Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΚΛΙΜΑΚΩΝΕΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ

Από

October 12, 2021

1.-Σύμβουλος του τούρκου προέδρου, λειτουργώντας, μάλλον, ως λαγός, δήλωσε σήμερα πως ο εξοπλισμός των νησιών του Αιγαίου είναι αιτία πολέμου για την Τουρκία.

2.-Η Τουρκία δεν κάνει τυχαίες κινήσεις στην εξωτερική της πολιτική. Μετά την επιστολή στον ΟΗΕ, η δήλωση του συμβούλου του τούρκου προέδρου αποτελεί μια επικίνδυνη κλιμάκωση.

3.-Η Τουρκία θα δοκιμάσει το επόμενο διάστημα τις ελληνικές αντιδράσεις και αντοχές. Και για τον, επιπλέον, λόγο ότι η δημοφιλία Ερντογάν πέφτει και κάτι πρεπει να βρεθεί που θα την ανεβάσει.

4.-Η κρίση με την Ελλάδα είναι μια ασφαλής και δοκιμασμένη μέθοδος.

5.-Η Ελλάδα είναι η μόνη δύναμη στην περιοχή που θέτει εμπόδια στην τουρκική επεκτατικότητα και στην επιθυμία της Άγκυρας να γίνει περιφερειακή δύναμη.

6.-Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο να έρθει η Τουρκία σε “έντιμο” συμβιβασμό με την Ελλάδα. Κάθε φορά που η Αθήνα κάνει πίσω η Τουρκία θα κάνει ένα βήμα μπρός και θα της υπαγορεύει το τι να κάνει.

7.-Η σύνδεση απο τον κ. Τσίπρα του “έντιμου” συμβιασμού με την Τουρκία με την εξοπλιστική ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων είναι μια, απολύτως, λανθασμένη πολιτική.

8.-Η μόνη περίπτωση να αναδιπλωθεί η Τουρκία είναι να νοιώσει ότι η όποια επιθετική της ενέργεια θα έχει καταστρεπτικές επιπτώσεις στην ίδια. Και απο αυτήν την πλευρά δεν υπάρχει άλλη οδός για την Ελλάδα απο τον ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων.

Παντ. Σαββίδης

Σε επικίνδυνες ατραπούς η Τουρκία – «Αιτία πολέμου» η μη αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών λέει σύμβουλος του Ερντογάν

Από

anixneuseis

October 12, 2021

Ο Μεσούτ Χακί Τζασίν, σύμβουλος για θέματα ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν, θέτει ένα ακόμα casus belli για το Αιγαίο χαρακτηρίζοντας «αιτία πολέμου» τον εξοπλισμό των ελληνικών νησιών του Αιγαίου, τη στιγμή ωστόσο που η Άγκυρα διατηρεί στα παράλια της μικρασίας το μεγαλύτερο αποβατικό στόλο

Τραβάει επικίνδυνα το σχοινί στα άκρα η Τουρκία καθώς δεν αρκείται μόνο να αξιώνει αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών και να αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία στα ελληνικά νησιά του Αιγαίου, αλλά προχωράει ένα βήμα παραπέρα εξαπολύοντας ανοιχτές απειλές πολέμου δια στόματος συμβούλου του Τούρκου προέδρου Ερντογάν.

«Το κοινοποίησε στον ΟΗΕ και είναι αιτία πολέμου»

Ο Μεσούτ Χακί Τζασίν, σύμβουλος για θέματα ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν, θέτει ένα ακόμα casus belli για το Αιγαίο χαρακτηρίζοντας «αιτία πολέμου» τον εξοπλισμό των ελληνικών νησιών του Αιγαίου, τη στιγμή ωστόσο που η Άγκυρα διατηρεί στα παράλια της μικρασίας το μεγαλύτερο αποβατικό στόλο.

Μιλώντας στο CNN Turk, που τον φιλοξενεί τακτικά αναλύοντας και παρουσιάζοντας τις ακραίες θέσεις του, ο Τζασίν αναφέρθηκε στο πρόγραμμα εξοπλισμών των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και σχολίασε:

«Αγοράζουν όπλα από το Ισραήλ, την Αμερική, την Γαλλία, την Γερμανία. Αγοράζουν τορπίλες βαρέως τύπου, αλλά ιδιαίτερα αυτά που παίρνουν από το Ισραήλ είναι πολύ επικίνδυνα» και επανέλαβε τις πάγιες τουρκικές θέσεις για την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών, προχωρώντας ωστόσο ένα βήμα παραπέρα αυτήν τη φορά καθώς χαρακτήρισε «αιτία πολέμου» για την Τουρκία τον εξοπλισμό των ελληνικών νησιών.

«Λένε πως αναγνωρίζουν το καθεστώς της Λωζάννης και εξοπλίζουν τα νησιά. Τα νησιά είναι υπερεξοπλισμένα. Η Τουρκία το κοινοποίησε αυτό στα Ηνωμένα Έθνη και αυτό είναι αιτία πολέμου» τόνισε ο σύμβουλος του Ταγίπ Ερντογάν.

Λαγός

Μένει να φανεί αν αυτές οι δηλώσεις απηχούν ευρύτερες διεργασίες στους κόλπους της κυβέρνησης Ερντογάν, αν δηλαδή πρόκειται για κάποια «αστοχία» και μεμονωμένη πρωτοβουλία του Μεσούτ Χακί Τζασίν ή αν παίζει το ρόλο του λαγού της τουρκικής κυβέρνησης και θέλει σε πρώτη φάση να τσεκάρει τις ελληνικές αλλά και τις διεθνείς αντιδράσεις, καθώς τέτοιου τύπου δηλώσεις δεν συνηθίζονται στα διπλωματικά χρονικά παρά μόνο σε εξαιρετικά ανώμαλες περιόδους στις διεθνείς σχέσεις.

Το βέβαιο πάντως είναι ότι αυτές οι δηλώσεις έρχονται μετά την αμφισβήτηση της κυριαρχίας των ελληνικών νησιών του Αιγαίου από την ίδια την τουρκική κυβέρνηση και αυτό έχει τη σημασία του.

Οι δηλώσεις αυτές του Τζασίν ουσιαστικά θέτουν μια ακόμα «αιτία πολέμου» που είναι το καθεστώς των νησιών του Αιγαίου και άπτεται του σκληρού πυρήνα της κυριαρχίας της χώρας, ενώ μέχρι σήμερα έθεταν ως casus belli, (αιτία πολέμου) το δικαίωμα της Ελλάδας στην επέκταση των χωρικών της υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια.

in.gr

Φωτιά στο Μάτι – Στο εδώλιο θα καθίσουν 27 κατηγορούμενοι

Από

anixneuseis

October 12, 2021

Μέσα στις εκατοντάδες σελίδες της εισαγγελικής πρότασης περιγράφεται αναλυτικά κάθε πτυχή και λεπτομέρεια που οδήγησαν στο φονικό αποτέλεσμα της πυρκαγιάς, η οποία άφησε πίσω της 102 νεκρούς και τουλάχιστον 32 τραυματίες

Μίνα Μουστάκα

12 Οκτωβρίου 2021, 16:04

Την παραπομπή σε δίκη για 27 από τους 28 κατηγορούμενους για τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι με τους 102 νεκρούς εισηγείται με πρόταση του προς το δικαστικό συμβούλιο ο εισαγγελέας πρωτοδικών Γιώργος Πολυκράτης.

Ο εισαγγελέας με την πρόταση του που αριθμεί 680 σελίδες προτείνει να καθίσουν οι κατηγορούμενοι στο εδώλιο του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών κατά περίπτωση για τα εξής αδικήματα:

Ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή από υπόχρεο δια παραλείψεως
Σωματική βλάβη από αμέλεια κατά συρροή από υπόχρεο δια παραλείψεως
Ο κατάλογος των κατηγορουμένων αποτελείται από πρόσωπα που προέρχονται από τη. Πυροσβεστική Υπηρεσία κ την Πολιτική Προστασία, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και την Περιφέρεια Αττικής.
Ανάμεσα τους συγκαταλέγονται τα ονόματα της πρώην περιφερειάρχη Αττικής Ρένας Δούρου, του πρώην δημάρχου Μαραθώνα Ηλία Ψινάκη, του πρώην γενικού γραμματέα Πολιτικής Προστασίας Ιωάννη Καπάκη, του σημερινού αρχηγού της πυροσβεστικής Στέφανου Κολοκούρη, στελεχών της Πολιτικής Προστασίας, της ΕΛ.ΑΣ., της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.

Μεταξύ των κατηγορουμένων είναι και ο 70χρονος ο οποίος φέρεται ως υπαίτιος της καταστροφικής πυρκαγιάς ενώ ο εισαγγελέα προτείνει την απαλλαγή από τις κατηγορίες μόνο του συγκυβερνήτη του συντονιστικού ελικοπτέρου.

Μέσα στις εκατοντάδες σελίδες της εισαγγελικής πρότασης περιγράφεται αναλυτικά κάθε πτυχή και λεπτομέρεια που οδήγησαν στο φονικό αποτέλεσμα της πυρκαγιάς, η οποία άφησε πίσω της 102 νεκρούς και τουλάχιστον 32 τραυματίες.

Το σκηνικό περιγράφεται ανάγλυφα ως: «Συνδυαζόμενες συγκλίνουσες αμελείς συμπεριφορές που οδήγησαν στο τραγικό αποτέλεσμα.»

Ο εισαγγελέας Γιώργος Πολυκράτης αναφέρει χαρακτηριστικά ότι:

Δεν υπήρξε η αναγκαία προληπτική εναέρια επιτήρηση
Η κινητοποίηση των αρμοδίων για την καταστολή της πυρκαγιάς υπήρξε ανεπαρκής
Δεν διατέθηκαν άμεσα όλες οι διαθέσιμες επίγειες και εναέριες δυνάμεις λαμβανομένου υπόψιν ότι είχε εκδηλωθεί πυρκαγιά στην Κινέττα.
Δεν υπήρξε ορθή επιχειρησιακά διαχείριση των εναέριων μέσων.
Άστοχη αποτίμηση του μεγέθους του κινδύνου.
Καθυστέρηση διάγνωσης της κρισιμότητας της κατάστασης
Εσφαλμένη επιχειρησιακή προτεραιότητα κατά την αντιμετώπιση πυλώνων πυρκαγιών που εκδηλώθηκαν σε μικρή χρονική απόσταση
Ανετοιμότητα
Μη άμεση χρησιμοποίηση των διαθεσίμων μέσων
Βαρύτατες αμέλειες που συνετέλεσαν στο βαρύτατο αποτέλεσμα της πυρκαγιάς

Στα συμπεράσματα της εισαγγελικής πρότασης ότι οι καταστροφικές συνέπειες:
«Ανάγονται στη σύγχυση έλλειψη σχεδιασμού συντονισμού και αναποτελεσματική συνεργασία των συναρμόδιων κρατικών αρχών που επέδειξαν ανετοιμότητα, αιφνιδιασμό και καθυστέρηση στην κινητοποίηση όλων των υφιστάμενων δυνατοτήτων αρχικά πρόληψης και ακολούθως περιστολής των τραγικών συνεπειών της φωτιάς (έγκαιρη εκκένωση οικισμών, απομάκρυνση και διάσωση πολιτών, άμεση κήρυξη της περιοχής σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης).»

Η δικογραφία τις επόμενες ημέρες θα διαβιβαστεί στο Συμβούλιο Πλημμελειοδικών της Αθήνας για την έκδοση βουλεύματος.

Επισημαίνεται ότι στην εισαγγελία εκκρεμεί μια ακόμα δικογραφία η οποία αφορά την προσπάθεια συγκάλυψης των ευθυνών για την πύρινη λαίλαπα και την απόπειρα εκβίασης του πραγματογνώμονα.

in.gr

Απόστολος Αποστολόπουλος: Ο Σημιτισμός και οι εκλογές

Από

anixneuseis

October 12, 2021

Απόστολος Αποστολόπουλος

Μόλις έκλεισε διετία η κυβέρνηση, τα ελεγχόμενα ΜΜΕ άρχισαν το βιολί με τις εκλογές. Γιατί, όμως, να γίνουν πρόωρες εκλογές, όταν κανείς δεν αμφιβάλλει ότι νικητής θα είναι και πάλι ο Μητσοτάκης και η Ν.Δ.; Καλώς; Κακώς; Τι σημασία έχει; Θα αλλάξει κάτι; Θα φανεί στο χειροκρότημα. Ο κόσμος δεν πανηγυρίζει. Αλλά οι προσπάθειες να ανέβει ο ΣΥΡΙΖΑ μια-δυο σκάλες, έστω δημοσκοπικά, απότυχαν. Τι μένει; Σύντομα εκλογές, γρήγορα αλλαγές, καλά κέρδη, φαντασιώνονται αυτοί που προσδοκούν ότι μετεκλογικά ο Μητσοτάκης θα είναι αποδυναμωμένος και θα έχουν τη δύναμη να απαιτήσουν περισσότερα. Όχι κύκλοι του εξωτερικού. Αυτοί δεν έχουν παράπονο, και πολεμικές βάσεις παίρνουν όσες θέλουν, πουλάνε αεροπλάνα και βαπόρια. Και τα κοιτάσματα θα μείνουν κοιμισμένα στο Αιγαίο με έξωθεν επιταγή. Πρωτοφανής, παγκοσμίως, παραίτηση δικαιώματος και κανείς ‒μα απολύτως κανείς‒ δεν ξεσηκώνετε, ούτε ΜΜΕ, ούτε εσωκομματικές αντιπολιτεύσεις, (που πήγαν τα παλληκάρια οι πατριώτες;) ούτε οι Συριζαίοι και οι λοιποί, λεγόμενοι «μικρά κόμματα», διόλου παράξενο που κατατάσσονται στην κατηγορία «λοιποί».

Ο κανακάρης ΣΥΡΙΖΑ

Ο κανακάρης των ισχυρών, ο ΣΥΡΙΖΑ, τους απογοήτευσε. Αλλά εντάξει, θα έρθει ο επόμενος, ελπίζουν. Μάλλον ματαίως. Η χώρα μαραζώνει, δεν παράγει ούτε πολιτικές προσωπικότητες ούτε πάνες για τους γέρους και τα νήπια που έτσι κι αλλιώς λιγοστεύουν. Ο ΣΥΡΙΖΑ, πρέπει να το πάρει κανείς απόφαση, δεν μπορεί να εμπνεύσει, να συσπειρώσει, να νικήσει ή έστω να διεκδικήσει με κάποιες αξιώσεις ένα στοιχειωδώς αξιοπρεπές αποτέλεσμα. Μιλάω για το κόμμα χωρίς ιδιαίτερη αναφορά στον αρχηγό του, τον κ. Τσίπρα. Επειδή και με άλλο αρχηγό ο ΣΥΡΙΖΑ θα παραμείνει ανίκανος να κερδίσει τις εκλογές τώρα, αύριο, μεθαύριο, γενικώς. Ο ΣΥΡΙΖΑ, ως έχει, απ’ την καλή κι απ’ την ανάποδη, είναι χαμένη υπόθεση. Η μπίλια γυρίζει αλλά ο παίκτης ότι και να ποντάρει χάνει. Ο ΣΥΡΙΖΑ, με ή χωρίς Τσίπρα, στην «ούγια» γράφει τέλος. Τέλος επειδή αυτή η Αριστερά, η «σημιτική», η αγγλοσαξονική του κατεργάρη του Μπλερ, έχει περάσει η μπογιά της και η μοναδική άλλη είναι μαρμαρωμένη πριγκιποπούλα σε μια εποχή που μας τέλειωσαν τα βασιλόπουλα με το φιλί της ζωής.

Τα λάθη, οι ανακολουθίες, οι κωλοτούμπες του κ. Τσίπρα, πολυσυζητημένες, δεν ήταν, τελικά, μόνο «προσωπική υπόθεση» αλλά ήταν οι κρυμμένες πληγές, ανικανότητες, στρεβλώσεις του πλήθους ενός κόμματος που δεν έχει ταυτότητα, αίσθηση της χώρας που βρίσκεται, δεν ξέρει καν ότι βρίσκεται σε χώρα και όχι κάδο απορριμμάτων, δεν νιώθει την αγωνία της χώρας να υπάρξει. Νομίζει ότι όλο κι όλο είναι τα δικαιώματα των φίλων, των ομοφυλοφίλων και των αλλοφύλων και όχι της ίδιας της χώρας, πεταμένης τώρα στη γωνία, σαν στυμμένο λεμόνι. Οι αδυναμίες του κ. Τσίπρα φέρνουν στην επιφάνεια τις φαντασιώσεις ενός χύδην πλήθους που αποκόπηκε από τις εθνικές του ρίζες, που αποτίναξε τις ιδεολογικές του καταβολές, και έμεινε φτερό στον άνεμο, αναζητώντας πηγή ζωής κάπου αλλού, στην Ευρώπη, στους Αγγλοσάξονες, στους Γερμανούς της Μέρκελ, χωρίς πυξίδα, καιροσκοπώντας. Το πρόβλημα είναι ότι χάνεται η επικοινωνία ακόμα και με αυτό το πλήθος.

