Αρχική Blog Σελίδα 2332

Ο παραγκωνισμός της Τουρκίας…

5

Ο παραγκωνισμός της Τουρκίας...Του Κώστα Στούπα  

Πριν λίγες μέρες το Ισραήλ με την Αίγυπτο υπέγραψαν συμφωνία για τη δημιουργία υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου από το γιγαντιαίο κοίτασμα Λεβιάθαν στους δυο σταθμούς στην Αίγυπτο. Εκεί το φυσικό αέριο θα υγροποιείται και με τη μορφή LNG  θα μεταφέρεται στην Ευρώπη μέσω κυρίως της Ελλάδας.

Για τον σκοπό αυτό ο Υπουργός Ενέργειας της Αιγύπτου Ταρέκ Αλ Μόλλα την περασμένη Κυριακή επισκέφθηκε το Ισραήλ όπου ανακοίνωσε τη συμφωνία από κοινού με τον ισραηλινό ομόλογό του Γιουβάλ Στάινιτς. Αμέσως μετά ο Αιγύπτιος Υπουργός επισκέφθηκε την Παλαιστινιακή αρχή όπου υπέγραψε άλλη συμφωνία για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης του κοιτάσματος που έχει βρεθεί περί τα 30 μίλια ανοιχτά της λωρίδας της Γάζας…

Οι εξελίξεις αυτές αν και πέρασαν στα ψιλά του ελληνικού τύπου έχουν ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα και τις ισορροπίες στην Ευρώπη και την έκρυθμη κατάσταση που έχει δημιουργήσει στη Ν.Α. Μεσόγειο η επιθετικότητα της Τουρκίας η οποία προσπαθούσε ακριβώς να προλάβει μια τέτοια εξέλιξη.

Η Τουρκία με τις επιθετικές κινήσεις στην περιοχή, πέραν της διεκδίκησης πιθανών κοιτασμάτων υδρογοναθράκων, προσπαθούσε  να εμποδίσει τη μεταφορά από τα κοιτάσματα που έχουν βρεθεί μέσω της Ελλάδας στην Ευρώπη.

Οι τρόποι μεταφοράς μέσω της Ελλάδας ήταν δυο. Ο πρώτος με την υγροποίηση του φυσικού αερίου στην Κύπρο ή την Αίγυπτο και με πλοία η μεταφορά στις μονάδες της Ψυττάλειας ή της Αλεξανδρούπολης όπου θα διοχετεύεται στα δίκτυα αγωγών που συνδέονται με τις βαλκανικές χώρες και την Ιταλία.

Ο δεύτερος αφορούσε την κατασκευή του αγωγού East-Med από την Κύπρο στην Κρήτη και από εκεί στην ηπειρωτική Ελλάδα όπου θα συναντούσε τα υπάρχοντα δίκτυα που ενώνονται με τα δίκτυα των Βαλκανίων και της Ιταλίας.

Η δεύτερη λύση εμφανίζει τεχνικές και οικονομικές δυσκολίες αλλά δεν έχει απορριφθεί. Η υλοποίηση θα εξαρτηθεί από τα κοιτάσματα που ενδέχεται να βρεθούν στην ευρύτερη περιοχή η οποία θα μπορούσε να διασυνδεθεί μέσω Ιορδανίας με τη Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα.

Οι διασυνδέσεις αυτές παρακάμπτουν εντελώς την Τουρκία η οποία φαίνεται να βιάστηκε να παίξει το παιγνίδι ανασύστασης της οθωμανικής επικράτειας πριν τα κοιτάσματα της περιοχής διασυνδεθούν με τις ευρωπαϊκές αγορές με αγωγούς μέσω Τουρκίας που είναι και η οικονομικότερη λύση.

Χαρακτηριστικό δείγμα της ήττας της πολιτικής της Τουρκίας στην περιοχή είναι η συνεργασία της “προστατευόμενης” από την Τουρκία Παλαιστινιακής Αρχής με την Αίγυπτο για την ανάπτυξη των κοιτασμάτων της…

Η Τουρκία φαίνεται να μένει με το κόστος του ασύλου και της συνεργασίας με τα στελέχη της Χαμάς και των παρυφών του Ισλαμικού κράτους στους οποίους έχει προσφέρει άσυλο.

Οι ποσότητες που μπορούν να μεταφερθούν μέσω των εγκαταστάσεων της Ψυττάλειας και της Αλεξανδρούπολης υπερβαίνουν τα 10 εκατ. κυβικά μέτρα τον χρόνο, ποσότητα που είναι διπλάσια από την εγχώρια κατανάλωση φυσικού αερίου.

Χωρητικότητα άλλων 10 εκατ. υπόσχεται ο EastMed αν ποτέ ολοκληρωθεί.  Τα μεγέθη αυτά είναι μικρά σε σχέση με τα 500 εκατ. κυβικά μέτρα που είναι περίπου οι ετήσιες ανάγκες της Ε.Ε. αλλά είναι αρκετά για να απομακρύνουν τις βαλκανικές χώρες από την ενεργειακή εξάρτηση και επιρροή της Ρωσίας αλλά και της Τουρκίας.

Η διεκπεραίωση των υδρογοναθράκων της Κύπρου, του Ισραήλ και της Αιγύπτου μέσω Ελλάδας (αν πετύχει το σχέδιο μπορεί και άλλες χώρες της περιοχής να αναζητήσουν την ίδια  διέξοδο) καθιστά την ασφάλεια της Ελλάδας απαραίτητη προϋπόθεση για τις χώρες αυτές.

Υπό το πρίσμα αυτό οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις όπως και οι συντονισμένες διπλωματικές κινήσεις των χωρών της περιοχής (Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ, Αιγύπτου, Σ. Αραβίας, ΗΑΕ) με τη στήριξη της Γαλλίας και των ΗΠΑ  που έχουν σαν στόχο την Τουρκία αποκτούν ουσιαστικό οικονομικό υπόβαθρο.

Τούτο αυξάνει τον εκνευρισμό και την απόγνωση της Τουρκίας και αυτό την καθιστά επικίνδυνη για κάποια σπασμωδική κίνηση επίδειξη στρατιωτικής ισχύος…

2) Ο εθνικισμός των αναλφάβητων…

“Αφού το πολιτικό σύστημα συνεχίζει την πολιτική κατευνασμού και δεχόμαστε τους τουρκόψυχους Γερμαναράδες σαν επιδιαιτητές στις συνομιλίες ποιος περιμένουμε να τους μαζέψει. Τίποτα εξωγήινοι;

Από τη στιγμή που οι σύμμαχοι και εταίροι μας θεωρούν δεδομένους κανείς δεν θα τους μαζέψει. Απλά θα ζητιανεύουμε μόνιμα υποστήριξη χωρίς αποτέλεσμα…

Μ.”

Απάντηση: Έλαβα το παραπάνω μήνυμα ως σχόλιο στο άρθρο “Κάποιος να τους μαζέψει…”

Έγραψα ξανά το μήνυμα σε πεζά ελληνικά με στοιχειώδη ορθογραφία και σύνταξη για λόγους αισθητικής της στήλης..)

“ΑΦΟΎ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΌ ΣΎΣΤΗΜΑ ΣΥΝΕΧΊΖΕΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΚΑΤΕΥΝΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΕΧΌΜΑΣΤΕ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΨΥΧΟΥΣ ΓΕΡΜΑΝΑΡΑΔΕΣ ΣΑΝ ΕΠΊ ΔΙΑΙΤΗΤΕΣ ΣΤΙΣ ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΠΟΙΟΣ ΠΕΡΙΜΈΝΟΥΜΕ ΝΑ ΤΟΥΣ ΜΑΖΈΨΕΙ ΤΙΠΟΤΑ ΕΞΩΓΉΙΝΟΙ ??

ΑΠΌ ΤΗΝ ΣΤΙΓΜΉ ΠΟΥ ΟΙ ΣΎΜΜΑΧΟΙ ΚΑΙ ΕΤΑΊΡΟΙ ΜΑΣ ΘΕΩΡΟΎΝ ΔΕΔΟΜΈΝΟΎΣ ΚΆΝΕΙΣ ΔΕΝ ΘΑ ΤΟΥΣ ΜΑΖΈΨΕΙ. ΑΠΛΆ ΘΑ ΖΗΤΙΑΝΕΥΟΥΜΕ  ΜΌΝΙΜΑ ΥΠΟΣΤΉΡΙΞΗ ΧΩΡΊΣ ΑΠΟΤΈΛΕΣΜΑ.

Μ.”

Έκρινα χρήσιμη τη δημοσίευσή του γιατί πιστεύω πως αντιπροσωπεύει τις αντιλήψεις και θυμικές ενορμήσεις μιας σημαντική μερίδας της κοινωνίας μας,  το επίπεδο κατανόησης  της πραγματικότητας της οποίας είναι ευθέως ανάλογο με το επίπεδο γλωσσικής της έκφρασης.

Εδώ ισχύει η ρήση του  Βιτγκεστάιν πως: “Τα όρια της γλώσσας μου καθορίζουν τα όρια του κόσμου μου…”.

Τούτο σημαίνει πως οι λέξεις και οι προτάσεις είναι το εργαλείο με το οποίο μπορούμε να προσδιορίσουμε αυτά που υπάρχουν γύρω μας, όπως ακριβώς τα τούβλα και τα τσιμέντα συνθέτουν τους τοίχους, τα σπίτια και τα συμπλέγματα κτηρίων που συνθέτουν μια πολιτεία.

Χωρίς επάρκεια γλωσσικής έκφρασης δεν υπάρχει επάρκεια κατανόησης και δεν είμαστε σε θέση να αντιληφθούμε σύνθετες έννοιες και να διαμορφώσουμε συμπεράσματα και γνώμη.

Κατά τα άλλα αυτά που προσπαθεί να εκφράσει σαν άποψη ο αναγνώστης είναι ανοησίες.

Από τους Φιλικούς, τον  Κολοκοτρώνη και το Μαυροκορδάτο έως τον Σημίτη (που έβαλε την Κύπρο στην Ε.Ε. κάτω από μύτη της Τουρκίας), τον Τσίπρα (που έκλεισε το μέτωπο στο βορρά έγκαιρα) και τον Μητσοτάκη που έκλεισε τον Έβρο αποτελεσματικά και την κατάλληλη στιγμή εξασφάλισε την απαραίτητη αποτρεπτική ισχύ με τη στήριξη Γάλλων, Αμερικάνων, Ισραηλινών, Αιγυπτίων κλπ οι εκάστοτε πολιτικές ηγεσίες της μικρής χώρας συνήθως στέκονται στο ύψος των περιστάσεων.

Τούτο το αποδεικνύει το γεγονός πως είναι η μοναδική πρώην επαρχία της Οθωμανικής αυτοκρατορίας που εκτοξεύθηκε στις 30 πλουσιότερες χώρες του κόσμου και είναι μέλος ισχυρών διεθνών ενώσεων όπως η Ε.Ε. η Ευρωζώνη και το ΝΑΤΟ.

3) Καιρός γαρ εγγύς…

Τα τελευταία χρόνια είναι του συρμού η άποψη πως αν οι Κεντρικές Τράπεζες αποφασίσουν να κρατήσουν τα επιτόκια κοντά ή και κάτω από μηδέν, θα μπορούμε να ζούμε σε κάτι που θα μοιάζει με τον “σοσιαλιστικό παράδεισο” των αφελών…

Τουτέστιν, το χρέος θα μπορεί να συνεχίζει να αυξάνεται επ’ αόριστον και εμείς το ανανεώνουμε αενάως τυπώνοντας φρέσκο χρήμα.

Φαίνεται όμως πως οι Κεντρικές Τράπεζες δεν μπορούν εξουσιάζουν επ΄ αόριστον τα επιτόκια. Οι αγορές είναι αυτές που εντέλει ορίζουν πού πρέπει να βρεθούν τα επιτόκια…

Εσχάτως λοιπόν παρατηρείται άνοδος των αποδόσεων των 10ετών ομολόγων στις αγορές καθώς υπάρχει ανησυχία αύξησης του πληθωρισμού.  Η άνοδος των αποδόσεων συνοδεύεται με πτώση της αξίας των ομολόγων.

Αν ο πληθωρισμός υπερβεί το 2-3% οι Κεντρικές Τράπεζες θα πρέπει να αυξήσουν τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια προκειμένου να αποφύγουν ανεξέλεγκτη εκτόξευση.

Αν αυξήσουν τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια θα συμφέρει οι επενδυτές-αποταμιευτές  να πουλήσουν τα μακροπρόθεσμα με χαμηλό επιτόκιο για να αγοράσουν βραχυπρόθεσμα με υψηλότερο ή νέα μακροπρόθεσμα με ακόμη υψηλότερο.

Επειδή οι αγορές προεξοφλούν, η αξία των μακροπρόθεσμων άρχισε να πέφτει και άρα η απόδοση να ανεβαίνει. Αυτό γίνεται αυτόματα καθώς αυτός που αγόρασε ένα 10ετές 100 δολ. με επιτόκιο 2% στο τέλος της δεκαετίας θα εισπράξει ένα εκ των προτέρων  συγκεκριμένο ποσό… Άρα, ο χρόνος που απομένει δημιουργεί εξίσωση με την τιμή και το επιτόκιο που μεταβάλλονται αγοραίως…

Αν οι Κεντρικές Τράπεζες αναγκαστούν να αυξήσουν  τα επιτόκια τα “ζόμπι” (χώρες, επιχειρήσεις, νοικοκυριά…) της ποσοτικής χαλάρωσης θα αρχίσουν να χρεοκοπούν μαζικά…

Στο παρακάτω γράφημα αποτυπώνεται η διαφορά μεταξύ μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων αποδόσεων των ομολόγων. Όταν ο λόγος μεταξύ των δυο αυτών κατηγοριών βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο φαίνεται πως ολοκληρώνεται ένας κύκλος.

