AUΚUS: Ο νέος εφιάλτης για την παγκόσμια ειρήνη

Από

September 19, 2021

Πέτρος Παπακωνσταντίνου

17/09/2021

Ο νέος εφιάλτης για την παγκόσμια ειρήνη

Το ακρωνύμιο είναι κακόηχο σε όποια γλώσσα κι αν το προφέρεις, αλλά αυτό είναι το λιγότερο γι αυτούς που σύντομα θα αναγκαστούν να το υποφέρουν. Πολλοί θα σκεφτούν, ίσως, ότι η Ταϊβάν πέφτει πολύ μακριά, αλλά κι η Κορέα του ‘50 δεν ήταν πιο κοντά μας.

AUKUS είναι ο καινούργιος εφιάλτης για την παγκόσμια ειρήνη που κάνει το γύρο του κόσμου από την περασμένη Τετάρτη, όταν Αυστραλία (Α), Ηνωμένο Βασίλειο (UK) και Ηνωμένες Πολιτείες (US) ανακοίνωσαν το νέο, τριμερές στρατιωτικό Σύμφωνο που συνομολόγησαν εναντίον της Κίνας. Κάποιοι είπαν ότι επρόκειτο για μια βεβιασμένη κίνηση του Τζο Μπάιντεν για να διασκεδάσει τις εντυπώσεις από το φιάσκο στο Αφγανιστάν και την αίσθηση ασύντακτης υποχώρησης της αμερικανικής υπερδύναμης σε όλα τα μέτωπα, που οι ίδιοι υπέθεταν ότι θα σφραγίσει το επόμενο διάστημα. Δική τους η αφέλεια, δική τους η έκπληξη.

Στην πραγματικότητα, ο νέος συνασπισμός προθύμων ήταν μια κίνηση που προετοιμαζόταν συστηματικά επί μήνες, από τη στιγμή που ανέλαβε την αμερικανική προεδρία ο Μπάιντεν. Ένα ακόμη βήμα στο στρατηγικό αναπροσανατολισμό των ΗΠΑ που χάραξε το βαθύ κράτος και ακολούθησαν με συνέπεια τρεις διαδοχικοί πρόεδροι, οι Ομπάμα, Τραμπ και Μπάιντεν- πολύ διαφορετικοί στο ύφος και σε άλλες πολιτικές, αλλά σχεδόν ταυτόσημοι στο θέμα που συζητάμε: την αναδίπλωση της μόνης, αλλά χωλαίνουσας υπερδύναμης από τα χαώδη μέτωπα της Μέσης Ανατολής, όπου υπέστη τόση φθορά με τους πολέμους του Μπους σε Ιράκ και Αφγανιστάν, έτσι ώστε να απελευθερωθούν πόροι και δυνάμεις για το κεντρικό μέτωπο των επόμενων δεκαετιών, μεταξύ Αμερικής και Κίνας.

Πολύ φοβάμαι ότι οι κίνδυνοι από αυτή την εξέλιξη έχουν υποτιμηθεί, μέχρι στιγμής, στην Ελλάδα- όχι μόνο από τις κυρίαρχες αστικές δυνάμεις, αλλά και από το αριστερό, αντιιμπεριαλιστικό στρατόπεδο. Ο πρώτος κίνδυνος αφορά τη διασπορά των πυρηνικών στη ζώνη Ασίας- Ειρηνικού ή και ευρύτερα. Με τη συμφωνία, η Αυστραλία πρόκειται να αποκτήσει οκτώ πυρηνοκίνητα υποβρύχια, καθαρά επιθετικά όπλα, τα οποία διαθέτουν μέχρι σήμερα μόνο έξι μεγάλες δυνάμεις- τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας και η Ινδία. Αν και τα υποβρύχια της Αυστραλίας δεν προβλέπεται (ακόμη;) να φέρουν πυρηνικούς πυραύλους, η νομιμότητα εξοπλισμού με τέτοιου είδους όπλα αποτελεί γκρίζα ζώνη στη διεθνή συνθήκη μη εξάπλωσης των πυρηνικών (ΝΡΤ).

Η ζώνη Ινδικού- Ειρηνικού είναι ήδη γεμάτη με δυνάμεις που διαθέτουν πυρηνικά όπλα (Ρωσία, Κίνα, Ινδία, Πακιστάν, Β .Κορέα), οπότε κάθε επιβάρυνση είναι κάτι παραπάνω από ανησυχητική. Έπειτα, από τη στιγμή που αποκτούν οι Αυστραλοί παρόμοια υποβρύχια με αμερικανική και βρετανική τεχνογνωσία, πώς θα αρνηθούν οι Αμερικανοί αύριο ένα παρόμοιο αίτημα από την Ιαπωνία ή τη Νότια Κορέα, που στο κάτω- κάτω είναι πιο κοντά στην Κίνα από την Αυστραλία; Επιπλέον, τίθεται ένα σοβαρό ερώτημα στρατηγικής φύσης: τα αυστραλιανά υποβρύχια θα καταναλώνουν ως καύσιμο ασθενώς απεμπλουτισμένο ουράνιο, όπως συμβαίνει με τα κινεζικά και τα γαλλικά, ή (όπερ και το πιθανότερο) ισχυρά απεμπλουτισμένο, όπως τα αμερικανικά και τα βρετανικά; Και πως η λεγόμενη «διεθνής κοινότητα» θα απαιτεί από το Ιράν να μειώσει τον εμπλουτισμό ουρανίου στο ειρηνικό, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, πυρηνικό του πρόγραμμα, όταν θα επιτρέπει στην Αυστραλία να εμπλουτίζει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό ουράνιο για πολεμικούς σκοπούς;

Ο πιο άμεσος κίνδυνος είναι να παρασύρει το AUKUS όλα τα κράτη της περιοχής, όπου ο κατάλογος των εδαφικών διεκδικήσεων και των γκρίζων ζωνών θα ξεπερνούσε τις διαστάσεις αυτού του άρθρου, σε ένα ανεξέλεγκτο ντόμινο εξοπλισμών, κλιμακώνοντας ακόμη περισσότερο τις ήδη ανησυχητικές εντάσεις. Τα μάτια στρέφονται πρώτα απ΄όλα στην Ταϊβάν, την οποία όχι μόνο η Κίνα, αλλά και τα Ηνωμένα Έθνη θεωρούν αποσχισθείσα κινεζική επαρχία (από το 1971, αναγνωρίζει τη Λαϊκή Κίνα ως μοναδικό εκπρόσωπο του κινεζικού έθνους). Μια πολιτικός τόσο αμερικανόφιλη όσο η συντηρητική πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τερέζα Μέι είχε το θάρρος να ρωτήσει μέσα στη Βουλή των Κοινοτήτων τον διάδοχό της Μπόρις Τζόνσον αν έχει σκεφτεί ότι με το AUKUS μπορεί να σύρει τη Βρετανία σε έναν πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας για την Ταϊβάν. Το τι θα σημάνει ένας πόλεμος μεταξύ των δύο μεγάλων πυρηνικών δυνάμεων μπορεί να μην θέλουμε να το σκεφτόμαστε, αλλά και η στρουθοκάμηλος δεν είναι περισσότερο ασφαλής με το κεφάλι στην άμμο.

Για τα κράτη- μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εννοούμε τα ισχυρά, γιατί τα άλλα ποιος τα ρωτάει έτσι κι αλλιώς;) η ανακοίνωση για το AUKUS ήταν μια νέα πολιτική πανωλεθρία. Τα πολιτικά και δημοσιογραφικά φερέφωνα του ατλαντισμού μέσα στην Ευρώπη μας είχαν γανώσει τα αυτιά για τη νέα εποχή που θα έφερνε στις διατλαντικές σχέσεις η απόσυρση του κακού Τραμπ και η άφιξη του καλού Μπάιντεν. Σήμερα συμπεριφέρονται σαν απατημένοι σύζυγοι, που μαθαίνουν τελευταίοι τα δυσάρεστα μαντάτα. Ενημερώθηκαν για μια «ιστορική», κατά τον Μπάιντεν, συμφωνία που αλλάζει όχι μόνο τις περιφερειακές, αλλά και τις διεθνείς ισορροπίες, λίγες ώρες αν όχι λίγα λεπτά προτού ανακοινωθεί. Η Αμερική για μία ακόμη φορά προτιμά τις σίγουρες συμμαχίες με τις δεδομένες, γι αυτήν, αγγλόφωνες χώρες από μια Ε.Ε. πολιτικά πολυδιασπασμένη και στρατιωτικά ανύπαρκτη.

Το δόγμα “America First” του Τραμπ είναι το κατευθυντήριο δόγμα και του Μπάιντεν, αρέσει- δεν αρέσει. Καλά να πάθουν, αφού δεν έβαλαν μυαλό ούτε όταν αποκαλύφθηκε ότι επί καλού Ομπάμα οι ΗΠΑ παρακολουθούσαν μέχρι και το προσωπικό τηλέφωνο της Άγκελα Μέρκελ, χάρη στη συμμαχία παγκόσμιας παρακολούθησης των «Πέντε Ματιών» (ΗΠΑ, Καναδάς, Βρετανία, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία). Επιπλέον, ο Μπάιντεν έριξε πολύ αλάτι στην ανοιχτή πληγή του Brexit, δίνοντας ένα σημαντικό δώρο στον Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος μπορεί να επαίρεται μπροστά στους ομοεθνείς του ότι η στρατηγική της Global Britain όχι μόνο δεν απομονώνει διεθνώς τη χώρα του, αλλά τη φέρνει στην πρώτη γραμμή της διεθνούς γεωπολιτικής.

Εκείνη που δέχτηκε το πιο σκληρό πλήγμα από το AUKUS ήταν η Γαλλία, καθώς είχε υπογράψει το 2016 συμφωνία για παράδοση στην Αυστραλία 12 συμβατικών υποβρυχίων, η οποία φυσικά ακυρώθηκε εν μια νυκτί. Κυριολεκτικά. Ο ακροδεξιός πρωθυπουργός της Αυστραλίας Σκοτ Μόρισον συναντήθηκε με τον Μακρόν στο Ελιζέ, τον Ιούνιο και τον ευχαρίστησε δημοσίως για το πρόγραμμα των γαλλικών υποβρυχίων, ενώ πίσω από την πλάτη του τα είχε ήδη βρει με τους Αμερικανούς και τους Βρετανούς. Η ζημιά για τη Γαλλία δεν είναι τόσο οικονομική (δεν θα φαληρίσει δα η αμυντική της βιομηχανία με την ακύρωση ενός συμβολαίου, αντίθετα η Αυστραλία θα πληρώσει ακριβά που το έσπασε), όσο γεωπολιτική. Όντας η μόνη ευρωπαϊκή χώρα με διαρκή παρουσία στον Ινδοειρηνικό, όπου έχει κάπου δύο εκατομμύρια πολίτες και χιλιάδες στρατιώτες χάρη στις υπερπόντιες κτήσεις της (Νέα Καληδονία, Γαλλική Πολυνησία, Ρεουνιόν), η Γαλλία θεωρούσε ότι κατέχει δικαιωματικά μια προνομιακή θέση στο τραπέζι. Η ώρα της αλήθειας ήρθε και δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη περιοχή: υπενθυμίζει στη Γαλλία ότι οι στρατιωτικές φιλοδοξίες της και η μεγαλόστομη ρητορική της υπερβαίνουν κατά πολύ τα οικονομικά και πολιτικά της μεγέθη.

Όσο για την Ε.Ε., η τριμερής αγγλοσαξωνική συμμαχία ήρθε για μία ακόμη φορά να υπογραμμίσει τη γεωπολιτική της αδυναμία και τον κίνδυνο να περιθωριοποιηθεί σε μια διπολική, παγκόσμια αναμέτρηση ΗΠΑ- Κίνας, όπου θα κληθεί να πάρει θέση ως κομπάρσος της Αμερικής. Για να πούμε του στραβού το δίκιο, ο Μακρόν έκρουε τον κώδωνα του κινδύνου από την αρχή της θητείας του και ήταν ίσως ο μόνος ηγέτης ισχυρής ευρωπαϊκής χώρας που δεν είχε αυταπάτες για την εκλογή Μπάιντεν, επιμένοντας στην ανάγκη «στρατηγικής και αμυντικής αυτονομίας της Ευρώπης».

Ωστόσο η ευρωπαϊκή αυτονομία και η ευρωάμυνα είναι τα πιο ανούσια και κουραστικά θέματα για τους δημοσιογράφους του διεθνούς ρεπορτάζ εδώ και πάνω από 20 χρόνια, ένας μιντιακός μονόκερος, τον οποίο κανείς δεν έχει δει και κανείς δεν υπολογίζει σοβαρά ότι θα τον δει στη διάρκεια του βίου του. Ακόμη κι αν αφήσουμε στην άκρη την πολυπληθή Πέμπτη Φάλαγγα των Αμερικανών στην Ευρώπη, η ευρωπαϊκή χειραφέτηση θα προϋπέθετε δύο πράγματα: Κατ’ αρχάς, να δεχτεί η Γαλλία να μοιραστεί (δηλαδή να θέσει υπό ευρωπαϊκή συγκυριαρχία) το αμυντικό της δυναμικό, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών όπλων, που αποτελεί το βασικό σημείο υπεροχής της, με αντάλλαγμα να δεχτεί η Γερμανία να μοιραστεί την οικονομική ισχύ που εξασφαλίζει, σε μεγάλο βαθμό, απομυζώντας τους ασθενέστερους εταίρους μέσω της ευρωζώνης. Επιπλέον, να βρουν οι Ευρωπαίοι ένα modus vivendi με τη Ρωσία, χωρίς το οποίο κάθε σκέψη για ευρωπαϊκή ανεξαρτησία και ασφάλεια είναι απλά κουβέντα να γίνεται. Και τα δύο φαίνονται να απέχουν έτη φωτός από τη σημερινή πολιτική πραγματικότητα στην Ε.Ε.

Αλλά ακόμη και αν γινόταν στο μέλλον ένα τέτοιο θαύμα, οι ακραιφνείς ευρωπαϊστές θα κάνουν καλά να προσέχουν τι εύχονται γιατί μπορεί να το πάθουν. Μια Ε.Ε. που θα γίνει ανεξάρτητη για να μπορεί να ανταγωνίζεται επί ίσοις όροις με τις ΗΠΑ και την Κίνα για τη διανομή της ιμπεριαλιστικής λείας, μόνο δεινά θα έφερνε στους λαούς της- τους μόνους που μπορούν να αποτρέψουν μια πορεία προς καινούργιους, σκοτεινούς χρόνους. Από μια άποψη, η συγκρότηση του AUKUS θέτει τους Ευρωπαίους ενώπιον ανάλογων διλημμάτων και κινδύνων με την εγκατάσταση πυραύλων Πέρσινγκ-2 και Κρουζ στην Ευρώπη, με στόχευση τη Σοβιετική Ένωση, τη δεκαετία του 1980. Τότε, το μεγάλο αντιπολεμικό κίνημα που ξέσπασε, δεν απέτρεψε τελικά την καθήλωση της Ευρώπης στον τελευταίο τροχό το αμερικανικού άρματος. Ας ελπίσουμε ότι αυτή τη φορά τα πράγματα θα εξελιχθούν αλλιώτικα.

iskra.gr

Χρήστος Γαλλής Κλιματική αλλαγή και αγροτική παραγωγή

Από

admin

September 19, 2021

του Χρήστου Γαλλή

Το 2003 ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωσε για την κλιματική αλλαγή. “Η αύξηση δύο ή τριών βαθμών δεν θα ήταν τόσο κακή για μια βόρεια χώρα όπως η Ρωσία, θα μπορούσαμε να ξοδέψουμε λιγότερα σε γούνινα παλτά και η συγκομιδή σιτηρών θα ανέβει”. Το 2015 χαρακτήρισε την κλιματική αλλαγή ως “μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα”.

Για τις ΗΠΑ η κλιματική αλλαγή είναι ένα ζήτημα Εθνικής Ασφάλειας. Αναλυτές τους υποστηρίζουν ότι η προοπτική να κυριαρχήσει η Ρωσία στην παγκόσμια αγροτική παραγωγή είναι μία γεωπολιτική απειλή για τις ΗΠΑ που έχει υποεκτιμηθεί.

Η Ρωσία είναι ήδη μια ανερχόμενη αγροτική δύναμη. Μεταξύ 2000 και 2018 οι Ρωσικές εξαγωγές αγροτικών προϊόντων έχουν αυξηθεί 16 φορές. Με την κλιματική αλλαγή της δίνεται η δυνατότητα να γίνει παγκόσμιος κολοσσός στην αγροτική παραγωγή. Χάρη στην τεράστια, ανεκμετάλλευτη και σιγά σιγά πιο ζεστή περιοχή της Σιβηρίας

Ο Καναδάς, η περιοχή της Αλάσκας, και οι Σκανδιναβικές χώρες κερδίζουν με νέες καλλιεργήσιμες εκτάσεις επίσης από την αύξηση της θερμοκρασίας. Αλλά η Ρωσία έχει περισσότερη γη, πάρα πολύ περισσότερο.

Ακαδημαϊκοί των ΗΠΑ εκτιμούν ότι μέχρι το 2080 στην Ρωσία οι νέες εκτάσεις που θα είναι διαθέσιμες για καλλιέργεια θα είναι 5,2 δισεκατομμύρια στρέμματα (5 259 800 000). Συγκριτικά, υπάρχουν σήμερα 3,6 δισεκατομμύρια στέμματα (3 629 262 000) που συνολικά καλλιεργούνται στις ΗΠΑ.

