O πρωθυπουργός Όρμπαν ίσως χάσει τις εκλογές του 2022, γι’ αυτό προσπαθεί να διασφαλίσει την εξουσία του μέσω ιδρυμάτων που θα ασκούν αρμοδιότητες του κράτους.
Η Βουδαπέστη από ψηλά
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όμπαν θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως ο πιο πανούργος πολιτικός στη σύγχρονη Ευρώπη.Προκειμένου να διασφαλίσει με κάθε τρόπο την εξουσία του έχει σκαρφιστεί πολλά – από την υπονόμευση των ανεξάρτητων ΜΜΕ μέχρι έναν νέο εκλογικό νόμο που ευνοεί ευθέως το κόμμα του, το Φιντές (Fidesz). Η τελευταία ιδέα του όμως ξεπερνά κάθε όριο: στόχος του είναι η δημιουργία ενός «παράλληλου κράτους» που θα επιτρέπει στον ίδιο και το κυβερνών κόμμα να αναλάβουν τον έλεγχο του συνόλου σχεδόν της πολιτικής και κοινωνικής ζωής της χώρας ακόμη κι αν χάσει τις επόμενες εκλογές.
Στην Ουγγαρία παρατηρείται πράγματι μια αυξανόμενη κόπωση και διάθεση πολιτικής αλλαγής. Πολλοί πολίτες έχουν κουραστεί από τη διακυβέρνηση Όρμπαν και τα διαδοχικά σκάνδαλα διαφθοράς, στα οποία εμπλέκονται μέλη του κυβερνώντος κόμματος αλλά και συγγενείς του Όρμπαν. Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις υπάρχουν καλές πιθανότητες για επικράτηση της ενωμένης αντιπολίτευσης έναντι του Φιντές στις επόμενες εκλογές του 2022. Ωστόσο ο Όρμπαν έχει βρει έναν τρόπο να ελέγχει ακόμη και το ενδεχομένο μια εκλογικής ήττας μέσω της σύστασης μιας σειράς νέων, αμφιλεγόμενων θεσμών. Ένας τέτοιος είναι το λεγόμενο «Ίδρυμα διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων δημοσίου συμφέροντος», η σύσταση του οποίου εγκρίθηκε από το ουγγρικό κοινοβούλιο στις 27 Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για ένα από τα 32 νέα ιδρύματα παρόμοιου τύπου που θα έχουν τη σφραγίδα Όρμπαν.
Αρμοδιότητες για όλο το φάσμα της κρατικής λειτουργίας
Ίσως ο πιο «πανούργος» πολιτικός της ΕΕ
Τα περισσότερα από αυτά τα ιδρύματα θα εμπλέκονται στην ανώτατη εκπαίδευση. Έτσι όλο το φάσμα της ουγγρικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ενδέχεται να μεταφερθεί σε αυτά, όπως επίσης και μέρος της νοσοκομειακής περίθαλψης. Σε γενικές γραμμές τα νέα ιδρύματα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα συνταγματικών τομέων: από την εκπαίδευση, την προστασία της οικογένειας, την τέχνη, τη νεολαία και ταΜΜΕ, την προστασία του περιβάλλοντος, τη γεωργία, την οικονομική ανάπτυξη μέχρι και τις ουγγρικές μειονότητες του εξωτερικού. Οι κινήσεις αυτές εγγυώνται, σύμφωνα με τον δικηγόρο και πρώην φιλελεύθερο βουλευτή Αντράς Σίφερ ότι μετά από μια κυβερνητική αλλαγή κάθε νέα ουγγρική κυβέρνηση θα πρέπει να μοιραστεί την εξουσία με μια «παράλληλη κυβέρνηση που θα δρα μέσω της διοίκησης υπό τη διεύθυνση του Βίκτορ Όρμπαν».
Στο μεταξύ τα επίμαχα ιδρύματα θα διαθέτουν περιουσία δισεκατομμυρίων που είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί. Αυτή αφορά δημόσια ακίνητα, ακαδημαϊκά ιδρύματα, πάρκα, δάση, παλάτια, μνημεία μέχρι και συμμετοχή σε δημόσιες εταιρείες. Επίσης τα ιδρύματα αυτά θα διαθέτουν διοικητική ανεξαρτησία και δεν θα υπόκεινται σε κρατική εποπτεία. Οφείλουν να ξοδεύουν τα χρήματά τους μόνο για τους επιδιωκόμενους σκοπούς, ωστόσο δεν προβλέπεται κάποιο είδος ελέγχου. Σύμφωνα μάλιστα με την περσινή αναθεώρηση του ουγγρικού Συντάγματος, για οποιαδήποτε τροποποίηση στον τρόπο λειτουργίας τους θα πρέπει να ψηφίσουν υπέρ τα δύο τρίτα των βουλευτών. Ωστόσο θεωρείται απίθανο ότι κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί ακόμη κι αν έρθει στην εξουσία η αντιπολίτευση.
Όλα υπό τον έλεγχο του Όρμπαν
Από αντικυβερνητικές διαδηλώσεις
Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι τα εν λόγω ιδρύματα διευθύνονται από διοικητικά συμβούλια, τα μέλη των οποίων διορίζονται από την κυβέρνηση επ’ αόριστον, ενώ οι νυν διαχειριστές θα διορίζουν τους επόμενους. Μέχρι στιγμής στις κορυφαίες θέσεις αυτών των ιδρυμάτων βρίσκονται υπουργοί, γενικοί γραμματείς αλλά και επιχειρηματίες που πρόσκεινται στον Βίκτορ Όρμπαν. Η δε κυβέρνηση Όρμπαν δικαιολογεί τη σύσταση όλων αυτών των νέων θεσμών με τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του κράτους στον 21ο αιώνα.
Από την πλευρά της η ουγγρική αντιπολίτευση κάνει λόγο για «βάναυση ιδιωτικοποίηση» και «κλοπή» δημόσιας περιουσίας προς όφελος των αμφιλεγόμενων νέων ιδρυμάτων. Ο Μίκλος Λεγκέτι, διευθυντής του ουγγρικού παραρτήματος της Διεθνούς Διαφάνειας, θεωρεί ότι πρόκειται για το πιο επικίνδυνο μέτρο που έχει λάβει ως τώρα η κυβέρνηση Όρμπαν. Εκτιμά ότι πρόκειται για ένα «ιδιότυπο μοντέλο, που δεν υπάρχει πουθενά αλλού, όχι μόνο στις δυτικές δημοκρατίες, όπου τηρούνται οι κανόνες του κράτους δικαίου, αλλά ούτε και σε ανατολικού τύπου δικτατορίες, όπου τηρούνται φαινομενικά τουλάχιστον τα προσχήματα». Τα ουγγρικά κόμματα της αντιπολίτευσης υπόσχονται ότι σε περίπτωση εκλογικής νίκης θα καταργήσουν τα νέα ιδρύαματα και θα επιστρέψουν τα περιουσιακά τους στοιχεία στο κράτος και τους πολίτες. Ο Μίκλος Λιγκέτι εκτιμά ωστόσο ότι αυτό απαιτεί στην ουσία μια πραγματική «συνταγματική επανάσταση».
Ο ΥΠΕΞ κ. Δένδιας δήλωσε στην εφημερίδα Arab News κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Σαουδική Αραβία: «Η Ελλάδα πιστεύει στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Δεν πρόκειται να ξεκινήσει να σκάβει τον πυθμένα της Μεσογείου Θάλασσας για να βρει αέριο, για να βρει πετρέλαιο, για έναν πολύ απλό λόγο. Χρειαζόμαστε 10 ή 20 χρόνια για να το βρούμε και να το εκμεταλλευτούμε κι από άποψη κόστους-οφέλους θα είναι πολύ πιο ακριβό απ’ ό,τι, για παράδειγμα, στη Σαουδική Αραβία. Άρα από οικονομική άποψη δεν οραματίζομαι ότι η Ελλάδα θα γίνει μια χώρα παραγωγής πετρελαίου». Για να προσθέσει: «Και με όλο το σεβασμό, το Αιγαίο, για παράδειγμα, είναι ένας παράδεισος επί της γης. Δεν σκοπεύουμε να το μετατρέψουμε σε έναν Κόλπο του Μεξικού». Άνθρακες λοιπόν ο θησαυρός με τον οποίο μας νανούριζαν και μας ξεσήκωναν τόσα χρόνια; Μόνον από το κοίτασμα “Αφροδίτη” η Λευκωσία “ανέμενε” 9,4 δις ευρώ. Όμως επειδή ο “θησαυρός” είναι υπαρκτός, το ερώτημα που τίθεται είναι σε ποιόν θα πρέπει να αποδοθεί η ολιγωρία της αξιοποίησης του μέχρι σήμερα.
Ό Νταν Ραμπίνοβιτς, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, ερωτηθείς για τον East Med και για τα οικόπεδα υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο ισχυρίστηκε: «Είναι μια συζήτηση του χθες. Έχουμε μπει στην εποχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας λόγω των μεγάλων εξελίξεων στην τεχνολογία που σημειώθηκαν γύρω στο 2018 ενώ η δυναμική του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στην περιοχή αναπτύχθηκε μεταξύ 2012 και 2017. Όλοι, και εμείς στο Ισραήλ, πιστεύαμε ότι ήλθε η ώρα για πλουτισμό. Πολλές υποσχέσεις. Όλα διαψεύδονται σήμερα. Το φυσικό αέριο που όλοι γιόρταζαν πριν 10 χρόνια ανήκει πλέον στο παρελθόν». Και ο αγωγός East Med; Το κόστος του έργου εκτιμάται σε 6,1 δις ευρώ που μπορεί όμως να προσεγγίσει και στα 8 με 10 δις λόγω της εξαιρετικά δύσκολης κατασκευής του ενώ η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει αποφασίσει τη διακοπή χρηματοδότησης κάθε έργου εξόρυξης ορυκτών καυσίμων περιλαμβανομένου και του φυσικού αερίου ενώ προς την ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι εμπορικές τράπεζες.
Η πολιτική της χώρας μας είναι να παραπέμπει τα προβλήματα μας με την γείτονα στις καλένδες, να διαιωνίζονται, όμως αυτό που μας λέει ο Νταν Ραμπίνοβιτς είναι ότι υπάρχουν ζητήματα με ημερομηνία λήξης, που δεν μας περιμένουν. Διότι τα κράτη της Ανατολικής Μεσογείου που δεν ενεπλάκησαν σε στείρα αντιπαράθεση, όπως η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία με την Τουρκία, δεν υπονόμευσαν τα εθνικά τους συμφέροντα, δραστηριοποιήθηκαν άμεσα και αξιοποιούν ήδη σε σημαντικό βαθμό τους ενεργειακούς πόρους τους. Μάλιστα η αβεβαιότητα με τον East Med και η κυπριακή εκκρεμότητα οδήγησαν την Αίγυπτο (κοίτασμα “Ζορ”) και το Ισραήλ (“Λεβιάθαν” και “Ταμάρ”) σε άλλες αναζητήσεις. Την αποστολή δηλαδή φυσικού αερίου στους δύο σταθμούς LNG, “Δαμιέττα” και “Ιντκου”, μετατροπής του φυσικού αερίου σε υγρή μορφή που διαθέτει η Αίγυπτος, και εκείθεν με πλοία LNG στην Ευρώπη. Μάλιστα το Ισραήλ συζητά πάλι το ενδεχόμενο μεταφοράς ποσότητας αερίου μέσω της Τουρκίας. Όμως το Ισραήλ και η Αίγυπτος οριοθέτησαν τις ΑΟΖ με τις γειτονικές χώρες. Αντίθετα η Λευκωσία αφού έπραξε το ίδιο με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, απέκλεισε την Τουρκία με το μεγαλύτερο μήκος ακτογραμμής στην Αν. Μεσόγειο, παρόλο που η ύπαρξη της τουρκοκυπριακής κοινότητας δημιουργούσε δυνατότητες προσέγγισης.
