Την άνοιξη του 2022 και πιο συγκεκριμένα τον Μάιο αναμένεται να ανοίξει τις πύλες της για τους Θεσσαλονικείς και τους επισκέπτες της πόλης η ανακαινισμένη αγορά Μοδιάνο.
“ Μετά από έξι χρόνια εντατικών προσπαθειών και σκληρής δουλειάς είμαστε έτοιμοι να σας πούμε ότι θα ανοίξουμε στο τέλος της άνοιξης του 2022, τον Μάιο κατά πάσα πιθανότητα”, δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ομίλου Φάις και υπεύθυνος για το project της Μοδιάνο, Χασδάι Καπόν. Όπως είπε, στόχος είναι η Μοδιάνο να λειτουργήσει ως παραδοσιακή αγορά τροφίμων, όπως ήταν πάντα, με εκλεκτά ελληνικά και ξένα προϊόντα για όλους τους Θεσσαλονικείς, αλλά και ως τουριστικός προορισμός για όλους τους επισκέπτες της πόλης. Τόνισε, δε, ότι θα δοθεί έμφαση στον συνδυασμό της γαστρονομικής παράδοσης της Θεσσαλονίκης, “ με ένα σύγχρονο τουίστ” που θα φέρει στη στοά τους νέους ανθρώπους για να διασκεδάσουν. “ Θέλουμε να γίνει ένας μαζικός τόπος συνάθροισης Ελλήνων και ξένων επισκεπτών”, ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τη χαρά του για το γεγονός ότι θα λειτουργήσει η αγορά Μοδιάνο τον επόμενο χρόνο εξέφρασε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Ζέρβας και συνέδεσε το άνοιγμα με την προσπάθεια που γίνεται η πόλη να βρει την παλιά της αίγλη, αλλά και να δώσει το “ παρών” στο ραντεβού της με το μέλλον. Αναφέρθηκε, ακόμη, στη σημασία που έχει για τους παλιούς Θεσσαλονικείς η αγορά Μοδιάνο, ως τοπόσημο, χώρος συνάντησης για ψώνια και για διασκέδαση.
Ο κ. Ζέρβας μίλησε για την κοινή προσπάθεια να γίνει η Θεσσαλονίκη τουριστικός προορισμός και το κέντρο της ελκυστικό και πρόσθεσε ότι σε αυτήν συμβάλλει και δήμος με την ένταξη της πόλης στο Δίκτυο Δημιουργικών Πόλεων Γαστρονομίας της Unesco.
Τον Μάιο του 2022 θα ανοίξει τις πύλες της η αγορά Μοδιάνο
Βόρεια Μακεδονία: Οκτώ «φάουλ» με την εφαρμογή των Πρεσπών
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της «Κ», η πλευρά της Βόρειας Μακεδονίας δεν έχει συμμορφωθεί ακόμα σε μια σειρά από λεπτομέρειες, τις οποίες η Αθήνα παρακολουθεί πολύ στενά.
Σε λίγους μήνες (Φεβρουάριος 2022) θα συμπληρωθούν τρία χρόνια από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας των Πρεσπών. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της «Κ», η πλευρά της Βόρειας Μακεδονίας δεν έχει συμμορφωθεί ακόμα σε μια σειρά από λεπτομέρειες, τις οποίες η Αθήνα παρακολουθεί πολύ στενά. Τα προβλήματα είναι τα εξής:
α) Δεν εφαρμόζεται η αλλαγή του ονόματος και του επιθέτου σε όλους τους δημόσιους θεσμούς, σώματα και ιδιωτικές οντότητες.
β) Οι ιστοσελίδες των κρατικών θεσμών δεν αντικατοπτρίζουν πάντα τις αλλαγές στους δημόσιους θεσμούς. Επίσης παρατηρείται ότι οι Αρχές στη Βόρεια Μακεδονία επιχειρούν να κρατήσουν τους παλαιούς κωδικούς ISO (MK, MKD) αντί της νεότερης συντομογραφίας RNM ή ΝΜ.
γ) Υπουργεία και άλλοι κρατικοί οργανισμοί δεν έχουν πάντα σήμανση και πινακίδες με το νέο όνομα του θεσμού και του κράτους.
δ) Πινακίδες που να αναφέρουν την ελληνική καταγωγή των αρχαίων Μακεδόνων δεν υπάρχουν σε όλα τα σχετικά μνημεία.
ε) Το σύμβολο της Βεργίνας δεν έχει αφαιρεθεί από όλα τα δημόσια κτίρια και δημόσιες χρήσεις. Από την ελληνική πλευρά έχει παρατηρηθεί ότι καθυστερεί η αφαίρεση των μεταλλικών καλυμμάτων των αποχετεύσεων στα Σκόπια και άλλες πόλεις της Βόρειας Μακεδονίας, αλλά και από σημεία όπως η κεντρική πλατεία της Βίνιτσα, μπροστά από την εκκλησία στην Μπέλιτσα, ο εξωτερικός χώρος του σχολείου «Νίκολα Κάρεφ» στο Κοτσάνι.
στ) Το «Μουσείο του Μακεδονικού Αγώνα» παραμένει γεμάτο με χάρτες της αποκαλούμενης «Μεγάλης Μακεδονίας» που περιλαμβάνει τμήματα της Ελληνικής Δημοκρατίας και χρησιμοποιεί αλυτρωτική ορολογία.
ζ) Τα ονόματα αρχαίων Μακεδόνων βασιλέων υπάρχουν ακόμα σε έναν μεγάλο αριθμό δρόμων στα Σκόπια.
η) Οι λέξεις «Βόρεια» και «Μακεδονία» στις επίσημες συμμετοχές σε διεθνείς εκθέσεις, εμφανίσεις των εθνικών ομάδων κ.λπ. πρέπει να είναι ιδίου μεγέθους, κάτι που δεν γίνεται πάντα. Δεν έχουν εγκαταλείψει όλοι οι κρατικοί θεσμοί τη χρήση συμβόλων με το παλαιό συνταγματικό όνομα της χώρας.
Λίγο πριν αλλά και μετά την επίσημη, τελευταία, επίσκεψη του κ. Νίκου Δένδια στα Σκόπια, στις 31 Αυγούστου, οι Αρχές της Βόρειας Μακεδονίας προχώρησαν σε κάποιες κινήσεις καλής θέλησης. Υπενθυμίζεται ότι τότε ο Ζάεφ είχε υποσχεθεί στον κ. Δένδια την πρόθεση εφαρμογής της συμφωνίας των Πρεσπών από την κυβέρνηση. Τότε, λίγο πριν από την άφιξη του κ. Δένδια στα Σκόπια ξηλώθηκε πινακίδα «οδού Φιλίππου Β΄» από το κτίριο του υπουργείου Εξωτερικών, ενώ αργότερα προσαρμόστηκε η επιγραφή του Αρχαιολογικού Μουσείου. Παράλληλα διορθώθηκαν οι πινακίδες στις συνοριακές διόδους Μπλάτσε, Δοϊράνης και Μετζιτλίγια, ενώ μετονομάστηκε και το Κεντρικό Οικονομικό Επιμελητήριο. Στα θετικά προσμετρείται και η έναρξη έκδοσης προσωπικών εγγράφων (διαβατήρια, ταυτότητες, πιστοποιητικά) με τη νέα ονομασία.
“Καθημερινή”
Δημήτρης Μάρδας: Ο ηγέτης και η δύναμη της μόρφωσης
Του Δημήτρη Μάρδα
Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών και π. Αν. Υπουργού Οικονομικών
Ένας αρχηγός κράτους απόφοιτος της Σορβόννης ή του Χάρβαρντ δεν συνεπάγεται αυτόματα ότι είναι ηγέτης και μάλιστα μορφωμένος. Απλώς είναι καταρτισμένος επαρκώς στην επιστήμη που καλείται να θεραπεύσει.
