Αρχική Blog Σελίδα 2310

Αυτοπαγιδευμένη η Τουρκία στη Συνθήκη Μοντρέ, 1936. Τι ισχύει

Από
anixneuseis
-
0

Γιώργος Ρωμανός

Συγγραφέας Αναλυτής, Ιστορικός ερευνητής

Τελευταία ο Παντουρκιστής κ. Ερντογάν και οι συνεργάτες του φλυαρούν και για την διεθνή, πολυμερή Συνθήκη του Μοντρέ, 20/6/1936, η οποία αφορά σε παγκοσμίως πυριφλεγή γεωπολιτικά ζητήματα, στρατιωτικά και ναυσιπλοΐας. Σε αυτήν τα συμβαλλόμενα μέρη είναι δέκα (10)!: Τα κράτη της Μαύρης Θάλασσας: Βουλγαρία, Ρουμανία, Σοβιετική Ένωση, Τουρκία, όπως και Αυστραλία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία, Αγγλία, Γιουγκοσλαβία. Η Συνθήκη, θέτει περιορισμούς/όριο εκτοπίσματος στη διέλευση πολεμικών πλοίων που δεν προέρχονται από κράτη της Μαύρης Θάλασσας (π.χ. αμερικανικά ή του ΝΑΤΟ), χρονικό όριο παραμονής τους τις τρεις βδομάδες, ενώ υποχρεώνει την Τουρκία να επιτρέπει δωρεάν τη διέλευση εμπορικών πλοίων.

Από το πρωτότυπο της Συνθήκης, αντλούμε τα εξής:

  1. Άρθρο 28: α.: «…η αρχή της ελευθερίας του διάπλου και της ναυσιπλοΐας[…]είναι (χρονικά) απεριόριστος».

β. Η γαλλική κυβέρνηση ορίζεται ως εκείνη στην οποία οι συμβαλλόμενοι πρέπει να απευθυνθούν για οποιαδήποτε «προειδοποίησιν ή καταγγελίαν», και η γαλλική κυβέρνηση θα ανακοινώνει εις τα «Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη» τα σχετικά…

  1. Άρθρο 29 (τελευταίο): «Η (οποιαδήποτε) «Συνδιάσκεψις» πρέπει να παίρνει αποφάσεις ΜΟΝΟΝ κατά παμψηφία, με εξαίρεση τα Άρθρα 14 και 18 (περί εκτοπίσματος, τόνων κλπ.) για τα οποία μπορούν να ληφθούν αποφάσεις κατά πλειοψηφία 3/4.

Επιπροσθέτως η Συνθήκη Μοντρέ, 1936, υπόκειται στην νομολογία της «Συνθήκης της Βιέννης» για το Δίκαιο των Συνθηκών, 1969, πράγμα που καθιστά πρακτικά αδύνατη την κατάργησή της. Άρα, πώς θα παρακαμφθούν ο ρόλος της Γαλλίας, ο όρος της παμψηφίας και η «Βιέννη, 1969»;!

Πρόσθετος λόγος για τον οποίο η Τουρκία δεν μπορεί να ακυρώσει

την Συνθήκη του Μοντρέ, 1936

Η Τουρκία αυτοπαγιδεύτηκε στην εν λόγω Συνθήκη, αποδεικνύοντας πως από τον καιρό των Διομολογήσεων (1536) και μετά, διαθέτει αξιοθρήνητη εξωτερική πολιτική και γνωρίζει μόνο την «πολιτική» των γενοκτονιών και του διεθνούς «τσαμπουκά» (δική τους η λέξη). Εξηγούμε:

Όταν τέθηκε σε ισχύ η Σύμβαση ΟΗΕ για το «Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS)», 1994, προέκυψε θέμα επαναδιατύπωσης/εκσυγχρονισμού της Συνθήκης του Μοντρέ, 1936, σε θέματα διεθνούς ναυσιπλοΐας. Όμως η Τουρκία αρνείται πεισματικά να υπογράψει την UNCLOS, 1994, οπότε αναγκαστικά όλες οι χώρες –και οι Μεγάλες Δυνάμεις– δέχθηκαν πως η Συνθήκη του Moντρέ παραμένει σε ισχύ όπως έχει. Έτσι όσο η Τουρκία αρνείται πεισματικά να υπογράψει την UNCLOS, 1994, τόσο ισχυροποιεί την Συνθήκη του Μοντρέ, 1936!

Στοιχεία που αφορούν την Ρωσία

Δειγματοληπτικά αναφέρουμε πως από τα «Στενά» περνά περίπου το 40% των ρωσικών εξαγωγών πετρελαίου, σχεδόν 20 εκατ. τόνοι. Παράλληλα η «Συνθήκη» εξασφαλίζει τη πολεμική ναυτική παρουσία των Ρώσων στη Μεσόγειο. Έτσι η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥπΕξ Μαρία Ζαχάροβα, στις 9/4/21, δήλωσε κατηγορηματικά: «ΔΕΝ υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές για το καθεστώς των Στενών[…]υπολογίζουμε στην υπεύθυνη τήρηση της Συνθήκης[…] και φυσικά της Τουρκίας[…]διαφορετικά θα εθίγοντο τα συμφέροντα της Ρωσίας[…]Η Συνθήκη Μοντρε,1936, είναι αποτελεσματική στη διατήρηση της σταθερότητας και κατοχύρωση της ασφάλειας της περιοχής.»

Η συζήτηση περί δήθεν κατάργησης της Συνθήκης ξεκίνησε το 2018, σχεδόν ταυτόχρονα με την εξαγγελία του νέου ερντογανικού «Καναλιού της Κωνσταντινούπολης». ΟΜΩΣ ακόμη κι αν κάποιος χρησιμοποιήσει αυτό το κανάλι θα πρέπει για να βγει σε Αιγαίο-Μεσόγειο να περάσει από τα Δαρδανέλια, δηλαδή και πάλι θα βρεθεί αντιμέτωπος με την Συνθήκη του Μοντρέ, 1936. Άρα σε τι ακριβώς φλυαρούν οι Παντουρκιστές;

Υπάρχει όμως και η άλλη διάσταση… Το 2017 και μετά η Ρωσία έκλεισε κάποιες μεγάλες συμφωνίες. Μόνο η συμφωνία μεταξύ της ρωσικής πετρελαϊκής Rosneft και της Ινδικής Essar ανήλθε στα 13 δις. Αυτό ερέθισε την Τουρκία που μονίμως θέλει να παρασιτεί στα έσοδα των άλλων, διότι λόγω «Μοντρέ» βλέπει τα τάνκερ να περνούν κάτω από τη μύτη της χωρίς να εισπράττει. Επόμενο ήταν να αναζητήσει ρόλο εφαρμόζοντας το τρίπτυχο της πολιτικής της: μεγαλαυχία, μαύρη προπαγάνδα και «τσαμπουκάς».

Οι Τούρκοι σήμερα θορυβούν διότι επιδιώκουν νέο ρόλο στο ΝΑΤΟ και ανταλλάγματα, λόγω «Στενών», από τις ΗΠΑ σε αντιπερισπασμό για S400, F35, κλπ. Ωστόσο η Συνθήκη έχει αυστηρές προβλέψεις. Και η Ρωσία επιβλέπει τα χρονοδιαγράμματα παραμονής αμερικανικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα, όπως και τα μεγέθη τους.

Ακόμη και αν υποθέσουμε ότι η Τουρκία καταθέσει δήλωση μονομερούς αποχώρησης, τότε θα χάσει τα σοβαρά προνόμια ελέγχου που της δίνει η Συνθήκη. Αν σε αυτή την αυτοκτονική συμπεριφορά θελήσει να χρησιμοποιήσει και το «εργαλείο» του πολέμου, (που θα έχει ανεξέλεγκτες προεκτάσεις…), το ερώτημα είναι κατά ποίων θα στραφεί; Μήπως κατά της Ρωσίας, ή εναντίον της Γαλλίας που έχει ρόλο στην τήρηση της «Συνθήκης»; Άλυτη η εξίσωση…

Το σκοινί της διελκυστίνδας και οι Δυνάμεις που το τραβούν

Η Τουρκία ως κράτος διεθνώς αναγνωρισμένων γενοκτονιών έχει δεδομένα όρια και περιορισμένες δυνατότητες. Η «Γαλάζια Πατρίδα» αποτελεί ονείρωξη. Ωστόσο υπάρχει ένας πόλεμος που την αφορά, ο οποίος διεξάγεται επί δεκαετίες εντός αυτής, αλλά και εκτός των συνόρων της, προκειμένου να σχηματοποιηθεί το «Κουρδιστάν», που όταν ιδρυθεί θα αποσπάσει περισσότερο από το 20% των εδαφών της.

Παρεμπιπτόντως, σημειώνουμε πως Ρωσία και Τουρκία θα πρέπει να ανανεώσουν το 2023 την μεταξύ τους Συνθήκη του Καρς, η οποία αφορά εδάφη που κατακτήθηκαν από τους Ρώσους, κατά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο 1877-1878, και το 1921 αποδόθηκαν στην Τουρκία. Δεν μας μοιάζει ασήμαντο ζήτημα…

Οι Τούρκοι γεωπολιτικά «δεν μέτρησαν το μπόι τους», όπως ξέρουν και λένε συχνά οι ίδιοι για τους άλλους. Επιλέγοντας να απειλούν τους πάντες εγκλωβίστηκαν σε αδιέξοδο δρόμο. Όμως επειδή δεν διαθέτουν καμία εναλλακτική πολιτική είναι αναγκασμένοι να συνεχίσουν να απειλούν για να αποφύγουν το «Κουρδικό κράτος», και για να εξισορροπήσουν το βρώμικο παιχνίδι τους με τις Μεγάλες Δυνάμεις, και άλλες χώρες.

Το έχουμε ξαναπεί: η Τουρκία δεν είναι πραγματική δύναμη. Είναι το σκοινί μιας διελκυστίνδας στα χέρια Ανατολής–Δύσης. Κι όταν τα χέρια που το κρατούν αποφασίσουν να το αφήσουν, θα πέσει ακίνητο στο χώμα. Τα ίδια χέρια, ωστόσο, μπορούν και να το περιορίσουν ή να το τεμαχίσουν.

Iran Plays the Eurasian Card

Από
anixneuseis
-
0

By April 12, 2021

Wang Yi and Muhammad Javad Zarif after signing agreement, March 27, 2021, photo by Fars News Agency via Wikipedia

BESA Center Perspectives Paper No. 1,993, April 12, 2021

EXECUTIVE SUMMARY: The newly signed massive China-Iran agreement prompts as many questions as answers. One thing is clear: China has taken action at a time when the US is winding down its presence in Middle East and its relationships with Arab states have come into question.

On March 27, China and Iran signed an expansive deal in Tehran. Neither the Iranian nor the Chinese leadership revealed details, but analysts believe it was largely along the lines of a leaked 18-page draft published last year by The New York Times.

The draft detailed a potential $400 billion in Chinese investment in Iran’s oil and gas industries, telecommunications, ports, railways, and other sectors over a quarter century. China would receive Iranian oil in return under preferential terms. This could signal that Beijing, despite heavy US sanctions, will still avail itself of Iranian oil. This would be very much in Tehran’s interest, as economic sanctions have decimated Iran’s oil and gas industries.

The draft also mentioned deepening military cooperation between the countries, including joint exercises, military research, and intelligence- sharing. China has conducted two naval drills with Iran and Russia within a framework of fighting piracy and counterterrorism—a subtle indication of Chinese involvement in the safety of oil trade routes from the Middle East to the Indo-Pacific.

But focusing on China’s agreement with Iran does not reveal the full picture. Beijing has set its sights on the entire Middle East. The Iran agreement does not mean cooperation only with the Islamic Republic. For Beijing, Iran is but one piece on the chessboard.

Consider the Middle East tour conducted last month by China’s FM Wang Yi, during which he visited not only Iran but also Saudi Arabia, the UAE, Turkey, Oman, and Bahrain. Limiting itself to Iran would not be beneficial to Beijing, as other regional powers are looking to China for potential investment and are considering how to interpret Washington’s reevaluation of its policy in the Middle East. A small indication of China’s region-wide vision is its willingness to host direct talks between the Israelis and the Palestinians. China Daily, an organ of the Chinese Communist Party, reported that Beijing has a five-point plan “for achieving security and stability in the Middle East by offering constructive boosts to Palestine-Israel dialogue, resuming the Iran nuclear deal and building a security framework in this region.”

Some analysts are forgetting the Russian dimension in burgeoning China-Iran relations. Russia-China relations have entered a new era of cooperation in nearly all areas. China is undoubtedly much stronger in pure economic terms, but both sides are eager to highlight the balance of their partnership. Contrary to Central Asia or the Arctic region, where China and Russia are more likely to compete, the Middle East could be an area where they can cooperate.

For Russia, Chinese influence in the volatile region would help rein in the West’s geopolitical ambitions. As long as the Western-Russian rivalry continues, Chinese influence will be welcomed by Moscow and regarded as a necessary component to balance the West and in some cases even squeeze it out entirely. In many regions across Eurasia, Russia is working closely with regional actors to keep the West at bay. Growth of Chinese clout via the deal with Iran can be beneficial to Moscow and would serve the purpose of sidelining the collective West in the Middle East. An unofficial triple partnership might be emerging among Russia, China, and Iran.