Εύλογα όμως προκύπτουν ερωτήματα:

Θα είναι όλες αυτές οι εκτάσεις γόνιμες? Ποιοι θα τα καλλιεργήσουν? Ίσως οι Ρώσοι αναγκαστούν να εισάγουν εργατικό δυναμικό?!

Αλλά το γεγονός ότι το 2019 το Ρωσικό κράτος ενοικίασε μια έκταση 500 000 στρεμμάτων, στην περιοχή του Βλαδιβοστόκ, σε Κινέζικη εταιρεία για την καλλιέργεια σόγιας και την ίδρυση εργοστασίου σόγιας δίνει ένα δείγμα της τάσης των πραγμάτων. Οπως και να έχει όμως η κατάσταση οι Αμερικανοί αναλυτές τονίζουν πως μάλλον η Ρωσία θα κυριαρχήσει παγκόσμια στην παραγωγή αγροτικών προϊόντων και ως εκ τούτου και τροφίμων. Ως εκ τούτου οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον αγροτικό τομέα είναι και γεωπολιτική απειλή για τις ΗΠΑ.

Στην Ελλάδα μας, με την συνολική καλλιεργούμενη γεωργική γη να ανέρχεται σήμερα σε περίπου 32 εκατομμύρια στρέμματα, η κλιματική αλλαγή θα πλήξει κυρίως την αγροτική μας παραγωγή, τα δάση, τα υδατικά μας αποθέματα, και τις ακτές μας. Όμως ο τομέας που αναμένεται να πληγεί περισσότερο από την κλιματική αλλαγή είναι η γεωργία. Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης ο τομέας των υδάτινων αποθεμάτων, λόγω των συνεπειών του στη γεωργία και στην ύδρευση των κατοίκων. Οι επιπτώσεις στην οικονομία, στην κοινωνική συνοχή, στην υγεία, αλλά και στην εθνική ασφάλεια της χώρας μας είναι αυτονόητες.

Ίσως όμως για την χώρα μας η κλιματική αλλαγή να είναι μία χρυσή ευκαιρία για μια εκ βάθρων αναδιάρθρωση του αγροτικού τομέα με νέες καλλιέργειες και ποικιλίες , με πλήρη εκμηχάνιση των εργασιών, και το σημαντικότερο με εισαγωγή, σε όλες τις φάσεις της καλλιέργειας και της παραγωγής, σύγχρονης υψηλής τεχνολογίας όπως, για παράδειγμα, είναι η τεχνολογία και οι πρακτικές εφαρμογές της γεωργίας ακριβείας (Precision agriculture), αισθητήρων κτλ.

Με αυτές τις νέες τεχνολογίες μπορούμε να επιτύχουμε αύξηση της παραγωγής με μείωση της χρήσης λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, και αρδευτικού ύδατος. Σε αυτόν τον τομέα έχουμε ήδη Ελληνικές μικρές εταιρείες που διαθέτουν αυτή την σύγχρονη τεχνολογία!

Εχουμε πολύ καλούς επιστήμονες και τεχνολογία λοιπόν, το ζήτημα όμως είναι καθαρά πολιτικό. Επιβάλλεται ο μακροχρόνιος ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ σχεδιασμός με διαδραστική όμως ικανότητα για προσαρμογή στις διεθνείς εξελίξεις και όχι μόνο . Αυτό το είδος σχεδιασμού, διαδραστικός στρατηγικός – τακτικός – επιχειρησιακούς σχεδιασμός, το έχω αναλύσει διεξοδικά στο άρθρο μου που δημοσιεύτηκε στον ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ το 1999! Από το 1999 πέρασαν σχεδόν 22 χρόνια….Η επιτακτική μελλοντική ανάγκη σχεδιασμού το κάνει όμως εξαιρετικά επίκαιρο όσο ποτέ!

Αυτά τα ολίγα προς το παρόν!

Χρίστος Γαλλής του Θωμά,

Θεσσαλονίκη, 17 Σεπτεμβρίου 2021.

Απο τη σελίδα του κ. Χρ. Γαλλή στο fb

Άννα Κωνσταντινίδου: AUKUS – Η Γαλλία είναι πολύ δυνατή για να “πεθάνει”

Από

admin

September 19, 2021

Της Δρ Άννας Κωνσταντινίδου , Ιστορικού- Διεθνολόγου

18.09.21

“China has built the world’s largest navy. Now what’s Beijing going to do with it?

Analysis by Brad Lendon, CNN“.

Άρθρο που δημοσιεύτηκε στις 6 Μαρτίου 2021, στον ιστότοπο του CNN.

Μέσα σε λιγότερο από ενάμιση χρόνο, οι ΗΠΑ έχουν βαλθεί να ξαφνιάζουν με τις κινήσεις τους τη Διεθνή Κοινότητα. Το Σεπτέμβριο του 2020, με τις Συμφωνίες του Αβραάμ και τώρα με την AUKUS. Ωστόσο, όμως, οι συμφωνίες που υπογράφηκαν ανάμεσα στο Ισραήλ και τις αραβικές χώρες με “συμμέτοχο” και κοινωνό τις ΗΠΑ, δείχνουν μία Αμερική συνώνυμη με τη λέξη υπερδύναμη, σε αντίθεση με την AUKUS που αποδεικνύει μία Αμερική σε αδυναμία, καθώς οι κινήσεις της και κυρίως αυτή που επέφερε τη ματαίωση αγοράς των γαλλικών Υ/Β από την Αυστραλία, δείχνει ότι ούσα σε δύσκολη θέση, δεν μπόρεσε να σταθμίσει τα βήματα που έπρεπε να γίνουν, χωρίς να θίξει μία σύμμαχο.

Και πολλοί αναλυτές βγήκαν να πούνε, ότι η Γαλλία είναι η κύρια χαμένη του παιχνιδιού, για να ακολουθήσει η ΕΕ, το “μαξιλάρι” των ΗΠΑ στην ανατολική περιφέρεια. Χθες, ο Υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Λεντριάν με δημόσια ανακοίνωση έδειξε την ενόχλησή του απέναντι στις ΗΠΑ. Και φυσικά η Γαλλία βγήκε χαμένη, όμως θα πρέπει να αναζητήσουμε πού βγήκε χαμένη; Το γαλλικό κράτος βγήκε χαμένο στο οικονομικό και μόνο σκέλος, που η Naval Group δεν κατάφερε να πουλήσει τα Υ/Β της, όμως κάθε άλλο παρά διπλωματικά έχει θιχτεί, εν αντιθέσει με τις ΗΠΑ που αποδείχτηκε ότι τελούν σε πολιτική και οικονομική σύγχυση, εξαιτίας των άστοχων χειρισμών του τελευταίου διαστήματος.

Η AUKUS κάθε άλλο παρά δείχνει μία κίνηση ματ της Αμερικής να κερδίσει το χαμένο έδαφος της Διπλωματίας από τις ενέργειές της στο Αφγανιστάν. Και αυτό γιατί, στο “τέλος της ημέρας” η Αμερική έχει την ανάγκη της Γαλλίας (και ουσιαστικά της ΕΕ) για να έρθει σε διαπραγμάτευση με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα, μία παράμετρο που ξέχασαν πολλοί “αναλυτές” μέσα στη θολούρα τους να αναδείξουν ένα “Ψυχρό Πόλεμο” ανάμεσα σε Γαλλία (ΕΕ) και ΗΠΑ. Η Γαλλία είναι πολύ δυνατή για να “πεθάνει”. Και πόσω μάλλον, όταν το γαλλικό κράτος ήδη από το 2018, παίζει με την Κίνα με συμφωνίες εμπορικού χαρακτήρα. Η χώρα της Μασσαλιώτιδας έχει πετύχει αυτήν την στιγμή να είναι το διπλωματικό πασπαρτού της ανατολικής περιφέρειας!

Και επειδή η Ιστορία είναι το κλειδί που ανοίγει όλες τις πόρτες για την κατανόηση πόσω δε μάλλον της σημερινής Διπλωματίας, γιατί ποτέ η δεύτερη δεν τετραγωνίζει τον κύκλο, αλλά κινείται σε πεπατημένες, ας πάμε σχεδόν τέσσερεις και παραπάνω δεκαετίες πίσω, και πιο συγκεκριμένα στο 1955. Γιατί αυτό που γίνεται αυτήν την στιγμή στη συγκεκριμένη περιοχή, κυρίως της Ανατολικής Ασίας έχει ξανασυμβεί τότε και είναι ακριβώς τα ίδια αίτια, αλλά με διαφορετικό τον έναν “πόλο”. Τότε η Αμερική για να ανακόψει τον κομμουνισμό στην ανατολική περιφέρεια, και σήμερα τον κινεζισμό ήταν πίσω από τη γνωστή σε όλους μας Συνθήκη της Βαγδάτης, με σταθερό “εργαλείο”, καθώς την “είχε στο χέρι” λόγω των αστοχιών της στο Σουέζ τη Μ. Βρετανία, η οποία ήταν μία από τα μέλη συνομολόγησης της συνθήκης.

Και έλειπε η Γαλλία. Που όμως, επειδή η τότε Γαλλία του Ντε Γκωλ, ως φαίνεται, είναι το παράδειγμα για την πολιτική του σημερινού Προέδρου της, Μακρόν, και παρά τις δυσκολίες που περνούσαν οι σχέσεις ΗΠΑ και Γαλλίας (τόσο για το ρόλο της δεύτερης στο ΝΑΤΟ όσο και για το κοινωνικό πλαίσιο που ευαγγελιζόταν για τον τότε νέο οργανισμό που θεσμοθετηθηκε,ωστόσο το 1957 και εννοώ την ΕΚ), το γαλλικό κράτος με μία κίνηση ματ ίδρυσε την SEATO (South Eastern Treaty Organization), που αποτελούνταν από την ίδια, τις ΗΠΑ, τη Μ. Βρετανία, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Πακιστάν, Μπαγκλαντές, Φιλιππίνες και Ταϋλάνδη. Οι συσχετισμοί πρέπει να γίνουν και πόσω δε μάλλον σήμερα, που παρουσιάζουν συμπλεκόμενα στοιχεία.

Οπότε και στη βάση των παραπάνω, θεωρώ ότι η Γαλλία πάλι θα κάνει κίνηση ματ και κάθε άλλο παρά θα μείνει άπραγη, πόσω δε μάλλον που τώρα έχει και μία ΕΕ από πίσω της και κυρίως με μία ΗΠΑ που την έχουν ανάγκη για το Ιράν. Γιατί, ας μην ξεχνάμε ότι πριν λίγες εβδομάδες είχε τεθεί επικεφαλής της (Νέας) Συνόδου της Βαγδάτης με τις ευλογίες των ΗΠΑ (εκτός των άλλων).

Οι ΗΠΑ, δυστυχώς, και όπως δείχνει και ο τίτλος του άρθρου που παρέθεσα στην αρχή, βλέποντας μία Κίνα που καθίσταται και στρατιωτική δύναμη, (καθώς να κάνουμε μία παρένθεση και να πούμε ότι ο ίδιος ο Μαχάν δύο αιώνες πριν είχε θέσει την απεικόνιση της μοναδικής πραγματικότητας ότι τα κράτη με αναπτυγμένη ναυτική δύναμη θα κυριαρχήσουν, κάτι που βλέπουμε και ζούμε ως προς τη σημασία της Θάλασσας στη γεωπολιτική σκακιέρα, πόσω μάλλον γίνεται εμφανές στα εθνικά μας θέματα), εκτός των άλλων έχοντας το κινεζικό κράτος εδραιώσει την οικονομική και εμπορική παρουσία του σε όλη την ανατολική περιφέρεια, είναι εύλογο να αισθάνονται όχι μόνο θορυβημένες, αλλά φοβισμένες. Και ο φόβος αυτός δημιουργεί άστοχες κινήσεις, που πλήττουν όχι μόνο ιστορικές συμμαχίες, όπως αυτή που υφίσταται ανάμεσα στις ΗΠΑ και το γαλλικό κράτος, αλλά παρουσιάζουν επί της ουσίας μία αδύναμη Αμερική.

Άλλωστε, ας μην λησμονουμε και αυτό που είναι πολύ βασικό και παραθέτω ένα σύνδεσμο για όποιον ενδιαφέρεται να εντρυφήσει περισσότερο. Ήδη η Ευρωπαϊκή Ένωση επεξεργάζεται έναν στρατηγικό σχεδιασμό για την Άμυνά της το Strategic Compass:

EU`s Strategic Compass for Security and Defence: A New Approach in 2021

(Σημειωτέον δε, ότι ο Στρατηγός κ. Κ. Λουκόπουλος ήταν από τους πρώτους στρατηγικούς αναλυτές που σε αρθρογραφία του το 2020 είχε αναφέρει το συγκεκριμένο σχεδιασμό της ΕΕ)

Φυσικά, και όλο αυτό, δηλαδή ο στρατηγικός σχεδιασμός της ΕΕ για την Άμυνα, είναι μία παράμετρος που θα ήταν ανεδαφικό να υποστηριχθεί ότι δεν θορύβησε το ίδιο το ΝΑΤΟ, ανεξάρτητα που η πλειονότητα των χωρών της ΕΕ είναι μέλη του. Και μία πρόβλεψη, αν και όσοι έχουν σχέση με τις ΕΔ, είναι μία παράμετρο που σίγουρα την έχουν ως πολύ πιθανή εκδοχή, ότι πολύ πιθανό και μετά από όλα αυτά, ο νέος ΓΓ του ΝΑΤΟ, να προέρχεται από τις βαλτικές χώρες (ώστε να συμπεριληφθεί ο ενωσιακός παράγοντας και η διάσταση, με ο, τι συνεπάγεται αυτό, της Ρωσίας) …

Καθώς η λέξη ΝΑΤΟ συνειρμικά σημαίνει ΗΠΑ, καθώς είναι ο οργανισμός που κατά μια ενιαία είναι το “παιδί” τους, η δράση και η αντίδραση που θα παιχτεί με την Ένωση θα έχει ως χώρο που θα δεχτεί τους μεταξύ τους κραδασμούς αποκλειστικά και μόνο μέσα στο συγκεκριμένο οργανισμό. Οπότε, θεωρώ, ότι δεν πρέπει να “ψάχνουμε δράκους” μίας δημόσιας με ψυχροπολεμικες διαστάσεις αντιπαράθεσης ανάμεσα σε ΗΠΑ και ΕΕ, γιατί όπως συμβαίνει και στις “καλύτερες οικογένειες” τα εν οίκω μη εν δήμω, και όπου εν δήμω θεωρείται ο χώρος που κινείται και η Κίνα.

Και φυσικά τώρα, επειδή όλο αυτό που γίνεται, παίζεται ανάμεσα στα βουβάλια, δηλαδή ανάμεσα στις Δυνάμεις, απλά αν οποιοδήποτε “μικρό ζώο” μπλεχτεί στα πόδια τους όχι μόνο δεν θα βγει κερδισμένο, αλλά θα ποδοπατηθεί (και ο νοών νοείτω).

Απο τη σελίδα της κ. Αννας Κωνσταντινίδου στο fb

Δημήτρης Μακροδημόπουλος: Τελικά τί θέλουμε;

Από

admin

September 19, 2021

Του Δημήτρη Μακροδημόπουλου

Πρέπει να ομολογήσουμε ότι είναι αξιοθαύμαστη η κινητικότητα του ΥΠΕΞ της χώρας μας κ. Δένδια. Συνεχείς επισκέψεις σε Αίγυπτο, Λιβύη, ακόμη και στην Τυνησία για τη στήριξη του προεδρικού πραξικοπήματος που καθαίρεσε την εκλεγμένη κυβέρνηση της χώρας (“ευρωπαϊκές αρχές” αλλά καρτ) διότι συμμετείχε το ισλαμικό κόμμα Ενάχντα που είχε πρωτεύσει στις εκλογές του 2019 και υποστηρίζεται από την Τουρκία. Επισκέψεις σε Λίβανο, σε Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Υποδοχή ομολόγων του και άλλων αξιωματούχων από τις παραπάνω χώρες με αιχμή των δηλώσεων πάντα τη γείτονα Τουρκία. Ώστε να διερωτώμεθα αν η Β. Αφρική, η Εγγύς Ανατολή, η Μ. Ανατολή ανήκουν στις διαφιλονικούμενες περιοχές όπου εντοπίζονται οι ελληνοτουρκικές διαφορές. Όμως, αυτές οι περιοχές ανήκουν στη σφαίρα του ευρωτουρκικού ανταγωνισμού επιρροής με προεξάρχουσα τη Γαλλία, η οποία μετά την αποπομπή της το 1956 από την περιοχή, κατ΄ απαίτηση των δύο τότε υπερδυνάμεων, επιχειρεί να επανέλθει αξιοποιώντας τις ελληνοτουρκικές διαφορές, διευρύνοντας έτσι το αδιέξοδο ανάμεσα σε Ελλάδα – Τουρκία. Επομένως, η κυβέρνηση δεν κατόρθωσε, όπως επαίρεται, να μετατρέψει τις ελληνοτουρκικές διαφορές σε ευρωτουρκικές αλλά αντίθετα κατόρθωσε να μετατρέψει την ευρωτουρκική αντιπαλότητα σε ολόκληρο το εύρος της σε πεδίο του ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού.