πιν

Το διάγραμμα της διαφοράς μεταξύ μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων αν συνδυαστεί με το S&P 500 προτάσσει ενδιαφέροντα συμπεράσματα…

[email protected]

capital.gr

Turkey’s confrontational foreign policy in the Eastern Mediterranean

0
 

Since August 2020, Turkey has been sending several drill ships to the Eastern Mediterranean, which raised diplomatic tensions in the area. The dispute started in July when Turkey put a naval alert informing that it was sending Oruc Reis research ship to carry out drilling operations close to the Greek island of Kastellorizo. Turkish and Greek officials have been holding technical meetings in Brussels since September 2020 to find a common ground on the issue. On the other hand, it has been said that in order to expand its drilling fleet, Turkey plans to acquire a fourth vessel from Norway soon. Therefore, the maritime border dispute does not seem to be resolved anytime soon.

The conflict between Greece, Cyprus and Turkey over the exclusive economic zone (EEZ) began in early 2000s and intensified with the discovery of natural resources in 2010. The Turkish expansionist Blue Homeland (“Mavi Vatan”) doctrine, which defines the country’s territorial waters, the EEZ and the continental shelf, is playing a part on the confrontation. It also emphasizes a naval superiority over the Republic of Cyprus and Greece. Turkey also justifies its actions on the Eastern Mediterranean as a way to reduce its energy dependency from other countries.

There are many Greek islands within the sight of the Turkish coast in Mediterranean and Aegean, which lead to a complex issue of territorial waters. Greek and Turkish interests on the Mediterranean have always confronted with each other, with Athens accusing Ankara to violate its continental shelf, while Ankara responds that islands far from the Greek coastline and closer to the Turkish one cannot have a continental shelf of their own. The exploration of the natural resources might seem like the main point of tensions in the Mediterranean, but the roots of the problem are deeper than it seems.

Turkey’s Cyprus question

After a Greek backed coup in Cyprus in 1974, Turkish military intervened and annexed a part of the island under the name of protection of interests of the Turkish Cypriots. Now there are two States in the island, the Republic of Cyprus and the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC). Over the years, Southern Cyprus, backed by Greece, got closer with  the EU and finally became a member state in 2004. Meanwhile, TRNC is only recognized by Turkey itself while the United Nations recognize it as territories belonging to the Republic of Cyprus that are occupied by the Turkish military.

Since 1974, there were several attempts at peacebuilding and reunification, the most famous of them known as the Annan Plan, but both sides never found a common ground, which led to the failure of the negotiations. Recently, the Turkish President Erdogan crossed out the possibility of a united federal Cyprus by accusing his Greek counterpart of being confrontational. He opted for a two-state solution as the only way to solve the conflict. Cyprus was also one of the main issues on the table for Turkish accession to the EU. Unless the problem is solved, Turkish membership does not seem likely, considering the Cypriot and Greek opposition inside the EU itself. Meanwhile, it seems like disagreements will continue and that the Cyprus question will isolate Turkey from the EU more and more.

Turkey’s isolation in the region

The prolonged talks, which resulted in the failure of the admission of Turkey to the EU, led Turkey to turn its back to the EU and to focus on being a strong, regional power. Now feeling isolated, Turkey is trying to assert its power throughout the neighboring territories. The recent involvements in the Caucasus and the MENA region support this argument.

Meanwhile, Turkey’s maritime accord with the Libyan Government of National Accord (GNA) also created tensions with other regional powers, such as Egypt and Saudi Arabia, since they are the supporters of the Tobruk Government. The role of Egypt is actually an important point here, as it is also one of the interested parties on the Eastern Mediterranean. Turkish claims on the Mediterranean also threatens Egyptian efforts to become a regional hub for natural resources. The maritime boundary agreement between Greece and Egypt, signed in early August 2020, also agitated Turkey even more and caused the renewal of the exploration efforts.

Exclusion from the EU membership was followed by exclusion from the EastMed Gas Forum (EMGF) as well, thus leaving Turkey no choice but to act alone. Established as an international body on 16 January 2020, the EMGF brings together Cyprus, Egypt, Greece, Israel, Italy, Jordan, Palestine, with a possible future membership of France. The main reason for the exclusion of Turkey seems to be the US opposition to Ankara’s purchase of $400 missiles from Russia. Turkish politicians did not welcome this act well and interpreted it as a containment policy towards Turkey. The possibility of an Eastern Mediterranean pipeline through the EMFG member countries towards the European market, without including Turkey, is another concern of the government officials. They insist on the fact that they should be included to the Forum for the promotion of regional cooperation.

EU’s stance on the issue

The European Union should be careful to react since Turkey does not welcome very warmly the EU’s intervention on the issue of Eastern Mediterranean. Several arguments from Turkish officials were put forward: the EU cannot play a part on this issue since it involves one member state against a non-member one; it is not the EU’s competence to solve the maritime issues, but it is the one of the international courts; it is up to national governments to decide on border disputes.

On the spotlight of the recent events, the EU considers the application of further sanctions towards Turkey for unauthorized and illegal drilling efforts in the Mediterranean. An extensive report is expected to be delivered by EU’s top diplomat Josep Borrell at the March summit. During his recent visit to Brussels, the Turkish Foreign Minister Mevlut Çavuşoğlu highlighted the fact that if the EU would resume the accession talks and avoid sanctions, Turkey would be interested to meet all the criteria. This and above-mentioned reactions by Turkish officials show an interest towards a closer cooperation with the EU, which could lead to the de-escalation of the situation in the Eastern Mediterranean, if the EU members also show interest on the cooperation.

Unsurprisingly, EU member states had different reactions to Turkey’s recent efforts. During the peak of the confrontation, Berlin initiated mediation efforts between Ankara and Athens in August. On a video conference with her Turkish counter-part, German Chancellor Angela Merkel mentioned the importance of making progress in dialogue. She also talked about how she welcomed the recent developments and positive news in the Eastern Mediterranean.

On the other hand, Macron’s call for a Pax Mediterranea was successful, with a clear Egyptian opposition towards Ankara’s foreign policy and Italy’s endangered energy interests in Libya and Cyprus. Macron’s clear opposition towards Erdogan’s foreign policy is making the matters worse than it is. France already dispatched several warships to the Eastern Mediterranean to show its solidarity with Greece Opposite positions in the Libyan Civil War also play their part in the relations of the two countries. It seems like the confrontational national interests of France and Turkey in the region will prolong the Eastern Mediterranean crisis for now.

Conclusion

The resolution of the conflict heavily depends on the vis-a-vis relations of Greece and Turkey. The complexity of the situation in the Eastern Mediterranean demands some compromises. Both parties should be ready for some concessions if they want to find a peaceful solution and coexist in the Mediterranean. Otherwise, they will have to get ready for future confrontations, that will eventually emerge because of the proximity of Greek islands to the Turkish coast.

Turkish exclusion from the regional cooperation is also a problematic issue. The EMGF should include Turkey as a member state, since it is one of the stronger powers of the Mediterranean. Discussing energy related issues together with other countries such as Egypt, Greece and Cyprus on a common platform might also help to find a common ground on maritime borders.

EU’s mild approach towards the parties could be useful, but too much involvement is also risky since Turkey does not see EU’s involvement in the region as appropriate. What the EU can do is keep close cooperation with Turkey on a European scale. Introducing more sanctions would agitate Turkey even more, and rather than looking for a common ground, Turkey might become more violent and expansionist. Instead, by cooperating further, the EU could strengthen the mutual relations with Turkey and achieve some positive results.

Abbas Zeynalli is the MA Student of University of Bologna and the Research Fellow from Topchubashov Center, Azerbaijan. His areas of interest cover Middle East, Chinese foreign policy, South Caucasus and European integration.

moderndiplomacy.eu

The odd couple Vladimir Putin and Recep Tayyip Erdogan have formed a brotherhood of hard power

0

economist.com

But the bond is brittle

THE KREMLIN has accused NATO of trying to overthrow Vladimir Putin. It has portrayed Alexei Navalny, Mr Putin’s most prominent challenger, as America’s agent. It has called the European Union, which condemned Mr Navalny’s poisoning and subsequent imprisonment, an “unreliable partner”. But there is one NATO country, and candidate EU member, that Mr Putin is happy with: Turkey. Recep Tayyip Erdogan, Turkey’s president, has said nothing about the mistreatment of Mr Navalny or the arrests of thousands of Russians who protested against it.

His silence is testimony to a remarkable entente that has developed between the two authoritarian leaders. It is an improbable relationship. Deep historical rivalries divide Russia and Turkey, and their interests collide, sometimes violently, in many areas. Yet the two men share a bond in hard power that is reshaping regional politics and posing awkward problems for Turkey’s Western allies.

Historically, Russia and Turkey have gone to war a dozen times, though not since both empires were transformed in revolution at the end of the first world war. The continent-spanning colossi had continuously rubbed up against each other in areas where their interests overlapped, and in many ways they still do. They have, for instance, recently been sparring over the civil wars of Libya and Syria. In September they faced each other closer to home in the South Caucasus, which Russia sees as its backyard. With Turkey arming and instructing a Turkic-speaking Muslim Azerbaijan and Russia standing behind Christian Armenia, many worried that a conflict over Nagorno-Karabakh, an ethnic Armenian enclave within Azerbaijan, would spread into an even bigger war.

Yet even as Turkey’s drones pummelled the Russian tanks used by the Armenian side, Mr Putin praised Mr Erdogan as someone he could do business with. “Working with such a partner is not only pleasant but also safe,” he told an audience of foreign experts at the Valdai Discussion Club in October. Mr Erdogan, in turn, saluted Mr Putin by testing the S-400 missile system that Turkey had bought from Russia. In November they ended the fighting by striking a bargain that gives Russia a military presence in Nagorno-Karabakh and Turkey an economic stronghold in the South Caucasus.

That deal represents one of the biggest geopolitical shake-ups since the end of the cold war, when Russia and Turkey were on opposite sides. It also carries a message about the use of hard power and the reality of a multipolar world. “They both understand that it is not the balance of forces that matters, but the readiness to use it,” says Andrey Kortunov, head of the Russian International Affairs Council. America may have had a superior army, but its reluctance to become engaged in Syria left Russia and Turkey in charge of that war-torn region. And after nearly 30 years of fruitless talks over Nagorno-Karabakh, it was Turkey’s military backing and Russia’s acquiescence that helped Azerbaijan regain territory and shake up one of the most entrenched conflicts in the Caucasus.

To Mr Putin, this was a demonstration of a new multipolar order, something he had been advocating since 2007, when, at the Munich Security Conference, he first took issue with the post-cold-war order with its “one centre of authority, one centre of force, one centre of decision-making”. Russia’s mission was to constrain America’s new hegemony.

Nagorno-Karabakh was not the first time Russia had collaborated with Turkey to minimise the influence of Western powers. In the aftermath of the Bolshevik revolution and the collapse of the Ottoman empire, Kemal Ataturk briefly saw Lenin as an ally against the imperial West and the Bolsheviks saw Turkey as an accomplice in their quest for world dominance. The Bolsheviks supplied Turkey with arms to fight the Greeks and the British, and the Turks acquiesced to the Bolsheviks taking control of the oilfields of Azerbaijan and establishing their rule in the South Caucasus. The deal between Ataturk and Lenin in 1921 that established Turkey’s north-eastern border and limited its presence in the South Caucasus has held ever since.

Last year’s war over Nagorno-Karabakh was a mirror image of that deal. It is now Mr Putin who is wooing Turkey in his confrontation with the West, hoping to use it as a wedge in NATO, while Mr Erdogan is projecting Turkey into its former spheres of influence. The warmth is all the more remarkable given that Turkey is the only NATO country to have collided with Russia militarily in recent years. In 2015 Turkey shot down a Russian warplane that had violated its airspace after flying over Syria.

Russia responded by imposing sanctions against Turkish products, ordering Russian tourists to stay away from Turkish beaches and bombing ethnic Turkmen fighters in northern Syria. Turkey found it impossible to pursue Islamic State (IS) and Kurdish PKK militants on the Syrian side of the border. To rub it in, Russian officials and media outlets accused members of Mr Erdogan’s family of buying oil from IS. As one Turkish official later said, “We played hard, and they played harder.”

The thaw

What changed? The relationship began to improve in the summer of 2016, when Mr Putin commiserated with the Turkish president after an abortive coup in Turkey that killed some 270 people. “Putin called immediately,” says a Turkish official. “Like the guy or not, he was smart enough to show solidarity.” Most Western leaders were slower to do so. Mr Erdogan travelled to Russia, where he signed a gas-pipeline deal and agreed to resume work on a Russian nuclear plant in southern Turkey. The two pilots who had downed the Russian plane in 2015 ended up in prison, charged with being involved in the coup.

“The fighter-jet crisis was a turning-point in how Turkey dealt with Russia,” says Emre Ersen, a Russia expert at Marmara University in Istanbul. “After NATO didn’t run to Turkey’s help, Turkey understood that the only way to advance its interest in Syria was by agreement with Russia. That agreement still holds.”

Since 2016 Mr Erdogan has held more face-to-face meetings with Mr Putin than with any other leader. Russia has turned from being Turkey’s opponent in Syria’s civil war into its most important partner there. Turkey has been able to carry out its military operations in northern Syria only with Russian consent. Meanwhile, Russian news outlets have made inroads among Turkish audiences. Mr Erdogan’s inner circle now includes a group of “Eurasianists”, who are open to co-operation with Russia and China and hostile towards Europe and NATO. Turkey’s government and its propaganda machine now play up tensions with the West as much as they tend to downplay tensions with Russia.

The decision to buy the S-400 air-defence system is the most consequential element of the new relationship so far. Two years ago Mr Erdogan called the purchase “the most significant deal in our history”. The system has not come cheap. The price Turkey paid included $2.5bn for the hardware itself, and also expulsion from America’s F-35 programme and the accompanying loss of $9bn in contracts for the Turkish arms industry. In December America imposed additional sanctions against Turkey’s defence-procurement agency.