In the longer term, Russia might be worried that all the lucrative investment opportunities in Iran will be taken by Chinese companies, but this is not a serious impediment to China-Russia ties.

It is true that the Iran-China deal gives Beijing a geopolitical edge, but it can be argued that its advantages are, for the moment, more rhetorical than practical. The deal will not be easy to implement, and China appears to have various strategic exits in place to safeguard its investments and commitments. Following the signing ceremony, Chinese FM spokesperson Zhao Lijiang said that “the plan focuses on tapping the potentials in economic and cultural cooperation and charting a course for long-term cooperation. It neither includes any quantitative, specific contracts and goals nor targets any third party, and will provide a general framework for China-Iran cooperation going forward.” This suggests that the agreement is more of an umbrella without agreed specifics, and indicates that the $400 billion figure is speculative.

Analysts may be trying too hard to see the China-Iran agreement in superficial grandiose terms. After all, Iranian government spokesperson Ali Rabiei said the agreement is “not an international treaty or agreement and does not require parliamentary approval under this legal interpretation.” The pact could be seen as largely aspirational and might even be labeled a road map, much like others that China has signed with countries across the Middle East. Over the past several years, Beijing has inked cooperation deals with Iraq, Saudi Arabia, and the UAE. Why should the agreement with Iran be any different?

Even if the pact has no immediate military impact, it might still represent a major strategic shift. India and the US should be the most worried. Delays in the China-Pakistan Economic Corridor (CPEC) projects in Pakistan may have propelled China’s growing interest in infrastructure investments in Iran. Pakistan’s Gwadar port, which China manages, provides it with a shorter sea route for oil imports from the Gulf vis-à-vis the Malacca Strait. Beijing sees Chabahar port in Iran as complementary to Gwadar and perhaps as a part of its “string of pearls” in the Indian Ocean. India should be concerned because in the longer term, it could find itself either pushed into a corner or shut out entirely from major projects in Iran. As the agreement will likely give China access to Iran’s naval base at Jask, outside the Persian Gulf, Beijing will be able to constrain India’s plans to develop Iran’s port and build railroad access to Central Asia.

For the US, the effects of the agreement are not yet entirely clear. What is undeniable is the fact that China has acted at a time when the US is winding down its presence in Middle East and America’s ties with Arab states have come into question. This is also a time when neither Russia nor Europe can play a decisive role in the region, either politically or economically. China has this potential, as well as the aura of an evenhanded broker in a region beset by rivalries and heightened sensitivities toward former imperial powers.

View PDF

Emil Avdaliani teaches history and international relations at Tbilisi State University and Ilia State University. He has worked for various international consulting companies and currently publishes articles on military and political developments across the former Soviet space.

Η τριλογία δράσης των Γκρίζων Λύκων εξωτερικού

Από
anixneuseis
-
2

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]  www.kalkis.eu

Η βίαιη έως και εγκληματική δράση των Γκρίζων Λύκων μέσα στην Τουρκία του Μπαχτσελί μας είναι γνωστή με αλλεπάλληλα αποκρουστικά περιστατικά που κατά καιρούς έχουμε δει στους τηλεοπτικούς μας δέκτες. Όμως οι Γκρίζοι Λύκοι είναι και εξαγώγιμο είδος στην Ευρώπη, κι όχι μόνο, μέσα από διάφορες οργανώσεις εκεί όπου ζουν και εργάζονται Τούρκοι της Διασποράς. Φυσικά όλοι οι Τούρκοι εξωτερικού δεν εμφορούνται από τα φασιστικά «ιδεώδη» των Γκρίζων Λύκων. Αυτοί όμως που εμφορούνται, διεξάγουν μια οργανωμένη Δράση προπαγάνδας και βιαιοτήτων που εδράζεται στην εξής τριλογία :

@ η γενοκτονία των Αρμενίων δεν υπήρξε ποτέ κατά την άποψή τους,

@ οι Κούρδοι είναι «τρομοκράτες»,

@ η προσωπικότητα του Ερντογάν δεν πρέπει να επικρίνεται.

Όσοι αντιρρησίες Τούρκοι και φιλό-Τουρκοι αλλοδαποί δεν συντάσσονται με αυτήν την τριλογία Δράσης θεωρούνται «παράσιτα», σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Mohamed Sifaoui στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Le journal du Dimanche στις 6-2-2021 με τίτλο : «Τουρκία: πώς το καθεστώς του Ερντογάν αυξάνει την επιρροή του στη Γαλλία» (Turquie : comment le régime d’Erdogan accroît son influence en France). Το καθεστώς του Ερντογάν στην Τουρκία χρηματοδοτεί δράσεις υπέρ του για τα αγαπημένα του θέματα που μεταφέρονται από τις τουρκικές ενώσεις εγκατεστημένες στη Γαλλία.

Το τουρκικό καθεστώς ενθάρρυνε τη γέννηση ενώσεων στη Γαλλία που του επέτρεψαν να αυξήσει την επιρροή του και να επιβάλει τις απόψεις του. Παρακολουθούμενο στενά από τις γαλλικές υπηρεσίες πληροφοριών, το Συμβούλιο για τη Δικαιοσύνη, την Ισότητα και την Ειρήνη (COJEP), έχει διαδραματίσει εδώ και καιρό σημαντικό ρόλο σε αυτό το σύστημα. Πρόκειται για μια μη κυβερνητική οργάνωση με έδρα το Στρασβούργο. Επισήμως «εργάζεται» για τα «ανθρώπινα δικαιώματα» και «παλεύει ενάντια στο ρατσισμό και τις διακρίσεις» .Αλλά από τη διάλυση των «Γκρίζων Λύκων», μιας ακροδεξιάς εθνικιστικής οργάνωσης, το COJEP έχει αλλάξει προβιά. Ένας από τους πρώην αντιπροέδρους του, ο Veysel Filiz, που συνδέεται με το φασιστικό κίνημα, συνελήφθη με περίπου 100 κιλά ηρωίνης στις αποσκευές του στα σύνορα Τουρκίας και Βουλγαρίας. Στο παρελθόν, δημοσιογραφικός ακόλουθος στην πρεσβεία του Βελγίου, είχε απελαθεί για κατασκοπεία.

Ο πρόεδρος του COJEP, Ali Gedikoglu, δεν θέλει να του υπενθυμίζουν τις διασυνδέσεις του οργανισμού του με τις τουρκικές αρχές και τον ρόλο του ως προπαγανδιστή. Υπάρχουν όμως πολλά σχετικά παραδείγματα. Στις 14 Απριλίου 2018, στο Dreux (στην περιοχή Eure-et-Loir), όπου το COJEP διοργάνωσε μια συνέντευξη αρνητών με τίτλο : «Ιστορική ματιά στα γεγονότα του 1915 στην Οθωμανική Αυτοκρατορία». Προσκλήθηκαν δύο «ομιλητές» : ο Abdelaziz Chaambi και ο Yves Benard. Ο πρώτος είναι στη Λυών πρόεδρος του Συντονισμού κατά του ρατσισμού και της ισλαμοφοβίας (CRI). Ο δεύτερος παρουσιάζεται ως «ιστορικός»: είναι ο συγγραφέας δύο βιβλίων για τους αρνητές της γενοκτονίας των Αρμενίων.

Γαλλοτουρκικές προσωπικότητες που χαρακτηρίζονται ως «παράσιτα»

Στην αφίσα που ανακοίνωνε την σχετική εκδήλωση, γράφτηκε στα τουρκικά : «Δεν υπήρξε γενοκτονία των Αρμενίων». Το δημαρχείο του Dreux αρνήθηκε να νοικιάσει μια αίθουσα για την εκδήλωση. Για αυτό οι διοργανωτές έκαναν την εκδήλωση στην έδρα μιας επιχείρησης που ανήκε σε έναν από αυτούς. Τον Φεβρουάριο του 2019, το COJEP δημοσίευσε ένα δελτίο τύπου για «να εκφράσει την απόλυτη αποδοκιμασία του μετά τη δήλωση του Προέδρου Μακρόν σχετικά με την καθιέρωση μιας επίσημης ημέρας μνήμης υπέρ της αρμενικής κοινότητας».

Ο Ali Gedikoglu είχε διωχθεί ο ίδιος στα δικαστήρια για υποκίνηση μίσους. Είχε μεταδώσει τον Νοέμβριο του 2016, στο κανάλι του στο YouTube, ένα βίντεο στα τουρκικά ενάντια σε προσωπικότητες της γαλλο-τουρκικής κοινότητας που τις χαρακτήρισε ως «παράσιτα», με κίνδυνο να τις υποδείξει ως στόχους επιθέσεων. Μια πρακτική των εγκάθετων του Ερντογάν. «Γνωρίζουμε ότι είναι μια ένωση που έχει ήδη λάβει χρήματα από την τουρκική εξουσία για να προσπαθήσει να επηρεάσει την τοπική πολιτική ειδικότερα στην Αλσατία», αποκάλυψε μια πηγή της τοπικής ασφάλειας «που έχει το μάτι της» το COJEP.

Ο οργανισμός Yurtdisi Türkler (YTB) θέλει να «δημιουργήσει μια τουρκική ψήφο» για να επηρεάζει τις ασκούμενες πολιτικές στη Γαλλία. Για τις γαλλικές υπηρεσίες, είναι ένας οργανισμός που «υπερασπίζεται την τουρκική εθνική ταυτότητα και τα δικαιώματα των αποδήμων Τούρκων, […] του οποίου τα μέλη είναι ιδιαίτερα προσκολλημένα στην πρακτική ενός αυστηρού Ισλάμ και σε ένα κοινοτικιστικό όραμα της κοινωνίας, απορρίπτοντας οποιαδήποτε ταυτοτική ή πολιτιστική αφομοίωση». Το COJEP εγκαταλείπεται τώρα από το τουρκικό καθεστώς προς όφελος  αυτής της οργάνωσης, της Yurtdisi Türkler (YTB), της «Προεδρίας των Τούρκων του Εξωτερικού και των Συνδεδεμένων Κοινοτήτων». Εξαρτώμενη απευθείας από το μεγάλο αφεντικό (τον Ερντογάν), αυτή η  οργάνωση εκτελεί επίσης ενέργειες lobbying υπέρ του. Ένα σημείωμα από την γαλλική υπηρεσία πληροφοριών DGSI εξηγεί ότι ο ρόλος της είναι να «δημιουργήσει μια τουρκική ψήφο» που  να μπορεί να επηρεάσει τις ασκούμενες πολιτικές στη Γαλλία. Η Άγκυρα χρηματοδοτεί εν μέρει αυτές τις ενέργειες. Επιπλέον, υπάρχουν δωρεές από νεαρούς Τούρκους επιχειρηματίες στη Γαλλία που συνασπίστηκαν στο πλαίσιο της Ένωσης Βιομηχάνων και Ανεξάρτητων Επιχειρηματιών (Müsiad) που ιδρύθηκε στο Παρίσι και τη Λυών : ένα είδος τουρκικού συνδέσμου Βιομηχάνων που χρηματοδοτεί τον κοινοτισμό. Μία από τις πηγές του Mohamed Sifaoui αναφέρει μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ που δωρίζονται ετησίως για το σκοπό αυτό.

Παρόλο λοιπόν ότι οι τουρκικές προπαγανδιστικές οργανώσεις στη Γαλλία διαλύθηκαν τυπικά τον Νοέμβριο του 2020 με τη σχετική νομοθεσία που ψηφίστηκε, τα πρώην μέλη τους εξακολουθούν να είναι πολύ ενεργά, όπως αναφέρει στο ρεπορτάζ του ο Mohamed Sifaoui στις 7-2-2021 στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Le journal du dimanche με τίτλο : «Οι Τούρκοι εθνικιστές «Γκρίζοι Λύκοι», διαλύθηκαν μεν αλλά εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στη Γαλλία» (Les “Loups gris” nationalistes turcs, dissous mais toujours actifs en France). Γιατί ; Διότι «συνεχίζουν να συναθροίζονται» και να διαβουλεύονται, «ιδίως στο Facebook», λέει η Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Ασφάλειας (DGSI). Αυτή η ομάδα εμπλέκεται σε πολλά περιστατικά στη Γαλλία τιμωρητικών αποστολών εναντίον επικριτών του καθεστώτος της Άγκυρας ή μελών της αρμενικής κοινότητας. Δεν διστάζει να «να χρησιμοποιήσει βία και να διαταράσσει τη δημόσια τάξη προκειμένου να ακουστεί η θέση της». Είναι προφανές, στα μάτια της γαλλικής υπηρεσίας πληροφοριών, ότι ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ξέρει πώς να «τους χειραγωγεί υιοθετώντας το διακριτικό τους σημάδι για να υπογραμμίσει την υποστήριξή τους».

 Διασυνδέσεις με την τουρκική μαφία αλλά και με την τουρκική υπηρεσία πληροφοριών

Οι Γκρίζοι Λύκοι διατηρούν, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, διασυνδέσεις τόσο με την τουρκική μαφία όσο και με την υπηρεσία πληροφοριών MIT οι  οποίες χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες τους για «τη βρώμικη δουλειά» εναντίον των Κούρδων και των Αρμενίων  αλλά και εναντίον ορισμένων αντιφρονούντων. Ούτε η ομοφοβία ούτε ο αντισημιτισμός που τους χαρακτηρίζει δεν ενοχλούν τις τουρκικές αρχές. Αντίθετα η επίσημη έξοδος της Τουρκίας από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης επικύρωσε αυτό το αποκρουστικό τους πρόσωπο.