Σύμφωνα με έρευνα της κοινής γνώμης με τη σύμπραξη διαΝΕΟσις και ΕΛΙΑΜΕΠ που ανακοινώθηκε τον Μάιο, η συντριπτική πλειοψηφία (περί το 70%) των λαών και των δύο χωρών επιθυμεί να βρεθεί ένας φιλικός τρόπος συμβίωσης (Καθημερινή 15/5/2021). Όμως, η πολιτική των ηγεσιών των δύο πλευρών ανταποκρίνεται στην επιθυμία των λαών τους; Στη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν τις 14 Ιουνίου στις Βρυξέλλες, στα πλαίσια της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, εκπέμφθηκε ένα θετικό μήνυμα για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Όμως πώς αξιοποιήθηκε η συνάντηση της 14ης Ιουνίου για την προώθηση επίλυσης των διαφορών με διμερή συνεννόηση ή με προσφυγή στη Χάγη; Λογικά θα περιμέναμε να ακολουθήσει μία περίοδος άμβλυνσης των εκατέρωθεν αντιπαραθέσεων για να καλλιεργηθεί ένα κλίμα προσέγγισης. Όμως αμέσως σχεδόν μετά τη συνάντηση και ενόψει της επικείμενης συνόδου κορυφής της Ε.Ε. στις 24 και 25 Ιουνίου, τέθηκε μετ’ επιτάσεως ως πρωταρχική επιδίωξη της ελληνικής κυβέρνησης στη σύνοδο το θέμα πάλι των κυρώσεων κατά της γείτονος. Το αποτέλεσμα ήταν το αρχικό προσχέδιο των συμπερασμάτων της συνόδου να αναθεωρηθεί επί το δυσμενέστερο για την Τουρκία. Η Die Welt έγραψε πως Μακρόν, Κουρτς και Μητσοτάκης αντέδρασαν στην πρόταση της Μέρκελ που ήθελε πιο φιλική διατύπωση στο κείμενο συμπερασμάτων για τον εκσυγχρονισμό της τελωνειακής ένωσης Ε.Ε. – Τουρκίας. Μετά από λίγες ημέρες, στις 5/7, ο κ. Δένδιας επισκέφθηκε το Κίεβο επιπλήττοντας την Ουκρανία για τις ιδιαίτερα φιλικές σχέσεις της με την Τουρκία, συσχετίζοντας μάλιστα την ευρωπαϊκή της πορεία με τις σχέσεις Κιέβου – Άγκυρας. Στις 9/7, στο διεθνές φόρουμ του Ντουμπρόβνικ αναφερόμενος στην πορεία των Δυτικών Βαλκανίων προς την Ε.Ε. επισήμανε την ανάγκη αντιμετώπισης “κακόβουλων επιρροών τρίτων χωρών” και λίγες ημέρες μετά, στις 13/7, κατά την υπογραφή μνημονίου συνεργασίας στο Κάιρο ανάμεσα στην Ελλάδα και στον Αραβικό Σύνδεσμο, ο κ. Δένδιας επιτέθηκε για μια ακόμη φορά κατά της Τουρκίας αναφερόμενος “σε χώρες στην περιοχή μας, που δεν ανήκουν στον Αραβικό Σύνδεσμο, (και) μέσω των δράσεών τους αποτελούν μια πολύ σοβαρή απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα…”. Δηλαδή, σε ένα μήνα μόνον από την ελπιδοφόρα συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, κάθε ευοίωνη προοπτική είχε υπονομευτεί. Η αναφορά στην Τουρκία, αποτελεί την επωδό κάθε διπλωματικής δραστηριότητας της χώρας μας, σε σημείο ώστε να διερωτάται κανείς αν αυτή η τακτική έντασης υπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα, δηλαδή την επίλυση των διμερών προβλημάτων ή επελέγη για να προωθηθούν χωρίς αντιστάσεις οι φιλελεύθερες επιλογές της κυβέρνησης. Διότι, όπως έγραφε ο Ούλριχ Μπεκ «οι εικόνες του εχθρού έχουν απόλυτη προτεραιότητα στις συγκρούσεις, υπερβαίνουν τις ταξικές συγκρούσεις». Όμως, κάποτε θα πρέπει να λεχθεί ότι τα κυριαρχικά μας δικαιώματα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο δεν επεκτείνονται πέραν των χωρικών υδάτων μας χωρίς την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, η οποία όμως απαιτεί τη συμφωνία των δύο χωρών ή την προσφυγή στη Χάγη βάσει συνυποσχετικού.

Και η Τουρκία; Τον Τούρκο πρόεδρο και την πολιτική του θα πρέπει να τον κρίνει ο τουρκικός λαός, που πληρώνει τον φόρο αίματος των επιλογών του προέδρου του. Εμείς θα πρέπει να κρίνουμε τη δική μας πολιτική ηγεσία αφού εμείς πληρώνουμε σε όλα τα επίπεδα τις συνέπειες της πολιτικής της. Διότι τα προβλήματα Ελλάδας – Τουρκίας αποτελούν βαρίδια που δεν επιτρέπουν την ανάπτυξη της χώρας, δεν επιτρέπουν τη διάθεση κεφαλαίων σε επενδύσεις διότι απορροφώνται σε στρατιωτικές δαπάνες και εξοπλισμούς επ’ ωφελεία των δήθεν προστάτιδων δυνάμεων. Χειρότερο όλων, οδηγούν τη νεολαία μας μαζικά στη μετανάστευση και εξαρτούν την πορεία της χώρας από άλλα κέντρα αποφάσεων. Γιαυτό δεν προσφέρονται για εσωτερική κατανάλωση.

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

18/9/2021

‘Φωτιά’ στο Αιγαίο: Τουρκικά πολεμικά παρενοχλούν το ερευνητικό , που εκτελεί έρευνες για τον East Med στα 6 μίλια από την Κρήτη!

Από

pcuser

September 18, 2021

Την παρατεταμένη κατάσταση έντασης στην περιοχή ανατολικά της Κρήτης, από τη στιγμή που υπογράφηκε το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, αντικατοπτρίζουν και τα γεγονότα των τελευταίων ημερών στην περιοχή. Το ερευνητικό πλοίο γαλλικών συμφερόντων «Nautical Geo» (υπό σημαία Μάλτας) επιχειρεί τα τελευταία 24ωρα να κάνει έρευνες σε περιοχή 6 μίλια Ανατολικά της Κρήτης, στο πλαίσιο της χαρτογράφησης της πιθανής πορείας του αγωγού East Med, ωστόσο κάθε φορά που βρίσκεται πέραν των χωρικών υδάτων (6 ν.μ.) εμποδίζεται από τουρκικά πολεμικά. Το Τουρκικό Ναυτικό δεν επέτρεπε στο «Nautical Geo» να προχωρήσει στις έρευνες τις οποίες έχει αναλάβει για λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου, κάτι που ήδη τότε το οδηγούσε να παραμείνει στην ευρύτερη περιοχή βόρεια της Κρήτης.

Η NAVTEX

Αυτή τη φορά το θέμα ήλθε στην επιφάνεια λόγω Ελληνικής NAVTEX για έρευνες μεταξύ 16 και 22 Σεπτεμβρίου και αντι-NAVTEX εκ μέρους της τουρκικής πλευράς, βάσει της οποίας η Αθήνα δεν έχει δικαιοδοσία έξω από τα έξι ναυτικά μίλια Ανατολικά της Κρήτης.

Πρόκειται για την επί του πρακτέου υλοποίηση της «Ναυτικής Στρατηγικής» του απόστρατου, πλέον, υποναυάρχου Τσιχάτ Γιαϊτσί, ο οποίος και σημείωνε ότι η Τουρκία δεν θα πρέπει να αποκλίνει της άποψης ότι στο Αιγαίο τα ελληνικά νησιά διαθέτουν έξι μίλια χωρικών υδάτων και ουδεμία άλλη θαλάσσια ζώνη (προφανώς ούτε υφαλοκρηπίδα).

Δεδομένου ότι τουρκικά πλοία προχώρησαν σε παρενόχληση διά ασυρμάτου (hailing) του «Nautical Geo», στην περιοχή βρέθηκαν και σκάφη του Πολεμικού Ναυτικού (Π.Ν.), δίχως ωστόσο να υπάρξει κάποια περαιτέρω κλιμάκωση. Επιβεβαιώνεται, ωστόσο, το αδιέξοδο σε μια περιοχή την οποία διεκδικεί μέσω του τουρκολιβυκού μνημονίου η Αγκυρα.

Τριμερής
Παράλληλα, χθες επιβεβαιώθηκε από πηγές της κυπριακής κυβέρνησης ότι τελικά στη Νέα Υόρκη θα πραγματοποιηθεί τριμερής με τη συμμετοχή του Νίκου Αναστασιάδη, του Τουρκοκύπριου ηγέτη Ερσίν Τατάρ και του γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στις 27 Σεπτεμβρίου, στο περιθώριο της Γ.Σ. του Οργανισμού στη Νέα Υόρκη. Στη Νέα Υόρκη θα βρίσκεται όλη την ερχόμενη εβδομάδα και ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, ενώ από την Τετάρτη θα μεταβεί και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος προγραμματίζεται να μιλήσει την ερχόμενη Κυριακή.

Εως αυτή τη στιγμή ο κ. Δένδιας έχει προγραμματιστεί να συναντηθεί με τους ομολόγους του Αιγύπτου, Γκάμπια, Κόστα Ρίκα, Γκαμπόν, Κυπριακής Δημοκρατίας, Αλγερίας, Σαουδικής Αραβίας, Κιργιζίας, Ρουάντας, Παναμά, Αρμενίας, Γκάνας, Σουδάν, Φιλιππίνων και Μεξικού. Επιπλέον θα συμμετάσχει στην άτυπη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε., ενώ την Πέμπτη έχει προγραμματιστεί τριμερής Ελλάδας, Αιγύπτου και Κυπριακής Δημοκρατίας.

Την Παρασκευή, αφού συμμετάσχει στην ολομέλεια όταν θα απευθύνεται σε αυτή ο κ. Αναστασιάδης, θα ακολουθήσει τετραμερής του σχήματος 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ) με τη συμμετοχή από πλευράς των ΗΠΑ της υφυπουργού Εξωτερικών Βικτόρια Νούλαντ.

https://europost.gr/fotia-aigaio-toyrkika-polemika-parenochloyn-to-ereynitiko-poy-ektelei/

Κωνσταντίνος Χολέβας: Η προσπάθεια απαξίωσης του Θ. Κολοκοτρώνη και η ιστορική αλήθεια

Από

admin

September 18, 2021

Κωνσταντίνος ΧολέβαςΠολιτικός Επιστήμων – Αρθρογράφος

Αν δεν σταματούσε το «προσκύνημα» και την υποταγή, κάθε επαναστατική σπίθα στην Πελοπόννησο θα είχε σβήσει.

COMMONS WIKIMEDIA

Ελαιογραφία σε μουσαμά του Διονύσιου Τσόκου (1853).

Άκουσα προσφάτως σε δημόσια εκδήλωση την καθηγήτρια της Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού στο ΕΚΠΑ κ. Μαρία Ευθυμίου να απαξιώνει την προσωπικότητα του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη με διάφορα επιχειρήματα.

Προβληματίσθηκα κυρίως από τον ισχυρισμό της ότι μετά το 1826 ο Θ. Κολοκοτρώνης δεν πολεμά, αλλά ασχολείται μόνο με την πολιτική και με την Γ΄ Εθνοσυνέλευση! Εκτιμώ την προσφορά της κ. Μ. Ευθυμίου στην επιστήμη και στην κοινωνία, γι’ αυτό καταθέτω ορισμένα ιστορικά στοιχεία που αντικρούουν την άποψή της και την παρακαλώ να τα λάβει σοβαρά υπ’ όψιν.

Πολεμούσε ή πολιτικολογούσε ο Γέρος του Μοριά μετά το 1826;

Έχουμε μία σαφή απάντηση από μία επιστολή που του αποστέλλει ο Άγγλος Ριχάρδος Τσωρτς (υπογράφει Τζουρτζ), ο οποίος είχε ορισθεί από τη Γ΄ Εθνοσυνέλευση ως αρχιστράτηγος όλων των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων. Στις 4 Αυγούστου 1827 γράφει από το Ναύπλιο προς τον:«Γενναιότατον Θ. Κολοκοτρώνην, αρχηγόν όλων των Πελοποννησιακών όπλων», μεταξύ άλλων τα εξής: «Αι δουλεύσεις σας είναι σημαντικαί και η πατρίς πρέπει να τας γνωρίση. Η κατά του εχθρού επιτυχία σας είναι αξία της πολεμικής σας υπολήψεως, το σημαντικότερον όμως είναι ότι ανακαλέσατε εις τα χρέη των και εις το αίσθημα του πατριώτου υπέρ πατρίδος τους απατημένους αυτούς ανθρώπους, οπού είχαν ενωθή με τους Τούρκους» (1).

Βλέπουμε εδώ ότι ο Τσωρτς επαινεί τον Κολοκοτρώνη και για την πολεμική του δράση, αλλά και για τη μεταστροφή των τουρκοπροσκυνημένων της Πελοποννήσου, δηλαδή των Ελλήνων που είχαν δηλώσει υποταγή στον Ιμπραήμ.

Ποια ήταν η στρατιωτική επιτυχία, για την οποία συγχαίρει ο Τσωρτς τον Κολοκοτρώνη;

Το εξηγεί με επιστολή του ο Τσωρτς προς την Αντικυβερνητική Επιτροπή στις 4 Αυγούστου 1827. Η Αντικυβερνητική Επιτροπή αναπλήρωνε τον Ιωάννη Καποδίστρια, ο οποίος είχε εκλεγεί Κυβερνήτης και δεν είχε φθάσει ακόμη στην επαναστατημένη Ελλάδα. Έδρα της επιτροπής ήταν η Αίγινα. Γράφει, λοιπόν, ο Τσωρτς:

«Λαμβάνω την τιμή να σας στείλω αντίγραφον αναφοράς του Γεν. Αρχηγού της Πελοποννήσου της 22 Ιουλίου από Κυρίτζοβαν (σημερινό χωριό Κορφές περιοχής Καλαβρύτων), εκ της οποίας θέλετε μάθει την κατά του εχθρού επιτυχίαν αυτού του στρατηγού εις το περί της Καλαβρίας (σημ. εννοεί την επαρχία Καλαβρύτων) και την μετ’ αυτού ένωσιν του υιού του ανδρείου Γενναίου με δύο χιλιάδας ανθρώπους, αφού είχεν αφήσει τον στρατηγόν Νικήταν εις Δερβένια της Μεσσηνίας διά να αποκόψη την κοινωνίαν μετά της Τριπολιτζάς».(2)

Ο Κολοκοτρώνης, λοιπόν, το θέρος του 1827 μάχεται στην Πελοπόννησο και συγκεντρώνει στράτευμα κατά του Ιμπραήμ.

Και όταν δεν δίνει μάχες κατά του Ιμπραήμ, τούτο δεν οφείλεται σε αδράνεια ή σε άλλο λόγο, αλλά στην έλλειψη πολεμοφοδίων. Στον ιστότοπο του Μητροπολιτικού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Μεγάλης Παναγίας) Αιγίνης: imna.gr/1194-2/, έχουν αναρτηθεί τα πρακτικά της Βουλής, η οποία το 1827 συνεδρίαζε μέσα στον ναό. Τα πρακτικά αυτά έχουν εκδοθεί το 2020 από τη Βουλή των Ελλήνων. Στο πρακτικό υπ’ αριθμόν 14 διαβάζουμε:

«Τη 27 Οκτωβρίου (1827). Συνεδρίασις ρα‘. Προεδρία του κυρίου Ν. Ρενιέρη. Γ’. Ανεγνώσθη και άλλο (έγγραφον) υπ΄αρ. 739, εις το οποίον εγκλείεται αντίγραφον αναφοράς του Γεν. Αρχηγού της Πελοποννήσου Θ. Κολοκοτρώνη, διά του οποίου ζητεί πόρον παρά της Βουλής, διά να προμηθεύση τα ζητούμενα παρά του Γεν. Αρχηγού αναγκαία του πολέμου, διά να μη μείνωσιν άπρακτα τα γενναία επιχειρήματα, τα οποία ο Γεν. Αρχηγός σκοπεύει να ενεργήση κατά του εχθρού».

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, λοιπόν, ζητεί επειγόντως χρήματα και πολεμοφόδια για να επιχειρήσει πολεμική ενέργεια κατά του Ιμπραήμ, ο οποίος ελέγχει μεγάλο μέρος της Πελοποννήσου.

Δεν πρέπει, όμως, να υποτιμηθεί η σημασία και των «ψυχολογικών επιχειρήσεων», τις οποίες διεξήγαγε ο Κολοκοτρώνης για να τιμωρήσει τους προσκυνημένους και για να επαναφέρει στις τάξεις των μαχητών της Ελευθερίας τους τρομοκρατημένους κατοίκους των χωριών. Χαρακτηριστική είναι η τιμωρία του Νενέκου το 1828, ο οποίος καλούσε και άλλους Έλληνες να υποταχθούν στα τουρκο- αιγυπτιακά στρατεύματα.