Όχι βέβαια ότι οι εταιρείες που ήδη εξορύσσουν φυσικό αέριο στην Αν. Μεσόγειο για λογαριασμό του Ισραήλ και της Αιγύπτου θα σταματήσουν. Αλλά λόγω της πανδημίας που οικονομικά οδήγησε πολλές σε αδιέξοδο, κυρίως της στροφής σε ΑΠΕ και του κόστους εξόρυξης, δεν προβαίνουν σε νέες επενδύσεις και διακόπτουν τις έρευνες. Ήδη έχουν διακοπεί οι έρευνες στα οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ, μέχρι και η Exxon Mobil αποχώρησε. Ποιός θα επωμιστεί λοιπόν τις συνέπειες της ολιγωρίας που είχε ως συνέπεια την απώλεια εθνικού πλούτου; Μάλιστα αντ’ αυτού η χώρα μας κληρονόμησε μια τεράστια δαπάνη εξοπλιστικών προγραμμάτων λόγω των τεταμένων σχέσεων με τη γείτονα. Όμως εύλογα επανέρχεται το ερώτημα: Αφού η εξόρυξη των υδρογονανθράκων έχει απαξιωθεί γιατί ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης απέρριψε τον Ιούλιο του 2019 την πρόταση του τότε Τουρκοκύπριου ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί με την οποία πρότεινε τη συγκρότηση κοινής επιτροπής υδρογονανθράκων, για τον διαμοιρασμό των κερδών και τις υφιστάμενες αδειοδοτήσεις, που θα άνοιγε το δρόμο για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος και θα απέτρεπε την όξυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων;
Η πρόσφατη αντιπαράθεση Σημίτη – Καραμανλή για το “Ελσίνκι”, φώτισε την πολιτική που οδήγησε στην “ομολογία” του κ. Δένδια στην εφημερίδα Arab News. Με την εκλογική του νίκη ο Κ. Καραμανλής εγκατέλειψε τις πρόνοιες του Ελσίνκι, μεταξύ των οποίων η επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών μέσω συνομιλιών και της Χάγης, αρνήθηκε μάλιστα να παραλάβει τον φάκελο των διερευνητικών συνομιλιών μέχρι τότε από τον Κ. Σημίτη. Η στάση του αποδόθηκε στον φόβο της μη δικαίωσης της χώρας μας στη Χάγη. Τότε γιατί επικαλούμαστε συνεχώς το Διεθνές Δίκαιο; Τί φοβάται ότι θα χάσει η Ελλάδα; Αν δεν οριοθετηθούν η ΑΟΖ και η υφαλοκρηπίδα σε ποιό βαθμό μας ανήκουν; Οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο με την απαξίωση του προσδοκώμενων εισροών απέδειξαν ότι άσχετα ποιά δικαιώματα επικαλείσαι ως κυριαρχικά, αυτά είναι ανύπαρκτα αν δεν μπορείς να τα αξιοποιήσεις
Μια επιστολή του εκπροσώπου της τουρκικής πρεσβείας στην Σιγκαπούρη στην εφημερίδα Straits Times είναι αποκαλυπτική των τουρκικών θέσεων σε σχέση με το συμβάν με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αλλά και την Ε.Ε. γενικότερα, τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και το ΝΑΤΟ.
Διαβάστε την επιστολή όπως μας την έστειλε ο συνεργάτης μας στη ΝΑ Ασία.
“Γράφω απαντώντας σε ένα σχόλιο της εφημερίδας STRAITS TIMES που έγραψε ο ανταποκριτής σας διεθνών σχέσεων Jonathan Eyal για να σχολιάσω την ευρύτερη εικόνα στα ζητήματα τα οποία έθεσε (Μαθήματα μεσαίας δύναμης από την Τουρκία-13 Απριλίου).
Η Τουρκία υπέβαλε αίτημα πλήρους ένταξης ως μέλος στην ΕΕ το 1987 και αναγνωρίσθηκε από την ΕΕ ως υποψήφιο για πλήρη ένταξη το 1999.
Αυτός παραμένει ο στρατηγικός στόχος για την Τουρκία, όπως πρόσφατα τονίστηκε ολοφάνερα σε υψηλότατα επίπεδα.
Τούτου λεχθέντος, κατά τη διάρκεια των 22 τελευταίων ετών, σε αυξανόμενη συχνότητα διαπιστώνουμε ότι η πορεία της ένταξης και τα κριτήρια ένταξης μπορούν να μεταβάλλονται και ο τερματισμός μπορεί να αναβάλλεται από ορισμένα μέλη της ΕΕ, για να εξυπηρετήσουν δικά τους εσωτερικά πολιτικά προβλήματα.
Αυτό παραμένει το μεγάλο εμπόδιο στην πορεία της ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ.
Παρόλα αυτά, η Τουρκία παραμένει ανοιχτή στη δέσμευσή της με την ΕΕ και έχει ενθαρρύνει την ΕΕ, καθώς και τα μέλη της, να δρουν με πλέον διαφανή, ειλικρινή και προβλεπόμενο τρόπο.
Στο πνεύμα αυτό, η Τουρκία παραμένει επίμονα δεσμευμένη με τους Προέδρους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ακόμα και σε δύσκολους καιρούς.
Απέναντι σε αυτήν την υπαναχώρηση, η Τουρκία δεν μπορεί να κατηγορηθεί για την κατάσταση στην οποία βρέθηκε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και κανέναν δεν μπορεί να ωφελήσει αυτό το συμβάν.
Κατά την προπαρασκευή της συνάντησης, σύμφωνα με την τηρούμενα πρακτική, το τουρκικό πρωτόκολλο ακολούθησε τις οδηγίες που έδωσαν οι συνομιλητές μας.
Επίσης, αυτή η ατυχής και και αθέλητη κατάσταση, δεν μπορεί να ειδωθεί ούτε ως επακόλουθο ούτε ως προάγγελος για τις δυσκολίες της Τουρκίας με την ΕΕ, καθώς το σχόλιο υπονοεί.
Η Τουρκία αποτελεί τείχος στην νοτιοανατολική γωνιά της Ευρώπης εναντίον ποικίλων προκλήσεων και απειλών για την Ευρώπη, ειδικά για την τρομοκρατία και άλλες προκλήσεις.
Η ένταξή μας ως πλήρες μέλος της ΕΕ, θα ωφελήσει την ΕΕ και τα μέλη της. Η πραγματικότητα αυτή πρέπει να γίνει αντιληπτή από την ΕΕ και τα μέλη της.
Μέχρι το τέλος, θα συνεχίσουμε να ενθαρρύνουμε τους Ευρωπαίους συνομιλητές μας για μια πλήρη στρατηγική δέσμευση, όπως προβλεπόταν από την αρχή της έναρξης της ενταξιακής πορείας, καθώς θα συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας για εκπλήρωση των αμοιβαίων υποχρεώσεών.
Η περιοχή στην οποία βρίσκεται η Τουρκία απαιτεί πολυσχιδή εξωτερική πολιτική.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ένταξή μας στην ΕΕ δεν είναι εναλλακτική λύση της συμμετοχής μας στο ΝΑΤΟ.
Το ίδιο ισχύει για τη στρατηγική συμμαχία μας με τις ΗΠΑ.
Λόγω των ευδιάκριτων εθνικών θέσεων των εν λόγω συμμάχων μας, οι οποίες δεν ανταποκρίνονται πλήρως στις εθνικές μας ανάγκες, η Τουρκία δεν είχε άλλη επιλογή εκτός από την απόκτηση του συστήματος F-400, για να διασφαλίσει την αεροπορική της άμυνα.
Λόγω αυτού και λόγω της μονομερούς ακύρωσης της τουρκικής συμμετοχής στο πρόγραμμα F-35, ως αντίποινα καθώς και η απειλή κυρώσεων από τις ΗΠΑ, έχουμε τεταμένες σχέσεις.
Η Τουρκία είναι αποφασισμένη να συνεργαστεί στενά με τις ΗΠΑ, και να αντιμετωπίσει μεγάλες δυσκολίες, τόσο διμερώς όσο και με το ΝΑΤΟ, ως στενοί και προεξέχοντες σύμμαχοι.
Στην πρώτη σειρά από αριστερά οι Νίκος Δένδιας, Ερσίν Τατάρ, Αντόνιο Γκουτέρες, Νίκος Αναστασιάδης και Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Ποζάρουν για την αναμνηστική φωτογραφία μετά το τέλος της άτυπης Πενταμερούς για το Κυπριακό, στη Γενεύη (φωτ.: EPA / CHARIS AKRIVIADIS / GREEK FOREIGN MINISTRY / HANDOUT)
Καθυστέρησα δύο εβδομάδες για να γράψω κάτι, έστω επιγραμματικά, για όσα είπε ο Δένδιας στην Άγκυρα. Σε κλίμα έντονου ενθουσιασμού για τα αυτονόητα, είναι δύσκολη η ψυχρή αντιμετώπιση των γεγονότων, όπως οφείλει να γίνεται στη διπλωματία. Δεν υπάρχει καμιά δυνατότητα να σε προσέξει κανείς. Και αυτό είναι το λιγότερο. Το ανάθεμα θα ήταν ο κοινός τόπος. Ο αντίλογος υποστηρίζει πως πρέπει να συντηρείται και το ηθικό του λαού. Αλλά αυτό δεν είναι δουλειά του υπουργού Εξωτερικών.
Ας ελπίσουμε ότι οι δημόσιες δηλώσεις Δένδια είναι και η γραμμή της εξωτερικής πολιτικής. Και δεν ήταν, απλώς, πομφόλυγες.
Οι γεωτεκτονικού χαρακτήρα γεωπολιτικές αλλαγές δημιουργούν ευκαιρία να αλλάξουν βασικές διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής. Και μια από αυτές είναι το Κυπριακό. Η αλλαγή στο Κυπριακό θα μεταφέρει, εν μέρει έστω, την ελληνοτουρκική αντιπαράθεση από το Αιγαίο στην Ανατολική Μεσόγειο. Εκεί όπου συμφέρει περισσότερο την Ελλάδα και τη μεγαλόνησο αλλά το αθηναϊκό κατεστημένο επεδίωξε να υπονομεύσει την προσπάθεια. Δεν είναι, μόνο, η φοβία τους και η προσπάθεια σύνταξής τους σε μια παραδοσιακή γραμμή χωρίς καν να τους το ζητήσουν. Έχουν και την ψευδαίσθηση πως θα κάνουν μπίζνες με την Τουρκία. Ας κάνουν σε ένα περιβάλλον όπου τα δικαιώματα της χώρας θα αναγνωρισθούν. Όχι, όμως, σε βάρος τους.
Η κατάληξη της Πενταμερούς ήταν απολύτως προβλέψιμη. Τίποτε δεν πρέπει να έχει προκαλέσει έκπληξη. Το θέμα είναι πως διαβάζει κανείς τις δηλώσεις.
Ο Αναστασιάδης έφυγε περιχαρής λέγοντας πως η διεθνής κοινότητα απέρριψε την προσπάθεια της Τουρκίας για αναγνώριση δύο κρατών. Ο Τατάρ το ίδιο. Είπε πως τέθηκε για πρώτη φορά στο τραπέζι θέμα αναγνώρισης δύο κρατών. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, όμως, ζήτησε περαιτέρω καλή διάθεση από τις δύο πλευρές για να βρεθούν συγκλίσεις στην επόμενη συνάντηση. Τι άλλο έχουν να παραδώσουν οι Ελληνοκύπριοι; Ήδη, οι υποχωρήσεις που έχουν γίνει είναι απαράδεκτες.
Οι Ελληνοκύπριοι και οι ελλαδίτες που τάσσονται με την κυρίαρχη άποψη στο νησί πιστεύουν πως μπορούν να το επανενώσουν με συνεχείς υποχωρήσεις; Είναι επανένωση η παράδοση ολόκληρης της Κύπρου στη βούληση της Τουρκίας;
Η γραμμή άμυνας μέχρι σήμερα ήταν η διατήρηση της υπάρχουσας κατάστασης έως ότου βρεθεί η κατάλληλη στιγμή. Με την κλιμάκωση που επιχειρεί η Τουρκία για να υποχωρήσει σε μια λύση χαλαρής συνομοσπονδίας και να ελέγξει με τις ρυθμίσεις που θα επιβάλει ολόκληρη την Κύπρο και οι τεράστιες γεωπολιτικές αλλαγές που συντελούνται και επηρεάζουν την περιοχή είναι αμφίβολο αν θα αφήσουν περιθώρια για διατήρηση της σημερινής κατάστασης. Θα χάσει όποιος δεν έχει αναλύσει καλά τις εξελίξεις και όποιος δεν σπεύσει να διαμορφώσει τους συσχετισμούς.
Το συμφέρον της διεθνούς κοινότητας δεν ταυτίζεται με τον πλήρη έλεγχο της νήσου από την Τουρκία. Αλλά και για την Τουρκία ο έλεγχος της Κύπρου αποτελεί γεωπολιτική προτεραιότητα. Ας θυμηθούμε τον νεοοθωμανιστή Νταβούτογλου.