Κακέκτυπα αντίγραφα

Τη δεκαετία του ‘90, σε ένα Συνέδριο, προγονικό του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ, οι σύνεδροι ούρλιαζαν παθιασμένα, αποθεώνοντας όχι τον αρχηγό του κόμματος ή τον διάδοχό του, αλλά τον κ. Σημίτη καθώς έμπαινε στην αίθουσα της συνεδρίασης. Αυτό το πλήθος έγινε κάποια στιγμή κυβέρνηση, όχι με αρχηγό τον Κύρκο ή τον Κωνσταντόπουλο αλλά τον κ. Τσίπρα. Το ίδιο πλήθος εξέλεξε και τον κ. Μητσοτάκη στο συνέδριο της Ν.Δ. Και ας το καλοσκεφτούν πριν αναθεματίσουν οι οπαδοί και ψηφοφόροι της κυβέρνησης αν θεωρούν «βλάσφημη» αυτή την άποψη. Ο ΣΥΡΙΖΑ με τον Τσίπρα, τον Φίλη και τον Τσακαλώτο με το σακίδιο, μελετημένη αμφίεση δήθεν ανέμελου αριστερού παλαιάς κοπής, όλοι αυτοί δικαιούνται να ανακράξουν κοιτώντας ανερυθρίαστα στα μάτια τη Ν.Δ. «μαζί τα φάγαμε και δεν χορτάσαμε, μαζί βγάλαμε τους αρχηγούς στα κόμματά μας». Όποιος δεν είναι ευχαριστημένος να τα πει στον καθρέφτη του. Το ίδιο πλήθος, το ίδιο εκλογικό (κομματικό) σώμα, χωρίς εισαγωγικά. Αντίγραφα, κακέκτυπα, αντίτυπα, του δόγματος, της δεξιάς εκπνέουσας νεοφιλελεύθερης ορθοδοξίας, των αποκλίσεων και παρεκκλίσεων, άλλοι φυτοζωούν απομυζώντας το ένδοξο παρελθόν, χωρίς έμπνευση, χωρίς πάθος, νεκρές φύσεις μέτριου ζωγράφου. Το πλήθος των μικρομεσαίων. Τέλος πάντων όλοι αυτοί που ο ορίζοντάς τους φτάνει στο Κολωνάκι, πάει Μύκονο ή Αράχοβα και λοιπούς τουριστικούς προορισμούς (σαββατοκύριακο), που διαμένουν αυθαιρέτως ή ρουσφετολογικώς νομιμοποιημένοι στα δάση που κάηκαν και σε όσα περιμένουν τη σειρά τους, με ή χωρίς ανεμογεννήτριες. Και να μην μυξοκλαίνε οι υποτίθεται γνήσιοι «δεξιοί» για την πλημύρα των «Σημιτικών» που κυβερνούν. Ήταν και «οι αυθεντικοί δεξιοί» και οι «δεξιότεροι πατριώτες» στην κυβέρνηση και την έχασαν.

Τεχνητά διαμάντια

Οι προσπάθειες να πέσει η κυβέρνηση από τα αριστερά ή να αναγκαστεί σε συνεργασίες με την αριστερά απότυχαν. Το νέο κόλπο είναι να πέσει από τα δεξιά, να αποτύχει (ήδη!) «η σκούπα Πλεύρης» και να πετύχει «η έκρηξη Μπογδάνος». Τεχνητά διαμάντια εργαστηρίου, συζητήσιμης δεξιοτεχνίας, αμφίβολης αγοραστικής αξίας, περαστικής λάμψης. Ο Σημιτισμός, όμως, εκπνέει και όλες οι εφεδρείες στην πίστα. Στη σειρά των άδοξων διαδόχων, τελευταίος, επί της υποδοχής, περιμένει ο κ. Τσίπρας τους επόμενους στο δρόμο της λήθης.

e-dromos

Γιώργος Μουρουζίδης: “Γιατί οι όροι των συμφωνιών για τα Rafale και τις Belharra δεν είναι οι ευνοϊκότεροι για την Ελλάδα”

Από

anixneuseis

October 12, 2021

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΡΟΥΖΙΔΗΣ

Οι όροι της τελευταίας συμφωνίας για την προμήθεια των (3+1) φρεγατών Belh@rra, δεν ήταν οι ευνοϊκότεροι για την μακροπρόθεσμη ισχύ της Ελλάδας.

Σε όλες τις χώρες της υφηλίου, πλην των ιθαγενών, οι στρατιωτικοί εξοπλισμοί ακολουθούν συγκεκριμένους όρους, οι οποίοι προσδίδουν προστιθέμενη αξία στην εγχώρια βιομηχανία και την τοπική κοινωνία.

Από την Σουηδία μέχρι την Νότια Αφρική και από τον Καναδά μέχρι την Ιαπωνία, τα κράτη αλλά και οι κοινωνίες γνωρίζουν ότι την τεχνολογία την οδηγούν (δυστυχώς) οι αμυντικές ανάγκες.

Δεν υπάρχει ισχυρή χώρα στον κόσμο η οποία δεν διαθέτει ισχυρή αμυντική βιομηχανία (κρατική και ιδιωτική) και η αμυντική βιομηχανία είναι απολύτως εξαρτημένη από το κράτος που ανήκει.

Οι πωλήσεις αμυντικών συστημάτων δεν ακολουθούν τους κανόνες του ελεύθερου εμπορίου, αλλά συνδυάζονται και με την παροχή προστασίας, από τις μεγάλες χώρες προς τις μικρότερες. Έτσι δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι, ενώ η Σουηδία παράγει τεχνολογία, κατασκευάζει και διαθέτει πολύ καλά πολιτικά οχήματα (Volvo, Scania), δεν κατάφερε να πουλήσει το εξίσου καλό πολεμικό της αεροσκάφος (Gripen).

Ούτε λίγο ούτε πολύ, μετά τα όσα ακούσαμε για την προμήθεια των νέων φρεγατών, πιστέψαμε ότι μας κάνει χάρη η Τουρκία που δεν έχει επιτεθεί ακόμα στο Αιγαίο.

Το 1974, ο ελληνικός στρατός δεν πολέμησε και η Τουρκία πήρε το πάνω χέρι, στρατιωτικοποιώντας τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Αμέσως μετά, κρίθηκε η ανάγκη ενίσχυσης του ελληνικού οπλοστασίου.

Το 1996, χωρίς να απαντήσουμε στην πρόκληση, αποφασίσαμε και πάλι την υλοποίηση υψηλών στρατιωτικών προμηθειών, ενώ στο μεταξύ το Αιγαίο είχε γκριζαρισθεί.

Υπήρξαν χρονιές πριν την κρίση, που οι ελληνικές αμυντικές προμήθειες ήταν οι υψηλότερες από κάθε άλλη χώρα στον κόσμο.

Σαφώς και σήμερα η Τουρκία είναι πολύ καλύτερα εξοπλισμένη, συγκριτικά με το 1974 και το 1996, σε καμία περίπτωση όμως δεν δικαιολογείται η ανατροπή στο συλλογικό υποσυνείδητο της χώρας, του ισοζυγίου ισχύος των δύο χωρών.

Και ενώ όλα αυτά συμβαίνουν, η ελληνική αμυντική βιομηχανία πνέει τα λοίσθια.

Αν προσβλέπουμε σε κάποιο ελευθερίας και ανεξαρτησίας, οφείλουμε να ενισχύσουμε την βιομηχανία μας και εφεξής τις εταιρείες υψηλής ψηφιακής τεχνολογίας.

Η διάκριση πολεμικής και πολιτικής βιομηχανίας είναι αναχρονιστική. Υπάρχουν πολλές μικτές ιδιωτικές εταιρείες στην Ελλάδα, ορισμένες από αυτές και με εξαγωγικό πολιτικό και αμυντικό έργο.

Στην Τουρκία πριν 20-30 χρόνια το απαιτούμενο ποσοστό συμπαραγωγής ήταν 40 %, ενώ τελευταία διεκδικείται στις περισσότερες περιπτώσεις, η πλήρης παροχή της σχετικής τεχνογνωσίας (PATRIOT).

Ακόμα και προηγμένες βιομηχανικά χώρες όπως η Ελβετία, διεκδικούν ποσοστό συμπαραγωγής ή και αντισταθμιστικών ωφελημάτων, σχεδόν στο 100 % της αξίας προμήθειας.

Οφείλουμε και εμείς να δούμε την πραγματικότητα και να επωφεληθούμε από τις κοινωνικά επώδυνες αλλά εθνικά αναγκαίες εξοπλιστικές δαπάνες.

Εάν το σύνολο των εξοπλιστικών προγραμμάτων που είναι σε εξέλιξη (2020-2030), εκτιμηθούν στο ύψος των 10 δισεκατομμυρίων ευρώ και απαιτήσουμε όπως κάνουν όλες οι έξυπνες χώρες, ένα ελάχιστο ποσοστό εγχώριας βιομηχανικής συμμετοχής 40 %, αυτό σημαίνει, ότι 4 δισεκατομμύρια ευρώ, θα επενδυθούν στην οικονομία μας, αποτελώντας έναν αναπτυξιακό εκρηκτικό καταλύτη, υψηλής μάλιστα τεχνολογίας. Πέραν του οφέλους των άμεσων επενδύσεων, η χώρα θα ενσωματώσει και θα αφομοιώσει σύγχρονη τεχνολογία, απαραίτητη για την συντήρηση των ιδίων των όπλων. Το μέσο κόστος συντήρησης, για τα μέσα με διάρκεια ζωής 30-40 χρόνια, υπερβαίνει το διπλάσιο της αξίας προμήθειας τους.

Εάν η Ελλάδα δεν είχε απαξιώσει την αμυντική της βιομηχανία και επεδίωκε διαχρονικά την συμπαραγωγή στα εξοπλιστικά της προγράμματα, θα είχε εξασφαλίσει κεφάλαια σχεδόν ίσου ύψους με το χρέος της, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα υπήρχε χρέος.

Ας επιχειρήσουμε μια υπόθεση εργασίας με τις πλέον συντηρητικές εκτιμήσεις. Έστω ότι η Ελλάδα προμηθεύτηκε από την δεκαετία του 1950 μέχρι σήμερα αμυντικά μέσα αξίας 80 δισ. ευρώ, τότε με βάση τα παραπάνω και εφόσον συμμετείχαμε στην παραγωγή και διεκδικούσαμε τεχνογνωσία, θα είχαμε το εξής οικονομικό όφελος :

Κόστος Αρχικής Προμήθειας (ΚΑΠ) + Εγχώρια Προστιθέμενη Αξία [ΚΑΠ Χ (30-50) % ] + Κόστος Συντήρησης ( 2 Χ ΚΑΠ) = 80 δις ευρώ + 25-50 δις ευρώ + 160 δις ευρώ = 270 δις ευρώ.

CYPSEC 2021: Νέα οπλικά συστήματα για νέες απειλές & ο σταθεροποιητικός ρόλος της Κύπρου

Από

anixneuseis

October 12, 2021

Δρ Λάμπρος Γ. Καούλλας

Το πρόσφατο Συνέδριο/Έκθεση Άμυνας & Ασφάλειας CYPSEC 2021 στη Λευκωσία ανέδειξε τις προοπτικές συμμαχίας Κύπρου-Ελλάδας με τρίτες χώρες μέσω αμυντικής συνεργασίας, συμπαραγωγής και τυποποίησης οπλικών συστημάτων

Το διήμερο 4-5 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία το 2ο Συνέδριο-Έκθεση Άμυνας & Εσωτερικής Ασφάλειας CYPSEC 2021. Ο επίσημος τίτλος της εκδήλωσης στα αγγλικά, που ήταν και η γλώσσα στην οποία έγιναν όλες οι παρουσιάσεις, ήταν «CYPSEC 2021: Cyprus Defence & Security Conference» και έλαβεν χώραν στον χώρο του ξενοδοχείου Hilton, στην Έγκωμη.

Διοργανωτής του συνεδρίου ήταν η Zomidea Design & Services, που και στο παρελθόν διοργάνωσε με επιτυχία τις εκθέσεις CYPSEC 2011, καθώς και μια σειρά εκθέσεων όπως οι CYPNaval, CY(P)BER, e-CYberHealth, CYPYachtshow και CYPGasTech.

Η «Σημερινή» παρακολούθησε από κοντά τις εργασίες του CYPSEC 2021.

Στόχος του συνεδρίου

Σύμφωνα με την ανακοίνωση των διοργανωτών, οι προκλήσεις στο διεθνές περιβάλλον ασφάλειας και άμυνας σήμερα είναι συνεχείς και ραγδαία μεταβαλλόμενες. Συνεπώς, η αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών απαιτεί αφενός συνεχείς διεθνείς διπλωματικές προσπάθειες, αφετέρου ανταλλαγή τεχνολογίας, τεχνογνωσίας αλλά και συνεργασίες, ειδικά από τον ευρύτερο χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στόχος του συνεδρίου ήταν η παρουσίαση ενώπιον των κυπριακών Αρχών των δυνατοτήτων και των πρακτικών λύσεων που δίνει η σύγχρονη τεχνολογία σε θέματα Άμυνας και Ασφάλειας. Βασική συνιστώσα του συνεδρίου αποτέλεσε και η ανάδειξη κυπριακών εταιρειών τεχνολογίας, έρευνας και ανάπτυξης που δραστηριοποιούνται ήδη στον χώρο και η ενίσχυση των δεσμών τους με τη διεθνή αγορά.

Το συνέδριο τίμησαν με την παρουσία τους ανώτατα στελέχη του Υπουργείου Άμυνας και του Υφυπουργείου Έρευνας, Καινοτομίας & Ψηφιακής Πολιτικής, ο Αρχηγός του ΓΕΕΦ και αξιωματικοί της Εθνικής Φρουράς, αξιωματικοί της ΜΜΑΔ της Αστυνομίας Κύπρου και στελέχη από άλλα ενδιαφερόμενα υπουργεία και Αρχές. Παρόντες ήταν επίσης ακαδημαϊκοί και εκπρόσωποι ευρωπαϊκών και άλλων διεθνών οργανισμών, όπως και της διεθνούς αμυντικής βιομηχανίας.

Το CYPSEC 2021 τίμησαν επίσης ο Πρέσβης της Βουλγαρίας Lubomir Todorov, η Αναπληρώτρια Πρέσβης του Ισραήλ Noga Caspi και ο Γραμματέας Β’ της Πρεσβείας της Ελλάδας. Παρών ήταν επίσης και ο Ακόλουθος Άμυνας της Υπάτης Αρμοστείας της Βρετανίας, Συνταγματάρχης Duncan Kavanagh, και εκπρόσωποι των Ακολούθων Άμυνας της Γαλλίας και της Ρωσίας στην Κύπρο.

Οι θεματικές που κάλυψαν το συνέδριο και η έκθεση, μεταξύ άλλων, περιελάμβαναν θέματα αμυντικών δαπανών, αμυντικής βιομηχανίας, έρευνας και καινοτομίας, τεχνητής νοημοσύνης (AI), τεχνολογίας 3D-printing και ζητημάτων που άπτονται της Διοικητικής Μέριμνας (logistics). Έγινε επίσης επίδειξη διαφόρων ειδών οπλικών συστημάτων και μη-επανδρωμένων αεροχημάτων (UAV).

Όπως ανέφερε η κυπριακή αμυντική ιστοσελίδα «Defence Redefined», που ήταν εκ των χορηγών επικοινωνίας, η διοργάνωση του CYPSEC συμπεριλαμβάνεται στον κύκλο εκδηλώσεων αμυντικής βιομηχανίας στην Ανατολική Μεσόγειο, μαζί με την DEFEA 2021 στην Ελλάδα, EDEX στην Αίγυπτο και ISDEF στο Ισραήλ.

Οπλικά συστήματα & ιδεοθύελλα στρατιωτικής στρατηγικής

Στην έκθεση και στο συνέδριο περιλαμβάνονται παρουσιάσεις από εκπροσώπους εταιρειών αμυντικού υλικού διεθνούς εμβέλειας. Όπως σημειώνει η Chaitali Bag της ινδικής αμυντικής ιστοσελίδας «Aviation & Defence Universe» (04/10/2021), που ήταν εκ των χορηγών επικοινωνίας του CYPSEC 2021, το συνέδριο ήταν μια ευκαιρία για «ιδεοθύελλα στρατιωτικής στρατηγικής, εσωτερικής ασφάλειας, μεσογειακής ειρήνης και καταπολέμησης του επεκτατισμού εν τη γενέσει του». Έδωσε επίσης τη δυνατότητα να συζητηθούν οι δυνατότητες αμυντικών παραγωγών με προοπτική να δημιουργηθεί «ένας περιφερειακός κατασκευαστικός κόμβος και μια αγορά μεταξύ πωλητών-αγοραστών».

Μεταξύ των χορηγών η αμερικανική Bell Helicopters, κορυφαία παραγωγός στρατιωτικών και εμπορικών ελικοπτέρων, επανδρωμένων και μη-επανδρωμένων, και η ισραηλινή Rafael Advanced Defence Systems με 70 χρόνια τεχνογνωσία σε άμυνα, ασφάλεια και κυβερνοασφάλεια, βασισμένη σε επιχειρησιακή εμπειρία. Επίσης η ολλανδική Damen Shipyards Group, που λειτουργεί 35 ναυπηγεία σε όλον τον κόσμο και έχει κατασκευάσει πάνω από 6.500 σκάφη σε περισσότερες από 100 χώρες και η γαλλική Kership, μια κοινοπραξία των Piriou και Naval Group από 2013, με μακρά εμπειρία στη ναυτική μηχανική, τη ναυπηγική, στρατιωτικά συστήματα και υπηρεσίες. Η ισραηλινή Marom Dolphin παρουσίασε εργονομικό εξοπλισμό, όπως τακτικά γιλέκα, εξαρτύσεις, σακίδια και άλλα προϊόντα που προορίζονται για στρατιωτική και παραστρατιωτική χρήση.

Στρατηγικές αλλαγές, EastMed & υβριδικού τύπου απειλές

Με την έναρξη του συνεδρίου, ο Γενικός Διευθυντής του ΥΠΑΜ, Ανδρέας Λουκά, εκπροσωπώντας τον Υπουργό Άμυνας, Χαράλαμπο Πετρίδη, ανέφερε πως η περιοχή μας αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις, με ιδιαίτερη αναφορά στην αποσταθεροποιητική κατάσταση σε Συρία και Λιβύη και την πολιτικο-οικονομική αστάθεια στον Λίβανο. Με αυτόν τον τρόπο έδωσε και τον σχετικό τόνο της σημασίας του συνεδρίου, αφού αναφέρθηκε στο πώς η περιοχή μας είναι πεδίο ηγεμονικών επιδιώξεων.

Στο ίδιο πνεύμα, ο Α/ΓΕΕΦ Αντιστράτηγος Δημόκριτος Ζερβάκης τόνισε τον σταθεροποιητικό ρόλο του αγωγού φυσικού αερίου EastMed για τα δυτικά συμφέροντα και τη συμβολή στην οικοδόμηση συνεργασιών στον τομέα της ενέργειας και της ασφάλειας. Ο Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς αναφέρθηκε επίσης στις παγκόσμιες εξελίξεις, όπως την επάνοδο των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, στο αμερικανο-βρετανο-αυστραλιανό σύμφωνο AUKUS και στις παράνομες τουρκικές ενέργειες στη θάλασσα, στην κατεχόμενη Αμμόχωστο και στην αεροπορική βάση στο κατεχόμενο Λευκόνοικο. Τέλος, αναφέρθηκε στις τριμερείς και τετραμερείς συνεργασίες της Κυπριακής Δημοκρατίας και στον βαρυσήμαντο ρόλο της ΕΦ ως αξιόπιστου παράγοντα αποτροπής, συμπεριλαμβανομένων των νέου τύπου απειλών.

