Ο Κων. Κολοκούρης, ως π. διοικητής της Ελληνικής Δύναμης Αφγανιστάν, γνωρίζει πολύ καλά την τακτική των Ταλιμπάν. Στη DW ανακαλεί μνήμες και θέτει ερωτήματα.

Χαρταετοί πάνω από την Καμπούλ δεν πετούσαν. Θα τους έβλεπε από την οροφή του κτηρίου της ΕΛΔΑΦ, της Ελληνικής Δύναμης Αφγανιστάν ή, όπως μετονομάστηκε αργότερα, του Τάγματος Ειδικής Σύνθεσης Αφγανιστάν. Ο Κώστας Κολοκούρης, υποστράτηγος ε.α., υπήρξε ένας από τους διοικητές της. Και μάλιστα δύο φορές, το 2004 και το 2008. Άντεξε περισσότερο από κάθε άλλον σε αυτή την επικίνδυνη κακοτράχαλη χώρα, που η ζωή διαχρονικά δεν αξίζει ούτε ένα πετραδάκι κάτω από τα στρατιωτικά άρβυλα των κατακτητών της. Σε απόσταση 8 χιλιομέτρων ανατολικά από το αεροδρόμιο της Καμπούλ και υψόμετρο 1768 μέτρων, το στρατόπεδο INVICTA συγκέντρωνε στρατιωτικές δυνάμεις και από άλλες χώρες, που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του ΝΑΤΟ να ξανακτίσουν τη χώρα μετά την αποχώρηση των Σοβιετικών και την τρομοκρατία των Ταλιμπάν. Αλλά το γενικό πρόσταγμα το είχαν στο στρατόπεδο οι Ιταλοί. Από τα παράθυρά τους οι Έλληνες στρατιώτες άκουγαν συχνά ιταλικό Bel Canto, γλυκό ξόρκι στο θάνατο.

«Καταρρέει τόσο γρήγορα ένας στρατός 300.000 στρατιωτών»;

Ο Κώστας Κολοκούρης επιστρέφοντας στην Καμπούλ από αποστολή

13 χρόνια μετά ο Κώστας Κολοκούρης παρακολουθεί εμβρόντητος τις τελευταίες εξελίξεις. «Νιώθω λύπη και απογοήτευση» λέει στη Deutsche Welle. «Επί 20 χρόνια ΝΑΤΟ, ISAF και η επιχείρηση «Αποφασιστική Υποστήριξη» (Resolute Support) προσπαθούσαν να δημιουργήσουν κλίμα ασφάλειας, ευημερία, ανάπτυξη στο λαό. Και τώρα είναι η ίδια συμμαχία που τους εγκαταλείπει. Γυρίζουν την πλάτη σε 30 εκ. Αφγανών, γυναίκες, παιδιά. Τόσοι δυτικοί και Αφγανοί πολέμησαν, σκοτώθηκαν, αγωνίστηκαν για να στήσουν ένα υποτυπώδες κράτος. Κι αυτή τη στιγμή τους κλείνουμε την πόρτα». Ο έμπειρος αξιωματικός του ελληνικού στρατού με εκπαίδευση σε σχολές καταδρομών, βαρέων όπλων, αλεξιπτωτιστών, υποβρύχιων καταστροφών και πολλών άλλων, δεν μπορεί να πιστέψει πώς οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους άφησαν πίσω τους πλήρη οπλισμό.

Το ελληνικό κτήριο στο στρατόπεδιο INVICTA στην Καμπούλ

«Άφησαν όπλα, τεθωρακισμένα, τα φοβερά Hummer, τουφέκια Μ16, τεθωρακισμένα. Πώς γίνεται; Κανονικά όταν φεύγεις και δεν προλαβαίνεις να τα πάρεις μαζί σου, τα καταστρέφεις με τα μέσα που διαθέτεις. Τόση βιασύνη;». Αμφιβολίες διατηρεί και για την αμερικανική εκδοχή ότι η χώρα έπεσε στα χέρια των Ταλιμπάν, επειδή οι Αφγανοί στρατιώτες έγιναν ριψάσπιδες. «Επειδή τους έβλεπα που τους εκπαιδεύαμε, ξέρω ότι σε ασκήσεις με κράνη, αλεξίσφαιρα, κάτω από ήλιο στους 40 με 45 βαθμούς, ανεβοκατέβαιναν τρέχοντας τα βουνά. Τους κοιτάγαμε από κάτω και λέγαμε ότι εμείς ούτε με ελικόπτερα δεν πάμε εκεί. Είχαν φυσική αντοχή και θέληση. Ένας στρατός 300.000 ανδρών καταρρέει σε μια εβδομάδα από μερικές δεκάδες χιλιάδες Ταλιμπάν, το βλέπετε λογικό;».

«Οι εκτελέσεις άρχισαν»

Ο Νίκος Δένδιας, τότε βουλευτής και μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας, ενημερώνεται από τον διοικητή Κολοκούρη

Αλλά τι είναι λογικό σε αυτή τη χώρα; Μήπως αυτό που γίνονταν αυτές τις ημέρες στο αεροδρόμιο της Καμπούλ με τους απεγκλωβισμούς ή μήπως οι εικόνες με τους Ταλιμπάν να ρίχνουν βουρδουλιές σε όσους δεν υπακούουν στον ισλαμικό νόμο που επανεμφανίστηκαν στους δρόμους; Ο κ. Κολοκούρης έχει πληροφορίες από την Κανταχάρ ότι ήδη άρχισαν οι εκτελέσεις Αφγανών αξιωματικών. «Οι Ταλιμπάν έχουν πάρει καταστάσεις με όλον τον αφγανικό στρατό, θα ξεκινήσουν να εκτελούν υψηλόβαθμους, έχουν χρόνο ακόμη, όποιον βρίσκουν θα τον εκτελούν. Όποιος δεν είναι Σουνίτης και Παστούν θα εκτελείται. Όπως παλαιότερα». Μετά τη χθεσινή επίθεση αυτοκτονίας στο αεροδρόμιο ο Έλληνας αξιωματικός προβλέπει επιθέσεις με ρωσικούς πυραύλους κατιούσα εναντίον κι άλλων στόχων, κατά βάση στο αεροδρόμιο ή όπου αλλού υπάρχουν εγκαταστάσεις που δεν έχουν περιέλθει στον έλεγχό τους, κατά την προσφιλή τους μέθοδο.  “Το μόνο βέβαιο είναι ότι τα τρομοκρατικά χτυπήματα θα συνεχιστούν”.

