Αρχική Blog Σελίδα 2152

«Πάντα ανησυχούσα για θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο»

0

– Η συνέντευξη του Μάικ Πομπέο στην «Κ»

Ο τέως υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο, μιλάει για την Ελλάδα, την Τουρκία και τις προκλήσεις της θητείας του

Ο Μάικ Ποµπέο, πέρα από τέως υπουργός Εξωτερικών, θεωρείται ένας από τους σταρ του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος αλλά και πιθανός διεκδικητής του προεδρικού χρίσματος για τις εκλογές του 2024. Ο κ. Πομπέο διατηρεί πολύ στενές σχέσεις με την ελληνοαμερικανική κοινότητα, όπως φάνηκε άλλωστε με την κεντρική παρουσία του στις εκδηλώσεις για τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο.

Στη συνέντευξή του στην «Κ» θυμάται την ανησυχία που ένιωσαν ο ίδιος και ο πρόεδρος Τραμπ όταν ανέβαινε επικίνδυνα η ένταση ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία. Εξηγεί γιατί έστειλε τη δική του επιστολή προς τον Ελληνα πρωθυπουργό, στην οποία αναφερόταν στην εγγύηση της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο. «Ελπίζω να κατανοούν ότι η συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο έχει μεγάλη σημασία», υπογραμμίζει ο κ. Πομπέο αναφερόμενος στη συμπεριφορά της Αγκυρας. Εκφράζει τη χαρά του για την ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης της ελληνοαμερικανικής αμυντικής συμφωνίας, η οποία είχε ξεκινήσει επί των ημερών του. Μιλάει ακόμη για το πώς αντιμετώπισε η κυβέρνηση Τραμπ την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ.

Ο κ. Πομπέο είναι καυστικός σε σχέση με τον πρόεδρο Ερντογάν και τονίζει ότι οι Τούρκοι θα καταλάβουν ότι είναι πολύ καλύτερο για τους ίδιους να παραμείνουν κοντά στη Δύση.

– Πόσο σημαντική είναι η επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη στις Ηνωμένες Πολιτείες;

– Αυτό που είναι σημαντικό για τους χριστιανούς και ορθοδόξους εδώ στις Ηνωμένες Πολιτείες, και νομίζω για τους ανθρώπους κάθε πίστης, είναι ότι εκφράζει μια βαθιά, θεμελιώδη αντίληψη της θρησκευτικής ελευθερίας και της δέσμευσης στον Κύριο. Και αυτό συνάδει βαθύτατα με το ποιοι είμαστε και εμείς ως Αμερικανοί. Γι’ αυτό, το να έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν αυτόν τον εκπληκτικό άνθρωπο, την Αυτού Παναγιότητα τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο, είναι πραγματικά αξιοσημείωτο. Και είχε την ευκαιρία να ταξιδέψει σε μέρη εκτός της Ανατολικής Ακτής, όπως η Δυτική Βιρτζίνια και η ενδοχώρα της Αμερικής. Νομίζω ότι είναι μια πραγματική ευλογία για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής να έχουν την ευκαιρία να βρεθούν και να προσευχηθούν μαζί του.

– Υπάρχει και μια γεωπολιτική διάσταση σε αυτό; Θέλω να πω συναντήθηκε με τον πρόεδρο, είστε ο κεντρικός ομιλητής σε εκδήλωση γι’ αυτόν.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης παίζει σημαντικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται την ελευθερία σε όλο τον κόσμο.

– Ναι, ο Οικουμενικός Πατριάρχης, ιδίως με τον κ.κ. Βαρθολομαίο επικεφαλής, παίζει σημαντικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται την ασφάλεια και την ελευθερία σε όλο τον κόσμο. Και συμβολίζει το μεγαλείο των κυρίαρχων εθνών σε όλο τον κόσμο, σε αυτή την έννοια της αντιμετώπισης κάθε ανθρώπινου όντος με την αξιοπρέπεια που του αξίζει, επειδή έχει δημιουργηθεί κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν Θεού. Και έτσι υπάρχει και μια διεθνής συνιστώσα σε αυτό, επειδή η ίδια η Εκκλησία είναι μία και αποτελείται από φορείς από όλο τον κόσμο. Υπήρξαν κάποιοι που προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν την Εκκλησία για πολιτικούς σκοπούς. Αυτό δεν είναι ωφέλιμο. Η Εκκλησία πρέπει να παίζει σημαντικό ρόλο για τον καθέναν και οφείλουμε να κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε για να διασφαλίσουμε ότι δεν θα επιτρέψουμε σε κακόβουλους παράγοντες να χρησιμοποιήσουν την Εκκλησία για τους δικούς τους πολιτικούς, κυριαρχικούς σκοπούς.

– Θέλω να σας ρωτήσω για τις σχέσεις ΗΠΑ – Ελλάδας. Εσείς ξεκινήσατε τη διαπραγμάτευση της αμυντικής συμφωνίας, η οποία ολοκληρώθηκε υπό την παρούσα κυβέρνηση. Αναρωτιέμαι πώς αισθάνεστε γι’ αυτό. Και είστε επίσης ο πρώτος υπουργός Εξωτερικών που συνέταξε επιστολή προς τον πρωθυπουργό κ. Μητσοτάκη, αναφερόμενος στην ασφάλεια της Ελλάδας.

– Είναι πολύ σημαντικό για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Είμαι ενθουσιασμένος για τη σύναψη συμφωνίας αμυντικής συνεργασίας. Πρόκειται για μια πραγματικά καλή εξέλιξη. Εμείς κάναμε πολλά βήματα προόδου, εκείνοι πέρασαν τη γραμμή του τερματισμού. Οπότε είναι καλό για όλους, για τον πρωθυπουργό και για την κυβέρνηση Μπάιντεν επίσης. Συνέταξα την επιστολή επειδή είναι απολύτως σαφές ότι οι Ελληνες προσπαθούν να συμμορφωθούν με το διεθνές δίκαιο και τις κανονιστικές πρακτικές του σχετικά με το πώς αλληλεπιδρούν τα έθνη. Και έχουμε ένα έθνος, την Τουρκία, το οποίο υπήρξε προκλητικό με τρόπους που δεν βοηθούν τον τουρκικό λαό, την τουρκική ηγεσία, το ΝΑΤΟ και σίγουρα την οικοδόμηση ενός σημαντικού, ισχυρού ερείσματος στην Ανατολική Μεσόγειο. Ηθελα να ξεκαθαρίσω ότι υποστηρίζουμε τα έθνη που αναγνωρίζουν το διεθνές δίκαιο και τις συμπεριφορές που συνάδουν με αυτό. Και η Ελλάδα είναι ένα από αυτά, γι’ αυτό και η επιστολή.

– Είστε επίσης ο πρώτος υπουργός Εξωτερικών που επισκέπτεται την Ελλάδα χωρίς να επισκεφθεί και την Τουρκία, αφήνοντας την πολιτική των ίσων αποστάσεων. Υπήρχαν αντιρρήσεις από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ;

– Υπάρχουν πολλές διαφορετικές απόψεις μέσα στο υπουργείο Εξωτερικών. Είμαι βέβαιος πως δεν πίστευαν όλοι ότι αυτή θα ήταν η καλύτερη απόφαση, αλλά νομίζω ότι οι περισσότεροι την κατανόησαν. Εχω ταξιδέψει στην Τουρκία πολλές φορές, και ως υπουργός Εξωτερικών. Θέλουμε να είμαστε καλοί εταίροι και φίλοι. Επιθυμούμε να είναι αμέριστοι υποστηρικτές της αποστολής του ΝΑΤΟ. Προσπαθήσαμε να τους πείσουμε ότι ήταν κακή ιδέα να αγοράσουν ένα ρωσικό αμυντικό σύστημα S-400 υψηλής τεχνολογίας, αλλά δεν μπορέσαμε να τους πείσουμε να μην πάρουν αυτό το οπλικό σύστημα. Αυτό συνιστά λάθος για το ΝΑΤΟ, αποτελεί θέμα για τις Ηνωμένες Πολιτείες, για κάθε χώρα του ΝΑΤΟ, καθώς και για την ασφάλεια από την απειλή που αντιμετωπίζουμε σήμερα από τη Ρωσία αλλά και από την Κίνα. Οπότε δουλέψαμε ώστε κάθε χώρα να προσπαθήσει να οικοδομήσει ένα καλύτερο πλαίσιο σχέσεων. Αυτό το συγκεκριμένο ταξίδι είχε λοιπόν νόημα για μένα. Να πάω στην Ελλάδα για να κάνω αυτή τη συζήτηση. Είχα πολλές συνομιλίες για την ενεργειακή πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο και την ενεργειακή δεξαμενή της Μεσογείου. Πραγματικά σημαντικές συνομιλίες για το πώς θα οικοδομήσουμε την ασφάλεια και την ευημερία στην Ανατολική Μεσόγειο. Θέλουμε πολύ να συμμετάσχει η Τουρκία σε αυτό. Ελπίζω ότι θα συνεχίσουν να κατανοούν πως η συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο έχει μεγάλη σημασία.

– Πιστεύετε ότι η Τουρκία θα είναι διαφορετική αν φύγει ο Ερντογάν;

– Νομίζω ότι αυτό είναι κάτι που θα αποφασίσει ο τουρκικός λαός, σε τελική ανάλυση. Πιστεύω ότι οι Τούρκοι καταλαβαίνουν πως είναι καλύτερο γι’ αυτούς να ανήκουν στη Δύση. Οτι η ζωή τους θα είναι καλύτερη, ότι οι οικογένειές τους θα είναι σε καλύτερη μοίρα, υποστηρίζοντας τη θρησκευτική ελευθερία στο εσωτερικό της χώρας, με τον τρόπο που το κάνει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Αυτά είναι θετικά πράγματα για τον τουρκικό λαό και νομίζω ότι το γνωρίζουν αυτό. Και έτσι είμαι αισιόδοξος και προσεύχομαι η Τουρκία να συνεχίσει αυτή τη μακρά πορεία προς τη Δύση.

Πλήγμα για την αξιοπιστία μας ο τρόπος αποχώρησης από την Καμπούλ

– Κατά τη διάρκεια της θητείας σας υπήρχε μεγάλη ένταση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Υπήρξε κάποια στιγμή που φοβηθήκατε τον κίνδυνο αντιπαράθεσης;

– Πάντα ανησυχείς όταν υπάρχουν πλοία που κινούνται σε επικίνδυνες περιοχές. Ατυχήματα συμβαίνουν και πράγματα που κανένα από τα δύο έθνη που βρίσκονται σε ένταση δεν μπορεί να επιλύσει από εκεί και πέρα. Πάντα ανησυχούσα για ένα ατύχημα που θα οδηγούσε σε μια δίνη αντιδράσεων. Αυτό δεν αφορά μόνο την Ελλάδα και την Τουρκία, υπάρχουν και άλλα μέρη στον κόσμο, αλλά οι συνομιλίες μου με τους Τούρκους πάντα έδειχναν ξεκάθαρα ότι ούτε και αυτοί επιζητούσαν κάποια μεγάλη ρήξη. Εχουν διαφορετική άποψη για ορισμένα ζητήματα του διεθνούς δικαίου. Αυτό δεν με ενοχλεί. Εχουν το δικαίωμα να έχουν διαφορετικές απόψεις. Υπάρχει ένας μηχανισμός επίλυσης διαφορών για την αντιμετώπιση αυτών των διαφορετικών απόψεων. Εμείς θέλαμε να ενταχθούν σε αυτόν τον μηχανισμό και όχι να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους με ένα μονομερές, προκλητικό σύνολο ενεργειών. Αυτά ζητήσαμε. Είχα πάντα κατά νουν ότι το καλύτερο που μπορούσαν να κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν να είναι εκεί για να ακούσουν και να προσπαθήσουν να ενθαρρύνουν και τους δύο να συμμορφωθούν. Αυτό κάναμε κάθε μέρα. Ανησυχούσα για πολλά πράγματα κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως υπουργός Εξωτερικών.