Ομιλία έκανε επίσης ο πρόεδρος των κατεχόμενων Δήμων και Δήμαρχος Κυθρέας, Πέτρος Καρεκλάς, του οποίου η παρουσία έφερε ιδιαίτερο συμβολισμό.

Στην ομιλία του, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελλήνων Κατασκευαστών Αμυντικού Υλικού (ΣΕΚΠΥ) και Διευθύνων Σύμβουλος της Akmon S.A., κ. Τάσος Ροζολής, έκανε αναφορά στις πολιτικές αλλαγές και την επίδραση σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, με αναφορά στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για αντιμετώπιση των υβριδικού τύπου απειλών. Για την Ελλάδα και την Κύπρο ανέφερε πως η επένδυση στην αμυντική βιομηχανία είναι ο τρόπος για να ακολουθήσουν την πρόοδο στις νέες τεχνολογίες, και ταυτόχρονα αποδοτική μέθοδος δημιουργίας θέσεων εργασίας για νέους επιστήμονες.

Σχετικές αναφορές έκανε και στη δική του ομιλία ο Αντιπρόσωπος του ΕΛΙΣΜΕ στην Κύπρο, Συνταγματάρχης (ε.α.) Άντης Λοΐζου, ο οποίος μίλησε για το πώς τα μικρά κράτη μπορούν να ενισχύσουν τις δυνατότητες άμυνας και ασφάλειάς τους μέσα από συμμαχίες αλλά και συμπαραγωγή οπλικών συστημάτων. Μίλησε για τις δυνατότητες συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, ενόψει και της αυξανόμενης τουρκικής επιθετικότητας εις βάρος τους, και έφερε τα παραδείγματα χωρών όπως η Σερβία και η Σιγκαπούρη που επένδυσαν σοβαρά σε αυτούς τους τομείς.

Τυποποίηση αμυντικών συστημάτων & Κύπρος

Το συνέδριο ήταν ιδιαίτερα επιμορφωτικό σχετικά με τις τρέχουσες εξελίξεις στο ζήτημα της τυποποίησης των αμυντικών συστημάτων, του ποιοτικού ελέγχου, της διοικητικής μέριμνας και επιμελητείας, καθώς και των προκλήσεων διαλειτουργικότητας.

Ο Αντιπλοίαρχος του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού Νικόλαος Μυριούνης αναφέρθηκε στην τυποποίηση των αμυντικών συστημάτων με παρουσίαση του ευρωπαϊκού συστήματος EDSTAR (European Defence Standards Reference System), που πλέον παρέχει το νέο κανονιστικό πλαίσιο. Ο Αντιπλοίαρχος Μυριούνης σημείωσε πως τα καλύτερα πρότυπα (standards) για την άμυνα είναι αυτά που καθορίζονται από κοινού από τον ιδιωτικό τομέα μαζί με τους κρατικούς θεσμούς. Στους στόχους του EDSTAR περιλαμβάνονται παράγοντες που αφορούν τον τεχνικό τομέα, τον τομέα διαχείρισης και την εφοδιαστική αλυσίδα, υπογραμμίζοντας πως όταν ένας από αυτούς δεν αποδίδει, τότε μπορεί ολόκληρο το έργο να πληγεί. Ο Ελλαδίτης αξιωματικός, που εκπροσωπούσε επίσης και τον Α/ΓΕΕΘΑ Στρατηγό Κωνσταντίνο Φλώρο, υπογράμμισε επίσης τον ρόλο της αποτροπής, τα κενά του υπάρχοντος πλαισίου και τόνισε την ανάγκη εκπόνησης Εθνικής Στρατηγικής Αμυντικής Βιομηχανίας για την Κυπριακή Δημοκρατία.

Ενδιαφέρουσα σχετικά με το ζήτημα ήταν και η τοποθέτηση του κ. Πάμπου Καμμά, που εκπροσώπησε τον Κυπριακό Οργανισμό Τυποποίησης και μίλησε για το τριγωνικό μοντέλο συνεργασίας του CYS με το ΥΠΑΜ και τις ιδιωτικές εταιρείες. Ο CYS παρέχει στους ενδιαφερόμενους συμβουλευτικές υπηρεσίες, ενημέρωση και βοήθεια ώστε να μπορούν να πληρούν τα ευρωπαϊκά και εθνικά κριτήρια για συνεργασία με το κυπριακό ΥΠΑΜ. Όσον αφορά το μέλλον, μίλησε για την ανάγκη συμμετοχής της Κύπρου στις σχετικές ευρωπαϊκές διεργασίες για θέματα άμυνας και ασφάλειας, ούτως ώστε να κτιστεί το ανάλογο προφίλ, περιλαμβανομένης και της ίδρυσης σχετικής ακαδημίας.

Ελλαδο-κυπριακή αμυντική βιομηχανία & το… «σύστημα Eurovision»

Σε συνέντευξή του στον Μάριο Καναρίνη της «Defence Redefined» (05/10/2021), ο Πρόεδρος της ΣΕΚΠΥ Τάσος Ροζολής χαρακτήρισε το συνέδριο «μια θετική πρωτοβουλία», καθώς η Κύπρος «δεν έχει προϊστορία στην αμυντική βιομηχανία». Θεωρεί πως μέσα από τα προγράμματα της ΕΕ, αλλά και από νέα παιδιά που έχουν σχετικά ενδιαφέροντα, μπορεί να δρομολογηθεί μια πολύ καλή συνεργασία με τον ΣΕΚΠΥ καθώς «το ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα έχει αρκετές κατασκευαστικές δυνατότητες» και έτσι «παντρεύοντας αυτά τα δύο» μπορούν να προκύψουν «κοινά ελληνικά προγράμματα».

Σε σχέση με την Εθνική Φρουρά, ο κ. Ροζαλής είπε πως δεν είναι η θέση του να προτείνει κάτι επιχειρησιακά, αλλά η εμπειρία του λέει πως οι κυπριακές Ένοπλες Δυνάμεις πρέπει να ακολουθήσουν το ελλαδικό παράδειγμα. Δηλαδή, ως μικρές χώρες να μπουν σε συνεργασίες με διεθνείς οργανισμούς, φέρνοντας ως παράδειγμα αυτό που έκανε η Ελλάδα πρόσφατα με τη γαλλική Naval Group: «Δηλαδή, ό,τι αγοράζει απ’ εδώ και μπρος η Ελλάδα και η Κύπρος να μην είναι απλώς μια αγορά αλλά μια συνεργασία για το μέλλον και να εξασφαλίζεται και το αντίστοιχο πολιτικό αποτέλεσμα».

Σε σχέση με την Τουρκία, είπε πως «ο εχθρός όσο υπάρχει, δεν πρέπει να εφησυχάζουμε ποτέ» και συνέστησε να μην είναι Ελλάδα και Κύπρος μόνο απλοί αγοραστές, αλλά και συμμέτοχοι που αναπτύσσουν τεχνολογία. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Ο ελλαδικός λαός, επειδή είμαστε νοικοκύρηδες άνθρωποι και όταν είναι καλά τα πράγματα ξεχνιόμαστε, πρέπει να υπάρξει σοβαρότητα και πρέπει να είναι μόνιμη».

Για την προοπτική μελλοντικών ελλαδο-κυπριακών συνεργειών στον τομέα της άμυνας, ο κ. Ροζαλής είπε αστειευόμενος «ότι το σύστημα Γιουροβίζιον παίζει και εδώ και πρέπει να παίζει», αναφερόμενος στις προοπτικές μεταξύ των εταιρειών των δύο χωρών. Θεωρεί πως με την κατάλληλη οργάνωση, και συνεργαζόμενοι με χώρες παραγωγούς και εξαγωγείς όπως η Γαλλία και το Ισραήλ, μπορούμε, αν όχι να τους πουλήσουμε δικά μας προϊόντα, τουλάχιστον «να μας βάλουν στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα». Έτσι, μπορούμε να πάμε σε χώρες, όπου, για παράδειγμα, «το Ισραήλ για δικούς του γεωπολιτικούς λόγους δεν μπορεί να πουλήσει και να μπει μπροστά η ελληνική αμυντική βιομηχανία».

Θεωρεί πως η αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ δίνει την πρωτοκαθεδρία στη Γαλλία σε μια πιο έντονη πλέον ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική, «που είναι προς το συμφέρον Ελλάδος και Κύπρου».

Καινοτομία στην Άμυνα: EDA, AI & 3D

Κατά τη δεύτερη μέρα του συνεδρίου, ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας & Ψηφιακής Πολιτικής, Κυριάκος Κόκκινος, αναφέρθηκε στην «ψηφιοποίηση της άμυνας» και τη σχετική ανάγκη ανάπτυξης λύσεων και δυνατοτήτων άμεσης αντίδρασης σε προκλήσεις και απειλές, τονίζοντας τη σύνδεση του τομέα της άμυνας σε ξηρά, θάλασσα και αέρα με άλλα επίπεδα, όπως το ψηφιακό και το διαστημικό. Στην ομιλία του τόνισε την προθυμία της κυπριακής Κυβέρνησης για περαιτέρω συνεργασία με τη βιομηχανία και τα πανεπιστήμια για αναβάθμιση της ψηφιακής πολιτικής εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου.

Μεστή πληροφοριών ήταν και η παρουσίαση του Δρος Παναγιώτη Κίκιρα, που είναι επικεφαλής της Μονάδας Τεχνολογίας & Καινοτομίας του Ευρωπαϊκού Αμυντικού Οργανισμού (European Defence Agency), με θέμα τις δραστηριότητες του ευρωπαϊκού θεσμού σε σχέση με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Ο Δρ Κίκιρας, συνδυάζοντας την ανάλυσή του με την εμπειρία του ως πρώην αξιωματικού του Ελληνικού Στρατού, εξήγησε την ιστορία, τον ρόλο και τη λειτουργία του EDA και παρουσίασε τους τρόπους με τους οποίους η τεχνητή νοημοσύνη συνεισφέρει στην αύξηση της αμυντικής αποτελεσματικότητας, στη μείωση του κόστους και στη μείωση των απωλειών, αναφερόμενος και στους τομείς συνεργασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στη δεξαμενή κοινοποίησης δεδομένων της ΕΕ (EU Defence Data Pool).

Για το ίδιο θέμα μίλησε και ο Καθηγητής Δημήτρης Δρικάκης, Πρόεδρος του Ερευνητικού Ινστιτούτου Άμυνας & Ασφάλειας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας. Ο Δρ Δρικάκης αναφέρθηκε σε έργα που ασχολούνται με τη μείωση του ηχητικού αποτυπώματος των μη-επανδρωμένων αεροχημάτων, σε προσομοιώσεις για πλοία και σε μείωση του θερμικού αποτυπώματος. Έδωσε έμφαση στο γεγονός ότι η είσοδος σε άγνωστα τεχνολογικά πεδία πρέπει να γίνεται προσεκτικά και έπειτα από σοβαρή σκέψη.

Για τις τρισδιάστατες εκτυπώσεις (3D-printing) μίλησε ο Δρ Άγγελος Ευαγγέλου, μεταδιδακτορικός ερευνητής του εργαστηρίου Powder Technology Laboratory του Πανεπιστημίου Κύπρου. Ο Δρ Ευαγγέλου αναφέρθηκε στη διαδικασία επιλογής υλικού, τα πλεονεκτήματα και τους περιορισμούς και έδωσε παραδείγματα από άλλες χώρες, όπως ΗΠΑ και Ισραήλ, για μη-επανδρωμένα αεροσκάφη, υγειονομικό εξοπλισμό, ανταλλακτικά και σιγαστήρες όπλων.

Ασφάλεια από τον «δούρειο ίππο» του κινητού τηλεφώνου

Για τους κινδύνους διαρροής προσωπικών δεδομένων και παραβίασης του ιδιωτικού απορρήτου, συμπεριλαμβανομένων και δεδομένων ατόμων που σχετίζονται με την εθνική ασφάλεια και τη δημόσια τάξη, μίλησε η Δρ Άρτεμις Κοντού, συνιδρύτρια της εταιρείας Malloc με έδρα τη Λευκωσία. Φέρνοντας ως παράδειγμα το σκάνδαλο με το λογισμικό Pegasus και άλλες τεχνολογίες υποκλοπής δεδομένων από «έξυπνα κινητά», η Δρ Κοντού παρουσίασε τις δυνατότητες των εφαρμογών της Malloc για αυξημένη ασφάλεια κατά των κυβερνοκατασκόπων μέσα από τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης.

Εκ μέρους της επίσης κυπριακής εταιρείας Additess, ο Διευθύνων Σύμβουλός της Νικόλαος Κούτρας, παρουσίασε το σύστημα «ADD-C3» για επιτήρηση, συλλογή, ανάλυση και διαχείριση πληροφοριών. Η εταιρεία έκανε ζωντανή επίδειξη του συστήματος με παράλληλη χρήση drone στον χώρο στάθμευσης του ξενοδοχείου.

Λύσεις στη θάλασσα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κύπρο, λόγω και του ενεργειακού προγράμματος στην ΑΟΖ, είχε η ομιλία του Jean-Marie Dumon, Διευθυντή Άμυνας & Ασφάλειας του Γαλλικού Συνδέσμου Ναυτικής Βιομηχανίας (GICAN) με θέμα το μέλλον της θαλάσσιας επιτήρησης. Ο Γάλλος αντιπρόσωπος συνόψισε τις πολύπλοκες απειλές που θα προκύψουν στο εγγύς μέλλον στη θάλασσα, που περιλαμβάνουν την προστασία των φυσικών πόρων, την καταπολέμησης της ρύπανσης, τις παράνομες και εγκληματικές δραστηριότητες, περιλαμβανομένης της πειρατείας και του λαθρεμπορίου. Αναφερόμενος και στη διαχείριση μόνιμων εγκαταστάσεων στη θάλασσα, ο κ. Dumon παρουσίασε συστήματα εντοπισμού και επιτήρησης θαλασσίων ζωνών.

Επιμελητεία: Από τον Μέγα Αλέξανδρο στην Εθνική Φρουρά

Ο συνεργάτης της «Defence Redefined», Θεόδωρος Νικολοβγένης, μίλησε για τον ρόλο της επιμελητείας (military logistics), ξεκινώντας την παρουσίασή του με ιστορική αναφορά στον Μέγα Αλέξανδρο, ο οποίος στην εκστρατεία του εφήρμοσε ένα άριστο για την εποχή σύστημα εφοδιαστικής αλυσίδας. Ο κ. Νικολοβγένης δραστηριοποιείται επαγγελματικά στον χώρο των logistics στην Κύπρο και είναι απόφοιτος της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων και Υποψήφιος Διδάκτορας Γεωστρατηγικής στο Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Σύμφωνα με τον κ. Νικολοβγένη, η επιμελητεία αφορά πληθώρα τομέων και είναι νευραλγικής σημασίας για την εύρυθμη λειτουργία του στρατεύματος, αφού αφορά όλες τις διαδικασίες που σχετίζονται με το υλικό και τη διαχείριση, θέματα μεταφοράς προσωπικού, εφοδιασμό και υγειονομικές υπηρεσίες, μεταξύ άλλων. Στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας τη μεθοδολογία της συστημικής γεωπολιτικής ανάλυσης, αναφέρθηκε στη γεωπολιτική σημασία της Κύπρου και στις δυνατότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας στον τομέα των logistics, οι οποίες περιλαμβάνουν τις εγκαταστάσεις στις ελεύθερες περιοχές, όπως τα δύο αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου, τα δύο λιμάνια Λεμεσού και Λάρνακας, εγκαταστάσεις και λογισμικό που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα. Στη συνέχεια προχώρησε σε ανάλυση υποθετικής περιπτωσιολογίας, η οποία αφορούσε σενάριο αποστολής στρατιωτικών δυνάμεων από την ΕΕ στην Κύπρο. Δίνοντας πρακτική πληροφόρηση, προχώρησε σε παρουσίαση συστήματος για καταγραφή και διαχείριση του υλικού των δυνάμεων που θα αφιχθούν στο νησί παρουσιάζοντας έτσι με παραστατικό τρόπο την αναγκαιότητα και τον κομβικό ρόλο της επιμελητείας.

ΣΗΜΕΡΙΝΗ

Στο ραντάρ των Belharra τα γερμανικά υποβρύχια της Τουρκίας

Από

anixneuseis

October 12, 2021

Μάριος Πούλλαδος

Ανησυχία ΝΑΤΟ για προσπάθειες ενίσχυσης της ευρωπαϊκής Άμυνας και η στάση Βερολίνου – Γαλλίας απέναντι σε Ελλάδα – Τουρκία

Η Ανατολική Μεσόγειος μετατρέπεται αργά αλλά σταθερά σε πεδίο στρατιωτικοποιημένης αντιπαράθεσης. Αυτό οφείλεται σε διαφορετικά, πλην όμως και αλληλένδετα ζητήματα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η διαμάχη για τα θαλάσσια σύνορα και τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες (ΑΟΖ) μεταξύ Τουρκίας, Ελλάδας και Κύπρου. Ο ανταγωνισμός για τις διεκδικήσεις επί των ενεργειακών πόρων, πετρελαίου και φυσικού αερίου, στην περιοχή κλιμακώνεται. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ανατολική Μεσόγειος είναι η κεντρική σκακιέρα, όπου πολλοί διεθνείς δρώντες, κράτη και υπερεθνικοί οργανισμοί επιχειρούν να προβάλουν τις γεωπολιτικές τους φιλοδοξίες και να αναδείξουν τα ανταγωνιστικά τους συμφέροντα με στόχο την ανακατανομή της περιφερειακής ισχύος.

Οι πρόσφατες παρενοχλήσεις εντός Κυπριακής ΑΟΖ από τουρκικές φρεγάτες στο ερευνητικό σκάφος Nautigal Geo καταδεικνύουν τον εκνευρισμό-ανησυχία της Άγκυρας μετά την ελληνο-γαλλική Αμυντική Συμφωνία και την πώληση των Belharra στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό. Η Άγκυρα κατηγορεί την Ελλάδα ότι αυξάνει τη ναυτική της δύναμη σε βάρος της στρατιωτικής ισορροπίας στην περιοχή, ενώ πράττει το ίδιο, καθώς πολύ πρόσφατα το τουρκικό ναυτικό απέκτησε το πρώτο από τα έξι νέα γερμανικής κατασκευής υποβρύχια Type 214. Την ώρα δηλαδή που επανέρχεται στο προσκήνιο το ζήτημα μιας ενιαίας αμυντικής στρατηγικής, οι δυο παραδοσιακά ισχυρές χώρες της Ένωσης ενισχύουν με στρατιωτικό εξοπλισμό δυο παραδοσιακούς αντιπάλους: την Ελλάδα και την Τουρκία.