Αυτά περίπου συμβαίνουν στη Γαλλία με τα «κατορθώματα» των Γκρίζων Λύκων, παρά την σαφέστατη αντίθεση του Μακρόν που μίλησε καθαρά για πιθανή «ανάμειξη της Τουρκίας στις προσεχείς προεδρικές εκλογές» τον Μάιο του 2022. Σκεφτείτε πώς δρουν στη Γερμανία της Μέρκελ, προστάτιδας του Ερντογάν ; Αυτό θα με απασχολήσει σε επόμενο άρθρο μου.

 Μια κοινή Αεροναυτική Δύναμη θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις ασφαλείας

Από
anixneuseis
-
0

του Δημήτρη Τσαϊλά*

Τα μεσογειακά έθνη της Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου, Γαλλίας, Ισραήλ, Ιταλίας και οι ΗΠΑ πρέπει να συνεργαστούν για μια φιλόδοξη στρατηγική το 2021. Να ανανεώσουν, να αναζωογονήσουν και να αναζωπυρώσουν για την επόμενη δεκαετία την ισχυρότερη δημοκρατική κοινότητα στη σύγχρονη ιστορία στη λεκάνη της Μεσογείου.

Η Βόρεια Αφρική και η Μέση Ανατολή δεν υπήρξαν ποτέ, εννοιολογικά ή πολιτικά, ένας ομοιογενής και οργανικός χώρος. Για δεκαετίες, η περιοχή μοιάζει με μια συνεταιριστική περιοχή της Μεσογείου, επιδιώκοντας την επέκταση των κανόνων και των αξιών μέσω της ανάπτυξης ήπιας ισχύος, από το εμπόριο και την οικονομική βοήθεια έως τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και το πολιτικό διάλογο.

Σήμερα το μουσουλμανικό κρατικό μόρφωμα είναι κουρελιασμένο, με πολλά (αν όχι τα περισσότερα) μουσουλμανικά κράτη να χαρακτηρίζονται από υπαρξιακές ευθραυστότητες ή να έχουν καταρρεύσει εντελώς. Η αστάθεια τους έχει δημιουργήσει τομείς περιορισμένης κρατικής υπόστασης, στους οποίους έχουν παρέμβει εναλλακτικές μορφές διακυβέρνησης και στους οποίους έχουν αναμιχθεί ξένες δυνάμεις, όπως στη Λιβύη και τη Συρία. Μέσω τέτοιων παρεμβάσεων, οι παγκόσμιες και περιφερειακές αντιπαλότητες έχουν επιδεινωθεί και έχουν βρει γόνιμο έδαφος. Όλες οι μεγάλες παγκόσμιες και περιφερειακές διασπάσεις εμφανίζονται τώρα τραγικά στην περιοχή. Από την αντιπαράθεση Ρωσίας-Δύσης, Ισραήλ-Ιράν στη Συρία, τις Τουρκοελληνικές εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, την ένταση Τουρκίας-ΗΑΕ/Αιγύπτου για το πολιτικό Ισλάμ στη Λιβύη, έως τη σύγκρουση Ιράν-Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη ή τον κόλπο και τον ισραηλινό σκεπτικισμό για την πυρηνική συμφωνία με το Ιράν.

Η ενέργεια έχει καταστεί υποκατάστατο της αντιπαράθεσης, όπως είναι εμφανές στη διαμόρφωση του Φόρουμ Φυσικού Αερίου Ανατολικής Μεσογείου και η παράνομη μετανάστευση έχει καταστεί τόσο δραματική συνέπεια της ευθραυστότητας και των συγκρούσεων, όσο και ένα εργαλείο μέσω του οποίου η Τουρκία εκβιάζει την Ευρώπη. Η μόνη διαμάχη που φαίνεται να έχει μειωθεί προσωρινά είναι η Αραβοϊσραηλινή, με τις συμφωνίες του Αβραάμ να αποκρυσταλλώνουν την ομαλοποίηση μεταξύ του Ισραήλ και ορισμένων κρατών του Κόλπου.

Κατά συνέπεια, η Μεσόγειος έχει γίνει πολύ πιο ασταθής από ό,τι ήταν κάποτε. Έχει καταστεί αδύνατο να διαβαστούν οι συγκρούσεις στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή μεμονωμένα, καθώς οι περιφερειακές δυνάμεις όπως η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Ιράν, το Ισραήλ, η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ιταλία, η Γαλλία και η Τουρκία συμμετέχουν σε ολόκληρη την περιοχή. Ομοίως, η δυναμική της παράνομης μετανάστευσης, της ενέργειας και της ασφάλειας έχει δημιουργήσει αδιάσπαστους δεσμούς μεταξύ της Βόρειας και της Υποσαχάριας Αφρικής, του Κόλπου και του Κέρατος της Αφρικής, καθώς και μεταξύ της Ανατολικής Μεσογείου και της ευρύτερης Μέσης Ανατολής. Η Βόρεια Αφρική και η Μέση Ανατολή έχουν γίνει ένας πολύ ευρύτερος και πιο ετερογενής γεωγραφικός χώρος, στον οποίο αλληλοσυνδεόμενα διάφορα θεματικά ζητήματα συγκρούονται.

Με μια στρατιωτική συμφωνία στην Ανατολική Μεσόγειο, εκτιμάται ότι θα έχουμε για άλλη μια φορά ένα δεσμευμένο μεσογειακό σχέδιο ασφαλείας, όπως προσπαθούμε να επιτύχουμε. Μετά από χρόνια δυσπιστίας, αντεγκλήσεων και διχασμού, η γέφυρα της ναυτικής ισχύος πιστεύω και θα πρέπει να “χτιστεί ακόμη καλύτερα” και χρειάζεται να το κάνουμε όλοι μαζί.

Θα ήταν επικίνδυνο λάθος να σκεφτούμε ότι το αποτέλεσμα μιας στρατιωτικής συμφωνίας από μόνη της θα διορθώσει την παραβίαση που προσπαθεί να κατασκευάσει η Τουρκία. Χωρίς τη συνεργασία αεροναυτικών δυνάμεων τα μεσογειακά έθνη δεν μπορούν απλώς να αποκαταστήσουν τους δεσμούς μιας ειρηνικής περιοχής, αν θέλουμε να επιτύχουμε την αντιμετώπιση των σημερινών προκλήσεων.

Η γεωπολιτική δεν έχει σταματήσει. Μια πιο σίγουρη και σταθερή Λιβύη μετά από έναν εμφύλιο πόλεμο, μια επιθετική Τουρκία με τον επανεμφανιζόμενο αυταρχισμό και την υπαρξιακή απειλή μιας ανταγωνιστικής δύναμης, δείχνουν στα έθνη μας νέες και σοβαρές προκλήσεις. Η Μεσογειακή σχέση πρέπει να ανοικοδομηθεί και να επαναπροσδιοριστεί. Τα θεσμικά μας όργανα πρέπει να ενισχυθούν. Καθώς αγκαλιάζουμε τη ναυτική ισχύ, πρέπει να επανεξετάσουμε την προσέγγισή της σε ορισμένα θεμελιώδη ζητήματα. Το έργο είναι επείγον. Τα έθνη μας χρειάζονται μια πιο ισχυρή και σκόπιμη συμμαχία αεροναυτικών δυνάμεων για να καθοδηγήσουν μια νέα ατζέντα.

Με παραδοσιακές μετρήσεις, οι αεροναυτικές μας δυνάμεις είναι πανάξιες. Ωστόσο, η Τουρκία προσπαθεί να τις προκαλέσει αυτή τη δεκαετία. Επίσης νέα τεχνολογικά επιτεύγματα απαιτούν εκσυγχρονισμό των δυνάμεων μας. Η κοινή μας ικανότητα στην επιστήμη, την έρευνα και τις ψηφιακές τεχνολογίες είναι ανταγωνιστική προς το παρόν. Απαιτείται μια ανανεωμένη Μεσογειακή δέσμευση για την ανθρώπινη ελευθερία και δημοκρατία προκειμένου να διαφυλαχθεί το μέλλον που επιδιώκουμε για τις επόμενες γενεές.

Με όραμα και σκληρή δουλειά, είναι δυνατή μια «νέα αεροναυτική συμμαχία» για τη Μεσογειακή κοινότητα, συμμετέχοντας σε κοινή δράση μια πιο αφοσιωμένη δύναμη με μια πιο αυτοδύναμη και ικανή αεροναυτική ομάδα να ενταχθεί στην ομάδα δράσης για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις για την ασφάλεια, την ευημερία και τον τρόπο ζωής μας.

Αυτή η νέα συμφωνία πρέπει να ξεκινήσει με άμεση κατάπαυση του πυρός σε όλες τις ακτογραμμές της Μεσογείου, τερματίζοντας από όλες τις πλευρές, την επιθετική ρητορική. Πρέπει επίσης να αξιοποιήσουμε την προτεινόμενη κοινή μας αεροναυτική δύναμη για να αποτρέψουμε την τρομοκρατία, την παράνομη μετανάστευση και μια κυνική και αποδιοργανωτική Τουρκία. Μαζί, πρέπει να αντιταχθούμε στις ανελεύθερες ατζέντες τους. Αυτή είναι η εθνική πρόκλησή μας, αλλά και των υπολοίπων μεσογειακών εθνών. Πρέπει να ενωθούμε υπό την αιγίδα μιας Μεσογειακής ομάδας δράσης για την εκπόνηση ενός στρατηγικού σχεδίου για την ανανέωση της ασφάλειας για την οποία παραμένουμε όλοι βαθιά προσηλωμένοι. Πιστεύω ότι θα είμαστε “ισχυρότεροι ενωμένοι” στην αντιμετώπιση κοινών απειλών και στην προώθηση των δημοκρατικών αξιών στον κόσμο από ό,τι η λειτουργία σε διασταυρούμενους σκοπούς μεταξύ τους. Για να γίνει αυτό, πρέπει να επαναδιατυπώσουμε τρεις στρατηγικούς στόχους για το επόμενο έτος:

1: Ανοικοδόμηση των δεσμών εμπιστοσύνης με επίκεντρο την αεροναυτική ισχύ και αναζωογόνηση της ασφάλειας

2: Δέσμευση σε μια κοινή στρατηγική για την αντιμετώπιση των προκλήσεων και την υπεράσπιση του φιλελευθερισμού

3: Μεταμόρφωση της στρατιωτικής, τεχνολογικής και οικονομικής μας ικανότητας για να είναι η πιο αποτελεσματική δύναμη για την ελευθερία στη θάλασσα σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

  • *Ο Υποναύαρχος (εα) Δημήτριος Τσαϊλάς ΠΝ δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου, είναι μέλος και ερευνητής του Ινστιτούτου για την Εθνική και Διεθνή Ασφάλεια.

πηγή: geopolitics.iisca.eu

Ισραήλ και Ιράν σε τροχιά έντασης ανταγωνισμού

Από
anixneuseis
-
0
 
Αποκωδικοποιώντας τις πρόσφατες εχθροπραξίες μεταξύ των δυο αντιπάλων στη Μέση Ανατολή
Γαβριήλ Χαρίτος
12/04/2021
Περίληψη:

Τους τελευταίους δώδεκα μήνες σημειώνεται παρατεταμένη ένταση ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν, με αποκορύφωμα την πρόσφατη έκρηξη στις υπόγειες εγκαταστάσεις του ιρανικού πυρηνικού εργοστασίου του Νατάνζ –μια ενέργεια που αποδίδεται σε κυβερνοεπίθεση των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών. Αποκωδικοποιώντας τον πολυεπίπεδο ανταγωνισμό Ιράν-Ισραήλ, αναδεικνύονται ευχερέστερα οι πρόσφατες αφορμές του.

Ο ΓΑΒΡΙΗΛ ΧΑΡΙΤΟΣ είναι διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, ερευνητής στο Azrieli Center for Israel Studies του Ινστιτούτου Έρευνας Μπεν Γκουριόν (Πανεπιστημίου Μπεν-Γκουριόν) στο Ισραήλ. Διδάσκει Ιστορία των Ελληνοϊσραηλινών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Μπεν Γκουριόν, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Κυκλοφορούν οι μονογραφίες του «Κύπρος, το Γειτονικό Νησί – Το Κυπριακό μέσα από τα Κρατικά Αρχεία του Ισραήλ, 1946-1960» (εκδ. Παπαζήση, 2020) και «Ο εκδημοκρατισμός των αραβικών κρατών ως προτεραιότητα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής – Η περίπτωση της Τυνησίας και της Ιορδανίας» (εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, Ίδρυμα Διεθνών Νομικών Μελετών Ηλία Κρίσπη, 2008).

Τα κρατικά ισραηλινά ΜΜΕ δεν αφήνουν καμία αμφιβολία ότι η διακοπή ρεύματος που αναφέρθηκε το πρωί της Κυριακής 11/4 στην θέση Νατάνζ στο Ιράν και που προκάλεσαν εκτεταμένες βλάβες σε άγνωστο μέχρι στιγμή αριθμό υπόγειων πυρηνικών αντιδραστήρων στο εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου που λειτουργεί εκεί, οφείλεται σε ενέργεια δολιοφθοράς δια κυβερνοεπιθέσεως, που εκπορεύθηκε από τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες. Όλα δείχνουν ότι η ημέρα που επελέγη δεν ήταν τυχαία, καθότι την αμέσως προηγουμένη (Σάββατο, 10/4) στο Ιράν γιορταζόταν η «Εθνική Ημέρα Πυρηνικής Τεχνολογίας», με τον πρόεδρο Χασάν Ρουχανί να ανακοινώνει πανηγυρικά την λειτουργία καινούργιων αντιδραστήρων εμπλουτισμού ουρανίου.