Για τη σημασία αυτών των προσπαθειών του Θ. Κολοκοτρώνη, ο πρωτοπρεσβύτερος και σπουδαίος ρήτωρ Κωνσταντίνος Οικονόμος ο εξ Οικονόμων τονίζει στον επιτάφιό του -επικήδειο λόγο- προς τον νεκρό Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, στις 5 Φεβρουαρίου 1843, τα εξής:

«Ήδη δε το κακόν της δειλανδρίας και διεδίδετο πλατυνόμενον και υφείρπεν ως ύπουλον έλκος από χώρας εις χώραν…. Τότε καταβάς ο Κολοκοτρώνης επεδείξατο το μέγιστον κατόρθωμα της στρατηγικής αυτού συνέσεως και δυνάμεως…. τους μεν ηπίως και πράως δυσωπών, τους δε τραχύτερον επιπλήττων και προς το καθήκον ανιωμένους και άκοντας επανάγων» (3).

Δηλαδή όταν η δειλία και η τάση υποταγής εξαπλωνόταν επικινδύνως, ο Θ. Κολοκοτρώνης επέτυχε το μεγαλύτερο κατόρθωμα της ηγετικής του ικανότητος και άλλους μεν επανέφερε στον πατριωτισμό με ήπιο τρόπο, άλλους δε τιμώρησε και ανάγκασε να αντιληφθούν το καθήκον τους. Είναι γνωστό το σύνθημα του Θ. Κολοκοτρώνη «Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους», το οποίο εμπόδισε σε μεγάλο βαθμό την προσχώρηση και την υποταγή Ελλήνων στον Ιμπραήμ.

Η «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» της Εκδοτικής Αθηνών επιβεβαιώνει τα ανωτέρω λεχθέντα και διαφωνεί με την κ. Μαρία Ευθυμίου. Γράφει για τη δράση του Κολοκοτρώνη το θέρος του 1827, ότι, για να αποτρέψει το προσκύνημα, ο Γέρος του Μοριά έφτασε μέχρι τη Μεσσηνία, ενώ η Αντικυβερνητική Επιτροπή δεν του έστελνε πολεμοφόδια και το Βουλευτικόν του διεμήνυε να επιστρέψει στο Άργος για να ξεκινήσουν όλοι μαζί. «Παρ’ όλα αυτά το κουράγιο του δεν χανόταν. Πίστευε ότι τελικά ο αγώνας θα κερδιζόταν»(4).

Στις 20 Οκτωβρίου 1827 διεξήχθη η Ναυμαχία του Ναυαρίνου, η οποία κατέληξε σε ήττα των Τουρκοαιγυπτίων από τους στόλους της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας. Παρά ταύτα ο Ιμπραήμ παρέμεινε στην Πελοπόννησο και στις αρχές Φεβρουαρίου του 1828 κατέστρεψε την Τρίπολη.

Μετά από ένα μήνα, τον Μάρτιο του 1828, 3000 Τουρκαλβανοί που ήσαν μαζί του αποσκίρτησαν, επειδή ο Ιμπραήμ δεν τους πλήρωνε, και έφυγαν προς τη Στερεά Ελλάδα μέσω Αργολίδος κρατώντας ως ομήρους πολλούς Έλληνες. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ήταν πάλι παρών ως σωστός πολέμαρχος. Περίμενε και ανέκοψε τους Τουρκαλβανούς στους Μύλους της Αργολίδος μαζί με τον Αυγουστίνο, αδελφό του Ιωάννη Καποδίστρια. Έτσι απελευθερώθηκαν οι Έλληνες όμηροι. (5).Να, λοιπόν, που ο Κολοκοτρώνης δεν ησχολείτο μόνο με την πολιτική μετά το 1826!

Ας μην αδικούμε τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Προφανώς είχε και αυτός ανθρώπινα ελαττώματα, αλλά η αλήθεια είναι ότι μετά το 1826 δεν σταμάτησε την πολεμική και πατριωτική δράση. Αν δεν έκανε πόλεμο φθοράς κατά του πολυαρίθμου στρατού του Ιμπραήμ και αν δεν σταματούσε με δυναμική προσωπική παρέμβασή του το «προσκύνημα» και την υποταγή, κάθε επαναστατική σπίθα στην Πελοπόννησο θα είχε σβήσει.

Σημειώσεις

Ελληνικά Υπομνήματα ήτοι Επιστολαί και διάφορα έγγραφα αφορώντα την Ελληνικήν Επανάστασιν από 1821 μέχρι 1827, συλλεγέντα υπό του Υποστρατήγου Ιωάννου Θ. Κολοκοτρώνη, πρώτη έκδοση 1854, νέα φωτοαναστατική έκδοση «Καγιάφας», Κυπαρισσία 2011, σελ. 513.
Αυτόθι, σελίδα 514.
Κωνσταντίνου Οικονόμου του εξ Οικονόμων, Τόμος Α΄, Λόγοι, επιμέλεια Θ. Σπεράντζα, Αθήναι 1971, σελ. 402- 403.
Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, επανέκδοση εφημερίδας ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, Αθήνα 2021, Τόμος 29, Μέρος Γ΄, σελ. 47.
Νικολάου Γιαννόπουλου, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, έκδοση περιοδικού Στρατιωτική Ιστορία, Αθήνα 2001, σελ. 131.

Huffington Post

Σάββας Καλεντερίδης: Ο ταλιμπανισμός είναι δίπλα μας, το ίδιο και η λύση στο πρόβλημα

Από

admin

September 18, 2021

Γράφει ο Σάββας Καλεντερίδης

17/09/2021 – 4:37μμ

Δυνάμεις των Ταλιμπάν περιπολούν στην Καμπούλ (φωτ.: EPA/STRINGER)

Η κατάσταση στο Αφγανιστάν, μετά την ανάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν, είναι τέτοια που μπορεί κανείς να πει ότι η ανθρωπότητα έχει πάει πολλούς αιώνες πίσω. Απαγχονισμοί αντιπάλων, χωρίς να έχει προηγηθεί κάποια έστω και στημένη δικαστική διαδικασία, βασανιστήρια σε άτομα που θεωρούνται εχθρικά προς τους Ταλιμπάν, δημόσια μαστιγώματα γυναικών, δολοφονίες ηθοποιών, μουσικών και καλλιτεχνών, απαγόρευση της μουσικής και της κωμωδίας, δηλαδή του γέλιου…

Με άλλα λόγια, μαύρο σκοτάδι και μάλιστα με ελάχιστες προοπτικές να ξανάρθει το φως το επόμενο χρονικό διάστημα.

Ίσα ίσα, προοπτικές υπάρχουν το σκοτάδι να διαχυθεί στις γειτονικές χώρες, το Αφγανιστάν να γίνει άντρο ισλαμικής τρομοκρατίας, με ανυπολόγιστες συνέπειες στην ασφάλεια ολόκληρης της ανθρωπότητας.

Ορισμένοι σχολιαστές σημειώνουν ότι την ανθρωπότητα την οδηγούν πολλούς αιώνες πίσω οι επεμβάσεις της Δύσης σε χώρες σαν το Αφγανιστάν. Θεωρώ ότι η προσέγγιση αυτή είναι ελλειμματική, χωρίς να σημαίνει ότι δεν έχει τις ευθύνες της η Δύση για όσα συμβαίνουν με την ριζοσπαστικοποίηση του Ισλάμ. Το λάθος της Δύσης ήταν ότι επέλεξε να χρησιμοποιήσει το Ισλάμ για πολιτικούς και γεωπολιτικούς λόγους, κυρίως για την εκδίωξη των Σοβιετικών από το Αφγανιστάν και έκτοτε άρχισαν να αναπαράγονται «γενιές» μουτζαχεντίν, τζιχαντιστών και Ταλιμπάν.

Όμως το ανησυχητικό είναι ότι η Δύση συνεχίζει να κάνει τα ίδια λάθη με το λεγόμενο πολιτικό Ισλάμ. Χρησιμοποιεί ή συνεργάζεται με το πολιτικό Ισλάμ της Τουρκίας, δηλαδή με τον Ταγίπ Ερντογάν και το κόμμα του, κάνοντας μυωπικούς υπολογισμούς, χωρίς να αντιλαμβάνεται το πρόβλημα που δημιουργείται με «βελούδινο» τρόπο στην ίδια την Τουρκία, στις χώρες που έχει εισβάλει, στις χώρες όπου έχει στείλει με σχέδιο μουσουλμάνους μετανάστες, ανάμεσα στους οποίους υπάρχουν ήδη ριζοσπαστικοποιημένα άτομα που έχουν αποκεφαλίσει και έχουν δολοφονήσει ανθρώπους, στις χώρες που έχει βάλει στο στόχαστρο να κατακτήσει.

Οι μόνοι που άρχισαν σιγά σιγά να αντιλαμβάνονται τον ταλιμπανισμό του Ερντογάν, είναι οι Ευρωπαίοι, που βλέπουν στις χώρες τους τούς Τούρκους μετανάστες να οργανώνονται σε παρακρατικές συμμορίες, ελεγχόμενες ασφυκτικά από το βαθύ τουρκικό κράτος. Όμως, αντιλαμβάνονται ότι είναι ήδη αργά, αφού οι τουρκικές υπηρεσίες έχουν «διαβάσει» καλά το δικαιικό σύστημα των χωρών της Ευρώπης και κινούνται στα όρια της νομιμότητας και της παρανομίας. Εκμεταλλεύονται δηλαδή τους δημοκρατικούς θεσμούς και το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και «χτίζουν» ένα ρατσιστικό παρακρατικό σύστημα, για να ελέγχουν τις τουρκικές κοινότητες, να τρομοκρατούν τους Κούρδους, τους Αλεβίτες και τους αντιφρονούντες, να διαπράττουν δολοφονίες, όπως οι τρεις Κούρδισσες στο Παρίσι.

Η Ευρώπη, αν δεν αφυπνιστεί και αν δεν πάρει μέτρα, θα ξυπνήσει κάποια μέρα και θα διαπιστώσει ότι έχει αλωθεί από το πολιτικό ριζοσπαστικό Ισλάμ και από τον τουρκικό ισλαμικό και εθνικιστικό ρατσισμό.

Κι αυτό γιατί η Ευρώπη αρνείται να δει και να καταδικάσει το καθεστώς Ερντογάν, το οποίο, χρησιμοποιώντας το πολιτικό Ισλάμ, είναι έτοιμο να εισβάλει και να αλώσει μια ελληνικότατη πόλη, την κλειστή Αμμόχωστο, ενώ εδώ και μερικά χρόνια διαπράττει πολιτισμική γενοκτονία στους Κούρδους και τους Αλεβίτες της Τουρκίας, και κανονική γενοκτονία στους Κούρδους, Σουνίτες και Γεζιντί, του Αφρίν, της Αλ Μπαμπ, τους Γκίρε Σπι και του Σερεκάνιγε.

Επίσης η Ευρώπη αρνείται να δει ότι η Τουρκία ήταν και παραμένει ο μεγαλύτερος υποστηρικτής του Ισλαμικού Κράτους και ο βασικός συνεργάτης της Αλ Κάιντα – Αλ Νούσρα, της HTS και των άλλων τζιχαντιστικών τρομοκατικών οργανώσεων που έχουν έδρα στο κατεχόμενο Ιντλίμπ της Συρίας.

Και μια που αναφερθήκαμε στο Ισλαμικό Κράτος, πολλοί πιθανόν να έχουν ξεχάσει ότι πρωτεύουσά του ήταν η πόλη Ράκα της Συρίας, μέχρι την απελευθέρωσή της από τις Δημοκρατικές Δυνάμεις της Συρίας, που έχουν ως ραχοκοκαλιά τους Κούρδους που εμφορούνται και εμπνέονται από την ιδεολογία του έγκλειστου στη φυλακή του Ιμραλί Κούρδου ηγέτη, Αμπντουλάχ Οτζαλάν.

Εκεί στη Ράκα οι σύμμαχοι του Ερντογάν έκοβαν τα κεφάλια των αθώων ανθρώπων και τα κάρφωναν στα σίδερα του πάρκου που βρίσκεται στην κεντρική πλατεία της πόλης, εκεί στη Ράκα πετούσαν τους ομοφυλόφιλους από τον δεύτερο και τρίτο όροφο, εκεί βασάνιζαν άντρες, γυναίκες και παιδιά, εκεί λειτουργούσε το σκλαβοπάζαρο των γυναικών Γεζιντί, που ήθελε να ξεκληρίσει ο Ερντογάν γιατί αυτή η πατρώα θρησκεία των Κούρδων απειλεί το σουνιτικό Ισλάμ, δηλαδή το «όπλο» με το οποίο προσπαθεί να χειραγωγήσει δεκαετίες τώρα τις κουρδικές μάζες.

Η Ράκα απελευθερώθηκε με κοινή επιχείρηση των Κούρδων και των Αμερικανών, που άρχισε τις 6 Νοεμβρίου 2016 και ολοκληρώθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2017. Στην επιχείρηση εκείνη πρώτα απελευθερώθηκαν 48 χωριά και οικισμοί, σε μια έκταση 560 τ.χλμ. και μετά απελευθερώθηκε και η Ράκα.

Από τότε που φύσηξε ο αέρας της ελευθερίας στη Ράκα αλλά και σε όλες τις άλλες πόλεις και επαρχίες ανατολικά του ρου Ευφράτη, τη διοίκηση της περιοχής αυτής την ανέλαβαν οι Κούρδοι του Κόμματος Δημοκρατικής Ενότητας (PYD), σε συνεργασία με τους Άραβες, τους Ασσύριους και τις άλλες φυλές που κατοικούν εκεί.

Το διάστημα αυτό υπάρχει σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι γυναίκες έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στα πολιτικά πράγματα και στα θέματα της τοπικής αυτοδιοίκησης, τα παιδιά απολαμβάνουν την ελευθερία, χωρίς καταπιέσεις από τον οποιονδήποτε, στα σχολεία τα παιδιά, αγόρια και κορίτσια μαζί, χωρίς διακρίσεις και μαντήλες, διδάσκονται σε τρεις γλώσσες, τα κουρδικά, τα αραβικά και τα ασσυριακά. Και όλα αυτά τη στιγμή που στο κατεχόμενο από τα τουρκικά στρατεύματα Αφρίν, που μέχρι πριν την κατοχή ο πληθυσμός του αποτελούνταν σε ποσοστό 95% από Κούρδους (τώρα το ποσοστό αυτό έχει πέσει στο 25%), στα σχολεία τα τουρκικά μαζί με τα αραβικά είναι η υποχρεωτική γλώσσα εκπαίδευσης, ενώ τα κουρδικά διδάσκονται προαιρετικά.

Ποιος Κούρδος θα ζητήσει να διδαχτεί τα κουρδικά, όταν οι τζιχαντιστές και οι Τούρκοι στρατιωτικοί και παραστρατιωιτκοί παραμονεύουν;

Πάμε πίσω στη Ράκα. Στη δήμαρχο της πόλης Λέιλα Μουσταφά, απονεμήθηκε το «Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής» του Οργανισμού «Δήμαρχος του Κόσμου 2021» «προσπάθειες αναδιάρθρωσης της πόλης την μετά το ISIS εποχή».

Η Λέιλα Μουσταφά μηχανικός, εξακολουθεί να υπηρετεί ως δήμαρχος με έναν Άραβα συνδήμαρχο. Η Λέιλα Μουσταφά θεωρείται μια «χαρισματική αλλά ταπεινή νεαρή γυναίκα και έχει καταφέρει να εδραιώσει την εξουσία της στη δημοτική διοίκηση παρά δεκάδες άντρες γύρω της».

Η πόλη ήταν ερειπωμένη λόγω των σφοδρών συγκρούσεων και των αεροπορικών βομβαρδισμών των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της πολύμηνης πολιορκίας της και η επιτυχία της δημάρχου Λέιλα Μουσταφά είναι αξιοσημείωτη, αφού κατάφερε να ξαναχτίσει την πόλη μέσα από τα συντρίμμια που κληρονόμησε.

Σημειώνεται ότι η βραβευθείσα δήμαρχος Λέιλα Μουσταφά συμμετείχε στο ντοκιμαντέρ 9 Days in Raqqa που επιλέχθηκε για το Φεστιβάλ Καννών 2020. Η ταινία εξιστορεί τις προσπάθειες ανοικοδόμησης της πόλης που απελευθερώθηκε από το ISIS. Χιλιάδες άνθρωποι επέστρεψαν στη Ράκα από το τέλος του πολέμου. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Save the Children, ο πληθυσμός της πόλης είναι σήμερα περίπου 270 χιλιάδες, ενώ το 36 τοις εκατό των κτήρίων στην πόλη είναι ακόμη ερειπωμένα.

Η Ευρώπη αλλά και η Ελλάδα καλείται να επιλέξει. Το δημοκρατικό μοντέλο ειρηνικής και αρμονικής συνύπαρξης των λαών, που ευαγγελίζεται ο Αμπντουλάχ Οτζαλάν, που βλέπουμε ότι λειτουργεί ευεργετικά για τους λαούς στη Ροζάβα ή το μοντέλο Ερντογάν, που είναι μια κεκαλυμμένη μορφή ταλιμπανισμού;

Αν θέλουμε ειρήνη στην Ευρώπη, πρέπει πρώτα να εξασφαλιστεί ειρήνη και αρμονική συμβίωση των λαών στην Ανατολία, τη Μεσοποταμία και τη Μέση Ανατολή.