Πηγή της μόρφωσης είναι η παιδεία που αποκτά ο οποιοσδήποτε από το νηπιαγωγείο, το σχολείο, την οικογένεια και το περιβάλλον του. Κυρίαρχο ρόλο στο εύρος και το επίπεδό της παίζουν φυσικά οι προσωπικές προσπάθειες με κατάληξη την διεύρυνση των γνώσεων και τη διαμόρφωση του τρόπου της σκέψης κάθε ενδιαφερόμενου. Απόηχος της μόρφωσης είναι η έκταση της ευαισθησίας που αποκτάται σε σειρά θεμάτων για τα οποία κάποιος απόφοιτος πανεπιστημίου αλλά με κενό παιδείας, αδιαφορεί ή δεν ενδιαφέρεται.
Αφορμή για τα ανωτέρω μας δίνει η στάση της πολιτικής μας ηγεσίας σε ένα θέμα που απασχόλησε την παγκόσμια κοινότητα των αρχαιολόγων και των επιστημόνων της εδαφομηχανικής. Αφορά ειδικότερα στην απόσπαση των, με ιδιαίτερο ιστορικό ενδιαφέρον, αρχαιοτήτων του σταθμού Βενιζέλου του Μετρό της Θεσσαλονίκης. Αποφασίσθηκε στο πλαίσιο των εργασιών για τη διάνοιξη της υπόγειας σήραγγας του Μετρό της πόλης, η απόσπαση και η επανατοποθέτηση του 92% μιας μεγάλης έκτασης αρχαιοτήτων.
Ένας μορφωμένος ηγέτης ή έστω απλός διαχειριστής της εξουσίας δε θα επέτρεπε την επιλογή αυτή ενώ είχε στα χέρια του εμπεριστατωμένη μελέτη για την παραμονή των αρχαιοτήτων στη θέση τους. Η ευαισθησία, το προϊόν της κουλτούρας και της εσωτερικής του καλλιέργειας θα τον οδηγούσε σε διεξόδους που προτάθηκαν από τους καθ’ ύλην αρμοδίους επιστήμονες της εδαφομηχανικής, αποδεκτές και από την πανεπιστημιακή κοινότητα. Έτσι λοιπόν, ένας μορφωμένος αρχηγός της κυβέρνησης, αν πράγματι είναι ηγέτης, όχι μόνο δε θα τις αγνοούσε αλλά θα τις επέβαλε!
Οι προτεινόμενες λύσεις που δεν ακολουθήθηκαν ήταν απόλυτα συμβατές με τους δυο επιδιωκόμενους στόχους: Την παραμονή των αρχαιοτήτων στη θέση τους με την ταυτόχρονη δημιουργία της υπόγειας σήραγγας. Αγνοήθηκε η επιστήμη και η όλη επίλυση του προβλήματος ανατέθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Το Συμβούλιο όμως της Επικρατείας ενδιαφέρεται για την εφαρμογή των νόμων στη διοίκηση. Οι νόμοι βέβαια που εφαρμόζουν τα δικαστήρια αντανακλούν, ως γνωστόν, την κουλτούρα της πολιτικής ηγεσίας της χώρας ή ορθότερα του ηγέτη που στην ουσία χαράσσει τον δρόμο. Ηγέτης χωρίς παιδεία ή αμόρφωτος διαχειριστής της εξουσίας συμβάλλει στη διαμόρφωση και του ανάλογου νομικού πλαισίου.
Βέβαια θα μπορούσε να ισχυρισθεί ο οποιοσδήποτε ότι διάφορα εμπόδια και περιορισμοί αναγκάζουν τον όποιον υπουργό ή αρχηγό κράτους να αλλάξει ρότα ακολουθώντας δεύτερες καλύτερες επιλογές σε κάθε θέμα που αντιμετωπίζει. Αυτό πράγματι ισχύει εκεί όμως όπου υφίστανται εξωγενείς μεταβλητές, οι οποίες δεν ελέγχονται λοιπόν από την κυβέρνηση (π.χ. εξωτερική, οικονομική πολιτική κ.λπ)
Στο θέμα τη απόσπασης των αρχαιοτήτων της Βενιζέλου αυτό δεν ισχύει. Αν τα όποια εμπόδια οικονομικής υφής επηρεάζουν τέτοιες αποφάσεις, ένας ευαισθητοποιημένος λόγω μόρφωσης ηγέτης ή διαχειριστής τη εξουσίας θα τα ξεπερνούσε.
Στο εξεταζόμενο θέμα, η χώρα αντιμετωπίζει άλλους περιορισμούς, που συνδέονται με ενδογενείς παράγοντες. Τέτοιοι θα μπορούσαν να θεωρηθούν η ισχύς των οικονομικών συμφερόντων εις βάρος του πολιτισμού και της επιστήμης ή οι εύκολες λύσεις που λειτουργούν όμως εις βάρος των αρχαιοτήτων.
Ακόμη, η χαμηλή βαθμολογία που λαμβάνουμε σε θέματα σχετικά με την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης (Βλ. Global Competitiveness Report) είναι αναπόφευκτα αδύνατο να εξαιρεθεί από τις κύριες συνιστώσες του προβλήματος, καθώς αντανακλά την έκταση των πολιτικών παρεμβάσεων σε αποφάσεις δικαστών.
Και εδώ έρχονται να προστεθούν και άλλες μεταβλητές ικανές να επηρεάσουν αποφάσεις μεγάλου οικονομικού ενδιαφέροντος και ισχυρών συμφερόντων προς μη ορθολογικές κατευθύνεις και υπέρ αδικαιολόγητα δαπανηρών λύσεων.
“Το Βήμα”
Ανησυχία του Αιγύπτιου ΥΠΕΞ για την επεκτατική πολιτική της Τουρκίας
Στη διάρκεια εκδήλωσης που διοργάνωσε ο Ερευνητικό Κέντρο Wilson στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών, Σάμεχ Σούκρι, εξέφρασε την ανησυχία της χώρας του για την επεκτατική πολιτική της Άγκυρας, η οποία έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία δέκα χρόνια, όπως είπε χαρακτηριστικά.
Ο Σούκρι, είπε χαρακτηριστικά «δεν βλέπω τον λόγο για την Τουρκία να έχει στρατιωτική παρουσία στη Λιβύη, τη Συρία και το Ιράκ» εκφράζοντας την ανησυχία του για «τις επεκτατικές πολιτικές της Άγκυρας που έχουν προκύψει τα τελευταία δέκα χρόνια».
Ο Σούκρι πρόσθεσε «ταυτόχρονα, ανησυχούμε για την παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της Αιγύπτου και την υποστήριξη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, την οποία κατατάσσουμε ως τρομοκρατική ομάδα. Δεν βλέπουμε τον λόγο για την Τουρκία να αγκαλιάσει τους ηγέτες της Αδελφότητας για να δουλεύουν από εκεί και να μεταδίδουν την παραπληροφόρηση τους μέσω δορυφορικών καναλιών».
Πάλι από το μηδέν…
Οι παρατηρητές θεώρησαν τις δηλώσεις ως ένδειξη της επιστροφής των συνομιλιών που έγιναν μεταξύ των δύο χωρών τον περασμένο Μάιο και τον Ιούνιο στο μηδέν, χωρίς να επιτευχθεί συμφωνία που θα επιτύχει έναν βαθμό κατανόησης ή προσέγγισης.
Σύμφωνα με τον Αιγύπτιο εμπειρογνώμονα για τις τουρκικές υποθέσεις, Καράμ Σαΐντ, η διαδικασία κατανόησης συνδέεται με πολλά ζητήματα που εξακολουθούν να εκκρεμούν, μεταξύ των οποίων οι τουρκικές προκλήσεις στην ανατολική Μεσόγειο και οι παράνομες έρευνες φυσικού αερίου στα νερά των γειτονικών χωρών, καθώς και η τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Λιβύη και η επιμονή της Άγκυρας να έχει παρουσία σε μια περιοχή που αντιπροσωπεύει ένα στρατηγικό βάθος για την ασφάλεια της Αιγύπτου.