Mr Erdogan may have been desperate for a weapons system that could counter the kind of threat that arose in the coup in 2016, when Turkey’s own F-16s bombed his palace compound. Many of Mr Erdogan’s supporters believe, improbably, that America had a hand in that coup. In February his interior minister openly accused it of orchestrating the violence. There were also rumours that Russian military intelligence tipped off Mr Erdogan about an imminent threat to his life.

Into the American vacuum

In Syria, the Turks say they had no choice but to do business with Russia, as America shied away from confrontation with the regime, drawing red lines but failing to take decisive action. Turkey also bristled at America’s decision to outsource the ground war against IS to the Kurds. Turkish officials say America not only allowed Russia to emerge as the main power broker in Syria but alienated Turkey by teaming up with the PKK’s local offshoot.

Occasionally clashes between Turkey and Russia still occur, as when, a year ago, a Turkish convoy got hit by Russian jets in the service of the Syrian army. The strike killed at least 36 Turkish soldiers. Yet Turkey was careful not to confront Russia directly and blamed the attack on Syria’s president, Bashar al-Assad.

For his part, Mr Putin was equally accommodating, and allowed Turkey to take retribution and pummel Syrian positions with combat drones while Russian jets stayed grounded. As far as Mr Putin is concerned, using Turkey to undermine NATO is even more important than helping Mr Assad in Syria. The same motive partly explains Russia’s acquiescence in Azerbaijan’s war over Nagorno-Karabakh, and its military backing from Turkey. Mr Putin has managed to convert Russia’s role as a mediator there into getting military boots on the ground, in the shape of peacekeepers. Turkey has won both prestige in the region and a promise of a transport corridor through Armenia to Baku, which could join up with China’s Belt and Road Initiative. The West got nothing.

Trade and investment also play a part in binding Turkey to Russia. Because Russian energy exports make up the bulk of their trade, Turkey has a gaping $13.4bn deficit with Russia. “But we shouldn’t underestimate business ties,” says Behlul Ozkan of Marmara University. “Turkish construction companies close to the AK (Mr Erdogan’s party) are getting big tenders.” Between 2010 and 2019, Russia was by far the leading market for Turkish contractors, with over $40bn in completed projects.

Mutual support

Those ties have come to matter especially because both leaders are presiding over struggling economies (see chart 1). In Turkey inflation and unemployment have remained in double digits since 2018. In less than four years, the Turkish lira has lost half of its dollar value. Russia’s stagnant economy and a six-year-long decline in real incomes have fuelled broad discontent with the Kremlin. Both Mr Putin and Mr Erdogan have fallen back on the idea of each of their countries being a “besieged fortress” surrounded by enemies, and resorted to aggression abroad to distract attention from troubles at home.

Broader trends are at work, too. Turkey and Russia share a sense of bitterness about being excluded from Europe. Turkey’s attempts to join the EU have been rebuffed for nearly six decades. The belligerent and authoritarian Turkey of today clearly has no place in the club. But such is the mood in Europe, and such the fear of a Muslim nation of over 80m people, that Turkey would probably not be allowed in even if it became a thriving democracy.

Both autocrats share a nostalgia for empire. Mr Putin portrays himself as a patriot who is rebuilding parts of the Soviet empire, and has waged wars against Georgia and Ukraine. He strives to keep what he sees as client states, most recently Belarus and Armenia, on a tight leash. Mr Erdogan has placed his country’s Ottoman past in the service of a more aggressive foreign policy, making noises about restoring Turkish rule over Greek islands hugging its Aegean shores, and confronting Greece, Cyprus and France in the gas-rich eastern Mediterranean. He fancies himself the voice of the Islamic world.

“Erdogan has the kind of personal relationship with Putin that he doesn’t have with many Western leaders,” says Mr Ersen. “Both are strongmen who are not challenged at home, and each knows the other has the power to implement the decisions they reach.” Mr Erdogan knows the deals he cuts with America risk being derailed by independent bureaucracies, public pressure and Congress. With Mr Putin, he does not need to worry about any of that.

Mr Erdogan has also been an attentive student of Mr Putin’s embrace of foreign policy by fait accompli. Russia bloodied Turkey’s nose in Syria and captured valuable turf to its north by annexing Crimea. “Erdogan recognised the value of hard power,” says Suat Kiniklioglu of the German Institute for International and Security Affairs. After Crimea, Turkey’s leader realised that aggression is not always punished. “Ankara sees weakness, disagreement, indecisiveness and confusion in the West, and sees this as an opportunity to intervene in its neighbourhood,” says Mr Kiniklioglu. Mr Erdogan has started to take a few pages out of Mr Putin’s playbook. Russia sent “little green men” and mercenaries to Crimea, the Donbas and Libya. Turkey deployed hundreds of Syrian mercenaries to join the fighting in Libya, and then in Azerbaijan, possibly through a private security company. Russia uses gas to exert pressure over European governments. Turkey uses migrants and refugees.

There are, of course, big differences between the two men and the countries they lead. Following a constitutional coup that scrapped the limit on his presidential terms, Mr Putin has moved much closer to dictatorship (though anger at the imprisonment of Mr Navalny may yet loosen his grip). Mr Erdogan’s power is less firmly entrenched. Turkey’s biggest conglomerates are run by members of the secular class, who accommodate the president but do not love him. Mr Erdogan has locked up many of his opponents, defanged the media and taken control of the courts, but still has to deal with tightly-contested elections. His party’s support in the polls has been slipping. Two years ago it lost control of Istanbul, the country’s economic motor, and Ankara, its capital, in local elections.

Vive la différence

Russia and Turkey are still far from, and may never conclude, a true alliance. “We’re not talking about a strategic partnership,” says Onur Isci, head of the Centre for Russian Studies at Bilkent University. “I don’t think Turkey has the luxury of risking the collapse of its whole institutional relationship with the West.” Although the two have co-operated in Syria, they remain on opposite sides of the war. The same is true in Libya and the Nagorno-Karabakh conflict.

The two powers also have largely incompatible interests in Georgia and Ukraine, both of which Turkey would like to see as members of NATO. That is an absolute no-no for Russia, which waged wars to keep both countries apart from the West. As a result, Georgia and Ukraine now both look to Turkey as an important counterforce against Russia, a role that Mr Erdogan has been happy to exploit. Turkey has beefed up its economic and defence relationship with Ukraine. In 2019 it sold Ukraine half a dozen of its combat drones, the first such purchase by Ukraine’s army. “Turkey is not the Turkey of thirty years ago,” a Turkish official says. “Our defence and economic capacity has improved. We don’t see ourselves as speaking with Russia from a position of weakness.”

At present, Turkey is a country unmoored. It is increasingly estranged from the Western alliance. But its partnership with Russia is recent, thinly based, and reversible. Among the many priorities competing for President Joe Biden’s attention, stopping Turkey’s drift away from the West and into Mr Putin’s arms deserves to be near the top of the list.

Correction (February 24th 2021): The first chart in this article originally included out-of-date economic forecasts. These have been updated.

economist.com

Aναλύοντας την ευρύτερη περιοχή μας διαπιστώνουμε τις διεθνείς τάσεις και επιδιώξεις

0
Η Συμφωνία των χωρών του Κόλπου (05.01.2021) αποτελεί σταθμό διπλωματικής δεξιοτεχνίας. Η κρίση μεταξύ Κατάρ, Σαουδικής Αραβίας, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μπαχρέιν και Αιγύπτου ήταν μία συγκλονιστική εμπειρία για τους Άραβες και για τη διεθνή Κοινότητα

Οι διεθνείς αλλαγές επηρεάζουν εντονότατα την εξωτερική πολιτική και δεν σχετίζονται μόνο με την Τουρκία ή τη στάση του νέου Προέδρου των ΗΠΑ  απέναντι της. Η Συμφωνία των χωρών του Κόλπου (05.01.2021) αποτελεί σταθμό διπλωματικής δεξιοτεχνίας. Η κρίση μεταξύ Κατάρ, Σαουδικής Αραβίας, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μπαχρέιν και Αιγύπτου ήταν μία συγκλονιστική εμπειρία για τους Άραβες και για τη διεθνή Κοινότητα. Μία περιοχή οικονομικής σταθερότητας, παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού και διεθνούς επενδυτικής δραστηριότητας διασπάστηκε οδηγώντας όχι μόνο τις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (ΣΣΚ), αλλά και τη διεθνή κοινότητα σε άγνωστες κατευθύνσεις. Η επικοινωνία του Κατάρ με τους τέσσερεις διεκόπη. Η κρίση κατά τους ισχυρισμούς τους αποτελούσε «αυστηρά οικογενειακή υπόθεση».

Πολλοί, ανάλογα με τα συμφέροντά τους, συντηρούσαν την αδιαλλαξία περισσότεροι όμως εργάστηκαν αδιάκοπα για να ωριμάσουν οι συνθήκες και να επανέλθει η περιοχή στη σταθερότητα. Χρειάστηκαν τρία πέτρινα χρόνια. Οι αντιμαχόμενες πλευρές διήλθαν μέσα από στενωπούς, αλλά κατέληξαν σε συμφωνία ώστε να συνεχίσουν από κοινού το δημιουργικό τους έργο και τον αγώνα κατά της διεθνούς τρομοκρατίας.

Με κινήσεις ήπιας πολιτικής Κουβέιτ και Ομάν διατήρησαν το διαμεσολαβητικό τους ρόλο. Η πολύ καλή γνώση τους επί των εξελίξεων στη Συρία, την Παλαιστίνη, το Ιράν, το Ιράκ, τη Λιβύη αλλά και η εμπιστοσύνη που απολαμβάνουν μεταξύ των κρατών του Κόλπου κράτησαν ανοιχτό το δίαυλο επικοινωνίας τους με τα υπόλοιπα κράτη ΣΣΚ, με ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση. Η σαφής γνώση των λεπτών πτυχών του θέματος επέτρεψε  να οικοδομήσουν σταδιακά την απαιτούμενη εμπιστοσύνη, ώστε τελικώς να υπογραφεί στη Σαουδική Αραβία, στην πόλη Αλ Ούλα, η συμφωνία. Αμέσως μετά την πανηγυρική ανακοίνωση του αποτελέσματος ο Υπουργός Οικονομικών του Κατάρ ταξίδεψε στην Αίγυπτο επισφραγίζοντας την μεταξύ τους έναρξη σημαντικών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων.

Η Ντόχα προσφέρθηκε επίσης να διαμεσολαβήσει μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Τουρκίας. Υπενθυμίζεται ότι η κρίση ξεκίνησε από τη Σαουδική Αραβία μετά από ταξίδι του Προέδρου Τραμπ στην περιοχή. Οι ΗΠΑ , την περίοδο 2017-19, διατήρησαν σταθερή συνεργασία με το Κατάρ, παρά την κατακραυγή των υπολοίπων, και προχώρησαν σε συμφωνίες με σημαντικότερη αυτή της ασφάλειας και ανταλλαγής πληροφοριών. Ειδικά αυτή η συμφωνία συνέβαλε στην αποκατάσταση της αξιοπιστίας του Κατάρ, που με αυτό τον τρόπο επιβεβαίωσε την ενεργό συμμετοχή του, με όρους ΗΠΑ, στον κοινό αγώνα κατά της τρομοκρατίας. Η Ντόχα αξιοποίησε κάθε δικαίωμα που της παρέχει το Διεθνές Δίκαιο και επίσης μεταρρύθμισε τη νομοθεσία που αφορούσε στους εργαζόμενους μετανάστες αποσπώντας διεθνή έπαινο για την προσαρμογή, σε σύντομο χρονικό διάστημα, στις απαιτήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας. Ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τον ανθρωπιστικό της  ρόλο παρέχοντας βοήθεια ακόμη και σε κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την πανδημία διαθέτοντας κινητά νοσοκομεία, ιατροφαρμακευτικό υλικό καθώς και αναγκαία μηχανήματα, εργαλεία ακόμη και αναλώσιμο υλικό. Αναβάθμισε τις σχέσεις κάθε μορφής με τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς αποκλεισμούς ή εξαιρέσεις, που επισφραγίζονταν με ανταλλαγές επισήμων επισκέψεων σε επίπεδο αρχηγών κρατών και μεγάλα συμβόλαια  παρά την ακλόνητη σχέση που διατηρούσε το Εμιράτο με την Άγκυρα.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία με τη σειρά τους ανέπτυξαν ακόμη περισσότερο τις σχέσεις με τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ειδικότερα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επέτυχαν άρση των θεωρήσεων για τους υπηκόους τους. Οι διμερείς σχέσεις πολιτικές, οικονομικές και στρατηγικές κυρίως με την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο ξεπέρασαν κάθε πρόβλεψη. Η Σαουδική Αραβία ως ισχυρή και αναμφισβήτητη ηγετική δύναμη στον αραβικό κόσμο φρόντισε να βάλει τη δική της σφραγίδα στην κρίση του Κόλπου αναλαμβάνοντας  στην τελική φάση των διερευνητικών τους επαφών σημαντικές πρωτοβουλίες παρά την σθεναρή στάση των ΗΑΕ για μεθοδική και προσεκτική αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων με το Κατάρ. Ο Βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας αποφάσισε και  συντονίσθηκε απολύτως με τις ΗΠΑ προς όφελος της περιοχής.

Ισραήλ, ΗΑΕ, Σαουδική Αραβία προσεγγίζουν το μέλλον της Μέσης Ανατολής με άλλες προοπτικές. Το Παλαιστινιακό έχει την φροντίδα πολλών, άλλα κυριαρχεί η διάσπαση των Παλαιστινίων και η προσδοκία των εκλογών του Μαΐου 2021. Τα δικαιώματα των Παλαιστινίων πολώνουν λιγότερο τις ενδοαραβικές σχέσεις. Ισραήλ, Παλαιστινιακή Αρχή και Κατάρ συμφωνούν στην ανθρωπιστική στήριξη του πληθυσμού στη Γάζα. Οι εξελίξεις στο Συριακό φέρνουν ξανά στη Δαμασκό Άραβες Πρέσβεις και ο Πρόεδρος Άσαντ διεκδικεί αποκατάσταση της χώρας του στον  Αραβικό Σύνδεσμο. Η Τουρκία ανταγωνίζεται  με τη Σαουδική Αραβία, μείζον όμως πρόβλημα για την περιοχή παραμένει το Ιράν.

