας τις εργασίες της Β’ Διάσκεψης Ελλήνων και Τούρκων δημοσιογράφων, ο Ετσεβίτ απέρριψε για άλλη μία φορά την προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ως τρόπο επίλυσης του προβλήματος της υφαλοκρηπίδας, υποστηρίζοντας ότι «το πρόβλημα του Αιγαίου έχει διαστάσεις τεχνικές, οικονομικές και διαστάσεις που άπτονται της ασφάλειας».

«Να μετράς τα δάχτυλά σου μετά από χειραψία με την Ελλάδα»!

Και ερχόμαστε στο καλύτερο:

-Στις 29 Οκτωβρίου 2000, ο Γιλμάζ, ο πρωθυπουργός της διπλωματίας των σεισμών, για να μην ξεχνιόμαστε, ο οποίος στο μεταξύ είχε αναλάβει αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, μιλώντας στο τουρκικό τηλεοπτικό κανάλι CNBC-E και στην εφημερίδα «Μιλιέτ» ανέφερε ότι… «πρέπει να μετράς τα δάχτυλά σου ύστερα από χειραψία με την Ελλάδα»!

Όπως είπε, ο ίδιος δεν επιθυμούσε να επισκεφθεί την Ελλάδα, αλλά αποδέχθηκε πρόκληση του ελληνοτουρκικού Επιχειρηματικού Συμβουλίου, προκειμένου να μιλήσει σε διοργάνωση στην Αθήνα, κατόπιν πιέσεων του τουρκικού ΥΠΕΞ. Και κατέληξε κατηγορώντας την Ελλάδα ότι επιδιώκει επιφανειακό διάλογο για να επιβάλει τις απόψεις της στην Άγκυρα! Όταν μάλιστα ήλθε στην Αθήνα, στις 2 Νοεμβρίου, δικαιολόγησε την δήλωσή του περί… απώλειας δαχτύλων ως… «ένα αστείο που δεν αξίζει τέτοιας προσοχής».

Και σε συνέντευξη Τύπου ο Γιλμάζ είχε τότε δηλώσει ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να άρει το casus belli εναντίον της Ελλάδας, προσθέτοντας ότι τα δικαιώματα της Ελλάδας από τις διεθνείς συμφωνίες μπορούν να υλοποιηθούν εφόσον οι συμφωνίες αυτές είναι αποδεκτές και από την Τουρκία, όπως επίσης ότι αυτές δεν μπορούν να… κακοποιούνται από την Αθήνα. Και βέβαια, επανέλαβε ότι το Αιγαίο είναι «μία ειδική θάλασσα» και εάν η Ελλάδα χρησιμοποιήσει το νόμιμο δικαίωμά της, επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12ν.μ., τότε η Τουρκία θα περιβάλλεται από μία ελληνική θάλασσα και… «όποιος δει το χάρτη του Αιγαίου θα συμφωνήσει με τους φόβους της Άγκυρας»!

Μύλος με την άσκηση του ΝΑΤΟ

Είχαν προηγηθεί κι’ άλλα:

Στις 7 Οκτωβρίου 2000, για πρώτη φορά μετά από 30 χρόνια, ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη είχαν προσγειωθεί σε τουρκικό έδαφος, στην αεροπορική βάση Μπαλίκεσιρ, προκειμένου να πάρουν μέρος στην άσκηση του ΝΑΤΟ «Destined Glory» που πραγματοποιήθηκε στο Αιγαίο και τη νοτιοανατολική Τουρκία. Ενώ η άσκηση ξεκίνησε κανονικά, στις 11 Οκτωβρίου, ο Τούρκος διοικητής του στρατηγείου Εσκί Σεχίρ κατά τη διάρκεια της απουσίας του επικεφαλής των συμμαχικών αεροπορικών δυνάμεων Νοτιοανατολικής Ευρώπης, τροποποίησε το Σχέδιο Ελέγχου Εναέριου Χώρου που είχε συμφωνηθεί από όλες τις πλευρές (και την Τουρκία) και ζήτησε από όλα τα αεροσκάφη να μην πετούν πάνω από τα νησιά Λήμνο και Ικαρία, θέτοντας πρόβλημα «υπερπτήσης άνωθεν αποστρατικοποιημένων περιοχών».