Διαφορετικοί στόχοι ΕΕ-ΝΑΤΟ

Οι φρεγάτες Belharra είναι πλήρως εξοπλισμένες με συστήματα αεράμυνας και διαθέτουν δυνατότητες κατάρριψης αεροπορικών στόχων σε πολύ μεγάλες αποστάσεις. Υπάρχει όμως και ένα σύστημα «κλειδί», που αλλάζει άρδην τις ανθυποβρυχιακές δυνατότητες του ελλαδικού Πολεμικού Ναυτικού. Ο λόγος για το πρωτοπόρο σόναρ CAPTAS-4, που διαθέτουν οι Belharra και κατασκευάζεται από τον «κολοσσό» στον χώρο των εξοπλισμών, την Thales. Θεωρείται ένα από τα πιο προηγμένα σε ολόκληρο τον κόσμο. Αυτό αναμένεται να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής ισχύος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Τα πράγματα όμως περιπλέκονται ακόμη περισσότερο, όταν αφενός η Ε.Ε χαρακτηρίζει την αμυντική συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας ως «ένα βήμα προς την αμυντική ένωση», και αφετέρου ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, επικρίνει τις χώρες που επιθυμούν να ενισχύσουν την ευρωπαϊκή άμυνα, τονίζοντας ότι η δημιουργία δομών που «ανταγωνίζονται» το ΝΑΤΟ κινδυνεύει να αποδυναμώσει και να διχάσει τη Βορειοατλαντική Συμμαχία.

Σε κάθε περίπτωση, παρόλο που η Γερμανία και η Γαλλία μοιράζονται σε μεγάλο βαθμό παρόμοιες ανησυχίες σχετικά με τη δράση της Τουρκίας, οι απόψεις τους διαφέρουν ως προς τον τρόπο χειρισμού της Άγκυρας. Η διαφορετική αυτή προσέγγιση επηρεάζει αναπόφευκτα την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ανταποκριθεί στις εντεινόμενες προκλήσεις της περιοχής, ενώ προβληματίζει το ΝΑΤΟϊκό οικοδόμημα.

Βερολίνο σε ρόλο ΟΗΕ

Υπενθυμίζεται ότι η Γερμανία είναι η χώρα που έπαιξε ρόλο μεσολαβητή στις προσπάθειες για την αποκλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Αθήνας-Άγκυρας, όταν τον Αύγουστο του 2020 η ελληνική φρεγάτα «Λήμνος» επακούμβησε το «Κεμάλ Ρέι» ανοικτά του Καστελορίζου. Αναλαμβάνοντας ρόλο «προξενήτρας», η Γερμανίδα Καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ μίλησε τότε απευθείας με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Έλληνα Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ το Βερολίνο κίνησε τους μηχανισμούς αποκλιμάκωσης του ΝΑΤΟ εν μέσω ανησυχιών για κίνδυνο πιθανής στρατιωτικής αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο ευρωπαϊκών-ΝΑΤΟϊκών χωρών. Μάλιστα, ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας έκανε τότε περιοδείες σε Άγκυρα, Αθήνα και Λευκωσία, πετυχαίνοντας την επανέναρξη των αποτυχημένων διερευνητικών επαφών. Λαμβάνεται υπόψη πως οι τουρκικής καταγωγής πολίτες στη Γερμανία αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα στη μουσουλμανική κοινότητα της χώρας. Μια ανοικτή αντιπαράθεση με την Τουρκία θα ενεργοποιούσε αρνητικά αντανακλαστικά στην τουρκική διασπορά και τις τουρκικές ισλαμικές οργανώσεις εντός της χώρας, πράγμα που θέλει να αποφεύγει κάθε γερμανική κυβέρνηση. Σε γενικό πλαίσιο, η προσέγγιση του Βερολίνου απέναντι στην Τουρκία ήταν πιο συμφιλιωτική, καθώς υπάρχει συνεργασία σε θέματα ασφάλειας, μετανάστευσης και κυρίως συμφέροντα από εμπορικές συνεργασίες. Η συμφωνία Τουρκίας – Γερμανίας για αγορά των έξι γερμανικών υποβρυχίων που ανακοινώθηκε τον περασμένο Ιούλιο δεν θα μπορούσε να μείνει αναπάντητη από την Αθήνα.

Η στήριξη από Παρίσι

Από την άλλη, η Γαλλία βλέπει παραδοσιακά με μεγαλύτερο σκεπτικισμό την Τουρκία όσον αφορά τη διαδικασία ένταξης στην Ε.Ε. Επίσης, η παρουσία της αρμενικής διασποράς έχει εδραιώσει ένα εθνικό συναίσθημα εναντίον της Τουρκίας. Ακόμα, η συνεργασία με την Τουρκία για τη διαχείριση των προσφύγων είναι λιγότερο σημαντική για το Παρίσι, καθώς έχει δεχθεί λιγότερους πρόσφυγες και έκτοτε εκτέθηκε σε συγκριτικά μικρότερη εσωτερική πίεση για το θέμα. Το Παρίσι υποστήριξε με έναν πιο ξεκάθαρο τρόπο τις ελληνικές θέσεις στο ζήτημα της θαλάσσιας οριοθέτησης. Με τις σχέσεις Μακρόν – Ερντογάν να αγγίζουν το κόκκινο, η Γαλλία στάθηκε υποστηρικτική προς τα αιτήματα Ελλάδας-Κύπρου για τη χάραξη μιας πιο σκληρής γραμμής της ΕΕ απέναντι στην Τουρκία. Η Γαλλία αύξησε τη στρατιωτική της παρουσία στην Ανατολή Μεσόγειο με τη γαλλική φρεγάτα “La Fayette”, που συμμετείχε σε κοινή στρατιωτική άσκηση με Ελλάδα και Κύπρο, συνοδευόμενη από τρία μαχητικά αεροσκάφη Rafale. Επιπλέον, το γεγονός ότι ο γαλλικός ενεργειακός κολοσσός της Total κατέχει συμφωνίες εξερεύνησης κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην ΑΟΖ της Κύπρου, σε ελληνικά, λιβανέζικα και αιγυπτιακά ύδατα, καθιστά τη Γαλλία σημαντικό παίκτη στον ανταγωνισμό για τους ενεργειακούς πόρους στην Ανατολική Μεσόγειο. Τον Μάρτιο του 2021 η Γαλλία εντάχθηκε επίσημα στο Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου (EMGF), το οποίο περιλαμβάνει επίσης την Ελλάδα, την Κύπρο, την Ιταλία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, την Ιορδανία, την Παλαιστινιακή Αρχή αλλά όχι την Τουρκία. Συμβολικής σημασίας ήταν και η παρουσία του γαλλικού αεροπλανοφόρου Charles De Gaulle στην Κύπρο. Η ελληνο-γαλλική αμυντική συμφωνία και η αγορά γαλλικών οπλικών συστημάτων από την Ελλάδα είναι το επιστέγασμα μιας στρατηγικής συνεργασίας με ευρύτερες προεκτάσεις. Το σημαντικό είναι πως η μάχη για κυριαρχία στη Μεσόγειο έχει γαλλικό άρωμα από φρεγάτες στην Ελλάδα και γερμανικό χρώμα από τα υποβρύχια σε Τουρκία.

Συνεργασία με Ισραήλ-Κόλπο

Τους τελευταίους μήνες συντελούνται μια σειρά από διαδικασίες, οι οποίες, αν εξεταστούν μακροπρόθεσμα, δείχνουν μια κατεύθυνση για τον τρόπο που ανακατεύεται η γεωπολιτική τράπουλα ισχύος. Η Ελλάδα προσπάθησε να εμβαθύνει τους δεσμούς με τα ΗΑΕ και να στηρίξει τη συμφωνία στρατηγικής εταιρικής σχέσης 2020, στέλνοντας τη φρεγάτα «Ύδρα» του Πολεμικού Ναυτικού στο λιμάνι του Zayed στα Εμιράτα, με τον Έλληνα Υπουργό Άμυνας και τον Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας να πραγματοποιούν τριήμερη επίσκεψη τον περασμένο Φεβρουάριο. Η Ελλάδα εγκαινίασε επίσης τριμερείς στρατιωτικές ασκήσεις εκπαίδευσης με δυνάμεις από Ισραήλ και Εμιράτα.

Οι ελληνο-ισραηλινοί δεσμοί ασφαλείας έχουν επίσης τύχει εμβάθυνσης. Φέτος, η Ελλάδα υπέγραψε συμφωνία 1,7 δις δολαρίων για εκπαίδευση αεροσκαφών της ισραηλινής αεροπορίας και επέτρεψε στις ισραηλινές αμυντικές δυνάμεις να χρησιμοποιήσουν το ελληνικό έδαφος για να προσομοιώσουν ασκήσεις απέναντι στην τρομοκρατία. Το ίδιο πράττει κατά διαστήματα και η Κύπρος. Επίσης Αθήνα-Λευκωσία επιχειρούν να αναβαθμίσουν διπλωματικές σχέσεις σε άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής, όπως το Μπαχρέιν, το Ιράκ, την Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία, ακόμη και την Ινδία. Μέσα από κινήσεις πολιτικής υποστήριξης και προμήθειας εξοπλισμού, Ελλάδα και Κύπρος θα επιδιώξουν να ενισχύσουν τον αντι-τουρκικό συνασπισμό μετά και την αποχώρηση των ΗΠΑ, με στόχο την σφυρηλάτηση μιας ισχυρής μεσογειακής συμμαχίας.

Ο παράγοντας ΗΠΑ

Αμερικανικά think tanks υπογραμμίζουν πως η Ουάσιγκτον θα πρέπει να εκτιμήσει τον ρόλο που παίζει η Ελλάδα για την ενίσχυση της συνεργασίας Μεσογείου-Κόλπου την ώρα που μειώνει το στρατιωτικό τους αποτύπωμα στην περιοχή και στρέφονται προς τον ανταγωνισμό σε Ανατολική Ευρώπη και την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού. Θεωρούν πως η Ελλάδα αλλά και η Κύπρος προσφέρουν στις Ηνωμένες Πολιτείες μια στρατηγική τοποθεσία για μακροπρόθεσμη βάση εφοδιασμού και ως σημείο εκκίνησης για μια σειρά στρατιωτικών δραστηριοτήτων στην Αφρική, την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Θα ήταν αφέλεια να υποστηριχθεί ότι οι ΗΠΑ θα εγκαταλείψουν τη σχέση τους με την Τουρκία για την Ελλάδα, όμως εάν η τουρκική κυβέρνηση εξακολουθεί να θεωρεί τις Ηνωμένες Πολιτείες ως δυνητικό αντίπαλο και συνεχίσει να εργάζεται ενάντια στα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ, ο ελληνικός χώρος θα αναβαθμιστεί ακόμη περισσότερο. Το επόμενο διάστημα δεν αποκλείεται να υπάρξουν δυνάμεις που θα ασκήσουν πίεση προς την κυπριακή πλευρά για υποχωρήσεις σε ενεργειακά ζητήματα προκειμένου να δοθεί ευκαιρία «σταδιακής ενσωμάτωσης της Τουρκίας» στην κοινότητα ασφάλειας της Μέσης Ανατολής.

(δημοσιεύθηκε στη «Σημερινή της Κυριακής», 10/10/2021)

Επιθετικές ασκήσεις των Τούρκων και απάντηση Ε.Φ. με την άσκηση «Ίρις»

Από

anixneuseis

October 12, 2021

Γιάννος Χαραλαμπίδης

Τρεις προτάσεις στους Τ/κ για τα οφέλη από το φυσικό αέριο μέσω της επανενσωμάτωσης στην Κ.Δ. – Επί δέκα μέρες διεξάγονταν ασκήσεις για να συντριβεί η Ε.Φ., ενώ στη θάλασσα επιδιώκονται νέα τετελεσμένα διά πυρός και σιδήρου.

Οι Τούρκοι δεν αστειεύονται και είναι πιστοί σε ό,τι εξαγγέλλουν. Τερμάτισαν τις εργασίες του ερευνητικού σκάφους «Νautical geo», που ενεργεί προς όφελος της Κυπριακής Δημοκρατίας εντός της Κυπριακής ΑΟΖ, προκειμένου να χαραχθεί η πορεία του αγωγού EastMed. Υιοθετούν το δίκαιο των κανονιών, που σημαίνει ότι τα δικαιώματά τους φτάνουν μέχρι εκεί που φτάνει το βεληνεκές της ισχύος τους. Επιβάλλονται διά πυρός και σιδήρου και δίνουν το μήνυμα ότι αυτοί κάνουν κουμάντο ειδικώς στην περιοχή όπου θεωρούν ότι αρχίζει η δική τους υφαλοκρηπίδα και ότι επιβάλλονται νέα τετελεσμένα.

Με αφορμή τις νέες τουρκικές προκλήσεις, ποιες θέσεις θα έπρεπε να αναδείξει ο Πρόεδρος διεθνώς

Η σημασία της αποτροπής, τα λόγια και οι πράξεις

Η σημασία της Κυπριακής Δημοκρατίας και τα δικαιώματα στην ΑΟΖ

Ασκήσεις στην ξηρά…

Οι τουρκικές προκλήσεις δεν περιορίζονται στη θάλασσα, αλλά εκτείνονται και στην ξηρά. Τις τελευταίες δέκα ημέρες είχαν διεξαχθεί, ως την περασμένη Παρασκευή, ασκήσεις από τη Μόρφου ώς τις περιοχές έξω από τη Λευκωσία, στο Γέρι και στην Αθηένου με τη συμμετοχή αρμάτων μάχης, μηχανοκίνητων μονάδων και πυροβολικού. Στόχος των ασκήσεων, που έχουν επιθετικό χαρακτήρα, είναι η κάμψη της αντίστασης των δυνάμεων της Εθνικής Φρουράς και η πλήρης κατάληψη της Κύπρου. Οι ασκήσεις αυτές θα έπρεπε να είχαν καταγγελθεί διεθνώς και δημόσια και να εξηγηθεί ότι ο συνδυασμός των χερσαίων ασκήσεων με όσα συμβαίνουν στη θάλασσα δεν απειλούν μόνο την Κύπρο αλλά την περιφερειακή ασφάλεια. Η Εθνική Φρουρά απαντά με την άσκηση «Ίρις», που αρχίζει τη Δευτέρα και θα περατωθεί στις 15 Οκτωβρίου. Σε αυτή θα συμμετάσχουν όλες οι δυνάμεις της. Όσες διαθέτει…

Τα γεγονότα αποδεικνύουν ότι η αποτροπή Αθηνών – Λευκωσίας δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη από την Άγκυρα. Και ότι αυτό που ονομάζεται Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου είναι αναξιόπιστο. Για τους Τούρκους δεν υπάρχει, διότι αν υπήρχε, δεν θα συμπεριφέρονταν όπως συμπεριφέρονται. Θα θεωρούσαν ότι το κόστος από τις ενέργειές τους θα ήταν μεγαλύτερο από το όποιο όφελος.

Οι έρευνες στον βυθό και η πειρατεία

Τι συμβαίνει αυτήν τη στιγμή εντός της Κυπριακής ΑΟΖ; Έχουμε μια νέα τουρκική προκλητική πειρατεία. Και πότε συμβαίνει αυτή; Μετά την άτυπη τριμερή της Νέας Υόρκης μεταξύ του κατοχικού ηγέτη Ερσίν Τατάρ και του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη με τον Γ.Γ. των Ην. Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες. Πώς να αρχίσουν συνομιλίες και πώς να εξευρεθεί λύση υπό αυτές τις συνθήκες; Η Κυπριακή Δημοκρατία εξέδωσε navtex για μια περίοδο από τις 29 Σεπτεμβρίου ώς τις 15 Οκτωβρίου, με σκοπό τη διεξαγωγή ερευνών σε συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή που αφορούν στην εξέταση του βυθού και γενικότερα της πορείας που θα ακολουθήσει η κατασκευή του ΕastMed. Στις 3 Οκτωβρίου η Τουρκία εξέδωσε δική της navtex για διεξαγωγή στρατιωτικών ασκήσεων στην ίδια περίπου θαλάσσια περιοχή όπου πραγματοποιούνται οι έρευνες από το «Νautical geo» με σημαία Μάλτας. Αρχικώς, η τουρκική navtex είχε χρονική διάρκεια ώς τις 5 Οκτωβρίου και στη συνέχεια ανανεώθηκε μέχρι τις 8 και 13 του μήνα. Όταν μάλιστα το ερευνητικό σκάφος «Νautical geo» βρισκόταν στη νομίμως δεσμευμένη περιοχή εντός της κυπριακής ΑΟΖ στις 3 Οκτωβρίου παρενοχλήθηκε σε απόσταση 0,5 ναυτικών μιλίων από τουρκική φρεγάτα. Στην ουσία, το «Νautical geo» εκδιώχθηκε κακήν κακώς. Και η Τουρκία παραβίασε για άλλη μια φορά το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, ισχυριζόμενη ότι εκεί είναι δική της υφαλοκρηπίδα. Τώρα, το «Νautical geo» βρίσκεται έξω από τη Λάρνακα. Και η Άγκυρα εμπεδώνει την παρανομία της στέλνοντας το μήνυμα ότι αυτή κάνει κουμάντο. Με σαφήνεια, δε, ο κατοχικός ηγέτης ισχυρίστηκε ότι δεν μπορούν οι Ελληνοκύπριοι να εκμεταλλευτούν μονομερώς τις πηγές φυσικού αερίου εντός της Κυπριακής ΑΟΖ, παρά το γεγονός ότι ούτε αυτός ούτε οι Τούρκοι αναγνωρίζουν την Κυπριακή Δημοκρατία, από την οποία πηγάζουν τα όποια δικαιώματα επί του φυσικού αερίου.

Άξονες δικαίου

Εδώ είναι που ο Πρόεδρος και οι σύμβουλοί του θα έπρεπε να παρέμβουν διπλωματικά και να αναδείξουν την πρόταση για την επανενσωμάτωση των Τουρκοκυπρίων στην Κυπριακή Δημοκρατία. Γιατί; Διότι: Α) Τα όποια δικαιώματα υπάρχουν στην Κυπριακή ΑΟΖ είναι αποτέλεσμα της ύπαρξης της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία έχει υπογράψει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

β) Το ψευδοκράτος δεν αναγνωρίζεται ούτε από τα Ην. Έθνη ούτε από την ΕΕ, διότι είναι αποτέλεσμα της βίας και της χρήσης των όπλων, που σημαίνει παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων του κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας όπως αυτά κατοχυρώνονται στα πρώτα άρθρα του Χάρτη των Ην Εθνών και στο άρθρο 2, παράγραφος 4. Συνεπώς, ο Τατάρ και η Τουρκία πρέπει να αποφασίσουν εάν θα επιμείνουν στη λύση των δύο κρατών ή εάν θα επανενσωματωθούν στην έννομο τάξη του μοναδικού στην Κύπρο αναγνωρισμένου κράτους, όπως το πρωτόκολλο 10 για την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ καθορίζει, καθώς και η αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου του 2005 αναφέρει.