12042021-1.jpg

Ο πρόεδρος του Ιράν, Χασάν Ρουχανί, εξετάζει τα νέα πυρηνικά επιτεύγματα του Ιράν κατά την διάρκεια της Εθνικής Ημέρας Πυρηνικής Ενέργειας του Ιράν, στην Τεχεράνη, στις 10 Απριλίου 2021. Iranian Presidency Office/WANA (West Asia News Agency)/Handout via REUTERS
——————————————————————

Το πυρηνικό εργοστάσιο στη Νατάνζ βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο του ισραηλινού ενδιαφέροντος, συγκεντρώνοντας πολλαπλές καταγγελίες εκ μέρους της ισραηλινής κυβέρνησης τόσο ενώπιον της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, όσο και ενώπιον του ΟΗΕ, των ΗΠΑ και της ΕΕ, υποστηρίζοντας ότι στις εν λόγω εγκαταστάσεις κρύβονται πολλά «ένοχα μυστικά» της Τεχεράνης, με στόχο την ταχεία ανάπτυξη πυρηνικού οπλοστασίου, ικανού να πλήξει το Ισραήλ. Το εργοστάσιο του Νατάνζ φερόταν να είχε αποτελέσει στόχο ακόμα μιας ισραηλινής κυβερνοεπίθεσης τον Ιούλιο του 2020, δια της οποίας και πάλι είχε πετύχει την διακοπή της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, προκαλώντας εκτεταμένες υλικές ζημιές στις υπόγειες εγκαταστάσεις του. Ωστόσο, όπως είχε αποκαλύψει η εφημερίδα New York Times τον περασμένο Δεκέμβριο, οι ιρανικές Αρχές είχαν ήδη αρχίσει να αποκαθιστούν τις πληγείσες εγκαταστάσεις –έναν στόχο που εν τω μεταξύ φαίνεται ότι ολοκλήρωσαν.

Τόσο από τις δηλώσεις των Ιρανών αξιωματούχων, όσο και από τις ειδήσεις που κυκλοφόρησαν στα ισραηλινά και διεθνή μέσα, δεν έχει καταστεί σαφές πότε ακριβώς σημειώθηκε η διακοπή ρεύματος και ποιες ακριβώς είναι οι βλάβες που προκλήθηκαν στις πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Νατάνζ -και είναι πολύ πιθανόν να μην γίνουν γνωστές στο άμεσο μέλλον. Την Κυριακή 11/4 ο πρόεδρος του Ιρανικού Οργανισμού Πυρηνικής Ενέργειας, Αλί Ακμπάρ Σελαχί, έκανε λόγο για «τρομοκρατική ενέργεια» χωρίς να κατονομάσει από πού ακριβώς προέρχεται, συμπληρώνοντας ότι «το Ιράν επιφυλάσσεται να προχωρήσει σε αντίποινα». Εξίσου προσεκτικές διατυπώσεις υιοθέτησε η επιτροπή του ιρανικού κοινοβουλίου, αρμόδια για την ανάπτυξη του πυρηνικού προγράμματος της χώρας, χωρίς να κατονομάσει το Ισραήλ ως υπεύθυνο για το συμβάν. Χρειάστηκε να περάσει ένα εικοσιτετράωρο από την αρχική ανακοίνωση του συμβάντος και να ειπωθούν πολλά στα διεθνή ΜΜΕ για τις φερόμενες εκτεταμένες ζημιές που προκλήθηκαν στη Νατάνζ, μέχρις ότου ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Μωχάμαντ Τζαουάντ Ζαρίφ, να κατονομάσει τους «Σιωνιστές» ως υπεύθυνους της επίθεσης.

Από την άλλη, οι Ισραηλινοί όχι μόνο δεν διαψεύδουν το ενδεχόμενο δικής τους ανάμιξης, αλλά τα τοπικά μέσα, αμέσως μόλις τα ιρανικά ΜΜΕ ανακοίνωσαν το συμβάν το πρωί της Κυριακής (12/4), άρχισαν να αναπαράγουν δηλώσεις αξιωματούχων των μυστικών υπηρεσιών της χώρας υπό τον όρο της ανωνυμίας, επιβεβαιώνουν τις φήμες ότι πρόκειται περί δολιοφθοράς που επετεύχθη χάρη στην ανεπτυγμένη ισραηλινή τεχνογνωσία στον τομέα της κυβερνοασφάλειας. Πέραν αυτού, το βράδυ της ίδιας μέρας, ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός Βενιαμίν Νετανιάχου, παρουσία του αρχηγού της Μοσάντ, Γιόσι Κόεν, δήλωνε ότι «ο αγώνας κατά του Ιράν και όσων δυνάμεων στηρίζονται σε αυτό αποτελεί για το Ισραήλ μια τεράστια επιχείρηση, με σκοπό την δραστική μεταβολή της παρούσας κατάστασης».

ΣΕ ΜΟΝΙΜΗ ΤΡΟΧΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Θα μπορούσε να κανείς να ισχυρισθεί ότι πρόκειται για ακόμα ένα επεισόδιο σε μια σειρά από συμβάντα που φέρουν το Ισραήλ και το Ιράν να παίζουν το παιχνίδι «της γάτας με το ποντίκι» σε διάφορα σημεία της ευρύτερης Μέσης Ανατολής. Το πλέον σίγουρο, αν όχι το πιθανότερο, είναι ότι πολλά από αυτά τα επεισόδια σύγκρουσης Ισραήλ-Ιράν δεν θα γίνουν ποτέ γνωστά στην παγκόσμια κοινή γνώμη, και δίνεται η εντύπωση ένθεν κακείθεν ότι Ιερουσαλήμ και Τεχεράνη επιλέγουν ποια από αυτά θα αναδεικνύονται στην επικαιρότητα και ποια όχι. Έτσι, η δολιοφθορά σε ιρανικό πλοίο που φερόταν να χρησιμεύει ως «πλωτή βάση» των ιρανικών μυστικών υπηρεσιών στα ανοιχτά της Υεμένης, στην νότια Ερυθρά Θάλασσα, την περασμένη εβδομάδα διαδέχθηκε την ιρανική επίθεση κατά εμπορικού πλοίου ισραηλινών συμφερόντων που έπλεε στον Περσικό Κόλπο, ενώ λίγες εβδομάδες νωρίτερα το Ιράν είχε καταγγείλει αντίστοιχες ενέργειες κατά ιρανικού πλοίου -χωρίς πάλι να κατονομάζει ξεκάθαρα από πού προέρχονταν. Τέλος, ας μην ξεχνάμε τον συνεχή στρατιωτικό ανταγωνισμό μεταξύ Ισραήλ και Ιράν στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας, που έρχεται συχνά-πυκνά στο φως της δημοσιότητας με αφορμή ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα εναντίον βάσεων που διατηρούν ένοπλες οργανώσεις, υποστηριζόμενες από τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Ο πολυετής ψυχολογικός πόλεμος Ιράν-Ισραήλ καλά κρατεί εδώ και χρόνια. Αξίζει, όμως, να τονισθεί ότι κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες έχει ενταθεί. Αρκεί να αναφερθεί η περίπτωση του διάσημου τηλεοπτικού σήριαλ κατασκοπείας «Τεχεράνη» (που γυρίστηκε στην Αθήνα και είχε κερδίσει υψηλή τηλεθέαση όχι μόνο στο Ισραήλ αλλά και παγκοσμίως), υπό την εξής έννοια: Δεν θα πρέπει να θεωρείται καθόλου τυχαίο ότι η έκρηξη στη Νατάνζ τον Ιούλιο του 2020 είχε συμπέσει με την προβολή συγκεκριμένου επεισοδίου της τηλεοπτικής αυτής σειράς, στο οποίο η κεντρική ηρωίδα του έργου είχε καταφέρει να «κατεβάσει» τους διακόπτες παροχής ηλεκτρικού ρεύματος ευρισκόμενη «κάτω από τη μύτη» των Ιρανών αστυνομικών και μέσα στον κεντρικό σταθμό παροχής ηλεκτρισμού. Στην συγκεκριμένη σκηνή μάλιστα, και ενώ βρισκόταν στην καρδιά της ιρανικής κρατικής μηχανής, η πρωταγωνίστρια Ισραηλινή κατάσκοπος μιλούσε δυνατά σε άπταιστα εβραϊκά. Δεν ήταν σκηνοθετικό λάθος, αλλά στόχευε στο να καταδείξει την ανικανότητα των υποτιθέμενα «απροσπέλαστων» μηχανισμών ασφαλείας του σημερινού Ιράν. Από την άλλη πλευρά, όμως, δεν ήταν λίγες οι φορές που τα ισραηλινά ΜΜΕ ανέφεραν ότι τα προσωπικά δεδομένα χιλιάδων κατόχων ισραηλινών πιστωτικών καρτών έχουν διαρρεύσει από Ιρανούς χάκερ, ή ότι ισραηλινές ιστοσελίδες σημαντικών κρατικών οργανισμών είχαν μπει στο στόχαστρο ιρανικών κυβερνοεπιθέσεων. Οι συγκεκριμένες κυβερνοεπιθέσεις δεν διαδραματίζονταν στην μικρή οθόνη, αλλά στην πραγματική ζωή.

12042021-2.jpg

Μια άποψη των εγκαταστάσεων εμπλουτισμού ουρανίου Natanz, 250 χλμ. (155 μίλια) νότια της ιρανικής πρωτεύουσας, Τεχεράνης, στις 30 Μαρτίου 2005. REUTERS/Raheb Homavandi/File Photo
——————————————————

ΓΙΑΤΙ ΤΩΡΑ;

Ωστόσο το βασικό ερώτημα είναι το εξής: Γιατί τώρα ειδικά επέλεξαν Ισραήλ και Ιράν να επιδοθούν σε έναν τόσο έντονο και πολυεπίπεδο ανταγωνισμό;

Τα αίτια και οι αφορμές δεν είναι δύσκολο να εντοπισθούν.

– Η διακυβέρνηση Μπάιντεν έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι επιθυμεί πάση θυσία να σταματήσει να θέτει την Τεχεράνη στο περιθώριο, επιδιώκοντας να θέσει εντός διαπραγματευτικού πλαισίου τις πυρηνικές φιλοδοξίες του ιρανικού καθεστώτος. Από την μια πλευρά, το Ισραήλ, έχοντας συνειδητοποιήσει ότι δεν είναι εύκολο να επηρεάσει τον νέο Πρόεδρο των ΗΠΑ να μεταβάλει τις απόψεις του, επιδιώκει να τονίσει την ιρανική παραβατικότητα και έτσι να αναγκάσει την Ουάσιγκτον να μειώσει την αισιοδοξία της για την έκβαση των διαπραγματεύσεων με τους Ιρανούς. Από την άλλη, το Ιράν αφήνει το Ισραήλ να εκτίθεται, αποφεύγοντας να το κατηγορήσει ευθέως, ενώ συγχρόνως διατηρεί «ατίθασο προφίλ» προς τις ΗΠΑ, εκδηλώνοντας δήθεν αδιαφορία προς τις κατευναστικές προθέσεις της Δύσης, θέλοντας έτσι να κερδίσει διαπραγματευτικούς πόντους. Παράλληλα, επιδιώκει να προσδεθεί στο άρμα άλλων σημαντικών περιφερειακών δρώντων, υπογράφοντας συμφωνία 25ετούς οικονομικής συνεργασίας με την Κίνα, στην οποία υπόσχεται εκτεταμένη επενδυτική δραστηριότητα για την επανεκκίνηση του ιρανικού δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ή ακόμα καλλιεργώντας τις επιχειρηματικές και πολιτικές σχέσεις του Ιράν με το Καζακστάν και τις υπόλοιπες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας. Όλα αυτά συμβαίνουν εν γνώσει των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας, που παρακολουθούν πολύ προσεκτικά μέχρι ποίου σημείου Ισραήλ και Ιράν προτίθενται να διαταράξουν τις περιφερειακές ισορροπίες -ενδεχόμενο που, όπως φαίνεται, Μόσχα και Ουάσιγκτον δεν θα επιτρέψουν να συμβεί, ανεξαρτήτως των προθέσεων τόσο της Τεχεράνης, όσο και της Ιερουσαλήμ.

– Η τρέχουσα περίοδος, τόσο στο Ιράν όσο και στο Ισραήλ, περιέχει πολλούς χρήσιμους συμβολισμούς. Τα ιρανοϊσραηλινά «θαλάσσια συμβάντα» συνέπεσαν με την Περσική Πρωτοχρονιά (Νεβρόζ) και τις ισραηλινές βουλευτικές εκλογές. Η κυβερνοεπίθεση κατά του πυρηνικού εργοστασίου στη Νατάνζ συνέβη λίγες ημέρες μετά την Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος στο Ισραήλ, αλλά και λίγα εικοσιτετράωρα πριν την Ημέρα Μνήμης των Πεσόντων των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (Τετάρτη14/4), που δίνει την σκυτάλη στην Ημέρα της Ισραηλινής Ανεξαρτησίας (Πέμπτη 15/4), με ό,τι αυτό σημαίνει. Καλό θα ήταν να παρατηρηθεί μέχρι ποιου σημείου θα αφεθούν εκτός ελέγχου μιας τέτοιας μορφής υπαρξιακοί συμβολισμοί.

