του Στράτου Σιμιτζή

Στις 30 Σεπτεμβρίου γιορτάστηκε η ημέρα των ευεργετών. Την ημέρα αυτή την είχε καθιερώσει ο Κώστας Καραμανλής το 2007 για να τιμήσουμε τους εθνικούς ευεργέτες. Είναι δύσκολο ακόμη και να φανταστούμε πόσο θα υστερούσε η Ελλάδα χωρίς την προσφορά τους.

Ως πρωτεύουσα, η Αθήνα δέχτηκε τον μεγάλο όγκο της προσφοράς τους και αυτό είναι φανερό από τον πλούτο των επιβλητικών κτηρίων των εθνικών ευεργετών.

Ένα κοινό χαρακτηριστικό που διακρίνει τους ευεργέτες είναι πως στην μέγιστη πλειοψηφία τους δημιούργησαν την τεράστια περιουσία τους από τις επιχειρηματικές δραστηριότητες τους στο εξωτερικό. Και όταν μεγαλούργησαν θυμήθηκαν την μικρή και πτωχή πατρίδα τους. Το αποτέλεσμα ήταν κυριολεκτικά να της αλλάξουν την φυσιογνωμία και να της προσφέρουν προοπτική.

Ένα άλλο κοινό χαρακτηριστικό είναι πως οι πλείστοι ήταν πτωχοί και μειονεκτούντες ή κατάγονταν από άγονα και κακοτράχαλα μέρη π.χ. Ήπειρος και ξενιτεύτηκαν για να βρουν μια καλύτερη τύχη.

Κοντά στους μεγάλους εθνικούς ευεργέτες υπάρχουν και πολλοί μικρότεροι, οι οποίοι όταν ξενιτεύτηκαν και δημιούργησαν περιουσία δεν ξέχασαν το χωριό και το νησί τους. Κτίζανε ένα σχολείο, μια εκκλησία και κατασκεύασαν ένα έργο υποδομής και κοινής ωφέλειας. Και η Ελλάδα βρίθει έργα που έγιναν από τους μικρούς ευεργέτες.

Όμως, ας μνημονεύσουμε ορισμένους και ας θυμηθούμε κάποια από τα σπουδαία έργα τους.

– Απόστολος Αρσάκης – Αρσάκειο

– Ιωάννης Βαρβάκης – Βαρβάκειος Αγορά

– Νικόλαος Στουρνάρης – Μετσόβιο Πολυτεχνείο

– Μιχαήλ Τοσίτσας – Μετσόβιο Πολυτεχνείο – Οφθαλμίατρο

– Νικόλαος Ζωσιμάς – Ζωσιμαία σχολή

– Ανδρέας Συγγρός – Νοσοκομείο Ανδρέας Συγγρός, Νοσοκομείο “Ευαγγελισμός”, Δημοτικό θέατρο

– Ιωάννης Χατζηκυριάκος – Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα

– Γεώργιος Δρομοκαΐτης – Δρομοκαϊτειο Ίδρυμα

– Γεώργιος Σταύρου – Εθνική Τράπεζα, Ορφανοτροφείο

– Γεώργιος Σίνας – Αστεροσκοπείο, Ακαδημία Αθηνών, Μητρόπολη Αθηνών

– Αντώνης Μπενάκης – Μπενάκειο Μουσείο

– Γεώργιος Αβέρωφ – Σχολή Ευελπίδων, Θωρηκτό Αβέρωφ, Προτομές στα Προπύλαια Πανεπιστημίου

– Γεώργιος Ριζάρης – Ριζάρειος Σχολή

– Ευάγγελος Ζάππας – Ζάππειο-Παναθηναϊκό Στάδιο

– Γρηγόρης Μαρασλής – Μαράσλειος Διδασκαλική Σχολή

Στη Θεσσαλονίκη μεγάλοι εθνικοί ευεργέτες είναι:

– Ιωάννης Παπάφης – Παπάφειο Ορφανοτροφείο

– Λυσίμαχος Καυτανζόγλου – Καυτανζόγλειο Στάδιο

Υπάρχουν και πολλοί άλλοι, μεταξύ τους και οι Αδελφοί Φώκου. Την μεγαλύτερη παράδοση των εθνικών ευεργετών συνέχισαν οι εφοπλιστές Ωνάσης, Νιάρχος, Πάτσης και λίγο παλαιότερα ο Πρόδρομος (Μποδοσάκης) Αθανασιάδης.