Έλληνες στρατιώτες της ΕΛΔΑΦ, το 2008

Υπό αυτές τις συνθήκες ο δρόμος εξόδου από τη χώρα κλείνει ερμητικά και τα περιθώρια απεγκλωβισμού προσώπων ελληνικού ενδιαφέροντας μηδενίζονται. Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, ο οποίος ως βουλευτής και μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας της Βουλής, είχε επισκεφθεί το 2008 την Καμπούλ και το ελληνικό στρατόπεδο, έστειλε στο Αφγανιστάν τον Έλληνα πρέσβη στο Ισλαμαμπάντ για να συντονίσει τις σχετικές ενέργειες. Ο Κώστας Κολοκούρης πιστεύει ότι θα μπορούσε να είχε τεθεί σε εφαρμογή το γερμανικό μοντέλο απεγκλωβισμού, όχι από τον χώρο του αεροδρομίου, αλλά γύρω από την πρωτεύουσα με ελικόπτερα που θα έριχναν σχοινιά και θα έπαιρναν τον κόσμο. «Όλα έχουν ένα βαθμό ρίσκου» λέει.

«Η απόφαση ήταν σωστή»

Σκηνή από το φιλμ “Χαρταετοί πάνω από την πόλη” από το ομώνυμο μυθιστόρημα του αμερικανοαφγανού συγγραφέα Καλέντ Χοσεινί. Ο χαρταετός, πολιτιστικό στοιχείο των Αφγανών, είχε απαγορευτεί από τους Ταλιμπάν

Το ρίσκο ήταν καθημερινότητα για τους Έλληνες στρατιώτες που υπηρέτησαν στην ΤΕΣΑΦ μέχρι το 2012, μέχρις ότου τελείωσε η ελληνική νατοϊκή συμμετοχή για οικονομικούς λόγους. Αλλά η ελληνική δύναμη δεν ενεπλάκη σε πολεμικές ενέργειες. Συμμετείχε σε αποστολές υποστήριξης ειρήνης χτίζοντας σχολεία, νοσοκομεία, δρόμους και προσφέροντας υγειονομική και φαρμακευτική περίθαλψη σε Αφγανούς, κυρίως με το ΚΙΧΝΕ, το Κινητό Χειρουργείο Εκστρατείας, με δύο χειρουργικά τραπέζια και 20 θαλάμους ασθενών. Δεν υστερούσε σε τίποτα από το γερμανικό και το βρετανικό. Ο Έλληνας αξιωματικός ξέρει πολλά περιστατικά Αφγανών που σώθηκαν από τους Έλληνες στρατιωτικούς γιατρούς. Θυμάται όμως μίαν άλλη περίπτωση. Κάποια ημέρα ένα Αφγανός παππούς ήρθε στο στρατόπεδο ζητώντας να επιστρέψει στην Καμπούλ η Ν., η εγγονή του, ορφανή από γονείς.

Ο Κων. Κολοκούρης (αριστερά) το 2008 στο αεροδρόμιο της Καμπούλ μαζί με τον τότε Ταξίαρχο Ιωάννη Ντούνη

Είχε χτυπηθεί παλιότερα στο κεφάλι και με αερογέφυρα είχε μεταφερθεί στο Νοσοκομείο Παίδων. Αρχικά πίστευαν ότι δεν θα μπορούσε να ζήσει, αλλά έγινε καλά και την υιοθέτησε μια οικογένεια στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας. Μετά από 4 χρόνια ο παππούς της τήν ζητούσε πίσω. Ο Κολοκούρης άρχισε να γράφει αναφορά στον ΥΠΕΞ, αλλά δεν την έστειλε ποτέ. Είχε αποφασίσει ότι η Ν. έπρεπε να μείνει στην Ελλάδα. «Σκεφτείτε τι θα έκανε τώρα με αυτές τις συνθήκες, χωρίς γονείς, με υπέργηρο παππού και με τους Ταλιμπάν. Η απόφασή μου ήταν σωστή». Σήμερα το κορίτσι είναι 23 χρονών. Μακριά από τις νέες θηριωδίες των Ταλιμπάν μπορεί να πετά και πάλι χαρταετό. Η Καμπούλ έχει μείνει οριστικά πίσω της.

Ειρήνη Αναστασοπούλου   

DW

Μπορεί η Δύση να συνεννοηθεί με τους Ταλιμπάν σε μία χώρα υπό κατάρρευση; Δεν υπάρχει άλλη επιλογή, λέει ο πρώην υφυπ. Εξωτερικών της Γερμανίας Γιούργκεν Κρόμπογκ.