– Τέλος, δεν θα πρέπει να παραβλεφθεί η δύσκολη θέση που βρίσκεται ο Βενιαμίν Νετανιάχου στην εσωτερική πολιτική σκηνή της χώρας του, με την επ’ ακροατηρίω εκδίκαση των ποινικών υποθέσεών του να έχει ήδη περάσει στο στάδιο των καταθέσεων μαρτύρων κατηγορίας, σε συνδυασμό με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει να σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας με κομματικούς εταίρους της αρεσκείας του. Μια στρατιωτική ένταση με το Ιράν, εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την δημοτικότητα του Νετανιάχου, προσδίδοντάς του ακόμα μια φορά τον ρόλο του «ώριμου ενήλικα» που παραβλέπει ανέξοδους μικροκομματικούς ανταγωνισμούς, επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση της μόνιμης ιρανικής πυρηνικής απειλής -με τελικό σκοπό την παράταση της παραμονής του στην εξουσία. Άλλωστε, ο τρόπος με τον οποίον διαχειρίστηκε την κρίση της πανδημίας, του προσέδωσε -συν τοις άλλοις- αυτόν ακριβώς τον ρόλο.

Copyright © 2021 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

foreignaffairs.gr

 

Παλιά φαντάσματα επιστρέφουν στη Βόρεια Ιρλανδία

Από
anixneuseis
-
0

Φωτ. AP Photo/Peter Morrison
REUTERS, BBC

Υπό ομαλές συνθήκες, η Βόρεια Ιρλανδία θα γιόρταζε προχθές τη συμπλήρωση 23 χρόνων από τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής του 1998, η οποία έθεσε τέλος στην μακρόχρονη, αιματηρή σύγκρουση μεταξύ Προτεσταντών – Ενωτικών και Καθολικών – Εθνικιστών. Ωστόσο, η ατμόσφαιρα των τελευταίων ημερών στο Μπέλφαστ, το Ντέρι και τις άλλες πόλεις της πιο προβληματικής περιοχής του Ηνωμένου Βασιλείου, μόνο εορταστική δεν ήταν. Οι φλόγες από τις βόμβες μολότοφ και οι συγκρούσεις μεταξύ νεαρών διαδηλωτών και αστυνομικών που εκτυλίσσονται εδώ και μία εβδομάδα έδειξαν ότι τα παλιά φαντάσματα επιστρέφουν. Πολλοί φοβούνται ότι τα χειρότερα έπονται, καθώς μόνο ο παράγοντας τύχη απέτρεψε, μέχρι στιγμής, την απώλεια ζωών.

Στο Μπέλφαστ, κυριότερη εστία των ταραχών είναι το κατ’ ευφημισμόν «Τείχος της Ειρήνης» που χωρίζει τη Σανκίλ Ρόουντ από τη Σπρίνκφιλντ Ρόουντ, οχυρά των Ενωτικών και των Εθνικιστών αντίστοιχα. Νέοι των δύο κοινοτήτων συγκρούονταν μεταξύ τους με πέτρες και μολότοφ, ενώ και τα δύο «στρατόπεδα» ενεπλάκησαν σε συγκρούσεις με την αστυνομία της περιοχής. Τα ρεπορτάζ των βρετανικών μέσων μαρτυρούν ότι εκείνοι που πρώτοι πήραν φωτιά ήταν οι νεαροί Ενωτικοί, προκαλώντας την απάντηση των Εθνικιστών. Αφορμή στάθηκε η απόφαση των αστυνομικών αρχών να μην προχωρήσουν σε δίωξη εναντίον ηγετικών στελεχών του Σιν Φέιν –του κυριότερου πολιτικού εκπροσώπου των Εθνικιστών, που επιδιώκουν την ένωση με την ανεξάρτητη Ιρλανδία– τα οποία είχαν παραστεί στην κηδεία του Μπόμπι Στόρεϊ, αξιωματούχου του Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού (IRA), παραβιάζοντας το απαγορευτικό για την COVID-19, πέρυσι τον Ιούνιο. Μέρος της προτεσταντικής κοινότητας είδε στην εξέλιξη αυτή μια δικαίωση της αίσθησής της ότι η αστυνομία τους έχει εγκαταλείψει και κάνει πλάτες στο Σιν Φέιν. Ωστόσο, οι αιτίες της δυσφορίας είναι πολύ βαθύτερες και σχετίζονται άμεσα με τη νέα πραγματικότητα στην περιοχή ύστερα από το Brexit. Αν και το μεγαλύτερο κόμμα των Προτεσταντών, το DUP –από το οποίο προέρχεται και η τοπική πρωθυπουργός Αρλίν Φόστερ– υποστήριξε το Brexit, το στρατόπεδο των Ενωτικών βιώνει ως πραγματική καταστροφή την εφαρμογή του στην πράξη.

Ο βασικός λόγος βρίσκεται στο «Ιρλανδικό Πρωτόκολλο» που αναγκάστηκε να συνομολογήσει ο Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον για να πετύχει εμπορική συμφωνία με την Ε.Ε. των «27». Προκειμένου να μην επανέλθει σε φυσική μορφή το σύνορο μεταξύ ανεξάρτητης και Β. Ιρλανδίας –κάτι που θα έθετε σε κίνδυνο τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής– το Πρωτόκολλο επέβαλε, για ορισμένα προϊόντα, τελωνειακούς ελέγχους ανάμεσα στη Β. Ιρλανδία και την υπόλοιπη Βρετανία. Οι Προτεστάντες ανησυχούν ότι έτσι η Β. Ιρλανδία απομακρύνεται από το Ηνωμένο Βασίλειο και ωθείται προς τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας, για αυτό και απαιτούν την ακύρωση του Πρωτοκόλλου, κάτι που, αν συμβεί, θα οδηγήσει τον Τζόνσον σε ρήξη με τις Βρυξέλλες. Ακανθώδες δίλημμα, χωρίς προφανή λύση για τον Βρετανό πρωθυπουργό.

Καθημερινή

ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ

Από
anixneuseis
-
0
Σε μια εντυπωσιακή, για τις αποκαλύψεις της, εκπομπή της διαδικτυακής τηλεόρασης Anixnefseis web tv ο Σάββας Καλεντερίδης είπε ότι όταν συζητούνταν στη βουλή το νομοσχέδιο να θεωρηθεί αδίκημα η άρνηση της Γενοκτονίας του μικρασιατικού ελληνισμού, βουλευτής του ελληνικού κοινοβουλίου τηλεφώνησε στην τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα και ζήτησε η τουρκική κυβέρνηση να ασκήσει πίεση στην ελληνική ώστε να μην περιληφθεί αυτό το άρθρο στο νομοσχέδιο.
Σε ερώτηση που τα βασίζει αυτά που λέει, ο Σάββας Καλεντερίδης είπε πως έχει στοιχεία.
Αυτά, για να γνωρίζουμε που βρισκόμαστε και που πηγαίνουμε. Ορισμένοι νομίζουν πως θα γίνουμε μέρος της νέας οθωμανικής αυτοκρατορίας και ψάχνουν θέση στη δομή της. Και είναι και βουλευτές του ελληνικού κοινοβουλίου. Που σημαίνει ότι εκφράζουν και λαϊκή βάση.
Τόσο οι ίδιοι όσο και οι ψηφοφόροι τους, μάλλον, λάθος υπολογίζουν.
Μου αρέσει!

Σχόλιο
Κοινοποίηση

Η Συνθήκη του Μοντρέ, η Ουκρανία και η προειδοποίηση Ερντογάν προς τον Πρόεδρο Μπάιντεν

Από
anixneuseis
-
0

Του ΠΕΤΡΟΥ Ι. ΜΗΛΙΑΡΑΚΗ (*)

File photo: Η Συνθήκη του Μοντρέ ή Συνθήκη για το καθεστώς των Στενών του 1936 (Montreux Convention Regarding the Regime of the Turkish Straits) ρυθμίζει το καθεστώς των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων. Screenshot via YouTube

Η Συνθήκη του Μοντρέ ή Συνθήκη για το καθεστώς των Στενών του 1936 (Montreux Convention Regarding the Regime of the Turkish Straits) ρυθμίζει το καθεστώς των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων.

Η Συνθήκη αυτή αφενός παραχωρεί στην Τουρκία τον πλήρη έλεγχο των Στενών και αφετέρου εγγυάται την ελεύθερη ναυσιπλοΐα από τα μη στρατιωτικά πλοία σε καιρό ειρήνης. Ωστόσο, με τη Συνθήκη επιτρέπεται η διέλευση πολεμικών πλοίων των Παρευξείνιων χωρών με ειδοποίηση και υπό κάποιους όρους εκτοπίσματος, μεγέθους, οπλισμού.

Ως προς την Συνθήκη

Το προοίμιο της προαναφερόμενης Συνθήκης προδιαθέτει για την επιθυμία των συμβαλλομένων να ρυθμίσουν τη διέλευση και ναυσιπλοΐα στα Στενά με τρόπο που να εξασφαλίζεται η πρόσβαση κρατών της Μαύρης Θάλασσας, χωρίς να παραγνωρίζεται η ασφάλεια της Τουρκίας. Συναρτάται δε με τη Συνθήκη της Λοζάννης στις 24 Ιουλίου 1923. Ειδικότερα:

Σύμφωνα με άρθρο 12: «Τα κράτη της Μαύρης Θάλασσας θα έχουν το δικαίωμα διέλευσης διαμέσου των Στενών με το σκοπό να αφιχθούν στις βάσεις τους υποβρύχια που κατασκευάσθηκαν ή αγοράσθηκαν εκτός περιοχής Μαύρης Θάλασσας, ή που ήσαν για επισκευή σε ναυπηγεία εκτός Μαύρης Θάλασσας».

Η κρίση στην Ουκρανία και η Μαύρη Θάλασσα

Η Συνθήκη του Μοντρέ περιορίζει σημαντικά το πέρασμα των πολεμικών πλοίων που δεν ανήκουν σε κράτη της Μαύρης Θάλασσας (προειδοποίηση διέλευσης, όριο εκτοπίσματος πλοίων, περιορισμός οπλισμού, μη διέλευση αεροπλανοφόρων κλπ).

Επειδή η κρίση στην Ουκρανία «εξωθεί» τη νέα Διοίκηση της Ουάσιγκτον να μεταφέρει δυνάμεις προς την περιοχή αυτή, το «ανατολίτικο παζάρι» που χαρακτηρίζει, αλλά και εγγυάται όχι μόνο προσωπικώς ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ερντογάν, αλλά και παραδοσιακά η τουρκική διπλωματία, έφεραν στο προσκήνιο τη Συνθήκη του Μοντρέ σε σχέση με την ανακοίνωση του Τούρκου Προέδρου αναφορικώς με την κατασκευή διώρυγας στην Κωνσταντινούπολη. Ο Τούρκος Πρόεδρος δήλωσε ότι:

«Στα Στενά με την συνθήκη του Μοντρέ δεν έχουμε κανένα δικαίωμα και τα πλοία περνούν όπως θέλουν. Σκεφτείτε χρησιμοποιούν τα Στενά και δεν κερδίζετε τίποτα. Όμως με το «Κανάλ Ινσταμπουλ» (διώρυγα της Κωνσταντινούπολης) θα δημιουργηθούν δικαιώματα όπως συμβαίνει και στη διώρυγα του Σουέζ. Εμείς θα προχωρήσουμε το σχέδιο αυτό».

Με τις δηλώσεις αυτές ο Τούρκος Πρόεδρος με πρόσχημα δήθεν οικονομικές ανταμοιβές-απολαβές, δεν επιδιώκει απλώς να «μεταρρυθμίσει» το υπάρχον «νομικό καθεστώς», αλλά προειδοποιεί εμμέσως τις Η.Π.Α.

Η Συνθήκη του Μοντρέ και η UNCLOS

Αφής το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) τέθηκε σε ισχύ το Νοέμβριο του 1994 ως γενικός-παραδεδεγμένος αυστηρός κανόνας του Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου προέκυψε ζήτημα επαναδιατύπωσης της Συνθήκης του Μοντρέ, προκειμένου οι κανόνες του Μοντρέ να είναι συμβατοί με το καθεστώς που διέπει τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Ωστόσο, η εξωνομική άρνηση της Τουρκίας να υπογράψει την UNCLOS καθιστά τη Συνθήκη του Μοντρέ ισχυρή μεν, αλλά άνευ τροποποιήσεων.

Η διεθνής ναυσιπλοϊα

Η Αρχή των δώδεκα (12) ναυτικών μιλίων αφορά καθολικό κανόνα της διεθνούς έννομης τάξης. Με βάση την Αρχή αυτή η ρύθμιση που αφορά στο καθεστώς τόσο των στενών της Διεθνούς Ναυσιπλοΐας όσο και της Ελεύθερης Ναυσιπλοΐας (Transit Passage), καθιερώνεται η ελεύθερη διέλευση ως εάν πρόκειται για ανοιχτή θάλασσα, ενώ τα υποβρύχια θα έχουν το δικαίωμα της εν καταδύσει διέλευσης και τα ξένα αεροσκάφη, είτε πολιτικά είναι αυτά είτε στρατιωτικά, έχουν το δικαίωμα των υπερπτήσεων των στενών, χωρίς σχετική άδεια.