σημ. Μποντόσης στην τουρκική είναι ο Πρόδρομος

Κάναμε μια γενική αναφορά ίσως στους πιο μεγάλους και γνωστούς. Ενώ η παράδοση των ευεργετών συνεχίζεται και στις ημέρες μας, ενώ η φιλοπατρία των Ελλήνων πατριωτών θα συνεχίζεται εσαεί.

                                                                                                        Του Νίκου Ιγγλέση

Ανέλπιστο! Η ελληνική κυβέρνηση αξιοποίησε το «παράθυρο ευκαιρίας» που παρουσιάστηκε και προχώρησε σε Συμφωνία «Εγκαθίδρυσης στρατηγικής εταιρικής σχέσης για τη συνεργασία στην άμυνα και την ασφάλεια» με τη Γαλλία.

Το «παράθυρο ευκαιρίας» δημιουργήθηκε :

1. Από το Σύμφωνο Ασφαλείας (AUKUS) μεταξύ ΗΠΑ, Βρετανίας και Αυστραλίας που λάβωσε το, πολιτικό και αμυντικό, γόητρο της Γαλλίας.
2. Από την εξευτελιστική αποχώρηση των Αμερικανών και λοιπών Δυτικών από το Αφγανιστάν.
3. Από το κυβερνητικό «κενό», μετά τις πρόσφατες εκλογές στην, ηγεμονεύουσα την Ελλάδα και ευρύτερα την ΕΕ, Γερμανία.
4. Από την προσωρινή αναστολή, λόγω πανδημίας, του Συμφώνου Σταθερότητας της ΕΕ που επιτρέπει στην Ελλάδα, όπως και στις άλλες χώρες, την κατακόρυφη αύξηση του δανεισμού από τις αγορές.

Η Στρατηγική Σχέση με τη Γαλλία συνοδεύεται με την αγορά από την Ελλάδα 3 (+1) ψηφιακών φρεγατών Belharra (κόστος περίπου 3 δις) με ικανότητα αεράμυνας περιοχής, αλλά μάλλον χωρίς τα βλήματα κρούζ Scalp Naval και πιθανότατα την απόκτηση 3 (+1) κορβετών Gowind. Οι αγορές αυτές, που έρχονται με καθυστέρηση τουλάχιστον 10 ετών, θα αντικαταστήσουν μέρος από τις γερασμένες σήμερα φρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού. Σημειώνουμε ότι οι Belharra θα είναι ενεργές από το 2026 και μετά ώστε να εξισορροπήσουν, εν μέρει, τους τουρκικούς ναυτικούς και όχι μόνο υπερεξοπλισμούς.

Το κομβικό άρθρο 2

Στη Συμφωνία Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης με τη Γαλλία, στο άρθρο 2, αναφέρεται : «Τα Μέρη παρέχουν το ένα στο άλλο βοήθεια και συνδρομή, με όλα τα κατάλληλα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους κι εφόσον υφίσταται ανάγκη με τη χρήση ένοπλης βίας, εάν διαπιστώσουν από κοινού ότι μια ένοπλη επίθεση λαμβάνει χώρα εναντίον της επικράτειας ενός από τα δύο, σύμφωνα με το Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

Από το άρθρο αυτό της Συμφωνίας συνάγεται ότι η Γαλλία οφείλει να συνδράμει με κάθε διαθέσιμο στρατιωτικό μέσον την Ελλάδα εφόσον :

α) Οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις εισβάλλουν εντός ελληνικού εδάφους στον Έβρο ή καταλάβουν κάποιο νησί, ακόμα και ακατοίκητη βραχονησίδα, στο Αιγαίο ή στην Α. Μεσόγειο.

β) Το τουρκικό ναυτικό εισβάλλει εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, που σήμερα είναι 6 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο ή στην Α. Μεσόγειο (νότια της Κρήτης, Καστελόριζο).