Ο Γιούργκεν Κρόμπογκ θεωρείται «άνθρωπος των ειδικών αποστολών» και ένας από τους πιο έμπειρους Γερμανούς διπλωμάτες. Διετέλεσε σύμβουλος του Χανς Ντίτριχ Γκένσερ και του Κλάους Κίνκελ, αλλά και υφυπουργός Εξωτερικών υπό τον Γιόσκα Φίσερ. Ήταν πρεσβευτής στην Ουάσιγκτον και στην ΕΕ. Είχε αναλάβει δύσκολες διαπραγματεύσεις για την απελευθέρωση αιχμαλώτων από τις φυλακές των Ταλιμπάν μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Στο παρελθόν είχε πέσει θύμα απαγωγής στην Υεμένη. Μιλώντας στη Γερμανική Ραδιοφωνία (DLF) ο Γιούργκεν Κρόμπογκ προσπαθεί να εξηγήσει τη χαοτική κατάσταση που επικρατεί στο Αφγανιστάν, ξεκινώντας από την επισήμανση ότι τόσο οι Ευρωπαίοι, όσο και οι Αμερικανοί αιφνιδιάστηκαν από τις εξελίξεις.

Όπως υποστηρίζει, αυτός είναι και ο λόγος που οι δυτικές δυνάμεις δεν θα καταφέρουν να απεγκλωβίσουν όλους τους δικούς τους ανθρώπους από το φλεγόμενο Αφγανιστάν. «Πρόκειται για τραγωδία» λέει ο γερμανός διπλωμάτης. «Παραβιάζουμε μία ηθική μας υποχρέωση, η οποία αποτελεί και νομική υποχρέωση, γιατί είχαμε πει σε όλους αυτούς τους ανθρώπους ότι θα απεγκλωβιστούν εγκαίρως. Ουσιαστικά η διαβεβαίωση αυτή ήταν μέρος της σύμβασης που είχαν υπογράψει. Αλλά ούτε οι Αμερικανοί θα καταφέρουν να τους βγάλουν όλους. Κάποιοι από τους Αμερικανούς και όσους συνεργάζονταν μαζί τους θα παραμείνουν. Όμως αν μη τι άλλο οι Αμερικανοί κατάφεραν να απεγκλωβίσουν τους περισσότερους, γιατί είχαν αρχίσει πολύ νωρίς τις πτήσεις, δίνοντας προτεραιότητα στους δικούς τους ανθρώπους…».

Διχασμένες οι δυτικές δυνάμεις;

Απεγκλωβισμός στρατιωτών από το αεροδρόμιο της Καμπούλ

Θα μπορούσαν οι δυτικές χώρες να είχαν επιτύχει περισσότερα; Ασφαλώς, εάν είχαν καλύτερο συντονισμό μεταξύ τους. Όπως τονίζει ο γερμανός διπλωμάτης «οι δυτικές χώρες συνεργάζονται σε κάποιον βαθμό, αλλά όχι όταν τίθεται το ζήτημα της διανομής των προσφύγων. Όταν ακούμε να λένε κάποιες χώρες ότι ‘εμείς έτσι κι αλλιώς δεν παίρνουμε ούτε έναν Αφγανό’, τότε προφανώς υπάρχει πρόβλημα. Η Δύση δεν είναι τόσο ενωμένη, όσο θα έπρεπε να είναι. Αν ήταν, θα είχαμε καταφέρει περισσότερα, θα είχαμε απεγκλωβίσει και περισσότερους…»

Αναζητώντας μετριοπαθείς Ταλιμπάν

Ο γερμανός διπλωμάτης Γιούργκεν Κρόμπογκ

Μιλώντας προ ημερών στη γερμανική Βουλή η καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ δήλωσε ότι θα επιδιώξει επικοινωνία με τους Ταλιμπάν. Ο γερμανός πρεσβευτής στην Καμπούλ Μάρκους Πότσελ προχώρησε ήδη σε μία πρώτη, διερευνητική επαφή. Πώς κρίνει την εξέλιξη αυτή ο έμπειρος διπλωμάτης Γιούργκεν Κρόμπογκ; «Δεν μας αρέσει να μιλάμε με τους Ταλιμπάν, αλλά πρέπει να μιλήσουμε μαζί τους. Πρέπει να εντοπίσουμε συνομιλητές που είναι διατεθειμένοι να συνδιαλλαγούν. Δεν είναι αραγές το μέτωπο των Ταλιμπάν. Έρχονται σε σύγκρουση με το Ισλαμικό Κράτος, που ήταν πάντα εχθρικό απέναντί τους. Στους ίδιους τους Ταλιμπάν υπάρχουν ομάδες με διαφορετικές απόψεις. Υπάρχει μια παλαιότερη γενιά που έχει αντλήσει διδάγματα από όσα έγιναν πριν 20 χρόνια και ξέρει ότι τώρα πρέπει να επιδείξει μία διαφορετική συμπεριφορά, τουλάχιστον στην αρχή. Υπάρχει χάσμα γενεών. Εδώ ίσως έχουμε κάποια δυνατότητα παρέμβασης…»

Αλλά τι μπορούν να προσφέρουν οι δυτικές δυνάμεις στους Ταλιμπάν; Οικονομική βοήθεια μήπως; Η απάντηση του Γιούργκεν Κρόμπογκ έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον: «Απ΄ ό,τι ακούμε οι Ταλιμπάν έχουν γίνει πλούσιοι από το εμπόριο ναρκωτικών και κάθε είδους λαθρεμπόριο. Έχουν εκατομμύρια, δεν τους ενδιαφέρουν τα χρήματα. Αυτό που μπορούμε να προσφέρουμε είναι τα μέσα που χρειάζονται για να κυβερνήσουν. Μόνοι τους δεν μπορούν, δεν έχουν καμία οργάνωση, χρειάζονται γιατρούς, χρειάζονται δημοσίους υπαλλήλους, χρειάζονται τα πάντα. Εκεί μπορούμε να κάνουμε μία προσφορά ή τουλάχιστον να το προσπαθήσουμε…»

Mόριτς Κούπερ (DLF)

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

DW

Alexander Baunov

Θα ήταν ανόητο να υποθέσουμε ότι η αμερικανική αποχώρηση από το Αφγανιστάν θα επαναληφθεί παντού όπου υπάρχει αμερικανική παρουσία.