Οι αλλαγές απαίτησαν χρόνο, αλλά εφαρμόζονται ώστε να σταθεροποιηθεί η ευρύτερη Μέση Ανατολή και η Ανατολική Μεσόγειος. Σε αυτό το πολιτικό, οικονομικό και γεωστρατηγικό περιβάλλον δραστηριοποιείται η Ελλάδα. Η έναρξη των διερευνητικών διευκολύνεται από τις ευρύτερες εξελίξεις και ενισχύεται από την πολιτική συνεργασίας των εταίρων, έστω και αν εκδηλώνεται ήπια. Το Συμβούλιο Κορυφής (Δεκέμβριος 2020) επισήμανε τις τουρκικές  παρανομίες και τις υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί έναντι της ΕΕ.  Η Άγκυρα στη λογική των εξελίξεων στον Κόλπο «συνεχίζει» τις διερευνητικές συναντήσεις στην Κωνσταντινούπολη αναστέλλοντας στιγμιαία(;) μία πορεία που θα μπορούσε να την απομονώσει  ακόμη και από παραδοσιακούς της φίλους.

Έθνος

ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

4
Όταν αγανακτισμένοι από την κακιά μας μοίρα θέλουμε να ρίξουμε τις αιτίες της κακοδαιμονίας μας κάπου, λέμε ότι φταίει το Σύστημα.
Το ίδιο όταν βλέπουμε να χειραγωγείται η κοινωνία και η πολιτική ζωή.
Τι είναι το Σύστημα; Είναι, μάλλον, ένα δίκτυο (με τη θεωρία δικτύων) στο οποίο τα hubs αλληλοεπηρεάζονται διαλεκτικά και έχουν διαφορετικό βαθμό επιρροής το καθένα.
Αυτό το αδιόρατο μόρφωμα λειτουργεί ως σύστημα.
Αναλόγως της ποιότητας των hubs το δίκτυο λειτουργεί καλά ή άσχημα.
Το Σύστημα, δηλαδή, εξαρτάται από τους κόμβους του (τα hubs) τους ανθρώπους ή τους θεσμούς που τα συγκροτούν.
Υπάρχει σύστημα στην Ελλάδα; Ως ένα βαθμό ναι. Αλλά οι κόμβοι του είναι χαμηλής ποιότητας. Άρα και το σύστημα υποβαθμισμένο. Γι αυτό, βλέπετε να προσπαθεί να φέρει τα πάντα στα μέτρα του. Απο τον πρωθυπουργό μέχρι οτιδήποτε το συγκροτεί.
Τα έφερα όλα αυτά στο μυαλό μου καθώς διάβασα την είδηση με τον κ. Μαρινάκη και τον τρόπο που συμπεριφέρθηκε σε έναν διαιτητή. Δεν με ενδιαφέρει το ποδόσφαιρο και όταν ασχολούμαι μαζί του το κάνω απο πλάκα. Άρα δεν τα γράφω αυτά απο οπαδική, όπως λένε, οπτική.
Ο κ. Μαρινάκης ανήκει στο Σύστημα και λειτουργεί ως σημαντικό hub. Όχι, μόνο διότι είναι ένας εύπορος άνθρωπος, ιδιοκτήτης σημαντικών ΜΜΕ αλλά και διότι έχει προνομιακή σχέση με τον σημερινό πρωθυπουργό. Και να μην είχε θα αρκούσαν τα άλλα για να τον καταστήσουν σημαντικό παράγοντα του Συστήματος.
Δεν μπορεί ένας σημαντικός παράγοντας του Συστήματος να συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο και, πολύ περισσότερο να αναλώνει τόσες δυνάμεις στο ποδόσφαιρο.
Αυτήν τη στιγμή δεν υπάρχει πολιτικό υποσύστημα στη χώρα. Η κυβέρνηση άρχισε να φθείρεται, ο Συριζα είναι αναξιόπιστος και το τρίτο κόμμα δίνει, περισσότερο, την εντύπωση μιας παρέας περί την πρόεδρο παρά πολιτικού σχηματισμού.
Ας φροντίσουν, λοιπόν, όσοι έχουν τη δύναμη και την επιρροή να αναδιαμορφώσουν το πολιτικό σύστημα.
Και μη μου πείτε αυτό θα το κάνει ο λαός. Ο λαός βρίσκεται στο περιθώριο εδώ και καιρό. Μακάρι να μπει στο παιχνίδι και να διαμορφώσει τις εξελίξεις αλλά αυτή η εκδοχή ανήκει στη σφαίρα της ουτοπίας.
Χρειαζόμαστε, όμως, ένα κράτος ή μια πολιτεία, πιο εύηχα που να λειτουργεί όσο γίνεται πιο αποτελεσματικά μέχρι να γίνει ο λαός κυρίαρχος. (Δεν θα γίνει ποτέ, αλλά νάχαμε να λέγαμε).
Και εδώ, ο ρόλος του Συστήματος είναι καταλυτικός.
Αν μείνει, χρόνος, λοιπόν, απο την ποδοσφαιρική ενασχόληση, ας ασχοληθούν τα hubs του Συστήματος και με το ίδιο. γιατί αν καταρρεύσει δεν θα σωθούν ούτε οι ίδιοι, αν έχουν αυτήν την ψευδαίσθηση.
Ανδρέας Νικολόπουλος
Μου αρέσει!

Σχόλιο
Κοινοποίηση

Οι γεωπολιτικές συνέπειες του BREXIT στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ολοκλήρωση: απόπειρα ενός αποσυμβολισμού;

0

Αριστείδης Τσάτσος, Dr.iur., LL.M., M.Sc., Δικηγόρος 

Με το δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου 2016, οι Βρετανοί πολίτες αποφάσισαν με οριακή πλειοψηφία υπέρ της αποχώρισής τους από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ως ανωτέρω δημοψήφισμα αμέσως χαρακτηρίστηκε ως ένα γεωπολιτικό φαινόμενο παρόμοιας σημασίας με την πτώση του τείχους του Βερολίνου και την επανένωση της Γερμανίας αλλά και ως μια άνευ προηγουμένου χαρακτηριστική περίπτωση αλληλουχίας και αλληλεξάρτησης της εθνικής πολιτικής μιας χώρας με τη διεθνή πολιτική, τις προτεραιότητες και τις επιλογές του. Ποια η θέση του Brexit στο ιστορικό γίγνεσθαι της Ένωσης και πως συνδέεται με την αντίληψη  περί ενοποιητικής διαδικασίας κατά το μοντέλο του Walter Hallstein; Συνιστούσε το Ηνωμένο Βασίλειο περισσότερο έναν «Awkward Partner» ή έναν Εξισορροπιστή εντός της Ένωσης; Ποιες οι συνέπειες του Brexit έναντι της Αρχής του Κράτους Δικαίου εντός της Ένωσης και πως επηρεάζεται η γεωπολιτική ισορροπία του Ευρωπαϊκού οικοδομήματος; Μεταβάλλεται το κανονιστικό εύρος της «Dauerverpflichtung» του άρθρου 34 παρ.2 ΣΕΕ και ποια η θέση της Ευρώπης στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ μετά τη θραύσης της τριαρχίας «Γαλλία – Γερμανία – Ηνωμένο Βασίλειο»; Σε επίπεδο ασφαλείας και άμυνας, δύναται να ισχυριστεί κανείς ότι με την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου η Ένωση εμφανίζεται ως ένα συμπαγές και ενοποιημένο σύνολο;

constitutionalism.gr

Το Αιγαίο των 12 ν.μ. η «ελληνική λίμνη»

0
Του Νίκου Ιγγλέση 

Αν η Ελλάδα απαλλαγεί από το διαχρονικό φοβικό σύνδρομο και τολμήσει να ασκήσει τα κυριαρχικά δικαιώματά της επεκτείνοντας, σ’ όλη την επικράτεια, τα χωρικά ύδατά στα 12 ν.μ. τότε θα είναι χωρίς ουσιαστικό αντικείμενο οι όποιες διερευνητικές επαφές με την Τουρκία για την οριοθέτηση ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο Πέλαγος. Το Αρχιπέλαγος θα έχει καταστεί «ελληνική λίμνη». Το ίδιο όμως δε συμβαίνει στην Ανατολική Μεσόγειο.

Θα επιχειρήσουμε να καταγράψουμε τι ισχύει και ποια είναι τα κυριαρχικά δικαιώματα του Ελληνισμού, με τα σημερινά δεδομένα :

  1. Σύμφωνα με τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του ΟΗΕ (UNCLOS του 1982) κάθε παράκτιο κράτος έχει δικαίωμα (κλείνοντας τους κόλπους και χαράσσοντας ευθείες γραμμές βάσης) να επεκτείνει μονομερώς τα χωρικά ύδατά του μέχρι τα 12 ν.μ. Αν οι έναντι ακτές ενός άλλου κράτους βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 24 ν.μ. (12+12) τότε η επέκταση των χωρικών υδάτων μπορεί να φτάσει μέχρι τη μέση γραμμή μεταξύ των αντικριστών ακτών. Αυτό συμβαίνει σε πολλές περιπτώσεις μεταξύ των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και των ακτών της Τουρκίας. Χωρικά ύδατα έχουν οι ηπειρωτικές ακτές, τα νησιά, οι ακατοίκητες νησίδες, ακόμα και οι βράχοι.
  2. Η Ελλάδα από το 1936 έχει καθορίσει χωρικά ύδατα 6 ν.μ. σε όλη την επικράτειά της. Πρόσφατα προχώρησε σε επέκταση των χωρικών υδάτων της στα 12 ν.μ. μόνο στο Ιόνιο Πέλαγος, μέχρι το ακρωτήριο Ταίναρο, αφού είχε προηγηθεί η οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Ιταλία.
  3. Η Τουρκία έχει καθορίσει χωρικά ύδατα 6 ν.μ. στο Αιγαίο και σε τμήμα των ακτών της στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά τα έχει επεκτείνει στα 12 ν.μ. στον Εύξεινο Πόντο και στις ακτές της βόρεια της Κύπρου.
  4. Η τουρκική Εθνοσυνέλευση, με ψήφισμά της το 1995, διακήρυξε ότι θα αποτελέσει αιτία πολέμου (casus belli) η επέκταση, πέραν των 6 ν.μ., των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο. Η απόφαση αυτή είναι αντίθετη με τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ (Άρθρο 2 παρ. 4) που απαγορεύει την απειλή χρήσης βίας. Ο εκβιασμός του casus belli έχει λειτουργήσει αποτελεσματικά, για τους Τούρκους, επί 25 χρόνια.
  5. Ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης και στελέχη της κυβέρνησής του σε συχνές δηλώσεις τους έχουν προσδιορίσει ότι οι διερευνητικές επαφές αφορούν την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών με τη γειτονική Τουρκία. Σημειώνεται ότι στις θαλάσσιες ζώνες, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, περιλαμβάνονται τα χωρικά ύδατα, η συνορεύουσα ζώνη, η ΑΟΖ και η υφαλοκρηπίδα.
  6. Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών και ο υπουργός Ν. Δένδιας, σ’ όλες τις δηλώσεις τους, προσδιορίζουν ότι οι διερευνητικές επαφές αφορούν μόνο την οριοθέτηση της ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας. Είναι φανερό ότι υπάρχει σημαντική απόκλιση μεταξύ του Μεγάρου Μαξίμου και του υπουργείου Εξωτερικών.
  7. Η επίσημη τουρκική θέση, σε πλήρη αντίθεση με το Δίκαιο της Θάλασσας, είναι ότι τα νησιά έχουν μόνο χωρικά ύδατα 6 ν.μ. και κανένα δικαίωμα για ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα. Συνέπεια αυτής της αυθαίρετης άποψης είναι ότι η Τουρκία ζητάει το διαχωρισμό του Αιγαίου στη μέση (25ος Μεσημβρινός), μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών της Ελλάδας και της Ανατολίας. Όποια νησιά του Αιγαίου βρίσκονται ανατολικά του 25ου Μεσημβρινού είναι, για τους Τούρκους, στη «λάθος πλευρά της μέσης γραμμής». Στην ίδια βάση υπογράφτηκε και το μνημόνιο οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών μεταξύ Άγκυρας και Τρίπολης που περιορίζει την όποια επήρεια της Ρόδου, Καρπάθου, Κάσου και Κρήτης στα 6 ν.μ.
  8. Με τα σημερινά χωρικά ύδατα των 6 ν.μ. στην Ελλάδα ανήκει το 43,5% του Αιγαίου, στην Τουρκία το 7,5% και το 49% είναι ανοιχτή θάλασσα – διεθνή ύδατα (βλέπε χάρτη 1). Αν τα χωρικά ύδατα επεκταθούν στα 12 ν.μ. στην Ελλάδα θα ανήκει το 71,5% του Αιγαίου (λόγω των χιλιάδων νησιών και νησίδων), στην Τουρκία το 8,8% και μόνο το 19,7% θα παραμείνει ανοιχτή θάλασσα (βλέπε χάρτη 2).