γ) Η τουρκική αεροπορία παραβιάσει τον ελληνικό εναέριο χώρο των 10 ναυτικών μιλίων, κάτι που κάνει σχεδόν καθημερινά εδώ και χρόνια.

δ) Οι τουρκικές δυνάμεις επιτεθούν κατά ελληνικού πολεμικού πλοίου ή μαχητικού αεροσκάφους ακόμη κι αν αυτά βρίσκονται σε διεθνή ύδατα ή διεθνή εναέριο χώρο π.χ. πέριξ της Κύπρου.

Όλα αυτά, δηλαδή έδαφος, χωρικά ύδατα, εναέριος χώρος και πλατφόρμες μάχης αποτελούν επικράτεια ενός κράτους. Αντίθετα η ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα δεν αποτελούν επικράτεια γιατί εκεί δεν ασκείται κυριαρχία, αλλά συγκεκριμένα, προβλεπόμενα από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, κυριαρχικά δικαιώματα.

Από τα ανωτέρω γίνεται φανερό ότι η Συμφωνία «Εγκαθίδρυσης Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης» με τη Γαλλία λειτουργεί ουσιαστικά και ως «ενδιάμεση λύση» μέχρι το 2026 που θα αρχίσουν να εντάσσονται στο Πολεμικό Ναυτικό οι Belharra.

Η Συμφωνία αμοιβαίας συνδρομής και η απόκτηση των φρεγατών είναι απόλυτα σωστές επιλογές, που όμως δεν αποτελούν πανάκεια για να αντιμετωπιστεί η τουρκική επιθετικότητα κατά της Ελλάδας και της Κύπρου. Τις πρώτες κρίσιμες ώρες, την τυχόν τουρκική επίθεση, θα αντιμετωπίσουν μόνες οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις. Οι Γάλλοι στην καλύτερη περίπτωση θα φτάσουν μετά 1-2 μέρες (τα αεροσκάφη) και μετά 3-4 μέρες (τα πλοία), τότε τα περισσότερα θα έχουν κριθεί. Εκτός αν, στα πλαίσια της Συμφωνίας, δημιουργηθούν μία ή δύο αεροναυτικές βάσεις της Γαλλίας στη χώρα μας, όπως έχει γίνει από τις ΗΠΑ. Πρέπει βέβαια να διευκρινιστεί αν το Παρίσι έχει ένα τέτοιο ενδιαφέρον.

Ασφαλώς η τελευταία πρόταση θα προκαλέσει έντονες αντιδράσεις απ’ όσους θεωρήσουν ότι έτσι η Ελλάδα αποκτά ένα δεύτερο επικυρίαρχο μετά τους Αμερικανούς. Όλοι αυτοί βέβαια δεν πρέπει να ξεχνούν τους Γερμανούς, τους πρώτους επικυρίαρχους, που ελέγχουν τη χώρα μας μέσω του συναλλαγματικού ευρωχρέους.  Μόνο που η Γαλλία δεν είναι Υπερδύναμη όπως οι ΗΠΑ, είναι όμως μια μεγάλη πυρηνική δύναμη, μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με ανεπτυγμένη αμυντική τεχνολογία, με κοινά γεωστρατηγικά συμφέροντα με τον Ελληνισμό και, το κυριότερο, υπάρχει πλέον η διακρατική Συμφωνία αμυντικής συνδρομής, κάτι που δεν υπάρχει με τις ΗΠΑ.

Τώρα τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Η Ελλάδα, στο προσεχές διάστημα, πρέπει να επεκτείνει τα χωρικά ύδατά της από τα 6 στα 12 ν.μ. σ’ όλη την επικράτεια. Αυτό θα καταστήσει άνευ ουσιαστικού αντικειμένου την οριοθέτηση ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας με την Τουρκία στο Αιγαίο (βλέπε σχετικό άρθρο από 22-2-21 «Το Αιγαίο των 12 ν.μ. η ελληνική λίμνη»). Η επέκταση των χωρικών υδάτων θα συμπαρασύρει και την επέκταση του εναέριου χώρου από τα 10 στα 12 ν.μ. Αν η Τουρκία υλοποιήσει το, από το 1995, casus belli και δράσει στρατιωτικά κατά της Ελλάδας αυτό θα ενεργοποιήσει τη Συμφωνία αμυντικής συνδρομής με τη Γαλλία. Ακόμη τα δεδομένα έχουν αλλάξει και ως προς την οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας. Η τυχόν προσβολή των ναυτικών μονάδων που θα περιφρουρούν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στην ΑΟΖ θα ενεργοποιήσει επίσης τη Συμφωνία.