Ο Αιγύπτιος ερευνητής επεσήμανε ότι η χώρα του αντιμετώπισε «με προσοχή και ψυχραιμία με αυτό το θέμα από την αρχή, και ανακοίνωσε ξεκάθαρα τους όρους του και έθεσε προτεραιότητες για διαπραγμάτευση, οι οποίες περιελάμβαναν τα αμφιλεγόμενα ζητήματα σε περιφερειακό επίπεδο, στα θέματα της Λιβύης και της Ανατολικής Μεσογείου. καθώς και όσον αφορά τη διακοπή της τουρκικής υποστήριξης προς την ομάδα, την αποτροπή των εχθρικών πλατφορμών μέσων ενημέρωσης και την παράδοση καταζητούμενων προσώπων».
Οι αιγυπτο-τουρκικές σχέσεις βελτιώθηκαν πρόσφατα, αφού ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανέφερε στις 12 Μαρτίου ότι οι δύο χώρες είχαν πραγματοποιήσει «πληροφοριακές, διπλωματικές και οικονομικές» επαφές, προσθέτοντας ότι ελπίζει σε «ισχυρές» σχέσεις μεταξύ των δύο χώρες.
Μια εβδομάδα μετά τις δηλώσεις του Ερντογάν, η κυβέρνησή του ζήτησε από τρία αιγυπτιακά τηλεοπτικά κανάλια με έδρα την Κωνσταντινούπολη, που συνδέονται με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, να αναστείλουν τα πολιτικά προγράμματα των δορυφορικών καναλιών που συνδέονται με την τρομοκρατική οργάνωση και να σταματήσουν τη ρητορική τους κατά του αιγυπτιακού κράτους.
Libya Akhbar.com, dotalkhaleej.co
«Φιλί ζωής» στην κυβέρνηση Ζάεφ: Ξεπέρασε την πρόταση μομφής ελλείψει απαρτίας στη συνεδρίαση της Βουλής
Στο κενό έπεσε η πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης του Ζόραν Ζάεφ,την οποία κατέθεσε η αντιπολίτευση, λόγω έλλειψης απαρτίας στη συνεδρίαση της Βουλής της Βόρειας Μακεδονίας, η οποία συγκλήθηκε χθες με μοναδικό θέμα στην ημερήσια διάταξη την πρόταση δυσπιστίας.
Οι βουλευτές των κομμάτων του κυβερνητικού συνασπισμού απείχαν από τη συνεδρίαση και στην αίθουσα της Βουλής παρίσταντο μόλις 60 βουλευτές – όλοι ανήκαν στην αντιπολίτευση, υποστήριζαν την πρόταση μομφής, όμως με τον αριθμό αυτό ήταν αδύνατον να υπάρξει απαρτία για τη συνεδρίαση του σώματος, με αποτέλεσμα ο πρόεδρος της Βουλής, ο Ταλάτ Τζαφέρι, μετά από μακρά διακοπή της συνεδρίασης, να ανακοινώσει λίγο πριν από τα μεσάνυχτα ότι δεν κατέστη δυνατή η εξέταση της πρότασης μομφής και η ψηφοφορία επ’ αυτής και ως εκ τούτου η κυβέρνηση συνεχίζει το έργο της.
Αργά χθες βράδυ αποχώρησαν από τη συνεδρίαση και οι βουλευτές της αντιπολίτευσης. Η Βουλή της Βόρειας Μακεδονίας αριθμεί 120 έδρες.
«Δράμα» με Αλβανό βουλευτή
Από τις τάξεις της αντιπολίτευσης απουσίασε ο βουλευτής Καστριότ Ρετζέπι, του μικρού αλβανικού κόμματος BESA, ο οποίος νωρίτερα χθες με ανάρτησή του σε ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης γνωστοποίησε ότι δεν θα συμμετείχε επειδή θεωρεί αχρείαστη για τη χώρα μια πολιτική κρίση σε αυτή την κρίσιμη περίοδο.
«Η διαδικασία ευρωατλαντικής ενσωμάτωσης της χώρας αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους μου και του κινήματος BESA. Δεδομένης της τρέχουσας πολιτικής κατάστασης με την παραίτηση του πρωθυπουργού Ζάεφ και εξαιτίας της διαδικασίας και των ισχυρών μηνυμάτων από στρατηγικούς εταίρους, τις ΗΠΑ και την ΕΕ, τα οποία μου διαβιβάσθηκαν από υψηλόβαθμους διπλωμάτες, ότι η χώρα έχει μεγάλες πιθανότητες να λάβει ημερομηνία έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, αποφάσισα να μη συμμετάσχω σε αυτή τη συνεδρίαση του κοινοβουλίου, στην οποία θα τεθεί υπό αμφισβήτηση ένας ζωτικής σημασίας στόχος της χώρας εξήγησε ο κ. Ρετζέπι και συμπλήρωσε:
«Ως πολιτικός και ευσυνείδητος βουλευτής κατέληξα σε μια δύσκολη απόφαση, με γνώμονα τα συμφέροντα του λαού και της χώρας, η οποία δεν έχει ανάγκη πολιτική κρίση σε αυτή τη σημαντική περίοδο»,
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης, συμπεριλαμβανομένου του BESA, άφησαν υπόνοιες ακόμη και για… «απαγωγή» του Καστριότ Ρετζέπι, διερωτώμενα αν κινδυνεύει η ζωή του.
Ωστόσο ο ίδιος ο κ. Ρετζέπι, απρόσμενα πρόσωπο της ημέρας, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα του διαβεβαίωσε ότι είναι καλά και ασφαλής και πως θα εμφανιστεί δημοσίως αφού εκλείψουν, όπως σημείωσε, οι απειλές που δέχεται από ανθρώπους στην ίδια του την παράταξη.
Το μικρό κόμμα BESA διαθέτει τρεις βουλευτές. Ως την περασμένη εβδομάδα, συμμετείχε στον κυβερνητικό συνασπισμό του Ζόραν Ζάεφ, όμως αποχώρησε από αυτόν και συντάχθηκε με την πρόταση μομφής της αντιπολίτευσης κατά της κυβέρνησης.
Αντιδράσεις
Ο Αλεξάνταρ Νικόλοσκι, ο αντιπρόεδρος του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης VMRO-DPMNE, λίγο πριν από τη λήξη της συνεδρίασης της Βουλής, ενώ αποχωρούσαν ήδη οι βουλευτές της αντιπολίτευσης, αξίωσε τη διεξαγωγή πρόωρων βουλευτικών εκλογών το συντομότερο δυνατόν, κρίνοντας πως αυτή η επιλογή είναι η καλύτερη για τη χώρα.
Ο κ. Νικόλοσκι επιχειρηματολόγησε ότι έχει δημιουργηθεί πλέον κλίμα πολιτικής αστάθειας, καθώς, όπως τόνισε, η κυβέρνηση του Ζόραν Ζάεφ είναι πια κυβέρνηση μειοψηφίας και δεν έχει τη «νομιμοποίηση» να ασκεί την εξουσία.
Από την δική του πλευρά του ο Γιόβαν Μίτρεφσκι, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κυβερνώντος Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SDSM), δήλωσε ότι ο αρχηγός του VMRO-DPMNE Χρίστιαν Μίτσκοσκι δεν πρέπει να αναζητά άλλοθι για να δικαιολογήσει την αποτυχία της πρότασης μομφής της αντιπολίτευσης, καθώς όπως είπε, αυτός φέρει ακέραιη την ευθύνη για την εξέλιξη αυτή.
Ο κ. Μίτρεφσκι ανέφερε ακόμη ότι το προσεχές διάστημα η κυβέρνηση θα αυξήσει τις έδρες και τη δύναμή της στη Βουλή – αφήνοντας να εννοηθεί ότι κάποιος ή κάποιοι βουλευτές από τα κόμματα της αντιπολίτευσης ετοιμάζονται να μεταπηδήσουν στο κυβερνητικό στρατόπεδο.