Οι πιέσεις που δέχεται η γραμμή της «υπάρχουσας κατάστασης» είναι μεγάλες. Υπάρχει εναλλακτική λύση;
Δύο είναι τα μεγάλα προβλήματα της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας. Η εσωτερική της κατανάλωση και η απουσία στόχων της. Για το πρώτο κάναμε μεγάλες προσπάθειες να εγκαταλείψουμε το άθλημα, από εποχής Καραμανλή-Παπανδρέου (των μεγάλων). Ας μην το επαναφέρουμε σήμερα. Το δεύτερο, παρά τον εγκληματικό χαρακτήρα της έλλειψής του, οι κυβερνήσεις συνεχίζουν να διαιωνίζουν την απουσία του.
Η εξωτερική πολιτική δεν είναι επετειακή εκδήλωση στην οποία αναγιγνώσκονται ωραίοι λόγοι. Έχει στόχους, στρατηγική και τακτική. Και δεν αποκλείεται οι πομφόλυγες που την συνοδεύουν να αποβλέπουν σε κάτι δυσάρεστο.
Η Πενταμερής συγκλήθηκε σε μια στιγμή μειωμένης διεθνούς εκτίμησης για την Τουρκία ως αποτέλεσμα της συσσώρευσης αρνητικών στοιχείων της εξωτερικής πολιτικής του Ερντογάν.
Η Τουρκία προσήλθε με στόχο τη λύση μιας χαλαρής συνομοσπονδίας με την αναγνώριση δύο κρατών. Ουσιαστικά, μέσω της συνομοσπονδίας θέλει να έχει έλεγχο σε ολόκληρο το νησί. Η τακτική της είναι η απειλή για την Αμμόχωστο και η διχοτόμηση. Αλλά την διχοτόμηση δεν την θέλει όπως ο διάβολος το λιβάνι. Την χρησιμοποιεί, όμως, ως τακτική για πετύχει τον στόχο της χαλαρής συνομοσποδίας.
Το ερώτημα είναι η ελληνική πλευρά τι επιδιώκει στο Κυπριακό; Ξέρει τι θέλει; Έχει εναλλακτικούς στόχους; Έχει τακτική; Όχι. Και η απορία είναι γιατί δεν διαμορφώνει μια συνολική πολιτική; Γιατί ακολουθεί και σήμερα την τακτική βλέποντας και κάνοντας, όχι, μόνο, για το Κυπριακό;
Η εποχή των ερασιτεχνισμών και των προσωπικών πολιτικών έχει περάσει. Η ελληνική πολιτεία πρέπει να διαμορφώσει συνολική πολιτική στα εξωτερικά θέματα που την απασχολούν με τη δημιουργία κατάλληλων θεσμών. Και η πολιτική αυτή να εφαρμόζεται από τη γραφειοκρατία του κράτους. Οι διαφορετικές κυβερνήσεις και οι διαφορετικοί υπουργοί θα προσθέτουν, απλώς, πινελιές. Τακτική και διαχείριση.
Στο Κυπριακό χρειάζεται επαναθεώρηση. Σύνδεση του κυπριακού ελληνισμού (μέρους του συνόλου ελληνισμού) με μια νέα συνολική ελλαδική πολιτική. Οι συγκλίσεις που πέτυχε η Ελλάδα στην Ανατολική Μεσόγειο την ευνοούν. Και δεν ήταν συγκλίσεις που επεδίωξε η Αθήνα. Παροτρύνθηκε από την Ουάσιγκτον και συντάχθηκε με την πολιτική που ανέπτυξε το Ισραήλ.
Ευνοϊκή για την Ελλάδα θα είναι και η επιβεβαίωση της εκτίμησης πως η Τουρκία δεν διαδραματίζει, πλέον, για τη Δύση τον ρόλο που διαδραμάτιζε μέχρι πρόσφατα. Οι ισορροπίες στην περιοχή επανακαθορίζονται. Η Κύπρος μπορεί να ενταχθεί σε μια πολιτική συνολικής επαναθεώρησης.
Αδύναμη και απούσα είναι η Ελλάδα και από τον άμεσο περίγυρό της, τα Βαλκάνια. Στα οποία, Βαλκάνια, η γειτονική Τουρκία έχει επενδύσει σε όλους τους τομείς. Οι επιπτώσεις της ελληνικής απουσίας θα φανούν στο άμεσο μέλλον. Φαίνονται, ήδη, στην Αλβανία. Η τουρκική «επίθεση» πρέπει να αντιμετωπιστεί. Ελλάδα και Τουρκία δεν θα μπορέσουν να συνεργαστούν παρά σε ελάχιστους τομείς. Η αντιπαλότητα και ο ανταγωνισμός θα είναι το κυρίαρχο στοιχείο που θα χαρακτηρίζει τις σχέσεις τους. Όσο γρηγορότερα γίνει συνείδηση αυτό, τόσο καλύτερα.
Γι’ αυτό χρειάζεται στρατηγική και τακτική πέραν των κομμάτων. Με την αξιοποίηση του συνόλου των δυνάμεων που διαθέτει η χώρα.
Αλλά η λογική των ελληνικών κυβερνήσεων είναι να αντιμετωπίζουν το κράτος ως έναν αποτελεσματικό μηχανισμό βολέματος των στελεχών και των οπαδών τους. Τίποτε δεν έχει αλλάξει από άλλες εποχές.
Δεν είναι, επίσης, καθόλου σίγουρο αν η κυβέρνηση έχει διαμορφώσει άποψη για το τι αλλάζει στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ και πόσο οι αλλαγές αυτές θα επηρεάσουν την Ελλάδα. Αυτές οι εκτιμήσεις ξεπερνούν τις δυνατότητες των θεσμών που υπάρχουν. Όχι διότι δεν είναι στελεχωμένοι καλά αλλά διότι αλλού εστιάζουν, το ενδιαφέρον τους. Και έτσι, όλα εξαντλούνται σε μια λογική δημοσίων σχέσεων. Ακόμη και μια συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο. Εντάξει, η συνάντηση θα γίνει. Τι θα συζητηθεί; Πάλι, μόνο, τα τρέχοντα;
Πόσο έχει αποτιμηθεί η αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τον Αμερικανό πρόεδρο; Ήταν η υλοποίηση μιας υπόσχεσης του κ. Μπάιντεν και η ανθρωπιστική του ευαισθησία ή σηματοδοτεί μια ριζική αλλαγή της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ;
Η απάντηση στο ερώτημα αυτό οδηγεί σε διαφορετικές εκτιμήσεις και εξελίξεις. Την Ουάσιγκτον «κούρασε» ο Ερντογάν ή όλο το τουρκικό σύστημα; Σε τι διαφέρουν οι στόχοι του Ερντογάν από του τουρκικού συστήματος; Μήπως η διαφορά βρίσκεται στην τακτική; Μήπως η τακτική του κεμαλισμού είναι πιο επικίνδυνη από του ισλαμιστή και οθωμανιστή Ερντογάν.
Αν οι αναλύσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας απηχούν τις αμερικανικές σκέψεις τότε η αναφορά στην Κωνσταντινούπολη με το ελληνικό της όνομα και όχι με την τουρκική παραφθορά σημαίνει αμερικανική αντίθεση στα οθωμανικά όνειρα του Τούρκου προέδρου. Διότι και η Γενοκτονία των Αρμενίων συνετελέσθη επί Οθωμανών και, τότε, η Πόλη ονομαζόταν Κωνσταντινούπολη (άλλαξε όνομα επί κεμαλισμού).
Όλα αυτά βεβαίως, είναι ερμηνείες. Εκείνο που έχει σημασία είναι δύο πράγματα. Πρώτον δεν πρέπει να επαναφέρουμε στον δημόσιο βίο της χώρας τη χρησιμοποίηση των εξωτερικών θεμάτων για εσωτερική κατανάλωση. Και δεύτερον, πρέπει να διαμορφωθούν θεσμοί μελέτης, ανάλυσης και διαμόρφωσης εξωτερικής πολιτικής. Με στόχους, στρατηγική και τακτική. Διαφορετικά θα πλέουμε σαν βαρκούλα σε τρικυμισμένη θάλασσα.
Χρειάζεται, δηλαδή, μια Ανάσταση στην ελληνική εξωτερική πολιτική.
Στην Αλβανία η αυτοδυναμία και επανεκλογή του Έντι Ραμα είναι γεγονός παρά τις πληροφορίες ότι το Δημοκρατικο Κόμμα μπορεί να επιλέξει την «μη αναγνώριση των αποτελεσμάτων»
Ο ΟΑΣΕ με προκαταρκτική έκθεση,όπως πληροφορούμαι,του δίνει το έναυσμα…αλλά η εκτίμηση μου είναι ότι δεν θα είναι πειστικοί
Σε μια πρώτη,παντως, ανάγνωση, οι πάγιες πολιτικές επιρροές, γεωγραφικά, διατηρούνται στη χώρα, με το Σοσιαλιστικό Κόμμα να έχει προβάδισμα στο Νότο ενώ η αντιπολίτευση στο Βορρά.
Μια αντιπολίτευση που μάλλον έπεσε σε ύπνο και μέχρι την τελευταία στιγμή δεν ήθελε να δει την πραγματικότητα
Ο Έντι Ραμα εχει κτίσει με προσοχη το πολιτικό του μέλλον από την εποχή που ως Δήμαρχος των Τιρανων προχώρησε σε ριζοσπαστικές διαμορφώσεις και χρωματισμους των κτηρίων της αλβανικής πρωτεύουσας
Οι παρεμβάσεις του,ως καλλιτέχνης, δεν διέπονταν από την πολιτική ορθότητα η τον πολιτικό «αμοραλισμό» των αντιπάλων του
Όσο για τον τρόπο που διεξήχθησαν οι εκλογές αυτες δεν θα πρέπει να προβληματίζει όσους τουλάχιστον γνωρίζουν την γειτονική χώρα και έχουν ζήσει σαυτην
Από το 1990 οι πολιτικες αντιπαραθεσεις είχαν τα γνωρίσματα ενος συγκεντρωτικού και αυταρχικού συστηματος που προσπαθεί να στηρίξει έναν υποτυπώδη διαλογο και σχέση μεταξύ πολιτων και εξουσίας
Αποφεύγω να χαρακτηρίσω αυτήν την προσπάθεια για να δώσω την ουσιαστική σημασία των αποτελεσμάτων
Ένα νέο Κράτος οπως η Αλβανία με ένα σύστημα που δημιουργήθηκε εν πολλοίς με την ανοχή και την καθοδήγηση,από το 1990 και εντεύθεν,Δυτικών δυνάμεων δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει και να εξελιχθεί διαφορετικά
Ας μην ξεχνάμε εξάλλου ότι στην Ελλάδα απο το 1844 και για ογδόντα χρόνια περίπου οι ψηφοφόροι δεν χρησιμοποιούσαν ψηφοδέλτια,, αλλά τα σφαιρίδια, μικρές σφαίρες φτιαγμένες από μολύβι.
Στηνόταν μια κάλπη μια στα δεξιά που ήταν βαμμένη λευκή (έπεφτε η θετική ψήφος) και στην αριστερή που ήταν βαμμένη μαύρη και έπεφτε η αρνητική Έτσι προέκυψε το «Τον Μαύρισα!»
Τα αναφέρω ενδεικτικά για να υπογραμμίσω ότι το πρώτο ζητούμενο στη γειτονική μας Αλβανία είναι η ενδυνάμωση των δημοκρατικών θεσμών που εκ των πραγμάτων δεν ταυτίζεται ούτε με την ψήφο αντίδρασης ούτε με την ψήφο πιέσεων και αθέμιτων επιρροών
Η διαμόρφωση αυταρχικών συστημάτων δεν μετεξελισσεται χωρίς κορεσμό η «εξέγερση»
Η Αλβανία πρέπει να διαμορφώσει θεσμούς και αναπτυγμένο σύστημα
Μια κοινωνία με εμνευσμενους πολιτες που να θέλουν να μείνουν και όχι να φύγουν από τη χώρα
Η συμμετοχή των πολιτών στις εκλογές της Κυριακής ήταν κατα 3 ποσοστιαιες μοναδες από τις τελευταίες εκλογες αλλά και η μικρότερη σε περιοχές της εθνικής μας μειονότητας
Μειονότητα που έχει πλήρως συρρικνωθεί στα πλαίσια της ύπαρξης
Μια πρωτοφανής Κάμψη που δεν δικαιολογείται,βεβαιως,από την επιβολή του μέτρου της καραντίνας
Κάμψη της οποίας η τροχιά φαίνονταν από καιρό όπως ακριβώς φαινόταν και η δική μας πλημμελής υποστήριξη
Ο αποχρωματισμός και η εθνικη απονεύρωση που μεγαλώνει, χρόνο με το χρόνο, πρέπει να μας ανησυχεί.