Και αυτό θα επιτευχθεί μόνο εάν εφαρμοστεί η ιδεολογία του Άπο. Αυτό το γνωρίζουν οι Αμερικανοί στρατιωτικοί και διπλωμάτες που συνεργάζονται με τους Κούρδους στη Συρία.

Υ.Γ.: Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει παραχωρήσει άσυλο σε πάνω από δύο χιλιάδες Τούρκους γκιουλενιστές, ένα είδος Ταλιμπάν είναι κι αυτοί, και μόνο μερικές δεκάδες ή το πολύ εκατοντάδες, σε διωκώμενους από το ρατσιστικό καθεστώς Ερντογάν Κούρδους. Οι αρμόδιοι αντιλαμβάνονται τι κάνουν ή θα ψάχνουμε να βρούμε τους υπευθύνους αυτής της ωρολογιακής βόμβας;

pontosnews.gr

Οι τουρίστες του SpaceX συνομίλησαν με τον Τομ Κρουζ από το διάστημα

Από

admin

September 18, 2021

Οι διαστημικοί τουρίστες, που βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε τροχιά γύρω από τη Γη, με το σκάφος της SpaceX, είχαν μια συνομιλία με τον διάσημο ηθοποιό Τομ Κρουζ από το διάστημα, ανακοινώθηκε σήμερα στον λογαριασμό της αποστολής.

«Ο Ρουκ, η Νόβα, ο Χανκς και η Λίο μίλησαν με τον Τομ Κρουζ σήμερα», ήταν το μήνυμα που αναρτήθηκε στον επίσημο λογαριασμό της αποστολής Inspiration4, που χρησιμοποίησε τα ονόματα των τεσσάρων πρώτων ιδιωτών επιβατών που πετούν με τη SpaceX.

«Μοιράστηκαν την εμπειρία τους από το διάστημα», διευκρίνισε το τουίτ. «Μάβερικ, μπορείτε να είστε ο συνοδός μας όταν θελήσετε».

Μάβερικ ονομάζεται ο πιλότος που ενσαρκώνει ο Τομ Κρουζ στην ταινία “Top Gun”

Η ΑΦΡΙΚΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Από

admin

September 18, 2021

Απολογισμός ενός νέου κεφαλαίου των ευρωτουρκικών σχέσεων

Ιωάννης Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ & Γεώργιος Χ. ΚΩΣΤΑΡΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ & ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (ΕΛΙΑΜΕΠ)

Σεπτέμβριος 2021

Το ΕΛΙΑΜΕΠ δεν υιοθετεί ως ίδρυμα πολιτικές θέσεις. Καταβάλλει μάλιστα προσπάθεια να παρουσιάζονται στα πλαίσια των εκδόσεών του και στο μέτρο του δυνατού όλες οι υπάρχουσες απόψεις. Υπό το πρίσμα αυτό, οι αναλύσεις και οι γνώμες που δημοσιεύονται στις σειρές του θα πρέπει να αποδίδονται αποκλειστικά στους συγγραφείς και να μην θεωρείται ότι αντιπροσωπεύουν απαραίτητα τις απόψεις του Ιδρύματος.

Ιωάννης Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ

Αναπληρωτής Καθηγητής και κάτοχος έδρας Jean Monnet στις Ευρωπαϊκές Σπουδές στο Πανεπιστήμιο Μπίλκεντ; Κύριος Ερευνητής και Επικεφαλής του Προγράμματος Τουρκίας του ΕΛΙΑΜΕΠ

Γεώργιος Χ. ΚΩΣΤΑΡΑΣ

Βοηθός Ερευνητής στο Πρόγραμμα Τουρκίας του ΕΛΙΑΜΕΠ, Απόφοιτος του Πανεπιστημίου Sciences Po

Περίληψη

Ο στόχος της Τουρκίας να κερδίσει την εύνοια των αφρικανικών κρατικών ελίτ υπήρξε μια σταδιακά εξελισσόμενη διαδικασία.

Η κρίση στη λεκάνη του Νείλου που προκλήθηκε από την κατασκευή του «Μεγάλου Φράγματος Αναγέννησης της Αιθιοπίας (GERD)» λειτούργησε ως ευκαιρία για βαθύτερη τουρκική εμπλοκή στην περιφερειακή πολιτική και την επίλυση των συγκρούσεων, συμπεριλαμβανομένης της σύγκρουσης στο Tigray.

Παρά την τελευταία προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεων της Άγκυρας με την Αίγυπτο, η θέση της στο τρίγωνο Αίγυπτος-Αιθιοπία-Σουδάν παραμένει λεπτή, καθώς οποιαδήποτε αύξηση του βαθμού στρατιωτικοποίησης της περιοχής θα μπορούσε να οδηγήσει σε κλιμάκωση της περιφερειακής αστάθειας και σύγκρουσης.

Αν και η συμβολή της Ελλάδας (έστω και σε ελάχιστο επίπεδο) στην ασφάλεια της υποσαχάριας Αφρικής μπορεί να θεωρηθεί ως ένα βήμα προς τα εμπρός, η Αθήνα θα πρέπει να προχωρήσει πολύ περισσότερο.

Οι σχέσεις ΕΕ-Αφρικής θα μπορούσαν να βελτιωθούν περαιτέρω εάν οι δυνάμεις της ΕΕ στο Σαχέλ αναζητήσουν τομείς συνεργασίας και συνεργειών με άλλα κράτη που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας.

Εισαγωγή

Το άνοιγμα της Τουρκίας στην Αφρική αποτελεί αναμφισβήτητα το πιο επιτυχημένο παράδειγμα του αναπροσανατολισμού της εξωτερικής της πολιτικής τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας τα αφρικανικά ζητήματα δεν αποτέλεσαν ουδέποτε προτεραιότητα στην ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής της χώρας. Η απόφαση της Τουρκίας μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο να ενταχθεί στη δυτική συμμαχία και σε οργανισμούς ασφαλείας, όπως ο Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ) το 1952, συνέβαλε στην ευθυγράμμισή της με την αφρικανική πολιτική των σημαντικότερων ευρωπαϊκών κρατών, των οποίων οι αποικιακές αυτοκρατορίες κατέρρεαν. Η ευθυγράμμιση αυτή θεμελιώθηκε περαιτέρω από την αντίθεση της Άγκυρας στην απόφαση του Αιγύπτιου προέδρου Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ σχετικά με την εθνικοποίηση της διώρυγας του Σουέζ το 1956 και τον συντονισμό των πολιτικών της με αυτές των δυτικών κυβερνήσεων στα Ηνωμένα Έθνη, ενάντια στα αιτήματα της Αλγερίας και της Τυνησίας για ανεξαρτησία. Στη δεκαετία του 1960 η απογοήτευση της Τουρκίας, από τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με την επίλυση της κρίσης των πυραύλων της Κούβας και το Κυπριακό πρόβλημα, άνοιξε τον δρόμο για την επανεξέταση της στάσης της χώρας έναντι της Αφρικής και του αναπτυσσόμενου κόσμου γενικότερα. Το ανερχόμενο ρεύμα της αποαποικιοποίησης και η εμφάνιση του Κινήματος των Αδεσμεύτων προκάλεσαν συμπάθειες στην αντιιμπεριαλιστική αριστερά της Τουρκίας, ωστόσο δεν κατάφεραν να θέσουν υπό αμφισβήτηση τη δυτική στρατηγική ευθυγράμμιση της χώρας. Οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις υπό την ηγεσία του Τουργκούτ Οζάλ τη δεκαετία του 1980 και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, οδήγησαν στην ανάδειξη της Αφρικής και άλλων μέχρι τότε παραμελημένων περιοχών ως υποψήφιων οικονομικών εταίρων και σφαιρών οικονομικής επιρροής.

Η άποψη ότι οι στρατηγικές προοπτικές της Τουρκίας εκτείνονταν πολύ μακρύτερα από το δυτικό συμμαχικό πλαίσιο δεν περιορίστηκε στην τουρκική κεντροδεξιά, αλλά υιοθετήθηκε επίσης από τον Ισμαήλ Τζεμ, υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας μεταξύ 1997 και 2002 και εξέχον μέλος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP). Το όραμα αυτό κέρδισε περαιτέρω έδαφος μετά την άνοδο του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) στην εξουσία τον Νοέμβριο του 2002. Η επιτυχία της Τουρκίας στον τομέα των οικονομικών και πολιτικών μεταρρυθμίσεων εξασφάλισε μια νέα φιλόδοξη και εξωστρεφή εξωτερική πολιτική. Αυτή σκιαγραφήθηκε καλύτερα από τον καθηγητή πανεπιστημίου Αχμέτ Νταβούτογλου, ο οποίος ανήλθε από την θέση του συμβούλου εξωτερικής πολιτικής του πρωθυπουργού Ερντογάν, στις θέσεις του υπουργού Εξωτερικών και του πρωθυπουργού. Παρόλα αυτά, το ξέσπασμα των αραβικών εξεγέρσεων το 2011 οδήγησε τόσο στην αποδόμηση του δόγματος του Νταβούτογλου όσο και στη δημοκρατική οπισθοδρόμηση της ίδιας της Τουρκίας, ενώ οι οικονομικές παλινδρομήσεις περιόρισαν σοβαρά την περιφερειακή και παγκόσμια απήχησή της. Παρόλες τις εγχώριες και διεθνείς οπισθοδρομήσεις η Τουρκία κατάφερε να διατηρήσει ορισμένα σημαντικά κέρδη σε περιοχές όπως η υποσαχάρια Αφρική.

Η πολιτική της Τουρκίας έναντι της υποσαχάριας Αφρικής

Ενίσχυση της εμπλοκής μέσω του εμπορίου

Το 1998 η Τουρκία υιοθέτησε το πρώτο της Αφρικανικό Σχέδιο Δράσης, επιλέγοντας την προώθηση των σχέσεων με σημαντικά αφρικανικά κράτη. Η πολιτική εφαρμόστηκε επίσημα μετά την άνοδο του ΑΚΡ στην εξουσία τον Νοέμβριο του 2002. Εν τέλει, μια νέα πολιτική με την ονομασία «Άνοιγμα στην Αφρική» (Afrika Agiiimi) δημιουργήθηκε το 2005, το οποίο ονομάστηκε «Ετος της Αφρικής» (Afrika Yiii). Η επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού Ερντογάν στη Νότια Αφρική τον Μάρτιο του 2005 σηματοδότησε την πρώτη φορά που Τούρκος πρωθυπουργός πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη σε αφρικανική χώρα νοτίως του Ισημερινού (Ozkan, 2010. 533).

Ο στόχος της Τουρκίας να κερδίσει την εύνοια των αφρικανικών κρατικών ελίτ υπήρξε μια σταδιακά εξελισσόμενη διαδικασία. Οι επιτυχημένες διπλωματικές επισκέψεις του 2005 είχαν ως αποτέλεσμα τη διαπίστευση της Τουρκίας με καθεστώς παρατηρητή στην Αφρικανική Ένωση (ΑΕ) το ίδιο έτος και τη διοργάνωση της Πρώτης Συνόδου Κορυφής Τουρκίας-Αφρικής στην Κωνσταντινούπολη το 2008. Την ίδια χρονιά, η Τουρκία εντάχθηκε στην Αφρικανική Τράπεζα Ανάπτυξης και αναμείχθηκε ενεργά σε περιφερειακούς οργανισμούς, όπως η Διακυβερνητική Αρχή για την Ανάπτυξη (IGAD) στην Ανατολική Αφρική και η Οικονομική Κοινότητα των Δυτικοαφρικανικών Κρατών (ECOWAS). Η εμπλοκή της Τουρκίας στην Αφρική επεκτάθηκε ακόμη περισσότερο, ιδίως μετά τη δεύτερη σύνοδο κορυφής Τουρκίας-Αφρικής, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Ισημερινή Γουινέα το 2014 και ολοκλήρωσε τη συνεδρίασή της με τη δημοσίευση ενός κοινού σχεδίου εφαρμογής για την περίοδο 2015-2019.

Παράλληλα με την πολυμερή διπλωματία της, η Άγκυρα επέκτεινε το διπλωματικό της αποτύπωμα στην ήπειρο από δώδεκα πρεσβείες το 2003 σε 43 το 2021 (βλ. σχήμα 1), ενώ ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου ανακοίνωσε τον Ιούνιο του 2021 ότι η Τουρκία θα ανοίξει νέα πρεσβεία στη Γουινέα-Μπισσάου, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των πρεσβειών της σε 44 (Aydogan, 2021). Εν τω μεταξύ, η εφαρμογή μιας προσέγγισης «διπλωματίας του ηγέτη» είχε ως αποτέλεσμα την επίσκεψη του προέδρου Ερντογάν σε 28 αφρικανικές χώρες, γεγονός που αποτελεί ρεκόρ για μη-αφρικανό αρχηγό κράτους. Ακολούθησε η υπόσχεση για τη δημιουργία τουρκικής διπλωματικής παρουσίας σε κάθε χώρα της ηπείρου (Akca, 2019).

Ένας από τους πιο απτούς δείκτες της τουρκικής εμπλοκής στην αφρικανική ήπειρο (αν
εξαιρέσουμε την επέκταση του διπλωματικού της κεφαλαίου) είναι η ενίσχυση του
οικονομικού αποτυπώματος της στην υποσαχάρια Αφρική. Σύμφωνα με το τουρκικό
Υπουργείο Εξωτερικών, ο όγκος των εμπορικών συναλλαγών της Άγκυρας με την
αφρικανική ήπειρο αυξήθηκε από 5,4 δισ. δολάρια ΗΠΑ το 2003 σε 25,3 δισ. δολάρια
ΗΠΑ το 2020. Ωστόσο, η μεγαλύτερη αλλαγή καταγράφεται στον όγκο των εμπορικών
συναλλαγών της με τα κράτη της υποσαχάριας Αφρικής: Ο όγκος του εμπορίου της
Τουρκίας με τα εν λόγω κράτη, ο οποίος ανερχόταν σε 1,35 δισ. δολάρια ΗΠΑ το 2003,
ανήλθε στα 10 δισ. δολάρια ΗΠΑ το 2020.

Σχήμα 1: Τουρκικές πρεσβείες στην Αφρική © African Business

Στρατηγικοί ελιγμοί στο Κέρας της Αφρικής

Το Κέρας της Αφρικής είναι μια από τις πιο στρατηγικές περιοχές του κόσμου, ένα εμπορικό σταυροδρόμι μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, το οποίο μαστίζεται επίσης από διεθνείς συγκρούσεις, τρομοκρατία και εγκληματικότητα^[1]. Οι τρομοκρατικές δραστηριότητες της Αλ Σαμπάαμπ τόσο στη Σομαλία όσο και στην Κένυα και ο εμφύλιος πόλεμος στο Νότιο Σουδάν έχουν αποτελέσει σημαντικές απειλές κατά της περιφερειακής ειρήνης και σταθερότητας. Η γεωστρατηγική αξία της περιοχής έχει προσελκύσει αρκετές ξένες δυνάμεις, με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Γαλλία να έχουν δημιουργήσει στρατιωτικές βάσεις στο Τζιμπουτί. Με παρόμοιο τρόπο, η Τουρκία εγκαινίασε την παρουσία της στη Σομαλία το 2011 και προσπάθησε να επεκτείνει την επιρροή της σε ολόκληρη την περιοχή. Από το 2017 η Άγκυρα επιδιώκει στενότερη συνεργασία με το Σουδάν, ενισχύοντας τις επενδύσεις της στη χώρα και υπογράφοντας πληθώρα διμερών συμφωνιών, μία από τις οποίες αφορούσε την ανοικοδόμηση του νησιού Σουάκιν, ενός επί μακρόν εγκαταλελειμμένου εμπορικού κόμβου στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας που βρέχουν το Σουδάν (Vertin, 2019). Το τελευταίο κεφάλαιο στις σχέσεις Σουδάν-Τουρκίας γράφτηκε τον Αύγουστο του 2021, όταν ο Πρόεδρος Ερντογάν συναντήθηκε με τον πρόεδρο του Κυρίαρχου Συμβουλίου του Σουδάν Αμπντελφάταχ αλ-Μπουρχάν και υπέγραψε διάφορες συμφωνίες.

Οι σχέσεις της Τουρκίας με την Αιθιοπία έχουν υπάρξει συνολικά εγκάρδιες. Παρ’ όλα αυτά, η κρίση στη λεκάνη του Νείλου που προκλήθηκε από την κατασκευή του «Μεγάλου Φράγματος Αναγέννησης της Αιθιοπίας (GERD)» λειτούργησε ως ευκαιρία για βαθύτερη τουρκική εμπλοκή στην περιφερειακή πολιτική και την επίλυση των συγκρούσεων, συμπεριλαμβανομένης της σύγκρουσης στο Τιγκράυ. Ανησυχίες σχετικά με την εμπλοκή της Τουρκίας στη σύγκρουση εκφράστηκαν πιο έντονα μετά τη συνάντηση Ερντογάν-Αμπίι στις 18 Αυγούστου 2021. Η συνάντηση περιέλαβε μια συμφωνία στρατιωτικής και οικονομικής συνεργασίας (Fakude, 2021) και μια συζήτηση σχετικά με τον πιθανό διαμεσολαβητικό ρόλο της Τουρκίας στη συνοριακή διαμάχη al- Fashaga μεταξύ Αιθιοπίας και Σουδάν.