Νέα πρόταση δυσπιστίας προς την κυβέρνηση μπορεί να κατατεθεί μετά την παρέλευση τριών μηνών, εκτός εάν έχει εξασφαλισμένη στήριξη της πλειοψηφίας των βουλευτών. Στην περίπτωση αυτή, πρόταση δυσπιστίας μπορεί να κατατεθεί ανά πάσα στιγμή.
Κυβέρνηση μειοψηφίας
Ο Ζόραν Ζάεφ πάντως μάλλον δεν αισθάνεται ιδιαίτερα «ευτυχής», αφού πλέον στην παρούσα φάση ηγείται κυβέρνησης μειοψηφίας. Ο συνασπισμός υπό το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SDSM) διαθέτει 43 βουλευτές· 15 βουλευτές διαθέτει το αλβανικό κόμμα DUI του Αλί Αχμέτι και έναν το Δημοκρατικό Κόμμα Αλβανών, το οποίο στηρίζει την κυβέρνηση. Στο σύνολό τους, τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού κατέχουν μόλις 59 έδρες στο κοινοβούλιο.
Η αντιπολίτευση διαθέτει 60 βουλευτές: ο συνασπισμός υπό το VMRO-DPMNE 44, ο συνασπισμός των αλβανικών κομμάτων Συμμαχία για τους Αλβανούς-Εναλλακτική 12, το BESA 2 (τρεις με τον Καστριότ Ρετζέπι, που όμως δεν είναι σαφές ποια στάση θα τηρήσει στο εξής) και το κόμμα Levica («Αριστερά») 2 βουλευτές.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, Ν. Φραγκόπουλος
Σκόπια, Βόρεια Μακεδονία
https://hellasjournal.com/2021/11/fili-zois-stin-kivernisi-zaef-xeperase-tin-protasi-momfis-ellipsi-apartias-sti-sinedriasi-tis-voulis/
Πρώτη φορά η Ελλάδα έχει επίσημα λόγο για τη Λιβύη: Στο Παρίσι ο πρωθυπουργός, στη διάσκεψη του Μακρόν
Με τη συμμετοχή της Ελλάδας διεξάγεται σήμερα στο Παρίσι η Διεθνής Διάσκεψη για τη Λιβύη, που συγκαλεί η Γαλλία.
Οι εργασίες της είναι προγραμματισμένες να ξεκινήσουν στις 16:00 ώρα Ελλάδος και είναι η πρώτη φορά που η Ελλάδα θα λάβει μέρος σε τόσο υψηλό επίπεδο σε διεθνή συνάντηση για τη Λιβύη.
Την πρόσκληση απηύθυνε ο Εμανουέλ Μακρόν στον Κυριάκο Μητσοτάκη κατά την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στο Παρίσι στο τέλος Σεπτεμβρίου για την υπογραφή της ελληνογαλλικής συμφωνίας εγκαθίδρυσης Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης.
H θέση της Ελλάδας, η οποία έχει εκφραστεί από τον πρωθυπουργό σε όλες τις διεθνείς επαφές του, είναι να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα διεξαγωγής των εκλογών της 24ης Δεκεμβρίου, να εφαρμοστεί πλήρως η Συμφωνία Εκεχειρίας της 23ης Οκτωβρίου 2020 και να αποσυρθούν όλα τα ξένα στρατεύματα, οι ξένες δυνάμεις και οι μισθοφόροι από τη Λιβύη το συντομότερο δυνατόν.
Κυβερνητικές πηγές υπογραμμίζουν πως η θέση αυτή περιγράφει τις συνθήκες υπό τις οποίες η γειτονική χώρα θα πετύχει την σταθεροποίηση και την πορεία προς την ομαλότητα, χωρίς παρεμβάσεις από τρίτους.
Ο πρωθυπουργός, άλλωστε και κατά την επίσκεψή του στην Τρίπολη τον περασμένο Απρίλιο, είχε καταστήσει σαφές στους συνομιλητές του ότι η δημιουργία τετελεσμένων με παράνομες συμφωνίες όπως το τουρκολιβυκό μνημόνιο, θα επιφέρει συνέπειες στις σχέσεις της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Toυρκία δεν είχε ξεκαθαρίσει μέχρι χθες το μεσημέρι αν θα ελάμβανε μέρος στη Διάσκεψη και σε ποιο επίπεδο, καθώς ο Ταγίπ Ερντογάν είχε προεξοφλήσει μη συμμετοχή με πρόσχημα τη συμμετοχή της Ελλάδας και της Κύπρου και υποτιθέμενα του Ισραήλ, το οποίο πάντως ουδέποτε είχε προσκληθεί ή είχε πρόθεση να μετάσχει.
Η Τουρκία με τον υφυπουργό Εξωτερικών
Ωστόσο τελικά η ‘Αγκυρα απάντησε ότι θα εκπροσωπηθεί από τον υφυπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας Σεντάτ Ονάλ.
Η Διεθνής Διάσκεψη για τη Λιβύη αποτελεί γαλλική πρωτοβουλία η οποία συνδιοργανώνεται με τη Γερμανία, την Ιταλία, τη Λιβύη (έχουν προσκληθεί ο πρόεδρος του Προεδρικού Συμβουλίου Μοχάμεντ Μένφι και ο πρωθυπουργός Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά και φαίνεται ότι θα μετάσχουν και οι δύο) και τη Γενική Γραμματεία του ΟΗΕ
Στόχος της Διάσκεψης είναι η επίτευξη συμφωνίας των συμμετεχόντων που αφορά στο χρονοδιάγραμμα της διεξαγωγής εκλογών και στην αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων, ενώ από αυτήν θα προκύψει ένα κείμενο Συμπερασμάτων, το οποίο μέχρι χθες το βράδυ βρισκόταν υπό διαπραγμάτευση σε επίπεδο διπλωματικών συμβούλων των ηγετών.
Η διάσκεψη, σε επίπεδο αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων, πραγματοποιείται ενόψει των γενικών εκλογών (προεδρικές και βουλευτικές) που πρόκειται να διεξαχθούν στη Λιβύη στις 24 Δεκεμβρίου 2021, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα στο οποίο έχουν συμφωνήσει οι Λίβυοι.
Οι χώρες που προσκλήθηκαν είναι οι συμμετέχοντες στη διαδικασία του Βερολίνου, οι νότιοι γείτονες της Λιβύης (Τσαντ, Νίγηρας και Σουδάν), καθώς και η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ιορδανία, η Μάλτα, το Κατάρ και η Ισπανία.
Η εφαρμογή της συμφωνίας
Στο επίκεντρο της Διάσκεψης θα βρεθούν η πλήρης εφαρμογή της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός της 23ης Οκτωβρίου 2020, η εφαρμογή του εμπάργκο όπλων των Ηνωμένων Εθνών, ενώ, σύμφωνα με την επιστολή πρόσκλησης, θα εξεταστούν ζητήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Λιβύης, εντάσσοντάς τα στο περιφερειακό περιβάλλον της χώρας.
Εστάλησαν προσκλήσεις σε Ελλάδα, Κύπρο, Μάλτα, Ισπανία, Ολλανδία, Ελβετία, Ηνωμένο Βασίλειο, Μαρόκο, Αλγερία, Τυνησία, Αίγυπτο, Νίγηρα, Τσαντ, Σουδάν, Λαϊκή Δημοκρατία Κονγκό (ως προεδρεύουσα της Αφρικανικής Ένωσης), Δημοκρατία του Κονγκό (ως προεδρεύουσα της Επιτροπής Υψηλού Επιπέδου της Αφρικανικής Ένωσης για τη Λιβύη), Κατάρ, Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Κουβέιτ (ως προεδρεύουσα χώρα του Υπουργικού Συμβουλίου του Αραβικού Συνδέσμου), Ιορδανία, Τουρκία, Κίνα, ΗΠΑ , Ρωσία.