Όλα απαιτούν προετοιμασία, κατάλληλους λεπτούς χειρισμούς και κυρίως αποφασιστικότητα για την επίτευξη του τελικού στόχου, που δεν είναι άλλος από την οριστική ανάσχεση της απέραντης τουρκικής απειλής κατά του Ελληνισμού. Το ερώτημα είναι αν το πολιτικό προσωπικό σε Αθήνα και Λευκωσία είναι ικανό για τη χάραξη και υλοποίηση μιας υψηλής εθνικής στρατηγικής. Η Ελληνογαλλική Συμφωνία, η αγορά των Rafale και των Belharra είναι βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά το φοβικό σύνδρομο παραμένει κυρίαρχο.

ΥΓ 1. Το 2009 η Ελλάδα είχε αποφασίσει να αγοράσει 4-6 γαλλικές φρεγάτες Fremm. Το 2010,λόγω των μνημονίων, οι φρεγάτες περιορίστηκαν σε 2-4. Το 2011 η Γερμανία παρενέβη και ακύρωσε την αγορά με την αιτιολογία ότι προέχει η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους.

ΥΓ 2. Οι αναφορές στην Ελληνογαλλική Συμφωνία ότι το ΝΑΤΟ παραμένει το θεμέλιο της συλλογικής άμυνας των δύο Μερών και ότι αμφότεροι θα ενισχύσουν τη διαμόρφωση μιας Πολιτικής Άμυνας της ΕΕ αποτελούν προσπάθεια μείωσης των αντιδράσεων από ΗΠΑ και Γερμανία. Πολιτική Άμυνας της ΕΕ και ιδιαίτερα στρατιωτική δύναμη άμεσης επέμβασης πολύ δύσκολα μπορεί να υπάρξει κι αν υπάρξει δε θα μπορεί να δράσει λόγω των αντιτιθέμενων συμφερόντων των 27 κρατών-μελών.