– Ωστόσο, τόσο ο πρόεδρος Τραμπ όσο και εσείς ήσασταν βαθιά αναμεμειγμένοι σε αυτό, σωστά;

– Nαι. Εργαζόμασταν και οι δύο επιμελώς πάνω σε αυτό, για να διασφαλίσουμε ότι οι εντάσεις, ο κίνδυνος που υπήρχε, αντιμετωπίζονταν με τρόπο που να συνάδει με τον τρόπο που θα έπρεπε να επιλύονται αυτού του είδους οι διαφορές. Υπήρχαν μέρες που ήταν περίεργες, ήταν πολύ τεταμένες. Καταφέραμε, σε κάθε περίπτωση, να επαναφέρουμε τα μέρη να συζητήσουν, καθώς προσπαθούσαν να βρουν τον δρόμο τους για να διαπραγματευθούν μια λύση στις διαφορετικές απόψεις που είχαν για συγκεκριμένα θέματα συνόρων, για κυριαρχικά και θαλάσσια δικαιώματα.

– Επίσης, στην αρχή της θητείας σας υπήρχε μια αριστερή κυβέρνηση στην Ελλάδα, όπως θυμάστε. Πώς ήταν η συνεργασία μαζί της, διότι διαπραγματευθήκατε πραγματικά κάποιες δύσκολες συμφωνίες, σωστά; Εννοώ, σας εξέπληξε αυτό;

Ημουν πολύ περήφανος στην κυβέρνηση Τραμπ. Δεν άρεσαν σε όλους στο ΝΑΤΟ όσα τους έλεγα, όμως νομίζω ότι ήμασταν πάντα εξαιρετικά διαφανείς και ξεκάθαροι και τηρούσαμε τις δεσμεύσεις μας.

– Οχι, ο ελληνικός λαός επιλέγει ποιον θέλει να τον κυβερνά. Αναπτύξαμε βαθιές σχέσεις με τον πρωθυπουργό κ. Τσίπρα, αλλά ο λαός είναι εκείνος που επιλέγει. Η σχέση αφορά τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ελλάδα. Εμείς έχουμε τώρα άλλη κυβέρνηση. Η Ελλάδα συνεργάζεται πια με τον σημερινό μας πρόεδρο. Ετσι αλληλεπιδρούν τα κράτη-έθνη. Κοιτάξτε, πάντα υπάρχουν λαοί που είναι πιο δύσκολο να συμμεριστούν το αξιακό σύστημα και τις αντιλήψεις των ΗΠΑ, όχι μόνο για ζητήματα ασφαλείας, αλλά και για οικονομικά θέματα. Ημασταν αρκετά σαφείς στο ότι θα χτίζαμε την εξωτερική πολιτική μας στη βάση του «Πρώτα η Αμερική». Θέλαμε να βρούμε εταίρους που θα εργάζονταν, που θα ήθελαν να εργαστούν μαζί μας για να βελτιώσουν τη ζωή του καθενός από τα δύο έθνη μας. Θα το κάναμε αυτό, εντός ορίων, με κάθε δημοκρατικά εκλεγμένο ηγέτη.

– Πιστεύετε ότι η αντίληψη για την αμερικανική πολιτική και το κύρος των ΗΠΑ έχει αλλάξει μετά τα γεγονότα της Καμπούλ;

– Ναι. Θεωρώ ότι ήταν επιζήμια για την αμερικανική αξιοπιστία, τουλάχιστον για την αξιοπιστία αυτής της κυβέρνησης. Δεν ήταν τόσο η απόφαση να απομακρυνθεί από εκεί το τελευταίο εναπομείναν αμερικανικό ένστολο προσωπικό που προκάλεσε αυτή τη μείωση της αμερικανικής αξιοπιστίας, όσο ο τρόπος με τον οποίο διεξήχθη. Η πλημμελής εκτέλεσή της, το γεγονός ότι αφήσαμε πίσω κάποιους δικούς μας, το γεγονός πως ο κόσμος μπορούσε να δει ότι επικρατούσε χάος. Δεν έπρεπε να γίνει έτσι. Επίσης, δεν φερθήκαμε σωστά προς τους εταίρους και τους φίλους μας που μας υποστήριζαν. Την αποστολή του ΝΑΤΟ που βρισκόταν στο Αφγανιστάν. Συνεργαζόμασταν στενά μαζί τους καθ’ όλη τη διάρκεια των τεσσάρων χρόνων της θητείας μου, για να διασφαλίσουμε ότι θα πηγαίναμε μαζί και θα αποχωρούσαμε μαζί. Αφήσαμε επίσης πίσω κάποιους από τους δικούς τους ανθρώπους και δεν τους δώσαμε τους πόρους που χρειάζονταν για να κάνουν αυτά που έπρεπε να κάνουν για τον δικό τους λαό και τις δικές τους δυνάμεις. Λυπάμαι γι’ αυτό.

Νομίζω ότι ο κόσμος είδε ότι η Αμερική δεν το χειρίστηκε καλά αυτό. Ελπίζω ότι αυτή η κυβέρνηση θα βρει τρόπους να ενισχύσει την αμερικανική αξιοπιστία. Δεν υπάρχει κανένα έθνος στον κόσμο με το οποίο οποιαδήποτε χώρα θα έπρεπε να θέλει να συμμαχεί, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Μπορούμε να προσφέρουμε πάρα πολλά καλά σε πολλούς φίλους και εταίρους μας σε όλο τον κόσμο. Τα κράτη θα πρέπει να θέλουν να είναι εταίροι μαζί μας, αλλά θα πρέπει να γνωρίζουν ότι θα μπορούν να βασίζονται σε αυτά που τους λέμε. Αυτό ήταν κάτι για το οποίο ήμουν πολύ περήφανος στην κυβέρνηση Τραμπ. Δεν άρεσαν σε όλους στο ΝΑΤΟ όσα τους έλεγα ή όσα τους λέγαμε, όμως θεωρώ ότι ήμασταν πάντα εξαιρετικά διαφανείς και ξεκάθαροι και τηρούσαμε αυτές τις δεσμεύσεις κάθε φορά.

– Υπάρχει επίσης μια αίσθηση στην περιοχή, στην Ανατολική Μεσόγειο, ότι ίσως οι ΗΠΑ αποσύρονται για να αντιμετωπίσουν την Κίνα και άλλες απειλές. Είναι βάσιμη αυτή η αντίληψη;

– Δεν το νομίζω. Οχι, είναι μια σημαντική περιοχή για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Οχι μόνο η Ανατολική Μεσόγειος, αλλά και η Μέση Ανατολή, η Νότια Ευρώπη. Εχουμε σημαντικά οικονομικά συμφέροντα, σημαντικά γεωστρατηγικά συμφέροντα εκεί. Οχι, δεν νομίζω ότι αυτή η απόφαση για το Αφγανιστάν προμηνύει μια απόσυρση από αυτά τα μέρη όσον αφορά τις αμερικανικές προτεραιότητες. Ολοι μας πρέπει να αντιμετωπίσουμε την απειλή, που είναι το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Είναι η μεγαλύτερη απειλή που υπάρχει σε αυτόν τον πλανήτη για την Ελλάδα, για την Ευρώπη, για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Πρέπει όλοι μας να την αντιμετωπίσουμε με σοβαρότητα, αλλά δεν νομίζω ότι τίθεται θέμα επιλογής ανάμεσα στο ένα ή το άλλο. Πιστεύω ότι μπορούμε να χειριζόμαστε πολλά μέτωπα ταυτόχρονα με ακρίβεια και με καλούς εταίρους, όπως η Ελλάδα.

Η διπλωματία της ενέργειας

– Υπάρχει κάποια στιγμή που σας έχει μείνει στο μυαλό, κατά τη διάρκεια της θητείας σας, που να αφορά την Ελλάδα ή την Τουρκία;

– Ενα από τα πράγματα για τα οποία είμαι ιδιαίτερα υπερήφανος είναι η δουλειά που είχαμε αρχίσει να κάνουμε στον τομέα της ενέργειας. Αρχίσαμε να καταστρώνουμε στρατηγικές για το πώς μπορούμε να παρέχουμε άφθονη και οικονομικά προσιτή καθαρή ενέργεια όχι μόνο στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και ευρύτερα, όπως με συνδέσεις με την Αίγυπτο ενδεχομένως, με τη Νότια Ευρώπη. Αυτές είναι σημαντικές διασυνδέσεις. Ενας υπουργός Εξωτερικών θεωρείται ότι ασκεί διπλωματία, όμως αν μπορούμε να βελτιώσουμε τα οικονομικά, να συνδέσουμε τα έθνη έτσι ώστε να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και πλούτο για τους ανθρώπους τους, αυτό κάνει τη διπλωματία πολύ πιο εύκολη.

– Και υποθέτω, επίσης, η στρατηγική σχέση μεταξύ του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Αιγύπτου.

– Ναι, είναι σημαντικά. Και υπέροχα. Η σπουδαία ηγεσία της Ελλάδας έχει οικοδομήσει αυτή τη σχέση. Είμαι βέβαιος ότι ο πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης θα συνεχίσει να το κάνει αυτό και με τη νέα ηγεσία στο Ισραήλ. Πρόκειται για ένα σημαντικό σύνολο συναντίληψης και είμαι κι εγώ αισιόδοξος γι’ αυτό. Είδα τον υπουργό Εξωτερικών κ. Δένδια να ταξιδεύει και στις χώρες του Κόλπου, να μιλάει με τα αραβικά έθνη και να προσπαθεί να οικοδομήσει σχέσεις μεταξύ της Ελλάδας και άλλων αραβικών κρατών. Τους επικροτώ γι’ αυτήν τους την προσπάθεια.

“Καθημερινή”

Αλέξης Παπαχελάς: Ο απρόβλεπτος παράγων Ερντογάν

0

Είναι πολλά χρόνια τώρα που ο Ερντογάν… πεθαίνει. Πριν από δέκα, και κάτι, χρόνια, ένας σημαντικός δυτικός αξιωματούχος με βαθιά γνώση της Τουρκίας έλεγε πως ο Tούρκος πρόεδρος ήταν «βαριά άρρωστος» και ήταν θέμα χρόνου να φύγει από τη ζωή. Κάθε εβδομάδα, κάποιος που «ξέρει» θα ισχυριστεί ότι έμαθε κάτι «φρέσκο» για την υγεία του. Οι ξένοι πρέσβεις στην Αγκυρα γελάνε, γιατί εμφανίζονται συνεχώς άνθρωποι που με μεγάλη βεβαιότητα τους εξηγούν ότι «έχουν έναν ξάδελφο κοντινού τους φίλου, του οποίου ο γαμπρός φρόντισε τον πρόεδρο έπειτα από ένα βαρύ εγκεφαλικό». Ο Ερντογάν, όμως, είναι ακόμη εδώ, προφανώς εξασθενημένος και με κάποια θέματα υγείας. Είναι όμως εδώ και συνεχίζει να αποτελεί τον κεντρικό παίκτη στην τουρκική σκηνή. Οι φήμες και οι επακόλουθες μηχανορραφίες στο Παλάτι δείχνουν, βέβαια, ότι μπαίνουμε σε μια νέα εποχή. Ολοι, μέσα και έξω από το γιγαντιαίο Παλάτι και την Αυλή του, ετοιμάζονται για την επόμενη ημέρα.

Οι ελληνοτουρκικές κρίσεις συμβαίνουν συνήθως όταν η μία ή και οι δύο χώρες περνούν περιόδους μεγάλης αστάθειας, και στην Αγκυρα σήμερα παίζονται πολλά…

Ο Ερντογάν έχει να αντιμετωπίσει ένα κρίσιμο ζήτημα: Δεν διαθέτει ασφαλή τρόπο εξόδου από την κεντρική σκηνή. Οπως συχνά λέει ένας ηγέτης χώρας της Ανατολικής Μεσογείου, «έχει ανέβει εκεί πάνω, μας κοιτάει όλους με υπεροψία, αλλά δεν έχει σκάλα να κατέβει». Σε μια κανονική χώρα θα μπορούσε να χάσει τις εκλογές και να πάει ήρεμα σπίτι του. Στη σημερινή Τουρκία, αυτό είναι πάρα πολύ δύσκολο. Υπάρχει ένα σημαντικό κομμάτι του πληθυσμού και της ελίτ που έχει περάσει τα πάνδεινα και θέλει να πάρει την εκδίκησή του. Οι άνθρωποι που ελέγχουν τώρα το βαθύ κράτος δεν θα παραδώσουν εύκολα την εξουσία, ούτε θα αφήσουν κάποιους να ψάξουν χαλαρά στις ντουλάπες για σκελετούς. Ο Ερντογάν, η οικογένεια και το περιβάλλον του το γνωρίζουν καλά αυτό. Και γι’ αυτό θα δώσουν πολύ σκληρή μάχη επιβίωσης έως τις εκλογές του 2023, όποτε και αν γίνουν αυτές.