Η πρώτη ομιλία του προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν μετά από τις σκηνές χάους και τραγωδίας καθώς οι Ταλιμπάν ανέκτησαν τον έλεγχο της αφγανικής πρωτεύουσας Καμπούλ περιείχαν κάποια σημαντικά στοιχεία για τη Ρωσία. Παρουσίασαν μια νέα μορφή για την αποστολή των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν, και σε άλλες χώρες, όπου η Ουάσινγκτον ανέλαβε να επιβλέπει τη μετάβαση στη δημοκρατία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν απαλλαγεί από την ευθύνη για το τελικό αποτέλεσμα, καθώς, σύμφωνα με τα λόγια του Μπάιντεν, οι Αμερικανοί στρατιώτες «δεν μπορούν και δεν πρέπει να πολεμούν σε πόλεμο και να πεθαίνουν σε πόλεμο που οι αφγανικές δυνάμεις δεν είναι διατεθειμένες να πολεμήσουν για τον εαυτό τους». Ο Μπάιντεν επαναπροσδιόρισε την αποστολή των ΗΠΑ, δηλώνοντας ότι ο στόχος τους ήταν αποκλειστικά να διασφαλίσουν τη δική τους ασφάλεια μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου στο αμερικανικό έδαφος, αντί να χτίσουν ένα έθνος ή να δημιουργήσουν δημοκρατία.

Έτσι, ποια συμπεράσματα μπορεί να βγάλει η Ρωσία από αυτή τη νέα, αυτοσυγκρατημένη ερμηνεία της αποστολής των ΗΠΑ στο εξωτερικό; Η Σοβιετική Ένωση διεξήγαγε τον καταστροφικό της πόλεμο στο Αφγανιστάν από το 1979 έως το 1989, αλλά δεν αποχώρησε μόνο επειδή δεν μπόρεσε να κερδίσει τον πόλεμο. Αποσύρθηκε σε μια περίοδο βαθιάς εσωτερικής κρίσης για την ΕΣΣΔ, όταν οι άνθρωποι είχαν απογοητευτεί από τη χώρα τους. Τόσο η Σοβιετική όσο και η Αμερικανική στρατηγική «να κερδίσουν τις καρδιές και τα μυαλά» του Αφγανικού λαού ήταν παρόμοιες, εκτός από το ότι αντί των σοβιετικών αξιών του «σοσιαλισμού», της «ισότητας» και της «ανάπτυξης», το αμερικανικό τσιτάτο ήταν «δημοκρατία». Πέρα από τη στρατιωτική δράση, τα εργοτάξια σχολείων και νοσοκομείων που εμφανίστηκαν ήταν εντυπωσιακά παρόμοια, μαζί με προγράμματα για χιλιάδες φοιτητές στα πανεπιστήμια. όπλα για τις ένοπλες δυνάμεις · και συναυλίες, βιβλιοθήκες και μουσεία για την διανόηση. Αλλά είναι δύσκολο να κερδίσεις τις καρδιές και τα μυαλά ενός ξένου έθνους ακριβώς όταν χάνεις εκείνους του δικού σου λαού και οι Ηνωμένες Πολιτείες φεύγουν επίσης από το Αφγανιστάν σε μια εποχή βαθιάς εσωτερικής κρίσης.

Η κυβέρνηση Τζορτζ Μπους είχε, φυσικά, ένα άλλο κίνητρο για την εισβολή στο Αφγανιστάν, εκτός από την τιμωρία των υπευθύνων για την 11η Σεπτεμβρίου και την παρουσίαση στους Αμερικανούς ότι θα προστατεύονταν από μελλοντικές επιθέσεις. Αυτό το κίνητρο ήταν να αναδιαμορφώσει το μέρος του κόσμου στο οποίο είχε γεννηθεί η απειλή, να αποκόψει την πηγή. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα μιας νέας Μέσης Ανατολής που θα εντασσόταν στον κόσμο των φιλοδυτικών δημοκρατιών και συμμάχων. Στις αρχές του εικοστού πρώτου αιώνα, η Αμερική ήταν στην κορυφή της δύναμής της: είχε βγει νικήτρια από τον ψυχρό Πόλεμο και δεν είχε αντιπάλους. Τώρα η απόσυρσή της από το Αφγανιστάν και το Ιράκ είναι μια παραδοχή ότι είναι αδύνατο να επέλθει το θαύμα της δημοκρατίας μόνο από έξω.

Η κυβέρνηση Μπους, η οποία ξεκίνησε και τους δύο πολέμους, καθοδηγήθηκε από την εμπειρία των προέδρων μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο που επέβλεψαν τον μετασχηματισμό των ολοκληρωτικών καθεστώτων στη Γερμανία και την Ιαπωνία. Αυτή η σύγκριση ήταν ένα μεγάλο λάθος. Η Γερμανία, η Αυστρία, η Ιταλία και η Ιαπωνία μπορεί, από κάποιες απόψεις, να υστερούσαν σε σχέση με άλλες χώρες πριν από την εφαρμογή των ολοκληρωτικών καθεστώτων, αλλά εξακολουθούσαν να είναι τέλεια εκσυγχρονισμένες κοινωνίες με λειτουργικά νομικά συστήματα και μεγάλη εμπειρία στην οικοδόμηση των δικών τους κοινοβουλευτικών και δημοκρατικών θεσμών. Η ήττα τους στον πόλεμο δεν τους έθεσε τόσο σε νέο (σωστό) δρόμο, όσο τους επέστρεψε στην προηγούμενη κατάσταση. Δεν υπάρχει τέτοιο προηγούμενο στη Μέση Ανατολή: αντίθετα, με λίγες εξαιρέσεις, τα εκσυγχρονιστικά πειράματα απέτυχαν στην περιοχή, είτε πρόκειται για κοσμικές μοναρχίες, σοσιαλιστικές χούντες (και οι δύο είχαν δοκιμαστεί στο Αφγανιστάν πριν από την επέμβαση των ΗΠΑ), είτε ισλαμικές δημοκρατίες , συμπεριλαμβανομένης της, σε μεγάλο βαθμό, ανεπιτυχούς αραβικής άνοιξης. Είναι σαφές από αυτά τα πειράματα στη Μέση Ανατολή ότι όσοι πιστεύουν ότι ένα δημοκρατικό θαύμα μπορεί να επιτευχθεί οπουδήποτε με τις σωστές εξωτερικές προσπάθειες κάνουν λάθος: το αποτέλεσμα δεν θα είναι η Ιαπωνία, αλλά το Αφγανιστάν. Τέτοια θαύματα συμβαίνουν μόνο από μέσα, και κατά κανόνα, είναι μια μακρά διαδικασία.