Ξεκινώντας για τη Γενεύη ο Ερσίν Τατάρ μίλησε στο τουρκικό Voice of America. «Θέλω να μου αναγνωρίσουν την κυριαρχία μου. Άλλωστε η κυριαρχία μου υπάρχει. Κανείς δεν μπορεί να μου την πάρει από τα χέρια μου. Και θα συνεχίσει να υπάρχει. Η Τουρκία με αναγνωρίζει». Μπορεί να μην έχει άλλες προσδοκίες αυτός. Μπορεί να του αρκεί η αναγνώριση της Τουρκίας. Οι υπόλοιποι Τουρκοκύπριοι είναι ικανοποιημένοι; Πάντως, αυτόν ψήφισαν να τους εκπροσωπεί. Κι ας υπάρχουν χίλιοι άλλοι λόγοι. Οι παρεμβάσεις της Τουρκίας στην ψηφοφορία, οι έποικοι… Σημασία έχει ότι, αντιθέτως, οι Ελληνοκύπριοι ψήφισαν (χωρίς παρεμβάσεις) συνεχόμενα δύο Προέδρους που μπορούν να χαρακτηριστούν οι «διαλλακτικότεροι» ή οι «ενδοτικότεροι» αν είναι πιο παραστατικό, των πολιτικών μας.
Τρεις θητείες, 15 χρόνια. Τον Δημήτρη Χριστόφια και τον Νίκο Αναστασιάδη. Κι αν αυτοί οι δύο, έχοντας ως συνομιλητές πρώτα τον Ταλάτ και μετά τον Ακιντζί, δεν μπόρεσαν να φτάσουν στη λύση, δεν σημαίνει πως έγιναν αυτοί απορριπτικοί στα καλά καθούμενα. Σημαίνει πως όποιος κι αν είναι Πρόεδρος, η Τουρκία ακολουθεί μια πολιτική που δεν ικανοποιείται με τις υποχωρήσεις της πλευράς μας. Τις θεωρεί επιβαλλόμενες για να εφαρμόζεται η σαλαμοποίηση που θα οδηγήσει στον τελικό στόχο, που τον δηλώνει ανοικτά πλέον: η όποια διευθέτηση συμφωνηθεί να της επιτρέπει να ελέγχει όλη την Κύπρο. Κι αυτό όφειλαν να το αναγνωρίσουν οι πολιτικοί μας, ειδικά όσοι κατηγορούν τον Αναστασιάδη για απορριπτισμό, αλλά και όσοι φοβούνται ότι είναι ζήτημα χρόνου να επιστρέψει στον ενδοτισμό. Να το αναγνωρίσουν για να μπορέσουν να το διαχειριστούν. Δεν το έκαναν, προτίμησαν επί τρία χρόνια να ασκούν κομματικές πολιτικές εσωτερικής κατανάλωσης, γι΄ αυτό και σήμερα βρισκόμαστε ξανά σε μια διάσκεψη που θα αναζητήσει δήθεν «κοινό έδαφος». Για να κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας και το Κυπριακό να παραμένει «λυμένο» επί του εδάφους με τα τετελεσμένα που επιβάλλει η Άγκυρα.
Τι θα γίνει τώρα; Τίποτα απολύτως. Γιατί ούτε μπορεί να υπάρξει κοινό έδαφος και κοινό όραμα με ανισόρροπους επίβουλους, που είναι ανίκανοι να σεβαστούν την ανεξαρτησία της χώρας μας, ούτε υπάρχει Ελληνοκύπριος ηγέτης που θα υπογράψει ή θα παρουσιάσει ενώπιον του λαού μια διευθέτηση, που δεν θα ανταποκρίνεται στα ελάχιστα που επιβάλλει το ένστικτο αυτοσυντήρησης των Ελληνοκυπρίων. Ακόμα κι αν συμφωνηθούν κάποιες εποικοδομητικές ασάφειες για να μην κηρυχθεί αμέσως αδιέξοδο, η ουσία είναι ότι θα επιστρέψουν στο τραπέζι, όχι για διευθέτηση που θα οδηγεί σε ένα «κανονικό κράτος», αλλά αναζητώντας καλύτερες συνθήκες σφαγής. Διότι, δεν επιδίωξαν τίποτα, δεν προετοιμάστηκαν για τίποτα, δεν απαίτησαν τίποτα, παρά μόνο την επιστροφή στο τραπέζι των συνομιλιών. Όπως έκαναν όλα τα χρόνια που προηγήθηκαν. Συνομιλίες ως αυτοσκοπός. Με αποτέλεσμα η Τουρκία να αντιμετωπίζεται ως διαλλακτική, έτοιμη να βοηθήσει τη διαδικασία «κυπριακής ιδιοκτησίας» δήθεν, και στην πραγματικότητα να επιβάλλει τους στόχους της έναν προς έναν μέσω αυτής της διαδικασίας. Έτσι φτάσαμε σήμερα στον εκβιασμό των δύο κρατών, που δεν στοχεύει πουθενά αλλού παρά να μπουν στο τραπέζι με τη δική μας πρόθυμη αποδοχή, η αριθμητική εξίσωση του 82% με το 18% για να ελέγχει η Άγκυρα όλη την Κύπρο, και η συνδιαχείριση του φυσικού αερίου. Τα υπόλοιπα τα έχουμε αποδεχθεί και δεν την ενδιαφέρουν.
Το μόνο που μπορεί να κάνει ο Γκουτέρες είναι να μιλήσει ξανά για νέα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης για να αναπτυχθεί ακόμα περισσότερο η συνεργασία των δύο κρατιδίων που λειτουργούν πλάι – πλάι και μπορούν στο μέλλον, όταν θα χωνευτεί περισσότερο, να συναποτελέσουν μια συνομοσπονδία. Αυτά δεν είναι προφητείες, για να εξηγούμαστε. Είναι αυτά που θα έπρεπε να ανησυχούν τους ηγέτες μας, αν πραγματικά θέλουν να τα αποτρέψουν. Διότι, δεν είναι σίγουρο ότι δεν συνηγορούν σε αυτές τις εξελίξεις. Αλλιώς, θα καθόριζε τη στάση τους αυτό που είπε ο Νίκος Αναστασιάδης (20/8/2017), το επαναλαμβάνουμε για να το θυμηθεί κι ο ίδιος: «Είμαι έτοιμος για συμβιβασμούς αν αισθάνομαι ότι η χώρα μας είναι πραγματικά ανεξάρτητη και κυρίαρχη, ότι δεν ελέγχεται και δεν θα ελέγχεται από την Τουρκία, ότι θα υπηρετεί τα συμφέροντα των Κυπρίων και όχι της όποιας τρίτης χώρας».
Δημοσιεύτηκε από τον PaulMalo στις 29 Απριλίου 2021
Ο Αρχηγός του Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων επιθυμεί τη διαγραφή και την άμεση αποστράτευση των υπογραφόντων της επιστολής που δημοσίευσε η Valeurs Actuelles που είναι ακόμα «εν ενεργεία» .
«Οι στρατοί δεν υπάρχουν για να κάνετε προεκλογική εκστρατεία»
Μήπως άξιζε να κάνει τόσα πολλά κύματα η στήλη που δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο Place d’Armes, η οποία στη συνέχεια αναρτήθηκε από την εβδομαδιαία επιθεώρηση Valeurs Actuelles; Είναι αλήθεια ότι, στο πλαίσιο της προεκλογικής εκστρατείας και μετά την έκκληση της Marine Le Pen η οποία κάλεσε τους στρατιωτικούς να ενταχθούν στο κίνημα της, αυτό το κείμενο έγινε υψηλά πολιτικό και σχολιάστηκε ή καταδικάστηκε τόσο από πάρα πολλούς πολιτικούς όσο και από τις ίδιες τις στρατιωτικές αρχές.
.
Αυτή η έκκληση «για μια επιστροφή στη τιμή των ηγεμόνων μας», υπογράφηκε από περίπου είκοσι στρατηγούς, περίπου εκατό ανώτερους αξιωματικούς και περισσότερους από χίλιους άλλους στρατιωτικούς. Σύμφωνα με έρευνα που διενήργησε η LCI, τουλάχιστον το 64% των Γάλλων έχουν «ακούσει για αυτό το φόρουμ» , το 58% λέει «Υποστηρίζω τις προτάσεις των στρατιωτικών» . Μετά από αυτό το κείμενο και τη διαμάχη που προκάλεσε, η υπουργός των Ενόπλων Δυνάμεων, Φλωρεντία Παρλί, η οποία υπενθύμισε στο Twitter ότι «οι στρατοί δεν είναι εκεί για να κάνουν προεκλογική εκστρατεία, αλλά για να υπερασπιστούν τη Γαλλία» , ζήτησε πειθαρχικές κυρώσεις.
. 18 υπογράφοντες εξακολουθούν να είναι εν ενεργεία, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων αξιωματικών
.
Ο Αρχηγός Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων αντέδρασε επίσης, επιθυμώντας τη διαγραφή και την αυτόματη αποστράτευση των «εν ενέργεια» υπογραφόντων, ιδίως των είκοσι περίπου στρατηγών «δυο αστέρων» που υπογράφουν, κοντά στη συνταξιοδότηση, αλλά οι οποίοι μπορούν ακόμη να ανακληθούν εάν είναι απαραίτητο να υπηρετήσουν τη σημαία. Μια διαδικασία τόσο σπάνια όσο και εξαιρετική στο κόρφο των ένοπλων δυνάμεων. Επειδή δεν τήρησαν το καθήκον της εφεδρείας των στρατιωτικών, αυτοί οι στρατηγοί αξιωματικοί θα έπρεπε να περάσουν ενώπιον ανώτερου στρατιωτικού συμβουλίου, με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας να πρέπει να υπογράψει in fine το διάταγμα διαγραφής.
.
Πέρα από τα προφίλ “2S“, ο στρατηγός François Lecointre ανακοίνωσε ότι 18 υπογράφοντες που εξακολουθούν να είναι εν ενεργεία, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων αξιωματικών, θα περάσουν από την πλευρά τους από στρατιωτικό συμβούλιο και θα υπόκεινται σε «στρατιωτικές πειθαρχικές κυρώσεις», «ισχυρότερες για εκείνους της υψηλότερης κατάταξης».Το ζήτημα: η αμφισβήτηση της ουδετερότητας των στρατών, μια προσπάθεια χειραγώγησης του στρατού που θεωρεί απαράδεκτη. Ωστόσο, ο Αρχηγός Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων πιστεύει ότι ο γαλλικός στρατός είναι και παραμένει δημοκρατικός, και όχι πολιτικοποιημένος, αποκλείοντας μια απειλή πραξικοπήματος που θεωρεί ως φαντασία, καθώς και μια φερόμενη αύξηση της ριζοσπαστικοποίησης της ακραίας δεξιάς εντός του στρατού.
. enderi
.
Μετάφραση: Κριστιάν Ακκυριά
Ο πρόεδρος του Eurasia Group, Ιαν Μπρέμερ μιλάει στην «Κ»
Αθανάσιος Έλλις
Το ρήγμα ανάμεσα στον πρόεδρο Μπάιντεν και στον Ταγίπ Ερντογάν είναι βαθύ, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος, σε αντίθεση με τον προκάτοχό του, αποδίδει τεράστια σημασία στον σεβασμό των δημοκρατικών αξιών και προσβλέπει σε μια διεθνή τάξη πραγμάτων η οποία βασίζεται σε αρχές και κανόνες, και δεν βλέπει τον Τούρκο πρόεδρο ως κάποιον με τον οποίο μπορεί να συνεργαστεί σε αυτό το πλαίσιο, τονίζει σε συνέντευξή του στην «Κ» ο πρόεδρος του Eurasia Group, Ιαν Μπρέμερ.