Για τα ελληνικά συμφέροντα το καλό σενάριο βασίζεται πάντοτε σε μια σταθερή και προβλέψιμη Τουρκία. Οι κρίσεις συμβαίνουν συνήθως όταν η μία ή και οι δύο χώρες περνούν περιόδους μεγάλης αστάθειας. Εμείς, παραδόξως, είμαστε σε πορεία χωρίς εμφανείς και δύσκολους κάβους στο μέλλον. Στην Αγκυρα παίζονται, όμως, πολλά. Κανείς δεν ξέρει πώς ακριβώς λαμβάνονται οι αποφάσεις, τι ρόλο μπορεί να παίζει ο σκληρός υπουργός Αμυνας Ακάρ, ποιος μπορεί να σκεφθεί να εισπράξει οφέλη από μια ένταση με την Κύπρο ή την Ελλάδα. Υπάρχουν έμπειροι Ελληνες διπλωμάτες, οι οποίοι πιστεύουν ότι «τώρα που ο Ερντογάν είναι στα κάτω του, είναι μια ευκαιρία να κάνει κάποιος μια συμφωνία μαζί του». Και υπάρχουν πολύ περισσότεροι οι οποίοι θεωρούν ανέφικτο πλέον το να διαπραγματευθείς μαζί του και συνιστούν προσοχή τους επόμενους μήνες. Διαλέγετε και παίρνετε.

“Καθημερινή”

This Is the End of the American Century

0

It sure has been a disaster.

On February 17, 1941, less than 10 months before the Japanese struck Pearl Harbor and the United States found itself in a global war, Henry Luce, in an editorial in Life magazine (which he founded along with Time and Fortune), declared the years to come “the American Century.” He then urged this country’s leaders to “exert upon the world the full impact of our influence, for such purposes as we see fit.”

And he wasn’t wrong, was he? Eight decades later, who would deny that we’ve lived through something like an American century? After all, in 1945, the United States emerged triumphant from World War II, a rare nation remarkably unravaged by that war (despite the 400,000 casualties it had suffered). With Great Britain heading for the imperial sub-basement, Washington found itself instantly the military and economic powerhouse on the planet.

As it turned out, however, to “exert upon the world the full impact of our influence,” one other thing was necessary and, fortunately, at hand: an enemy. From then on, America’s global stature and power would, in fact, be eternally based on facing down enemies. Fortunately, in 1945, there was that other potential, if war-ravaged, powerhouse, the Soviet Union. That future “superpower” had been an ally in World War II, but no longer. It would thereafter be the necessary enemy in a “cold war” that sometimes threatened to turn all too hot. And it would, of course, ensure that what later came to be known as the military-industrial complex (and a nuclear arsenal capable of destroying many planets like this one) would be funded in a way once historically inconceivable in what might still have passed for peacetime.

In 1991, however, after a disastrous war in Afghanistan, the Soviet empire finally collapsed in economic ruin. As it went down, hosannas of triumph rang out in a surprised Washington. Henry Luce, by then dead almost a quarter of a century, would undoubtedly have been thrilled.

THE INDISPENSABLE SUPERPOWER

In the meantime, in those cold-verging-on-hot-war years, the United States ruled the roost in what came to be known as “the free world,” while its corporations came to economically dominate much of the planet. Though it would be a true global imperial power with hundreds of military bases scattered across every continent but Antarctica, there would prove to be significant limits to that power—and I’m not just thinking of the Soviet Union or its communist ally (later opponent), Mao Zedong’s China.

At the edges of what was then called “the Third World”—whether in Southeast Asia during and after the disastrous Vietnam War or in Iran after 1979—American power often enough came a cropper in memorable ways. Still, in those years, on a planet some 25,000 miles in circumference, Washington certainly had a remarkable reach and, in 1991, when the Soviet Union disappeared, it seemed as if Luce had been a prophet of the first order. After all, the United States as the ultimate imperial power had—or so, at least, it appeared at that moment—been left without even a major power, no less another superpower, as an enemy on a planet that looked, at least to those in Washington, like it was ours for the taking. And indeed, take it we soon enough would try to do.

No wonder, in those years, American politicians and key officials filled the airwaves with self-congratulation and self-praise for what they liked to think of as the most “exceptional,” “indispensable,” “greatest” power on the planet and sure to remain so forever and a day.

In another sense, however, problems loomed instantly. Things were so desperate for the military-industrial complex in a country promised a cut in “defense” spending, then known as a “peace dividend,” thanks to the triumph over the Soviets, that enemies had to be created out of whole cloth. They were, it turned out, fundamental to the organization of American global power. A world without them was essentially inconceivable or, at least, inconvenient beyond imagining. Hence, the usefulness of Iraqi autocrat Saddam Hussein who would be not-quite-taken-down in the first Gulf War of 1991.

Perhaps the classic example of the desperate need to create enemies, however, would occur early in the next century. Remember the “Axis of Evil” announced (and denounced) by President George W. Bush in his January 2002 State of the Union address? He called out three states—Iran, Iraq, and North Korea—that then had not the slightest way of injuring the United States. (“States like these, and their terrorist allies,” insisted the president, “constitute an axis of evil, arming to threaten the peace of the world. By seeking weapons of mass destruction, these regimes pose a grave and growing danger. They could provide these arms to terrorists, giving them the means to match their hatred. They could attack our allies or attempt to blackmail the United States. In any of these cases, the price of indifference would be catastrophic.”) Of course, this was, in part, based on the claim that Iraq might have just such weapons of mass destruction (it didn’t!) and that it would, in turn, be willing to give them to terror groups to attack the United States. That lie would become part of the basis for the invasion of that country the next year.

Think of all this as the strangest kind of imperial desperation from a superpower that seemed to have it all. And the result, of course, after Osama bin Laden launched his air force and those 19 mostly Saudi hijackers against New York and Washington on September 11, 2001, was the Global War on Terror, which would soon prove a self-imposed, self-created disaster.

Or think of it another way, when considering the imperial fate of America and this planet: the crew who ran Washington (and the US military) then proved—as would be true throughout the first two decades of the 21st century—incapable of learning even the most basic lessons history had to offer. After all, only a decade after the Soviet Union collapsed, thanks in significant part to what its leader called its “bleeding wound,” a disastrous war in Afghanistan in which the Red Army became endlessly mired, the Bush administration would launch its own disastrous war in Afghanistan in which it would become—yep, endlessly mired. It was as if this country, in its moment of triumph, couldn’t help but take the Soviet path into the future, the one heading for the exits.

COLD WARS AND HOT WARS

In November 2021, just three decades after the implosion of the Soviet Union, no one could imagine any longer that such a vision of victory and success-to-come caught the underlying realities of this country or this century. The arrival of Donald Trump in the White House five years earlier had been the most visible proof of that.

It’s hard to imagine today that he wasn’t the truest of all products of that very American Century, a genuine message from it to us and the rest of the world. He was, after all, the man who, in his key slogan in 2016 as this country’s first declinist candidate for president—“Make America Great Again” (MAGA)—suggested that it had been all over for a while when it came to this country being the first player in history. He had, in fact, been coughed up by an authoritarian system already in formation. He vaulted into office not just claiming that the American system was a fraud, but that it had lost its firstness and its greatness. In response to that message, so many Americans who felt that they, too, had lost their way, that they were, in fact, being crushed by history, voted for him. In a mere four years in the Oval Office, he would bring a true sense of enemy-ness home in a new and shattering way, creating a world in which the enemy was distinctly American and needed to be overthrown.

The topsy-turvy nature of the Trumpian version of the American century is something this country—and certainly the Biden administration—still hasn’t fully come to grips with. For decades, we had indeed led the rest of the world and this is what we had led them into: the conspiracy theory of history (almost any conspiracy theory you want to mention), the “fraudulent” election now being eternally denounced by Donald Trump, the coup attempt of January 6, a Republican Party that’s become the opposition from hell, a planet on which fossil-fuel companies (often American) knew decades ago just what was happening with the climate and invested their extra funds in making sure that other Americans didn’t, and… but why go on? If you don’t sense the depth and truth of this tale of the American Century, just ask Joe Manchin.

Its final decades seem to be a time when this country’s politicians can hardly agree on a thing, including how to keep Americans safe in a pandemic moment. Check out the The New York Times Covid-19 “global hotspots” map and, in these last months, it’s looked like a replay of the Cold War, since the United States and Russia are the two largest “hotspots” of death and destruction on the planet, each colored a wild red. Think of it as a new kind of hot war.

And little wonder at the confusion of it all. I mean, talk about a superpower that proved incapable of learning from history! In response to the slaughter of 3,000 Americans on 9/11—and mind you, something like 3,000 Americans were being slaughtered every two days most of this year thanks, in part, to the murderous leadership of various Trumpian figures in this pandemic moment—the greatest power ever decided that the only response imaginable to 9/11 was to launch its own war in Afghanistan. Thank you, Soviet Union, for your example (not to speak of our own example in Vietnam back when)! And yes, 20 years later, on a planet far more filled with Islamist terror groups than might have seemed even faintly imaginable on September 11, 2001, failure is just another word for a “new cold war.”

Oh, yes, in 2021, there is indeed another power rising on this planet, one it’s necessary to organize against with all due haste—or so the Biden administration and the US military would like us to believe. And no, I’m not thinking about the power of a fast-heating climate, which threatens to take down anyone’s century. I’m thinking, of course, about China.

AN UPSIDE-DOWN VERSION OF 1991

As we head into the final two decades of the all-American era that Luce predicted, think about this: The American Century has been a disaster of the first order. In the wake of the implosion of the Soviet Union, the United States decided to remake the world and did so—at least in the sense of allowing climate change to run riot on Planet Earth—while, in the process, unmaking itself.

So, 80 years after Henry Luce proclaimed its existence, welcome indeed to the American Century, or rather to the increasingly nightmarish planet it’s left us on. Welcome to an age of billionaires (that could even one day see its first trillionaire); to levels of desperate inequality that would once have been unimaginable here; to large-scale death due to a pandemic from hell mismanaged by men who were functionally murderers; and to a literally hellish future that, without the kind of war-style mobilization Joe Manchin among others is ensuring will never happen, will sooner rather than later envelop this country and the planet it meant to rule in a climate disaster.

Honestly, could the Chinese century—not that it’s likely, given how the world is trending—be worse? You don’t even have to leave this country and go to Afghanistan, Iraq, Somalia, or Yemen to judge that question anymore.

And sadly, the one thing the triumphalists of 1991 agreed on—and American politicians have never changed their minds about, no matter the course of our wars—was funding the military-industrial complex in a way that they never would have funded either the bolstering of human health or the halting of climate change. That urge to dump taxpayer dollars into the American war machine, despite failure after failure in war after war, has never been stanched. It remains more or less the only thing congressional Democrats and Republicans can still agree on—that and the need for an enemy to endlessly prepare to fight.

And now, of course, the imperial power that simply couldn’t exist without such enemies and has left Afghanistan and much of the rest of its War on Terror (despite the odd drone strike) largely in the lurch, is in the process of creating its newest enemy for a new age: China. Think of the new cold war that the Biden administration (like the Trump administration before it) has been promoting as 1991 turned upside down when it comes to enemy-ness. The ultimate moment of American triumph and then of despair both needed their distant enemies, an ever-more well financed military-industrial-congressional complex, and an ever more “modernized” nuclear arsenal.

Oh, the hubris of it all. We were the country that would remake the world in our image. We would bring “liberation” and “democracy” to the Afghans and the Iraqis, among others, and glory to this land. In the end, of course, we brought them little but pain, displacement, and death, while bringing American democracy itself, with all its failings, to the autocratic edge of hell in a world of “fraudulent” elections and coupsters galore.