Αξίζει όμως εδώ να αναφερθούμε «ποια» είναι τα στενά της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

Σύμφωνα με τη Συνθήκη (βλ. άρθρο 37), Στενά της ελεύθερης ναυσιπλοΐας είναι εκείνα που χρησιμοποιούνται για τη Διεθνή Ναυσιπλοΐα, εφόσον συνδέουν τμήμα της ανοιχτής θάλασσας ή ΑΟΖ με άλλο τμήμα ανοιχτής θάλασσας ή ΑΟΖ. Δηλαδή: για τον καθορισμό των στενών της ελεύθερης ναυσιπλοΐας λαμβάνεται υπ’ όψιν και το λειτουργικό στοιχείο και το γεωγραφικό στοιχείο. Τη νέα αυτή ρύθμιση για τα Στενά την επέβαλαν οι υπερδυνάμεις, δηλαδή οι Η.Π.Α. και η (τότε) Σοβιετική Ένωση, και έτσι εξασφαλίστηκε η ανεμπόδιστη κίνηση ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων κυρίως των πιο ισχυρών στρατιωτικών δυνάμεων της Υφηλίου.

(Παρεμπιπτόντως: Τούτου δοθέντος τίθεται ζήτημα μέχρι «ποιου» σημείου ο Ερντογάν θα κουνήσει το δάχτυλό του στον Πρόεδρο Μπάιντεν.)

Ειδικότερα ως προς τα στενά

Ειδικότερα ως προς τα Στενά υπ’ όψιν ότι λόγω της γεωγραφικής ιδιομορφίας του Αιγαίου, επέβαλε στην (τότε) Ελληνική Αντιπροσωπεία να καταθέσει επί τούτω δήλωση, αυστηροποιώντας την προαναφερόμενη ελευθερία διελεύσεων. Η δήλωση αυτή διευκρινίζει ότι: σε περιοχές όπου είναι κατασπαρμένα πολυάριθμα νησιά τα οποία σχηματίζουν πληθώρα εναλλακτικών στενών τα πλοία και τα αεροσκάφη τρίτων Χωρών θα δύνανται να διακινούνται υπό καθεστώς Transit Passage, ώστε να ικανοποιούνται οι απαιτήσεις της Διεθνούς Ναυσιπλοΐας και Αεροπλοΐας και να πληρούνται οι ελάχιστες απαιτήσεις ασφαλείας του παρακτίου κράτους.

Ο Ναυτιλιακός Κώδικας Κυκλοφορίας για τα Στενά

Η Τουρκία από το 1994 (1998 μικρή τροποποίηση) κατ’ ουσίαν εφαρμόζει τον «Ναυτιλιακό Κώδικα Κυκλοφορίας για τα Τουρκικά Στενά» (Maritime Traffic Regulations for the Turkish Straits and the Marmara Region). Ο Κώδικας αυτός αφορά ένα νέο ρυθμιστικό καθεστώς, χωρίς, όμως, να παραβιάζονται οι κανόνες του Μοντρέ.

Κατά πόσον οι νέες αντιλήψεις της Άγκυρας ως προς τη Συνθήκη του Μοντρέ και το σχεδιαζόμενο φαραωνικό έργο της λεγόμενης διώρυγας της Κωνσταντινούπολης θα αποτελέσουν ισχυρό διπλωματικό-διαπραγματευτικό μέσον, θα κριθεί από τις εξελίξεις στην Ουκρανία στο άμεσο μέλλον…

(*) Ο Πέτρος Μηλιαράκης δικηγορεί στα Ανώτατα Ακυρωτικά Δικαστήρια της Ελλάδας και στα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια του Στρασβούργου και του Λουξεμβούργου (ECHR και GC – EU).

Hellas Journal

Η ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Από
anixneuseis
-
3

του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

Το στιγμιότυπο που προσβάλει βάναυσα την Ευρώπη (φωτ.: YouTube)

Το στιγμιότυπο που προσβάλει βάναυσα την Ευρώπη (φωτ.: YouTube)

Για λόγους που έχουν να κάνουν με την ιστορία, την εξέλιξή της, την γερμανική πρόσληψή της και τις διεθνείς δεσμεύσεις της, η σημερινή Γερμανία δείχνει υπερβολική αδυναμία απέναντι στην Τουρκία και τον Ερντογάν.

Αποτελεί, δε, ιστορικό παράδοξο το πώς ολόκληρο το διεθνές σύστημα, ιδίως το δυτικό, δεν έχει αντιληφθεί έως σήμερα πως η Τουρκία δεν θα σταθεί στο πλευρό του την κρίσιμη στιγμή αν δεν εξυπηρετηθεί δικό της, μείζον, συμφέρον. Η μόνη αξία για την Τουρκία είναι ο τουρκισμός. Και το τι είναι τουρκισμός έχει φανεί επανειλημμένως στην ιστορία. Διαφαίνεται και στις ημέρες μας σε όσους λαούς έχουν την ατυχία να εμπλακούν μαζί του.

Στη διαμόρφωση του τουρκισμού και της νεοτουρκικής ιδεολογίας η Γερμανία διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο. Γερμανός ήταν ο συνταγματάρχης Σάντερς που εκπαίδευε και καθοδηγούσε τους στρατιώτες και τους άτακτους του Κεμάλ και τους συνέστησε τα γνωστά τάγματα εξόντωσης και τη γενοκτονία σε βάρος των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής.

Ο τρόπος που ο Ερντογάν συμπεριφέρθηκε στην ευρωπαϊκή αποστολή πριν λίγες ημέρες επικεφαλής της οποίας ήταν ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ήταν συνειδητή προσβολή της Ένωσης. Ο Τούρκος πρόεδρος άφησε σύξυλη να περιμένει όρθια την κα. ντερ Λάιεν και κάθισε στον διαρρυθμισμένο χώρο με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Δεν επρόκειτο ούτε για στιγμιαίο λάθος, ούτε είχε ως κινούν αίτιο το ότι η κ. ντερ Λάιεν είναι γυναίκα. Ήταν συνειδητή πράξη ταπείνωσης. Υπεροψίας. Έστελνε σαφές μήνυμα.

Το πόσο κατώτερη των περιστάσεων είναι η ευρωπαϊκή ηγεσία φαίνεται από το γεγονός ότι ο Σαρλ Μισέλ δεν αντιλήφθηκε τίποτε από το στημένο παιχνίδι (ή δεν θέλησε να αντιληφθεί) και απόρησε πως το γεγονός της υποβάθμισης και της προσβολής δεν επέτρεψε την ανάδειξη της ουσίας της αποστολής. Ποιας ουσίας; Της προσφοράς στον Ερντογάν, μόνο, καρότων και καμιάς επίδειξης μαστιγίου; Διότι οι γενικότητες τύπου «αν και όταν», δεν πείθουν πια κανέναν.

Για να μη σας μείνει καμιά αμφιβολία ότι το επεισόδιο ήταν στημένο, η φωτογραφία είναι αψευδής μάρτυς. Είχαμε μια επίσημη αποστολή και σε επίσημες αποστολές εφαρμόζεται το διπλωματικό πρωτόκολλο. Σε τέτοιες περιπτώσεις η συμπεριφορά αφορά τους θεσμούς και όχι τα πρόσωπα. Ούτε αυτό αντιλήφθηκε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Η προβληματική ποιότητα της ηγεσίας δεν είναι, μόνο, εσωτερικό ελληνικό φαινόμενο. Αφορά ολόκληρη την Ευρώπη.

Η ευρωπαϊκή αξιοπρέπεια υποχωρεί μπροστά στο συμφέρον, όπως το αντιλαμβάνονται στη σημερινή Ευρώπη. Το περίφημο ευρωπαϊκό όραμα θόλωσε μπροστά στο σουλτανικό σαράι του Ταγίπ Ερντογάν.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι τίποτε περισσότερο από μια οικονομική κοινότητα. Ούτε κοινότητα αξιών είναι. Διότι εάν ήταν, η πρώτη αξία που θα υπεράσπιζε είναι η ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Τα οποία καταπατούνται βάναυσα στην Τουρκία και για τα οποία οι ευρωπαίοι επίσημοι αναλώνονται, απλώς, σε διακηρύξεις και ευχές.

Κάνουν, μάλλον, κάτι χειρότερο. Τα εφηύραν και τα ενέταξαν στο λεξιλόγιο και την πολιτική τους για να τα χρησιμοποιούν ως εργαλείο και όχι ως αξία καθεαυτή την οποία ως ήπειρος θα έπρεπε να προωθούν διεθνώς.

Πώς μπορεί να εξηγηθεί η ευαισθησία που επιδεικνύουν για την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία και την Κίνα και όχι στην Τουρκία; Ποιον, νομίζουν, ότι πείθουν; 

Κατά τη γνωστή τακτική του, ο Ερντογάν διέταξε τις αρμόδιες Αρχές, συνέλαβε και φυλάκισε μερικούς απόστρατους ναυάρχους επειδή διαφοροποιήθηκαν από την επιδίωξή του να κατασκευάσει νέα διώρυγα από τη διέλευση της οποίας τα πλοία θα παρακάμπτουν τα Στενά του Βοσπόρου. Οι λόγοι, πίσω από το μεγαλόπνοο σχέδιο του Ερντογάν είναι, κυρίως, οικονομικοί. Αλλά και πολιτικοί. Αποδεσμευμένος από τις υποχρεώσεις της Σύμβασης του Μοντρέ του 1936, θα ελέγχει απολύτως τα πλοία που θα μπαίνουν και θα βγαίνουν από τον Εύξεινο Πόντο. Και αυτό θα είναι ένα ισχυρό γεωπολιτικό ατού στα χέρια του. Το ερώτημα είναι γιατί οι δυνάμεις που βλάπτονται από την επιλογή του αυτή, του επιτρέπουν να προχωρά τα σχέδιά του.

Βεβαίως, για να συσπειρώσει τους οπαδούς του μίλησε για απόπειρα πραξικοπήματος από απόστρατους ναυάρχους (πώς;).

Παρά τους βρυχηθμούς του ο Ερντογάν βρίσκεται σε υποχώρηση εν αναμονή της ανάπτυξης της νέας αμερικανικής πολιτικής. Η Ουάσιγκτον δεν θα εγκαταλείψει την Τουρκία αλλά δεν θα είναι και τόσο ευεπίφορη στα κελεύσματα της Άγκυρας.

Ο Ερντογάν θα δώσει εξετάσεις ακόμη μια φορά στη Δύση και συγκεκριμένα στην Ουάσιγκτον, εάν κλιμακωθεί η αντιπαράθεση των ΗΠΑ με τη Ρωσία στο θέμα της Ουκρανίας.

Αν και η πολιτική της Άγκυρας είναι φιλική προς το Κίεβο και η στάση της στο θέμα της Κριμαίας είναι σε αντιπαράθεση με τη Μόσχα, θα έχει ενδιαφέρον να δούμε εάν και πώς θα ανταποκριθεί η Τουρκία στην αμερικανική πρόσκληση να βοηθήσει. Διότι τέτοια πρόσκληση, αν κλιμακωθεί η ρωσοαμερικανική αντιπαράθεση, θα υπάρξει. Και, τότε, ο Ερντογάν θα πρέπει να πάρει σαφή θέση. Ή με τις ΗΠΑ ή με τον Πούτιν. Μια επιλογή που δε θα είναι καθόλου εύκολη για το Τούρκο πρόεδρο.

Για την τοποθέτησή του στο δίλημμα αυτό, ο Ερντογάν θα ζητήσει ανταλλάγματα. Και δεν αποκλείεται τα αιτήματά του να έρχονται σε αντίθεση με τα ελληνικά συμφέροντα.

Και εδώ είναι ένα κρίσιμο σημείο στο οποίο θα δοκιμαστεί και η ελληνική διπλωματία.

Η εβδομάδα που πέρασε σημαδεύτηκε και από το ταξίδι του Μητσοτάκη στη Λιβύη, μια επίσκεψη που έγινε σε θετικό κλίμα χωρίς, όμως, καμιά πρόοδο στο επίμαχο θέμα του τουρκολιβυκού συμφώνου.

Sofagate: Αν οι προπομποί ήταν συνεπείς…

Από
anixneuseis
-
0

Θεόδωρος Ι. Θεοδώρου

Θεόδωρος Ι. Θεοδώρου

Οι υπάλληλοι της Επιτροπής που υπηρετούν στην Τουρκία, αλλά και όσοι είχαν την ευθύνη της αποστολής φάνηκαν μικρότεροι των απαιτήσεων της εποχής

Αν οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών που ασχολούνται με το πρωτόκολλο του ταξιδιού της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχαν συμπεριφερθεί υπεύθυνα και έθεταν όλα τα θέματα στους Τούρκους συνομιλητές τους, ο Ερντογάν δεν θα μπορούσε σήμερα να εμφανίζεται ως ο μουσουλμάνος ηγέτης που για μία φορά ακόμη προσέβαλε την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σίγουρα γνωρίζουν όλοι ότι των επισήμων προηγούνται προπομποί που βεβαιώνουν την άρτια προετοιμασία την επίσημης επίσκεψης, τη λήψη των απαραίτητων μέτρων ασφάλειας, την τήρηση της εθιμοτυπίας και του πρωτόκολλου που εφαρμόζεται κατά την άφιξη και αποχώρηση των επισήμων, την απόδοση τιμών, τη σειρά που παρακάθονται οι ηγέτες και οι αντιπροσωπείες τους στις συνομιλίες, στα γεύματα και σε κάθε άλλη δημόσια ή κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση. Τα εδέσματα, τα δώρα και όλες οι σχετικές χειρονομίες αβροφροσύνης υπόκεινται επίσης σε αυστηρό πρωτόκολλο, που επιβάλλει η πραγματικότητα των διεθνών σχέσεων.