Η Αθήνα διέταξε την αναστολή συμμετοχής των ελληνικών μαχητικών στις προγραμματισμένες αποστολές και ζήτησε την άμεση παρέμβαση του ΝΑΤΟ, πράγμα το οποίο και συνέβη, οπότε και επανασχεδιάστηκε η άσκηση. Αλλά μια μέρα μετά, στις 18 Οκτωβρίου, η Άγκυρα προχώρησε σε νέα πρόκληση καταστρατηγώντας όλες τις οδηγίες και εντολές της Συμμαχίας. Τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη επιχείρησαν να αναχαιτίσουν ελληνικά τα οποία εκτελούσαν αποστολή στο περιθώριο των γυμνασίων, με αποτέλεσμα αυτά να ανακληθούν, μετά από νατοϊκή διαταγή.

Δηλαδή η Τουρκία αναχαίτισε αεροπλάνα χώρας του ΝΑΤΟ στο πλαίσιο άσκησης του ΝΑΤΟ! Από την πλευρά του το ΝΑΤΟ – και τότε – απέφυγε να συγκρουστεί με την Τουρκία και κράτησε μακριά από τα τουρκικά εδάφη τα ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη. Τελικά – και μετά από μεγάλες φασαρίες στη Συμμαχία – στις 20 Οκτωβρίου, το ΝΑΤΟ υποχώρησε και κάλεσε τα ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη να μετάσχουν στην άσκηση πετώντας πάνω από τη Λήμνο και την Ικαρία.

Την επομένη, όμως, σημειώθηκε νέα εμπλοκή όταν ελληνικά μαχητικά παρενοχλήθηκαν με προκλητικό τρόπο από τουρκικά. Επιπλέον, η Άγκυρα έκλεισε τον εναέριο χώρο της για κάθε νατοϊκό αεροσκάφος προερχόμενο από την Ελλάδα, ενώ παράλληλα ζήτησε και πέτυχε, όπως ισχυρίστηκε, από τη Συμμαχία να μην κάνει δεκτό ως εναέριο χώρο της Ελλάδας τα 10 ναυτικά μίλια, αλλά τα έξι.

Η Ελλάδα αποχώρησε από την άσκηση και ζήτησε άμεση διακοπή της, υποστηρίζοντας πως δεν αποδέχεται συμπεριφορές συμμαχικού κράτους που χρησιμοποιεί τους θεσμούς, τη δομή και τις ασκήσεις της Συμμαχίας για να προωθήσει τα δικά της συμφέροντα. Και στις 24 του μήνα, ο Τζεμ, αναφερόμενος στην άσκηση και στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας, επιχείρησε να διαψεύσει την ελληνική πλευρά λέγοντας ότι το θέμα εξελίχθηκε περισσότερο μεταξύ Ελλάδας και ΝΑΤΟ και ότι η Συμμαχία πρότεινε στην Αθήνα να… μην κάνει «κάποια πράγματα» στην άσκηση αυτή.

«Ούτε να το σκέπτεστε!»

-Στις 5 Δεκεμβρίου 2000, επομένη της υπογραφής του κειμένου εταιρικής σχέσης Τουρκίας – ΕΕ που είχε εγκριθεί από τους υπουργούς Εξωτερικών της ΕΕ, βασιζόταν στα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής του Ελσίνκι και είχε ως βραχυπρόθεσμους στόχους την επίλυση του Κυπριακού και μεσοπρόθεσμους το θέμα των ελληνοτουρκικών διαφορών, ο Γιλμάζ, ανέφερε ότι η ελληνική πλευρά δεν πρέπει καν να σκεφτεί ότι το Κυπριακό μπορεί να λυθεί με μονομερή υποχώρηση της Τουρκίας! Και μια μέρα μετά, ο Ετσεβίτ δήλωνε πως το έγγραφο της εταιρικής σχέσης Τουρκίας-ΕΕ «λαμβάνει υπόψη τις ευαισθησίες της Άγκυρας στα θέματα του Αιγαίου και του Κυπριακού και είναι σύμφωνο με τα συμπεράσματα του Ελσίνκι».