Όσοι επιδιώκουν να μετατρέψουν κάθε αποτυχία για τη Δύση σε νίκη της Ρωσίας, είναι πάντοτε, επίσης, πρόθυμοι να καταλάβουν τον κενό χώρο στον χάρτη – και, τις περισσότερες φορές, θα βρεθούν στα πρόθυρα μιας παρόμοιας φθοράς. Επιπλέον, η υποχώρηση από το Αφγανιστάν δεν σημαίνει ότι η Δύση θα εγκαταλείψει τις θέσεις της τόσο εύκολα (πλην των εικοσαετών αγώνων της, φυσικά) αλλού. Έχοντας καταστρέψει την Αλ Κάιντα, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν κανένα κρίσιμο συμφέρον στο Αφγανιστάν που δεν θα μπορούσαν να πετύχουν με οποιοδήποτε κόστος-αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουν τέτοια συμφέροντα σε άλλα μέρη και ότι θα έκαναν το ιδιο εκει. Θα ήταν επικίνδυνο για τους στρατηγούς του Κρεμλίνου να υποθέσουν αυτόματα ότι μια τακτική ήττα σε ένα μέρος θα επαναληφθεί σε όλες τις πιθανές καταστάσεις. Αντιθέτως, η συζήτηση στις ΗΠΑ για τον τερματισμό των πολέμων άλλων και την προτεραιότητα ασφάλειας της χώρας δεν πρέπει να ληφθεί με απόλυτο τρόπο: εάν προκύψει η ευκαιρία να αποκαταστήσουν το χαμένο κύρος τους ως προστάτη και συμμάχου, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αδράξουν αυτήν την ευκαιρία με ανανεωμένο σθένος.

Είναι επίσης επικίνδυνο όταν επιχαίρετε με την ήττα ενός γεωπολιτικού αντιπάλου σας (έστω και άθελά σας) να συμπαθείτε τους Ταλιμπάν. Πολλοί σχολιαστές τόσο στη Ρωσία όσο και στην Ουκρανία προσπάθησαν να εφαρμόσουν τη λογική των γεγονότων στο Αφγανιστάν σε μέρη που βρίσκονται πιο κοντά στο σπίτι τους: είτε πρόκειται για προμήνυμα των Αμερικανών που φεύγουν από το Κίεβο μόλις εγκαταλείψουν την Καμπούλ, είτε για τους Ρώσους που φεύγουν από το Ντόνετσκ. Οι Ταλιμπάν είναι μια δύναμη που πρέπει να υπολογίζεται, κυρίως επειδή αποτελείται από άνδρες που δεν έχουν κυριολεκτικά τίποτα να χάσουν, κάτι που δεν μπορεί να ειπωθεί για τα περισσότερα άλλα έθνη. Οι ισλαμιστές μαχητές απέχουν έτη φωτός ακόμη και από τα πιο συντηρητικά μετασοβιετικά πυρά και η αντιαμερικανική τους θέση δεν τους καθιστά αυτόματα φίλους της Μόσχας και των γειτόνων της Κεντρικής Ασίας. Αξίζει να θυμηθούμε ότι η προηγούμενη κυβέρνηση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν ήταν η μόνη κυβέρνηση στον κόσμο που αναγνώρισε την Τσετσενική Δημοκρατία της Ικχερίας, καθώς η αποσχιζόμενη ρωσική περιοχή έθεσε τον εαυτό της υπό τους Σαμίλ Μπασάγιεφ και Ασλάν Μασχάντοφ.

Τώρα η Ρωσία θα πρέπει να επιλέξει αν θα συνεχίσει σε καλή βάση με τους Ταλιμπάν ή θα στηρίξει τους παραδοσιακούς συμμάχους της στο βόρειο Αφγανιστάν – Αφγανούς Ουζμπέκους και Τατζίκους, οι οποίοι ήδη δείχνουν τα πρώτα σημάδια αντίστασης – όπως έκανε στη δεκαετία του 1990. Ακόμα κι αν αυτή τη φορά η Μόσχα δοκιμάσει μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση, οι Ταλιμπάν θα υποπτεύονται πάντα τη Ρωσία ότι ενεργεί εναντίον της στο βορρά.

Στη δυτική πλευρά, υπάρχει ένας συμμετρικός κίνδυνος ότι οι οπαδοί του Μεγάλου Παιχνιδιού μπορεί να επιδιώξουν να διεθνοποιήσουν την ήττα τους: γιατί να μην αφήσουμε τους ίδιους τους  Ταλιμπάν που νίκησαν τους Αμερικανούς να νικήσουν και τους Ρώσους, τους Κινέζους και τα καθεστώτα της Κεντρικής Ασίας ; Προς το παρόν, τέτοιες φωνές είναι πολύ περισσότερες από εκείνους που αναγνωρίζουν τον κίνδυνο τέτοιων συμπεριφορών.