Pantelis Ikonomou: Deterrence is absurd and risky, disarmament difficult but necessary

0

Pantelis Ikonomou, a former IAEA nuclear inspector, writes:

The use of nuclear weapons is at the core of NATO security policy. At the same time, their role continues to increase in the national strategy of all nine nuclear-armed states, both the five Non-Proliferation Treaty (NPT) Nuclear Weapon States (NWS) (USA, Russia, China, UK and France), as well as the four non-NPT de facto  nuclear weapon possessors (India, Pakistan, North Korea), and allegedly Israel. They all appear committed to retaining  nuclear capacity for the indefinite future by adding new nuclear weapon systems or modernizing the existing ones, pledging at any opportunity that they retain a strong nuclear deterrence.

The rationality of nuclear deterrence is based on two fundamental characteristics of today’s advanced nuclear weapon systems: a) the capability of instantaneous counterattack and b) the immense destruction power they possess.

Thus, an intentional nuclear first strike should not be launched as a pre-emptive surprise attack to destroy the adversary’s nuclear weapon arsenal because the attacker would not survive either. The logical consequence of this reality is that the nuclear capacity of each nuclear weapon possessor establishes the definite deterrence to an adversarial nuclear first strike.

However, as in mathematics so in the nuclear world, there is no second without a first. The No-First-Use nuclear postures of the five NWS plus India include a critical footnote: the right to a pre-emptive nuclear first strike against any armed attack that would threaten their vital security interests, whether nuclear or conventional.

Additionally, two more nuclear first-strike possibilities arise from:

  1. The First-Use doctrines of North Korea (DPRK), Pakistan, and Israel. For DPRK, to pre-empt a regime decapitation. For Pakistan, as a desperate necessity against India’s Kashmir policy, and for Israel, as the strategic national survival choice.
  2. The probability of launching a nuclear weapon by accident, miscalculation, or a malicious/terrorist act. This probability is steadily increasing, as the nuclear arsenals are maintained, modernized, and eventually growing.

The continuously existing possibility of a nuclear first strike, for whatever  cause, will instantaneously trigger a counter response. This makes the possession of nuclear weapons for deterrence only, i.e. for a forced second strike, a dangerous absurdity.

This situation fully reflects a dead-end reality, described in the game theory as the Nash equilibrium. Solving the Nash equilibrium in the nuclear deterrence analogy would require cooperation of the antagonists (an oxymoron condition) yet the only solution: lowering all armed-raised-hands before shooting at each other. In other words, abstaining from the absurdity of being the first attacker, the necessity of being the responder, or the danger of either side committing an error.

Moreover, maintaining weapons for strengthening states’ geopolitical objectives inspires would-be proliferators. While the NPT was in force since 1970, proliferation took place successfully in four non-NPT states: India, Pakistan, DPRK, and allegedly in Israel. Additionally, four more NPT states attempted proliferation: Romania (by 1989), Iraq (by 1991), Libya (by 2003), and “very likely” Syria (by 2011) [re: “Global Nuclear Developments”, by P. F. Ikonomou, Springer 2020, 4.4 Syria 2011-2020, page 55].

History also suggests that nuclear deterrence was again and again ineffective. Common irony: nuclear weapon holders after World War II lost several wars they entered; the UK at Suez (Egypt), France in Algeria, the Soviet Union in Afghanistan and the US in Vietnam and Afghanistan. Likewise, the UK and France could not hold on to their colonial possessions despite having nuclear weapons, and the Soviet Union collapsed while sitting on the world’s largest ever nuclear arsenal.

In conclusion:

Nuclear deterrence is dangerous. It does not establish strategic stability, but rather prolongs global uncertainty, maintaining the possibility of two-party nuclear standoffs, single acts of despair and survival, or an accident, error, or terror. Pursuing weapons that  can never be used without destroying your own country is irrational, dangerous, wasteful, and pointless.

Maintaining nuclear weapons for attaining geopolitical objectives inspires would-be proliferators.

Nuclear deterrence without attempting global and complete nuclear disarmament is nothing but a nebulous political stalemate. Global nuclear disarmament is not an easy  process. It cannot be quick, quiet nor cheap. It is an extremely complex task, but it must be pursued before the last human error occurs.

peacefare.net

Αθανάσιος Έλλις: Β. Μακεδονία: Οι εθνικιστές, οι Πρέσπες και η αξιοπιστία ΗΠΑ, ΕΕ

1

Το σκηνικό στη γειτονική χώρα διολισθαίνει σε ένα αχαρτογράφητο περιβάλλον που επιβάλλει εγρήγορση της Αθήνας

Οπως είχε επισημανθεί αμέσως μετά τη γνωστοποίηση της πρόθεσης του Ζόραν Ζάεφ να παραιτηθεί από πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, το σκηνικό στη γειτονική χώρα διολισθαίνει σε ένα αχαρτογράφητο περιβάλλον που επιβάλλει εγρήγορση της Αθήνας.

Ηδη, ο αρχηγός του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης, του εθνικιστικού VMRO-DPMNE, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, κατέθεσε πρόταση μομφής κατά του κ. Ζάεφ.

Οι ΗΠΑ και η ΕΕ διαμηνύουν τις τελευταίες ημέρες την ανάγκη πλήρους σεβασμού της Συμφωνίας των Πρεσπών. Το έκανε με τον πλέον ηχηρό τρόπο και ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Τζεφ Πάιατ, στο πρόσφατο Thessaloniki Summit.

Ευρισκόμενος υπό πίεση, ο κ. Μίτσκοσκι φαίνεται να υιοθετεί μια θολή στάση που σε καμία περίπτωση δεν καλύπτει την Ελλάδα και αυτό πρέπει να το καταστήσουμε σαφές προς πάσα κατεύθυνση. Παίρνει αποστάσεις από την ευθεία απόρριψη της «απαράδεκτης», όπως την περιέγραφε μέχρι τώρα, Συμφωνίας των Πρεσπών, και δηλώνει πλέον ότι αναγνωρίζει μεν τη συμφωνία, ωστόσο σημειώνει ότι δεν πρόκειται να χρησιμοποιεί τον όρο Βόρεια Μακεδονία. Αρνείται δηλαδή μια από τις βασικότερες πρόνοιές της.

«Δεν μπορείτε να περιμένετε από εμένα να επαναλαμβάνω σαν τον Ζόραν Ζάεφ τον προσδιορισμό (σ.σ.: Βόρεια). Αυτό δεν πρόκειται ποτέ να το κάνω. Όμως, τη Συμφωνία των Πρεσπών, που φέρνει μαζί της μια συγκεκριμένη πραγματικότητα στη Μακεδονία – είμαστε μέρος αυτής της Βουλής, συμμετέχουμε σε εκλογές στη χώρα, είμαστε μέρος μίας πραγματικότητας την οποία δυστυχώς υιοθέτησε ο Ζόραν Ζάεφ – δεν μπορούμε να την αγνοήσουμε, δεν μπορούμε να είμαστε υποκριτές και να λέμε ότι δεν είναι πραγματικότητα», ανέφερε ο κ. Μίτσκοσκι σε τηλεοπτική του συνέντευξη.

Η παραίτηση του κ. Ζάεφ μετά την ήττα του κυβερνώντος Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, ήταν μια μάλλον υπερβολική αντίδραση σε ένα αποτέλεσμα τοπικών εκλογών. Ωστόσο, έχει ανατρέψει το πολιτικό σκηνικό το οποίο είναι πλέον περίπλοκο αλλά και αβέβαιο.

Και να καταφέρουν οι εθνικιστές να σχηματίσουν κυβέρνηση συνασπισμού, δεν είναι βέβαιο ότι αυτή θα εξαντλήσει το υπόλοιπο των δυόμισι ετών της κοινοβουλευτικής θητείας καθώς θα στηρίζεται σε μια οριακή πλειοψηφία μίας ψήφου (61 έδρες σε σύνολο 120).

Σε ό,τι μας αφορά, είναι δεδομένο ότι στα διεθνή θέματα που μας απασχολούν, και όχι μόνον σε αυτά, ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου αποτελεί σταθερά της ελληνικής προσέγγισης. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η χθεσινή ανταλλαγή των οργάνων επικύρωσης της Συμφωνίας Οριοθέτησης των Θαλασσίων Ζωνών με την Ιταλία.

Αν, όντως, υπάρξει νέα ηγεσία στη Βόρεια Μακεδονία, πρέπει να της γίνει κατανοητό με τον πλέον απόλυτο τρόπο, ότι τόσο οι διμερείς σχέσεις με την Ελλάδα όσο και η συνεργασία με την ΕΕ – συμπεριλαμβανομένου του οικονομικού και εμπορικού πεδίου – θα επιδεινωθούν.

Τη στιγμή που τα Σκόπια αναζητούν στήριξη στις Βρυξέλλες, η Αθήνα, που αποτελεί σήμερα την πιο ηχηρή υπέρμαχο της ένταξής τους στην Ενωση, θα ενεργήσει με γνώμονα τον σεβασμό μιας διεθνούς συμφωνίας η οποία έχει κυρωθεί και από τις δυο χώρες και έχει ήδη παράξει αποτελέσματα.

Υπό αυτό το πρίσμα, η Ελλάδα απαιτεί τη συνεπή χρήση της σύνθετης ονομασίας Βόρεια Μακεδονία στο εσωτερικό και το εξωτερικό, κάτι που αποτελεί υποχρέωση της γειτονικής χώρας η οποία απορρέει από το διεθνές δίκαιο το οποίο κατισχύει του εθνικού Συντάγματος.

Το ζήτημα υπερβαίνει τις σχέσεις Αθηνών – Σκοπίων. Αν επιτραπεί στον κ. Μίτσκοσκι ουσιαστικά να παραβιάσει τις Πρέσπες, θα πληγεί η αξιοπιστία των ΗΠΑ και της ΕΕ σε όλη τη Βαλκανική, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την επιρροή τους, και τη σταθερότητα, σε μια γεωπολιτικά πολύ ευαίσθητη περιοχή.

“Καθημερινή”

Ιωάννης Αμπατζόγλου: Η Συμφωνία των Πρεσπών γκρεμίζεται και το ελληνικό πολιτικό σύστημα το χαβά του

1

 

Γράφει ο Ιωάννης Αμπατζόγλου*

Στις 15 Ιουλίου 2020 είχαν διεξαχθεί οι βουλευτικές εκλογές στα Σκόπια, στις οποίες το κόμμα του Ζάεφ είχε πετύχει τότε μία οριακή νίκη έναντι του VMRO-DPMNE του Χρίστιαν Μίτσκοσκι με πολύ μικρή διαφορά (1.32%) με ταυτόχρονη άνοδο των αλβανικών κομμάτων. Εκείνο το αποτέλεσμα έδειξε πρώτον ότι καραδοκούν οι σκοπιανοί εθνικιστές όσον αφορά την αναρρίχηση στην εξουσία και δεύτερον ότι οι Αλβανοί θα είναι οι ρυθμιστές του πολιτικού παιχνιδιού στη γειτονική χώρα.

Πριν από 9 ημέρες, στις 31 Οκτωβρίου 2021, ολοκληρώθηκε ο δεύτερος γύρος των δημοτικών εκλογών στα Σκόπια. Τελικός απολογισμός αυτής της εκλογικής αναμέτρησης ήταν η συντριπτική ήττα του SDSM του Ζόραν Ζάεφ αφού οι υποψήφιοι δήμαρχοι που στηρίχθηκαν από αυτό συνετρίβησαν από τους υποψήφιους δημάρχους που στήριξε το εθνικιστικό κόμμα VMRO-DPMNE. Μάλιστα αυτό συνέβη σε όλους τους μεγάλους δήμους της χώρας συμπεριλαμβανομένου και αυτού της πόλης των Σκοπίων.