-Τον Απρίλιο του 2001 ο Τούρκος υπουργός Άμυνας ζητεί αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου και τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς ο Τζεμ (της διπλωματίας των σεισμών, εντάξει;) επαναφέρει την απαίτηση διμερούς διαλόγου για τις ελληνοτουρκικές «διαφορές» στο Αιγαίο.

-Τον Οκτώβριο του 2001, μετά από δεκάδες παραβάσεις και παραβιάσεις του εθνικού εναερίου χώρου μας, εκδίδεται τουρκική ΝΟΤΑΜ με την οποία ζητείται η υποβολή σχεδίων πτήσης για τα αεροσκάφη που κινούνται προς και από Ρόδο και Λευκωσία, με το επιχείρημα ότι οι δύο αεροδιάδρομοι για ελάχιστα δευτερόλεπτα περνούν από το τουρκικό FIR.

-Τον Ιανουάριο του 2002, από τους ψηφιακούς χάρτες που προορίζονται για χρήση από τις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ απαλείφονται τα ελληνοτουρκικά σύνορα στο Αιγαίο, επειδή κατά το Στέιτ Ντηπάρτμεντ «δεν υπάρχουν συνθήκες κοινώς αποδεκτές από τις δύο χώρες για τον καθορισμό των συνόρων στο Αιγαίο».

-Τον Απρίλιο του 2005, ο πρώην πλέον υπουργός Εξωτερικών Τζεμ, δηλώνει στο Cnn Turk, ότι «το πρακτικό που υπογράφηκε το 1997 στη Μαδρίτη μεταξύ Τουρκίας-Ελλάδας καθιστά ανούσια τη συζήτηση περί απόφασης της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης για το ζήτημα των χωρικών υδάτων, αφού με το πρωτόκολλο η Ελλάδα δεσμεύεται να απέχει από μονομερείς ενέργειες, όπως θα ήταν η επέκταση των χωρικών της υδάτων».

Όλα αυτά τα χρόνια, η Τουρκία έζησε δεκάδες σεισμούς με εκατοντάδες τραυματίες σε διάφορες επαρχίες, θρήνησε θύματα σε πολεμικά μέτωπα και σε διάφορες φυσικές καταστροφές και ατυχήματα σε ορυχεία, είδε τον πληθωρισμό να ανεβαίνει στα ύψη, την τουρκική λίρα να γνωρίζει αλλεπάλληλες υποτιμήσεις. Τον Νοέμβριο του 1999 μάλιστα είχε εκδώσει και χαρτονόμισμα 10 εκατομμυρίων λιρών (20,4 δολάρια ΗΠΑ) κατακτώντας την πρωτιά χώρας με τα περισσότερα μηδενικά στο χαρτονόμισμά της.

Όλα αυτά δεν την εμπόδισαν να συνεχίζει τις παραβάσεις, τις παραβιάσεις, την πρόκληση επεισοδίων με πλοία στο Αιγαίο, τις απειλές κατά της Κύπρου – πρώτα για να μην γίνει δεκτή στην ΕΕ και μετά για να μην προχωρήσει στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων της.

Απέδειξε δηλαδή η Άγκυρα στην πράξη ότι η πολυδιαφημισμένη «διπλωματία των σεισμών» δεν ήταν παρά ένα αδειανό πουκάμισο, που ο Ερντογάν δεν θέλει να φορέσει…

elzoni.gr

της Ευμορφίας Δημητρακοπούλου.

Τι οδηγεί την επιθετική πολιτική της Τουρκίας; Δεδομένης της οικονομικής καταστάσεως της, και με το Κατάρ να δίνει δισεκατομμύρια για να μην καταρρεύσει, η εξωτερική της πολιτική θυμίζει προηγούμενους αιώνες. Δεν έχει καθορίσει το πλαίσιο κινήσεων της και επιχειρεί παντού. Θεωρεί ότι είναι “ΗΠΑ” και δύναται να ασκεί “πολυδιάστατη” πολιτική.