Πρόταση και επανενσωμάτωση

Εάν οι Τουρκοκύπριοι θέλουν συμμετοχή στα οφέλη που προκύπτουν από το φυσικό αέριο, έχουν την ευκαιρία. Μπορούν να αναγνωρίσουν όπως και η Τουρκία την Κυπριακή Δημοκρατία, και όχι να επιμένουν στη διάλυσή της και στην αντικατάστασή της από δύο ισότιμα συνιστώντα κράτη ή από δύο χωριστά κράτη, εκ των οποίων το ένα θα είναι το ψευδοκράτος. Ιδού, λοιπόν, που η κρίση την οποία επιδιώκει η Τουρκία μπορεί να απαντηθεί διπλωματικά και νομικά μέσα από την επανενσωμάτωση των Τουρκοκυπρίων στην Κυπριακή Δημοκρατία. Εκτός και αν υπάρχουν πέραν των Τουρκοκυπρίων και ημέτεροι, που επιμένουν να θέλουν τη διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, για να γίνουν τα χατίρια της Άγκυρας και να μετατραπούμε σε βιλαέτι της Νέας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Η πρόταση θα πρέπει να είναι σαφής. Εάν επιθυμούν οι Τουρκοκύπριοι και η Τουρκία να έχουν οφέλη από το φυσικό αέριο, θα πρέπει: 1. Να αναγνωρίσουν την Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία είναι κράτος μέλος του ΟΗΕ και της ΕΕ. 2. Να επανενσωματωθούν οι Τουρκοκύπριοι στην Κυπριακή Δημοκρατία και να προχωρήσουμε στη δημιουργία επιτροπής για τη διαχείριση και εκμετάλλευση του φυσικού αερίου. Αυτή η πολιτική πρακτική αποτελεί απάντηση στην τουρκική αντίστοιχη θέση, που θέλει κοινή επιτροπή διαχείρισης και εκμετάλλευσης, αλλά με την προϋπόθεση ότι θα αναγνωριστούν θεσμοί του ψευδοκράτους και κατ’ επέκτασιν το ίδιο. Εάν γίνει δεκτή η τουρκική θέση αποαναγνωρίζεται η Κυπριακή Δημοκρατία και καταργούνται τα ψηφίσματα 541 και 550 που καθορίζουν ότι η λεγόμενη Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου δεν αναγνωρίζεται και δεν υπάρχει νομικά, διότι είναι προϊόν της βίας και της χρήσης όπλων. 3. Να αρχίσει μετά την επανενσωμάτωση των Τουρκοκυπρίων στην Κυπριακή Δημοκρατία συζήτηση για τον καθορισμό ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας μαζί με την Τουρκία.

Ο ρεαλισμός

Υπάρχει η αντίληψη ότι η Άγκυρα δεν θα δεχθεί τίποτα απ’ όλα αυτά. Ωραία, τόσα χρόνια που υποχωρούσαμε και είχαμε βάλει στο ράφι την Κυπριακή Δημοκρατία προτάσσοντας την τουρκική θέση της ομοσπονδίας έχοντας την ψευδαίσθηση ότι θα βρίσκαμε λύση στο Κυπριακό, πού καταλήξαμε; Η Τουρκία διάβαζε ότι η καλή μας πρόθεση ήταν αδυναμία και χρησιμοποίησε την προηγούμενη θέση τής ομοσπονδίας των δυο ισότιμων συνιστώντων κρατών για να προχωρήσει στη σημερινή της αξίωση για λύση δύο χωριστών κρατών ως προηγούμενο στάδιο της πλήρους τουρκοποίησης του νησιού. Ο μεγαλύτερος ρεαλισμός είναι η Κυπριακή Δημοκρατία. Σε αυτήν ζούμε και αναπνέουμε. Και από αυτήν πηγάζουν τα δικαιώματά μας διεθνώς. Αυτή θα πρέπει να είναι η βάση επίλυσης του Κυπριακού στη λογική της μετεξέλιξής της σε ένα αποκεντρωμένο ενιαίο κράτος, στο οποίο θα μπορούν να υπάρχουν ζώνες χωρίς όμως κρατικές πολιτειακές εξουσίες, οι οποίες να αποτελούν πηγή νέων εκβιαστικών πολιτικών από την Άγκυρα και τους εγκάθετούς της στην Κύπρο. Αυτό είναι και βιώσιμο και δημοκρατικό.

Επειδή όμως πρέπει να είμαστε προσγειωμένοι, αφενός θα πρέπει να ξέρουμε πώς να αντιμετωπίσουμε τον τουρκικό ιμπεριαλισμό και, αφετέρου, θα πρέπει να ανταποκρινόμαστε στον ελάχιστο δείκτη υπεράσπισης των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων ή των ειδικών κυριαρχικών μας δικαιωμάτων όπως προκύπτουν μέσα από το διεθνές δίκαιο. Αυτό σημαίνει αποτροπή, η οποία αποδεικνύεται για άλλη μια φορά ότι δεν υπάρχει. Διότι αν υπήρχε, το «Νautical geo» θα ερευνούσε τον βυθό εντός της Κυπριακής ΑΟΖ και δεν θα υποχωρούσε ατάκτως προς τη Λάρνακα για να γλιτώσει από δυο τουρκικές φρεγάτες και μια κορβέτα.

Το Ισραήλ και η αποτροπή

Τι προκαλεί λοιπόν τη νέα κρίση και την αδυναμία υπεράσπισης των ειδικών κυριαρχικών μας δικαιωμάτων; Σύμφωνα με τη ρεαλιστική σχολή σκέψης, η κρίση είναι αποτέλεσμα της απουσίας αξιόπιστων Ενόπλων Δυνάμεων και συμμαχιών που οικοδομούνται στη βάση κοινών συμφερόντων, όπως είναι ο EastMed. Συναφώς επισημαίνουμε τα εξής:

Εάν το γεγονός ελάμβανε χώραν εντός της ΑΟΖ του Ισραήλ, θα τολμούσε η Τουρκία να συμπεριφερθεί με τον ίδιο τρόπο; Όχι βέβαια. Γιατί; Διότι το Ισραήλ είναι ένα μικρό σε εδαφικό μέγεθος κράτος αλλά είναι μεγάλο έθνος και έχει καταφέρει να καταστεί μία περιφερειακή υπερδύναμη, οικοδομώντας επί του αξιώματος ότι η πρώτη ήττα θα είναι και η τελευταία και ότι για να μπορεί να επιβιώσει μέσα σε ένα εχθρικό περιβάλλον θα πρέπει να έχει αξιόπιστες Ένοπλες Δυνάμεις και στρατιωτική αυτονομία, την οποία, εκτός των άλλων, του παρέχουν οι πολεμικές του βιομηχανίες. Πρώτα είναι η αυτονομία του και μετά, εφόσον λαμβάνεται υπόψη στο διεθνές περιβάλλον, γίνεται η σύναψη συμμαχιών και δη με τον μεγάλο ηγεμόνα, δηλαδή τις ΗΠΑ χωρίς να έχει τα οποιαδήποτε συμπλέγματα. Ψυχρά συμφέροντα.
Εάν υπήρχε αποτροπή και το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου μεταξύ Κύπρου και Ελλάδος, και αν ο άξονας με το Ισραήλ είχε θεσμοθετηθεί επί τη βάσει αμυντικής στρατιωτικής και στρατηγικής συνεργασίας όπως είναι αυτή της Γαλλίας με την Ελλάδα στην αρχή της αμοιβαιότητας, τότε η Τουρκία δεν θα τολμούσε να παρενοχλήσει το «Νautical geo». Διότι θα γνώριζε ότι θα έβρισκε τοίχο μπροστά της από συμμαχία κρατών και ότι το κόστος θα ήταν μεγαλύτερο από το όποιο όφελος.
Τις προάλλες, δηλαδή την περασμένη εβδομάδα, υποστηρίζαμε ότι στη συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας θα έπρεπε να είχε παρεισφρήσει και η Κύπρος, η οποία διαθέτει με το Παρίσι στρατιωτικές συμφωνίες. Αλλά ας αφήσουμε τη συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας, που στηρίζεται στην αρχή της αμοιβαιότητας, που σημαίνει ότι κάτω από κάποιες προϋποθέσεις η Γαλλία θα επέμβει εάν δεχθεί επίθεση η Ελλάδα, και ας επικεντρωθούμε στη σχέση μας με την Αθήνα. Πού είναι η κοινή αποτροπή; Πού είναι ο σχεδιασμός διαχείρισης μικρών ή μεγάλων κρίσεων; Δεν ισχυριζόμαστε ότι θα πρέπει να κάνουμε πόλεμο με την Τουρκία επειδή έχει παρενοχλήσει το “Νautical geο”. Άλλο λέμε. Ότι αν υπήρχε το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα και ο σχεδιασμός διαχείρισης κρίσεων, η Τουρκία δεν θα θεωρούσε ότι μπορεί να επιβάλλει αυθαίρετα την πολιτική των κανονιών της ως μορφή νομιμοποίησης των παρανομιών της στη θάλασσα. Θα γνώριζε ότι οποιαδήποτε απειλή ή παρενόχληση σε βάρος συμφερόντων της Κύπρου σημαίνει ταυτοχρόνως και απειλή σε βάρος των συμφερόντων της Ελλάδας. Δεν αναφερόμαστε στο Ισραήλ, που είναι άλλη υπόθεση, συναφής όμως με το θέμα εφόσον αφορά στον EastMed.

Κλιμάκωση έντασης και δούρειοι ίπποι

Όσο, λοιπόν, καθυστερεί η απαλλαγή μας από την εξευμενιστική πολιτική και όσο αρνούνται κάποιοι να κατανοήσουν ότι τα σύγχρονα εξοπλιστικά προγράμματα δεν οδηγούν σε κρίσεις και πολέμους αλλά στην ασφάλεια και στην ειρήνη, τόσο μεγαλύτερη θα είναι οι κίνδυνοι, το επόμενο διάστημα, ειδικώς εάν η Τουρκία αντιλαμβάνεται ότι με τις νέες αγορές της Ελλάδος από τη Γαλλία θα υπάρχει δυνατότητα μέχρι το 2025 για αλλαγή των υφιστάμενων ισοζυγίων δυνάμεων. Και επειδή η Άγκυρα θεωρεί ενιαίο τον χώρο από το Αιγαίο ώς την Κύπρο, θα κλιμακώνει την ένταση εφόσον αισθάνεται ότι δεν επωμίζεται σοβαρό κόστος. Και εδώ είναι που φαίνεται ακόμη μία λανθασμένη επιλογή των ημετέρων. Το γεγονός δηλαδή ότι παγώσαμε την πιθανότητα επιβολής κυρώσεων σε βάρος της Άγκυρας μέσω της ΕΕ. Και από πλευράς τακτικής αλλά και στρατηγικής, ορθολογιστικότερο θα ήταν να μείνει το θέμα ανοιχτό για να αισθάνεται η Άγκυρα την πίεση. Κάποτε θα πρέπει να δούμε τα πράγματα ρεαλιστικά και όχι μέσα από τον εξευμενισμό, ο οποίος αποδείχθηκε ουτοπικός τόσο ως προς την αναχαίτιση της τουρκικής απειλής όσο και ως προς τη δυνατότητα αποφυγής κρίσεων και κατοχύρωσης των στοιχειωδών κυριαρχικών και ειδικών κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Η Τουρκία προκαλεί, αλλά μας παρέχει την ευκαιρία να επαναξιολογήσουμε την κατάσταση και να δραπετεύσουμε από πολιτικές του παρελθόντος, που μας φέρνουν ενώπιον αδιεξόδων και νέων τετελεσμένων, τα οποία σταδιακά, επειδή δεν μπορούμε να ανατρέψουμε, τα χωνεύουμε. Και στην υπόθεση του «Νautica geo» επιδιώκει τη δημιουργία νέων τετελεσμένων σε βάρος των ειδικών κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, προσδοκώντας ότι σταδιακά θα τα αποδεχθούμε. Υπάρχει και η θετική πλευρά της υπόθεσης. Ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση του EastMed δεν διακυβεύονται μόνο δικά μας συμφέροντα αλλά και του Ισραήλ, καθώς και άλλων, παρότι συνεχίζουμε να έχουμε δούρειους ίππους που επιμένουν ότι ο αγωγός θα πρέπει να περάσει προς Τουρκία…

Στον χάρτη με τις διαγώνιες κόκκινες γραμμές αποτυπώνεται η θαλάσσια περιοχή, την οποία η Άγκυρα δέσμευσε για ασκήσεις εντός της θαλάσσιας ζώνης με το γαλάζιο χρώμα, όπου το «Νautical geo» διενεργούσε έρευνες για την πορεία του EastMed. Στον χάρτη καταγράφεται ο 32ος παράλληλος που κατεβαίνει στο σημείο Ν και από εκεί ώς το d c, ως τμήμα της θεωρούμενης τουρκικής υφαλοκρηπίδας, καλύπτοντας τμήματα των κυπριακών οικοπέδων 1, 7, 6 και 4. Με το ανοικτό πορτοκαλί σκιαγραφείται η πορεία του «Νautical geo».

*Δρ των Διεθνών Σχέσεων

(δημοσιεύθηκε στη «Σημερινή της Κυριακής», 10/10/2021)

Λάζαρος Μαύρος: Διακοινοτικές: Απελπισία και απόγνωση…

Από

anixneuseis

October 12, 2021

ΑΠΕΛΠΙΣΙΑ και απόγνωση, απολύτως δικαιολογημένη, διακατέχει τα πλήθη των προσηλωμένων στον μονόδρομο των διακοινοτικών συνομιλιών. Τα πράγματα έχουν φτάσει στην άκρη του βαράθρου. Μπρός γκρεμός και πίσω ρέμα:

– Τα πλήθη που ανέκαθεν και απαρασάλευτα πίστευαν ότι, ουδείς άλλος τρόπος υπάρχει για το Κυπριακό, παρά μόνο ο διάλογος με την άλλη πλευρά, οι διακοινοτικές δηλαδή συνομιλίες, βλέπουν τώρα και αισθάνονται ήδη και την απελπισία και την απόγνωση. Μη γνωρίζοντας πλέον τι άλλο μπορεί να υπάρξει.

ΕΙΝΑΙ η πλειονότητα: Κυβερνώντες και κυβερνώμενοι. Οι ηγεσίες των κομμάτων. Η πλειονότητα των πολιτών. Ουδείς ποτέ κατάφερε να πείσει ότι μπορούσε να υπάρξει άλλος δρόμος, εκτός από τις διαδικασίες των διακοινοτικών συνομιλιών, είτε αυτοτελών είτε και ενταγμένων σε πενταμερή σχήματα διασκέψεων.

ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ οι διακοινοτικές συνομιλίες. Στις διαδικασίες διαπραγματεύσεων, που ξεκίνησαν από τον Φεβρουάριο 1977, υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ. Μεταξύ των εμφανιζομένων στις διακοινοτικές ως ηγετών των δύο κοινοτήτων, των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων. Οι μεν με επικεφαλής τον εκάστοτε Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι δε με τον εκάστοτε επικεφαλής της πολιτικής πτέρυγας του Αττίλα, δηλαδή του τουρκικού κατοχικού καθεστώτος και ψευδοκράτους που εγκατέστησε στα σκλαβωμένα από τον Αττίλα 1974 ελληνικά εδάφη της βόρειας Κύπρου η Τουρκία κατακτητής.

ΔΙΑΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ συνομιλίες μεταξύ:

Μακαρίου – Ντενκτάς,
Κυπριανού – Ντενκτάς,
Βασιλείου – Ντενκτάς,
Κληρίδη – Ντενκτάς,
Τάσσου – Ντενκτάς,
Τάσσου – Ταλάτ,
Χριστόφια – Ταλάτ,
Χριστόφια – Έρογλου,
Αναστασιάδη – ΄Ερογλου,
Αναστασιάδη – Ακιντζί,
Αναστασιάδη – Τατάρ.

Από το 1977 έως και το 2021. Συνολικής διάρκειας 44 ετών.

Η ΑΠΕΛΠΙΣΙΑ τώρα και η απόγνωση έχουν προκύψει φυσιολογικά από τη νέα απαίτηση και όρο τον οποίο έθεσε η Τουρκία – Κατακτητής και, εντεταλμένος της, ο επικεφαλής του ψευδοκράτους και της τουρκοκυπριακής κοινότητας Ερσίν Τατάρ:

– Τέρμα πλέον οι δια-κοινοτικές, μόνο δια-κρατικές απ’ εδώ και πέρα:

– Απαιτούν ρητώς και διεθνώς, πρώτα από τον Γ. Γρ. του ΟΗΕ και τη διεθνή κοινότητα και από τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως προϋπόθεση επανέναρξης των συνομιλιών, την ικανοποίηση της τουρκικής απαίτησης για διεθνή αναγνώριση και νομιμοποίηση του ψευδοκράτους. Εκ των προτέρων. Ώστε τα δύο κράτη να διαπραγματευτούν μεταξύ τους και με τις Τρεις Εγγυήτριες, την τελική «λύση» των μεταξύ τους σχέσεων.

ΔΕΝ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ, λένε, να επανέλθουν σε διάλογο, δεν δέχονται τη συνέχιση της διαδικασίας των συνομιλιών, πριν αναγνωριστεί πρώτα από τον ΟΗΕ ως νόμιμο πλέον το παράνομο τουρκικό κατοχικό ψευδοκράτος.

– Ως ισότιμο και εξίσου νόμιμο διεθνώς, με το κράτος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

– Με την «κυριαρχική ισότητά» του, όπως μοιραία μετεξελίχθηκε η έννοια και το περιεχόμενο της «πολιτικής ισότητας».