Επόμενο αυτής της ήττας του SDSM ήταν να δηλώσει o Ζάεφ ότι θα παραιτηθεί από τη θέση του πρωθυπουργού, πράγμα το οποίο όμως δεν έπραξε με αποτέλεσμα εχθές το απόγευμα το VMRO-DPMNE να καταθέσει πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης. Εντωμεταξύ ο κυβερνητικός συνασπισμός που ηγούνταν ο Ζάεφ φαίνεται ότι χάνει την πλειοψηφία στο σκοπιανό κοινοβούλιο αφού το αλβανικό κόμμα «BESA» που τον στήριζε δήλωσε ότι αποχωρεί από αυτόν. Ο Μίτσκοσκι εμφανίστηκε σίγουρος για τη συνεργασία του VMRO-DPMNE με το ακροαριστερό κόμμα «Levica» (Αριστερά) και με τα αλβανικά κόμματα «Αλβανική Συμμαχία – Εναλλακτική» και «BESA», και με αυτό τον τρόπο εμφανίζεται με κοινοβουλευτική πλειοψηφία 61 βουλευτών σε σύνολο 120 εδρών. Θα πρέπει να σημειωθεί πάντως ότι το κόμμα «Levica» χαρακτηρίζεται ως λαϊκιστικό με έντονο αντιαλβανικό προφίλ, γεγονός που δυσχεραίνει τη συνεργασία με τα αλβανικά κόμματα.

Σε κάθε περίπτωση αυτή τη στιγμή υπάρχουν δύο ενδεχόμενα. Είτε θα καταφέρει ο αρχηγός του VMRO-DPMNE Χρίστιαν Μίτσκοσκι να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού, είτε θα προκυρηχθούν βουλευτικές εκλογές στις οποίες αναμένεται άνετη επικράτηση του VMRO-DPMNE.

Ο Μίτσκοσκι, μετά από τη νίκη που πέτυχε η παράταξή του στις δημοτικές εκλογές, δήλωσε σχετικά με τη Συμφωνία των Πρεσπών τα εξής1: «Μας αρέσει αυτή η πραγματικότητα; Όχι δεν μας αρέσει, σας λέω ότι δεν μας αρέσει. Όμως εάν αυτή η πραγματικότητα δεν γίνει σεβαστή στο πλαίσιο της διοικητικής λειτουργίας των θεσμικών οργάνων του κράτους, τότε θα έχουμε πρόβλημα με άλλες περιπτώσεις – με την εισαγγελία, τη δικαιοσύνη κ.λπ. Εάν με ρωτάτε αν θα εργαστούμε προκειμένου αυτή την πραγματικότητα, μία μέρα που θα έχουμε την ευκαιρία να την αλλάξουμε, σας λέω ναι θα εργαστούμε να την αλλάξουμε. Αλλά στην παρούσα φάση αυτή είναι η πραγματικότητα στην οποία λειτουργούμε όλοι εμείς ως πολίτες της Μακεδονίας και αυτή η πραγματικότητα είναι τόσο οδυνηρή, ταπεινωτική για όλους εμάς που νιώθουμε τη Μακεδονία και μόνο τη Μακεδονία ως πατρίδα μας».

Σε αυτό το σημείο να αναφερθεί ότι ήδη τα Σκόπια παραβιάζουν τη Συμφωνία των Πρεσπών και μάλιστα κατά συρροή. Στην Επιτροπή Ελληνισμού έχουμε καταγράψει μέχρι τώρα εκατόν εβδομήντα (170) παραβιάσεις, ενώ τον Σεπτέμβριο στείλαμε επιστολή προς τον πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη  με τις εκατόν εξήντα δύο (162) παραβιάσεις που είχαμε καταγράψει μέχρι εκείνη τη στιγμή, με την επισήμανση ότι στην πραγματικότητα οι παραβιάσεις της συμφωνίας αυτής από πλευράς των Σκοπίων είναι αμέτρητες! Να σημειωθεί ότι έχουν δημοσιοποιηθεί όλες οι παραβιάσεις με το αποδεικτικό υλικό, όπως επίσης και η επιστολή προς τον κ. πρωθυπουργό.

Οι παραβιάσεις αυτές εντοπίζονται σε όλο το φάσμα του κρατικού μηχανισμού του γειτονικού μας κράτους, όπως επίσης και σε οργανισμούς που στηρίζει και χρηματοδοτεί. Ένα παράδειγμα είναι το κόμμα του Ζόραν Ζάεφ, το «SDSM», του οποίου το πλήρες όνομα είναι «Σοσιαλοδημοκρατική Ένωση Μακεδονίας». Η ονομασία αυτή παραβιάζει τη Συμφωνία των Πρεσπών επειδή αναφέρει την γειτονική χώρα ως «Μακεδονία» και όχι ως «Βόρεια Μακεδονία».

Επίσης, το κόμμα VMRO-DPMNE του Χρίστιαν Μίτσκοσκι φέρει την ονομασία «Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση – Δημοκρατικό Κόμμα για τη Μακεδονική Εθνική Ενότητα». Όταν οι εθνικιστές του VMRO-DPMNE μιλούν για «εθνική ενότητα» εννοούν τη δημιουργία της «ενωμένης» κατ’ αυτούς Μακεδονίας, η οποία αποτελείται από τη «Μακεδονία του Αιγαίου» (ελληνική Μακεδονία), τη «Μακεδονία του Βαρδάρη» (Σκόπια) και τη «Μακεδονία του Πιρίν» (βουλγαρική περιοχή). Επίσης, η «ενότητα» αυτή επιθυμούν να συνοδευτεί από την ένωση των δήθεν υπόδουλων «Μακεδόνων» που υποτίθεται ότι αυτή τη στιγμή ζουν στις πιο πάνω περιοχές της Ελλάδας και της Βουλγαρίας και καταπιέζονται από τις αντίστοιχες χώρες. Κατάφωρη παραβίαση λοιπόν της Συμφωνίας των Πρεσπών και από αυτό το κόμμα.

Προς επίρρωση του πιο πάνω, είναι το γεγονός ότι στο προοίμιο του νέου συντάγματος των Σκοπίων υπάρχει αναφορά στην ASNOM (είναι η αντιφασιστική συνέλευση του 1944) όπου αναφέρεται το δικαίωμα αυτοδιάθεσης του –κατά τους Σκοπιανούς– «μακεδονικού έθνους» και «μακεδονικού λαού», ενώ υπάρχει η απαίτηση για την κατάργηση των συνόρων που όπως λέει η ASNOM, χωρίζουν αδερφό από αδερφό και Μακεδόνα από Μακεδόνα.

Να σημειωθεί ότι οι περισσότερες παραβιάσεις της Συμφωνίας των Πρεσπών προέρχονται από μέλη του VMRO-DPMNE, συμπεριλαμβανομένου του επικεφαλής Χρίστιαν Μίτσκοσκι, των δύο αντιπροέδρων, του γενικού γραμματέα, όπως επίσης και των μελών της εκτελεστικής επιτροπής του κόμματος. Σε αυτές τις παραβιάσεις πέραν του ότι τα Σκόπια αναφέρονται ως σκέτο «Μακεδονία», γίνεται χρήση συμβόλων που παραπέμπουν στην ελληνική αρχαιότητα όπως ο Ήλιος της Βεργίνας, εμφανίζονται αλυτρωτικοί χάρτες της υποτιθέμενης «Μακεδονίας», οι οποίοι περιέχουν ελληνικά εδάφη (μέχρι τη Θάσο και τη Χαλκιδική), όπως επίσης υποστηρίζεται η απευθείας καταγωγή των Σκοπιανών από τους αρχαίους Μακεδόνες και τον Μέγα Αλέξανδρο!

Εάν λοιπόν οι Σκοπιανοί δεν τηρούσαν μέχρι τώρα τη Συμφωνία των Πρεσπών με μία μετριοπαθή κυβέρνηση, φανταστείτε τι θα γίνει με την κυβέρνηση του VMRO-DPMNE.

Σχετικά με τη στάση της ελληνικής πλευράς, πληροφορούμαστε από το κεντρικό θέμα του πρωτοσέλιδου της εφημερίδας Εστία της Κυριακής2 ότι η ελληνική κυβέρνηση πρόσφατα –και για πρώτη φορά– έχει αποστείλει έγγραφο προς τα Σκόπια με το οποίο εγείρει θέμα παραβίασης της Συμφωνίας των Πρεσπών. Εμείς, ως Επιτροπή Ελληνισμού αυτό ακριβώς επιδιώκαμε όταν στείλαμε την επιστολή στον πρωθυπουργό πριν από περίπου δύο μήνες με καταγεγραμμένες μία προς μία τις εκατόν εξήντα δύο (162) παραβιάσεις. Θέλαμε να αντιδράσει η ελληνική κυβέρνηση και να πάψει να παρακολουθεί απαθής την προκλητική συμπεριφορά των Σκοπίων. Ελπίζουμε να βάλαμε και εμείς ένα λιθαράκι προς αυτή την κατεύθυνση. Κοινή διαπίστωση είναι ότι η μέχρι τώρα στάση του πολιτικού μας συστήματος, στο σκοπιανό, είναι από παθητική έως εθνικά εγκληματική. Αξίζει να θυμηθούμε μόνο δύο ενδεικτικά περιστατικά που συνέβησαν τον περασμένο Οκτώβριο.

Στις 5 Οκτωβρίου ο πρόεδρος των Σκοπίων κ. Στέβο Πενταρόφσκι πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Αθήνα καλεσμένος της προέδρου της ελληνικής δημοκρατίας κ. Σακελλαροπούλου. Τότε, έξω από το προεδρικό μέγαρο, η μπάντα της πολεμικής μας αεροπορίας παιάνισε τον εθνικό ύμνο των Σκοπίων, ο οποίος είναι ένας ύμνος που διεκδικεί ελληνικά εδάφη και φέρει τον τίτλο «Ντένες ναντ Μακεντόνιγια» δηλαδή «Σήμερα πάνω από τη Μακεδονία». Ο ύμνος αυτός αναφέρει τα εξής: «Σήμερα πάνω από τη Μακεδονία γεννιέται, νέος ήλιος της ελευθερίας! Οι Μακεδόνες επαναστατούν, για τα δικαιώματα τους! Απ’ την αρχή τώρα η σημαία κυματίζει, της Δημοκρατίας του Κρουσόβου! Γκότσε Ντέλτσεφ, Πίτου Γκούλι, Ντάμε Γκρούεφ, Σαντάνσκι! Τα Μακεδονικά δάση τραγουδούν δυνατά, νέα τραγούδια, νέες ειδήσεις! Η Μακεδονία ελεύθερη, Ελεύθερη ζει!». Ο συγκεκριμένος ύμνος ορίστηκε ως εθνικός ύμνος των Σκοπίων το 1944 και η «Μακεδονία» στην οποία αναφέρεται εκτείνεται μέχρι τη Χαλκιδική! Άλλωστε ο ύμνος αυτός αναφέρει τη Δημοκρατία του Κρουσόβου, δηλαδή τη βουλγαρική ψευτοεπανάσταση του Ίλιντεν και τα ονόματα των κομιτατζήδων της βουλγαρικής ΕΜΕΟ (Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση), οι οποίοι εγκλημάτισαν κατά των Ελλήνων προκειμένου να κατακτήσουν την ελληνική Μακεδονία.

Το δεύτερο και πιο πρόσφατο παρατράγουδο συνέβη στην πόλη της Δράμας στις εκδηλώσεις εορτασμού της 28ης Οκτωβρίου, δηλαδή πριν από δώδεκα ημέρες. Εκεί, μετά το πέρας της τελετής κατάθεσης των στεφάνων, μία ομάδα μαθητών παρουσία του δασκάλου τους τραγούδησε το «Μακεδονία ξακουστή». Μόλις ολοκλήρωσαν οι μαθητές αυτό τον πατριωτικό ύμνο, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Δράμας φανερά ενοχλημένος πλησίασε τον συντονιστή της τελετής ρωτώντας τον πως επέτρεψε να γίνει αυτό. Ο συντονιστής τού απάντησε ότι αυτό δεν ήταν μέρος της τελετής και ότι οι μαθητές τραγούδησαν τον συγκεκριμένο ύμνο με δική τους πρωτοβουλία και μάλιστα μετά το πέρας της τελετής, εξήγηση, η οποία –κατά μαρτυρίες παρευρισκομένων– δεν φάνηκε να ικανοποίησε τον ΣΥΡΙΖΑΙΟ βουλευτή. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο ΣΥΡΙΖΑΙΟΣ βουλευτής ενοχλήθηκε τόσο πολύ με το άκουσμα του ύμνου ώστε έφτασε στο σημείο να παραπονεθεί σε τοπικούς άρχοντες της Δράμας συμπεριλαμβανομένου του βουλευτή ΝΔ Δράμας με τον οποίο διατηρεί άριστες φιλικές θέσεις. Δηλαδή, οι Σλάβοι Σκοπιανοί δεν αρκούνται σε όλα αυτά που κέρδισαν από τη Συμφωνία των Πρεσπών και την τσαλαπατούν θέλοντας να εμφανιστούν ως απευθείας απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου και στη χώρα μας ΣΥΡΙΖΑΙΟΙ πολιτευτές ενοχλούνται από το άκουσμα του ύμνου «Μακεδονία ξακουστή» και μάλιστα σε πόλη της Μακεδονίας! Της κανονικής Μακεδονίας, όχι της μαϊμού Μακεδονίας όπως είναι τα Σκόπια. Θου Κύριε φυλακήν τω στόματί μου!