Αίγυπτος και Ισραήλ δέχονται παράπλευρα πυρά, για να υπαναχωρήσουν από την συμφωνία με την Ελλάδα. Οι διαδηλώσεις στο Κάιρο, υποκινούνται από την Άγκυρα, μέσω των Αδελφών Μουσουλμάνων, οἵτινες  έχοντας τον έλεγχο της Χαμάς, καίνε γαλλικές σημαίες στην Γάζα. Το ίδιο πράττουν και οι κατά το 70% παλαιστίνιοι κάτοικοί της Ιορδανίας, οι ισλαμιστές του Σάρατζ στην Λιβύη, η μειοψηφία του 25% των φιλο-ιρανών Σιιτών Χούθι στην Υεμένη. Ο Ερντογάν ξεσηκώνει το Ισλάμ κατά της Γαλλίας. Δηλαδή κατά της δημοκρατίας, της ελευθερίας του λόγου και προωθεί την απαγόρευση της σκέψεως στην δύση. Αυτό επιτυγχάνεται όταν ανόητοι αναρωτιούνται αν τα σκίτσα προκαλούν τους θρησκευόμενους μουσουλμάνους. Ήδη σκέφτονται υπό καθεστώς φόβου. Μιλώντας για έξι εκατ. τούρκους στην Ευρώπη ο Ερντογάν απείλησε ουσιαστικά ότι διαθέτει ένα στρατό ικανό για όλα. Και για αποκεφαλισμούς. Το 2006 ο κινέζος πρόεδρος Χου Ζιντάο είπε στον Τζώρτζ Μπούς ότι έχει χαιρετίσματα από 1,3 δις κινέζους. Εκείνος δεν κατάλαβε το μήνυμα και τώρα οι αμερικανοί τρέχουν…

Αυτό που πρέπει να προβληματίσει είναι η διείσδυση τουρκικών κομμάτων στην πολιτική σκηνή της Ευρώπης. Τρείς Τούρκοι βουλευτές με δικό τους κόμμα το Denk, εκπροσωπούν την Άγκυρα στην Ολλανδική βουλή. Στη Γαλλία, η θυγατρική του AKP, το PEJ, όπως το UDMF και το PMF εισήλθαν με αξιώσεις στο σκηνικό, των 5,5 εκατ. μουσουλμάνων της χώρας, εκ των οποίων 600.000 Τούρκοι. Στην Ισπανία το Coalicion por Melilla επαναφέρει στην μνήμη την ανάσχεση των αράβων στην Ιβηρική. Στην Αυστρία το τουρκικό NBZ δηλώνει ότι η ξενοφοβία επιτάχυνε την δράση του. Η ισλαμοποίηση της Ευρώπης προχωρά με σύνθημα κατά της Ισλαμοφοβίας, ιδέα που επινοήθηκε για να φιμώσει εκείνους που θα μπορούσαν να ασκήσουν κριτική στο Ισλάμ. Όσοι επαναλαμβάνουν τέτοια συνθήματα είναι, επιεικώς, αδαείς. Όταν αρχηγός κράτους υπερασπίζεται ομοθρήσκους του που δολοφονούν πολίτες σε άλλες χώρες, αδιαφορεί για την εντύπωση που προκαλεί, δεν έχει ηθικά όρια και φυσικά δεν αναγνωρίζει σύνορα και κράτη.

Το Ισραήλ γνωρίζει τι κίνδυνο συνιστά η Τουρκία. Όσοι κατηγορούν τα λόμπι να σκεφτούν την κινητοποίηση του Τέλ-Αβίβ στην Ουάσιγκτον σε μια κρίσιμη περίοδο για την Ελλάδα. Ο Νετανιάχου θωρακίζει την χώρα του και την ευρύτερη περιοχή. Παρ’ότι σε εμπόλεμη κατάσταση Λίβανος και Ισραήλ συζητούν τον καθορισμό ΑΟΖ. Έπειτα από την αποκατάσταση των σχέσεων με τα ΗΑΕ και το Σουδάν (που βρίσκεται στο στόχαστρο της Αιθιοπίας), μετά τις αμερικανικές εκλογές, αναμένεται εξομάλυνση των σχέσεων με 5 μέλη της Αραβικής Λίγκας, Σ.Αραβία, Ομάν, Σομαλία, Νησιά Κομόρο και Τζιμπουτί. Αυτό λέγεται διπλωματία. Αλλά, το Ισραήλ δεν δύναται να σηκώσει F-35 για λογαριασμό της Αθήνας. Εξάλλου, όταν ένα κράτος παρακαλά να διαπραγματευτεί με αυτόν που το απειλεί, καταλήγει επαρχία.