Ο έμπειρος Αμερικανός αναλυτής, με αναγνωρίσιμη επιρροή στα κέντρα εξουσίας της Ουάσιγκτον, σκιαγραφεί ένα εξαιρετικά αρνητικό περιβάλλον για την Αγκυρα επισημαίνοντας ότι η συμμαχία ΗΠΑ – Τουρκίας βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, καθώς στην αμερικανική πρωτεύουσα επικρατεί η αίσθηση πως η στρατηγική αξία της Τουρκίας δεν είναι πλέον αυτή που ήταν κάποτε, ενώ η παραβίαση από την κυβέρνηση Ερντογάν πολιτικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων πολλών τμημάτων του πληθυσμού, από τους Κούρδους μέχρι τις γυναίκες, έχει πλήξει ανεπανόρθωτα τη διεθνή εικόνα της χώρας.
Ταυτόχρονα, μιλάει για αναβάθμιση της σχέσης της Ουάσιγκτον με την Αθήνα, συμπεριλαμβανομένου και του πεδίου της αμυντικής συνεργασίας, εξέλιξη που θα αυξήσει σημαντικά την ισχύ και τη γεωστρατηγική αξία της Ελλάδας στην περιοχή της.
– Γινόμαστε μάρτυρες, αν όχι του τέλους της συμμαχίας ΗΠΑ – Τουρκίας, πιθανώς της δραματικής επιδείνωσής της;
– Βρισκόμαστε σίγουρα σε ένα σημείο καμπής, δεδομένης της σοβαρής επιδείνωσης που έχουμε δει. Η Τουρκία απέκλινε σημαντικά από τη δημοκρατία, κάτι που δεν ενοχλούσε τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά είναι ένα πολύ ουσιαστικό ζήτημα για τον Τζο Μπάιντεν. Αυτός ο πρωταρχικός προβληματισμός –μαζί με τους ρωσικούς S-400, τις κυρώσεις για την υπόθεση της τράπεζας Χάλκμπανκ και τη σύγκρουση σε ό,τι αφορά τη Συρία– και επιπροσθέτως η στροφή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής από τη Μέση Ανατολή προς την Ασία αποτελούν προβλήματα για τη μακροπρόθεσμη σχέση ΗΠΑ – Τουρκίας. Και τώρα η αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων, που υπήρξε ζήτημα για πολλές κυβερνήσεις μας αλλά υλοποιείται από τον Μπάιντεν, είναι ακριβώς η επιβεβαίωση του πόσο λιγότερο σημαντική είναι αυτή η συμμαχία.
– Πόσο σημαντικό είναι ότι ο Μπάιντεν άφησε να περάσουν τρεις ολόκληροι μήνες πριν τηλεφωνήσει στον Ερντογάν;
– Εστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα. Ο Μπάιντεν βλέπει πως ο Ερντογάν δεν ευθυγραμμίζεται με τις ΗΠΑ ως προς θεμελιώδεις αξίες και αυτό είναι σημαντικό για την κυβέρνησή του. Θέλει στενότερες συμμαχίες, που βασίζονται στη δέσμευση για ένα διεθνές σύστημα με κανόνες και δεν βλέπει τον Ερντογάν να ευθυγραμμίζεται μαζί του σε αυτό.
– Τι σημαίνει η αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων;
– Οι αμερικανικές κυβερνήσεις από την εποχή Ρέιγκαν έχουν αγνοήσει αυτό το θέμα, μη θέλοντας να δημιουργήσουν εχθρότητα με τους Τούρκους. Κάτι που δεν απασχολεί τον Μπάιντεν. Ο Ομπάμα είχε υποσχεθεί να προχωρήσει στην αναγνώριση, όμως στη συνέχεια είχε κάνει πίσω, κάτι που η τότε πρέσβειρα των ΗΠΑ στον ΟΗΕ Σαμάνθα Πάουερ και ο αναπληρωτής σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του Ομπάμα, Μπεν Ρόουντς, έκριναν ως μεγάλο λάθος. Ο Μπάιντεν και ο υπουργός Εξωτερικών του, Τόνι Μπλίνκεν, έδωσαν την υπόσχεση γνωρίζοντας όλο αυτό το παρελθόν, και η αντιπρόεδρος Κάμαλα Χάρις είχε συνυπογράψει το σχετικό ψήφισμα ως γερουσιαστής. Ολοι οι πρωταγωνιστές αυτή τη φορά ευθυγραμμίστηκαν και έλαβαν την απόφαση πριν από μήνες (την αποκάλυψα τον Μάρτιο). Εκτός από όλα αυτά, υπάρχει μια αυξανόμενη αίσθηση στη Ουάσιγκτον πως η Άγκυρα δεν είναι πλέον ένας κρίσιμος στρατηγικός σύμμαχος όπως ήταν κάποτε. Αυτή η αναγνώριση αντανακλά την ευρύτερη διαδικασία αποσύνδεσης που εξελίσσεται στη σχέση ΗΠΑ – Τουρκίας.
– Η αποπομπή της Τουρκίας από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35 θα αλλάξει την ισορροπία ισχύος στην περιοχή;
– Βραχυπρόθεσμα όχι ιδιαίτερα, καθώς οι στρατιωτικές δυνατότητες της Τουρκίας είναι ισχυρές. Αλλά αυτό είναι αποτέλεσμα της απόφασής τους να επιμείνουν στους S-400. Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, η απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα F-35 θα σηματοδοτήσει το τέλος της αεροπορικής υπεροχής της Αγκυρας στην περιοχή. Είχε προηγηθεί και η εκτεταμένη εκκαθάριση στην αεροπορία μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 εναντίον του Ερντογάν. Με όλους τους αντιπάλους της Τουρκίας να προσβλέπουν στην απόκτηση των F-35, συμπεριλαμβανομένων των ΗΑΕ και της Ελλάδας, ο ελιγμός της Αγκυρας με τους S-400 θα έχει μεγάλο κόστος. Οι εναλλακτικές λύσεις της Τουρκίας για μαχητικά αεροσκάφη επόμενης γενιάς είναι η αγορά ρωσικών ή κινεζικών, ή η παραγωγή δικών της. Η πρώτη επιλογή θα έχει ως αποτέλεσμα να εμβαθύνει την απομόνωση της Αγκυρας και ουσιαστικά θα επιταχύνει τον δραστικό αποκλεισμό της από την ομπρέλα του ΝΑΤΟ. Η τελευταία επιλογή είναι ένα ρίσκο, καθώς η Τουρκία δεν έχει ακόμη αναπτύξει επιχειρησιακά έτοιμο κινητήρα.
– Στην Αν. Μεσόγειο, θα κάνει ο Ερντογάν ένα βήμα πίσω και θα προσπαθήσει να βελτιώσει τις σχέσεις με την Ελλάδα, την Αίγυπτο, το Ισραήλ, ή θα είναι πιο επιθετικός;
– Βραχυπρόθεσμα, θα προσπαθήσει να βελτιώσει τις σχέσεις, αλλά θα υποστεί ακόμη μεγαλύτερη εγχώρια πίεση (ιδιαίτερα λόγω της οικονομικής και υγειονομικής μάχης της χώρας εν μέσω πανδημίας) και αυτό θα τον καταστήσει πιο απρόβλεπτο. Και όταν είναι απρόβλεπτος, αυτό είναι πρόβλημα τόσο για την Τουρκία όσο και για τους άλλους.
– Ποιος είναι ο ρόλος της Ελλάδας σε αυτό το νέο σκηνικό στην περιοχή;
– Θα ευθυγραμμιστεί περισσότερο με τις ΗΠΑ στο μέλλον, κυρίως λόγω του γεγονότος ότι έχει μια κυβέρνηση που εμπιστεύονται οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις, καθώς και η Ουάσιγκτον. Επίσης, αντιμετωπίζει με σχετική επάρκεια την απειλή του κορωνοϊού, κάτι που βελτιώνει τη θέση της. Εχει επιπλέον μεγαλύτερη προοπτική να βελτιώσει την αμυντική συνεργασία με τις ΗΠΑ, κάτι που θα φέρει την Ελλάδα σε ευνοϊκή θέση, όσο η Ουάσιγκτον ψάχνει επιλογές εκτός Τουρκίας – και θα βελτιώσει, φυσικά, τη θέση της Αθήνας έναντι της Αγκυρας.
– Ποιες είναι οι προοπτικές για λύση στην Κύπρο, ενόψει και της διάσκεψης που συγκαλεί ο ΟΗΕ στη Γενεύη;
– Μοιάζει απίθανο να υπάρξει λύση. Η Αγκυρα και οι Τουρκοκύπριοι θα προτείνουν μια λύση δύο κρατών, την οποία θα απορρίψουν οι Ελληνοκύπριοι και η διεθνής κοινότητα, επικαλούμενοι ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Η πρώτη συνάντηση θα είναι μια ευκαιρία για όλους να προβάλουν με σαφήνεια τις μαξιμαλιστικές προσεγγίσεις τους, και για τον ΟΗΕ να διαπιστώσει ποια ακανθώδη ζητήματα μπορούν να παρακαμφθούν για να ξεκινήσουν νέες συνομιλίες. Πιθανότατα θα υπάρξει μια δεύτερη συνάντηση αργότερα φέτος, αλλά οι προοπτικές ύστερα από αυτό φαίνονται ζοφερές. Οι Ελληνοκύπριοι και η Τουρκία δεν έχουν κανένα κίνητρο να επιλύσουν τη μακροχρόνια διαμάχη τους σε αυτήν τη συγκυρία, και οι πολιτικοί συμβιβασμοί –που θα ήταν απαραίτητοι– θα είχαν μεγάλο κόστος για τη Λευκωσία και την Αγκυρα.
Η Τουρκία σε δίνη
– Ποια είναι η εκτίμησή σας για την κατάσταση στο εσωτερικό της Τουρκίας, από την οικονομία έως τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα δικαιώματα των γυναικών κ.λπ.;
– Oχι καλή, ενώ και η προβληματική αντιμετώπιση της απειλής της COVID-19 είναι το πιο δριμύ πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα. Η οικονομία συνεχίζει να πασχίζει να σταθεροποιηθεί και σε αυτό δεν βοηθούν οι άστοχες παρεμβάσεις που ο Ερντογάν εξακολουθεί να κάνει στην κεντρική τράπεζα, πλήττοντας όποιο επενδυτικό ενδιαφέρον έχει απομείνει για την Τουρκία. Η δημοκρατία στη χώρα συνεχίζει να καταστρατηγείται σε πολλά μέτωπα, είτε πρόκειται για τα δικαιώματα των γυναικών είτε για τη διευρυνόμενη επίθεση εναντίον Κούρδων πολιτικών. Ο Ερντογάν βρίσκεται προφανώς υπό πίεση, αλλά οι πράξεις του δεν βοηθούν ουσιαστικά ούτε τον εαυτό του ούτε την Τουρκία.
Ισραηλινοί ακτιβιστές καλούν την κυβέρνηση να αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Αρμενίων μπροστά στο τουρκικό προξενείο στην Ιερουσαλήμ(courtesy Combat Genocide Association)
Παρόλο που η Τουρκία είναι αδύναμη οικονομικά και διπλωματικά χωρίς να έχει περιθώρια αντίδρασης, το Ισραήλ θέτει ως προτεραιότητα τα στρατηγικά του συμφέροντα και όχι «δηλώσεις ήθους».
Η επίσημη αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων από τον Πρόεδρο Μπάιντεν το περασμένο Σάββατο προκάλεσε, όπως ήταν αναμενόμενο την οργισμένη αντίδραση της Τουρκίας. Η Τουρκία ωστόσο δεν είναι σε θέσει να αντιδράσει ουσιαστικά. Βρισκόμενη υπό πίεση τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό, η Άγκυρα δεν πρόκειται να αποσυρθεί από το ΝΑΤΟ, ούτε να κλείσει τις βάσεις των ΗΠΑ που βρίσκονται εντός της επικράτειάς της.
Ωστόσο, παρά την ευάλωτη θέση στην οποία βρίσκεται το τουρκικό κράτος, το Ισραήλ δε θα ακολουθήσει το παράδειγμα του Μπάιντεν, δίνοντας προτεραιότητα στα στρατηγικά συμφέροντά του, έναντι των ηθικών δηλώσεων.
Οι Αρμένιοι ζητούν εδώ και πολλά χρόνια διεθνή αναγνώριση των δολοφονιών του 1915-1917 από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, που άφησαν πίσω τους περίπου 1,5 εκατομμύρια Αρμένιους νεκρούς, ως γενοκτονία. Η Τουρκία – το διάδοχο κράτος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας – απορρίπτει έντονα τον ισχυρισμό πως οι σφαγές, η φυλάκιση και η αναγκαστική απέλαση των Αρμενίων από το 1915 ισοδυναμούν με γενοκτονία.