Ενώ λοιπόν η Συμφωνία των Πρεσπών γκρεμίζεται –και αυτό οφείλεται στους Σκοπιανούς– στο εσωτερικό βιώνουμε εθνικά τραγικές καταστάσεις για τις οποίες ευθύνεται το πολιτικό σύστημα της χώρας μας αλλά και οι πολίτες που το στηρίζουν.

Υ.Γ.: Βλέπουμε πως καταλήγει η συμφωνία που ήταν έμπνευση του «γίγαντα» της πολιτικής Νικόλαου Κοτζιά! Η συμφωνία για την οποία δηλώνει ότι είναι υπερήφανος. Η συμφωνία που παρέδωσε ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ στους μη-Έλληνες ΣΚΟΠΙΑΝΟΥΣ. Και τι κατάφερε ο προαναφερόμενος αποτυχημένος (εκ του αποτελέσματος) πολιτικός; Να λερώσει το όνομά του με μία τεράστια εθνική προδοσία, για την οποία η συντριπτική πλειονότητα του ελληνικού λαού νιώθει αηδιασμένη. Τελικά η Συμφωνία των Πρεσπών εκτός από προδοτική αποδεικνύεται ότι είναι και η πιο αποτυχημένη συμφωνία παγκοσμίως! Τζάμπα τα γράμματα που σπούδασε ο εμπνευστής της… «μυαλό κουκούτσι» όπως λέει ο λαός.

  1. https://www.naftemporiki.gr/story/1796264/b-makedonia-o-arxigos-tou-vmro-zitaei-proores-ekloges-kai-sxediazei-na-allaksei-tin-sumfonia-ton-prespon
  2. Μύρνα Νικολαΐδου, «Η Ελλάς εγείρει πρώτη φορά θέμα παραβιάσεως των Πρεσπών από τα Σκόπια», εφημ. Εστία, 7 Νοεμβρίου 2021.

*Ο Ιωάννης Αμπατζόγλου είναι Ακτινοφυσικός Ιατρικής, διδάκτωρ του Ιατρικού Τμήματος του ΔΠΘ, Επιστημονικά Υπεύθυνος του Τμήματος Ιατρικής Φυσικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης και Πρόεδρος της Επιτροπής Ελληνισμού.

[email protected]

 

ΜΙΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

12
ÓÕÍÁÍÔÇÓÇ ÔÏÕ ÕÐ.ÅÎ ÍÉÊÏÕ ÊÏÔÆÉÁ ÌÅ ÔÏÍ ÁÍÔÉÐÑÏÅÄÑÏ ÔÙÍ ÓÊÏÐÉÙÍ Fatmir Besimi. --×ÑÇÓÔÏÓ ÌÐÏÍÇÓ//EUROKINISSI
του Παντελή Σαββίδη
Αναζητώντας τις ρίζες του Μακεδονικού σε συζητήσεις, σε παρέες, με ιστορικούς που το κατέχουν, είχαμε φθάσει στην εποχή του Κριμαϊκού Πολέμου.
Ο χρόνος περνούσε και μετά την ήττα του 1897 το ελλαδικό κράτος είχε καταληφθεί απο μια φοβία.
Οι τοπικές εξεγέρσεις Ελλήνων στη Μακεδονία και η δραστηριότητα της Εθνικής Εταιρείας στην Αθήνα δημιούργησαν τετελεσμένα που δεν μπορούσε να παραβλέψει η κυβέρνηση. Άρχισε να ενδιαφέρεται.
Ο μόνος ηγέτης που ανέδειξε η Ελλάδα, μετά τον θάνατο του Καποδίστρια, (άλλος δεν υπήρξε), ο Ελευθέριος Βενιζέλος, επεξέτεινε τα σύνορα της χώρας με την πολιτική του και οι πρόσφυγες Θράκης, Πόντου και Μικράς Ασίας διαμόρφωσαν έναν, ευνοϊκό για την Ελλάδα, πληθυσμιακό συσχετισμό.
Στον μεσοπόλεμο και στον Εμφύλιο η Αριστερά είχε μια πολιτική αυτονόμησης της Μακεδονίας και στη συνέχεια (ως επακόλουθο) παραχωρησής της στη Βουλγαρία και στον Ψυχρό Πόλεμο οι σύμμαχοι των νικητών του Εμφυλίου δεν θέλησαν να στεναχωρήσουν τον Τίτο διότι το “έπαιζε” δίπορτο και ανάγκαζαν τις κυβερνήσεις της Αθήνας σε υποχωρήσεις.
Μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού το πρόβλημα εμφανίσθηκε με δυσμενείς όρους για την Ελλάδα και χωρίς σαφή πολιτική. Η Αθήνα συνεχώς υποχωρούσε, ελπίζοντας ότι σε κάποιο σημείο των υποχωρήσεών της θα έβρισκε μια ανεκτή λύση.
Δεν είχε συνειδητοποιήσει τι είχε συμβεί στην κοινωνία της γειτονικής χώρας και πόσο ο “μακεδονισμός” έγινε ψευδής, μεν, συνεκτική, όμως, ιδεολογία και ιστορική αναφορά για την διαμόρφωση μιας νέας εθνότητας και ενός νέου κράτους. Με στοιχεία τα οποία ένας λαός, αμάλγαμα διαφόρων επιρροών στην περιοχή και ταυτοτήτων, με την καθοδήγηση μιας σκληρής ηγεσίας και εξυπηρετώντας τα συμφέροντα τριών δυνάμεων (Σερβίας και Βουλγαρίας, κυρίως ,αλλά και ολίγον Αλβανίας) ήταν αποφασισμένος να δημιουργήσει δικό του κράτος με ψευδή ταυτότητα αλλά αποδεκτή απο τις δυνάμεις. Και ανατολικές και δυτικές.
Είτε το συνειδητοποίησε η Αθήνα είτε όχι, το “μακεδονικό” ‘αρχισε να το νοιώθει ως βάρος. Το μοτίβο των αθηναϊκών κυβερνήσεων ήταν “να δώσουμε μια αποδεκτή λύση για να ασχοληθούμε με το κύριο πρόβλημα, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις”.
Όπως και με την Κύπρο. Και το κυπριακό η Αθήνα το νοιώθει ως άγος. Για να ενδιαφερθεί, όπως λέει, με τα ελληνοτουρκικά.
Στην Αθήνα, αδιαφορούν, βεβαίως, αν το “μακεδονικό” είναι για τους Μακεδόνες εξίσου σοβαρό με τα προβλήματα που δημιουργεί η Τουρκία και το κυπριακό ενδιαφέρει, εξίσου, τους κυπρίους. Αυτά είναι λεπτομέρειες για τους μανδαρίνους και τις πολιτικές ηγεσίες που αναδεικνύει η χώρα.
Άλλωστε, αυτό ήταν και το επιχείρημα του Νίκου Κοτιζιά για να γίνει αποδεκτή η “λύση” που προώθησε. Μια “λύση” που αν γινόταν αποδεκτή απο τις αρχές του ’90 το πρόβλημα θα είχε τελειώσει. Αλλά δεν βρέθηκε, φαίνεται, κανένας τόσο αμοραλιστής πολιτικός, όσο οι Τσίπρας και Κοτζιάς που αδιαφορώντας για τις αντιδράσεις του κόσμου και τα συμφέροντα της χώρας θα αποδέχονταν μια καταστροφική συμφωνία.
Ήταν μια ακόμη ενέργεια νομιμοφροσύνης της Αριστεράς προς τις ΗΠΑ για να την στηρίξουν στην κυβέρνηση. Όπως και η δήλωση Τσίπρα στη Βουλή για τις “Πρέσπες του Αιγαίου” είναι ένα ακόμη μήνυμα προς τις ΗΠΑ “φέρτε μας στην κυβέρνηση για να ικανοποιοήσουμε μια ακόμη πολιτική σας”.
Αυτά δεν θέλουν να τα δουν και να τα συνειδητοποιήσουν οι οπαδοί τους. Δεν απορώ γιατί. Αλλά είναι θέμα άλλου σχολίου.
Η ηγεσία της συριζαίας αριστεράς, όμως, δεν ανέλυσε καλά την πολιτική των ΗΠΑ στην τρέχουσα περίοδο. Δεν αντιλήφθηκε, φαίνεται, εγκαίρως, πως σήμερα η τουρκική πολιτική ενοχλεί τις ΗΠΑ. Και έμεινε εκτεθειμένη αλλά αυτό δεν έχει σημασία για έναν πολιτικό χώρο που ο καιροσκοπισμός είναι κύριο χαρακτηριστικό του.
Για να επανέλθουμε στο Μακεδονικό, τόσο η πολιτική ηγεσία στο σύνολό της όσο και η γραφειοκρατία του υπουργείου εξωτερικών αποδέχτηκαν μια “λύση” που αναγνωρίζει “μακεδονική” ταυτότητα, “μακεδονική” εθνότητα, “μακεδονική” γλώσσα, παίρνοντας μια σύνθετη ονομασία. Μηδενικό όφελος.
Αλλά ήταν τόσο σφοδρή η επιθυμία τους να τελειώνουν με το θέμα που δεν σκέφτηκαν, καν, την συνέχειά του.
Δεν σκέφθηκαν, για παράδειγμα, τι θα γίνει στην περίπτωση που συμβεί αυτό που βλέπουμε σήμερα.
Να αλλάξει η κυέρνηση στα Σκόπια, να έρθει η εθνικιστική αντιπολίτευση, να καταργήσει de facto τη Συμφωνία αλλά όχι de jure.
Έτσι, απο τη μια δεν θα την εφαρμόσει στις λίγες, έστω, περιπτώσεις που θα ευνοούσε την Ελλάδα ούτε και θα υποστεί τις συνέπειες απο μια de jure κατάργησή της. Ούτε καν Βόρεια Μακεδονία δεν θα ονομάζονται. Παρά μόνο σε κάποια έγγραφα. Αλλά αυτό ως λύση προτάθηκε απο τα πρώτα βήματα της διαμάχης. Και σωστά, δεν έγινε αποδεκτή.
Με λίγα λόγια η πολιτική και του πολιτικού συστήματος της Αθήνας (το πλαίσιο Κοτζιά δεν το υποστηρίζει μόνο ο Συριζα αλλά και η Νέα Δημοκρατία παρά τις φιοριτούρες και τις δικαιολογίες Μητσοτάκη) και της γραφειοκρατίας του ΥΠΕΞ είναι κοντόθωρη και επικίνδυνη.
Πέραν αυτού, το όλο σκηνικό παραπέμπει σε επαναφορά της διαμάχης, όπως πριν. Τα Σκόπια δεν θα τηρούν τη Συμφωνία, η Ελλάδα θα απειλεί και θα παρακαλεί ΗΠΑ και Ε.Ε. να επέμβουν. Τι άλλαξε; Μήπως ό,τι έγινε ήταν μια τρύπα στο νερό;

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠ’ ΤΗ ΜΑΣΚΑ

0

ΑΡΙΑΔΝΗ ΧΑΤΖΗΓΙΩΡΓΗ

Μέρος Β’. Διασπορά γνωστών ειδήσεων

Πριν χρόνια, μια νέα και ενθουσιώδης ανθρωπολόγος αποφάσισε κάτω από την επήρεια της γοητείας του τόπου να αφιερώσει ένα χρόνο από τη ζωή της ζώντας με τους κατοίκους ενός απομονωμένου ορεινού χωριού. Μετά από δύο μήνες η γοητεία είχε χάσει την καθαρότητά της, μετά από έξι η κοπέλα άρχισε να μετράει τις μέρες για να τελειώσει με τη συλλογή του υλικού και να φύγει. Είχε δηλώσει τίτλο εργασίας στο Πανεπιστήμιό της κι έπρεπε κάτι να έχει να πάει πίσω. Μετά από λίγα χρόνια η έρευνά της κυκλοφόρησε σε βιβλίο, χωρίς ποτέ να μεταφραστεί στα ελληνικά. Στο ορεινό χωριό κανείς δεν ήθελε να μάθει τί έλεγε μέσα. Ένας τραπεζιτικός υπάλληλος που είχε αναλάβει το ρόλο του τοπικού διανοούμενου, από κάπου, κάτι έμαθε κι αποφάνθηκε ότι η «ξένη» δεν έπρεπε να ξαναπατήσει στο χωριό τους. Δεν ξαναπάτησε ούτως ή άλλως, γιατί ο έρωτας της είχε περάσει τελείως.