Ευμορφία Δημητρακοπούλου

Ο γερμανικός Τύπος για την οργή Ερντογάν στην απόφαση της Γαλλίας να σταματήσει την αποστολή ιμάμηδων από τη Τουρκία, αλλά και το ρόλο και τη σημασία του Κολεγίου Εκλεκτόρων στην έκβαση των αμερικανικών εκλογών.

“Με ενός λεπτού σιγή τα σχολεία στη Γαλλία τίμησαν τη μνήμη του δολοφονηθέντος καθηγητή Σαμουέλ Πατί. Σκοπός ήταν να καλλιεργηθεί στους μαθητές η συνείδηση για τους κινδύνους του εξτρεμισμού και τη σημασία της ελευθερίας”, σχολιάζει η Frankfurter Allgemeine Zeitung με τίτλο «Υπεράσπιση αξιών». Η γερμανική εφημερίδα παρατηρεί: “Στην πρωτοβουλία αυτή συμμετείχαν και γερμανικά σχολεία. Το πόσο σημαντική ήταν φάνηκε από τις εκκλήσεις ισλαμιστικών κύκλων στους γονείς να μην επιτρέψουν τη συμμετοχή των παιδιών τους. Το γερμανικό κράτος θα πρέπει να διασφαλίσει ότι οι καθηγητές μπορούν να διδάξουν στα παιδιά τις αξίες, στις οποίες βασίζεται η κοινωνία μας χωρίς να αισθάνονται ότι απειλούνται. Και ούτε να φοβηθούν ενδεχόμενη σύγκρουση με τους γονείς, που θέλουν να κρατήσουν τα παιδιά τους μακριά από αυτές τις αξίες.

Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο επίπεδο στη διένεξη μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας με αντικείμενο τον ισλαμισμό. Ο πρόεδρος Ερντογάν έριξε πρόσφατα λάδι στη φωτιά συμβάλλοντας στη δημιουργία του κλίματος, μέσα στο οποίο έλαβαν χώρα οι επιθέσεις των τελευταίων ημερών. Αφορμή δεν είναι ούτε η διένεξη στην ανατολική Μεσόγειο, όπου αντιπαρατίθενται Γαλλία και Τουρκία, αλλά ούτε και οι δηλώσεις Μακρόν κατά της ισλαμιστικής βίας, τις οποίες δεν μπορεί να απορρίψει κανένας λογικός άνθρωπος. Η οργή του Ταγίπ Ερντογάν κατά του Εμανουέλ Μακρόν οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι ο γάλλος πρόεδρος ακύρωσε τη διακρατική συμφωνία Γαλλίας-Τουρκίας για την αποστολή τούρκων ιμάμηδων. Ο τούρκος πρόεδρος πρέπει να προσέξει τώρα να μην το παρατραβήξει διότι δεν αποκλείεται να ακολουθήσουν κι άλλες χώρες το παράδειγμα της Γαλλίας”.

Παλιομοδίτικο, αλλά δίκαιο το Κολέγιο Εκλεκτόρων

Το Κολέγιο Εκλεκτόρων έχει 538 μέλη από 50 πολιτείες

“Στη χειρότερη περίπτωση το εκλογικό αποτέλεσμα αποτέλεσμα στις ΗΠΑ θα διαμορφωθεί ως εξής: Ο Τζο Μπάιντεν θα διασφαλίσει σχεδόν 5 εκατομμύρια περισσότερες ψήφους από τον αντίπαλό του, αλλά δεν θα γίνει πρόεδρος διότι ο πρόεδρος Τραμπ θα έχει κερδίσει στο νήμα τη νίκη σε μια ή δύο κρίσιμες πολιτείες”, σχολιάζει η Süddeutsche Zeitung με τίτλο “Παλιομοδίτικο, αλλά δίκαιο”. Η γερμανική εφημερίδα σημειώνει: ” Θα ήταν η δεύτερη φορά που ο Ντόναλντ Τραμπ κερδίζει τις εκλογές κι ας ηττήθηκε σε παναμερικανικό επίπεδο. Κάτι παρόμοιο δεν έχει ξαναγίνει.