 

9.- Στην περίπτωση, των 12 ν.μ. η εναπομένουσα ανοιχτή θάλασσα (19,7%) θα είναι, στο συντριπτικά μεγαλύτερο τμήμα της, ελληνική ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα. Μόνο μεταξύ Λήμνου και Λέσβου (στην έξοδο των Στενών) υπάρχει η δυνατότητα στην Τουρκία να αποκτήσει μια μικρής έκτασης ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα καθώς και σε δύο πολύ στενές λωρίδες θάλασσας μεταξύ Λέσβου – Χίου και Χίου – Ικαρίας (βλέπε χάρτη 2). Σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας η δικαιοδοσία σε ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα προϋποθέτει την ύπαρξη χωρικών υδάτων πίσω απ’ αυτές τις θαλάσσιες ζώνες. Η ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα υφίσταται μόνο ως συνέχεια των χωρικών υδάτων. Δεν μπορεί, δηλαδή, ένα κράτος να διεκδικεί ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα σε θάλασσα που δεν έχουν προβολή τα χωρικά ύδατά του ή περιβάλλεται από χωρικά ύδατα άλλου κράτους. Στην περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. σχεδόν όλη η ανοιχτή θάλασσα στο Βόρειο Αιγαίο, στο Κρητικό Πέλαγος και σε άλλα σημεία θα αποτελέσουν τμήμα της ελληνικής ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας (βλέπε χάρτη 2).

Για το λόγο αυτό η Τουρκία ενδιαφέρεται : Πρώτον για τη μη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων. Δεύτερον για τη μη αναγνώριση της πλήρους δικαιοδοσίας των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες. Τρίτον και μόνο αν επιτύχει τα δύο πρώτα, στην οριοθέτηση της ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας. Αυτός είναι ο λόγος που η Τουρκία δε θα συναινέσει σε προσφυγή στο Δικαστήριο της Χάγης αν προηγουμένως δεν αποσπάσει, μέσω των διμερών διαπραγματεύσεων και απειλών, την αποδοχή της ελληνικής κυβέρνησης στα αιτήματά της για τα χωρικά ύδατα και την επήρεια των νησιών. Σημειώνεται ότι η Τουρκία δεν έχει επικυρώσει τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν αναγνωρίζει τη σχετική αρμοδιότητα της Χάγης.

Απ’ όλα τα ανωτέρω είναι φανερό ότι οι διερευνητικές επαφές, οι διαβουλεύσεις και οι, πιθανώς, μελλοντικές διαπραγματεύσεις δεν μπορούν να καταλήξουν σε κανένα αποτέλεσμα εκτός αν υπάρξει, στην Αθήνα, μια κυβέρνηση που θα υπογράψει την παραχώρηση εθνικής κυριαρχίας και  κυριαρχικών δικαιωμάτων στους Νεο-οθωμανούς της Άγκυρας. Δηλαδή, αν υπάρξει μια κυβέρνηση προδοτών.

Στην Ανατολική Μεσόγειο, νότια της Κρήτης, Κάσου, Καρπάθου, Ρόδου και του Συμπλέγματος της Μεγίστης (Καστελόριζο), επειδή υπάρχει μεγάλη ανοιχτή θάλασσα, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Εδώ απαιτείται, μετά από την επέκταση των χωρικών υδάτων, η κήρυξη ΑΟΖ και ο καθορισμός απώτερων εξωτερικών ορίων για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα με βάση τη μέση γραμμή, όπως έγινε από το Βόρειο Ιόνιο μέχρι νότια της Κρήτης με το νόμο 4001 του 2011 (Νόμος Μανιάτη). Στη συνέχει πρέπει να γίνει η οριοθέτηση ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας με την Κυπριακή Δημοκρατία με πλήρη επήρεια όλων των νησιών, του Συμπλέγματος της Μεγίστης συμπεριλαμβανομένου.

Αν γίνουν όλα αυτά στο Αιγαίο Πέλαγος και την Ανατολική Μεσόγειο, είναι βέβαιο ότι η Τουρκία θα αντιδράσει έντονα. Για το πώς θα εκδηλωθεί η τουρκική αντίδραση αναφερόμαστε αναλυτικά στο Δοκίμιο «Το διακύβευμα στις Θαλάσσιες Ζώνες» στην www.ellinikiantistasi.gr

Η Γεωγραφία δεν ευνοεί τις φιλοδοξίες της αναθεωρητικής Τουρκίας να καταστεί ηγεμονική περιφερειακή δύναμη, γι’ αυτό αυτή επιδιώκει να λύσει τα προβλήματα με τον Ελληνισμό βάσει ενός sui- generis «νεο-οθωμανικού δικαίου», που ουδεμία σχέση έχει με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Υ.Γ.1  Οι διερευνητικές επαφές και η καλλιέργεια κλίματος διαλόγου με τους Τούρκους γίνονται γιατί αυτό συμφέρει τη Γερμανία και  κάποιες χώρες του ΝΑΤΟ προκειμένου να μη διαταραχθεί η συνοχή της Συμμαχίας. Όλοι αυτοί επιδιώκουν την απενοχοποίηση της επιθετικής Τουρκίας για γεωπολιτικούς και γεωοικονομικούς λόγους. Δυστυχώς το εξαρτημένο ελλαδικό πολιτικό σύστημα τους διευκολύνει, αδιαφορώντας ότι έτσι υπονομεύει την υπόσταση του Ελληνισμού. Το ίδιο δυστυχώς γίνεται και στην Κύπρο (Πενταμερής Διάσκεψη) από τα «ορφανά του Ανάν».

Υ.Γ.2 Το υδρογραφικό πλοίο του τουρκικού πολεμικού ναυτικού Τσεσμέ πραγματοποιεί θαλάσσιες έρευνες σε διεθνή ύδατα στο κεντρικό Αιγαίο ύστερα από παράτυπη Navtex που εκδόθηκε από το σταθμό της Σμύρνης (δεν έχει αυτό το δικαίωμα για τη συγκεκριμένη περιοχή). Όμως δεν παραβιάζει τα σημερινά χωρικά ύδατα των 6 ν.μ., δεν εξερευνά την ελληνική υφαλοκρηπίδα, όπως το Ορούτς Ρέϊς (έκανε σεισμικές έρευνες) και ακόμη κι αν η περιοχή αποτελούσε ελληνική ΑΟΖ θα μπορούσε να κάνει επιστημονικές έρευνες. Επειδή, τις τελευταίες μέρες, ακούστηκαν και γράφτηκαν πολλά όπως: «να βυθίσουμε ή να απειλήσουμε με βύθιση το Τσεσμέ», «οι Τούρκοι μας φτύνουν και εμείς κάνουμε ότι ψιχαλίζει», «νέα τουρκική πρόκληση» κ.α., καλόν είναι να υπάρχει λίγη υπευθυνότητα. Η τουρκική απειλή κατά του Ελληνισμού είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να αντιμετωπίζεται μόνο συναισθηματικά.    

Πηγή : www.ellinikiantistasi.gr.

Ετοιμάζει πυρηνική βόμβα ο Ερντογάν;

0

Του Μιχάλη Ψύλου

«Θα γίνει σύντομα η Τουρκία πυρηνική δύναμη;» .Το ερώτημα μπορεί να τρομάζει, αλλά το θέτει το γερμανικό δίκτυο n-tv !

«Ελπίζω να μην συμβεί, αλλά η Τουρκία φαίνεται να το αντιμετωπίζει» λέει ο Μόριτζ Κούτ ,ειδικός στα πυρηνικά όπλα και ερευνητής στο Ινστιτούτο για την Ειρήνη και την Πολιτική Ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου.

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν , προωθώντας πλέον ενεργά μια νέο-αποικιακή πολιτική ανασύστασης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, δεν το κρύβει άλλωστε ότι ενδιαφέρεται πολύ για να αποκτήσει η Τουρκία πυρηνικά όπλα. «Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι ορισμένες χώρες διαθέτουν πυρηνικούς πυραύλους, αλλά η Τουρκία δεν έχει», είχε πει ο Ερντογάν σε μια οικονομική σύνοδο κορυφής τον Σεπτέμβριο του 2019, σημειώνει το n-tv.

«Υπάρχουν πολλοί λόγοι για αυτήν την επιθυμία» προσθέτει ο Μόριτζ Κούτ, που είναι ειδικός στον τομέα «Έλεγχος όπλων και νέες τεχνολογίες». Όπως εξηγεί «η Τουρκία περιβάλλεται από πολλές πιθανές εστίες συγκρούσεων. Η Συρία βρίσκεται βρίσκεται δίπλα της, η Σαουδική Αραβία δεν απέχει πολύ, ούτε το Ιράν, το οποίο λέγεται επίσης ότι έχει φιλοδοξίες για πυρηνικά όπλα. Αλλά υπάρχει επίσης και η σύγκρουση με την Ελλάδα και το ΝΑΤΟ. Ένα πυρηνικό όπλο όχι μόνο δεν θα ηρεμήσει την κατάσταση ασφάλειας στην Άγκυρα, αλλά θα ενισχύσει και το …εγώ της χώρας. Επειδή οι ατομικές βόμβες εγγυώνται μια θέση στην πρώτη σειρά της γεωπολιτικής. Μια ιδέα που θα ήθελε ο Ερντογάν» .

Στην ίδια ομιλία του, τον Σεπτέμβριο του 2019 ,γράφει το γερμανικό n-tv ο Τούρκος πρόεδρος αποκάλυψε ότι η χώρα του ζήτησε τις λεγόμενες «έξυπνες βόμβες» από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον προκάτοχό του Μπαράκ Ομπάμα, αλλά και στις δύο περιπτώσεις, οι πρόεδροι των ΗΠΑ είχαν αρνηθεί. «Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Τουρκία θα “φτιάξει τη δική της βόμβα”, είπε τότε ο Ερντογάν, αναφέρει το γερμανικό δίκτυο και προσθέτει: «Αυτό το σχέδιο μπορεί να έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή: η Τουρκία σχεδιάζει να θέσει σε λειτουργία τον πρώτο πυρηνικό σταθμό παραγωγής ενέργειας το 2023, στο Ακούγιου. «Η πυρηνική ενέργεια για ειρηνικούς σκοπούς είναι συχνά το πρώτο βήμα προς ένα πρόγραμμα πυρηνικών όπλων» προειδοποιεί ο Μόριτζ Κούτ. Ο πυρηνικός αντιδραστήρας στο Ακούγιου κατασκευάζεται από τη Ρωσία.

Η τουρκική κυβέρνηση πραγματοποιεί επί του παρόντος επαφές με κάθε είδους πυρηνικά κράτη. «Η Τουρκία αγοράζει τους πυραύλους της από τις ΗΠΑ, αλλά και την Κίνα» λέει ο Κουτ .Αποκαλύπτει μάλιστα ότι λίγο πριν από τα Χριστούγεννα του 2020, πραγματοποιήθηκε συνάντηση υψηλού επιπέδου με τον πακιστανικό στρατό.

Εφιαλτικό σενάριο

«Από τεχνική άποψη, η Τουρκία απέχει πολύ από ένα πρόγραμμα παραγωγής πυρηνικών όπλων”, λέει ο Κούτ. «Για αυτό χρειάζεται σχάσιμα υλικά όπως πλουτώνιο ή ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού. Και τα δύο υλικά πρέπει να παράγονται σε μονάδα εμπλουτισμού ουρανίου ή σε εγκαταστάσεις επανεπεξεργασίας, δεν εμφανίζονται στη φύση». Η Τουρκία δεν έχει ακόμη ανακοινώσει ότι σχεδιάζει να κατασκευάσει τέτοιες εγκαταστάσεις. Αλλά μην ξεχνάτε ότι «στο τέλος της ημέρας, το πρώτο πυρηνικό όπλο αναπτύχθηκε σε τρία χρόνια, σε μια εποχή που δεν υπήρχε καν ένας υπολογιστής».

Ακούγεται εφιαλτικό ,αλλά μάλλον πρέπει να δοθεί πολύ μεγάλη προσοχή σε μια περίοδο που «ο αφοπλισμός των πυρηνικών όπλων προς το παρόν δεν είναι σε καλή κατάσταση», προειδοποιεί το γερμανικό δίκτυο. Αλλωστε, ο Ερντογάν πήρε μαθήματα από τον στενό του φίλο και τέως πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών ,Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος στην μία και μοναδική θητεία του στον Λευκό Οίκο «επέκτεινε το πυρηνικό οπλοστάσιο της Αμερικής και υπονόμευσε δεκαετίες προσπαθειών για τον έλεγχο των εξοπλισμών», όπως γράφει το αμερικανικό περιοδικό Forbes . Ο Τραμπ ώθησε το Πεντάγωνο να διπλασιάσει τον αριθμό των πυρηνικών όπλων μικρού βεληνεκούς , τα οποία σύμφωνα με εμπειρογνώμονες αυξάνουν τον κίνδυνο πυρηνικού πολέμου, καθιστώντας τα πυρηνικά όπλα πιο «χρησιμοποιήσιμα» σε μια ένοπλη σύγκρουση μεταξύ μεγάλων δυνάμεων. Χορήγησε κονδύλια ύψους εννιά δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Εθνική Υπηρεσία Πυρηνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, η οποία επιβλέπει τα πυρηνικά της Αμερικής , για να ξεκινήσει εκ νέου την παραγωγή πυρήνων πλουτωνίου για πυρηνικές κεφαλές, παρά το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν ήδη πολλούς . Υπό τον Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες στόχευαν να επενδύσουν μάλιστα 100 δισεκατομμύρια δολάρια σε έναν ολοκαίνουργιο πυρηνικό πύραυλο. Τέλος , ο Τραμπ απέσυρε τις Ηνωμένες Πολιτείες από την Συνθήκη του Ρέιγκαν-Γκορμπατσώφ του 1987 που προέβλεπε την μείωση των πυρηνικών όπλων μέσου βεληνεκούς στην Ευρώπη. Μόνο για αυτόν τον λόγο, η πυρηνική κληρονομιά του Τραμπ θα είναι καταστροφική, αφού «έβαλε το τελευταίο καρφί στο φέρετρο της πρώτης εποχής ελέγχου των πυρηνικών όπλων», λέει ο Τζέφρι Λιούις, εμπειρογνώμονας πυρηνικής στο Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών του Μίντλμπουρι,στην Καλιφόρνια. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να επενδύσουν 100 δισεκατομμύρια δολάρια σε έναν ολοκαίνουργιο πυρηνικό πύραυλο.