Από την έρευνα προέκυπτε ότι ένα συντριπτικό ποσοστό των γυναικών του χωριού εξυλοκοπείτο συστηματικά κι ένα διψήφιο περιστασιακά. Το ισχνό ποσοστό που απόμενε, δεν είχε την εμπειρία αυτή, είτε γιατί πράγματι ο σύζυγος ήταν καλός άνθρωπος, είτε γιατί ήταν μαλθακός και αδιάφορος, είτε γιατί ανήκε στη συμπαθή κατηγορία των σώγαμπρων που κινδύνευε να αντιμετωπίσει τη μήνι των συγγενών της συζύγου και να τον πετάξουν κυριολεκτικά στο δρόμο. Υπήρχαν και δύο περιπτώσεις, της φουρνάρισσας και της γυναίκας του ταβερνιάρη, που όταν είχαν τα νεύρα τους, έδερναν εκείνες τους άνδρες τους.

Οι λόγοι της βίας δεν περιορίζονταν στα τσίπουρα, αν και εκεί ανήκε το μεγαλύτερο ποσοστό. Σε ευάριθμες περιπτώσεις ο ξυλοδαρμός ήταν μέσο πειθαρχίας για να υποκύψει η σύζυγος σε οικονομικούς εκβιασμούς ή να αναγκαστεί να δουλέψει εκτός από τα χωράφια και το σπίτι στην τοπική οικοτεχνία επεξεργασίας μαλλιού, ώστε να μπορεί να πουλήσει ο σύζυγος τα προϊόντα και να παίρνει ταχτικά το αντίτιμο από τους εμπόρους. Η σοδειά πληρωνόταν μια φορά το χρόνο κι άντε ζήσε (ή άντε πιές)! Τα νήματα ήταν γίδινα και οι γυναίκες υπέφεραν από τη ζέστη και τον ερεθισμό του δέρματος. Οι μανάδες εκπαίδευαν τα κορίτσια από νωρίς να υποτάσσονται για να τρώνε λιγότερο ξύλο μεγαλώνοντας. Δυό τρεις φορές παρ’ολίγο να φάει ξύλο και ο δάσκαλος του χωριού, που προσπάθησε να πείσει αγροίκους πατεράδες να αφήσουν τα κορίτσια τους «που τά’ παιρναν τα γράμματα» στο σχολειό και να μην τα στείλουν στα νήματα. Οι μεγαλύτερες γυναίκες ήξεραν να δένουν τα τραύματα και να κρύβουν τις μελανιές.

Όπως ήταν αναμενόμενο, η λατρεία των συζύγων προς τους μακαρίτες ήταν παροιμιώδης και αφορμή για ατέλειωτες ιστορίες. Τα ανέκδοτα με χήρες ήταν τα πρώτα σε αριθμό και κυκλοφορία με διαφορά από τα αντίστοιχα για τα παθήματα του μεθυσμένου. Όταν η χήρα χτυπιόταν στο ξόδι του προκομμένου της ψιθύριζαν οι άλλες συνωμοτικά: “σκάσε μωρή, το παράκανες!”.

Στο όμορφο αυτό χωριό, οι γυναίκες δεν ήταν όμορφες στα 15, στα 18, άντε και στα πρώτα 30, αλλά μαντέψτε: στα χρυσά 60! Τότε άρχιζαν οι περισσότερες να ξεφορτώνονται τους αχαΐρευτους, είτε από το τσίπουρο, είτε από αρρώστειες που είχαν να κάνουν με τις καταχρήσεις και το καθισιό στο καφενείο. Άνθιζαν, γελούσαν, γίνονταν κοινωνικές κι ανοιχτόκαρδες. «Μοναξιά» έλεγε η χήρα, τάχα κλαψουρίζοντας στην αρχή. Και σε λίγο με ανακούφιση: «μοναξιάαα!!!» απλώνοντας επιτέλους ελεύθερα τα πόδια για να τα ξεκουράσει. «Εμείς παιδάκι μου στη γειτονιά, δόξα τω Θεώ, όλες χήρες είμαστε…». Ε; Και η παραίνεση των παλαιών χηρών προς τις υποψήφιες: “άντε, πότε και συ;”. Τα άκουγαν οι αχαΐρευτοι και τάχα γελούσαν, όμως ξέρανε ότι είχανε δίκιο οι γυναίκες και δεν τολμούσανε τίποτα να πουν, γιατί θα τους κόβανε το φαΐ στα γεράματα και θα τους άφηναν να πλένουν μόνοι τους το βρακί τους στο νεροχύτη. Τα ζώα τα καματερά περίμεναν να τους δουν να γκρεμοτσακίζονται για να ευχαριστηθούν και να ησυχάσουν.

Τη δεκαετία του ’60, η ελληνική αστυνομία βεβαίωνε ότι ένα μεγάλο ποσοστό των γυναικών στα αστικά κέντρα εξυλοκοπείτο. Μορφωμένες και αμόρφωτες ομοίως. Επεισόδια ρουτίνας. Πόσοι θάνατοι οφείλονταν σε ξυλοδαρμούς; Ψύλλοι στ’ άχερα, ποιός θα ρωτούσε, ποιός νοιάζονταν να βγάλει άκρη. Στις ελληνικές ταινίες σώζεται το κοφτερό πνεύμα των κειμενογράφων, που μέσα στη αφέλεια της ιστορίας πετούσαν μια φράση για το «βαρύ χέρι του Χαράλαμπου» και για τη μάνα που εκείνη τη φορά δεν ήταν από το ξύλο, αλλά «πέθανε από μόνη της». Στο σωρό βέβαια της ανοησίας, τα χαστούκια έδιναν κι έπαιρναν σαν πράγμα φυσικό, σαν στοιχείο της καθημερινής ζωής.

Τώρα με τον κορωνοϊό, δεν έβγαιναν στα μπαρ οι σύντροφοι, δεν έβλεπαν και τις σχέσεις τους για να εκτονωθούν συναισθηματικά κι ήρθε το μυαλό κι αγρίεψε και γύρισε εκεί που πάντα ανήκε. Δεν σταματάει η αστυνομία να ακούει κλαμμένες φωνές που ζητάνε βοήθεια. Είναι υπάλληλοι κι αυτοί, δεν προλαβαίνουν να τρέχουνε σε κάθε πικραμένη μωλωπισμένη. Στους λαούς τους πραγματικά ελεύθερους, οι γυναίκες είναι ελεύθερες και τις λατρεύουν, λέει ο ποιητής.

 

Τεχνητή νοημοσύνη: Όταν ο Κίσινγκερ έκατσε στο ίδιο τραπέζι με τον Σμιντ της Google

1

Πώς θέλει να εμφανίζεται στην αναζήτηση – Η ανησυχία του για την εξέλιξη της ΑΙ

O πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Henry Kissinger, έχει αποκτήσει ένα νέο ενδιαφέρον στην ηλικία των 98 χρονών, την τεχνητή νοημοσύνη. Ο Kissinger μυήθηκε στον κλάδο το 2016 στο πλαίσιο ενός συνεδρίου της Bilderberg και αφότου του είχε ασκήσει πίεση ο Eric Schmidt, τότε εκτελεστικός πρόεδρος της Google και πρώην CEO του τεχνολογικού κολοσσού.

Οι δυό τους σε συνεργασία με τον Daniel Huttenlocher, Πρύτανη του τμήματος Scharzman College of Computing του MIT, κυκλοφόρησαν το βιβλίο «The Age of AI», το οποίο αναφέρεται στις δυσκολίες που ανακύπτουν από τη ραγδαία άνοδο και υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία, όπως δηλώνουν, προμηνύει μία επανάσταση στις ανθρώπινες σχέσεις.

techniti-noimosyni-otan-o-kisingker-ekatse-sto-idio-trapezi-me-ton-smint-tis-google0

Στο βιβλίο τους εξηγούν ότι οι εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης έχουν γίνει τόσο ισχυρές, έχουν εισχωρήσει σε τέτοιο βαθμό στις ανθρώπινες σχέσεις και είναι πλέον τόσο απρόβλεπτες, ώστε ενδέχεται να οδηγήσουν την ιστορία του ανθρώπινου είδους προς τη λάθος κατεύθυνση. Τις ανησυχίες αυτές εξηγούν ο Kissinger και ο Schmidt σε συνέντευξη που παραχώρησαν στο περιοδικό Time:

Γιατί θεωρήσατε ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι αρκετά σημαντικό θέμα για εσάς;

Kissinger: Όταν έκανα το προπτυχιακό μου, η διπλωματική μου είχε τίτλο «Η σημασία της Ιστορίας», ένα θέμα που με ακολουθεί σε όλη τη ζωή μου. Το τεχνολογικό θαύμα δεν με εντυπωσιάζει ιδιαίτερα, αλλά με εκπλήσσει ότι κινούμαστε προς μία νέα περίοδο ανθρώπινης συνείδησης, την οποία δεν αντιλαμβανόμαστε πλήρως.

Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο θα αλλάξει. Όπως άλλαξε από το Μεσαίωνα προς την εποχή του Διαφωτισμού. Υπάρχει μία σημαντική διαφορά, σε αντίθεση με το πέρασμα στο διαφωτισμό δεν υπάρχει πλέον κάποια φιλοσοφία που να επικρατεί. Επομένως, όσοι ασχολούνται με την τεχνολογία μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν χωρίς απαραίτητα να χρειάζεται να ενταχθεί σε κάποιο πλαίσιο.

Όταν ο Schmidt σας κάλεσε στην Google, είχατε πει ότι αποτελεί απειλή για τον πολιτισμό. Γιατί;

Kissinger: Δεν θέλω μία οργάνωση να έχει μονοπώλιο στην παροχή πληροφοριών. Θεωρούσα ότι ήταν πολύ επικίνδυνο να διοχετεύει πληροφορίες μία εταιρεία και να μπορεί να αντιλαμβάνεται μέσω αυτών που έδωσε τι αρέσει στο κοινό και τι βρίσκει αληθοφανές. Επομένως, η αλήθεια γινόταν σχετική. Αυτό γνώριζα τότε και γι’ αυτό το λόγο ο Eric μού ζήτησε να γνωρίσω την ομάδα, ώστε να καταλάβω ότι η επιλογή των πληροφοριών που παρουσιάζονται προϋποθέτει μία ανάλυση και σκέψη.

Schmidt: Η επίσκεψη στην Google τον έβαλε σε σκέψεις. Όταν αρχίσαμε να μιλάμε, ο Δρ. Kissinger δήλωσε ότι ανησυχεί για την επίδραση αυτής της συλλογής τεχνολογιών στους ανθρώπους και για όσους ασχολούνται με την τεχνολογία, ότι δηλαδή λειτουργούν χωρίς να αντιλαμβάνονται τον αντίκτυπό τους στην ιστορία. Πιστεύω ότι είναι απολύτως σωστό.