Με την απόφαση των ΗΠΑ, 30 χώρες – κυρίως στην Ευρώπη και τη Νότια Αμερική – αναγνωρίζουν πλέον τη γενοκτονία των Αρμενίων, σύμφωνα με το Αρμένικο Εθνικό Ινστιτούτο της Ουάσιγκτον.
President Joe Biden speaks during an event on the American Jobs Plan in the South Court Auditorium on the White House campus, Wednesday, April 7, 2021, in Washington. (AP Photo/Evan Vucci)
Για πολλούς αναλυτές, το γεγονός ότι ο Μπάιντεν έκανε αυτό το βήμα, δεν αποτελεί έκπληξη.
Σύμφωνα με τη Σαμάνθα Πάουερ, η οποία υπηρέτησε ως πρεσβευτής του ΟΗΕ υπό τον πρώην πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, ανέμενε από το αφεντικό της πως θα αναγνωρίσει τη γενοκτονία στην 100ή επέτειό του το 2015. Αν και ο Πάπας Φραγκίσκος είχε μόλις κάνει ένα βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση, αναφερόμενος στη σφαγή Αρμενίων ως «Η πρώτη γενοκτονία του 20ού αιώνα», ο Ομπάμα δεν ήθελε να διακινδυνεύσει να χάσει την πρόσβαση σε βάσεις στην Τουρκία, καθώς ο πόλεμος ενάντια στην τρομοκρατική ομάδα του Ισλαμικού Κράτους συνεχιζόταν.
Κατά τη διάρκεια της 100ης επετείου της ημέρας μνήμης στον Εθνικό Καθεδρικό Ναό της Ουάσιγκτον, η Πάουερ έγραψε στο “Tweeter” το Σάββατο, πως ο τότε αντιπρόεδρος Μπάιντεν είπε στην Πάουερ ότι θα αναγνώριζε τη γενοκτονία αν ήταν ποτέ σε θέση να το κάνει.
Ο Khatchig Mouradian, μελετητής γενοκτονίας στο Πανεπιστήμιο της Κολούμπια και εκδότης της «The Armenian Review», δήλωσε ότι οι ΗΠΑ προχωρούσαν προς αναγνώριση τις τελευταίες δύο δεκαετίες, μεταβαίνοντας από την αμφισβήτηση της αλήθειας του εγκλήματος στην αναγνώριση ότι ήταν πράγματι γενοκτονία.
«Όταν οι σχέσεις των ΗΠΑ με την Τουρκία μπήκαν σε κρίση το 2019, το Σώμα και η Γερουσία ψήφισαν συντριπτικά ψηφίσματα για την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων», επεσήμανε ο Μουραντιάν. «Ήταν μόνο θέμα χρόνου πριν το εκτελεστικό τμήμα ακολουθήσει το παράδειγμά τους. Ο Πρόεδρος Μπάιντεν τήρησε την υπόσχεση της προεκλογικής εκστρατείας του για την επίσημη αναγνώριση της γενοκτονίας.
Πολλοί πιστεύουν ότι η συχνά εχθρική σχέση μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ υπό τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, άφησε την Άγκυρα χωρίς την υποστήριξη των φίλο-Ισραηλινών ομάδων στην Ουάσιγκτον.
«Αυτή είναι η αρνητική επίδραση των επιδεινούμενων σχέσεων Τουρκίας-Ισραήλ στην τουρκική εξωτερική πολιτική», δήλωσε ο Hay Eytan Cohen Yanarocak, μελετητής τουρκικών ζητημάτων στο Ινστιτούτο Στρατηγικής και Ασφάλειας της Ιερουσαλήμ και στο Κέντρο Moshe Dayan στο Τελ Αβίβ.
Η τουρκική απάντηση
Η Τουρκία αντιδρούσε ανέκαθεν μέσω της επίσημης ρητορικής της στις κατηγορίες για γενοκτονία. Αναγνωρίζει ότι εκατοντάδες χιλιάδες Αρμένιοι πέθαναν κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά υποστηρίζει ότι υπήρχαν πολύ λιγότερα θύματα από ό,τι ισχυρίζονται οι περισσότεροι μελετητές, και αρνείται οποιαδήποτε πρόθεση των Οθωμανικών αρχών να πραγματοποιήσουν μια εκστρατεία με χαρακτήρα γενοκτονίας εναντίον των Αρμενίων.
Η τουρκική θέση βασίζεται στην ιστορική υπερηφάνεια, δήλωσε ο Κοέν.
«Η Τουρκία υπό τον Ερντογάν είναι πολύ περήφανη για το οθωμανικό της παρελθόν. Εάν η γενοκτονία των Αρμενίων αναγνωριστεί διεθνώς όπως το Εβραϊκό Ολοκαύτωμα, τότε θα αποτελέσει τεράστιο πλήγμα για την αντίληψη περί τουρκικής ιστορίας».
Ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron, (στο κέντρο), περπατά με τους συμπροέδρους του Συμβουλίου Συντονισμού των Αρμενικών οργανώσεων της Γαλλίας (CCAF) Mourad Franck Papazian, (αριστερά) και Ara Toranian κατά τη διάρκεια του ετήσιου δείπνου του Συμβουλίου Συντονισμού των Αρμενικών οργανώσεων Γαλλίας (CCAF) στις 5 Φεβρουαρίου 2019, στο Παρίσι. (Ludovic Marin, pool via AP)
Πολλές χώρες απέφυγαν να αναγνωρίσουν τη γενοκτονία λόγω του φόβου της τουρκικής αντίδρασης, η οποία συχνά περιλαμβάνει την ανάκληση του πρέσβη της για μια χρονική περίοδο. Αυτή ήταν η αντίδραση της Άγκυρας το 2011 όταν η Γαλλική Εθνοσυνέλευση ψήφισε νομοσχέδιο που καθιστά παράνομη την άρνηση της Γενοκτονίας των Αρμενίων. Απέσυρε επίσης τον πρέσβη της από στο Βατικανό, όταν ο Πάπας Φραγκίσκος χρησιμοποίησε τη λέξη «γενοκτονία» σε μια μαζική συγκέντρωση το 2015 η οποία σηματοδότησε την 100ή επέτειο της σφαγή, καθώς επίσης και τον πρέσβη της στη Γερμανία, μετά το ψήφισμα του Κοινοβουλίου της τελευταίας, το οποίο χαρακτήριζε τη δολοφονία των Αρμενίων γενοκτονία, το 2016.
Ο Ερντογάν δύσκολα θα προβεί σε παρόμοια ενέργεια εναντίων των ΗΠΑ. Όπως εξηγεί ο Mouradian: «Η Άγκυρα προσπάθησε να υποβαθμίσει τη σημασία της αναγνώρισης γενοκτονίας του Μπάιντεν τις τελευταίες εβδομάδες, πιθανότατα σε μια προσπάθεια να αποφευχθεί μια σημαντική διπλωματική αντιπαράθεση».
Η Τουρκία, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά από προκλήσεις, δεν χρειάζεται να προσθέσει μια δύσκολη διπλωματική μάχη με τις ΗΠΑ στον κατάλογο των προβλημάτων της.
Οι περιφερειακοί αντίπαλοι της Τουρκίας Αίγυπτος, Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ συμμετείχαν στο EastMed Gas Forum και έχουν πραγματοποιήσει κοινές στρατιωτικές ασκήσεις. Η Άγκυρα αντιμετωπίζει επίσης επιδεινωμένους δεσμούς με την Ευρώπη. Ο Ερντογάν, ο οποίος έχει προκαλέσει ισλαμιστικό συναίσθημα, εξοργίζει Γάλλους και αξιωματούχους της ΕΕ δηλώνοντας ότι ο Πρόεδρος Μακρόν χρειάζεται «ψυχική θεραπεία» για να καταδικάσει τον αποκεφαλισμό ενός Γάλλου δασκάλου που έδειξε μια εικόνα του Προφήτη Μωάμεθ.
Το προσφυγικό υπήρξε επίσης ένα συνεχιζόμενο κρίσιμο ζήτημα, με τον Ερντογάν να απειλεί να αφήσει πρόσφυγες πέρα από τα σύνορα της Τουρκίας στην Ελλάδα, εάν η ΕΕ δεν τηρήσει τη συμφωνία περί προσφυγικού του 2016. Οι ηγέτες της ΕΕ έχουν επίσης επικρίνει την Τουρκία για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ταυτόχρονα, η Τουρκία αντιμετωπίζει τρομερές οικονομικές προκλήσεις. Η τουρκική λίρα είχε υποχωρήσει, ενώ ο πληθωρισμός αυξήθηκε ακόμη και πριν από την πανδημία COVID-19. Αυτά τα προβλήματα πήραν νέες διαστάσεις όταν χτύπησε η πανδημία: οι τιμές των τροφίμων ανέβηκαν στα ύψη καθώς η λίρα έχασε το 30% της αξίας της, έναντι του δολαρίου.
Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, (δεξία), ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, (στο βάθος), κατά τη διάρκεια μιας φωτογράφισης των ηγετών του ΝΑΤΟ στο Hertfordshire της Αγγλίας, στις 4 Δεκεμβρίου 2019.
Μέχρι στιγμής, η τουρκική αντίδραση περιορίστηκε σε σκληρά λόγια μέσω αναρτήσεων στο “Twitter”. «Απορρίπτουμε και καταγγέλλουμε με κάθε δυνατό τρόπο τη δήλωση των ΗΠΑ σχετικά με τα γεγονότα του 1915 που έγιναν υπό την πίεση ριζοσπαστικών αρμενικών κύκλων και αντι-Τουρκικών ομάδων στις 24 Απριλίου», ανέφερε στο tweet το Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας.
Η απόφαση των ΗΠΑ «δεν θα γίνει ποτέ αποδεκτή στη συνείδηση του τουρκικού λαού και θα ανοίξει μια βαθιά πληγή που υπονομεύει την αμοιβαία εμπιστοσύνη και τη φιλία μας», ήταν η συνέχεια της δήλωσης.
«Δεν έχουμε τίποτα να μάθουμε από κανέναν σχετικά με το παρελθόν μας», ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ ΚΤσαβούσογλου. «Ο πολιτικός οπορτουνισμός είναι η μεγαλύτερη προδοσία για την ειρήνη και τη δικαιοσύνη. Απορρίπτουμε πλήρως αυτή τη δήλωση που βασίζεται αποκλειστικά στον λαϊκισμό».
Η τουρκική απάντηση συνδέεται επίσης με την τουρκική εσωτερική πολιτική, δήλωσε ο Κοέν.
Το κυβερνών κόμμα AK του Ερντογάν υπέγραψε μια εκλογική συμμαχία το 2019 με το υπερεθνικιστικό Κόμμα Εθνικού Κινήματος (MHP στα Τουρκικά), το οποίο σφράγισε τη νίκη του στις προεδρικές εκλογές. Η δημοτικότητα του AKP έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια λόγω σοβαρών οικονομικών προκλήσεων, ρήξης των δεσμών με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη και την πανδημία COVID-19. Το MHP θέλει να απαγορεύσει τα κουρδικά κόμματα, αλλά ο Ερντογάν βασίζεται στην κουρδική υποστήριξη για να παραμείνει στην εξουσία. Δεν μπορεί να διακινδυνεύσει να χάσει το MHP, και το κόμμα αναμένει μια ισχυρή ρητορική απάντηση τουλάχιστον στις κατηγορίες ότι το σύγχρονο τουρκικό κράτος έχει τις ρίζες του σε μια γενοκτονία.
Οι αεροπόροι της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ περπατούν προς μαχητικά αεροσκάφη αφού ο υπουργός Άμυνας Ash Carter επισκέφθηκε την αεροπορική βάση Incirlik κοντά στην Adana, Τουρκία, 15 Δεκεμβρίου 2015
Ο Ερντογάν δεν μπορεί να δεχτεί μια τέτοια δήλωση », τόνισε ο Cohen.
Ωστόσο, υποστήριξε ο Cohen, βραχυπρόθεσμα δεν θα υπήρχε περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας. Εκτός φυσικά, αν οι Αρμένιοι-Αμερικανοί οδηγήσουν την Τουρκία σε αμερικανικά δικαστήρια υπό το φως της αναγνώρισης της γενοκτονίας, απαιτώντας αποζημίωση για εγκλήματα που διαπράχθηκαν εναντίον των προγόνων τους.