Μέχρι χθες είχαν επιβεβαιώσει τη συμμετοχή τους οι Πρόεδροι της Κύπρου, της Αιγύπτου, του Νίγηρα, οι πρωθυπουργοί της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Μάλτας, της Τυνησίας, η καγκελάριος της Γερμανίας, οι αντιπρόεδροι των ΗΠΑ, του Τσαντ και της Ελβετίας, οι υπουργοί Εξωτερικών της Ρωσίας, της Ιορδανίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κουβέιτ και της Ολλανδίας, ο υφυπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, ο πρόεδρος της Επιτροπής της Αφρικανικής Ένωσης, ο Γενικός Γραμματέας του Αραβικού Συνδέσμου, ο Εκτελεστικός Γραμματέας G5 Sahel, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σ. Μισέλ, ο Ύπατος Εκπρόσωπος για την Εξωτερική Πολιτικής της ΕΕ. Ζ. Μπορέλ, η αναπληρώτρια ΓΓ του ΟΗΕ για πολιτικές υποθέσεις κα Di Carlo.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ / Ν. Αρμένης
Αθήνα, Ελλάδα
https://hellasjournal.com/2021/11/proti-fora-i-ellada-echi-episima-logo-gia-ti-livii-sto-parisi-o-prothipourgos-sti-diaskepsi-tou-makron/
Ντοκουμέντα Κραν Μοντάνα: Το μεγάλο «όχι» του Τσαβούσογλου
«Η Συνθήκη Συμμαχίας θα μπορούσε να δομηθεί ως νέα Συνθήκη, αλλά θα πρέπει να περιλαμβάνει πρόνοια για τη μόνιμη παρουσία τουρκικών στρατευμάτων. Μηδενικά στρατεύματα ήταν κόκκινη γραμμή για την Τουρκία».
Η παραπάνω φράση περιλαμβάνεται στα επίσημα πρακτικά των Ηνωμένων Εθνών της συνάντησης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου.
Η συνάντηση των δύο ανδρών πραγματοποιήθηκε στις 6 Ιουλίου 2017, στη 1 μ.μ. (τοπική ώρα) στο θέρετρο Κραν Μοντάνα της Ελβετίας. Δηλαδή, η συνάντηση έγινε πριν από το περίφημο δείπνο, το οποίο τίναξε στον αέρα η κατοχική δύναμη, η οποία, όμως, μπόρεσε -με την βοήθεια των ανθρώπων του ίδιου του ΟΗΕ και επώνυμων Ελληνοκυπρίων- να επιρρίψει τις ευθύνες για την κατάρρευση των συνομιλιών στη Λευκωσία.
Στα επίσημα πρακτικά, που υπογράφει ο Ματίας Σούστερ, σημειώνεται επίσης ότι:
«Ο κ. Τσαβούσογλου δήλωσε ότι για την Τουρκία η άποψη μηδέν στρατεύματα, μηδέν εγγυήσεις δεν ήταν θέση εκκίνησης (was a non-starter)».
Ο Τούρκος υπουργός απαντούσε στη βασική ερώτηση του κ. Γκουτέρες, η οποία -σύμφωνα με τα πρακτικά- ήταν η εξής:
Ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές της Τουρκίας λαμβάνοντας υπόψη τις συνομιλίες των προηγούμενων ημερών; Αυτό το ερώτημα υπέβαλε στον κ. Τσαβούσογλου μόλις ξεκίνησε η συνάντηση.
Ο κ. Γκουτέρες έλαβε από τον Τούρκο υπουργό και άτυπο έγγραφο με τις ακριβείς τουρκικές θέσεις. Του ζήτησε μάλιστα να το κρατήσει εμπιστευτικό και προφανώς να μην το μοιραστεί με τον Πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη και τον υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας Νίκο Κοτζιά, πιθανότατα ούτε με την εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Άρα, ο Γενικός Γραμματέας γνώριζε πολλές ώρες πριν το δείπνο τις ακριβείς θέσεις της Άγκυρας στα θέματα της ασφάλειας και των εγγυήσεων. Οι θέσεις ήταν αρνητικές. Για το θέμα των στρατευμάτων, οι απόψεις της Τουρκίας θα γίνονταν γνωστές σε δεύτερη συνάντηση, την ίδια μέρα, που έγινε στις 6 το απόγευμα. (Σχετικό έγγραφο θα παρουσιάσουμε σε νέο κείμενό μας).
Πριν αναχωρήσει από την πρώτη συνάντηση, ο κ. Γκουτέρες επεδίωξε να λάβει μία «θετική» απάντηση από τον κ. Τσαβούσογλου, για το μονομερές δικαίωμα επέμβασης, ώστε να μπορέσει να πάει στο δείπνο με μία ισχυρή θέση της Τουρκίας.
Στα πρακτικά σημειώνονται τα εξής:
Ο Γενικός Γραμματέας ρώτησε κατά πόσο αυτό σήμαινε ότι η Τουρκία θα μπορούσε να αποδεχθεί άμεση αντικατάσταση της Συνθήκης Εγγυήσεως με τη Συνθήκη Εφαρμογής και να καταργήσει το μονομερές δικαίωμα επέμβασης.
Τι απάντησε ο κ. Τσαβούσογλου; Αυτό δεν ισχύει (this was not the case).
Ο κ. Γκουτέρες, σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, επεδίωκε άμεση κατάργηση των εγγυήσεων και των επεμβατικών δικαιωμάτων της Τουρκίας και ήθελε να εκμεταλλευθεί το εμπιστευτικό άτυπο έγγραφο που του έδωσαν οι Τούρκοι και περιλάμβανε τις κόκκινες γραμμές τους.
Όμως αντί επιβεβαίωσης πήρε κάθετη άρνηση, την οποία φαίνεται -και το επαναλαμβάνουμε- ότι έκρυψε από τον κ. Αναστασιάδη, τον κ. Κοτζιά αλλά και από τους αντιπροσώπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προφανώς ενημέρωσε μόνο τους Βρετανούς.
Διπλωματική πηγή από την οποία ζητήσαμε ανάλυση των συγκεκριμένων πρακτικών της συνομιλίας του κ. Γκουτέρες και του Μεβλούτ Τσαβούσογλου, απάντησε με ερώτηση:
Γιατί ο Γενικός Γραμματέας, στη διάρκεια της συζήτησης με τον Τούρκο υπουργό, δεν απάντησε ότι ο κ. Αναστασιάδης, 12 ώρες πριν, κατέθεσε γραπτώς προτάσεις, όταν ο κ. Τσαβούσογλου επέμενε ότι δεν σημειώθηκε πρόοδος στο τραπέζι 2 και πως οι όποιες τουρκικές «υποχωρήσεις» στα θέματα της ασφάλειας, πρέπει να προηγηθούν των υποχωρήσεων από τη Λευκωσία και την Αθήνα στα λεγόμενα εσωτερικά θέματα (διακυβέρνηση, περιουσιακό, ισότιμη μεταχείριση Ελλήνων και Τούρκων πολιτών;
Σημειώνουμε ότι ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, είχε καταθέσει γραπτώς προτάσεις επί του πλαισίου του Γενικού Γραμματέα. Οι προτάσεις χαρακτηρίστηκαν απαράδεκτες υποχωρήσεις -και ήταν απαράδεκτες- και αφορούσαν τα θέματα της εσωτερικής πτυχής (τραπέζι 2), της εκ περιτροπής προεδρίας, της ίσης μεταχείρισης όλων των πολιτών.
«Η Συνθήκη Εγγυήσεως θέμα ταμπού για Τούρκους και Τ/κ»
Όλο το έγγραφο ακολουθεί:
Σημειώσεις από τη συνάντηση του Γενικού Γραμματέα με την Α.Ε κ. Μεβλούτ Τσαβούσογλου, Κραν Μοντάνα, Ελβετία, 6 Ιουλίου 2017, 1 μ.μ.