Με την πρώτη ματιά, μια πιο συγκρατημένη αντίληψη των ΗΠΑ για την αποστολή τους στο εξωτερικό μπορεί να φαίνεται κακή είδηση ​​για τον πολιτικό και δημόσιο χώρο σε μη δυτικές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, αλλά στην πραγματικότητα θα μπορούσε να αποδειχθεί ότι έχει μια θετική πλευρά. Εάν η Δύση πρόκειται πραγματικά να μετριάσει την επιθυμία της να μεταμορφώσει άλλες κοινωνίες από το εξωτερικό χρησιμοποιώντας τις δικές της αξίες και θεσμούς, άλλες χώρες θα μπορούν να χρησιμοποιούν τις ίδιες αξίες και θεσμούς χωρίς φόβο, αφού θα πάψουν να θεωρούνται τρίκ και γεωπολιτικές παγίδες, για να επιτρέψουν την ξένη επέκταση και να γίνουν αυτό που ήταν αρχικά οι δυτικές κοινωνίες όταν οι ίδιες προχωρούσαν προς την εξουσία και τον διαφωτισμό: σημαντικά όργανα της δικής τους κοινωνικής ανάπτυξης και εσωτερικού εκσυγχρονισμού.

*O Αλεξάντερ Μπάουνοφ είναι ανώτερος συνεργάτης και αρχισυντάκης του Carnegie στη Ρωσία. Πριν ενταχθεί στο Carnegie, ο Baunov εργάστηκε για πέντε χρόνια ως ανώτερος συντάκτης στον ανεξάρτητο ιστότοπο ειδήσεων Slon.ru. Ο Baunov έγραψε κείμενα για μια μεγάλη ποικιλία διεθνών και εγχώριων θεμάτων, συμπεριλαμβανομένης της σύγχρονης ρωσικής ιδεολογίας, της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής, της θέσης της Ρωσίας στον σύγχρονο κόσμο, της Ουκρανίας, της ευρωπαϊκής οικονομικής κρίσης, της Αραβικής Άνοιξης και των διαδηλώσεων της Μόσχας 2011-2012.

**Το Carnegie δεν λαμβάνει θέσεις σε θέματα δημόσιας πολιτικής. Οι απόψεις που διατυπώνονται εδώ είναι του συγγραφέα ή των συγγραφέων και δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τις απόψεις του Carnegie, του προσωπικού του ή των διαχειριστών του.

carnegie.ru

Μετά τη σύνοδο κορυφής, ο  Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται να επισκεφθεί την πρωτεύουσα του ιρακινού Κουρδιστάν, Ερμπίλ.

Ο Μακρόν επισκέφθηκε επίσης τη Βαγδάτη τον Σεπτέμβριο του 2020. Η επίσκεψη του Γάλλου Προέδρου στην Ερμπίλ την Κυριακή θα είναι η πρώτη.

Ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας, Φρανσουά Ολάντ, ο οποίος ήταν ο προκάτοχος του Μακρόν, επισκέφθηκε την Ερμπίλ και τον υποδέχτηκε ο πρόεδρος Μασούντ Μπαρζανί. Ο Ολάντ είχε επισκεφθεί τα μέτωπα των Πεσμεργκά με τον Πρόεδρο Μπαρζανί.

Η επίσκεψη του Ολάντ ερμηνεύτηκε ως ιστορική ως προς τις σχέσεις μεταξύ των Κούρδων και της Γαλλίας.

Οι σχέσεις μεταξύ των Κούρδων και της Γαλλίας χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1960. Ο αείμνηστος Κούρδος ηγέτης Μελά Μουσταφά Μπαρζανί ξεκίνησε τις διμερείς σχέσεις γράφοντας μια επιστολή προς τον Γάλλο πρόεδρο της εποχής Μαρί ντε Γκωλ.

Ο Μελά Μουσταφά Μπαρζανί, ο ηγέτης του Κινήματος Απελευθέρωσης του Κουρδιστάν, τόνισε στην επιστολή της ότι κατανοούν τα συμφέροντα της Γαλλίας αλλά δεν τάσσονται υπέρ της πώλησης πολεμικών αεροσκαφών στη Βαγδάτη και διέλυσε τη συμφωνία μεταξύ Γαλλίας και Ιράκ.

Η Γαλλία έχει επίσης ισχυρές σχέσεις με άλλα μέρη του Κουρδιστάν.

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης το 1991, η Ντανιέλ Μιτεράν, σύζυγος του τότε Γάλλου Προέδρου, επισκέφθηκε την περιοχή του Κουρδιστάν.

Ο Μιτεράν συναντήθηκε με τον Πρόεδρο Μπαρζανί και μετέφερε τη στήριξη της Γαλλίας στον νόμιμο σκοπό του λαού του Κουρδιστάν.

Κατά την προαναφερθείσα περίοδο, η Γαλλία είχε επιρροή στο ψήφισμα 688 του ΟΗΕ και η περιοχή του Κουρδιστάν κηρύχθηκε ζώνη απαγόρευσης πτήσεων.

Ο Πρόεδρος Μασούντ Μπαρζανί φιλοξενήθηκε στο Παλάτι των Ηλυσίων τρεις φορές κατά τη διάρκεια της Προεδρίας του στην περιοχή του Κουρδιστάν.

Ενώ ο αποκλεισμός της περιοχής του Κουρδιστάν έσπασε από τη Γαλλία μετά το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του Κουρδιστάν το 2017, ο Μακρόν συναντήθηκε με τον πρόεδρο της περιοχής του Κουρδιστάν, Νετσιρβάν Μπαρζανί, κατά την επίσκεψή του στη Βαγδάτη τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Ο Μακρόν, τον οποίο θα υποδεχθεί ο Πρόεδρος της Περιφέρειας του Κουρδιστάν Νετσιρβάν Μπαρζανί στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Ερμπίλ την Κυριακή, θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο Μασούντ Μπαρζανί και τον Πρωθυπουργό Μασρούρ Μπαρζανί.