– Την οποία, αφού ανυποχώρητα απαιτούσε από χρόνια ο Ρ. Ντενκτάς, η τουρκική πλευρά την είχε ήδη αποταμιεύσει από τις διαδοχικές και αλλεπάλληλες υποχωρήσεις της ελληνικής πλευράς:

– Από το 1989 επί προεδρίας Γ. Βασιλείου, στο τραπέζι των διακοινοτικών συνομιλιών και από το 1991 με το Ψήφισμα 761 του Συμβουλίου Ασφαλείας ΟΗΕ.

– Μέχρι την «ισότητα δύο καθεστώτων», την οποία εισέπραξε από την Κοινή Δήλωση Χριστόφια – Ταλάτ της 23.5.2008.

– Και την «εξίσου προερχόμενη από Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους κυριαρχία», που εισέπραξε από την Κοινή Διακήρυξη Αναστασιάδη – Έρογλου 11.2.2014.

ΠΩΣ λοιπόν θα συνεχιστεί τώρα ο διάλογος και οι ίδιες διαδικασίες τών από το 1977 – 2021 συνομιλιών με τέτοιον «sine qua non = εκ των ων ουκ άνευ» προαπαιτούμενο τουρκικό όρο;

ΤΟΛΜΑ κανείς να υποστηρίξει και να εισηγηθεί συνέχιση των συνομιλιών, με άμεση ή έμμεση, η με κάποιον νέο… «βρετανισμό εποικοδομητικής ασάφειας – constructive ambiguity», την αποδοχή της τουρκικής απαίτησης;

– Ποιος πολιτικός και ποιο κόμμα θα αποδεχθεί, επισήμως πλέον, διαπραγματεύσεις αναγνώρισης της διχοτόμησης, νομιμοποίησης του παράνομου ψευδοκράτους και λύσης Δύο Κρατών στην Κύπρο;

ΑΚΟΜΗ και για τη συνέχιση των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), όπως και των Δικοινοτικών Τεχνικών Επιτροπών, οι Τούρκοι απαιτούν την αναβάθμισή τους: Από το μέχρι τούδε δια-κοινοτικό, σε δια-κυβερνητικό πλέον επίπεδο: Δύο κυβερνήσεων. Δύο ξεχωριστών κρατών. Επί του διχοτομημένου από τον Αττίλα Κατακτητή εδάφους της Κύπρου, για την ανάπτυξη δια-κρατικών, πλέον, καλών σχέσεων…

ΣΥΝΕΠΕΙΑ όλης αυτής της κατάπτωσης στα βάραθρα απελπισίας και απόγνωσης, είναι ότι επιφέρει αναγκαστικά σε όλο και περισσότερους την υποχρέωση ξαναστοχασμού, με ψυχρό επιτέλους ρεαλισμό, μακριά από χρόνιες ψευδαισθήσεις, αυταπάτες και ευσεβοποθισμούς, ποια Τουρκία έχουν τόσα χρόνια απέναντι κι εναντίον τους.

– Και ποια ήταν ανέκαθεν και μεθοδικά αταλάντευτη, η διαχρονική στρατηγική της Άγκυρας:

– Από τις «Εκθέσεις 1956» του Νιχάτ Ερίμ ώς το «Στρατηγικό Βάθος» 2001 του Αχμέτ Νταβούτογλου και έως σήμερα με τον Ερντογάν και τον Τατάρ του, σε βάρος της Κύπρου, για… «Επανάκτηση της Κύπρου»! Όπως ήταν ακριβώς και το κωδικό όνομα του επιτελικού σχεδίου που με διαταγή της τουρκικής κυβέρνησης Μεντερές εκπόνησε το Γραφείο Ειδικού Πολέμου των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων το 1957 και του οποίου ο κύριος τελικός στόχος επιδιώκεται απαρεγκλίτως μέχρι σήμερα, απ’ όλες ανεξαιρέτως τις έκτοτε τουρκικές κυβερνήσεις.

ΒΟΗΘΗΣΕ καθοριστικά σε αυτόν τον ξαναστοχασμό, η γενικότερη απροκάλυπτα επιθετική και αλαζονική νεο-οθωμανική πολιτική τού εν εξουσία για 19ο ήδη έτος, ισλαμιστή επίδοξου νεο-σουλτάνου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

– Πολιτική την οποία αισθάνονται πλέον ως υπαρκτή και επικίνδυνα αυξανόμενη απειλή, όχι μόνο η Κύπρος και η Ελλάς, αλλά και οι περισσότερες γειτονικές και άλλες χώρες, περιλαμβανομένων και των υπερδυνάμεων.

ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ και πάλι συμπεράσματα:

(α) Με τέτοιας εκτράχυνσης Τουρκία, όχι μόνο η όποια λύση του Κυπριακού αλλ’ ούτε καν υπό οιαδήποτε προσχήματα η επανέναρξη διακοινοτικών συνομιλιών μπορεί να είναι ορατή στο προβλεπτό μέλλον.

(β) Οι καταδυναστευόμενοι τώρα από απελπισία και απόγνωση, να φροντίσουν συστηματική ταχύρρυθμη αυτο-εκπαίδευση στους κανόνες του πολιτικού ρεαλισμού, της μακροπρόθεσμης στρατηγικής, της ταχύτατα γρηγορούσας επιδέξιας τακτικής, της ανόρθωσης όλων των εξωτερικών και εσωτερικών συντελεστών εθνικής ισχύος, της υπομονής και εγκαρτέρησης, με πείσμα, κουράγιο, εμμονή και μεθοδικότητα στο όραμα της Απελευθέρωσης, επιτυγχάνοντας οριστικό διαζύγιο από ψευδαισθήσεις και αυταπάτες.

ΣΗΜΕΡΙΝΗ

Share on

Αναβάθμιση βρετανικών βάσεων, Σύνταγμα του 1960 και εγκατάλειψη ΔΔΟ

Από

anixneuseis

October 12, 2021

10/10/2021

γράφει η Φανούλα Αργυρού*

Στις 27 Σεπτεμβρίου 2021 το Sigmalive πρόβαλε σε ελληνική μετάφραση μια σημαντική είδηση. Την αποκλειστική συνέντευξη στο Forces News του Αρχηγού Στρατού Ηνωμένου Βασιλείου Στρατηγού Sir Mark Carleton-Smith.

https://www.sigmalive.com/news/kypriako/845894/arxigos-stratou-hb-to-mellon-ton-vretanikon-vaseon-stin-kypro-vinteo

https://www.forces.net/news/time-future-proof-british-bases-cyprus-army-chief-says

Η χρονική στιγμή της συνέντευξης (και το περιεχόμενο της) δεν ήταν τυχαία. Ήλθε σε μια συγκυρία έξαρσης «ενδιαφέροντος» από διάφορες χώρες να έχουν λόγο για το τι συμβαίνει στην Ανατολική Μεσόγειο…

Στην πρώτη επίσκεψη του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου στο νησί σε σχεδόν μια δεκαετία, ο Στρατηγός Sir Mark Carleton-Smith επεσήμανε τη «γεωγραφική θέση της Κύπρου» για τον βρετανικό στρατό, «η οποία προσέφερε στο ΗΒ ένα στενό διμερή συνεταιρισμό με την ΚΔ διατηρώντας δύο κυρίαρχες βάσεις για πολλά χρόνια». Το ταξίδι του ήταν μια ευκαιρία να δει από μόνος του το μόνιμο στράτευμα στην Κύπρο και την συνεισφορά του ΗΒ στις επιχειρήσεις του ΟΗΕ στην Λευκωσία. Μίλησε για τα «μελλοντικά σχέδια (του ΗΒ) για την Κύπρο» για την «σημασία της Κύπρου» κτλ.

Ο Στρατηγός αναφέρθηκε και στα σημαντικά συμπεράσματα της «Ολοκληρωμένης Επιθεώρησης – για την Ασφάλεια, Άμυνα, Ανάπτυξη και Φόρειν Όφις» μετά την αποδέσμευσή της τον Μάρτιο του 2021 και πως τώρα είναι η ώρα:«να αποδείξουμε το μέλλον των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο» οι οποίες «τώρα χρειάζονται έναν βαθμό αναβάθμισης των υποδομών.( «Now’s the time to “future-proof” the British bases in Cyprus…need «degree of infrastructure upgrade»).

«Οι στρατιώτες που βρίσκονται στις βάσεις χρειάζονται να είναι έτοιμοι όχι μόνο για τις απαιτήσεις εκπαίδευσης στην Κύπρο, αλλά να είναι προσανατολισμένοι και εγκλιματισμένοι για ένα πιθανό εύρος επιχειρήσεων σε αυτήν την περιοχή… θέλουμε να ενισχύσουμε αυτές τις διμερείς σχέσεις σε όλη την περιοχή, και αυτό υπογραμμίζει τη στρατιωτική συμβολή στην πολιτική αναγκαιότητα για επίτευξη των ευκαιριών μιας Παγκόσμιας Βρετανίας… Είναι μια περιοχή (Ανατολική Μεσόγειος) με ένα βαθμό στρατηγικής αστάθειας και είναι στρατιωτικό πλεονέκτημα για μας να εγκλιματίσουμε, να εκπαιδεύσουμε και να προετοιμάζουμε τα στρατεύματά μας στην Κύπρο».

Ο Στρατηγός Sir Mark Carleton-Smith επιβεβαίωσε και τόνισε:

« «H Ολοκληρωμένη Επιθεώρηση» δεσμεύει την Βρετανία να έχει περισσότερες ένοπλες δυνάμεις στο εξωτερικό πολύ πιο συχνά και για μεγαλύτερες περιόδους για εκπαίδευση και ασκήσεις…Εφόσον αναμένουμε να είμαστε εδώ με διαρκή δέσμευση, τώρα είναι η ώρα να αναβαθμίσουμε τις διευκολύνσεις στις κυρίαρχες περιοχές των βάσεων και μέρος της αναθεώρησης (έχει αποφασισθεί) να ετοιμαστεί οικονομικό σχέδιο για τις προτεραιότητες και βελτιώσεις εντός της δεκαετίας…. Τα στρατεύματα εδώ είναι έτοιμα για όλα τα ενδεχόμενα… είναι επίσης υπεύθυνα για επιχειρήσεις εκκενώσεων, ή υποστήριξη πλησίον χωρών σε περιπτώσεις ανθρωπιστικών καταστροφών.»

Τι εννοεί ο Στρατηγός, όταν τονίζει ότι τώρα είναι η ώρα «να αποδείξουμε το μέλλον των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο» και ότι «θα ενισχύσουμε αυτές τις διμερείς σχέσεις σε όλη την περιοχή» δεν είναι ξεκάθαρο. Μήπως εννοεί ανάμιξη και άλλων χωρών της περιοχής, και Τουρκίας; Στα «πλαίσια ευκαιριών μιας Παγκόσμιας Βρετανίας» σύμφωνα με την μετά το Brexit στρατηγική;

Ποιος σχεδιασμός υπάρχει, που δεν τον ανέφερε ο Στρατηγός με την δήλωσή του ««Εφόσον αναμένουμε να είμαστε εδώ με διαρκή δέσμευση, τώρα είναι η ώρα να αναβαθμίσουμε τις διευκολύνσεις στις κυρίαρχες περιοχές των βάσεων»;

Γιατί η Κυπριακή Κυβέρνηση δεν ανακοινώνει λεπτομέρειες στο λαό; Εφόσον τόσο ο Στρατηγός Sir Mark Carleton-Smith όσο και ο Αντιστράτηγος Δημόκριτος Ζερβάκης στα twitter τους ανέφεραν ότι ο Στρατηγός επισκέφθηκε και το ΓΕΕΦ. Και «είχαν εποικοδομητική συζήτηση για τις προκλήσεις ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή, καθώς επίσης και για το πρόγραμμα στρατιωτικής συνεργασίας». Ο δε Sir Mark Carleton-Smith αποκάλεσε την ΚΔ ως σημαντικό εταίρο. Περιλαμβάνω τρείς φωτογραφίες από το twitter του Αντιστράτηγου Δ. Ζερβάκη που καλύπτουν την επίσημη επίσκεψη του Βρετανού Στρατηγού στο ΓΕΕΦ. Οι δύο με φόντο το κατεχόμενο λιμανάκι της σκλαβωμένης ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ.

https://twitter.com/armycgs?lang=el

https://twitter.com/chod_cy

Πρόταση για επιστροφή στο Σύνταγμα του 1960

Οι βρετανικές «κυρίαρχες» περιοχές των βάσεων πάνε πακέτο με την Συνθήκη Εγκαθίδρυσης της ΚΔ του 1960. Επομένως αν αφενός η βρετανική κυβέρνηση σχεδιάζει τέτοιες προσαρμογές/αναβαθμίσεις των βάσεων,(αποικιακά κατάλοιπα υπό την κάλυψη «κυρίαρχες») και αφετέρου ο Πρόεδρος Αναστασιάδης αναμασά τον ίδιο καιρό επιστροφή στο «Σύνταγμα» του 1960 μήπως σχετίζονται; Όμως τόσο το Λονδίνο όσο και η Λευκωσία θα πρέπει να εγκαταλείψουν επιτέλους την 47χρονη εμμονή τους στην βρετανο-τουρκική ρατσιστική διαιρετική ΔΔΟ, καθώς τίποτα δεν είναι στατικό στην πολιτική. Να αναθεωρήσουν τη στάση τους ως …«σημαντικοί εταίροι»!

Εξάλλου, η λέξη «κυρίαρχες» μπήκε το 1959 σκόπιμα ως μια ασφαλιστική δικλίδα έναντι αντιδράσεων των Κυπρίων. Γι΄αυτό και έκτοτε τονίσουν ότι η συνέχιση της παρουσίας των βάσεών τους στην Κύπρο εξαρτάται από την «ΚΑΛΗ ΘΕΛΗΣΗ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ».

Άξιο μελέτης το συγκεκριμένο άρθρο του αγαπητού Γιώργου Κολοκασίδη δικηγόρου, στην «Σημερινή» 14 Σεπτεμβρίου 2021 «Σύνταγμα του ’60;» Αλλαγές στο Σύνταγμα χρειάζονται. Απαρχής το σχεδίασαν να είναι δυσλειτουργικό για να καταρρεύσει προς όφελος της Τουρκίας. Οι Βρετανοί ανέμεναν την κατάρρευση του εντός 4-5 χρόνων. Αλλά κρατήθηκε η ΚΔ με το ψήφισμα 186/1964. . Παρόλη την τουρκική βιασύνη με το πραξικόπημα για διάλυση του κράτους.

Η πρόταση Αναστασιάδη αν είναι ειλικρινής βοηθάει την ΚΔ να βρει το σωστό δρόμο λύσης. Όμως, ήδη βρίσκονται σε πλήρη αντίφαση με τις προτάσεις του για ΜΟΕ που αναγνωρίζουν το παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου κτλ (δηλώσεις του στο ΡΙΚ 4.10.21). Και τους Τουρκοκύπριους, όσους πράγματι ενδιαφέρονται για το καλό τους και σέβονται την ΚΔ ως πολίτες και της ΕΕ. Αλλά και το Λονδίνο, το οποίο αποχώρησε από την ΕΕ το 2020! Αν όλοι αποφασίσουν να σεβαστούν τα θεμελιώδη ανθρώπιναδικαιώματα των πολιτών της ΚΔ, που καταπατούνται με την συνεχή εμμονή τους στην καταστροφική ΔΔΟ που την τουρκεύει ολόκληρη κατά συνταγή Δρ. Νιχάτ Ερίμ του 1956 και δήλωση βρετανού Υπ. Αποικιών 18.12.1956 για ξεχωριστή αυτοδιάθεση του 18%…

Από μόνοι τους οι Βρετανοί παραδέχονται ότι η πολιτική τους και η εμμονή τους να αναγκάσουν τους Έλληνες της Κύπρου να δεχθούν τις τουρκικές αξιώσεις είναι σχιζοφρενική. Τα συμφέροντά τους και η παραμονή των βάσεών τους δεν θα βρουν τους Κύπριους πιστεύω εναντίον των, αν αποφασίσουν να συμπεριφερθούν ανθρώπινα και σωστά. Έστω και μετά από 47 χρόνια και τις εγκληματικές των ευθύνες για την συνηγορία τους για τις δύο τουρκικές εισβολές. Ας σεβαστούν λοιπόν την ΚΑΛΗ ΘΕΛΗΣΗ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ για αμοιβαίο συμφέρον. Έστω και τώρα.

Ο Sir Mark Carleton–Smith είναι μεταξύ των υποψηφίων ενώπιον του Πρωθυπουργού Boris Johnson για αντικατάσταση του στρατηγού Sir Nick Carter που κατέχει την Αρχηγία του Στρατεύματος από το 2018 (Chief of the Defence Staff). Λέγεται ότι διατηρεί καλές προσωπικές σχέσεις με τον Πρωθυπουργό, αμφότεροι απόφοιτοι του Eton, και υπηρέτησε στο Κόλπο, στα Βαλκάνια, στο Ιράκ και Αφγανιστάν. Ένας από τους προκάτοχους του Sir Mark Carleton-Smith μεταξύ 1952-1955 ήταν ο Sir John Hardingο οποίος διετέλεσε Chief of the Imperial General Staff όπως ονομαζόταν ο ρόλος τότε.