Παρόντες :
Ο Γενικός Γραμματέας, κύριος Τσαβούσογλου κύριος Εϊντε, κύριος Οζουγκεργκίν, κυρία Σπέχαρ, κύριος Γκιουν, κυρία Χέττ, κύριος Μπαστσιερί, κυρία Ρίτσαρντσον, κυρία Γουόρν-Σμίθ, κύριος Σιούστερ, Πρακτικογράφος
Κύρια σημεία που ηγέρθηκαν:
•Ο Γενικός Γραμματέας και ο κ. Τσαβούσογλου αντάλλαξαν απόψεις στα θέματα υπό διαπραγμάτευση στο κεφάλαιο της ασφάλειας και των εγγυήσεων. Ο κ. Τσαβούσογλου παρουσίασε εμπιστευτικά πληροφορίες για εφικτό τρόπο προώθησης του θέματος αυτού.
Κατοπινές ενέργειες: Καμία
Περίληψη της συζήτησης:
1.Ο Γενικός Γραμματέας ρώτησε ποιες ήταν οι κόκκινες γραμμές της Τουρκίας λαμβάνοντας υπόψη τις συνομιλίες των προηγούμενων ημερών.
2. Ο κ. Τσαβούσογλου δήλωσε ότι για την Τουρκία η άποψη μηδέν στρατεύματα, μηδέν εγγυήσεις δεν ήταν θέση εκκίνησης (was a non-starter). Από την ώρα που είχαν ελπίδες να επιτευχθεί συμφωνία, η Τουρκία έδειξε κάποια ευελιξία. Θα μπορούσε τώρα να δει κάποιες βελτιώσεις στις συνομιλίες που δεν τις είχε δει πριν, ιδιαίτερα από την πλευρά των Ελλήνων και των Ελληνοκυπρίων. Θα μπορούσε να επιδείξει περισσότερη ευελιξία, αλλά δεν μπόρεσε να το κάνει για δύο λόγους: Οι Ελληνοκύπριοι διέρρεαν πληροφορίες προς τα ΜΜΕ, περιλαμβανομένης της τουρκικής πρότασης που επιδόθηκε νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα. Επιπρόσθετα δεν υπήρξαν εξελίξεις στον διακοινοτικό διάλογο στο τραπέζι 2.
3. Ως επιπλέον εποικοδομητική συνεισφορά, η Τουρκία θα μπορούσε να δώσει ένα άτυπο έγγραφο (non paper). Αυτό περιείχε πολύ ευαίσθητα στοιχεία, μερικά εκ των οποίων ανταποκρίνονταν στην ορολογία του κ. Έϊντε. Και εκεί θα μπορούσαν να γίνουν κάποια επιπρόσθετα βήματα που δεν παρουσιάζονταν στο έγγραφο. Ο κ. Έϊντε σημείωσε ότι η ευαισθησία είναι κατανοητή.
4. Ο κ. Τσαβούσογλου δήλωσε ότι η Συνθήκη Εγγυήσεως είναι θέμα ταμπού ανάμεσα στους Τούρκους και τους Τουρκοκύπριους. Οι Τουρκοκύπριοι είχαν ζωτικής σημασίας ανησυχίες για την ασφάλεια. Για αυτό ήταν εξαιρετικά δύσκολο για την Τουρκία να αλλάξει τη θέση της επί του θέματος. Παρόλα αυτά, είχε δείξει ευελιξία. Η Τουρκία είχε επιδείξει θετική συμπεριφορά προς την κατεύθυνση της επίλυσης του κυπριακού προβλήματος για πολύ καιρό. Σε σχέση με το non paper θεωρούσε ότι τα Ηνωμένα Έθνη θα το κρατήσουν εμπιστευτικό. Οποιαδήποτε διαρροή θα κατέστρεφε τα πάντα.
5. Αυτό που η Τουρκία θα μπορούσε να αποδεχθεί είναι η ΜΕΤΟΝΟΜΑΣΙΑ της Συνθήκης Εγγυήσεως σε Συνθήκη Εφαρμογής. Με τέσσερα συμβαλλόμενα μέρη. Κατά το αρχικό στάδιο η Συνθήκη ΘΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕ το δικαίωμα της μονομερούς δράσης, αν η από κοινού δράση από όλα τα μέρη (για αντιμετώπιση πράξεων που προκαλούν ανησυχία) δεν θα ήταν δυνατή.
Αν οι πολιτικές και οι οικονομικές πτυχές της λύσης αποδεικνύονταν επιτυχείς, θα μπορούσε να υπάρξει αναθεώρηση (review) σε κοινά αποδεκτή ημερομηνία.
Οι Τουρκοκύπριοι υπέδειξαν ότι για αυτούς θα μπορούσε να συμβεί αυτό μετά από τρεις εκλογικούς κύκλους για την προεδρία και το κοινοβούλιο. Ωστόσο, αν η λύση εφαρμοζόταν επιτυχώς, η αναθεώρηση θα μπορούσε να γίνει νωρίτερα.
6. Αναφορικά με τη μείωση των στρατευμάτων θα μπορούσε να γίνει σημαντική μείωση στρατευμάτων με την έναρξη εφαρμογής της λύσης. Θα μπορούσαν ακόμη να υπάρχουν περαιτέρω μειώσεις, να υπάρχει αναθεώρηση (review) αναλόγως της προόδου της εφαρμογής της λύσης. Μια αποτελεσματική εφαρμογή θα επιτάχυνε περαιτέρω την αποχώρηση.
7. Η Συνθήκη Συμμαχίας θα μπορούσε να δομηθεί ως νέα Συνθήκη, αλλά θα πρέπει να περιλαμβάνει πρόνοια για τη μόνιμη παρουσία τουρκικών στρατευμάτων. Μηδενικά στρατεύματα ήταν κόκκινη γραμμή για την Τουρκία. Η Συνθήκη μπορεί να μετονομαστεί σε Συνθήκη Φιλίας, σύμφωνα και με την πρόταση που έκανε ο κ. Κοτζιάς .
8. Σημείωσε ότι αυτά που προσφέρει το non paper θα ισχύουν μόνο εάν επιτευχθεί λύση επί όλων των πτυχών, και ειδικότερα προς ικανοποίηση της τουρκοκυπριακής πλευράς στις ακόλουθες πτυχές:
– Πολιτική ισότητα (συμπεριλαμβανομένης της εκ περιτροπής προεδρίας και της αποτελεσματικής συμμετοχής) .
– Ισότιμη μεταχείριση Ελλήνων και Τούρκων υπηκόων στο νησί (εργάτες, προσώπων, κεφαλαίων).
– Εκκρεμούντα ζητήματα στο κεφάλαιο του περιουσιακού, να διασφαλιστεί η ξεκάθαρη πλειοψηφική ιδιοκτησιακή κατοχή των Τουρκοκυπρίων στην τουρκοκυπριακή συνιστώσα πολιτεία. Οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων θα αρκούσε για την Τουρκία. Υπάρχουν όμως και άλλα θέματα, συμπεριλαμβανομένου αυτού για την τελική συμφωνία αναφορικά με τις ομοσπονδιακές αρμοδιότητες και τη νομική διασφάλιση κάτω από το δίκαιο της Ε.Ε . Αυτό θα πρέπει να επιτευχθεί κάνοντας τις απαραίτητες αλλαγές στο πρωτογενές Δίκαιο. Γνώριζε πως αυτό δεν είναι εύκολο, αλλά η Ε.Ε. και Τουρκοκύπριοι ειδικοί έχουν συνάντηση αυτή την ώρα για το θέμα. Δεν θα πρέπει να υπάρχει πιθανότητα να προσβληθεί η λύση σε Ευρωπαϊκά Δικαστήρια.