Ανάμιξη στη Σομαλία

Ενώ το αποτύπωμα της Άγκυρας έχει γίνει πιο ορατό στη Σομαλία από το 2011, η παρουσία της στη χώρα χρονολογείται από τη συμμετοχή της στην πρώτη επιχείρηση του ΟΗΕ στη Σομαλία (UNOSOM I) και τον διορισμό του Τούρκου στρατηγού £evik Bir ως διοικητή των δυνάμεων της UNOSOM II το 1993. Αυτό που διαχωρίζει το παρελθόν από το παρόν είναι ότι οι προσπάθειες της Τουρκίας που σχετίζονται με την ασφάλεια είναι συνυφασμένες με μια ευρύτερη ατζέντα για την ανοικοδόμηση των κρατικών υποδομών της χώρας, οι οποίες κατέρρευσαν μετά τον εμφύλιο πόλεμο της Σομαλίας (Rossiter & Cannon, 2019. 173). Η επανασύνδεση της Τουρκίας με τη διαλυμένη από τις συγκρούσεις χώρα ξεκίνησε το 2011, όταν ο πρωθυπουργός Ερντογάν επισκέφθηκε το Μογκαντίσου κατά τη διάρκεια του Ραμαζανιού, παρά τους σημαντικούς κινδύνους για την ασφάλεια που προέρχονταν από την Αλ Σαμπάαμπ. Η επίσκεψη αυτή κατέστησε τον Ερντογάν ως τον πρώτο μη-αφρικανό ηγέτη που επισκέφθηκε τη Σομαλία κατά τις τελευταίες δύο σχεδόν δεκαετίες και πέτυχε τρία επιθυμητά αποτελέσματα: πρώτον, η Σομαλία επανήλθε στη διεθνή ατζέντα μέσω της Τουρκίας, δεύτερον, η ενισχυμένη δέσμευση της Τουρκίας μετρίασε τις αμφιβολίες των Αφρικανών ηγετών ως προς τις πραγματικές προθέσεις της προς την ήπειρο, και τρίτον, η Τουρκία επιχείρησε για πρώτη φορά να «εξαγάγει» το μοντέλο της σε μια άλλη χώρα για σκοπούς επίλυσης συγκρούσεων.

Τα επόμενα χρόνια η Τουρκία επικεντρώθηκε κυρίως στην παροχή ανθρωπιστικής και αναπτυξιακής βοήθειας με την κατασκευή νοσοκομείων, σχολείων και δρόμων. Την περίοδο μεταξύ 2011 και 2017 η Τουρκία ισχυρίστηκε ότι απέστειλε βοήθεια αξίας σχεδόν ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων στη Σομαλία, ενώ πρόσφατα η Άγκυρα προχώρησε στη δωρεά άλλων 30 εκατομμυρίων δολαρίων για σκοπούς ανάπτυξης ικανοτήτων (Tokyay, 2021). Ο Πρόεδρος Ερντογάν επισκέφθηκε ξανά το Μογκαντίσου το 2016 για να ανοίξει εκ νέου την τουρκική πρεσβεία, ενώ καθιερώθηκαν απευθείας πτήσεις μεταξύ Κωνσταντινούπολης και Μογκαντίσου και δόθηκαν υποτροφίες σε Σομαλούς φοιτητές για σπουδές στην Τουρκία (Van den Berg & Meester, 2019. 6). Ενώ η Τουρκία ακολούθησε αρχικά μια προσέγγιση από κάτω προς τα επάνω, η απόφασή της να δημιουργήσει την πρώτη της υπερπόντια στρατιωτική βάση το 2017 ανέδειξε τη βούλησή της να ενισχύσει τη στρατηγική της θέση στην περιοχή. Επιπλέον, η Άγκυρα ανέλαβε ρόλο διαμεσολαβητή στον εμφύλιο πόλεμο της Σομαλίας, μεσολαβώντας στις συνομιλίες συμφιλίωσης μεταξύ της ομοσπονδιακής κυβέρνησης του Μογκαντίσου και της αποσχισθείσας περιοχής της Σομαλιλάνδης, για να αντισταθμίσει την πολιτική επιρροή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ) στην περιοχή (βλ. σχήμα 2)^[2].

“Αυτό που διαφοροποίησε την Τουρκία από άλλους εθνικούς και διεθνείς παράγοντες ήταν ο τρόπος χρήσης του στρατού της στο πλαίσιο της στρατηγικής της εξωτερικής πολιτικής της. ”

Σχήμα 2: Εξασφάλιση των λιμένων στο Κέρας της Αφρικής © Clingendael Institute

Η τουρκική στρατιωτική βάση στη Σομαλία, κόστους 50 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ, η οποία φέρεται να φιλοξενεί 200 έως 300 στρατιωτικούς, αποτελεί σημαντικό μέσο για την εφαρμογή αυτής της στρατηγικής^[3].

Τι καθιστά την παρουσία της Τουρκίας στη Σομαλία μοναδική;

Η τουρκική εξωτερική πολιτική έναντι της υποσαχάριας Αφρικής δεν μπορεί να κατανοηθεί πλήρως χωρίς μια σύντομη αναφορά στη ιδιαίτερη της προσέγγιση στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας. Στις προηγούμενες ενότητες της παρούσας μελέτης, θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς ότι η εμπλοκή της Τουρκίας στην υποσαχάρια Αφρική έχει μετατεθεί από την προοπτική του δωρητή σε εκείνη του εξω- περιφερειακού παράγοντα. Σε πλήρη αντίθεση με τις δυτικές και αναδυόμενες δυνάμεις, ο πυρήνας της ιδεολογίας πίσω από την εμπλοκή της Τουρκίας βασίζεται στο προσλαμβανόμενο πλεονέκτημα της Τουρκίας ως χώρας χωρίς αποικιακό παρελθόν και στην παρουσία ισλαμικών θρησκευτικών δεσμών για τη σφυρηλάτηση ενός νέου κοινωνικοπολιτικού και οικονομικού μοντέλου για την ήπειρο (Langan, 2017. 1405). Οι συντονισμένες προσπάθειες του κράτους μαζί με τους ιδιωτικούς φορείς, τις ΜΚΟ, τις θρησκευτικές οργανώσεις και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών διευκόλυναν την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, άμεσων επενδύσεων και αναπτυξιακής βοήθειας. Στο πλαίσιο αυτό, ο ρόλος της Τουρκικής Υπηρεσίας Συνεργασίας και Συντονισμού (TUrk i§birligi ve Koordinasyon Ajansi Ba§kanligi-TiKA) έχει υπάρξει κομβικός, ιδιαίτερα στον συντονισμό των έργων σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα επί του εδάφους (Guo, 2020. 125). Άλλοι σημαντικοί οργανισμοί με σημαντική συμβολή στη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας ήταν η τουρκική Ερυθρά Ημισέληνος (Kizilay), η οποία επικεντρώνεται στην παροχή βοήθειας, και η Διεύθυνση Θρησκευτικών Υποθέσεων (Diyanet i§leri Ba§kanligi), η οποία (μεταξύ άλλων καθηκόντων) παρέχει φιλανθρωπική βοήθεια με θρησκευτικό προσανατολισμό στο εξωτερικό.

Στην περίπτωση της Σομαλίας, υπάρχουν τρία σημεία που διαφοροποιούν την προσέγγιση της Άγκυρας. Το πρώτο σχετίζεται με την ύπαρξη τουρκικών εταιρειών που έχουν κερδίσει κυβερνητικά συμβόλαια, όπως η «Albayrak» και η «Favori», για το λιμάνι και το αεροδρόμιο του Μογκαντίσου αντίστοιχα, οι οποίες παράλληλα με την εκτεταμένη λειτουργία των Τουρκικών Αερογραμμών έχουν ενισχύσει τόσο την ταχύτητα όσο και την αποτελεσματικότητα της παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας. Ελέγχοντας τη μεταφορά και την παράδοση, η Τουρκία μπορεί να αποφύγει τυχόν μεσάζοντες για την παροχή βοήθειας και να στέλνει απευθείας χρηματοδότηση στο Μογκαντίσου, αποστασιοποιούμενη από την προσέγγιση των διεθνών οργανισμών, οι οποίοι ακολουθούν πολυμερείς διαδικασίες και λειτουργούν κυρίως με βάση την Κένυα (Van den Berg & Meester, 2019. 8). Το δεύτερο στοιχείο αφορά στη θρησκευτική διάσταση της ανθρωπιστικής δραστηριότητας της Άγκυρας, η οποία σχετίζεται με την ιδιαίτερη ευθύνη της Τουρκίας απέναντι στις μαχόμενες και κατεστραμμένες μουσουλμανικές κοινότητες στο εξωτερικό. Στο πλαίσιο αυτό, τα θρησκευτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα στη Σομαλία (π.χ. τα θρησκευτικά επαγγελματικά σχολεία imam-hatip και το τουρκικό Ίδρυμα Maarif) έχουν επαινεθεί για τις δράσεις τους (Van den Berg & Meester, 2019. 9). Το τελευταίο σημείο αφορά στη δέσμευση της Τουρκίας να υιοθετήσει τις ιδέες της συνεργασίας Νότου-Νότου (ΣΝΝ) αποφεύγοντας την εξάρτηση, επιλέγοντας αμοιβαίως επωφελείς οικονομικές λύσεις και μακροχρόνιες συνεργασίες και προωθώντας την έννοια των «αφρικανικών λύσεων για τα αφρικανικά προβλήματα» (Donelli, 2018. 65).

Εν ολίγοις, η Άγκυρα ορίζει την προσέγγισή της με βάση τέσσερα διαφορετικά στοιχεία: απουσία αιρεσιμότητας, την υιοθέτηση μιας διμερούς προσέγγισης, άμεση παράδοση επί του εδάφους και προσέγγιση με πολλούς εμπλεκόμενους φορείς (Sucuoglu & Sazak, 2016. 73). Σύμφωνα με τους Donelli και Levaggi (2016), η απόφαση της Τουρκίας να ενταχθεί στον παγκόσμιο Νότο αποκαλύπτει την πρόθεσή της να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ των αναπτυγμένων και των αναπτυσσόμενων χωρών. Αυτό έγινε σαφέστερο όταν η Τουρκία φιλοξένησε την Τέταρτη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (LDC-IV) τον Μάιο του 2011. Ουσιαστικά, η Άγκυρα προσπάθησε να εκμεταλλευτεί τη σχέση της με τον Παγκόσμιο Νότο για να ανοίξει νέες στρατηγικές οδούς, χρησιμοποιώντας τα ποικίλα εργαλεία ήπιας ισχύος που διαθέτει, όπως η δημόσια διπλωματία, η πολιτιστική διπλωματία και η ανθρωπιστική διπλωματία.

Πρόσφατες εξορμήσεις στο Σαχέλ

Η περιοχή του Σαχέλ, η οποία έχει περιγραφεί ως το πολύγωνο των κρίσεων από τον Ειδικό Αντιπρόσωπο της ΕΕ Angel Losada, έχει παραλύσει από πολυδιάστατες προκλήσεις, όπως η κυβερνητική αστάθεια, η κλιματική αλλαγή, οι διακοινοτικές συγκρούσεις, η διαρκώς αυξανόμενη απειλή των τζιχαντιστών τρομοκρατών και η πρόσφατη οικονομική δυσπραγία που σχετίζεται με την πανδημία (Salam Bello, 2021). Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι οι τρομοκρατικές επιθέσεις έχουν πενταπλασιαστεί στο έδαφος του Σαχέλ. Η αδυναμία των κυβερνήσεων της περιοχής να ελέγξουν τα εδάφη τους και οι ελλιπείς υπολογισμοί των ξένων κυβερνήσεων που επικεντρώνονται περισσότερο σε στρατιωτικές κινητοποιήσεις παρά σε πολιτικοοικονομικές μεταρρυθμίσεις για την αναζωογόνηση της περιοχής, έχουν θεωρηθεί ως οι κύριες αιτίες για την εδραίωση των τζιχαντιστών στις τοπικές δομές της περιοχής. Σύμφωνα με τους Schmauder, Soto-Mayor και Goxho, οι προσπάθειες της ΕΕ στο Σαχέλ εξακολουθούν να επικεντρώνονται σε μεγάλο βαθμό στη σχέση ασφάλειας- ανάπτυξης και σε μια αντίληψη της διακυβέρνησης που επικεντρώνεται στις ικανότητες. Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή δεν αρκεί για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα για τα οποία διαμαρτύρονται οι πολίτες του Σαχέλ, τα οποία είναι εξίσου συνέπεια των κρατικών πολιτικών όσο και της απουσίας τους (Schmauder, Soto-Mayor & Goxho 2020).

Εντούτοις τα γεγονότα του τρέχοντος έτους, με δύο πραξικοπήματα στο Μάλι και την επικείμενη μείωση και αναδιαμόρφωση της παρουσίας του γαλλικού στρατού στην περιοχή (μια φαινομενικά παρόμοια εξέλιξη με την πρόσφατη αποχώρηση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν), αποτέλεσαν τρομακτικές ειδήσεις για την περιοχή. Παράλληλα με αυτές τις εξελίξεις, η Τουρκία αυξάνει τη δύναμή της στο Σαχέλ, ανοίγοντας ένα ακόμη μέτωπο με τη Γαλλία μετά την πρόσφατη αντιπαράθεσή τους στη Λιβύη. Παρά τον κατευνασμό των διαφορών μεταξύ των δύο χωρών κατά τη διάρκεια συνάντησης στο περιθώριο της τελευταίας Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, η αντίθεση μεταξύ της αποδυναμωμένης γαλλικής παρουσίας και του αυξανόμενου τουρκικού αποτυπώματος στο Σαχέλ αναμένεται να θέσει σε κίνδυνο τα όποια σχέδια συνεργασίας. Μια σαφής ένδειξη της πρόσφατης γαλλικής αποδυνάμωσης είναι το γεγονός ότι η δημοτικότητα της Γαλλίας στην Αφρική έχει ακολουθήσει πτωτική πορεία σε σύγκριση με την Τουρκία και τις χώρες του Κόλπου, όπως προκύπτει από τη δημοσκόπηση Africaleads 2021. (βλ. σχήμα 3).

Εν τω μεταξύ, η Άγκυρα έχει ενισχύσει την εμπλοκή της στην περιοχή, τόσο σε διμερές όσο και σε πολυμερές επίπεδο. Με μια πρώτη ματιά, η εμπλοκή της Τουρκίας στο Σαχέλ φαίνεται να καθοδηγείται κυρίως από οικονομικά και θρησκευτικά κίνητρα: η Τουρκία έχει συμμετάσχει στην κατασκευή τζαμιών για το Ανώτατο Ισλαμικό Συμβούλιο του Μάλι (την κορυφαία θρησκευτική οντότητα της χώρας) και έχει κατασκευάσει νοσοκομεία τόσο στο Μάλι όσο και στον Νίγηρα, το 2018 και το 2019 αντίστοιχα (Armstrong, 2021). Η εμπλοκή αυτή μπορεί επίσης να γίνει κατανοητή μέσω της άνθησης των εμπορικών σχέσεων μεταξύ της Άγκυρας και των χωρών του Σαχέλ, με την αξία των εμπορικών συναλλαγών της Τουρκίας με το Μάλι να δεκαπλασιάζεται, από 5 εκατ. δολάρια ΗΠΑ σε 57 εκατ. δολάρια ΗΠΑ το 2019.

Ωστόσο, η περιφερειακή εμπλοκή της Τουρκίας δεν περιορίστηκε στο εμπόριο. Η Τουρκία και ο Νίγηρας υπέγραψαν τον Ιούλιο του 2020 διάφορες συμφωνίες οικονομικής και αμυντικής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης μιας συμφωνίας συνεργασίας για στρατιωτική εκπαίδευση (Tanchum, 2020). Παράλληλα, η Άγκυρα εμβάθυνε τη εμπλοκή της της με την ομάδα G5 Sahel, ένα περιφερειακό σχήμα που επικεντρώνεται στην παροχή ασφάλειας και ανάπτυξης. Τα παραπάνω επιβεβαιώθηκαν περίτρανα από την παροχή οικονομικής βοήθειας της Άγκυρας ύψους πέντε εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ για την ενίσχυση των προσπαθειών της συμμαχίας. Η δέσμευση της Άγκυρας επαναλήφθηκε τον Απρίλιο του 2021, όταν αντιπροσωπεία της G5 Sahel επισκέφθηκε την τουρκική πρωτεύουσα (De Le0n Cobo, 2021).

Η αξιολόγηση του ανοίγματος της Τουρκίας στο Σαχέλ απαιτεί μια πιο προσεκτική ματιά ως προς τη στάση της στις περιφερειακές συγκρούσεις. Παρότι οι επίσημες δηλώσεις αναδεικνύουν μια μετριοπαθή στάση, με την έκφραση ευαρέσκειας για τη συμφωνία διαμοιρασμού της εξουσίας στο Νότιο Σουδάν και την υποστήριξη μιας «ειρηνικής λύσης» στη σύγκρουση του Τιγκράυ, το τουρκικό εθνικό συμφέρον συχνά υπερτερεί της ευθυγράμμισης με τις ηθικές αξίες. Παρά τη σφοδρή καταδίκη από την πλευρά της Τουρκίας του πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2013 στην Αίγυπτο (Aksoy & Roll, 2021. 1) και του πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2021 στην Τυνησία, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου έγινε ο πρώτος ανώτερος ξένος αξιωματούχος που συναντήθηκε με τους ηγέτες του πραξικοπήματος της 18ης Αυγούστου 2020 στο Μάλι, νομιμοποιώντας εμμέσως τους ηγέτες της χούντας εκφράζοντας «βαθειές ανησυχίες και αποφεύγοντας οποιαδήποτε αναφορά καταδίκης, σε πλήρη αντίθεση με τη στάση των δυτικών θεσμών και χωρών (Tastekin, 2020).