Δεν είναι βέβαια μόνο η Αμερική, αλλά και η Ρωσία, η Κίνα, η Ινδία και το Πακιστάν που ξοδεύουν πολλά χρήματα για τον εκσυγχρονισμό των πυρηνικών οπλοστασίων τους . Η Ρωσία δοκιμάζει επίσης νέα πυρηνικά όπλα . Η Σαουδική Αραβία θέλει επίσης να κατασκευάσει τουλάχιστον 16 πυρηνικούς σταθμούς έως το 2038 . Το Ιράν επίσης δεν έχει μείνει με σταυρωμένα τα χέρια.

Η Μέση Ανατολή δεν είναι όμως η μόνη περιοχή πιθανής πυρηνικής απειλή · η Άπω Ανατολή έχει επίσης έτοιμους υποψήφιους για πυρηνικά όπλα. Το βρετανικό περιοδικό “Economist” αποκαλύπτει δύο: Τη Νότια Κορέα, σε αντιστάθμισμα της απειλής από τη Βόρεια Κορέα, αλλά και η Ιαπωνία, που αντιμετωπίζει γεωπολιτικές συγκρούσεις και ανεπίλυτες συνοριακές διαφορές με την Κίνα.

Τουρκικοί πύραυλοι

Την ίδια ώρα με σκεπτικισμό αντιμετωπίζονται από Δυτικούς ειδικούς και τα σχέδια του Ερντογάν να στείλει (με διεθνή βοήθεια), τουρκικό πύραυλο με τον πρώτο αστροναύτη στη Σελήνη ως το 2023. Η γερμανική Die Welt γράφει , επικαλούμενη ειδικούς στη διαστημική τεχνολογία ,ότι η Τουρκική αμυντική βιομηχανία εργάζεται εντατικά για την κατασκευή κινητήρων πυραύλων. «Οι πύραυλοι αυτοί μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ειρηνικούς και στρατιωτικούς σκοπούς. Πέρυσι υπήρχαν αναφορές ότι η Τουρκία είχε επικεντρωθεί στην κατασκευή ενός ασυνήθιστου κινητήρα, τον λεγόμενο υβριδικό , μέσω της εταιρείας Delta V Space Technologies» γράφει η γερμανική εφημερίδα και προσθέτει: «Ο κινητήρας αυτός λειτουργεί με υγρό οξυγόνο και παραφίνη. Η γερμανική διαστημική εταιρεία πυραύλων HyImpulse χρησιμοποιεί επίσης αυτήν την τεχνολογία. Δεν είναι γνωστό ακριβώς σε ποια φάση πού βρίσκεται η Τουρκία στο θέμα της κατασκευής πυραύλων και της εκτόξευσής τους».

Η γερμανική εφημερίδα αποκαλύπτει μάλιστα ότι ο Ερντογάν σχεδιάζει να κατασκευάσει στη Σομαλία το πεδίο εκτόξευσης του τουρκικού πύραυλου προς τη Σελήνη. Η χώρα αυτή της ανατολικής Αφρικής, με την οποία η Αγκυρα διατηρεί προνομιακές σχέσεις , βρίσκεται σε μια ιδανική τοποθεσία κοντά στον Ισημερινό, γεγονός που καθιστά ευκολότερη την εκτόξευση πυραύλων.

Οσο και αν οι διαστημικές φιλοδοξίες του Ερντογάν έχουν στόχο να στρέψουν αλλού τη δυσαρέσκεια του πληθυσμού για την άσχημη οικονομική, δεν παύουν να αποτελούν και πηγή ανησυχίας σε σχέση και με το σχεδιαζόμενο πυρηνικό πρόγραμμα της Αγκυρας. Τη στιγμή μάλιστα που η Τουρκική αμυντική βιομηχανία ενισχύεται συνεχώς. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Carnegie ,ενώ το 2010, η Τουρκία είχε μόλις μια εταιρεία στη λίστα των 100 κορυφαίων αμυντικών βιομηχανιών στον κόσμο, σήμερα διαθέτει επτά. Περισσότερες εταιρείες δηλαδή από χώρες όπως το Ισραήλ, η Ρωσία, η Σουηδία και η Ιαπωνία. Την τελευταία δεκαετία , η Τουρκία μείωσε μάλιστα τις εισαγωγές στρατιωτικού υλικού από το 70% στο 30%. Στο διάστημα αυτό ,το κράτος επένδυσε 60 δισεκατομμύρια δολάρια σε αμυντικά προγράμματα , ενώ το 2018 ο Ερντογάν με προεδρικό διάταγμα έθεσε την Διεύθυνση Αμυντικών Βιομηχανιών (SSB) υπό τον άμεσο έλεγχό του.

Ο Κρίστιαν Μπρέκελ ,αναλυτής της Γερμανικής Εταιρείας Εξωτερικής Πολιτικής και επικεφαλής του Ιδρύματος Heinrich Böll στην Κωνσταντινούπολη, λέει βέβαια ότι με όλα αυτά ο Ερντογάν προσπαθεί να επιτύχει τη διεθνή αναγνώριση της Τουρκίας ως μίας από τις σημαντικές δυνάμεις του μέλλοντος. Χωρίς φυσικά να ξεχνάει ότι το 2023 είναι εκλογικό έτος και θα κριθεί η παραμονή του στην προεδρία της Τουρκίας. Στις προηγούμενες εκλογές το πέτυχε οριακά και μετά από πολλές καταγγελίες για νοθεία . Αυτή τη φορά το έργο του θα είναι πολύ πιο δύσκολο. Γι` αυτό ο Τούρκος πρόεδρος χρειάζεται πολλά …θεάματα, αφού δεν μπορεί να δώσει άρτο στους πολίτες, για να τον ψηφίσουν…

Δημοκρατία

Πρ. Παυλόπουλος: Θετικές πτυχές της διεθνούς νομολογίας για τις εθνικές θέσεις

0

Ως προς την «πλήρη επήρεια» των νησιών αναφορικά με την υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη

Οι «οιωνοί» της διεθνούς νομολογίας εμφανίζονται σήμερα μάλλον ευνοϊκοί υπέρ των εθνικών θέσεων, αναφέρει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος.

Σε δήλωσή του, που περιλαμβάνει απόσπασμα από την τελική, συμπληρωμένη, μορφή της Μελέτης «Κρίσιμα νομικά ζητήματα ενόψει των Διερευνητικών Επαφών», 12 Φεβρουαρίου 2021, που θα δημοσιευθεί στο τεύχος του Μαρτίου της «Επιθεώρησης Διοικητικού Δικαίου» αναφέρει ότι είναι θετικές οι πτυχές της διεθνούς νομολογίας ως προς την «πλήρη επήρεια» των νησιών αναφορικά με την υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.

Η δήλωση του κ. Παυλόπουλου:

«Ως προς την στρατηγική, την οποία πρέπει ν’ ακολουθήσει η Ελλάδα για την διασφάλιση της «πλήρους επήρειας» των Νησιών μας ιδίως κατά την οριοθέτηση της Υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, σύμφωνα με τις διατάξεις του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας κατά την Σύμβαση του Montego Bay του 1982, πρέπει να τονισθεί ότι οι «οιωνοί» της διεθνούς νομολογίας εμφανίζονται σήμερα μάλλον ευνοϊκοί υπέρ των Εθνικών μας Θέσεων. 

  1. Και τούτο διότι παρά τις αρχικές δυσμενείς νομολογιακές διακυμάνσεις -ιδίως με βάση ορισμένες, αμέσως μετά την έναρξη της ισχύος της Σύμβασης του Montego Bay του 1982, το 1995, αποφάσεις κυρίως του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης- οι οποίες εν πολλοίς οφείλονται και στην οφθαλμοφανή ασάφεια συγκεκριμένων ρυθμίσεων του κατά τ’ ανωτέρω Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, η στροφή της αντίστοιχης νομολογίας υπέρ της «πλήρους επήρειας» των νησιών εμπεδώνεται ολοένα και περισσότερο. Άκρως ενδεικτική και αντιπροσωπευτική είναι η πρόσφατη απόφαση -της 12ης Ιουλίου 2016- του Διεθνούς Διαιτητικού Δικαστηρίου, το οποίο συγκροτήθηκε και επιλήφθηκε εν προκειμένω κατά τις διατάξεις του Παραρτήματος VII της Σύμβασης του Montego Bay του 1982, στην υπόθεση μεταξύ Φιλιππίνων και Κίνας για νησιωτικούς σχηματισμούς στην Νότια Σινική Θάλασσα.  Ειδικότερα:
  2. Μετά από μακροχρόνιες, άκαρπες, διαπραγματεύσεις με την Κίνα, για διαφορές στην Νότια Σινική Θάλασσα επί των πόρων νησιών που περικλείονται από την γνωστή «γραμμή των εννέα σημείων» («nine-dash line»), οι Φιλιππίνες προσέφυγαν, μονομερώς, στο κατά τ’ ανωτέρω Διεθνές Διαιτητικό Δικαστήριο, το 2013.

α) Παρά τις απόλυτες αντιρρήσεις της Κίνας, το ως άνω Διεθνές Διαιτητικό Δικαστήριο έκρινε ως παραδεκτή την ενώπιόν του προσφυγή των Φιλιππίνων και εκδίκασε την όλη υπόθεση, με βασικό σκεπτικό το ότι η προαναφερόμενη προσφυγή δεν αφορούσε δικαστική κρίση επί ζητημάτων Κυριαρχίας των δύο Κρατών, ούτε καν ζητήματα οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών, όπως π.χ. της Υφαλοκρηπίδας ή της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, μεταξύ τους. 

β) Αφορούσε, και μάλιστα κατ’ εξοχήν, ζητήματα ερμηνείας των διατάξεων του άρθρου 121 του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας κατά την Σύμβαση του Montego Bay του 1982, ιδίως ως προς την «πλήρη επήρεια» των νησιών εν γένει, για την «παραγωγή» Υφαλοκρηπίδας και Αιγιαλίτιδας Ζώνης στο πλαίσιο νησιωτικών σχηματισμών της Νότιας Σινικής Θάλασσας.  Φυσικά, και παρά το περιορισμένο του πεδίου, εντός του οποίου δημιουργήθηκε η επίδικη διαφορά, η απόφαση του Διεθνούς Διαιτητικού Δικαστηρίου δημιουργεί νομολογιακό προηγούμενο, το οποίο σαφώς επηρεάζει την προμνημονευόμενη μια, και μόνη, διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, δηλαδή την οριοθέτηση της νησιωτικής Υφαλοκρηπίδας και της αντίστοιχης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως προκύπτει και από τα εξής:

  1. Ιδιαίτερη νομική σημασία έχουν εκείνες οι σκέψεις της απόφασης της 12ης Ιουλίου 2016 του Διεθνούς Διαιτητικού Δικαστηρίου, που εμπεριέχονται στα obiter dicta αρ. 473-553 και οι οποίες αναδεικνύουν, σε γενικές γραμμές, μεταξύ άλλων, και τ’ ακόλουθα:

α) Πριν απ’ όλα οι ως άνω σκέψεις οδηγούν στην «διαλεύκανση» σημαντικών πτυχών του γράμματος και του πνεύματος των διατάξεων του άρθρου 121 του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας κατά την Σύμβαση του Montego Bay του 1982 που, όπως προεκτέθηκε, δεν είναι ιδιαιτέρως σαφείς.  Σπουδαιότερη δε πτυχή είναι εκείνη, η οποία καταδεικνύει, εντός του ρυθμιστικού πεδίου των διατάξεων του κατά τ’ ανωτέρω άρθρου 121, ποιος είναι ο κανόνας και ποια είναι η εξαίρεση ως προς την «πλήρη επήρεια» των νησιών για την «παραγωγή» Υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.  Κάτι που σημαίνει, αυτοθρόως, ότι η εξαίρεση πρέπει να ερμηνεύεται στενώς και, συνακόλουθα, in dubio, ως προς την in concreto ερμηνεία, πρέπει να επιλέγεται η εφαρμογή των διατάξεων του κανόνα.  Συγκεκριμένα, τον κανόνα συνιστούν οι διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 121 της Σύμβασης του Montego Bay του 1982 -οι οποίες ορίζουν ότι νήσος είναι μια διαμορφωμένη περιοχή ξηράς που περιβρέχεται από ύδατα και που βρίσκεται πάνω από την επιφάνεια των υδάτων κατά την μέγιστη πλημμυρίδα- σε συνδυασμό με τις διατάξεις της παρ. 2 του ίδιου άρθρου, οι οποίες ορίζουν ότι, με την εξαίρεση των διατάξεων της παρ. 3, τα νησιά έχουν Αιγιαλίτιδα Ζώνη, Συνορεύουσα Ζώνη, Υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.

β) Στην συνέχεια, οι προμνημονευόμενες σκέψεις της απόφασης της 12ης Ιουλίου 2016 του Διεθνούς Διαιτητικού Δικαστηρίου διακρίνουν, εμμέσως πλην σαφώς, ως προς τα νησιά την άσκηση «πλήρους Κυριαρχίας» από την άσκηση «κυριαρχικών δικαιωμάτων».  Και με τον τρόπο αυτό, πάντοτε δε στο πλαίσιο της ερμηνείας κανόνα-εξαίρεσης κατά τα προαναφερόμενα, οδηγούνται στο συμπέρασμα ότι από την μια πλευρά όλα τα νησιά, ανεξαιρέτως, «παράγουν» Αιγιαλίτιδα Ζώνη και Συνορεύουσα Ζώνη.  Αντιθέτως -και με βάση τις διατάξεις της παρ. 3 του ως άνω άρθρου 121, οι οποίες εισάγουν την κατά τ’ ανωτέρω εξαίρεση- Υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη «παράγουν» όλα, ανεξαιρέτως και ανεξαρτήτως μεγέθους, τα νησιά, που έχουν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις να συντηρήσουν, αυτοδυνάμως, είτε ανθρώπινη ζωή είτε και απλή οικονομική δραστηριότητα.  Φυσικά, και σύμφωνα με την προαναφερόμενη ερμηνεία κανόνα-εξαίρεσης, η εν προκειμένω αυτοδύναμη συντήρηση «ανθρώπινης ζωής» ή «οικονομικής δραστηριότητας» πρέπει να ερευνάται, με τρόπο που δεν οδηγεί σε μια μορφή τελικής «εξίσωσης» των νησιών με βράχους ή βραχονησίδες, δηλαδή σε μια μορφή «αποστέωσης» της επήρειας των νησιών για την «παραγωγή» Υφαλοκρηπίδας και Αιγιαλίτιδας Ζώνης.   