9. Σε σχέση με το μονομερές δικαίωμα επέμβασης, χρειαζόταν πρώτα να δουν ότι έχει επιτευχθεί λύση σε όλες τις πτυχές, συμπεριλαμβανομένης της πτυχής του εδαφικού. Επιτήρηση της εφαρμογής της λύσης είναι επίσης κρίσιμης σημασίας. Εδώ θα έπρεπε να υπάρχει ένα μηχανισμός που να δίνει τις απαραίτητες εξασφαλίσεις στους Τουρκοκύπριους. Επιπροσθέτως ένας συγκεκριμένος αριθμός τουρκικών στρατευμάτων θα πρέπει να παραμείνει. Σε τέτοιες συνθήκες ίσως μπορούν να σκεφτούν να επιδείξουν περισσότερη ευελιξία σε σχέση με το δικαίωμα επέμβασης. Ωστόσο, θα έπρεπε να δουν πρώτα ότι οι Κύπριοι συμφώνησαν επί όλων των κεφαλαίων. Αυτό δεν είναι θέμα μόνο για τις δύο πλευρές. Ως εγγυήτριες δυνάμεις είχαν συγκεκριμένες ευθύνες.
10. Ο Γενικός Γραμματέας ρώτησε κατά πόσο αυτό σήμαινε ότι η Τουρκία θα μπορούσε να αποδεχθεί άμεση αντικατάσταση της Συνθήκης Εγγυήσεως με τη Συνθήκη Εφαρμογής και να καταργήσει το μονομερές δικαίωμα επέμβασης.
11. Ο κ. Τσαβούσογλου δήλωσε πως αυτό δεν ισχύει (this was not the case).
Ωστόσο αν όλα τα θέματα επιλύονταν όπως περιέγραψε, θα μπορούσε να μιλήσει στην Άγκυρα για να εξασφαλίσει περισσότερη ευελιξία. Εννοούσε όσα είπε σε σχέση με αυτό. Για την ώρα, αυτό θα πρέπει να παραμείνει εμπιστευτικό.
Matthias Schuster (Ματίας Σούστερ)
OSASG
12 Ιουλίου 2017
Φιλελεύθερος
Η Τουρκία με αντι-navtex ισχυρίζεται ότι η περιοχή νότια της Καρπάθου της…ανήκει
Η Ελλάδα εξέδωσε NAVTEX για αεροναυτικές ασκήσεις χωρίς πυρά ανατολικά της Κρήτης. Η Τουρκία με αντί-navtex υποστηρίζει ότι η περιοχή νότια της Καρπάθου…της ανήκει! Κι όχι μόνο αυτό…
Η Άγκυρα …μας κάνει τη χάρη να εκπέμψει τη Navtex από τον δικό της παράνομο σταθμό «για χάρη της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας»!
Η Άγκυρα εξακολουθεί να προσπαθεί να δημιουργήσει τετελεσμένα προς το παρόν με την τακτική του «λέγε, λέγε κάτι θα μείνει».
https://www.militaire.gr/i-toyrkia-me-anti-navtex-ischyrizetai-oti-i-periochi-notia-tis-karpathoy-tis-anikei/
Πρώην δημοσιογράφος του BBC λέει στο RT ποιος κυριαρχεί στις παγκόσμιες ειδήσεις
Ο Robin Aitken μιλά στο RT
Μετάφραση: Μ.Στυλιανού
Ο Robin Aitken λέει ότι υπάρχει μια «αποδεκτή και καθωσπρέπει» άποψη των παγκόσμιων γεγονότων στην οποία κυριαρχούν οι φιλελεύθεροι των μέσων ενημέρωσης. Ο πρώην υπάλληλος του BBC προειδοποιεί ότι πρέπει όλοι να είμαστε επιφυλακτικοί με τους «κρυφούς λογοκριτές» που λειτουργούν σε κάθε μορφή ειδήσεων.
Μιλώντας στο RT, ο πρώην δημοσιογράφος του BBC Robin Aitken είπε ότι οι καταναλωτές των μέσων ενημέρωσης στη Δύση δεν έχουν πάντα μια σωστή εικόνα για το τι συμβαίνει σε όλο τον κόσμο, λόγω της παρουσίας της φιλελεύθερης δεοντολογίας πίσω από πολλά δυτικά ρεπορτάζ. «Έχουμε μια κουλτούρα των μέσων ενημέρωσης στη Βρετανία, αλλά αυτή επεκτείνεται και σε άλλες δυτικές χώρες, όπου υπάρχει μια αποδεκτή και καθώς πρέπει άποψη των παγκόσμιων γεγονότων, που κυριαρχείται από φιλελεύθερους των μέσων ενημέρωσης», δήλωσε ο Άϊκτεν.
Ο δημοσιογράφος που έγινε συγγραφέας υποστήριξε ότι αυτό ήταν πολύ ξεκάθαρο όταν επρόκειτο για τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, σημειώνοντας ότι στα κύρια μέσα ενημέρωσης της Βρετανίας υπήρχε «ομοφωνία» ότι ο Τραμπ ήταν «κακό πράγμα και κακός άνθρωπος». Με παρόμοιο τρόπο, σημείωσε ο Άϊκτεν υπάρχει μια γενική αντιρωσική ατμόσφαιρα στα βρετανικά μέσα ενημέρωσης. Ως αποτέλεσμα, υποστήριξε, οι άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι εκτεθειμένοι σε μια πολύ μονόπλευρη άποψη των γεγονότων στη Ρωσία και για τη Ρωσία.
Ο Άικτεν, ο οποίος αποχώρησε από τον βρετανικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό σταθμό το 2007, προειδοποίησε ότι θα πρέπει όλοι να είμαστε «σκεπτικιστές απέναντι στους κρυμμένους λογοκριτές» που λειτουργούν στα μέσα ενημέρωσης. Σημείωσε ότι οι μη μυημένοι ή όσοι δεν είναι εξοικειωμένοι με τον τρόπο λειτουργίας των μέσων ενημέρωσης, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η ειδησεογραφική μεροληψία αφορά την «επιλογή των γεγονότων που μεταδίδονται» και όχι το συγκεκριμένο περιεχόμενό τους. Αναπτύσσοντας την άποψή του, είπε ότι καθημερινά συμβαίνουν χιλιάδες γεγονότα σε όλο τον κόσμο και προέτρεψε τους ανθρώπους να αναρωτηθούν γιατί κάποια από αυτά αναφέρονται και γιατί άλλα όχι.
«Είναι επειδή οι δημοσιογράφοι έχουν κάνει μια επιλογή από ειδήσεις για παρουσίαση στο κοινό τους», υποστήριξε. Μιλώντας πιο συγκεκριμένα για το BBC, ο Aikten υποστήριξε ότι ήταν πιθανότατα δύσκολο να μιλήσει κανείς για ορισμένα ζητήματα λόγω μιας συνεκτικής και περιστασιακά καταναγκαστικής εσωτερικής κουλτούρας, ιδιαίτερα σε ζητήματα που σχετίζονται με την πολιτική περί το φύλο. Σημείωσε ότι ένα μέλος του προσωπικού θα ήταν καλό να κρατήσει κρυφές τις απόψεις του για το θέμα. Είπε ότι ήταν ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι ένας οργανισμός όπως η ομάδα λόμπι Stonewall, η οποία, όπως υποστήριξε, έχει μια πολύ διαφορετική άποψη για τα δικαιώματα των trans-sex από τον υπόλοιπο πληθυσμό, δεν πρέπει να ενσωματωθεί στον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό σταθμό.
Ο Άικτεν υποστήριξε ότι ήταν ακόμη και «επικίνδυνο» να χρησιμοποιηθούν εσωτερικοί οργανισμοί ή μηχανισμοί προσωπικού, όπως αυτοί που εισήγαγε η Stonewall, για να επηρεάσουν την παραγωγή του BBC, προσθέτοντας ότι μια τέτοια κατάσταση θέτει σε κίνδυνο την πίστη στην αμεροληψία του. Ο όμιλος Stonewall διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εταιρική κουλτούρα του οργανισμού καθώς και άλλων δημόσιων και κρατικών ιδρυμάτων, μέσω των προγραμμάτων ποικιλομορφίας του, τα οποία υιοθετούν άλλοι οργανισμοί.