Τι ρόλο πιστεύετε πως παίζουν οι επικεφαλής του κλάδου της τεχνολογίας σε αυτό το νέο σύστημα;

Kissinger: Πιστεύω ότι οι τεχνολογικές εταιρείες έχουν οδηγήσει την ανθρωπότητα σε μία νέα περίοδο συνείδησης, όπως έκαναν οι γενιές του Διαφωτισμού, όταν μετέβησαν από την περίοδο της θρησκείας στην περίοδο της λογικής. Επίσης, μας δείχουν πώς να συνδυάσουμε τη λογική με την τεχνητή νοημοσύνη.

Από ορισμένες απόψεις είναι διαφορετικός τύπος γνώσης, διότι με τη λογική, στον κόσμο δηλαδή που μεγάλωσα εγώ- κάθε απόδειξη υποστηρίζει το αντίστοιχο επιχείρημα. Με την τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεις το σωστό συμπέρασμα, χωρίς να ξέρεις γιατί. Είναι μία εντελώς νέα δοκιμασία.

Ποια είναι η βασική γεωπολιτική προέκταση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης;

Kissinger: Δεν νομίζω πως το έχουμε εξετάσει ενδελεχώς ακόμη. Εάν φανταστείτε ένα πόλεμο μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ, υπάρχουν όπλα τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία είναι και εξαιρετικά αποδοτικά. Εάν εσείς πείτε «θέλω τον στόχο Α», μπορεί να αποφασίσουν ότι κάποια άλλη επιλογή πληροί καλύτερα τα κριτήριά σας. Επομένως, βρίσκεστε σε έναν κόσμο ελαφράς αβεβαιότητας.

Δεύτερον, δεδομένου ότι κανείς δεν τα έχει εξετάσει σε εφαρμογές μεγάλου βεληνεκούς, δεν ξέρει κανείς ακριβώς τι θα γίνει εάν συναντηθούν δύο μαχητικά αεροσκάφη τεχνητής νοημοσύνης. Επομένως, βρισκόμαστε σε έναν κόσμο δυνητικής πλήρους καταστροφής και θεμελειώδους αβεβαιότητας.

Στο βιβλίο λέτε ότι υπάρχει ανησυχία για την απώλεια της δυνατότητας για σκέψη, έμπνευση και σχηματισμό άποψης. Πώς;

Schmidt: Σε πενήντα χρόνια ποια θα είναι η μεγάλη ρητορική; Η συμπίεση του χρόνου. Έχουμε περάσει από τη δυνατότητα να διαβάσουμε βιβλία, στο άκουσμα περιγραφής βιβλίων, στην παντελή έλλειψη χρόνου να τα διαβάσουμε, να τα αντιληφθούμε ή ακόμη και να τα συζητήσουμε, διότι υπάρχει κάτι άλλο που έρχεται. Αυτή η επιτάχυνση του χρόνου και της πληροφορίας θεωρώ ότι ξεπερνά τις ανθρώπινες δυνατότητες. Μας κυριεύει και ο κόσμος παραπονιέται, είναι εθισμένος, δεν μπορεί να σκεφτεί, δεν μπορεί να πάει για φαγητό χωρίς παρέα. Πιστεύω ότι οι άνθρωποι δεν ήταν πλασμένοι για αυτό.

Τι σημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει καλή και κακή πλευρά;

Kissinger: Μέχρι στιγμής η ανθρωπότητα υπέθετε ότι η τεχνολογική πρόοδος είναι επωφελής ή διαχειρίσιμη. Στο βιβλίο λέμε ότι μπορεί να είναι εξαιρετικά επωφελής. Ίσως είναι διαχειρίσιμη, αλλά υπάρχουν ακόμη ορισμένες πτυχές που δεν έχουμε εξετάσει καθόλου ή δεν έχουμε εξετάσει αρκετά. Παραμένω επιφυλακτικός. Αυτό που πιστεύουμε είναι ότι θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο, ώστε να καθοδηγήσει την έρευνα.

Πώς θα μπορούσε να δημιουργηθεί αυτό το πλαίσιο; Ποιο είναι το επόμενο βήμα;

Kissinger: Χρειαζόμαστε μία σειρά από μικρές ομάδες που θα θέτουν ερωτήσεις. Όταν ήμουν μεταπτυχιακός φοιτητής, τα πυρηνικά όπλα ήταν καινούργια. Σε εκείνη την περίοδο, μία ομάδα ανήσυχων καθηγητών στο Harvard, το MIT και το Caltech συνεδρίαζαν τα περισσότερα Σάββατα, ώστε να βρουν έναν τρόπο αντιμετώπισης. Και βρήκαν.

techniti-noimosyni-otan-o-kisingker-ekatse-sto-idio-trapezi-me-ton-smint-tis-google1

Schmidt: Χρειαζόμαστε ένα φιλοσοφικό πλαίσιο, μία σειρά από παραδοχές σχετικά με τα όρια αυτής της τεχνολογίας. Βάσει της εμπειρίας μου στην επιστημονική κοινότητα, ο μόνος τρόπος για να συμβεί αυτό είναι όταν υπάρχει κάποια συνεργασία μεταξύ επιστημόνων και ανθρώπων που φτιάχνουν το κανονιστικό πλαίσιο.

Έχουμε προλάβει ποτέ την τεχνολογία; Ή πάντοτε ανταποκρινόμαστε μετά την έλευσή της;

Schmidt: Με απασχολεί ιδιαίτερα η κακή χρήση των τεχνολογιών. Δεν περίμενα ότι οι κυβερνήσεις θα χρησιμοποιούσαν το Ίντερνετ για να παρέμβουν στις εκλογές. Δεν μου είχε περάσει ποτέ από το μυαλό. Έκανα λάθος.

Δεν περίμενα ότι θα αξιοποιούσε κανείς το Ίντερνετ για το αντιεμβολιαστικό κίνημα. Έκανα λάθος. Δεν το περίμενα. Δεν θα χάσουμε το επόμενο. Το επόμενο θα το αναμένουμε.

Εάν ήξερα πριν από δέκα χρόνια ότι θα συνέβαινε κάτι τέτοιο, θα μπορούσα να δημιουργήσω διαφορετικά προϊόντα. Θα μπορούσα να ασκήσω πίεση με διαφορετικό τρόπο ή να δώσω διαφορετικές ομιλίες. Θα μπορούσα να προειδοποιήσω τον κόσμο πριν συμβεί ο,τιδήποτε.

Όταν σας γκουγκλάρει κάποιος σε πενήντα χρόνια, ποιο θέλετε να είναι το πρώτο στοιχείο που εμφανίζεται στην αναζήτηση;

Kissinger: Ότι συνεισέφερα στην αντίληψη της ειρήνης. Επίσης, θα ήθελα να με θυμούνται και για κάποια άλλα πράγματα που έκανα. Αλλά για να το συνοψίσω, πιστεύω πως αν κοιτάξει κανείς ό,τι έχω γράψει, περιστρέφονται γύρω από το ίδιο θέμα.

Schmidt: Δεδομένης της ιστορίας των αμερικανικών επιχειρήσεων, οι πιθανότητες να υπάρχει ακόμη η Google σε πενήντα χρόνια δεν είναι πολύ υψηλή. Μεγάλωσα στην τεχνολογική βιομηχανία, η οποία είναι μία απλοποιημένη μορφή της ανθρωπότητας. Δεν βρισκόμαστε πλέον αντιμέτωποι με τα πολύ δύσκολα προβλήματα. Ελπίζω ότι γεφύρωσα την τεχνολογία και την ανθρωπότητα με έναν πιο προφανή τρόπο σε σχέση με κάθε άλλο άτομο της γενιάς μου.

Πηγή: Time/moneyreview

Η δημοσιονομική πειθαρχία θέλγει τον Λίντνερ

0

Ο επικεφαλής των Φιλελευθέρων διεκδικεί το υπουργείο Οικονομικών

ΒΕΡΟΛΙΝΟ. Μετά την αποχώρηση του Γενς Βάιντμαν από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το ανέκδοτο στους κύκλους των οικονομολόγων ήταν ότι τα «γεράκια» είναι είδος υπό εξαφάνιση. Το αντίθετο προσπαθεί να αποδείξει ο Κρίστιαν Λίντνερ, ο επικεφαλής των Γερμανών Φιλελευθέρων, που διεκδικεί το υπουργείο Οικονομικών της χώρας παρά το γεγονός ότι το κόμμα του είναι το πιο αδύναμο από τους τρεις εταίρους του μελλοντικού κυβερνητικού συνασπισμού.

Κλείνει το μάτι στα συντηρητικά γερμανικά αντανακλαστικά, που εκφράστηκαν ξεκάθαρα στη διαμάχη γύρω από την κρίση της Ευρωζώνης.

Μιλώντας στους Financial Times, ο Λίντνερ υποστήριξε ότι πλησιάζει η ώρα να εγκαταλειφθούν τα έκτακτα μέτρα που ελήφθησαν λόγω κορωνοϊού και να επανέλθει η Ευρώπη στην περιοριστική πολιτική. «Το να συνεχιστεί η πολιτική της δημοσιονομικής υπερεπέκτασης θα ήταν πολύ μεγάλο λάθος», είπε ο Λίντνερ. Η μάχη για το αξίωμα που τώρα κατέχει ο Ολαφ Σολτς και στο οποίο άφησε την ανεξίτηλη σφραγίδα του ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε είναι σκληρή, και οι ενδιαφερόμενοι για την έκβασή της δεν βρίσκονται μόνο στη Γερμανία. Οι οικονομολόγοι Ανταμ Τουζ και Τζόζεφ Στίγκλιτζ, με άρθρο τους στην εφημερίδα Die Zeit, χαρακτήρισαν τις ιδέες του Λίντνερ ως επικίνδυνο κατάλοιπο μιας εποχής που έχει παρέλθει. «Το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται η Γερμανία ή η Ευρώπη είναι να αναλάβει το υπουργείο Οικονομικών στο Βερολίνο ένας πολιτικός που θα το χρησιμοποιήσει ως πλατφόρμα για να υψώσει την κομματική σημαία της δημοσιονομικής πειθαρχίας», έγραψαν οι δύο οικονομολόγοι, χαρακτηρίζοντας τις ιδέες του Λίντνερ «συντηρητικά κλισέ από τη δεκαετία του 1990». Μιλώντας στη FAZ χθες, ο Λίντνερ έκλεισε το μάτι στα συντηρητικά γερμανικά αντανακλαστικά, που εκφράστηκαν καθαρά στη διαμάχη γύρω από την κρίση της Ευρωζώνης. Ο επικεφαλής των Φιλελευθέρων υποστήριξε ότι μόνο με αυτόν στο τιμόνι του υπουργείου Οικονομικών μπορεί να αποβεί «προς όφελος των γερμανικών συμφερόντων» η συζήτηση για τους κανόνες της Ευρωζώνης, που θα ανοίξει μετά τις γαλλικές εκλογές.

Ενα προφίλ του Λίντνερ στην ιστοσελίδα Politico, ωστόσο, διατυπώνει αμφιβολίες για το αν έχει τα προσόντα για να γίνει υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας. Πέρα από το γεγονός ότι το υπουργείο είναι ένας μεγάλος οργανισμός και ο Λίντνερ δεν έχει διοικήσει ποτέ ούτε δήμο, το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, είναι η ελλιπής γνώση οικονομικών. «Ο Λίντνερ, που σπούδασε πολιτικές επιστήμες και πουλά τον εαυτό του ως υπέρμαχο των επιχειρηματιών, έχει περάσει σχεδόν όλη του την καριέρα ως τοπικός πολιτικός, βουλευτής ή κομματικό στέλεχος. Το μεγαλύτερο επίτευγμά του φαίνεται ότι είναι το μάρκετινγκ του εαυτού του και του κόμματός του», ανέφερε η ιστοσελίδα.

“Καθημερινή”

 

Σάββας Καλεντερίδης: Η μετά Ερντογάν εποχή

0
Του Σάββα Καλεντερίδη

Σλάντμιγκ – Τάουερν – Χέενβεγκ, Αυστρία

0

Μια οκταήμερη περιήγηση μέσα από τα συναρπαστικά βουνά του ανατολικού Χόε Τάουερν. Οι ορμητικοί καταρράκτες και οι πανέρμορφες ορεινές λίμνες βρίσκονται ανάμεσα στις καταπράσινες πλαγιές των βουνών.

1234567

DW