Τι μέλλει γενέσθαι

Η Τουρκία έχει διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την Αφρική τις τελευταίες δύο δεκαετίες και έχει επιτύχει σημαντικά αποτελέσματα. Επί του παρόντος, η Τουρκία συνεχίζει να επεκτείνει σταδιακά το αποτύπωμά της στην ήπειρο, ιδίως στην Ανατολική Αφρική και στο Σαχέλ. Παρότι το στοίχημα του Ερντογάν στη Σομαλία έχει αποδώσει μέχρι στιγμής, το γεγονός αυτό δεν αποκλείει την εμφάνιση σημαντικών προκλήσεων. Η κρίση στη λεκάνη του Νείλου για το έργο GERD μεταξύ Αιγύπτου, Αιθιοπίας, Σουδάν και Νοτίου Σουδάν, η επέκταση της σύγκρουσης του Τιγκράυ στις γειτονικές περιοχές και η κρατική κατάρρευση του Σουδάν είναι αλληλένδετες εντός του πλαισίου της σύγκρουσης στη Σομαλία. Παρά την τελευταία προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεων της Άγκυρας με την Αίγυπτο, η θέση της στο τρίγωνο Αίγυπτος-Αιθιοπία-Σουδάν παραμένει λεπτή, καθώς οποιαδήποτε αύξηση του βαθμού στρατικοποίησης της περιοχής θα μπορούσε να οδηγήσει σε κλιμάκωση της περιφερειακής αστάθειας και σύγκρουσης και να εκθέσει την Τουρκία σε σημαντικούς κινδύνους.

Επιπτώσεις για την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση

Τι σημαίνει η αφρικανική περιπέτεια της Τουρκίας για την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση; Παρότι η Ελλάδα και η Τουρκία έχουν βιώσει σοβαρές αναταράξεις στις σχέσεις τους από τον Νοέμβριο του 2019 έως τον Σεπτέμβριο του 2020 εξαιτίας των εγχειρημάτων της τελευταίας στην Ανατολική Μεσόγειο, την Κύπρο και τη Λιβύη, αλλά και τον ρόλο της στην προσφυγική κρίση, τους τελευταίους δώδεκα μήνες έχουν διεξαχθεί αρκετοί γύροι συζητήσεων σε επίπεδο υπουργών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, επιτυγχάνοντας αποκλιμάκωση και δημιουργώντας διμερείς διαύλους διαλόγου και επικοινωνίας. Η κατεύθυνση αυτή επιβεβαιώθηκε περαιτέρω όταν ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συναντήθηκαν σε παράπλευρη συνάντηση κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούνιο του 2021 και δεσμεύτηκαν για ένα «ήσυχο καλοκαίρι» και για τις δύο χώρες.

Τον τελευταίο χρόνο η Ελλάδα υιοθέτησε επίσης μια πιο ενεργή στάση έναντι της υποσαχάριας Αφρικής με τον εγκαινιασμό της πρεσβείας της στο Ντακάρ και με τη διαπίστευση ειδικού απεσταλμένου για το Σαχέλ. Η ελληνική κυβέρνηση συμφώνησε επίσης να συμμετάσχει μαζί με άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στην Task Force Takuba (Balestrieri, 2021), μία ειδική δύναμη που θα δώσει μια νέα δυναμική στις αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις και θα συμπληρώσει κενά στην επιχειρησιακή υποστήριξη και εκπαίδευση των δυνάμεων του Μάλι, παρά την επικείμενη αποχώρηση της Γαλλίας (Schmauder, Gorman & Berger, 2020). Αν και η συμβολή της Ελλάδας (έστω και σε ελάχιστο επίπεδο) στην ασφάλεια της υποσαχάριας Αφρικής μπορεί να θεωρηθεί ως ένα βήμα προς τα εμπρός, η Αθήνα θα πρέπει να προχωρήσει πολύ περισσότερο. Η ικανότητα της Ελλάδας να αναδειχθεί σε βασικό παράγοντα διαμόρφωσης ενός εμπορικού διαδρόμου Ανατολικής Αφρικής-Ευρώπης μέσω Αιγύπτου εξαρτάται ουσιαστικά από τη διαχείριση των εξωτερικών της συνεργασιών (Tanchum, 2021. 3) και την ύπαρξη μιας πολύπλευρης εθνικής στρατηγικής. Μια ολοκληρωμένη αφρικανική στρατηγική που θα εστιάζει όχι μόνο στη βελτίωση των εμπορικών σχέσεων με τις αφρικανικές χώρες, αλλά και σε συντονισμένες απαντήσεις σε προβλήματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, όπως η ειρήνη και η ασφάλεια, η κλιματική αλλαγή, η ενεργειακή μετάβαση, η μετανάστευση και τα προγράμματα πολιτιστικών ανταλλαγών, θα μπορούσε να εδραιώσει την ελληνική εμπλοκή στην ήπειρο. Αυτή η προοπτική όχι μόνο θα επιτρέψει στην Ελλάδα να εξελίξει τα εργαλεία ήπιας ισχύος της μέσω της πολιτιστικής και θρησκευτικής διπλωματίας, αλλά θα προσθέσει και μία νέα διάσταση στις σχέσεις της με την Τουρκία και άλλες μεσογειακές χώρες που ήδη συναλλάσσονται με αφρικανικά κράτη.

Κατά παρόμοιο τρόπο, η ΕΕ, οι σχέσεις της οποίας με την Τουρκία είναι μάλλον τεταμένες από το 2019, μόλις ολοκλήρωσε τις μετά-Κοτονού διαπραγματεύσεις της με την υπογραφή της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης ΕΕ-Αφρικής/Καραϊβικής/Ειρηνικού, προσφέροντας μια πολυπόθητη ώθηση σε μια στάσιμη σχέση. Η συμφωνία αυτή θα αναμορφώσει τις σχέσεις ΕΕ-Αφρικής μετά τη λήξη της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης του Κοτονού, του κύριου πλαισίου συνεργασίας από το 2000 μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ). Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων η Αφρικανική Ένωση (ΑΕ) ζήτησε μια ξεχωριστή εταιρική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση εκτός του σχήματος της ΑΚΕ, εντούτοις κάτι τέτοιο δεν καρποφόρησε, καθώς η ΕΕ πρότεινε οι σχέσεις με τα κράτη της ΑΚΕ να βασίζονται στις αρχές της επικουρικότητας και της συμπληρωματικότητας (Pichon, 2021. 10). Αυτό υποδηλώνει ότι η ΕΕ θα πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην εμπλοκή της με τη γειτονική της ήπειρο και να φιλοξενήσει υπό την τρέχουσα σλοβενική προεδρία την έκτη σύνοδο κορυφής ΕΕ-ΑΕ πριν από το τέλος του έτους, προσθέτοντας περισσότερους τομείς συνεργασίας στην κοινή τους ατζέντα. Οι σχέσεις ΕΕ-Αφρικής θα μπορούσαν να βελτιωθούν περαιτέρω εάν οι δυνάμεις της ΕΕ στο Σαχέλ αναζητήσουν τομείς συνεργασίας και συνεργειών με άλλα κράτη που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας. Οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να εξετάσουν τα οφέλη από μια πιθανή συνεργασία με την Άγκυρα, εάν η τελευταία αναστείλει τυχόν σχέδια στρατιωτικής ανάπτυξης και επικεντρωθεί στην παροχή οικονομικής ή τεχνικής βοήθειας στην G5 Sahel (Armstrong, 2021). Η Αφρική, μια ήπειρος της οποίας η οικονομική και στρατηγική σημασία είναι βέβαιο ότι θα αυξηθεί ραγδαία τα επόμενα χρόνια, αξίζει μεγαλύτερης προσοχής από τις αρχές της ΕΕ και την Ελλάδα.

Βιβλιογραφία:

Akca, A. (2019). Neo-Ottomanism: Turkey’s foreign policy approach to Africa. Center for Strategic and International Studies (CSIS). https://www.csis.org/neo-ottomanism-turkeys-foreign-policv-approach-africa

Anadolu Agency. (2017). Almost $1 billion worth of Turkish aid sent to Somalia. Daily Sabah. https://www.dailysabah.com/africa/2017/03/19/almost-1-billion-worth-of-turkish-aid-sent-to-somalia

Armstrong, H. (2021). Turkey in the Sahel. International Crisis Group. https://www.crisisgroup.org/africa/sahel/turkey-sahel

Aksoy, H. A. & Roll, S. (2021, June). A Thaw in Relations between Egypt and Turkey. (No. 39). German Institute for International and Security Affairs (SWP). https://www.swp- berlin.org/publications/products/comments/2021C39 EgyptAndTurkey.pdf

Aydogan, M. (2021, June 22). Turkey pledges to strengthen ties with Africa at all platforms. Anadolu Agency. https://www.aa.com.tr/en/politics/turkey-pledges-to-strengthen-ties-with-africa-at-all-platforms/2281535

Balestrieri, S. (2020). Greek Special Forces Going to Mali to Join SOF Task Force Takuba. SOFREP. https://sofrep.com/news/greek-special-forces-going-to-mali-to-ioin-sof-task-force-takuba/

Salam Bello, A. (2021). Tackling the Sahel equation: International development in the region. The Africa Report. https://www.theafricareport.com/120357/tackling-the-sahel-equation-international-development-in-the-region/

Daily Sabah. (2021). Turkey “deeply concerned” about suspension of Tunisia’s parliament. https://www■dailvsabah■com/politics/turkev-deeplv-concerned-about-suspension-of-tunisias-parliament/news

Daily Sabah. (2021). Turkey promises to stand by Sudan as leaders vow to enhance ties.

https://www■dailvsabah■com/politics/diplomacv/turkev-promises-to-stand-bv-sudan-as-leaders-vow-to-enhance-ties

De Le0n Cobo, B. (2021). G5 Sahel visit to Turkey. Atalayar. https://atalayar.com/en/content/g5-sahel-visit-turkey

Donelli, F., & Gonzalez-Levaggi, A. (2016). Becoming Global Actor: The Turkish Agenda for the Global South. Rising Powers Quarterly, 1(2), 93-115. https://doi.org/10.2139/ssrn.3462255

Donelli, F. (2018) The Ankara consensus: the significance of Turkey’s engagement in sub-Saharan Africa, Global Change, Peace & Security, 30(1), 57-76, DOI: https://doi.org/10.1080/14781158.2018.1438384

Durul, T. (2018). Turkey welcomes South Sudan peace agreement. Anadolu Agency.

https://www■aa■com■tr/en/energv/energv-diplomacv/turkev-welcomes-south-sudan-peace-agreement-/21149

European Commission. (2021). Post-Cotonou negotiations on new EU/Africa-Caribbean-Pacific Partnership Agreement concluded. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip 21 1552

Fakude, T. (2021). Ties between Turkey and Ethiopia have been strengthened by their latest agreements. Middle East Monitor. https://www.middleeastmonitor.com/20210825-ties-between-turkey-and-ethiopia-have-been- strengthened-by-their-latest-agreements/

France 24. (2021). Macron announces France’s Sahel military force will end in early 2022.

https://www■france24■com/en/france/20210713-macron-announces-france-s-sahel-militarv-force-will-end-in-earlv-

2022

Guo, X. (2020) Turkey’s International Humanitarian Assistance during the AKP Era: Key Actors, Concepts and Motivations, Asian Journal of Middle Eastern and Islamic Studies, 14:1, 121-140, DOI: https://doi.org/10.1080/25765949.2020.1728974

Hellenic Republic, Ministry of Foreign Affairs. (2021). Announcement on the appointment of Efthymios-Georgios Costopoulos, Minister Plenipotentiary, as Special Envoy of the Ministry of Foreign Affairs for Sahel issues. https://www.mfa.gr/en/current-affairs/statements-speeches/ministry-of-foreign-affairs-announcement-on-the- appointment-of-efthymios-georgios-costopoulos-minister-plenipotentiarv-as-special-envoy-of-the-ministry-of- foreign-affairs-for-sahel-issues.html

Jones, D. (2021). After the war of words, are Paris and Ankara on the verge of a new era? RFI.

https://www.rfi.fr/en/podcasts/international-report/20210714-after-the-war-of-words-are-paris-and-ankara-on-the-

verge-of-a-new-era

Langan, M. (2017). Virtuous power Turkey in sub-Saharan Africa: the ‘Neo-Ottoman’ challenge to the European Union. Third World Quarterly, 2017 VOL. 38 (6), 1399-1414. DOI: http://dx.doi.org/10.1080/01436597.2016.1229569

Olojo, A. Dakono, B. & MaVga, I. (2020). Insecurity in the Sahel won’t be solved at high-level summits. Institute for Security Studies (ISS). https://issafrica.org/iss-today/insecurity-in-the-sahel-wont-be-solved-at-high-level- summits?utm source=BenchmarkEmail&utm campaign=ISS Today&utm medium=email

Ozkan, M. (2010). What drives Turkey’s involvement in Africa? Review of African Political Economy, 37(126), 533-540. https://doi.org/10.1080/03056244.2010.530952

Pichon, E. (2020). After Cotonou: Towards a new agreement with the African, Caribbean and Pacific states. European Parliamentary Research Service (EPRS).

https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2020/659274/EPRS BRI(2020)659274 EN.pdf

Republic of Turkey, Ministry of Foreign Affairs. Turkey-Africa Relations. https://www.mfa.gov.tr/turkey-africa- relations.en.mfa

Rossiter, A., & Cannon, B. (2019). Re-examining the “Base”: The Political and Security Dimensions of Turkey’s Military Presence in Somalia. Insight Turkey, 21(1), 167-188. DOI: https://www.jstor.org/stable/26776053

Schmauder, A., Gorman, Z., Berger, F., Schmauder, A., Gorman, Z., & Berger, F. (2020). Takuba: A new coalition for the Sahel? Clingendael Institute. https://spectator.clingendael.org/en/publication/takuba-new-coalition-sahel

Schmauder, A., Soto-Mayor, G., & Goxho, D. (2020). Strategic Missteps: Learning From a Failed EU Sahel Strategy. Italian Institute for International Political Studies (ISPI) https://www.ispionline.it/it/pubblicazione/strategic-missteps- learning-failed-eu-sahel-strategy-28130

Sucuoglu, G. & Sazak, O. (2016). The New Kid on the Block: Turkey’s Shifting Approaches to Peacebuilding. Rising Powers Quarterly, 1 (2), 69-91. https://risingpowersproject.com/wp-content/uploads/2016/12/vol1.2-Sucuoglu- Sazak.pdf

Tanchum, M. (2020). The Logic Beyond Lausanne: A Geopolitical Perspective on the Congruence between Turkey’s New Hard Power and its Strategic Reorientation. Insight Turkey, 22(3), 41-54. DOI: https://www.istor.org/stable/26956175

Tanchum, M. (2020). Turkey Advances in Africa against Franco-Emirati-Egyptian Entente. The Turkey Analyst.

https://www■turkevanalvst■org/publications/turkev-analvst-articles/item/646-turkev-advances-in-africa-against-

franco-emirati-egyptian-entente.html

Tanchum, M. (2021). Greece’s Rise as a Trans-Mediterranean Power: Greece’s Eastern Mediterranean strategic shift to Europe-to-Africa and Europe-to-Middle East connectivity (No. 56). Hellenic Foundation for European and Foreign Policy (ELIAMEP). https://www.eliamep.gr/wp-content/uploads/2021/02/Policy-paper-56-Tanchum-final.pdf

Tastekin, F. (2021). Turkey views ties with Ethiopia as key to influence in Africa. Al-Monitor. https://www.al- monitor.com/originals/2021/08/turkev-views-ties-ethiopia-key-influence-africa

Tekle, T. A. (2021). Ethiopia: Why Abiy Is Strengthening Ties With Turkey. AllAfrica.Com. https://allafrica.com/stories/202108230180.html

Tokyay, M. (2021). Turkey’s latest donation of $30 million to Somalia stirs debate. Arab News. https://www.arabnews.com/node/1907106/middle-east

United Nations. (2011). Fourth United Nations Conference on the Least Developed Countries. https://www.un.org/en/conf/ldc/

Van den Berg, W., & Meester, J. (2019) Turkey in the Horn of Africa: Between the Ankara Consensus and the Gulf Crisis. Clingendael Institute. http://www.jstor.org/stable/resrep21324

Vertin, Z. (2019). Turkey and the new scramble for Africa: Ottoman designs or unfounded fears? Brookings. https://www.brookings.edu/research/turkey-and-the-new-scramble-for-africa-ottoman-designs-or-unfounded-fears/

^[1] Το Κέρας της Αφρικής αποτελεί ένα από τα κυριότερα σημεία πειρατικής δραστηριότητας στον κόσμο (με ακόμη ένα να εντοπίζεται στον Κόλπο της Γουινέας).