Η αναποτελεσματικότητα και η ασυνέπεια της διεύθυνσης εθιμοτυπίας του Προεδρικού μεγάρου της Τουρκίας είναι γνωστή για τα «λάθη» τα περισσότερα μεθοδευμένα και σκόπιμα. Οι πρέσβεις, που υποχρεώνονται να συνεργασθούν με τους ανθρώπους του Προεδρικού μεγάρου στην Άγκυρα ή σε χώρες που επισκέπτεται ο Πρόεδρος Ερντογάν, έχουν να διηγηθούν πολλές δύσκολες στιγμές τους. Από την προσβλητική αυτή εμπειρία δεν γλιτώνουν ούτε οι τούρκοι διπλωμάτες που υποδέχονται τον τούρκο Πρόεδρο στη χώρα διαπίστευσής τους.

Σε μία περίοδο που το Ηνωμένο Βασίλειο δεν αναγνωρίζει στους αντιπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πλήρες διπλωματικό καθεστώς το πρωτόκολλο του κ. Ερντογάν προχωρά σε δραστικότερη κίνηση μείωσης της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Προβλέπεται ισότιμη υποδοχή στον πρόεδρο του Συμβουλίου, ως εκπρόσωπο ενός από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ που συνθέτουν εκλεγμένοι Υπουργοί των κρατών μελών. Αντίθετα επιλέγεται μειωτική συμπεριφορά έναντι της κυρίας Φον ντερ Λάιεν για να υπενθυμίσει στην ΕΕ ότι η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του θεματοφύλακα των Συνθηκών της ΕΕ, δεν εκλέγεται άμεσα από τους ευρωπαίους ψηφοφόρους. Με τουρκικά κριτήρια και προσωπικές  προτεραιότητες, ο «απόλυτος» ηγέτης, επιλέγει τον τρόπο που συμπεριφέρεται και συνομιλεί με τη θεσμική ΕΕ.

Οι υπάλληλοι της Επιτροπής που υπηρετούν στην Τουρκία, αλλά και όσοι είχαν την ευθύνη της αποστολής φάνηκαν μικρότεροι των απαιτήσεων της εποχής. Προβληματίζει ιδιαίτερα κάθε ευρωπαίο πολίτη αυτό που συνέβη στην Τουρκία. Αποτελεί ακόμη μία αδυναμία στον τρόπο που η γραφειοκρατία των Βρυξελλών χειρίζεται τα θέματα που της ανατίθενται. Η αλαζονεία του γραφειοκρατικού μηχανισμού επιβεβαιώνει τη μεγάλη απόσταση που χωρίζει τους τεχνοκράτες από τους παραδοσιακούς, πιθανώς βαρετούς, αλλά καλά εκπαιδευμένους και λεπτολόγους διπλωμάτες.

Το απαράδεκτο αυτό γεγονός που αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει η Ευρώπη στην Τουρκία προκαλεί περισπούδαστες αναλύσεις, που συνδέουν το θέμα με την πολιτική συμπεριφορά της Άγκυρας, τις εκ των υστέρων διευκρινίσεις του Προέδρου του Συμβουλίου και της Προέδρου της Επιτροπής, την ψυχολογική τους φόρτιση, τον πολιτικό αιφνιδιασμό που επέλεξαν να διαχειριστούν με ψυχραιμία προς όφελος της πολιτικής στρατηγικής ώστε να διατυπωθούν άμεσα στον κ. Ερντογάν οι ευρωπαϊκές αποφάσεις. Πολύ σημασία επίσης δίνεται στην προσβολή προς την γυναίκα Πρόεδρο της Επιτροπής τη στιγμή που η Τουρκία αποχώρησε από στη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης. Όμως περιμένουμε με ενδιαφέρον να πληροφορηθούμε τον τρόπο που αποφάσισε η ηγεσία της ΕΕ να αντιμετωπίσει την προφανή εσωτερική δυσλειτουργία της γραφειοκρατίας της.

Στα Υπουργεία Εξωτερικών  αντίστοιχες ιστορίες αντιμετωπίζονται με αντιδράσεις τόσο από τον υπουργό, που θίγεται η προσωπικότητα και το αξίωμα του, όσο και από την ομάδα, ή τον επιτόπιο Πρέσβη, που συνοδεύει τον υψηλό επισκέπτη σε όλη την εξέλιξη της αποστολής. Συνήθως επιλέγεται να διακόπτονται στιγμιαία οι εργασίες, μέχρι να αποκατασταθεί το οργανωτικό πρόβλημα ή αναστέλλονται για ευθύτερο χρόνο ή στη χειρότερη περίπτωση αποχωρεί ο θιγμένος επισκέπτης. Όμως και αβλεψίες των υπαλλήλων, που πιθανώς δεν ανταποκρίθηκαν στις οδηγίες που έλαβαν (ο επιτόπιος Πρέσβης και ο προπομπός ελέγχουν τα πάντα σε κάθε λεπτομέρεια) επιφέρουν συνέπειες, ανάλογες με τη σοβαρότητα των προβλημάτων που έχουν δημιουργηθεί. Μέχρι και ανάκληση του Πρέσβη μπορεί να αποφασισθεί από την ηγεσία της χώρας όταν το επεισόδιο προκαλεί τόσο σοβαρό πολιτικό πρόβλημα όπως αυτό που προκάλεσε η τουρκική συμπεριφορά έναντι της ΕΕ.

Δυστυχώς φαίνεται ότι οι υπάλληλοι στις Βρυξέλλες με τον ίδιο αδιάφορο τρόπο αντιμετωπίζουν και σημαντικότερες προκλήσεις, όπως η πανδημία, ο εμβολιασμός των Ευρωπαίων πολιτών, η αντισυμβατική συμπεριφορά τρίτων κρατών, η παράνομη στρατιωτική κατοχή μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας, η ανοχή στην ευθεία τουρκική πρόκληση στην Ανατολική Μεσόγειο και η αναίσχυντη συνεχιζόμενη τουρκική αμφισβήτηση της Κυπριακής κυριαρχίας, ακόμη και σε περιβάλλον ευρωτουρκικών συνομιλιών. Εξ ίσου σοβαρά προβλήματα προκαλούν οι τεχνικές εισηγήσεις της Επιτροπής για οικονομική ενίσχυση της Τουρκία ώστε να σεβαστεί τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει έναντι της ΕΕ, κατά τη στιγμή που η Άγκυρα και οι αξιωματούχοι της απαιτούν διχοτόμηση κράτους μέλους το οποίο δεν αναγνωρίζουν ως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος τόσο σε πλαίσιο ΕΕ όσο και σε αυτό του συστήματος του ΟΗΕ.

Εθνος

Αλέξανδρος Μαλλιάς: Στο κατώφλι της παγκόσμιας σύγκρουσης;

Από
anixneuseis
-
0
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΜΑΛΛΙΑΣ*

O Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τόνι Μπλίνκεν, κατά την επίσκεψή του στο ΝΑΤΟ, υπενθύμισε την απόλυτη αξία της Συμμαχίας ως θεμελιώδους πυλώνα των διατλαντικών σχέσεων (φωτ. A.P. Photo / Virginia Mayo, Pool).

1. Στον πρώτο ευρωπαϊκό προορισμό του ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τόνι Μπλίνκεν επισκέφθηκε το ΝΑΤΟ. Υπενθύμισε την απόλυτη αξία της Συμμαχίας ως θεμελιώδους πυλώνα των διατλαντικών σχέσεων. Ευπρόσδεκτη ήταν η διαβεβαίωσή του ότι η υπερδύναμη υπό τον πρόεδρο Τζο Μπάιντεν προτάσσει την πειθώ και τη διαβούλευση με τους Ευρωπαίους συμμάχους της στα ζητήματα που αποτελούν τα αίτια και πιθανώς την αφορμή της νέας παγκόσμιας σύγκρουσης. Αφησε κατά μέρος συγκεκριμένες εκφάνσεις της πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ. Κυρίως την πίεση και τη δημόσια διαπόμπευση συμμάχων.

2. Ο κ. Μπλίνκεν παρέμεινε όμως προσηλωμένος στη διατύπωση ανησυχιών ενδεχομένως και λήψης μέτρων κατά συμμαχικών ενεργειών που συγκρούονται με την Ουάσιγκτον και την αμερικανική νομοθεσία. Ανανέωσε την ανησυχία προς το Βερολίνο για τον ενοχλητικό για συγκεκριμένους συμμάχους και εταίρους της Γερμανίας αγωγού Nordstream ΙΙ. Κύριος όμως στόχος παραμένει η Τουρκία λόγω του στρεφόμενου κατά του ΝΑΤΟ κυρίως πυραυλικού συστήματος S-400 και της συμπεριφοράς της στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι κυρώσεις κατά της Τουρκίας από το Κογκρέσο επιβλήθηκαν επί προεδρίας Τραμπ. Παρά τη συμπαιγνία των προέδρων Τραμπ και Ερντογάν, τώρα εξειδικεύονται.

3. Η Λ.Δ. της Κίνας και η Ρωσική Ομοσπονδία έχουν προσδιοριστεί από την Ουάσιγκτον ως βασικές προκλήσεις/απειλές. Ηδη στη συνάντηση κορυφής του Κάρντιφ (Σεπτέμβριος 2014), το ΝΑΤΟ με μία κοινή διακήρυξη –15 παράγραφοι αφορούσαν στη ρωσική επιθετική πολιτική σε Γεωργία, Ουκρανία/Κριμαία– διατύπωσε τη βούληση και ετοιμότητά του να αναχαιτίσει και εντέλει να εμποδίσει τη Ρωσία να μετέρχεται στρατιωτική βία προς επίτευξη των στόχων της. Η επιχείρηση ανάκτησης επιρροής και εδαφών της Μόσχας με τη χρήση ή απειλή χρήσης βίας συνιστά παραβίαση του Χάρτη του ΟΗΕ και των θεμελίων πάνω στα οποία συν-οικοδομήσαμε την αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης από τον Ατλαντικό μέχρι τα Ουράλια. Με την Τελική Πράξη του Ελσίνκι τον Αύγουστο 1975, εν συνεχεία δε με τον Χάρτη του Παρισιού για μία Νέα Ευρώπη (Νοέμβριος 1990). Αν η ρωσική εισβολή, κατοχή και προσάρτηση της Κριμαίας είναι ανεκτή και η εισβολή στην ανατολική Ουκρανία δυνατή, τότε δεχόμαστε ότι η εδαφική ακεραιότητα των κρατών, η κυρίαρχη ισότητα, η ειρηνική επίλυση των διαφορών και η μη χρήση βίας μπορούν να εφαρμόζονται επιλεκτικά, κατά το συμφέρον.

4. Η πολιτική της Ουάσιγκτον, του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ενωσης απέναντι στη Ρωσία έχει μία εγγενή αδυναμία. Λέγεται Τουρκία. Περιορίζομαι στο ΝΑΤΟ. Δεν αφορά καν στους S-400. Δεν περιορίζεται στη συνειδητή υπονόμευση των άρθρων 4 και 5 του Χάρτη του ΝΑΤΟ, της αλληλεγγύης και του αδιαιρέτου συμμαχικού πλέγματος ασφάλειας στο σύνολό του.

Η πολιτική και η συμπεριφορά της Τουρκίας συνιστούν παραβίαση των άρθρων 1 και 2 της Βορειοατλαντικής Συνθήκης. Αποτελούν αυξημένου κύρους νομικές δεσμεύσεις για τα κράτη-μέλη. Η Τουρκία έχει διευρυνόμενο έλλειμμα δημοκρατίας και είναι υπόλογη για συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (καταπέλτης οι διαδοχικές εκθέσεις του State Department 2020, 2021). Μετέρχεται στρατιωτική βία και απειλή χρήσης της (casus belli) στις διεθνείς της σχέσεις, παραβιάζοντας τη Βορειοατλαντική Συνθήκη και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Η παράνομη κατοχή και παραμονή των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής στην Κύπρο υπονομεύουν την πειστικότητα της πολιτικής ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ενωσης κατά της Ρωσικής Ομοσπονδίας σε Κριμαία/Ουκρανία. Τις ωμότητες των τουρκικών στρατευμάτων κατέγραψε, ανέδειξε και καταδίκασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (νυν Δικαστήριο) Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

5. Ταυτόχρονα, οι παράνομες τουρκικές δραστηριότητες στην κυπριακή ΑΟΖ και οι επιθετικές της ενέργειες στην Ανατολική Μεσόγειο υπονομεύουν την εμβέλεια των έντονων αιτιάσεων ΗΠΑ και συμμάχων της για τη δυσθυμία της Λ.Δ. της Κίνας να συμμορφωθεί με το διεθνές δίκαιο στη Νοτιο-Σινική Θάλασσα και στον Ειρηνικό. Η προσήλωση στους κανόνες της διεθνούς δικαιοσύνης, των δημοκρατικών αρχών και των ανθρωπίνων αξιών –πέραν του ισχυρού συμφέροντος– τόσο στην Ευρασία όσο και στον Ειρηνικό αποτελούν διακηρυγμένη επιλογή του προέδρου Τζο Μπάιντεν.