­4. Υπό τ’ ανωτέρω δεδομένα είναι προφανής η σημασία της κατά τ’ ανωτέρω απόφασης της 12ης Ιουλίου 2016 του Διεθνούς Διαιτητικού Δικαστηρίου μεταξύ Φιλιππίνων και Κίνας, ως προς το νομολογιακό προηγούμενο, το οποίο δημιουργεί υπέρ της Ελλάδας αφενός για το ότι Αιγιαλίτιδα Ζώνη και Συνορεύουσα Ζώνη έχουν όλα, ανεξαιρέτως, τα Ελληνικά Νησιά. Και, αφετέρου, Υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη «παράγουν», κατά την Σύμβαση του Montego Bay του 1982, όλα, ανεξαιρέτως και ανεξαρτήτως μεγέθους, τα Ελληνικά Νησιά -άρα και στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο- τα οποία μπορούν, υπό τις ως άνω διευκρινίσεις, να συντηρήσουν αυτοδυνάμως είτε ανθρώπινη ζωή είτε και απλή οικονομική δραστηριότητα».

kathimerini.gr

Η ανυπαρξία παραγωγικής στρατηγικής σκέψης απειλεί να εγκλωβίσει την χώρα στα αδιέξοδα των ιστορικών της λαθών

0

του Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Η έξοδος του «ΤΣΕΣΜΕ» και η συγχρονισμένη έναρξη της άσκησης «ΓΑΛΑΖΙΑ ΠΑΤΡΙΔΑ», δεν συνιστά μια συνηθισμένη κλιμάκωση της τουρκικής προκλητικότητας στο Αιγαίο και στην ΝΑ Μεσόγειο. Πρόκειται για μια στρατηγικά σχεδιασμένη παρέμβαση, μελετημένη στην κάθε της λεπτομέρεια, με την οποία η Άγκυρα προωθεί μια σειρά από πολύ συγκεκριμένες επιδιώξεις…

Το τουρκικό ΥΠΕΞ μέσα από μια άκρως ενδιαφέρουσα ανακοίνωσή του, διαμηνύει πως οι ενέργειες του «ΤΣΕΣΜΕ» είναι καθ’ όλα νόμιμες αφού δεν σχετίζονται με έρευνες στην Υφαλοκρηπίδα και επομένως δεν παραβιάζουν τα προβλεπόμενα από το πρωτόκολλο της Βέρνης. Η Τουρκία φροντίζει έτσι να υπενθυμίσει στους πάντες ότι η Ελλάδα δεσμεύεται από τις προβλέψεις του «πρωτοκόλλου της ακινησίας» στην δυνητικά δική της Υφαλοκρηπίδα, ενώ η Τουρκία με την γνωστή ρητορική περί διεθνών υδάτων δικαιούται να ασυδοτεί και πάνω στα τετελεσμένα της ασύδοτης παρουσίας της, να οικοδομεί και το επεκτατικό της αφήγημα για την ουσιαστική διχοτόμηση του Αιγαίου στα όρια του 25ου Μεσημβρινού.

Το κρίσιμο ζήτημα που χρειάζεται να προσεχθεί εδώ, έγκειται στο γεγονός ότι με το συγκεκριμένο πρωτόκολλο η Ελλάδα αυτοχειριάζεται ως προς την δυνατότητα αξιοποίησης του υποθαλάσσιου πλούτου της, η Τουρκία όμως δεν αισθάνεται την ασφυκτική πίεση αυτής της δέσμευσης, αφού αυτό που την ενδιαφέρει είναι μέσα από την διαρκή αποδόμηση των Ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων να εμποδίζει την Ελλάδα να «κλειδώνει» τα τετελεσμένα που την αφορούν, προσβλέποντας τελικά στην ανατροπή των ισχυόντων και εν τέλει του ιδίου του καθεστώτος κυριαρχίας στην ευρύτερη περιοχή.

Να θυμίσουμε εδώ ότι μετά την κρίση του 1987, ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε κηρύξει «ανενεργό» το εν λόγω πρωτόκολλο. Το Νταβός βέβαια σηματοδότησε ένα χρόνο μετά την σιωπηρή επαναφορά του. Ωστόσο, η ποιοτική αναβάθμιση των τουρκικών προκλήσεων και η διεύρυνση της τουρκικής παράνοιας που σε σχέση με το Κυπριακό επιδεικνύει μια απόλυτα περιφρονητική στάση στα ψηφίσματα του ΣΑ του ΟΗΕ, υπενθυμίζει ότι η χώρα μας, όχι μονάχα νομιμοποιείται να επανακατατάξει στην κατηγορία «ανενεργό» το συγκεκριμένο πρωτόκολλο, αλλά παράλληλα με αυτό υποχρεούται να δρομολογήσει τα προβλεπόμενα από το Διεθνές Δίκαιο για τον ορισμό των θαλασσίων ζωνών, στο πλαίσιο μιας συνολικής μεταστροφής της παραδοσιακά υποχωρητικής και φοβικής στάσης που τηρεί έναντι της τουρκικής επιθετικότητας. Το ερώτημα: «Γιατί δεν το απετόλμησε» απαιτείται να απαντηθεί και επιβάλλεται να απαντηθεί τώρα.

Με την ανακοίνωση του Τουρκικού ΥΠΕΞ, επιχειρείται ακόμη να αμφισβητηθεί το δικαίωμα της Ελλάδας να ασκεί κυριαρχικές δράσεις στην Κρήτη ή ακόμη και στην Πελοπόννησο. Είναι χαρακτηριστικό το ότι με την σχετική τους ανακοίνωση, οι Τούρκοι επιτελείς κατηγορούν την Ελλάδα ότι «πραγματοποιεί υποθαλάσσιες εργασίες μεταξύ της Κρήτης και της Πελοποννήσου, ενώ με νέα NAVTEX στις 18 Φεβρουαρίου ξεκίνησε υποθαλάσσιες εργασίες βόρεια της Κρήτης με άγνωστη ημερομηνία λήξης», επαναφέροντας ταυτόχρονα και τα περί καθεστώτος αποστρατικοποιημένων νησιών στο Αιγαίο. Και το κερασάκι στην τούρτα είναι ότι παράλληλα με όλα τα παραπάνω, σπεύδουν να «συμβουλέψουν» την Ελλάδα «να αποφύγει τις ενέργειες και τη ρητορική που αυξάνουν την ένταση και να προσπαθήσει για την επίλυση των προβλημάτων με συναντήσεις και ειλικρινή διάλογο».

Έτσι, το πακέτο των Τουρκικών προκλήσεων, συνδυάζεται και με ένα αχταρμά αιτιάσεων που επιδιώκουν να ροκανίσουν Ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και το επιχειρούν προσάπτοντας στις τουρκικές αμφισβητήσεις, έναν ιδιότυπο  διεθνοδικαιικό φερετζέ, εν μέσω «διερευνητικών» και λοιπών δρομολογούμενων εξελίξεων. Πρόκειται για μια καταφανώς δόλια και επικίνδυνη πρακτική, η οποία όχι μόνο δεν μπορεί να μένει αναπάντητη εκ μέρους της χώρας μας, αλλά αντιθέτως αυτό που επιβάλλεται είναι η όποια απάντηση σε διπλωματικό επίπεδο, να ισχυροποιείται έτι περαιτέρω και με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες στο περιβάλλον των προβλεπομένων του Διεθνούς Δικαίου, που θα διευρύνουν το πλαίσιο των τετελεσμένων υπέρ των εθνικών μας προτεραιοτήτων. Ποια κυρίαρχη συλλογιστική είναι αυτή που επέβαλε και συνεχίζει να επιβάλει την μη ανάληψη αντίστοιχων πρωτοβουλιών;

Και ενώ η χώρα μας συνεχίζει να επενδύει ένα μεγάλο μέρος των προσδοκιών της, στην στήριξη των «συμμάχων», ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, Φ. Αλτούν, σε σχετική ημερίδα στο πλαίσιο της οποίας συζητήθηκε η νέα στρατηγική «ΝΑΤΟ 2030», τόνισε ότι η Τουρκία σήμερα διαθέτει το δεύτερο μεγαλύτερο στρατό της Ατλαντικής συμμαχίας, ότι είναι μια από 5 χώρες που έχουν τη μεγαλύτερη συμβολή στις αποστολές και τις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ, και μια από τις 8 χώρες που συνεισφέρουν περισσότερα στους ΝΑΤΟικούς προϋπολογισμούς, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι η Τουρκία συνεχίζει να εκπληρώνει τις δεσμεύσεις της στο ΝΑΤΟ, το οποίο βρίσκεται στο επίκεντρο των σχεδίων ασφαλείας και άμυνάς της, για να καταλήξει λέγοντας ότι: «Είναι σαφές πως ήρθε ο καιρός και η Συμμαχία να ανανεώσει τον εαυτό της, να εκσυγχρονιστεί ανάλογα με τις σύγχρονες απειλές για την ασφάλεια και να προσαρμοστεί σύμφωνα με τη δεκαετία του 2030. Στο πλαίσιο αυτό προσμένουμε μια πολύ σθεναρή αλληλεγγύη από τους συμμάχους μας έναντι των επιθέσεων που δέχεται η χώρα μας».

Την ίδια στιγμή ο Ομέρ Τσελίκ ως εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος (ΑΚΡ), δηλώνει ότι «Περιμένουμε σεβασμό της τουρκικής Δημοκρατίας και Δικαιοσύνης και καθαρή στήριξη των Αμερικανών στο θέμα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας», και ότι «χρειάζεται εμπιστοσύνη από τις ΗΠΑ για να συνεχιστεί ο αγώνας που οι Ενοπλες Δυνάμεις των δύο χωρών δίνουν ώμο με ώμο ενάντια στην τρομοκρατία σε κάθε γωνιά του κόσμου». Μάλιστα ο Τσελίκ επέμεινε λέγοντας πως: «Εάν το δίδυμο Ελλάδας – Ελληνοκυπρίων τρέφει όνειρα να υλοποιήσει μαξιμαλιστικά σχέδια παίρνοντας με το μέρος του τα κράτη που έχουν προβλήματα με την Τουρκία, θα μετατρέψουμε αυτά τα όνειρα σε εφιάλτες. Ούτε να ονειρεύονται κάτι τέτοιο, αυτό το όνειρο δεν μπορεί να προχωρήσει ούτε ένα βήμα. Εάν γίνει ένα βήμα, είναι αναπόφευκτο ότι αυτό θα μετατραπεί σε εφιάλτη».

Επίλογος…

Η Τουρκία εν προκειμένω με την συνδυασμένη διπλωματικοπολιτική και επιχειρησιακή της παρέμβαση, καταδεικνύει την αποφασιστικότητά της να εγκλωβίσει την χώρα μας στην περιδίνηση και στα αδιέξοδα των ιστορικών της λαθών και να επαναφέρει με τρόπο πιεστικό και εν τέλει να επιβάλει την επικαιροποιημένη αναθεωρητική της ατζέντα, μέσα από την οποία απαιτεί την ανατροπή των πάντων.

Την ίδια στιγμή, επιχειρεί να ευνουχίσει και εν τέλει ακυρώσει τις διπλωματικές προσδοκίες στις οποίες επενδύει η φοβική πολιτική ελίτ της χώρας και «διαβάζει» τα όρια της Ελληνικής στρατηγικής σκέψης, με μια ανάγνωση η οποία καταγράφει, ασυνέχεια, έλλειψη επιτελικότητας και καραμπινάτη αναποφασιστικότητα, ενώ με την κλιμάκωση επί του πεδίου (στην οποία ενσωματώνονται και οι παραδοσιακές προβοκάτσιες και λοιπές ανατολίτικες μπαμπεσιές) επιδιώκει να διεμβολίσει το φρόνημα, την συνείδηση και την εμπιστοσύνη της Ελληνικής κοινωνίας.

Η Ελληνική πολιτική τάξη, δεν δείχνει αποφασισμένη να «παίξει» σε αυτήν την αναβαθμισμένη πίστα των απαιτήσεων και αυτό συνιστά πρόβλημα που θα το βρούμε μπροστά μας και στους βηματισμούς της επόμενης μέρας.

Η πολιτική ζωή και ο τόπος απαιτείται να δραπετεύσει από τις κοντόφθαλμες προσεγγίσεις των καρεκλοκένταυρων και να αναλάβει πρωτοβουλίες, μακριά από τον ζόφο των τελευταίων νοσηρών εξελίξεων, που επιδρούν εκφυλιστικά στην καθημερινότητα και απειλούν να παραλύσουν τα πάντα.

Η πολιτική τάξη της χώρας οφείλει να ακούσει τις προτροπές επιτελικών κύκλων και να αιφνιδιάσει τους πάντες με ηχηρότατη προειδοποίηση που θα «την ακούσει» για τα καλά η Τουρκική πολιτική και στρατιωτική ηγεσία, αποδεικνύοντας ταυτόχρονα, ότι ήταν και παραμένει πάνω από την υφέρπουσα βρωμιά, ότι ΔΕΝ εμπλέκεται, ΔΕΝ εκβιάζεται και ΔΕΝ χαλιναγωγείται από κανέναν. Και αυτή η απάντηση που επιβάλλεται να δοθεί τώρα, πριν ολοκληρωθεί και αυτός ο κύκλος των προκλήσεων, και πριν επιβαρυνθούν με καινούρια τετελεσμένα τις εξελίξεις.