^[2] Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διατηρούν στρατιωτική παρουσία στην Ερυθραία και από το 2017 στην παραθαλάσσια πόλη Berbera της λεγόμενης «Δημοκρατίας της Σομαλιλάνδης», η οποία στερείται δημοκρατική αναγνώριση.

^[3] Παρότι η συζήτηση σχετικά με τον τοποθέτηση της Τουρκίας στη Σομαλία είναι βέβαιο πως εγείρει ερωτήματα και δεν θα πρέπει να αποκλείει το ενδεχόμενο ενισχυμένης ανάπτυξης στο μέλλον, δεν μπορεί να συγκριθεί με την τουρκική στρατιωτική βάση στο Κατάρ, η δημιουργία της οποίας επιταχύνθηκε ύστερα από τη διπλωματική κρίση του 2017 στη χώρα. Η τουρκική βάση στο Κατάρ αναμένεται να φιλοξενήσει 5000 επιχειρησιακά αποσπάσματα των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (Tanchum, 2020: 46), ενώ η βάση στη Σομαλία λειτουργεί ως εγκατάσταση στρατιωτικής εκπαίδευσης (Rossier & Cannon, 2019: 169).

ΕΛΙΑΜΕΠ

Μιχάλης Μασαούτης: Εξελίξεις στον Ειρηνικό και Κυριαρχία στην Μεσόγειο.

Από

admin

September 18, 2021

του Μιχάλη Μασαούτη

Μια σοβαρή Ελληνική κυβέρνηση θα έβλεπε την περιθωριοποίηση της Γαλλίας ως σημαντική ευκαιρία. Το Παρίσι βλέπει οτι το ευρωπαϊκό όραμα καρκινοβατεί. Η Γερμανία ακολουθεί αυτόνομη πολιτικη και κοιτάζει προς ανατολάς (Ρωσία, Τουρκία). Οι ΗΠΑ, αρχίζουν να λειτουργούν ρεαλιστικά, για πρώτη φορά από το 1989 και εγκαταλείπουν το παρανοϊκό δόγμα του “Πολέμου κατα της Tρομοκρατίας,” και επιστρέφουν στη ρεάλ πολιτίκ.

Η ηγεμονία των ΗΠΑ εξαρτάται, κατά κύριο λόγο, από τον έλεγχο του Ειρηνικού και Ινδικού. Η ρεαλιστική αποχώρηση από το Αφγανιστάν και επιστροφή στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν κινούνται σε αυτήν την, ορθή για τα αμερικανικά συμφέροντα, κατεύθυνση. Οι ΗΠΑ μετατοπίζουν το ενδιαφέρον τους, από την Ευρώπη (αν και συνεχίζεται η παράλογη και αντιπαραγωγική ρωσοφοβία), την Μέση Ανατολή και την Α. Μεσόγειο προς τον Ειρηνικό και τον Ινδικό. Αυτή η εξελίξη, ανάμεσα στα αλλά ευνοεί τον επεκτατισμό της Τουρκίας και δημιουργεί συνθήκες ανασφάλειας στην Γαλλία.

Η Γαλλία, εκτός από τον ηχηρό της αποκλεισμό απο την δημιουργία του πρόσφατου στρατηγικού άξονα ΗΠΑ-ΗΒ-Αυστραλίας στον Ειρηνικό, νιώθει να απειλείται η παρουσία της στον “φυσικό” της χώρο. Την Μεσόγειο. Η Τουρκική επεκτατικότητα σε συνδυασμό με την ισχυροποίηση της Αλγερίας δημιουργούν συνθήκες”ασφυξίας”. στο Παρίσι. Η Γαλλία θέλει πάση θυσία τη διατήρηση της κυριαρχικής της παρουσίας στην Μεσόγειο. Μια ενιαία Ελληνο-κυπριακη ΑΟΖ, που οδηγεί στην ανάσχεση του Τουρκικού επεκτατισμού εξυπηρετεί τα ζωτικά Γαλλικά συμφέροντα. Γενικότερα μια ισχυρη Ελληνική γεωπολιτική παρουσία στην περιοχή ευνοεί το Παρίσι.

Αυτή την ευκαιρία πρέπει να αρπάξει μια σοβαρή Ελληνική κυβέρνηση, ώστε όχι απλά να υπογράψει αμοιβαία αμυντική συμφωνία με Παρίσι και Λευκωσία, αλλά να ενταχθεί σε κοινό αμυντικό-βιομηχανικό σχεδιασμό, να απαιτήσει μεταφορά υψηλής τεχνολογίας ( στρατιωτικής-πολιτικής) και τέλος, ουσιαστική Γαλλική στήριξη, ενάντια στην εξοντωτική Γερμανική πολιτικη (κούρεμα χρέους, επενδυτικά προγράμματα, χαλάρωμα των επαχθών όρων κτλπ).

Η Ελλάδα πρέπει και μπορεί να πείσει το Παρίσι οτι μια ισχυρή Αθήνα είναι πρός το συμφέρον της, αν όχι η μόνη της ελπίδα να παραμείνει ισχυρή δύναμη. Για αυτό δεν αρκούν μόνο σοβαροί εξοπλισμοι, ακόμα και αν αυτοί δοθούν τζάμπα (ασχολίαστες οι τωρινές γελοιότητες). Αντίθετα απαιτείται, μια βιώσιμη και αυτόνομη πολιτικά, στρατιωτικά, οικονομικά, τεχνολογικά και δημογραφικά Ελλάδα.

Όλα αύτα προϋποθέτουν την χάραξη υψηλής στρατηγικής σε βάθος τουλάχιστον 20τιας. Κάτι που δεν μπορεί και δεν θέλει να σχεδιάσει και να υλοποιήσει το τωρινό πολιτικό, οικονομικό και ακαδημαϊκό σύστημα.

Απο τη σελίδα του στο fb

Τι θέλει η Ουάσιγκτον απο τη Συμφωνία με Αυστραλία και Ηνωμένο Βασίλειο;

Από

admin

September 17, 2021

US-politics-BIDEN-SECURITY — US President Joe Biden participates is a virtual press conference on national security with British Prime Minister Boris Johnson (R) and Australian Prime Minister Scott Morrison in the East Room of the White House in Washington, DC, on September 15, 2021. (Photo by Brendan Smialowski / AFP)

Emily Tamkin

Την Πέμπτη 16 Σεπτεμβρίου ανακοινώθηκε ένας νέος συνασπισμός. Με το αμήχανο όνομα AUKUS, η εταιρική σχέση μεταξύ Αυστραλίας, Ηνωμένου Βασιλείου και Ηνωμένων Πολιτειών θα συγκεντρώσει την τεχνογνωσία και την ασφάλεια των τριών χωρών και θα αναπτύξει ένα πυρηνικό υποβρύχιο στην Αυστραλία, για να αποτρέψει την Κίνα από οποιαδήποτε εχθρική συμπεριφορά.

Η κίνηση αντιμετωπίστηκε με ενθουσιασμό στο Λονδίνο και την Καμπέρα. Για την Αυστραλία, έρχεται σε μια στιγμή που η κινεζική επιθετικότητα στη θάλασσα της Νότιας Κίνας έχει γίνει μια αυξανόμενη αιτία ανησυχίας. Για το Ηνωμένο Βασίλειο, θα μπορούσε να είναι μια πορεία προς τα εμπρός για μια φιλόδοξη παγκόσμια Βρετανία.

Όπως έγραψε για τον New Statesman ο Rory Medcalf, καθηγητής και επικεφαλής του Εθνικού Κολλεγίου Ασφάλειας στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Αυστραλίας, «Η τριάδα άφησε να εννοηθεί μια μεγαλύτερη δέσμευση μεταξύ τους: τίποτα λιγότερο από μια συγχώνευση στρατιωτικών, βιομηχανικών και επιστημονικών δυνατοτήτων. .. στα νέα επιβλητικά ύψη της κυβερνοχώρας, της τεχνητής νοημοσύνης και της κβαντικής υπολογιστικής ».

Στη Γαλλία, εν τω μεταξύ, η είδηση του συνασπισμού ερμηνεύτηκε ως διπλωματικό χτύπημα και αντιμετωπίστηκε με οργή. Όχι μόνο η Γαλλία δεν κλήθηκε να συμμετάσχει στην ομάδα, αλλά η επιδίωξη της Αυστραλίας για ένα υποβρύχιο πυρηνικής ενέργειας σημαίνει ότι η χώρα έχει ακυρώσει τώρα τη σύμβαση υποβρυχίων της με τη Γαλλία, η οποία θα κόστιζε περίπου 90 δισ. AU. Ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Ζαν-Ιβ Λε Ντριάν και η υπουργός άμυνας Φλόρενς Πάρλι επέκριναν τις ΗΠΑ για τον παραμερισμό ενός συμμάχου τους. Ο Λε Ντριάν το αποκάλεσε «μαχαίρι στην πλάτη». Η Γαλλία έφτασε στο σημείο να ακυρώσει μια γιορτή στην Ουάσινγκτον για να γιορτάσει τη ναυτική συμμαχία Γαλλίας-ΗΠΑ, σε ένδειξη διαμαρτυρίας.

Τι σχεδίαζαν λοιπόν οι ΗΠΑ για το σύμφωνο; Και τι αποφασίσθηκε που να άξιζε τον κίνδυνο της γαλλικής οργής;

Πρώτον, η κυβέρνηση του προέδρου Τζο Μπάιντεν κατέστησε σαφές ότι μία από τις κύριες προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής είναι η τοποθέτηση των ΗΠΑ με τρόπους που θα μπορούσαν να είναι σε θέση να παρακολουθήσουν τις κινεζικές ενέργειες. Αντίθετα, στη G7, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ήταν ένας από τους παγκόσμιους ηγέτες που διαφώνησαν με τον Μπάιντεν για την προσέγγιση που έπρεπε να ακολουθήσουν με την Κίνα, λέγοντας ότι η G7 δεν προοριζόταν να είναι εχθρική λέσχη.

Επιπλέον, η ιδέα ενός ξεχωριστού συνασπισμού που συμπληρώνει άλλες ομάδες στις οποίες είναι μέλη και οι ΗΠΑ και η Γαλλία είναι επίσης σύμφωνη με το πώς βλέπουν τον κόσμο ο Μπάιντεν και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής του. Όπως σημειώνω σε ένα άρθρο αυτής της εβδομάδας, για τους συμβούλους του Μπάιντεν για την Κίνα, τον Κουρτ Κάμπελ και τον Ρας Ντόσι, οι οποίοι είναι τώρα υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής που επικεντρώνεται στην Ασία, στις αρχές Ιανουαρίου σκιαγραφήθηκε ένα όραμα που περιελάμβανε μια ποικιλία συνασπισμών που θα λειτουργούσαν σε διαφορετικά ζητήματα. , όχι μία ομάδα που θα ασχοληθεί με τα πάντα που αφορούν την Κίνα.

Υπήρξε κάποια ηχώ αυτής της προσέγγισης στην απάντηση της εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου, Jen Psaki’s, σε ερωτήσεις σχετικά με το γιατί οι Γάλλοι δεν συμπεριλήφθηκαν στο νέο σύμφωνο: αυτή δεν ήταν η μόνη παγκόσμια ομάδα συνεργασίας, απάντησε, και υπάρχουν όντως άλλες που περιλαμβάνουν τη Γαλλία.

Ο Λε Ντριάν είπε ότι η κίνηση του θυμίζει τον προκάτοχο του Μπάιντεν, Ντόναλντ Τραμπ. Αυτή είναι μια δίκαιη σύγκριση όσον αφορά την εστίαση στην Κίνα. Αλλά στην πραγματικότητα αυτή δεν είναι μια μονομερής κίνηση, αλλά μια πολυμερής κίνηση, η ίδια την οποία απέφυγε ο Τραμπ και η ίδια που ο Μπάιντεν και ο κύκλος του έλεγαν ότι ήθελαν να κάνουν πριν αναλάβουν τα καθήκοντά τους.

Ωστόσο, εάν η Ουάσινγκτον θέλει να συνεργαστεί με τους συμμάχους της, για την Κίνα ή οτιδήποτε άλλο, θα χρειαστεί να επιδιορθώσει τις σχέσεις με τη Γαλλία. Η ευρωπαϊκή χώρα είναι πολύ μεγάλη και σημαντική – στην ΕΕ, στον ΟΗΕ ή απλώς στον κόσμο – για να αφήσει μια πληγή σαν αυτή να μαίνεται.

Η αντιμετώπιση της Κίνας είναι σημαντική προτεραιότητα για τη διοίκηση του Μπάιντεν, αλλά για χάρη της υπόλοιπης παγκόσμιας ατζέντας της – ΝΑΤΟ, δίκαιη φορολογική πολιτική, κλιματική αλλαγή – θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζει τα γαλλικά συναισθήματα ως σημαντικά.

New Statesman

Emily Tamkin World Review: What does Washington want from AUKUS?

Από

admin

September 17, 2021

On Thursday 16 September, a new coalition was announced. Awkwardly named AUKUS, the partnership between Australia, the United Kingdom and the United States will bring together the technological and security expertise of the three countries and develop a nuclear-powered submarine in Australia, to deter China from engaging in any hostile behaviour.

The move was met with excitement in London and Canberra. For Australia, it comes at a time that Chinese aggression in the South China Sea has become an increasing cause for concern. For the UK, it could be a path forward for an ambitious Global Britain.

As Rory Medcalf, professor and head of the National Security College at the Australian National University, wrote for the New Statesman, “The trio have hinted at a larger commitment to one another: nothing less than a merger of military, industrial and scientific capabilities … in the new commanding heights of cyber, artificial intelligence and quantum computing.”

In France, meanwhile, the news of the coalition was interpretated as a diplomatic blow and was greeted with fury. Not only was France not invited to be part of the group, but Australia’s pursuit of a nuclear-power submarine means that the country has now cancelled its submarine contract with France, which was worth around AU$90bn. French foreign minister Jean-Yves Le Drian and the army minister Florence Parly criticised the US for sidelining an ally. Le Drian called it “a stab in the back”. France went so far as to cancel a Washington gala to celebrate the Franco-US naval alliance in protest.

So, what was the US planning to get out of the pact? And what did it decide was worth the risk of French wrath?

For one thing, President Joe Biden’s administration has made clear that one of its main foreign policy priorities is positioning the US in ways that might be able to observe China’s actions. In contrast, at the G7, French President Emmanuel Macron was reportedly one of the world leaders who differed with Biden on the approach to take with China, saying that the G7 was not intended to be a hostile club.

Furthermore, the idea of a separate coalition that complements other groups in which the US and France are both members is also in keeping with how Biden and his policymakers see the world. As I note in a piece this week on Biden’s China advisers, Kurt Campbell and Rush Doshi, who are now policymakers focused on Asia in the Biden administration, in early January a vision was outlined which included a variety of coalitions that would work on different issues, not one group that would deal with everything concerning China.

There were echoes of this approach in White House spokesperson Jen Psaki’s response to questions about why the French weren’t included in the new pact: this was not the only global cooperative group, she answered, and there are indeed others that do include France.

Le Drian has said that the move reminds him of Biden’s predecessor, Donald Trump. That is a fair comparison in terms of the focus on China. But in truth this is not a unilateral move, but a multilateral one, the very kind that Trump eschewed, and the very kind that Biden and his circle have been saying they wanted to make since before coming into office.

Still, if Washington wants to work with its allies, on China or anything else, it will need to repair relations with France. The European country is too big and important — in the EU, the UN, or simply in the world — to let a wound like this fester.

Countering China is an important priority for the Biden administration, but for the sake of the rest of its global agenda — NATO, equitable tax policy, climate change — it should treat French feelings as important, too.
New Statesman

1...2,2092,2102,211...3,039 Σελίδα 2,210 από 3,039

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

AUΚUS: Ο νέος εφιάλτης για την παγκόσμια ειρήνη

Πέτρος Παπακωνσταντίνου

Χρήστος Γαλλής Κλιματική αλλαγή και αγροτική παραγωγή

Άννα Κωνσταντινίδου: AUKUS – Η Γαλλία είναι πολύ δυνατή για να “πεθάνει”

Δημήτρης Μακροδημόπουλος: Τελικά τί θέλουμε;

‘Φωτιά’ στο Αιγαίο: Τουρκικά πολεμικά παρενοχλούν το ερευνητικό , που εκτελεί έρευνες για τον East Med στα 6 μίλια από την Κρήτη!

Κωνσταντίνος Χολέβας: Η προσπάθεια απαξίωσης του Θ. Κολοκοτρώνη και η ιστορική αλήθεια

Αν δεν σταματούσε το «προσκύνημα» και την υποταγή, κάθε επαναστατική σπίθα στην Πελοπόννησο θα είχε σβήσει.

Σάββας Καλεντερίδης: Ο ταλιμπανισμός είναι δίπλα μας, το ίδιο και η λύση στο πρόβλημα

Γράφει ο Σάββας Καλεντερίδης

Οι τουρίστες του SpaceX συνομίλησαν με τον Τομ Κρουζ από το διάστημα

Η ΑΦΡΙΚΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Μιχάλης Μασαούτης: Εξελίξεις στον Ειρηνικό και Κυριαρχία στην Μεσόγειο.

Τι θέλει η Ουάσιγκτον απο τη Συμφωνία με Αυστραλία και Ηνωμένο Βασίλειο;

Emily Tamkin World Review: What does Washington want from AUKUS?