Ο Στρατηγός Sir Mark Carleton-Smith με τον Αντιστράτηγο Δημόκριτο Ζερβάκη στο ΓΕΕΦ

Ο Στρατηγός Sir Mark Carleton-Smith με τον Αντιστράτηγο Δημόκριτο Ζερβάκη στο ΓΕΕΦ

Ο Στρατηγός Sir Mark Carleton-Smith στο ΓΕΕΦ

Tο Κυπριακό βρίσκεται σε τελμάτωση. H Τουρκία αυξάνει τις επιθετικές και επεκτατικές της διαθέσεις εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελλάδας (συν τις προετοιμασίες της να γιορτάσει τα 100χρονα της τουρκικής δημοκρατίας το 2023 με την φιλοδοξία του Ερντογάν να αναβιώσει την οθωμανική αυτοκρατορία και να εγκαινιάσει και τον πυρηνικό σταθμό που κτίζει η Ρωσία στο Άκιουγιου – 115 χιλιόμετρα από τα βόρεια της Λευκωσίας. Το ΝΑΤΟ βρίσκεται σε φθορά και αφθαρσία, έχασε τον αποπροσανατολισμό του εφόσον αρχικά ιδρύθηκε ως αντίβαρο του Κομμουνισμού άσε που ποτέ του δεν έθεσε σε εφαρμογή το περιβόητο άρθρο 5 για να μην ενοχλήσει την Τουρκία… Η Ευρωπαϊκή Ένωση σε ακόμα χειρότερη μοίρα δεν τολμά να αντιμετωπίσει έμπρακτα και όπως επιβάλει το διεθνές δίκαιο την Τουρκία για τις ουκ ολίγες και όλων των ειδών παραβιάσεις της λόγω των στενών τους συμφερόντων με αυτήν… Η Ελλάδα και η Γαλλία υπέγραψαν Αμυντική Συμφωνία, η οποία ανησύχησε το Λονδίνο και εξόργισε τους Τούρκους. Η Κύπρος προσπαθεί επιτέλους να εξοπλιστεί και έχουμε την πρόταση του Προέδρου Αναστασιάδη για επιστροφή στο «Σύνταγμα του» 1960 ταυτόχρονα με το ΗΒ να αναζητεί το δικό του ξεχωριστό ρόλο δύναμης στο κόσμο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Είναι η καλύτερη ίσως ευκαιρία για την ΚΔ και την Ελλάδα να τολμήσουν εκείνο που έπρεπε να ξεκινούσαν το 1974: Την απαίτησή για ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ αντί την εμμονή τους για αναγνώριση των τετελεσμένων μέσω της βρετανο-τουρκικής Δι-κοινοτικής Δι-ζωνικής Ομοσπονδίας, που συνεπάγεται και τα δύο κράτη. Ποτέ δεν είναι αργά και τίποτα στατικό στην πολιτική. Σε μας εναπόκειται, ηγεσία και λαό, να απαιτήσουμε το δίκαιο μας και να παύσουμε να εκλιπαρούμε συνεταιρισμό με ένα κράτος μαφία που «δεν έχει ιστορία αλλά ποινικό μητρώο» (Δρ. Νεοκλής Σαρρής).

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

ΠΗΓΗ:ΣΗΜΕΡΙΝΗ 10/10/2021

Όταν το Νόμπελ επιβραβεύει την εργασία και την πραγματική ζωή

Από

anixneuseis

October 12, 2021

Του Μιχάλη Ψύλου

Reuters / ANDREW BURTON

Ο κατώτατος μισθός αποτελούσε ανέκαθεν πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα στους κοινωνικούς εταίρους σε όλες τις χώρες του κόσμου, καθώς πολλοί συνέδεαν προκαταβολικά την αύξηση του κατώτατου μισθού με μαζικές απολύσεις και λουκέτα στις επιχειρήσεις.

Ερχεται όμως σήμερα η Επιτροπή Νόμπελ να καταρρίψει όλες αυτές τις εικασίες, δίνοντας το ομώνυμο βραβείο για τα Οικονομικά στον Καναδό ερευνητή και ειδικό στην αγορά εργασίας Ντέιβιντ Καρντ. Καθηγητής στο περίφημο πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ ,στην Καλιφόρνια ο Καρντ , είχε αποδείξει από τις αρχές της δεκαετίας του `90 ότι η αύξηση του κατώτατου μισθού δεν οδηγεί απαραίτητα σε λιγότερες θέσεις εργασίας. Και σήμερα, σχεδόν 30 χρόνια μετά, ο Καρντ τιμήθηκε με το Νόμπελ Οικονομικών!

Ο Καναδός ερευνητής έκανε κάτι απλό: Συνέκρινε τις επιπτώσεις από την αύξηση του κατώτατου μισθού στα εστιατόρια fast food ,στο Νιού Τζέρσι-όπου ίσχυε ο κατώτατος μισθός-με την γειτονική Πενσυλβάνια, όπου δεν υπήρχε τέτοιο μέτρο. Με αυτόν τον τρόπο, ο Καρντ κατέληξε σε ένα συμπέρασμα που αποτέλεσε τότε, έκπληξη για πολλούς: Παρά την αύξηση του κατώτατου μισθού, η απασχόληση στο Νιου Τζέρσι αυξήθηκε – επειδή η τοπική αγοραστική δύναμη βελτιώθηκε. Με αυτή την έρευνα ,ο Κάρντ διέψευσε τη νεοφιλελεύθερη θεωρία ότι το επίπεδο των μισθών και των αποδοχών έχει άμεση επίδραση στην ανεργία. Και κάτι ακόμη: Μέσα από το έργο του Καρντ «έχουμε επίσης συνειδητοποιήσει ότι η εκπαίδευση και οι αυξημένοι πόροι γι` αυτήν, είναι πολύ πιο σημαντικοί για τη μελλοντική επιτυχία των μαθητών στην αγορά εργασίας από ό, τι πιστεύαμε».

Έκτοτε, ο Κάρντ και η μελέτη του έγιναν το «ευαγγέλιο» των οπαδών του κατώτατου μισθού σε όλο τον κόσμο. Παρ ‘όλα αυτά, και μέχρι σήμερα, ο Καναδός ερευνητής δεν ήταν ο αγαπημένος της Επιτροπής για το Νόμπελ Οικονομικών, επειδή τα δεδομένα από την έρευνά του ήταν …εμπειρικά! Ωστόσο, η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών στη Στοκχόλμη φαίνεται ότι πείστηκε τελικά -έστω και με καθυστέρηση τριών δεκαετιών. Και ο Καρντ τιμήθηκε με το μισό βραβείο- το άλλο μισό πήγε στους Τζόσουα Ανγκριστ από το περίφημο ΜΙΤ της Μασαχουσέτης και στον Αμερικανο-Ολλανδό ,Γκίντο Ιμπενς από το Στάνφορντ, οι οποίοι επίσης προσέφεραν «νέες γνώσεις» για την αγορά εργασίας», με βάση την εμπειρία, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος της Επιτροπής. Με απλά λόγια; Ένα Νόμπελ που συνδέεται άμεσα με την πραγματική ζωή, την καθημερινότητα των εργαζομένων.

«Πολύ καλή επιλογή» ,χαρακτήρισε τους τρεις βραβευθέντες οικονομολόγους ,ο πρόεδρος του διάσημου ινστιτούτου Ifo του Μονάχου, Κλέμενς Φουστ. «Η έρευνα των τριών επιστημόνων έχει μεγάλη πρακτική χρησιμότητα, επειδή ανέπτυξαν μεθόδους για τον προσδιορισμό της αιτίας και του αποτελέσματος. Αυτό είναι σημαντικό για να μάθουμε πώς λειτουργούν στην πράξη τα μέτρα οικονομικής πολιτικής». Αλλωστε, τα μεγάλα ερωτήματα στις κοινωνικές επιστήμες έχουν να κάνουν με την αιτία και το αποτέλεσμα: Πώς και αν, για παράδειγμα, η μετανάστευση επηρεάζει τους μισθούς και τα επίπεδα απασχόλησης. Αυτές οι ερωτήσεις είναι δύσκολο να απαντηθούν επειδή δεν υπάρχουν συγκρίσεις. «Δεν γνωρίζουμε τι θα είχε συμβεί εάν υπήρχε λιγότερη μετανάστευση», δήλωσε ο Πρόεδρος της Ακαδημίας. Οι τρεις Νομπελίστες οικονομολόγοι απέδειξαν όμως ότι σε τέτοια ερωτήματα δίνει απαντήσεις η ίδια ζωή.

naftemporiki.gr

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΙ. Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ

Από

anixneuseis

October 12, 2021

Δημήτρης Σταματόπουλος Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Τι οδήγησε τις βαλκανικές χώρες στην διαμόρφωση των εθνικών τους κρατών

Στα εκατοντάχρονα από την έκρηξη της Ελληνικής Επανάστασης ο Παύλος Καρολίδης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην μέλος του Οθωμανικού κοινοβουλίου και ένθερμος υποστηρικτής της νέας Μεγάλης Ιδέας που είχε συνεπάρει τον ελληνικό εθνικισμό, έγραφε στην Ιστορία που εξέδωσε ακριβώς με αυτή την αφορμή:

Και διά του χαρακτήρος και της ιδιότητος ταύτης η επανάστασις η Ελληνική, η πανηγυριζομένη σήμερον υφ’υμών, διαφέρει και υπερέχει πασών των εν Ευρώπη και εν Αμερική επαναστάσεων, και αυτού του υπέρ ελευθερίας αγώνος των βορείων Αμερικανών και της μικρόν μετά τούτον αρξαμένης πολυθρυλήτου Γαλλικής επαναστάσεως των τελευταίων ετών του 18^ου αιώνος. Αι επαναστάσεις αύται, ουχί από μεγάλων ιδεών αρχήθεν ορμώμεναι και εμπνεόμεναι, αλλ’από μερικών όλως τοπικών και χρονικών αιτίων ή άλλων περιστατικών μονομερών του δημοσίου βίου αρξάμεναι, κατά μικρόν, διά συρροής περιστάσεων, μη αρχήθεν εν τω νω της επαναστάσεως υπαρχουσών, αλλά διά τυχαίας φοράς των πραγμάτων προσγινομένων, λαβούσαι ευρυτέρας διαστάσεις κατήντησαν εις τον εκ των υστέρων παραχθέντα ωρισμένον αυτών χαρακτήρα, άνευ διανοίας ενιαίας συνεχούσης και ενούσης πάσας τας φύσεις και τας περιόδους της εξελίξεως και της αναπτύξεως αυτών εις μίαν ιδέαν καθολικήν, και αποτελούσαι συμφυρμόν αρχών, διανοημάτων, φρονημάτων και αισθημάτων, ουχί εν εσωτερική αρμονία προς άλληλα διατελούντων »[1]

Έμελε το έτος έκδοσης του βιβλίου του Καρολίδη, το 1922, να αποτελέσει και το τέλος της Μεγάλης Ιδέας, δηλαδή εκείνης της πολιτικής προϋπόθεσης που επέτρεψε στον Καρολίδη να συγκρίνει, με ένα αίσθημα ανωτερότητας, την ελληνική με τις μεγάλες επαναστάσεις της Δύσης. Ενίοτε οι Μεγάλες Ιδέες δημιουργούν ψευδαισθήσεις και ωθούν σε συμπλέγματα ανωτερότητας εναντίον αυτού που σου προσέφερε το μέτρο της σύγκρισης: δηλαδή τη Δύση.

Πέραν όμως των ιδεολογικών περιπλοκών μιας υπόθεσης που την αποκαλούμε οριενταλισμό (αυτή είναι η βασική προϋπόθεση των Μεγάλων Ιδεών των μικρών εθνών), το ζήτημα της σύγκρισης, ή μάλλον καλύτερα της συσχέτισης, μεταξύ επαναστάσεων που καθόρισαν τη μοίρα ολόκληρων ηπείρων στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και την Ευρασία με τις επαναστάσεις που αποτέλεσαν κομβικές στιγμές στην ανάπτυξη εθνικών κινημάτων εναντίον των μεγάλων ηπειρωτικών αυτοκρατοριών, και ειδικά της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, είναι υπαρκτό και μένει να αναλυθεί. Ίσως το πιο ενδιαφέρον στην κρίση του Καρολίδη είναι ότι την κάνει κατά τη διάρκεια ενός πολέμου: αξιολογεί την εναρκτήρια στιγμή του ελληνικού εθνικού κράτους τη στιγμή που αυτό έχει εξελιχθεί σε αλυτρωτικό διεξάγοντας πολέμους που διήρκεσαν σχεδόν μία δεκαετία.

Η σχέση επαναστάσεων και πολέμων, η αλληλοτροφοδότησή τους και τα σωρευτικά αποτελέσματά τους στην ανασυγκρότηση των διεθνών συσχετισμών και τη διαμόρφωση νέων πολιτικών οντοτήτων είναι ο βασικός άξονας των άρθρων που περιέχονται στον παρόντα τόμο και η βασική ερμηνευτική προσέγγιση για την ανάδυση εθνικών κινημάτων και εθνικών κρατών στα Οθωμανικά Βαλκάνια. Ας δούμε όμως περισσότερο αναλυτικά κάποιες σημαντικές πλευρές αυτής της σχέσης.

Ιστοριογραφικά παραδείγματα

Εάν θα θέλαμε να εμβαθύνουμε στην μαζική παραγωγή επαναστατικών γεγονότων στην καρδιά της ηπειρωτικής Ευρώπης καθόλη τη διάρκεια του μακρύ 19^ου αιώνα (διαδικασία που άρχισε από τον αγγλοσαξονικό κόσμο και ολοκληρώθηκε με τις κομμουνιστικές επαναστάσεις της Ευρασίας) και όπως αυτή ανακλάστηκε στις βαλκανικές χώρες, κομμάτι τότε αναπόσπαστο της Οθωμανικής και της Αυστριακής αυτοκρατορίας, θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε το εξής: ο μακρύς 19ος αιώνας θα τελειώσει αντίστροφα από ότι ξεκίνησε. Εάν ξεκίνησε με μια Επανάσταση, τη Γαλλική, που θα προκαλέσει μια εικοσαετία πολεμικών συγκρούσεων, τους Ναπολεόντειους, θα τελειώσει με ένα Μεγάλο Πόλεμο που θα προκαλέσει με τη σειρά του μια Επανάσταση, τη Ρωσική, που θα ισχυριστεί για τον εαυτό της ότι ολοκληρώνει τις αρχές πάνω στις οποίες βασίστηκε η πρώτη. Κυρίως την αρχή της ισότητας.

Πως όμως μια τέτοια προσέγγιση του επαναστατικού φαινομένου στη συσχέτισή του με τον πόλεμο μπορεί να μας κάνει να ξαναδούμε με άλλη ματιά ή να επανερμηνεύσουμε την Ιστορία των Βαλκανίων[2]; Κατά τη γνώμη μου δυο ήταν οι κυρίαρχοι τρόποι αφήγησης για το τι συνέβη στα Βαλκάνια από τον 18ο έως τον 20ο αιώνα. Ο ένας τρόπος αφήγησης ονομάστηκε κωδικοποιημένα “Ανατολικό Ζήτημα”: είναι η περιγραφή της αποικιοκρατικής/ιμπεριαλιστικής δράσης των Μεγάλων Δυνάμεων οι οποίες παίζουν στα ζάρια την τύχη του Μεγάλου Ασθενούς, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ποδηγετούν εθνικά κινήματα, ελέγχουν πολιτικές ελίτ και προσπαθούν διαρκώς να βρουν και μεταξύ τους ένα σημείο ισορροπίας, πριν ξεκινήσουν τον επόμενο πόλεμο για να καταλάβουν καλύτερη θέση στη σκακιέρα των διεθνών σχέσεων. Όταν μιλάμε για “Ανατολικό Ζήτημα” ο πρωταγωνιστής της Ιστορίας είναι κυρίως η Δύση (μαζί με τη Ρωσία). Στην πραγματικότητα το ιστοριογραφικό αυτό παράδειγμα αντιστοιχεί στην κλασική οριενταλιστική φάση της δυτικής αποικιοκρατίας, όταν η Ανατολή και συγκεκριμένα η Οθωμανική Ανατολή, εμφανίζεται ως ένα υποχείριο μιας προοδευμένης τεχνολογικά, πολιτισμικά, και κυρίως στρατιωτικά, Δύσης. Το ακριβές αντίστοιχο της ισχυρής παρουσίας των δυτικών Μεγάλων Δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο είναι η παρατεταμένη κρίση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, που εκπροσωπούνταν με το ερμηνευτικό σχήμα της «παρακμής» της. Ένας δεινόσαυρος μιας παλαιάς εποχής που δεν μπορούσε να προσαρμοστεί στο πνεύμα των νέων καιρών και θα έπρεπε να εξαλειφθεί.

Σε αυτή την κυρίαρχη αφήγηση του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα, με αποκορύφωμα κυρίως την εποχή της Ανατολικής Κρίσης, αντιπαρατέθηκε μια άλλη που είχε κυοφορηθεί ήδη από το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου αλλά κυριάρχησε στην μεταπολεμική περίοδο: ήταν η ιστορία της ανάδυσης των βαλκανικών εθνικών κινημάτων. Οι βαλκανικοί λαοί μετά την οθωμανική (ή και την αυστριακή) κατάκτηση είχαν περιπέσει σε ύπνωση, είχαν κοιμηθεί για αιώνες. Η Γαλλική Επανάσταση και ο Διαφωτισμός αποτελούν το κέντρισμα που χρειάζονταν για να αφυπνιστούν και να διεκδικήσουν αυτό που οι δυτικοί είχαν ήδη κατακτήσει: κράτη με αστικό σύνταγμα το οποίο θα διαφύλασσε προ πάντων τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα των υπάλληλων τάξεων, κυρίως εμπόρων και αγροτών. Εάν στην αφήγηση του Ανατολικού Ζητήματος οι πρωταγωνιστές ήταν κυρίως οι Μεγάλες Δυνάμεις της Δύσης και η Ρωσία, η νέα ιστοριογραφία περί Βαλκανίων (κυρίως μετά την εμφάνιση του βιβλίου του Λ. Σταυριανού, The Balkans since 1453) έδινε την πρωτοκαθεδρία στα έθνη της Βαλκανικής Ανατολής, στα κινήματά τους, στις εξεγέρσεις και τις επαναστάσεις τους, στη συγκρότηση των κρατών τους (state-building) και των εθνικών ταυτοτήτων τους (nation-building).

Η προοπτική αυτή δεν εγκατέλειπε τον οριενταλιστικό χαρακτήρα του παραδείγματος του Ανατολικού ζητήματος αλλά τον συμπλήρωνε με μια νέα, οριενταλιστική επίσης, προσέγγιση των πρώην υποταγμένων λαών στην οθωμανική κυριαρχία. Εφόσον ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά των βαλκάνιων εθνικισμών ήταν η προσπάθεια να αναγνωριστούν από τη Δύση, στις αντίστοιχες βαλκανικές ιστοριογραφίες αυτό μεταφραζόταν ως προσπάθεια να απομακρυνθούν ακριβώς από το αρνητικό σημασιολογικό βάρος της «καθυστερημένης» Ανατολής. Το οθωμανικό παρελθόν όχι μόνο έπρεπε να αποκηρυχθεί αλλά θεωρήθηκε υπεύθυνο για την πολιτισμική, οικονομική και κοινωνική υπανάπτυξη της περιοχής. Εάν δηλαδή θα θέλαμε να προσδιορίσουμε την ιστορικότητα του δεύτερου ιστοριογραφικού παραδείγματος θα λέγαμε ότι αντιστοιχεί στην ιστορική φάση της αποαποικιοποίησης που ακολούθησε το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ενώ όμως στα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα εκτός Ευρώπης η αντιαποικιοκρατική στάση οδήγησε και σε μία κριτική προσέγγιση της οριενταλιστικής προοπτικής, στην περίπτωση των Βαλκανικών εθνικών κινημάτων υπήρξε μια θετική στάση απέναντι στα οριενταλιστικά στερεότυπα, τα οποία για πρώτη φορά κλονίστηκαν μόνο μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου: είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι την έκδοση του κλασικού βιβλίου του Franz Fanon Les Damnés de la Terre (1961) την χωρίζουν 30-35 χρόνια από τα έργα τριών Βαλκάνιων γυναικών – και ίσως αυτό δεν είναι τυχαίο – που για πρώτη φορά αναρωτήθηκαν πάνω στο ζήτημα της οριενταλιστικής κατασκευής της έννοιας των Βαλκανίων: της Έλλης Σκοπετέα, της Milica Bakić-Heyden και της Maria Todorova.