Μετά τις επαφές του στο Ερμπίλ, ο Μακρόν θα μεταβεί στη Μοσούλη για να επισκεφθεί το ιστορικό τζαμί Νουρ (Nur Camii).

Basnews.com

https://www.echedoros-a.gr

Ο Ντμίτρι Σουγκάγιεφ, Διευθυντής της Ρωσικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Στρατιωτικής-Τεχνικής Συνεργασίας, ανακοίνωσε σε συνέντευξη Τύπου την Τετάρτη ότι η Ρωσία και η Τουρκία πραγματοποιούν διαβουλεύσεις μεταξύ ειδικών ομάδων για την αλληλεπίδραση στη δημιουργία τουρκικού μαχητικού πέμπτης γενιάς TF-X, γράφει τούρκικο δημοσίευμα στην αραβική γλώσσα.

«Σε αυτό το στάδιο, πραγματοποιούνται διαβουλεύσεις με την τουρκική πλευρά σε επίπεδο εξειδικευμένων ομάδων για θέματα συνεργασίας στη δημιουργία του τουρκικού εθνικού μαχητικού αεροσκάφους», ανέφερε ο Σουγκάγιεφ το πρακτορείο ειδήσεων TASS.

«Από αυτή την άποψη, υπάρχουν ενδιαφέροντες τομείς όπου μπορούμε να παρέχουμε τεχνολογική βοήθεια, λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία που έχουν οι ειδικοί μας στην ανάπτυξη και κατασκευή αεροσκαφών. Είμαστε έτοιμοι να μοιραστούμε τις εμπειρίες μας με τους Τούρκους εταίρους μας. Αλλά είναι πολύ νωρίς για να μιλήσουμε για συγκεκριμένες λεπτομέρειες σε αυτό το σημείο».

Ο διευθύνων σύμβουλος του τουρκικού συγκροτήματος αμυντικών βιομηχανιών «TUSAŞ»  Τεμέλ Κοτίλα ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι τα τουρκικά αεροσκάφη πέμπτης γενιάς «TF-X» θα εγκαταλείψουν το υπόστεγο στις 18 Μαρτίου 2023, εκτός από το εκπαιδευτικό αεροσκάφος “HÜRJET” και  το ελικόπτερο “ATAK-II”..

Η τελετή παρουσίασης αυτών των αεροπλάνων θα πραγματοποιηθεί με αφορμή τον εορτασμό της εκατονταετηρίδας από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Η μακέτα του σχεδιασμού του πρώτου τουρκικού μαχητικού πέμπτης γενιάς εμφανίστηκε το 2013.

Αναμένεται ότι αυτό το μαχητικό θα τεθεί σε υπηρεσία στην Τουρκική Πολεμική Αεροπορία έως το 2028, για να αντικαταστήσει τα αμερικανικά μαχητικά F-16.

Ο στόχος του τουρκικού έργου πέμπτης γενιάς stealth αεροσκαφών ήταν, κατ ‘αρχήν, να ενσωματωθεί στο έργο F-35, μέσω ενός τοπικού τουρκικού αεροπλάνου, το οποίο φιλοδοξούσαν οι σχεδιαστές να αντιμετωπίσουν ακόμη και τα ελαττώματα του F-35.

Σύμφωνα με τους αναλυτές, ο χρόνος δεν ήταν παράγοντας πίεσης για το έργο, αλλά αφού η Τουρκία αποκλείστηκε από το πρόγραμμα παραγωγής μαχητικών F-35, το έργο τουρκικών αεροπλάνων stealth έγινε μια πιο επείγουσα εναλλακτική λύση για το F-35, αν και έγινε πιο δύσκολο η εδραίωση της δυτικής τεχνικής πολιορκίας στις τουρκικές αμυντικές βιομηχανίες…

Turk Press

https://www.echedoros-a.gr

Οι πρώτοι 121 Αφγανοί έφτασαν στην Αλβανία τις πρώτες ώρες αυτής της Παρασκευής, συμπεριλαμβανομένων 11 παιδιών, όπου μετά από ιατρικούς ελέγχους στο αεροδρόμιο Ρήνας στα Τίρανα, φιλοξενήθηκαν προσωρινά σε ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις στην παράκτια πόλη του Δυρραχίου, όπου στον ίδιο χώρο μαζί τους μένουν παραθεριστές.

Πρόκειται για Αφγανούς υπαλλήλους οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών καθώς και της οργάνωσης του Τζορτζ Σόρος.

Σύμφωνα με το αλβανικό δημοσίευμα οι Αφγανοί αισθάνονται πιο ασφαλείς τώρα, ωστόσο η επικοινωνία με τους δημοσιογράφους δεν κράτησε πολύ καθώς οι ψυχοκοινωνικοί λειτουργοί, οι εργαζόμενοι των οργανώσεων τους φρόντισαν να μην έχουν επαφή με Αλβανούς.

Το θέρετρο όπου διαμένουν περιβάλλεται από περίμετρο ασφαλείας, η κυκλοφορία των παραθεριστών είναι περιορισμένη και οι ιδιωτικοί φύλακες βρίσκονται παντού.

Ένα ασθενοφόρο βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής έξω από τις διώροφες ή τριώροφες βίλες μέσα στο πολυτελές θέρετρο όπου είναι προστατευμένοι οι Αφγανοί.