Μια τέτοια έκβαση σχετίζεται με το αμερικανικό εκλογικό σύστημα, το οποίο προβλέπει ότι ο πρόεδρος δεν εκλέγεται απευθείας από το λαό, αλλά από μια επιτροπή 538 εκλεκτόρων, οι οποίοι προέρχονται από τις 50 αμερικανικές πολιτείες και δίνουν συνήθως την ψήφο τους στον υποψήφιο που νίκησε στις εκλογές στη πολιτεία τους. Δίνοντας καθοριστικό ρόλο στο Κολέγιο των Εκλεκτόρων οι «πατέρες» του αμερικανικού έθνους ήθελαν να αποτρέψουν την εκλογή ενός λαοπλάνου ή ενός βλάκα στο Λευκό Οίκο. Η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ το 2016 δείχνει ότι ο μηχανισμός αυτός δεν λειτουργεί πάντα. Από τότε εντάθηκε η κριτική στο θεσμό του Κολεγίου των Εκλεκτόρων, που θεωρείται αντιδημοκρατικό και απαρχαιωμένο.

Όσο όμως κι αν είναι κατανοητές κάποιες επιφυλάξεις, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο μια απευθείας εκλογή του προέδρου θα ήταν πράγματι καλύτερη για τον αμερικανικό λαό. Διότι στην τεράστια αυτή χώρα οι άνθρωποι είναι εντελώς διαφορετικοί ανάμεσα στη Νέα Υόρκη, το Γουαϊόμινγκ, την Καλιφόρνια και τη Νεμπράσκα. Για τον αγρότη στη Μοντάνα οι κυβερνώντες στη Ουάσιγκτον είναι πολύ μακριά. Χωρίς την προσήλωση στο ομοσπονδιακό σύστημα, στη λήψη αποφάσεων σε τοπικό επίπεδο, δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν οι ΗΠΑ. Το γεγονός αυτό πρέπει υποχρεωτικά να αντικατοπτρίζεται στο εκλογικό σύστημα της χώρας. Το Κολέγιο των Εκλεκτόρων έχει επιζήσει κομμάτων, του εμφυλίου και της μετάβασης των ΗΠΑ από μια αποικία σε παγκόσμια υπερδύναμη. Μπορεί να είναι απαρχαιωμένο και να χρήζει μεταρρύθμισης. Μια ενδεχόμενη κατάργησή του ωστόσο θα πρέπει να είναι αποτέλεσμα πολύ προσεκτικής εξέτασης”.

Στέφανος Γεωργακόπουλος

DW

Η τρομοκρατική επίθεση στη Βιέννη και η αναβίωση της ισλαμιστικής απειλής κυριαρχεί στον γερμανικό Τύπο. Ακόμη οι επιπτώσεις του κορωνοϊού στην οικονομική ζωή με έμφαση στον πολιτισμό.

Η Frankfurter Allgemeine Zeitung σχολιάζει σχετικά με την τρομοκρατική επίθεση στη Βιέννη: «Οι Ευρωπαίοι και όλοι όσοι απειλούνται από ισλαμιστές δεν πρέπει να πιστεύουν ότι αυτός ο κίνδυνος δεν υπάρχει πλέον, μόνο επειδή το Ισλαμικό Κράτος στη Μέση Ανατολή έχει εξαλειφθεί σε μεγάλο βαθμό. Σήμερα είναι κυρίως μεμονωμένοι δράστες, οι οποίοι υποκινούμενοι και κατάλληλα ιδεολογικά οπλισμένοι, προχωρούν στις δολοφονίες. Συχνά είναι γνωστοί στις αρχές. Το κακό που προκαλούν αυτοί οι άνθρωποι είναι αρκετά μεγάλο ακόμη και αν δεν φαίνονται ικανοί να επιτεθούν σε στρατηγικούς στόχους. Σε κάθε περίπτωση η ισλαμιστική τρομοκρατία δεν πρέπει να κατατρώει τις κοινωνίες μας».