Ο Μπάιντεν, ο ελάχιστος μισθός και οι μεγάλες αμερικανικές επιχειρήσεις

0

της Ioana Marinescu (*)

Ο πρόεδρος Μπάιντεν και οι Δημοκρατικοί θέλουν να αυξήσουν τον ομοσπονδιακό ελάχιστο μισθό στην Αμερική από 7,25 δολάρια την ώρα που είναι σήμερα σε 15 δολάρια. Είναι καιρός να γίνει κάτι τέτοιο, καθώς εκκρεμεί από το 2009, επί κυβέρνησης Ομπάμα. Και δεν είναι περίεργο που ο πρόεδρος της Walmart, της αμερικανικής αλυσίδας σούπερ μάρκετ, αντιτίθεται, θεωρώντας αυτή την αύξηση υπερβολική. Εκείνος έχει αυξήσει ήδη μονομερώς τον ελάχιστο μισθό στα 11 δολάρια την ώρα και έχει υποσχεθεί μια νέα αύξηση την άνοιξη.

Τη δική τους πολιτική ως προς τον ελάχιστο μισθό ακολουθούν και άλλες αμερικανικές επιχειρήσεις του λιανεμπορίου. Από το 2018, η Amazon πληρώνει 15 δολάρια, το ποσό που θέλει ο Μπάιντεν. Το ίδιο κάνουν η Target και η Best Buy, που αναπροσάρμοσαν το μισθολόγιό τους στη διάρκεια της κρίσης της πανδημίας. Δεδομένου ότι η αμερικανική αγορά εργασίας δεν είναι εντελώς ανταγωνιστική, οι μεγάλες επιχειρήσεις αποφάσισαν να υιοθετήσουν ένα τέτοιο μέτρο για να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό μεταξύ τους. Αν η Walmart ανακοίνωσε την επικείμενη αύξηση του ελάχιστου μισθού που δίνει, το έκανε για να αντιμετωπίσει τους ανταγωνιστές της, όπως η Target, η Best Buy και η Amazon.

Αυτό το φαινόμενο του εθελοντικού ελάχιστου μισθού δεν περιορίζεται στις μεγάλες επιχειρήσεις, ούτε στις πλούσιες χώρες. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, πολλοί μισθωτοί εργάζονται σε μικρές επιχειρήσεις όπου δεν εφαρμόζονται αναγκαστικά οι εργατικοί νόμοι. Στην πράξη, πολλοί από αυτούς τους «άτυπους» εργαζόμενους λαμβάνουν έναν επίσημο ελάχιστο μισθό.

Το πιο παράδοξο είναι ότι το ύψος του ελάχιστου μισθού που καταβάλλεται σε μια χώρα επηρεάζει τους μισθούς που πληρώνουν οι πολυεθνικές σε άλλες χώρες. Ας πάρουμε μια μεγάλη αμερικανική επιχείρηση και ας υποθέσουμε ότι ο ομοσπονδιακός ελάχιστος μισθός αυξάνεται στα 15 δολάρια, όπως επιθυμεί ο Μπάιντεν. Στην περίπτωση αυτή, επιχειρήσεις όπως η Walmart θα αυξήσουν τους μισθούς σε όλες τις χώρες στις οποίες λειτουργούν.

Η συμπεριφορά αυτή παραμένει αρκετά μυστηριώδης και δεν έχει γίνει ακόμη πλήρως αντιληπτή από τους οικονομολόγους. Σε μια απολύτως ανταγωνιστική οικονομία, ένα τέτοιο φαινόμενο δεν θα έπρεπε να συμβαίνει: οι αμοιβές υποτίθεται ότι καθορίζονται από την ατομική παραγωγικότητα των εργαζομένων, όχι από έναν ελάχιστο μισθό που επιβάλλεται αυθαιρέτως για όλους. Μπορούμε λοιπόν να βγάλουμε το συμπέρασμα ότι οι επιχειρήσεις – τουλάχιστον εκείνες που έχουν τη δυνατότητα να αυξάνουν τους μισθούς – έχουν την τάση να πληρώνουν τους εργαζόμενους λιγότερο απ’ ό,τι πρέπει;

Eνας άλλος αποφασιστικός παράγων είναι οι κοινωνικοί κανόνες. Αν δεν κερδίζουν τα ίδια χρήματα με τους συναδέλφους τους, οι εργαζόμενοι μπορεί να χάσουν το κίνητρο για εργασία. Για να λύσουν το πρόβλημα, οι επιχειρήσεις έχουν λοιπόν συμφέρον να ευθυγραμμιστούν με τους μισθούς που εφαρμόζονται. Και για επιχειρήσεις όπως η Amazon ή η Walmart, το κύμα των αυξήσεων επεκτείνεται και στο εξωτερικό: οι πολυεθνικές έχουν μεγαλύτερη τάση να αυξάνουν τους μισθούς στο εξωτερικό όταν αυξάνεται ο ελάχιστος μισθός στις χώρες όπου βρίσκεται η έδρα τους.

Όπως φαίνεται λοιπόν, οι μισθοί δεν καθορίζονται μόνο από τις δυνάμεις της αγοράς, αλλά και από τους κοινωνικούς κανόνες.

(*) Η Ιοάνα Μαρινέσκου είναι καθηγήτρια οικονομίας στο πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια

(Πηγή: Libération)

Ελληνοτουρκικά, Κυπριακό και νέα δεδομένα στη γεωπολιτική

0

Διερευνητικές, Πενταμερής, Σύνοδος Κορυφής της Ε.Ε., τρεις σημαντικοί σταθμοί

   Δρ. Αντώνης Στ. Στυλιανού   

Η περίοδος που διανύουμε είναι ιδιαίτερα σημαντική όσον αφορά ειδικά στις γεωπολιτικές εξελίξεις, σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο. Σε σχέση με το Κυπριακό, βρισκόμαστε στην απαρχή της κινητικότητας για την σύγκληση από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ της άτυπης πενταμερούς. Στα ελληνοτουρκικά βρισκόμαστε εν αναμονή της σύγκλησης του 62ου γύρου διερευνητικών επαφών, την ίδια στιγμή που η Τουρκία συνεχίζει τις προκλήσεις της, ενώ στο τρίτο δεκαήμερο του Μαρτίου θα υπάρξει η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα εξετάσει την στάση της Τουρκίας. Παράλληλα, οι εξελίξεις στην Λιβύη, οι προσπάθειες των φίλια διακείμενων κρατών στην Μεσόγειο και Μέση Ανατολή για ενδυνάμωση των μεταξύ τους σχέσεων και η επαναδραστηριοποίηση των ΗΠΑ σε επίπεδο πολυμέρειας, οριοθετούν τα νέα δεδομένα που δημιουργούνται στην γεωπολιτική και τα οποία πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη στην χάραξη της δικής μας εξωτερικής πολιτικής.

Σε σχέση με το Κυπριακό, ξεκίνησαν οι διεργασίες για την προετοιμασία που αφορά στην πρόθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ να συγκαλέσει άτυπη πενταμερή, ούτως ώστε να διερευνηθεί κατά πόσον υπάρχει κοινό έδαφος μεταξύ των δυο πλευρών που να μπορέσει να αποτελέσει την βάση για ουσιαστικές συνομιλίες για την επίλυση του Κυπριακού. Οι δημόσιες αναφορές της Τουρκίας και της τουρκοκυπριακής πλευράς, φυσικά, παρακάμπτουν την συμφωνημένη βάση επίλυσης του προβλήματος, ενώ η Τουρκία και οι αξιωματούχοι της καθημερινά προβαίνουν σε δηλώσεις που ακρωτηριάζουν την πιθανότητα ουσιαστικών διαπραγματεύσεων. Γνωρίζουμε, όμως, ότι η στάση της Τουρκίας δεν είναι τυχαία και ο πρότερος βίος της καταδεικνύει το γεγονός ότι η Τουρκία με τα παιχνίδια της προσπαθεί να θέσει τον εαυτό της σε θέση που να μην μπορεί να της επιρριφθούν ευθύνες για την οποιαδήποτε αποτελμάτωση της διαδικασίας. Για αυτούς ακριβώς τους λόγους η σωστή προετοιμασία και επίγνωση της στάσης αυτής της Τουρκίας αποτελούν αρχές εκ των ων ουκ άνευ για την στρατηγική που πρέπει να ακολουθήσουμε. Στόχος της δικής μας πλευράς παραμένει φυσικά η διάρρηξη του αδιεξόδου που προκαλεί η στάση της Τουρκίας, ο σεβασμός στο κεκτημένο της διαδικασίας που δημιουργήθηκε τα τελευταία χρόνια και η εξεύρεση μιας δίκαιης, βιώσιμης και λειτουργικής λύσης στο Κυπριακό.

Παράλληλα με τα του Κυπριακού, συντρέχουν και τα ζητήματα που αφορούν στα ελληνοτουρκικά, με την Αθήνα να προσκαλεί την Άγκυρα στον επόμενο γύρο των διερευνητικών επαφών, που επανεκκίνησαν μετά από πέντε σχεδόν χρόνια τον προηγούμενο μήνα στην Κωνσταντινούπολη. Θα πρέπει να τονίσουμε το γεγονός ότι και στο προκείμενο θέμα η Τουρκία διαρρηγνύει τις πιθανότητες επιτυχούς έκβασης των διερευνητικών επαφών με τις συνεχείς και συνεχιζόμενες της προκλήσεις ειδικά στο Αιγαίο. Η παράνομη και παράτυπη οδηγία προς ναυτιλλομένους που έχει εκδώσει για την πραγματοποίηση υδρογραφικών ερευνών στην καρδιά του Αιγαίου από το υδρογραφικό σκάφος «Τζεσμέ» αποτελεί την πιο πρόσφατη έμπρακτη απόδειξη της διάθεσης της Τουρκίας να καθίσει στο τραπέζι των επαφών και να συζητήσει καλή τη πίστη.

Σε ένα τρίτο επίπεδο, διαπιστώνουμε, επίσης, τα νέα δεδομένα που δημιουργούνται με την εκλογή του κ. Μπάιντεν στην Προεδρία των ΗΠΑ. Μετά από τέσσερα χρόνια μονομέρειας από πλευράς της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, οι ΗΠΑ επανέρχονται στα πλαίσια της πολυμέρειας που απαιτεί η εφαρμογή του διεθνούς δικαίου και η επιλειτουργία της διεθνούς κοινότητας στην σύγχρονη εποχή. Η πρώτη διεθνής παρουσία του νέου Προέδρου των ΗΠΑ στο πλαίσιο διαδικτυακής εκδήλωσης που διοργανώθηκε από τη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια είναι χαρακτηριστική της νέας στάσης που θα ακολουθήσουν οι ΗΠΑ. Η χαρακτηριστική επανάληψη της φράσης ότι η Αμερική επέστρεψε δηλώνει την στροφή των ΗΠΑ προς μια εξωστρεφή πολιτική, ενώ τα πρώτα δείγματα γραφής παρουσιάστηκαν με την επιστροφή των ΗΠΑ στη Συμφωνία του Παρισιού για τις κλιματικές αλλαγές, που επαναφέρουν τις ΗΠΑ στο διεθνές προσκήνιο. Ο Μπάιντεν θα προσπαθήσει να προσεγγίσει περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ένωση την οποία θεωρεί ως σύμμαχό της στην προσπάθεια ανακοπής της επιρροής της Κίνας στα παγκόσμια τεκταινόμενα, ειδικά στον εμπορικό τομέα αλλά και σε άλλους τομείς, την ίδια ώρα που οι ΗΠΑ θα πρέπει να συνεχίσουν να αντιμετωπίσουν την στάση της Ρωσίας και του Ιράν. Ταυτόχρονα, οι σχέσεις με την Τουρκία αποτελούν πρόκληση για τις ΗΠΑ, σε μια περίοδο όπου εμφανίζεται μια μεταλαϊκιστική πραγματικότητα στις ΗΠΑ. Η Τουρκία αποτελεί επίσης πρόκληση για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αν και υπάρχουν κράτη – μέλη της Ένωσης που εμφανίζουν απροθυμία ή έχουν αντικρουόμενες προθέσεις σε σχέση με τον ρόλο της Τουρκίας στην περιφερειακή γεωπολιτική τακτική και πραγματικότητα λόγω διάφορων παραγόντων, όπως είναι, για παράδειγμα, το μεταναστευτικό, η μεγάλη τουρκική μειονότητα στο εσωτερικό τους, διμερή οικονομικά και άλλα ζητήματα. Σε αυτά τα πλαίσια θα πρέπει να θεωρήσουμε δεδομένο ότι θα υπάρξει μια προσπάθεια αναβάθμισης του ρόλου του ΝΑΤΟ, με βασικά στελέχη της νέας Κυβέρνησης των ΗΠΑ να είναι άνθρωποι που πιστεύουν βαθιά στη δυτική συμμαχία και ειδικότερα στο ΝΑΤΟ.

Τα δεδομένα στη γεωπολιτική που αναφέρονται ειδικά στην Κύπρο και στην Ελλάδα ορίζονται πρωτίστως από την εξωστρεφή εξωτερική πολιτική που ακολουθούμε τα τελευταία χρόνια και έχουν οδηγήσει, όπως κατ’ επανάληψη έχουμε τονίσει, στην αναβάθμιση του γεωπολιτικού και γεωστρατηγικού ρόλου που διαδραματίζουν και μπορούν να διαδραματίσουν Ελλάδα και Κύπρος με τα φίλια διακείμενα κράτη της εγγύς και ευρύτερης γεωπολιτικής τους περιφέρειας. Η εξωστρέφεια αυτή αποδεικνύεται ως ένα από τα ισχυρότερα όπλα των χωρών μας και οφείλουμε όχι απλά να την διατηρήσουμε αλλά να την προωθήσουμε έτι περισσότερο.

*Λέκτορα Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, LL.B Law (Bristol), Ph.D in Law – International Law and Human Rights (Kent), Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

Φιλελεύθερος