6. Η διαφαινόμενη στήριξη των ΗΠΑ προς την Ελλάδα δεν εξηγείται μόνο λόγω των σημαντικών στρατηγικών συμφερόντων και των με αμοιβαίο όφελος διευκολύνσεων που παρέχουμε. Αφορά και στις κοινές αρχές και αξίες όπως καταγράφονται στον Χάρτη του ΟΗΕ και του ΝΑΤΟ. Βήμα βήμα ανακτούμε ρόλο σε μία υπερπεριφέρεια μεγαλύτερη αυτής που προ ολίγων μόλις χρόνων θεωρούσε η Ελλάδα ως σφαίρα δυνατών επιδράσεων και συνεργατικών δράσεών της. Από τη Μαύρη Θάλασσα, τα Βαλκάνια και το Ιόνιο – Αδριατική και από το Αιγαίο, τη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή μέχρι τον Περσικό Κόλπο. Χάρις σε ισχυρή συνέργεια συμφερόντων. Αυτή είναι σήμερα η ελληνική ακτινωτή παρουσία στις «πέντε θάλασσες».

7. Οι ΗΠΑ εργάζονται για την ευθυγράμμιση των συμμάχων τους στο ΝΑΤΟ, καθώς και της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην ταυτόχρονη διμέτωπη αναμέτρηση με τη Ρωσική Ομοσπονδία και τη Λ.Δ. της Κίνας. Εχει χαρακτήρα αντιπαράθεσης και σύγκρουσης. Tο μέτωπο του Ειρηνικού, στο οποίο κυριαρχεί η Λ.Δ. της Κίνας συνδέεται οικονομικά, ενεργειακά, χρηματοδοτικά και μέσω των υποδομών μεταφορών με το δυτικό θέατρο ανταγωνιστικής σύγκρουσης στη Μεσόγειο, στα Βαλκάνια, στην Ευρώπη. Η παγκόσμια οικονομική, ενεργειακή και χρηματοδοτική αλληλεξάρτηση είναι τέτοια, ώστε ένα μέτρο που στοχεύει στην Κίνα μπορεί να αποσταθεροποιήσει το εύθραυστο λόγω και της πανδημίας παγκόσμιο σύστημα ισορροπίας.

8. Η περίοδος της ψυχρής ειρήνης που διανύουμε οδηγεί σε συνθήκες ψυχρού πολέμου. Τις έχουμε ήδη ζήσει. Η Ευρώπη χωρισμένη σε δύο συνασπισμούς. Η Ελλάδα χάρις στην ευθυκρισία των πολιτικών της ηγετών για μία ακόμη φορά βρέθηκε στη σωστή πλευρά της Ιστορίας. Το ερώτημα σήμερα είναι αν η ταυτόχρονη σύγκρουση των ΗΠΑ και των συμμάχων τους(;) –με διαφορετικό βαθμό ανησυχίας και βούλησης εμπλοκής τους– κατά της Λ.Δ. της Κίνας και της Ρωσικής Ομοσπονδίας θα προκαλέσει συσπείρωση των πόλων στόχευσης και την ενοποίηση των δύο μετώπων (Ευρασίας και Ειρηνικού). Η εκκίνηση έχει δοθεί.

9. ΟΙ ΗΠΑ διαθέτουν απαράμιλλη στρατιωτική ισχύ. Κυρίως όμως ανεξάντλητα αποθέματα ήπιας και έξυπνης ισχύος. Ισως θελήσουν αρχικά να δοκιμάσουν τις δύο αυτές επιλογές. Η πολυμερής διπλωματία έχει πλαίσιο και όνομα: τον ΟΗΕ, το μεταπολεμικό παγκόσμιο σύστημα συλλογικής ασφάλειας. Εχει αποδυναμωθεί λόγω της σύγκρουσης των 5 μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας (ΗΠΑ, Λ.Δ. Κίνας, Ρωσικής Ομοσπονδίας, Γαλλίας και Ηνωμένου Βασιλείου). Το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι το ισχυρότερο διευθυντήριο με εκτελεστικές εξουσίες που του επιτρέπουν ακόμη και τη λήψη στρατιωτικών μέτρων πειθαναγκασμού (Κεφάλαιο VII Χάρτη). Παρέχει ταυτόχρονα την ευκαιρία μετάβασης από το σημερινό χαμηλότερο μεταψυχροπολεμικά σημείο ισορροπίας –ας το χαρακτηρίσουμε «παίγνιο μηδενικού αθροίσματος» (zero sum game)– σε υψηλότερο με προσδοκώμενα κέρδη για τους 5. Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η πανδημία και η καταπολέμηση της παγκόσμιας τρομοκρατίας θα μπορούσαν να αποτελέσουν την αφετηρία. Η Ουάσιγκτον θα είχε πολλαπλό όφελος αν για παράδειγμα φιλοξενούσε μια συνάντηση κορυφής των μονίμων μελών. Αναδεικνύοντας ότι ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών καταστρατηγείται από τους στυλοβάτες του.

10. Η Ελλάδα δογματικά προβάλλει διεθνώς την προσήλωση στη διεθνή νομιμότητα, στον Χάρτη του ΟΗΕ και στα βασικά κείμενα που ορίζουν την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας (Τελική Πράξη Ελσίνκι, Χάρτα Παρισίων 1990). Δεν αποτελεί απλά στάση αρχής. Προωθείται ταυτόχρονα το εθνικό μας συμφέρον.

Υπό την προϋπόθεση ότι οι κανόνες αυτοί θα ισχύσουν από όλους για όλους έναντι όλων, η αξιωματική αυτή θέση μας κάνει τις επιλογές μας ευκολότερες. Ομως δεν θα είναι ούτε εύκολες ούτε ανώδυνες.

* Ο κ. Αλέξανδρος Π. Μαλλιάς είναι πρέσβης επί τιμή.

 kathimerini.gr

100 ημέρες μετά το Brexit

Από
anixneuseis
-
0

Ο Μπόρις Τζόνσον πίστευε ότι το Brexit θα σήμαινε μια νέα εποχή. Στη συνέχεια όμως έπρεπε να προσδιοριστεί και η νέα σχέση με την ΕΕ, η οποία μέχρι στιγμής μοιάζει με αντιπαλότητα.

Λονδίνο-Βρυξέλλες, μια δύσκολη σχέση

Μόλις 100 ημέρες μετά το Brexit, που συμπληρώνονται στις 10 Απριλίου, η νέα σχέση της Μεγάλης Βρετανίας με την ΕΕ μοιάζει περισσότερο με αντιπαλότητα παρά με αγαστή συνεργασία.Οι μέρες που ακολούθησαν μετά την επίσημη αποχώρηση της Μ. Βρετανίας από την ΕΕ κάθε άλλο παρά αρμονικές ήταν. Με κάθε ευκαιρία η βρετανική κυβέρνηση γιορτάζει έκτοτε την έξοδο από την ΕΕ και υπογραμμίζει τα πλεονεκτήματα της απομάκρυνσης από τις Βρυξέλλες.

Ψυχρολουσία μετά την εμπορική συμφωνία

Μπόρις ΤζόνσονΓια θρίαμβο του Βrexit κάνει λόγο συνεχώς ο Μπόρις Τζόνσον

Μετά την επίσημη αποχώρηση της Μ. Βρετανίας από την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, μόλις λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, Λονδίνο και Βρυξέλλες κατέληξαν σε συμφωνία για την μελλοντική εμπορική σχέση των δύο πλευρών στην μετά-Brexit εποχή. Η ανακούφιση για την αποφυγή του χάους ήταν μεγάλη, ωστόσο λίγες μέρες αργότερα ήρθε η πρώτη ψυχρολουσία: τελωνειακοί έλεγχοι, αργές γραφειοκρατικές διαδικασίες, συμπλήρωση εντύπων, φόροι επί των εισαγωγών, ένας πραγματικός πόλεμος νεύρων για εμπόρους και καταναλωτές. Η συμφωνία στην πράξη κάθε άλλο παρά εξάλειψε τα εμπόδια στον τομέα του εμπορίου. Σύμφωνα με τη Βρετανική Στατιστική Υπηρεσία τον Ιανουάριο καταγράφηκε μάλιστα πτώση στις βρετανικές εξαγωγές άνω του 40%. Επίσης οι εισαγωγές από την ΕΕ μειώθηκαν κατά 28,8%.

Οι ειδικοί πάντως δεν εκπλήσσονται. «Η εμπορική συμφωνία είναι προφανώς πιο ισχνή σε σχέση με την πλήρη συμμετοχή μιας χώρας στην ΕΕ ή με άλλα φιλόδοξα μοντέλα συμμετοχής στην ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση» αναφέρει ανάλυση του Κέντρου Ευρωπαϊκής Πολιτικής των Βρυξελλών. Σύμφωνα με προβλέψεις τα επόμενα δέκα χρόνια οι εξαγωγές της Μ. Βρετανίας αναμένεται να μειωθούν κατά 36% ως απόρροια της εξόδου από την ΕΕ.

Πόσο πραγματικός είναι o εμβολιαστικός θρίαμβος;

AstraZenecaΤο εμβόλιο της AstraZeneca εξαρχής δίχασε

Πέρα όμως από τα οικονομικά και εμπορικά μειονεκτήματα της αποχώρησης από την ΕΕ, η κυβέρνηση Μπόρις Τζόνσον το 2021 είχε να επιδείξει έναν άλλον, κατά την ίδια, θρίαμβο, αυτή τη φορά στο πεδίο της διαχείρισης της πανδημίας και πιο συγκεκριμένα στο πεδίο των εμβολιασμών. Μετά από τα τραγικά δεδομένα του 2020 σχετικά με τον κορωνοϊό, τα καλά νέα για τα 31 εκατομμύρια εμβολιασθέντων με την πρώτη δόση του εμβολίου και τους χαμηλούς αριθμούς νέων κρουσμάτων ήρθαν για να αναπτερώσουν το ηθικό των Βρετανών. Από την άλλη πλευρά στην ΕΕ οι εμβολιασμοί κινούνταν αργά, οι δόσεις ήταν λίγες και η επικεφαλής της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παραδέχθηκε αδυναμίες και λάθη του ευρωπαϊκού συστήματος.

Από την άλλη πλευρά όμως ο βρετανικός «θρίαμβος» δεν θα ήταν νοητός χωρίς ευρωπαϊκά εμβόλια. Από την 1η Δεκεμβρίου 2020 πάνω από 21 εκατομμύρια δόσεις εμβολίων έφτασαν στη Μεγάλη Βρετανία από την ΕΕ, αλλά σχεδόν τίποτα αντίστροφα. Για τον λόγο αυτό η ΕΕ αυστηροποίησε τις εξαγωγές εμβολίων. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η βρετανική-σουηδική φαρμακευτική  ΑstraZeneca. Για το πρώτο εξάμηνο του 2021 είχαν συμφωνηθεί αρχικά να παραδοθούν στην ΕΕ 300 εκατομ. δόσεις, ωστόσο αυτές περικόπηκαν στα 100 εκατομμύρια.Την ίδια ώρα η εταιρεία συνέχιζε κανονικά τη διανομή εμβολίων στη Μ. Βρετανία, προκαλώντας την άμεση αντίδραση των Βρυξελλών, που ζήτησαν την απρόσκοπτη τήρηση των συμφωνηθέντων.

To «αγκάθι» της Βόρειας Ιρλανδίας

ΜπέλφαστΑπό τα πρόσφατα επεισόδια στο Μπέλφαστ

Η νέα κρίση όμως αναφορικά με τα εμβόλια έφερε και πάλι στο προσκήνιο και ένα παλιό, καυτό ζήτημα: το κεφάλαιο της Βόρειας Ιρλανδίας και των συνόρων με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας, κράτους- μέλους της ΕΕ. Στις διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες για το καθεστώς των συνόρων μετά τη συμφωνία αποχώρησης από την ΕΕ στο επίκεντρο βρισκόταν η απρόσκοπτη διατήρηση των συνόρων ως είχαν, προκειμένου να αποφευχθούν εντάσεις και να διασφαλισθεί η ειρήνη στην περιοχή. Η Μεγάλη Βρετανία προσπάθησε ωστόσο να εργαλειοποιήσει το πρωτόκολλο για τη Βόρεια Ιρλανδία, υποστηρίζοντας ότι η Βόρεια Ιρλανδία de facto αποχώρησε επίσης από την ενιαία αγορά. Τελευταία οι νέες εντάσεις που ξέσπασαν στη Βόρεια Ιρλανδία έφεραν στη μνήμη εικόνες από το αιματηρό παρελθόν.

Κρίστοφ Μάιερ, dpa

Επιμέλεια: Δήμητρα Κυρανούδη

DW

1...2,3092,3102,311...3,038Σελίδα 2,310 από 3,038