«Η Τουρκία δεν θα ανταποδώσει αμέσως», είπε. «Αλλά σε περίπτωση που η αναγνώριση έχει συγκεκριμένες επιπτώσεις εναντίον της Τουρκίας, τότε η Άγκυρα θα πρέπει να κάνει κάτι για να δείξει στην επικράτειά της ότι δεν μένει με σταυρωμένα χέρια.»
«Η ομοσπονδιακή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τις ΗΠΑ μπορεί… να έχει άμεσες επιπτώσεις στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ καθώς και στα αμερικανικά δικαστήρια που στο παρελθόν έχουν απορρίψει αγωγές που ζητούν αποζημίωση για το έγκλημα που βασίζεται, εν μέρει, στην έλλειψη ομοσπονδιακής επιβεβαίωσης», σημείωσε ο Mouradian. «Αυτό το επιχείρημα θα είναι πλέον εκτός συζήτησης.»
Εάν η Τουρκία βρεθεί σε αυτήν την κατάσταση, θα μπορούσε να ακολουθήσει την ίδια τακτική, όπως το 1975, όταν έκλεισε τις στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στη χώρα. Το δραστικό μέτρο ελήφθη ως αντίποινα για ένα αμερικανικό εμπάργκο όπλων που εφαρμόστηκε μετά την στρατιωτική παρέμβαση της Τουρκίας στην Κύπρο.
Ανησυχία σχετικά με την άρνηση της γενοκτονίας
Για τους Αρμένιους σε όλο τον κόσμο, η αναγνώριση των ΗΠΑ αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τη δικαιοσύνη, δήλωσε ο Mouradian. Ωστόσο, το Ισραήλ δεν έχει ακόμη αναγνωρίσει τη γενοκτονία και δεν είναι πιθανό να το κάνει στο άμεσο μέλλον.
Το Υπουργείο Εξωτερικών είπε το Σάββατο ότι αναγνώρισε τα «φοβερά δεινά και τραγωδία του Αρμενικού λαού», αλλά σταμάτησε ένα βήμα πριν αναγνωρίσει τις σφαγές ως γενοκτονία.
«Σε αυτές τις μέρες ειδικότερα, εμείς και τα έθνη του κόσμου έχουμε την ευθύνη να διασφαλίσουμε ότι τέτοια γεγονότα δεν θα ξανασυμβούν», ανέφερε σε δήλωση.
Αρμένιοι οδεύουν προς το θάνατό τους συνοδευόμενοι από τουρκικές δυνάμεις κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Πολλοί υποστηρίζουν ότι η εθνική ασφάλεια και τα οικονομικά συμφέροντα του Ισραήλ πρέπει να αναιρέσουν την ηθική επιταγή της αναγνώρισης της γενοκτονίας ενός άλλου έθνους, ακόμη και για το Ισραήλ με τους στενούς και αχώριστους δεσμούς του με την εμπειρία του Ολοκαυτώματος.
«Νομίζω ότι πρέπει να μείνουμε μακριά από αυτήν τη συζήτηση περί [γενοκτονίας]», υποστήριξε ο Cohen. «Από την πλευρά μου, η αναγνώριση δεν θα συμβάλει στο εθνικό συμφέρον του Ισραήλ. Αντιθέτως, θα δημιουργήσει προβλήματα με το Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία. “
Η άρνηση του Ισραήλ να αναγνωρίσει τη γενοκτονία προέρχεται από την επιθυμία του να προστατεύσει τους δεσμούς με την Τουρκία, η οποία ήταν στενός στρατηγικός σύμμαχος τη δεκαετία του 1990, αλλά έχει γίνει ένας πικρός περιφερειακός αντίπαλος υπό την ηγεσία Ερντογάν. Ωστόσο, το Ισραήλ αναμένει να αναζωπυρώσει τη συμμαχία κάποια στιγμή στο μέλλον.
Το Αζερμπαϊτζάν είναι ένας μεγάλος αγοραστής ισραηλινών όπλων. Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (Sipri), τα τελευταία πέντε χρόνια, το Ισραήλ υπήρξε ο κορυφαίος προμηθευτής όπλων στο Αζερμπαϊτζάν, με πωλήσεις άνω των 740 εκατομμυρίων δολαρίων, τοποθετώντας το μπροστά από τη Ρωσία. Υιοθετείται επίσης ευρέως η άποψη ότι η τοποθεσία του Αζερμπαϊτζάν στα σύνορα του Ιράν δίνει στις Ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών ευκολότερη πρόσβαση στην Ισλαμική Δημοκρατία.
«Θα πρέπει να υπάρχουν καλύτεροι τρόποι για να καλλιεργήσουμε σημαντικές σχέσεις, παρά μέσω της εξαπάτησης για άρνηση της γενοκτονίας», υποστήριξε ο Mouradian.
Ένα άλλο εμπόδιο για την ισραηλινή αναγνώριση είναι η πεποίθηση μεταξύ των Εβραίων ότι το Ολοκαύτωμα, ή Shoah, ήταν ένα μοναδικό γεγονός στην ιστορία. «Είναι δύσκολο για αυτούς να αποδεχτούν τη χρήση του ίδιου όρου», ανέφερε ο Lindenstrauss. “Είναι πιο εύκολο να αποδεχτούμε έναν όρο σαν τραγωδία.”
“Το γεγονός αυτό δεν πρέπει να αποτελεί διαγωνισμό μηδενικού αθροίσματος για τη θυματοποίηση και τη μνήμη”, δήλωσε ο Μouradian.
Κοινός παρονομαστής των νέων σχέσεων που αναπτύσσει η Ελλάδα είναι οι διαφορές των ενδιαφερομένων χωρών με την Τουρκία, αναφέρεται στο άρθρο.
Η βρετανική εφημερίδα «Times», σε δημοσίευμα με τίτλο «Γεφυρώνοντας τον Κόλπο: Γιατί η Ελλάδα κάνει νέους φίλους στη Μέση Ανατολή», παρουσιάζει το νέο γεωπολιτικό τοπίο που σχηματίζεται στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, με την Ελλάδα να καταλαμβάνει χώρο που εγκαταλείπουν οι ΗΠΑ.
Στο δημοσίευμα, γίνεται αναφορά στις πρόσφατες κοινές στρατιωτικές ασκήσεις της Ελλάδας με τη Σαουδική Αραβία, καθώς και με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ισραήλ, που κορυφώθηκαν με τη συμβολική πτήση μαχητικών των τριών χωρών πάνω από την Ακρόπολη.
Με την επιβεβαίωση του δανεισμού του πυραυλικού συστήματος Patriot από την Αθήνα προς τη Σαουδική Αραβία, γράφουν οι Times, η Ελλάδα, «στην ουσία, αναλαμβάνει έναν αμυντικό ρόλο, που συνήθως παίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες».
Το δημοσίευμα σχολιάζει ότι η Ελλάδα, μέχρι πρόσφατα, ήταν ο βασικός ευρωπαϊκός υποστηρικτής του παλαιστινιακού σκοπού και ότι, για το λόγο αυτό, εξαιρέθηκε από το πετρελαϊκό μποϊκοτάζ της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ τη δεκαετία του 1970.
Πλέον, το γεγονός ότι και οι τρεις αυτές χώρες βρίσκονται στην ίδια πλευρά με το Ισραήλ είναι μια ένδειξη του πώς διαμορφώνεται μια νέα στρατηγική τάξη στην περιοχή, καθώς διαδοχικοί Αμερικανοί πρόεδροι χάνουν το ενδιαφέρον τους και στρέφουν την προσοχή τους στο μέτωπο με την Κίνα.
Η Τουρκία
Κοινός παρονομαστής των νέων σχέσεων που αναπτύσσει η Ελλάδα είναι οι διαφορές των ενδιαφερομένων χωρών με την Τουρκία, αναφέρεται στο άρθρο.
Οι Σαουδάραβες βλέπουν την Άγκυρα ως αντίζηλο για την ηγεσία του σουνιτικού μουσουλμανικού κόσμου.
Τα δε ΗΑΕ περιγράφονται ως η κινητήρια δύναμη πίσω από αυτές τις νέες στενές σχέσεις, λόγω της επιθετικής αντίθεσής τους στην τουρκική στήριξη του πολιτικού Ισλάμ και της προσπάθειάς τους να μειωθεί η εξάρτηση από την «ομπρέλα ασφαλείας» των ΗΠΑ. Τα Εμιράτα, ως εκ τούτου, έχουν βρει εταίρους, που ελπίζουν ότι είναι πιο αξιόπιστοι, δηλαδή το Ισραήλ, η Ελλάδα και η Κύπρος και η Σαουδική Αραβία, υπό τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, σχολιάζει το άρθρο.
Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης πως, στην Ελλάδα, ο ΣΥΡΙΖΑ επέκρινε τη συμφωνία για τους Patriot, αλλά ως κυβέρνηση είχε υπογράψει τη δική του εξοπλιστική συμφωνία με το Ριάντ.
Οι Times επισημαίνουν, πάντως, πως Ελλάδα και Κύπρος αναλαμβάνουν ρόλο ασφαλείας με τις χώρες του Κόλπου, ενώ άλλες δυτικές χώρες αποτραβιούνται, με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων (ECFR) να συστήνει σε έκθεσή του προς τα κράτη μέλη της ΕΕ, τον περασμένο μήνα, αποφυγή εμπλοκής στην αντιπαλότητα για την περιφερειακή ηγεσία μεταξύ ΗΑΕ και Τουρκίας.
Συντάκτρια της έκθεσης του ECFR δηλώνει στην εφημερίδα πως η Τουρκία αντιμετωπίζεται με δυσπιστία και ως «προβληματικός» παίκτης, ενώ για τη Σαουδική Αραβία οι δεσμοί με την Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν γίνει πιο σημαντικοί, υπό το φως των ψυχρότερων σχέσεων με τις ΗΠΑ με αφορμή τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Εν τω μεταξύ, στο νέο τεύχος του περιοδικού «Spectator» ο αναπληρωτής διευθυντής μεγάλης κυκλοφορίας εβραϊκής εφημερίδας της Βρετανίας, Τζέικ Σίμονς, γράφει πως η μεγάλη αμυντική συνεργασία Ισραήλ-Ελλάδας, που επιβεβαιώθηκε προ ημερών, πρέπει να αποτελέσει δίδαγμα για άλλα ευρωπαϊκά κράτη.
Κάνει αναφορά στις τουρκικές προκλήσεις σε βάρος της Ελλάδας, από επιθέσεις στον κυβερνοχώρο και φιλοπολεμικές ενέργειες της τουρκικής ακτοφυλακής και του ναυτικού, έως τις εισβολές σε διαφιλονικούμενα οικόπεδα υδρογονανθράκων και την παρεμπόδιση διέλευσης Ελλήνων αξιωματούχων από τον τουρκικό εναέριο χώρο. Προσθέτει τις παρεμβάσεις «σε στιλ Πούτιν» του Ερντογάν στη Συρία και στον Καύκασο, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η συνεργασία της Αθήνας με το Ισραήλ «έχει νόημα».
Εχθρός του Ισραήλ η Τουρκία
Για το Ισραήλ, η Τουρκία έχει μεταλλαχθεί σε «στρατηγικό εχθρό», συμπληρώνει ο συντάκτης, μεταξύ άλλων λόγω της σύγκρουσης στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, της σχέσης της Άγκυρας με το Κατάρ, βασικού υποστηρικτή της Χαμάς και λόγω της αντιπαλότητας της Τουρκίας με τα ΗΑΕ, πλέον του πιο στιβαρού συμμάχου του Ισραήλ στην περιοχή.
Όπως επισημαίνει, η διμερής συνεργασία σε ευρύ φάσμα τομέων δείχνει ότι η Ελλάδα κατανόησε πως το Ισραήλ μπορεί να λειτουργήσει ως διπλωματική γέφυρα για καλύτερες σχέσεις με φιλικά κράτη του Κόλπου, με σπουδαία γεωπολιτική σημασία. Κάνει δε αναφορά στη σημασία της πρόσφατης τετραμερούς στην Πάφο, με συμμετοχή Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ, αλλά και ΗΑΕ.
Υπό το πρίσμα αυτό, ο Σίμονς καλεί τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη να σταματήσουν να υποκύπτουν έναντι του Ιράν και να ακολουθήσουν την Ελλάδα στη συνειδητοποίηση της σημασίας της αγαστής σχέσης με το Ισραήλ.