Πηγή : www.ellinikiantistasi.gr

Του Πρέσβυ ε.τ. Δρος Ανδερστίνου Ν. Παπαδόπουλου

Η πρόσφατη έκθεση του Γ.Γ. του ΟΗΕ, Αντώνιο Γκουτέρες, που υπέβαλε στο Συμβούλιο Ασφαλείας για την αποστολή των καλών του υπηρεσιών στην Κύπρο περιέχουν αναφορές και παραλήψεις που εξυπηρετούν πολιτικές σκοπιμότητες. Πως αλλοιώς θα μπορούσε κανείς να ερμηνεύσει τις αναφορές «σε βορρά και νότο», «σε αρχές αμφοτέρων των κοινοτήτων» και στην παράληψη αναφοράς στην Διζωνική, Δικοινοτική Ομοσπονδία (ΔΔΟ), πράγμα που έκανε μέχρι και την τελευταία έκθεση του, του Ιουνίου 2019; Και το σπουδαιότερο, σε συνέντευξη τύπου στις 28 Ιανουαρίου 2021, πριν την υιοθέτηση της τελευταίας Απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας για την ΟΥΝΦΙΚΥΠ, σε ερώτηση δημοσιογράφου του Πρακτορείου “Anadolou” εάν τα Ηνωμένα ‘Εθνη είναι ανοικτά σε νέες ιδέες, η εάν ο ίδιος υποστηρίζει μια ομοσπονδιακά ενωμένη Κύπρο, ο Γενικός Γραμματέας απάντησε ότι έχει εντολή από το Συμβούλιο Ασφαλείας που ρητά αναφέρεται σε λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, αλλά αυτό δεν αποτελεί εμπόδιο στο να παρουσιάσουν οι συνομιλητές τις θέσεις τους, τώρα που υπήρξε αλλαγή στην «διοίκηση της βόρειας Κύπρου». Άν, μάλιστα, πρόσθεσε, υπάρξει κοινή συμφωνία των μερών για διεύρυνση του πεδίου των συνομιλιών είναι έτοιμος να την πάρει στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Από τα πιο πάνω παρατηρούμε ότι δεν υπάρχει καμία αναφορά στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ υπάρχει επιδίωξη εξίσωσης των δύο πλευρών και αναβάθμισης του ψευδοκράτους με τις αναφορές σε αρχές και διοίκηση της βόρειας Κύπρου, πράγμα που αντιβαίνει στις διατάξεις του Ψηφίσματος 541 (1983) του Συμβουλίου Ασφαλείας, που μεταξύ άλλων θεωρεί την ανακήρυξη του ψευδοκράτους «νομικά άκυρη». Η δήλωση του, κατά την δημοσιογραφική του διάσκεψη ότι είναι έτοιμος να ακούσει τις θέσεις των συνομιλητών που θέλουν να παρουσιάσουν, αποτελεί ενθάρρυνση στην Τουρκοκυπριακή πλευρά να παρουσιάσει την θέση των δύο κρατών, που καλά γνώριζε ότι ούτε η πλευρά μας αποδέχεται ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς και άλλα κράτη, όπως τα Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ. Όσον αφορά στην πρόσθεση του να διευρύνει τους όρους εντολής του, εφόσον τα μέρη συμφωνούν, παρατηρούμε ότι είναι το Συμβούλιο Ασφαλείας, εκτελεστικό όργανο του ΟΗΕ, που αναθέτει καθήκοντα στον Γενικό Γραμματέα, σύμφωνα με το Άρθρο 98 του Χάρτη. Επί της ουσίας, το Συμβούλιο Ασφαλείας διόρθωσε τον Γενικό Γραμματέα και στο σχετικό ψήφισμα του ξεκάθαρα τόνισε τόσο στο προοίμιο, όσο και στο διατακτικό, ότι η βάση της λύσης είναι η Διζωνική, Δικοινοτική Ομοσπονδία.

Ανεξαρτήτως των πολιτικών αυτών σκοπιμοτήτων, οι καλές υπηρεσίες του Γ.Γ. Αντώνιο Γκουτέρες, όπως και των πέντε προκατόχων του έχουν νομικό χαρακτήρα. Κατά την εκτέλεση αυτού του καθήκοντος ο Γενικός Γραμματέας οφείλει να ενεργεί σύμφωνα με τους σκοπούς και τις αρχές του Χάρτη, τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου και τις αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών. Αυτή την θέση υποστήριξαν οι πρώην Γενικοί Γραμματείς Ντάγκ Χάμμαρσκελντ και Ού Θάντ, που θεωρούσε ότι «η αυστηρή συμμόρφωση με τους σκοπούς και τις αρχές του Χάρτη είναι sine qua non προϋπόθεση κάθε εκτέλεσης καλών υπηρεσιών από τον Γενικό Γραμματέα». Έτι σπουδαιότερο, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης στην περίφημη υπόθεση του 1962 «Ωρισμένες Δαπάνες» πήρε την θέση ότι η εγκυρότητα των ενεργειών των Ηνωμένων Εθνών θα πρέπει να δοκιμάζεται  υπό το φως των αρχών του Χάρτη». Επί πλέον, διάσημοι διεθνολόγοι όπως ο Καθηγητής Derek Bowett ήταν της άποψης ότι όταν ο Γενικός Γραμματέας ενεργεί βάσει μιας ειδικής απόφασης πρακτική του θα πρέπει να είναι να την θεωρεί ως δεσμευτικό όρο εντολής. Είναι, λοιπόν, αδιανόητο για τον Γενικό Γραμματέα να δέχεται προτάσεις που αντίκεινται στις αποφάσεις του Διεθνές Δικαστηρίου, του Χάρτη και των αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών.

Εν όψει των ανωτέρων είναι πλήρως δικαιολογημένη η απογοήτευση μας για τις απόψεις που εξέφρασε ο κ. Γκουτέρες, γιατί η Κύπρος πιστεύει στα Ηνωμένα Έθνη και πάντοτε ενεργεί με αφοσίωση στις αρχές και τις αξίες του Χάρτη.