«Στα μάτια των προσφύγων διαβάζουμε τη  φρίκη που έχουν περάσει και την ανασφάλεια για τη νέα ζωή που πρέπει να ξεκινήσουν με τις οικογένειές τους σε ένα άγνωστο μέρος. Τα παιδιά έχουν επιστρέψει στο παιχνίδι, όπου στην καταπράσινη αυλή παρακολουθούν τις ενέργειες του υπαλλήλου ψυχολόγου», όπως σημειώνεται.

Top Channel. tv

https://www.echedoros-a.gr

του Γιάννη Μαγκριώτη*

Το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης σχεδιάστηκε, μετά την πυρκαγιά του 1917, από τον Γάλλο μηχανικό Ερνέστο Εμπράρ, του  Γαλλικού εκστρατευτικού σώματος, που βρισκόταν στην Θεσσαλονίκη, κατά την διάρκεια του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Εμπράρ, με μοναδικό τρόπο, αποτύπωσε το  όραμα του Ελευθερίου Βενιζέλου και του Υπουργού δημοσίων έργων Αλέξανδρου Παπαναστασίου, ανασυνθέτοντας την ιστορική αρχιτεκτονική-πολιτιστική ταυτότητα της Θεσσαλονίκης με την σύγχρονη Αρχιτεκτονική και πολεοδομική ταυτότητα της Βόρειας Ιταλίας και της Νότιας Γαλλίας.

Το σχέδιό του αναπτύσσεται συμμετρικά, με άξονα την οδό και την πλατεία Αριστοτέλους, συγκροτώντας την νέα ταυτότητα της πόλης, την ταυτότητα της νέας Θεσσαλονίκης, της Ευρωπαϊκής Θεσσαλονίκης.

Ταυτόχρονα, με βάση το ανάγλυφο της περιοχής και το μικροκλίμα, σχεδιάστηκε για να αποτελεί τον βασικό αεραγωγό του ιστορικού κέντρου, ενώ η ελαφριά κλίση της, επιτρέπει, από την Ρωμαϊκή Αγορά, να βλέπεις τον Θερμαϊκό και, να αισθάνεσαι κατεβαίνοντας, ότι, η συνέχειά της είναι η θάλασσα και, το όριό της ο Όλυμπος.

Στις πρώτες δεκαετίες, μετά τον δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, την περίοδο της άναρχης ανάπτυξης της πόλης, παραβιάστηκαν πολλές από τις προβλέψεις του αρχικού σχεδίου, με την προσθήκη επιπλέον ορόφων και την συρρίκνωση του δημόσιο χώρου.

Το Ρυθμιστικό Σχέδιο της πόλης, που διαμορφώθηκε το 1985, προέβλεπε την προστασία του δημόσιου χώρου, που είχε απομείνει και, υποστήριζε την βιωσιμότητα των οικονομικών, επαγγελματικών, κοινωνικών και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων που αναπτύσσονταν στο εσωτερικό του ιστορικού κέντρου, χωρίς να το επιβαρύνουν περισσότερο.

Ο εορτασμός των 2300 χρόνων της Θεσσαλονίκης το 1985, η ανάδειξη της πόλης σε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης το 1997 και, η έναρξη κατασκευής του Μετρό το 2007, δημιούργησαν ένα θετικό και δημιουργικό περιβάλλον για την πόλη, το οποίο δυστυχώς σήμερα δεν υπάρχει.

Σήμερα, η πυκνή δόμηση του ιστορικού κέντρου, που συνεχώς επεκτείνεται, όπως αποκαλύπτουν τα σχέδια για το Real Estate στον χώρο της ΔΕΘ, η ανάπτυξη νέων οικονομικών δραστηριοτήτων και οι υψηλοί κυκλοφοριακοί φόρτοι, μειώνουν και άλλο τον δημόσιο χώρο, επιβαρύνουν την ατμόσφαιρα με επικίνδυνα αιωρούμενα σωματίδια, επηρεάζουν αρνητικά το μικροκλίμα, ενισχύοντας τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

Το μνημειακό σύνολο της Αριστοτέλους είναι ο ζωτικός δημόσιος χώρος της πόλης, όπου οι άνθρωποί της, αλλά και οι επισκέπτες της, συναντιόνται, περπατούν, κοινωνικοποιούνται και βιώνουν την αυθεντική εμπειρία της Θεσσαλονίκης.

Γιαυτό, κάθε σχέδιο παρέμβασης στο ιστορικό κέντρο, πρέπει να κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση, από αυτήν που κινούνταν τις δεκαετίες, μετά τον εμφύλιο.

Ακόμη περισσότερο κάθε παρέμβαση στον μνημειακό-ταυτοτικό Άξονα της Θεσσαλονίκης, που αποτελείται από την Οδό Αριστοτέλους και την ομώνυμη πλατεία, απαιτεί τον ίδιο σεβασμό, που απαιτεί η παρέμβαση στην Ακρόπολη των Αθηνών.

Κάθε σχέδιο παρέμβασης, δεν πρέπει να έχει στοιχεία που περιορίζουν ή ακόμη χειρότερα αλλοιώνουν αυτά τα χαρακτηριστικά της.

Αυτό που χρειάζεται, ο μνημειακός Άξονας της Αριστοτέλους, είναι η καθαριότητα, ο περιορισμός των τραπεζοκαθισμάτων και οι μικρές παρεμβάσεις, που θα ενισχύουν τα ταυτοτικά της χαρακτηριστικά και, δεν θα αναζητούν τον εντυπωσιασμό μέσα από φαντασμαγορικές επιλογές και, ξένες, αμφιβόλου αξίας και αισθητικής, εικόνες.

Η πλατεία και η οδός Αριστοτέλους, είναι το πιο λαμπερό πρόσωπο της πόλης, να το αναδείξουμε, χωρίς να το χαλάσουμε.

*Ο Γιάννης Μαγκριώτης διετέλεσε Υφυπουργός Εξωτερικών