Καταλήγει δε με τη φράση του Τσώρτσιλ: «Καμία άλλη πόλη δεν έχει μετρήσει περισσότερο για την ανθρωπότητα από την Αθήνα και την Ιερουσαλήμ. Προσωπικά, πάντα ήμουν στο πλευρό και των δύο».
«Μπορούμε να πούμε με υπερηφάνεια ότι η Ινδία νίκησε την Covid-19 χάρις στην ικανή, ευαίσθητη και εμπνευσμένη ηγεσία του πρωθυπουργού Μόντι… Το κόμμα χαιρετίζει την ηγεσία του, η Ινδία είναι μια υπερήφανη και νικηφόρα χώρα στη μάχη κατά της Covid». Αυτά ανέφερε ένα ψήφισμα του κόμματος που κυβερνά την Ινδία, του Bharatiya Janata, πριν από λίγες εβδομάδες.
Σήμερα η Ινδία έχει λυγίσει κάτω από το βάρος της πανδημίας. Τα νοσοκομεία δεν έχουν οξυγόνο και κλίνες εντατικής θεραπείας. Μαζικές καύσεις νεκρών γίνονται σε αυτοσχέδιες εγκαταστάσεις. Οι εικόνες που μεταδίδονται από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης είναι συγκλονιστικές. Ερευνες στα νεκροτομεία δείχνουν ότι οι νεκροί ίσως να είναι δύο ως πέντε φορές περισσότεροι από τον επίσημο απολογισμό των 2.000 την ημέρα.
Η πανδημία τιμωρεί την αλαζονεία. Ο Ναρέντρα Μόντι δεν είναι ο πρώτος ηγέτης που πληρώνει το τίμημα επειδή άργησε να δράσει – ή κήρυξε πρόωρα τη νίκη.
Στην Κίνα, απ’όπου ξεκίνησε η πανδημία, η πρώτη καταστροφική αντίδραση της κυβέρνησης του Σι Τζινπίνγκ ήταν να λογοκρίνει τα κακά νέα που έρχονταν από την Ουχάν. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Ντόναλντ Τραμπ επαναλάμβανε ότι ο ιός θα εξαφανιστεί μόνος του. Στη Βραζιλία, ο Μπολσονάρο εκφωνούσε λόγους σε συγκεντρώσεις αρνητών. Στη Βρετανία, ο Μπόρις Τζόνσον άργησε πολύ να επιβάλει καραντίνα. Η ΕΕ τα έκανε θάλασσα με την αγορά εμβολίων.
Αλλά η κυβέρνηση Μόντι έκανε μερικά ιδιαίτερα και καταστροφικά λάθη. Κηρύσσοντας πρόωρα τη νίκη, άνοιξε τη χώρα πολύ νωρίς. Θέλοντας να κερδίσει τον έλεγχο της Δυτικής Βεγγάλης, το BJP οργάνωσε μαζικές συγκεντρώσεις. Την ώρα που τα κρούσματα ανέβαιναν, ο Μόντι μιλούσε στο ενθουσιώδες πλήθος. Το κυβερνών κόμμα ενθάρρυνε τον κόσμο να λάβει μέρος και στο θρησκευτικό φεστιβάλ Kumbh Mela, στο πλαίσιο του οποίου εκατομμύρια προσκυνητές συγκεντρώνονται σε μια πόλη.
Η ινδική κυβέρνηση απέτυχε να αξιοποιήσει τη μείωση των μολύνσεων μετά το πρώτο κύμα για να προετοιμαστεί για το δεύτερο. Τα αποθέματα οξυγόνου ήταν πολύ λίγα. Παρόλο που η Ινδία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός εμβολίων όλων των ειδών στον κόσμο, η κυβέρνηση άργησε πολύ να κάνει παραγγελίες στους εγχώριους προμηθευτές. Αργησε επίσης να εγκρίνει εμβόλια όπως της BioNTech/Pfizer, προωθώντας ένα πειραματικό ινδικό εμβόλιο.
Η εθνική υπερηφάνεια έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην απόφαση της χώρας να συνεχίσει να εξάγει εμβόλια, παρόλο που οι υπάρχουσες ποσότητες δεν έφταναν για τον πληθυσμό. Η ινδική κυβέρνηση διαφήμισε την ιδέα ότι η χώρα είναι «το φαρμακείο του πλανήτη». Ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός με την Κίνα, που χρησιμοποιεί την εμβολιαστική διπλωματία για να κερδίσει παγκόσμια επιρροή, δεν έκανε καλό. Τώρα η κυβέρνηση απαγόρευσε τις εξαγωγές εμβολίων και επισπεύδει την έγκριση των ξένων εμβολίων.
Για πολλά χρόνια, ο Μόντι συγκέντρωσε στα χέρια του όλες τις εξουσίες. Και τώρα προσπαθεί να επιρρίψει την ευθύνη για την καταστροφή στα κρατίδια.
Οι επιπτώσεις είναι αισθητές σε όλο τον κόσμο. Υπάρχει ακόμη μια τάση στη Δύση να αντιμετωπίζεται η πανδημία ως μια σειρά εθνικών κρίσεων όπου οι χώρες διαγωνίζονται για να δουν ποια τα πάει καλύτερα. Όπως είπε όμως ο επικεφαλής της ΠΟΥ, η Covid-19 είναι μια παγκόσμια φωτιά, αν σβήσεις μόνο ένα μέρος της η υπόλοιπη θα συνεχίσει να καίει. Και στο τέλος η φωτιά θα εξαπλωθεί ξανά σε μέρη που νόμιζαν ότι είχαν γλιτώσει.
Η παροχή ιατρικής βοήθειας στην Ινδία είναι τόσο μια ανθρωπιστική όσο και μια ρεαλιστική ανάγκη. Για τις ΗΠΑ, είναι και μια γεωπολιτική ανάγκη, δεδομένου ότι η Αμερική θεωρεί την Ινδία κρίσιμο σύμμαχό της στον ανταγωνισμό της με την Κίνα.
Το μάθημα της Ινδίας είναι ότι πρέπει να αποφεύγεται η πρόωρη θριαμβολογία ή η αλαζονεία. Οποιαδήποτε βελτίωση της κατάστασης πρέπει να αξιοποιείται ως ευκαιρία προετοιμασίας για μελλοντικά κύματα. Η Ινδία δεν θα είναι η τελευταία χώρα με μια τραγική έξαρση της Covid-19.
(*) O Γκίντεον Ράχμαν είναι αρθρογράφος των Financial Times
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στα Τίρανα της Αλβανίας (φωτ. αρχείου: ΑΠΕ-ΜΠΕ/ EPA)
Το πρόσφατο βαρυσήμαντο άρθρο του πρώην υπουργού Αλέκου Παπαδόπουλου (Το Βήμα, 24.2), με το οποίο προειδοποιεί ότι η Αλβανία τείνει να μεταβληθεί σε 82η νομαρχία της Τουρκίας, ανέδειξε στις πραγματικές του διαστάσεις ότι ο βαλκανικός χώρος βρίσκεται από καιρού στο στόχαστρο της γείτονος, ως ζωτικό τμήμα της αναβίωσης μιας νεο-οθωμανικής αυτοκρατορίας, όπως άλλωστε το είχε θέσει ευθέως και ο θεωρητικός του ιδεολογήματος Αχμέτ Νταβούτογλου, με το περίφημο βιβλίο του «Το στρατηγικό βάθος».
Για τον σκοπό αυτό η Τουρκία έχει ξεδιπλώσει μια τεράστια επιχείρηση οικονομικού, πολιτικού, κοινωνικού και πολιτιστικού ελέγχου ιδιαίτερα των χωρών των δυτικών Βαλκανίων.
Η Άγκυρα για να πετύχει τον στόχο της διεισδύει επιθετικά, χρησιμοποιώντας ως οχήματα: α) τον Τουρκικό Οργανισμό Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΤΙΚΑ) για την παροχή βοήθειας σε τρίτες χώρες, β) την παντοδύναμη Υπηρεσία Θρησκευτικών Υποθέσεων Diyanet, που υψώνει μιναρέδες στα Βαλκάνια, και γ) το Ινστιτούτο “Γιουνούς Εμρέ”, που προωθεί την τουρκική γλώσσα και οθωμανική κληρονομιά.
Στο σχέδιο της Άγκυρας εντάσσεται και η αλλαγή πρόσληψης του οθωμανικού παρελθόντος στα Βαλκάνια, ώστε αντί για την κοινή για όλους μνήμη της υποδούλωσης και του σκοταδισμού, να επικρατήσουν απόψεις περί δήθεν πολυπολιτισμικότητας και ανεκτικότητας. Την εξιδανικευμένη αυτή εικόνα ενισχύει και με τη στήριξη που παρέχει στην τουρκική βιομηχανία του θεάματος, που εξάγει μαζικά στα Βαλκάνια, αλλά και τις αραβικές χώρες, σήριαλ, που εξωραΐζουν το οθωμανικό παρελθόν ή προβάλουν την Τουρκία ως μια σύγχρονη χώρα πρότυπο.
Η πλέον ισχυρή τουρκική παρουσία στα δυτικά Βαλκάνια διαπιστώνεται στην Αλβανία, όπου ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα δεν κρύβει τη στενή του φιλιά με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος τον στηρίζει και τον καθοδηγεί.
Τουρκικές εταιρείες ελέγχουν κρίσιμους τομείς της αλβανικής οικονομίας, όπως αυτοί της ενέργειας, των αερομεταφορών και των τραπεζών. Καταλυτική, όμως, είναι και η τουρκική επιρροή στην εκπαίδευση, στον πολιτισμό και στην ανάδειξη της νέας πολιτικής ελίτ.
Η πρόσφατη έρευνα του ΕΛΙΑΜΕΠ, που δείχνει την εχθρική αντιμετώπιση που έχει η Ελλάδα από την αλβανική ελίτ -σε αντίθεση με τον απλό λαό- αποδεικνύει το πόσο επισταμένα έχει εργαστεί η Άγκυρα.
Η χώρα μας έχει -και δικαίως- όλη την προσοχή της στραμμένη το τελευταίο διάστημα προς τα ανατολικά, εκεί που ξεδιπλώνονται οι τουρκικές αναθεωρητικές προκλήσεις. Την ίδια, όμως, κινητικότητα οφείλουμε να επιδείξουμε και στη βαλκανική ενδοχώρα. Η εν δυνάμει περικύκλωσή μας από κράτη υπό τουρκική επιρροή πρέπει να αντιμετωπιστεί με κάθε μέσο.
Η δράση της Άγκυρας δεν είναι επικίνδυνη μόνον για την Ελλάδα, αλλά και για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα δυτικά Βαλκάνια υπό τουρκική επιρροή όχι μόνον δεν θα ενσωματωθούν ποτέ στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι, αλλά θα καταστούν τουρκικός «δούρειος ίππος», που θα υπονομεύει εσαεί την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, προς όφελος των τουρκικών συμφερόντων.
Μάξιμος Χαρακόπουλος
*Ο Μάξιμος Χαρακόπουλος είναι Γενικός Γραμματέας της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας, βουλευτής Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας.
Η Βουδαπέστη από ψηλά
Ίσως ο πιο «πανούργος» πολιτικός της ΕΕ
Από αντικυβερνητικές διαδηλώσεις
του Δημήτρη Μακροδημόπουλου.
Μια επιστολή του εκπροσώπου της τουρκικής πρεσβείας στην Σιγκαπούρη στην εφημερίδα Straits Times είναι αποκαλυπτική των τουρκικών θέσεων σε σχέση με το συμβάν με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αλλά και την Ε.Ε. γενικότερα, τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και το ΝΑΤΟ.
Του Νίκου Δ. Κανελλου
Η επίσημη αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων από τον Πρόεδρο Μπάιντεν το περασμένο Σάββατο προκάλεσε, όπως ήταν αναμενόμενο την οργισμένη αντίδραση της Τουρκίας. Η Τουρκία ωστόσο δεν είναι σε θέσει να αντιδράσει ουσιαστικά. Βρισκόμενη υπό πίεση τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό, η Άγκυρα δεν πρόκειται να αποσυρθεί από το ΝΑΤΟ, ούτε να κλείσει τις βάσεις των ΗΠΑ που βρίσκονται εντός της επικράτειάς της.
Οι αεροπόροι της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ περπατούν προς μαχητικά αεροσκάφη αφού ο υπουργός Άμυνας Ash Carter επισκέφθηκε την αεροπορική βάση Incirlik κοντά στην Adana, Τουρκία, 15 Δεκεμβρίου 2015