Δύσκολοι καιροί για εξεγέρσεις

H Βιέννη την επόμενη μέρα της τρομοκρατικής επίθεσης

Η ΤΑΖ του Βερολίνου σε πρωτοσέλιδο άρθρο της αναφέρεται στην τρομοκρατική επίθεση στη Βιέννη: «Αυτός ο παράξενος συνδυασμός κορωνοϊού και τρομοκρατίας είναι επίσης ένα χαρακτηριστικό της εποχή μας. Ο ιός, η τρομοκρατία – ένα μόνο πράγμα θα ήταν αρκετό για να υποβάλει μια κοινωνία σε μια τεράστια δοκιμασία άγχους.Το ένα ενισχύει το άλλο: το αίσθημα ότι ο αστικός χώρος, ότι «εκεί έξω», είναι ένα επικίνδυνο μέρος. Και προσθέτει ένα αίσθημα απελπισίας. Η τρομοκρατία και η τζιχαντιστική πολεμική ενάντια σε μια ετερογενή κοινωνία ελευθερίας ξυπνούν την αυθόρμητη επιθυμία να ενωθούμε όλοι μαζί, να σταλεί ένα τεράστιο μήνυμα ψυχολογικής αλληλοϋποστήριξης ως κοινωνία. Ωστόσο, σε περιόδους πανδημίας κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατόν. Όπως έγραψε και μια δημοσιογράφος στη Βιέννη στο Twitter “να ξεσηκωθούμε μετά από μια τρομοκρατική επίθεση – απομόνωση εξαιτίας του κορωνοϊού. Όλα αυτά είναι πάρα πολλά”».

Η εφημερίδα Kölner Stadtanzeiger γράφει για το ίδιο θέμα «Πρώτα απ’ όλα, το Ισλαμικό Κράτος αποδυναμώθηκε αλλά δεν νικήθηκε. Ο δράστης στη Βιέννη πρόσκειται προφανώς σε αυτήν την εγκληματική οργάνωση. Ήταν γνωστός στις αυστριακές αρχές ασφαλείας, ακριβώς όπως ο δολοφόνος στη Δρέσδη ήταν γνωστός στους Γερμανούς. Σε ένα συνταγματικό κράτος όμως απαγορεύεται να φυλακίζεις προληπτικά. Το να παρακολουθείς διαρκώς καθέναν από αυτούς φέρνει την αστυνομία και τις μυστικές υπηρεσίες στα όριά τους. Άρα η απόλυτη ασφάλεια είναι μια ουτοπία».

Σε κίνδυνο χιλιάδες θέσεις εργασίας στον τομέα του πολιτισμού

Κινηματογράφος στο Αμβούργο

Το θέμα της λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας κυριαρχεί στον γερμανικό Τύπο καλύπτοντας διάφορες πτυχές. Ανάμεσα σε αυτές, οι συνέπειες στην οικονομία και ειδικότερα στον τομέα του πολιτισμού. Η Süddeutsche Zeitung γράφει: «Mια επίσκεψη σε μια μεγάλη αίθουσα συναυλιών με καλό εξαερισμό ή μια έκθεση με έλεγχο στην είσοδο θα ήταν πιο επικίνδυνη από μια διαδρομή με το μετρό ή μια επίσκεψη στην εκκλησία; Δεν υπάρχουν αξιόπιστα δεδομένα, αλλά μάλλον το ακριβώς αντίθετο φαίνεται εύλογο. Εάν ο δημόσιος τομέας δεν θέλει να θεωρείται ότι χρησιμοποιεί τον πολιτισμό μόνο για μια πολιτική συμβολικού χαρακτήρα, θα πρέπει να κάνει κάτι περισσότερο από το κλείσιμο. Ακόμη περισσότερο από τα κρατικά πολιτιστικά ιδρύματα, οι μεμονωμένοι καλλιτέχνες, οι αυτοαπασχολούμενοι και τα ανεξάρτητα θέατρα χρειάζονται αξιόπιστη βοήθεια. Είναι αμφίβολο εάν οι παροχές- έως και 75% αποζημίωση για τις απώλειες του Νοεμβρίου – είναι επαρκείς. 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι εργάζονται στη βιομηχανία της ψυχαγωγίας. Χρειάζονται μια προοπτική τώρα. Διαφορετικά, η χώρα σύντομα θα γίνει πιο φτωχή σε διανοητικό επίπεδο».

Μαρία Ρηγούτσου

DW