Τα δυο αυτά ιστοριογραφικά παραδείγματα, μολονότι αναπτύχθηκαν σε διαφορετικές φάσεις της δυτικής αποικιοκρατίας, στην πλημμυρίδα η πρώτη, στην άμπωτη η δεύτερη, στην κλασική της περίοδο η πρώτη, σε αυτό που θα αποκαλούσαμε νεοαποικιοκρατία η δεύτερη, μπορούσαν να συγχρονιστούν πάνω στην αποδοχή του μοντέλου της παρακμής της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Η παρατεταμένη κρίση του Οθωμανικού κράτους γινόταν η προϋπόθεση της ανάδυσης των εθνικών κινημάτων από τον 17ο αιώνα και εξής.

Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου ένα νέο ιστοριογραφικό παράδειγμα φάνηκε να διαμορφώνεται. Θα το αποκαλέσω εδώ σχηματικά “αυτοκρατορικό”: δεν αφορούσε μόνο την ανάδειξη του οθωμανικού αυτοκρατορικού παρελθόντος αλλά μία ευρύτερη τάση να ξαναγραφεί η Ευρωπαϊκή Ιστορία όχι ως ιστορία διαμόρφωσης εθνικών κρατών αλλά δυο ζωνών αυτοκρατορικών κρατών της ευρωπαϊκής ηπείρου: των αποικιακών (της Δυτικής) και των ηπειρωτικών (της Ανατολικής). Η Βαλκανική ιστορία ανανεώθηκε σημαντικά μέσα από αυτή την προοπτική γιατί τα Βαλκάνια προσεγγίστηκαν μέσα από το κοινό αυτοκρατορικό τους παρελθόν που πήγαινε πολύ πιο πέρα από την Οθωμανική: στην Βυζαντινή και τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Το αυτοκρατορικό παρελθόν συνδέθηκε με το αξιακό σύστημα μιας πολυπολιτισμικής κοινωνίας όπως αυτή έδειχνε δυναμικά να αναδεικνύεται μετά την κατάρρευση των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού. Ειδικά στην περίπτωση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας η ειρηνική συνύπαρξη λαών που αργότερα θα συγκρουστούν πολύ βίαια μεταξύ τους για να διαμοιράσουν τα ιμάτιά της έμοιαζε ως η ανακάλυψη ενός κόσμου που έσβησε η εποχή των εθνικισμών.

Ήταν φυσικό μια τέτοια ανάλυση να επιμένει όχι μόνο σε μια κριτική αντιμετώπιση των βαλκάνιων εθνικών λόγων και συνεπώς των αντίστοιχων εθνικών κινημάτων (ιστοριογραφικό παράδειγμα των Βαλκάνιων εθνικισμών) αλλά και στην αμφισβήτηση του μοντέλου της παρακμής (ιστοριογραφικό παράδειγμα του Ανατολικού ζητήματος).

Πράγματι μια σειρά πολύ σημαντικών οθωμανολόγων με πρώτη τη Suraiya Faroqhi, έθεσαν το ζήτημα της ερμηνείας της Οθωμανικής αυτοκρατορίας ως ενός πρώιμου νεωτερικού κράτους και συνεπώς όχι πολύ διαφορετικού από αυτά που αναδύθηκαν στην Δυτική Ευρώπη κατά τους πρώιμους Οθωμανικούς αιώνες[3]. Έστω κι αν μια τέτοια προσέγγιση δύσκολα μπορεί να εξηγήσει το γιατί οι ανταγωνιστές της Οθωμανικής αυτοκρατορίας επιτάχυναν σε τέτοιο βαθμό που αυτή δεν μπόρεσε να τους ακολουθήσει μετά το τέλος του 18^ου αιώνα, διεύρυνε τους ορίζοντες της ιστορικής έρευνας κυρίως επειδή, έστω και με έμμεσο τρόπο, προσπάθησαν να συγκρίνουν την αυτοκρατορία αλλά και συνολικά τον κόσμο των Οθωμανικών Βαλκανίων με αυτό που αποκαλούμε σχηματικά “Δύση”.

Ωστόσο κατά τη γνώμη μου το οθωμανικό παρελθόν των Βαλκανίων είναι ιδιαίτερα σημαντικό όχι γιατί τότε αναδύθηκαν ως μια παγιωμένη πολιτισμική και ιστορική οντότητα, αλλά γιατί ιδιαίτερα κατά τους τελευταίους αιώνες της αυτοκρατορίας έπαιξαν το ρόλο ενός διαρκούς εμπόλεμου συνόρου: όχι όμως ως σύνορο Δύσης και Ανατολής, όπως πρότεινε το παράδειγμα του Ανατολικού Ζητήματος, αλλά ως σύνορο όπου συναντήθηκαν και συγκρούστηκαν οι τρεις μεγάλες ηπειρωτικές αυτοκρατορίες της Ανατολικής Ευρώπης: Οθωμανική, Αψβουργική και Ρωσική. Ο Πόλεμος των Τριών Ιμπερίων (1789-1792) αποτέλεσε την κορύφωση αυτής της διαδικασίας, που από μια άποψη αποτέλεσε αποτέλεσμα των κραδασμών που προκάλεσε η Γαλλική Επανάσταση. Και για αυτό θα ήταν λάθος να δούμε τα Βαλκάνια αποκομμένα από τον κόσμου της Μεσογείου: γιατί στην Μεσόγειο μαινόταν ένας άλλος πόλεμος, μεταξύ των δύο ισχυρότερων αποικιοκρατικών δυνάμεων που θα λήξει με την ήττα της Γαλλίας και την νίκη της Αγγλίας, του πραγματικού νικητή του Συνεδρίου της Βιέννης. Η τελευταία θα αναγκάσει τις τρεις ηπειρωτικές αυτοκρατορίες να συστρατευθούν μαζί της στον πόλεμο εναντίον του Ναπολέοντα. Έτσι την ήττα των αβράκωτων του Παρισιού την διαδέχθηκε η ήττα του στρατού του Ναπολέοντα: και αυτή η ήττα μιας μεγάλης αποικιοκρατικής δύναμης αποδείχθηκε εξίσου κινητήριος μοχλός των Βαλκανικών εθνικών κινημάτων, όσο και η επαναστατική έκρηξη του 1789.

Το “αυτοκρατορικό” ιστοριογραφικό μοντέλο έχει δείξει τα όριά του υπό την έννοια ότι συχνά οδήγησε στην εξιδανίκευση πλευρών της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και στην οριενταλιστικής έμπνευσης καταγγελία των κακών εθνικισμών που την διέλυσαν (μια θέση που θα μπορούσε να αναχθεί στο βιβλίο του Arnold Toynbee, The Western Question). Με βάση την παραπάνω ανάλυση, θα μπορούσε να προταθεί μια «διόρθωση» αυτού του τρόπου ερμηνείας που σωστά προσπάθησε να αναδείξει την ιστορικότητα του αυτοκρατορικού παρελθόντος: να δούμε την ανάδυση των εθνικών κινημάτων στα Βαλκάνια, συνεπώς των εξεγέρσεων που διεκδικούσαν το status Επανάστασης, όχι σαν μια αυτόνομη διαδικασία «αφύπνισης» των βαλκανικών λαών από τον λήθαργο της οθωμανικής κατάκτησης ούτε σαν μηχανιστικό αποτέλεσμα του ανταγωνισμού των Μεγάλων Δυνάμεων στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Αλλά να αντιμετωπίσουμε τα εθνικά κινήματα ως αντιστοιχήσεις επαναστατικών διαδικασιών που σημάδεψαν την ίδια την ιστορία της Δύσης (και της Ρωσίας), επειδή ακριβώς αυτές σχετίζονταν άμεσα με τις διακυμάνσεις των αποικιοκρατικών ανταγωνισμών. Τα εθνικά κινήματα στη Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, σε μια τεράστια γεωγραφική ζώνη από την Πολωνία έως την Ελλάδα, θα διαπραγματεύονται διαρκώς την ταυτότητά τους με βάση τις εσωτερικές ρηγματώσεις μεταξύ των Μεγάλων Δυνάμεων, και ειδικά των ηττημένων Μεγάλων Δυνάμεων (όπως η Γαλλία και η Ρωσία) που θα γνωρίσουν για αυτόν ακριβώς το λόγο στο εσωτερικό τους μεγάλα επαναστατικά γεγονότα. Οι πόλεμοι συνήθως μεταξύ των ηπειρωτικών, όσο και κάποιων από αυτές με τις αποικιακές αυτοκρατορίες, ήταν το αποτέλεσμα αυτών των εσωτερικών ρηγματώσεων.

Υπό αυτή την έννοια θα μπορούσαμε να χωρίσουμε τα βαλκανικά εθνικά κινήματα σε τρεις μεγάλες κατηγορίες, ανάλογα με την κορύφωσή τους στον μακρύ 19^ο αιώνα και όχι απαραίτητα με βάση τις υποτιθέμενες απαρχές τους ή την τελική έκβασή τους. Μία τέτοια προσέγγιση μπορεί να επιλύσει δυο σημαντικά ζητήματα στην ιστορία των εθνικισμών της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης: πρώτον μας δίνει να καταλάβουμε κάτω από ποιες προϋποθέσεις προχώρησαν σε μια ανασύνταξη του εθνικού παρελθόντος τους: άρα τον τρόπο που οικοδόμησαν τα εθνικά τους σύμβολα, που συγκρότησαν τα εθνικά τους στερεότυπα και κυρίως το πως κατασκεύασαν σχήματα συνέχειας μέσα από εθνικές ιστοριογραφίες. Και δεύτερον να κατανοήσουμε τον τρόπο με τον οποίο επέβαλλαν την εγκαθίδρυσή τους ως αυτόνομων ή ανεξάρτητων πολιτικών οντοτήτων.

Γιατί, και ας ξεκινήσουμε με αυτόν τον αφορισμό, όλες οι βαλκανικές εθνικές επαναστάσεις υπήρξαν στην πραγματικότητα αποτυχημένες στρατιωτικά αλλά σχεδόν πάντα επιτυχημένες πολιτικά. Για να εξηγηθεί αυτή η αντίφαση δεν είναι αρκετή μία σύνθεση των δυο παλαιών ιστορικών παραδειγμάτων σε ένα ενιαίο το οποίο θα περιλαμβάνει εξωτερικούς (Ανατολικό Ζήτημα) και εσωτερικούς (εθνικά κινήματα) παράγοντες: θα πρέπει να κατανοήσουμε πως τα εθνικά αυτά κινήματα έπαιζαν με τις εσωτερικές ρήξεις του Δυτικού κόσμου, πως εκμεταλλεύονταν τις αντιπαραθέσεις των Μεγάλων Δυνάμεων και κυρίως το πως εκμεταλλεύονταν τους ηττημένους αποικιοκράτες. Κι ένας παραδειγματικά τέτοιος ηττημένος αποικιοκράτης ήταν βέβαια η Γαλλία: το Παρίσι παράγει διαρκώς επαναστάσεις όχι μόνο γιατί οι αστοί του δεν έχουν επιλύσει το πρόβλημα της ηγεμονίας τους στο εσωτερικό αλλά και επειδή ηττώνται από Άγγλους στην Βόρεια Αμερική και στη Μεσόγειο, από Ρώσους και Πρώσους στην καρδιά της Ευρώπης.

Έτσι η σερβική και η ελληνική επανάσταση[4] θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως αποτελέσματα των αναταράξεων που προκάλεσε η επανάσταση του 1789 και οι επακόλουθοι Ναπολεόντειοι πόλεμοι. Το Βουλγαρικό, το Ρουμανικό και το Κροατικό εθνικό κίνημα τα βλέπουμε να αναπτύσσονται κατά κύριο λόγο μεταξύ των επαναστάσεων του 1830 και κυρίως του 1848. Τέλος το 1871 με ό,τι αυτό συνεπάγεται (Ανατολική Κρίση και Συνέδριο του Βερολίνου) περαιώνει τη διαδικασία εθνικής ολοκλήρωσης των παραπάνω κινημάτων και ταυτόχρονα ανοίγει ένα τρίτο κύμα εθνικισμών, με το αλβανικό και το σλαβομακεδονικό εθνικό κίνημα. Το πρώτο θα ολοκληρωθεί με το τέλος των Βαλκανικών πολέμων, το δεύτερο θα παραμείνει σε εκκρεμότητα μέχρι και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Μια τέτοια θεώρηση των επαναστατικών κινημάτων στα Βαλκάνια ως αποτέλεσμα των ρηγματώσεων που υπέστησαν οι Μεγάλες Δυνάμεις, είτε εσωτερικών (επαναστάσεις) είτε εξωτερικών (πόλεμοι) θα μας επέτρεπε να δούμε στη μακρά διάρκεια την ενότητα αυτής της διαδικασίας και να μην θεωρήσουμε τυχαία την αντιστροφή που συνέβη στην αρχή και στο τέλος του μακρύ 19ου αιώνα.

[1] Παύλος Καρολίδης, Σύγχρονος Ιστορία των Ελλήνων και των λοιπών λαών της Ανατολής, από το 1821 μέχρι 1921, τομ Α΄, Αθήνα: Εκ του τυπογραφείου Αλεξ. Βιτσικουνάκη, 1922 , 11

[2] Για τις θέσεις που αναπτύσσονται σε αυτό το εισαγωγικό κεφάλαιο, βλ. κυρίως Dimitris Stamatopoulos, The Eastern Question or Balkan Nationalism(s): Balkan History Reconsidered, Vienna: Vienna University Press 2018. Μία πρώιμη προσπάθεια να επιλυθεί το πρόβλημα της ταξινόμησης των βαλκανικών επαναστατικών κινημάτων, βλ. Dimitrije Djordjevic, Stephen Fischer-Galati, The Balkan Revolutionary Tradition, New York: Columbia University Press, 1981, παρόλο που για τους συγγραφείς οι ρίζες της επαναστατικής παράδοσης στα Βαλκάνια πρέπει να αναζητηθούν ήδη στην εποχή της αντίστασης ενάντια στην Οθωμανική διείσδυση του 15^ου και 16^ου αιώνα. Για μια κριτική ανασκόπηση της εξεγέρσεων στα προ-νεωτερικά Βαλκάνια, βλ. Olga Katsiardi-Hering, «Von den Aufständen zu den Revolutionen christilicher Untertanen des Osmanischen Reiches in Südosteuropa (ca. 1530-1821). EinTypologisierungsversuch», Südost-Forschungen, 68 (2009) 96-137.

[3] Η πιο πρόσφατη περίπτωση, βλ. Baki. Tezcan . The Second Ottoman Empire: Political and Social Transformation in the Early Modern World, Cambridge: Cambridge University Press, 2010

[4] Μάλιστα για την ελληνική περίπτωση είναι ενδιαφέρον ότι στην διεθνή βιβλιογραφία άλλοτε περιγράφεται ως Ελληνική Επανάσταση και άλλοτε ως Πόλεμος της Ανεξαρτησίας – κάθε ένας από αυτούς τους όρους αντιστοιχεί σε διαφορετικά ερμηνευτικά σχήματα για το πώς κατανοείται το «ελληνικό έθνος»: στην πρώτη περίπτωση φαίνεται να συγκροτείται μέσα από την επαναστατική διαδικασία, στη δεύτερη ένα ήδη υπάρχον πολιτικό υποκείμενο πολεμά για την ανεξαρτησία του από μια δεσποτική αυτοκρατορία. Βέβαια το πρώτο δεν γίνεται απολύτως κατανοητό από αυτούς που χρησιμοποιούν τον όρο «επανάσταση» αλλά θεωρούν ότι απλώς αποτέλεσε μια απλή διαδικασία μετάβασης σε ένα άλλο πολιτικό καθεστώς χωρίς αυτό να έχει επιπτώσεις στο «επαναστατικό υποκείμενο».

*Ο Δημήτρης Σταματόπουλος είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Το κείμενο αποτελεί μέρος ενός ιβλίου του. Θα ακολουθήσει η παράθεση και άλλων κεφαλαίων.

Η εικονογράφηση είναι επιλογή των “Ανιχνεύσεων”

1...2,1802,1812,182...3,039 Σελίδα 2,181 από 3,039

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΚΛΙΜΑΚΩΝΕΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ

Σε επικίνδυνες ατραπούς η Τουρκία – «Αιτία πολέμου» η μη αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών λέει σύμβουλος του Ερντογάν

«Το κοινοποίησε στον ΟΗΕ και είναι αιτία πολέμου»

Λαγός

Φωτιά στο Μάτι – Στο εδώλιο θα καθίσουν 27 κατηγορούμενοι

Απόστολος Αποστολόπουλος: Ο Σημιτισμός και οι εκλογές

Απόστολος Αποστολόπουλος

Ο κανακάρης ΣΥΡΙΖΑ

Κακέκτυπα αντίγραφα

Τεχνητά διαμάντια

Γιώργος Μουρουζίδης: “Γιατί οι όροι των συμφωνιών για τα Rafale και τις Belharra δεν είναι οι ευνοϊκότεροι για την Ελλάδα”

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΡΟΥΖΙΔΗΣ

CYPSEC 2021: Νέα οπλικά συστήματα για νέες απειλές & ο σταθεροποιητικός ρόλος της Κύπρου

Στο ραντάρ των Belharra τα γερμανικά υποβρύχια της Τουρκίας

Μάριος Πούλλαδος

Επιθετικές ασκήσεις των Τούρκων και απάντηση Ε.Φ. με την άσκηση «Ίρις»

Γιάννος Χαραλαμπίδης

Λάζαρος Μαύρος: Διακοινοτικές: Απελπισία και απόγνωση…

Αναβάθμιση βρετανικών βάσεων, Σύνταγμα του 1960 και εγκατάλειψη ΔΔΟ

Όταν το Νόμπελ επιβραβεύει την εργασία και την πραγματική ζωή

Του Μιχάλη Ψύλου

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΙ. Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