Μια πρόσφατη έρευνα που υπογραμμίζει την έκταση της επιρροής του Stonewall στον ραδιοτηλεοπτικό φορέα ώθησε τους υπαλλήλους του οργανισμού να μιλήσουν και να εκφράσουν τις ανησυχίες τους.
* * * * *
Υποσημείωση μεταφραστή: Το BBC , ναός της ελευθερίας και της αλήθειας για τους λαούς της Γερμανικής κατοχής στον Παγκόσμιο πόλεμο, απογυμνώθηκε στη συνέχεια βαθμιαία σε ξετσίπωτο όργανο αποικιοκρατικής προπαγάνδας. Το έζησα ως συντάκτης/εκφωνητής της ελληνικής υπηρεσίας του σταθμού, στις αρχές του Κυπριακού (παραιτήθηκα με τον απαγχονισμό Καραολή και Δημητρίου):
Στα Σεπτεμβριανά -το τουρκικό Cristal Nacht κατά του ελληνισμού Σμύρνης και Κωνσταντινούπολης- μόνο η Daily Mail διέσπασε την αποσιώπηση, με ρεπορτάζ του ανταποκριτή της. Το ελληνικό τμήμα του BBC πήρε την εντολή να το παραλείψει στην ημερήσια «επισκόπηση Τύπου». Ο συντάκτης της εκείνη την ημέρα, ο γνωστός τότε συγγραφέας Άλκης Αγγέλογλου, αγνόησε την εντολή, έκανε περίληψη της ανταπόκρισης στην επισκόπηση Τύπου, την εκφώνησε και…απολύθηκε. Από την επομένη μας έφεραν στο ελληνικό τμήμα ελληνομαθή ΄Αγγλο, τον Στάνλεϋ Μέις, που είχε υπηρετήσει στρατιώτης στην Ελλάδα , ως «υποδιευθυντή» ( πολιτικό επίτροπο) …
Στο φούντωμα του Κυπριακού αγώνα, η συμβολή του «ελληνικού τμήματος» του BBC στην βρετανική παρτιτούρα ενισχύθηκε με εβδομαδιαία ομιλία του δημοφιλούς στην Ελλάδα συντονιστή της Αντίστασης κ. Γουντχάουζ, -που κάποιες δεκαετίες αργότερα, στην Αθήνα, ανακηρύχτηκε επίτιμος κάτι…
Ο ΄Αγγλος συνάδελφος Άϊτκεν περιορίζει (πατριωτικά) την δυσφορία του στην δράση κάποιου περίεργου λόμπυ επιρροής σε βάρος της ειδησεογραφικής αντικειμενικότητας. Αλλά αυτό για το ΒΒC δεν είναι παρά ψύλλοι στο ηρώον δασκάλου ράδιο-τηλεοπτικής ιμπεριαλιστικής προπαγάνδας.
Μ.Σ.
militaire.gr
Ευκαιρία για ειρήνη στη Λιβύη
Στο Παρίσι συγκαλείται σήμερα, Παρασκευή, διεθνής διάσκεψη για τη Λιβύη, με τη συμμετοχή Ελλάδας και Κύπρου. Ίσως η τελευταία ευκαιρία για πολιτική σταθερότητα πριν τις εκλογές.
Για τις 24 Δεκεμβρίου έχουν προκηρυχθεί νέες προεδρικές και βουλευτικές εκλογές στη Λιβύη. Την Παρασκευή η διεθνής κοινότητα συναντάται στο Παρίσι, για να δώσει «την τελευταία εκείνη στήριξη, που κρίνεται απαραίτητη» ενόψει εκλογών, όπως έλεγε προ ημερών ο γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν Υβ Λεντριάν. Η συνάντηση γίνεται με νέα σύνθεση, που αντανακλά κάποιες μεταβολές στους συσχετισμούς δυνάμεων: για πρώτη φορά συμμετέχουν σε διεθνή διάσκεψη για τη Λιβύη η Ελλάδα και η Κύπρος, ενώ δεν συμμετέχει η Τουρκία, η οποία δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία. Επίσης, η Αλγερία υποβάθμισε τη συμμετοχή της και ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι δεν παρίσταται ο πρόεδρος της χώρας Αμπντελμαντζίντ Τεμπούν, αλλά ο υπουργός Εξωτερικών Ραμντάν Λαμάρα. Είχαν προηγηθεί διπλωματικές τριβές μεταξύ Γαλλίας και Αλγερίας με αφορμή σχόλια του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν για την εποχή της αποικιοκρατίας.
Εκτός κυβέρνησης βρέθηκε ξαφνικά η υπουργός Εξωτερικών της Λιβύης Νάιλα Αλ Μανγκούς
Σε πρόσφατη επίσκεψή του στην Τρίπολη ο Λεντριάν είχε τονίσει ότι η διάσκεψη των Παρισίων είναι κρίσιμη για να τερματιστούν οι «έξωθεν παρεμβάσεις» στη Λιβύη και να αποχωρήσουν τα ξένα στρατεύματα, αλλά και οι ξένοι μισθοφόροι. Μπορεί η Γαλλία να επιτύχει σε ρόλο διαμεσολαβητή σε μία κρίσιμη συγκυρία για τις εξελίξεις στη Λιβύη; «Ναι μεν, αλλά…» υποστηρίζει η Ασμά Καλίφα, πολιτική επιστήμων και ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Διεθνών και Περιφερειακών Σπουδών Λάιμπνιτς (GIGA) με έδρα το Αμβούργο. «Νομίζω ότι το Παρίσι έχει τη δική του ατζέντα και ακολουθεί τα δικά του συμφέροντα ενόψει των εκλογών του Δεκεμβρίου» λέει η Ασμά Καλίφα. «Αυτό μάλλον δεν προσδίδει αξιοπιστία στον ρόλο του ειλικρινούς διαμεσολαβητή που επιδιώκει. Από κει και πέρα, είναι βέβαια αδιαμφισβήτητο ότι η Γαλλία διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής για την Αφρική».
Στο πλευρό του Χαφτάρ η Γαλλία
Στιγμιότυπο από τη διεθνή διάσκεψη για τη Λιβύη στο Βερολίνο τον Ιανουάριο του 2020
Από την αρχή της ένοπλης σύγκρουσης στη Λιβύη η Γαλλία είχε ταχθεί ανοιχτά υπέρ του στρατηγού Χαφτάρ, τον οποίο στήριζαν επίσης η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αλλά και η Ρωσία. Για το Παρίσι ο Χαφτάρ ήταν ένας ιδανικός σύμμαχος στον αγώνα κατά της ισλαμιστικής τρομοκρατίας, όχι μόνο στην ίδια τη Λιβύη, αλλά και στη ζώνη του Σαχέλ, στην υποσαχάρια Αφρική. (Ως πρώην αποικιοκρατική δύναμη η Γαλλία κυριαρχούσε στη ζώνη του Σαχέλ, αλλά το καλοκαίρι του 2022 αναμένεται να τερματίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των ισλαμιστικών οργανώσεων στην περιοχή). Επιπλέον, ο Χαφτάρ θα μπορούσε να ανταποκριθεί σε ένα μελλοντικό γαλλικό αίτημα για αξιοποίηση των κοιτασμάτων πετρελαίου στις ανατολικές επαρχίες της Λιβύης.
Πόσο εύθραυστες είναι οι ισορροπίες στη Λιβύη έδειξε και η αιφνιδιαστική απομάκρυνση της υπουργού Εξωτερικών Νάιλα Αλ Μανγκούς, η οποία κατηγορείται για «διοικητικές παραβάσεις». Λεπτομέρειες δεν έχουν γίνει γνωστές. Για την αναλύτρια Ασμά Καλίφα όλα αυτά δείχνουν ότι «βρίσκεται σε εξέλιξη ένας πόλεμος συμφερόντων ανάμεσα σε μεμονωμένα άτομα ή και οργανωμένες ομάδες με στόχο να διασφαλίσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη επιρροή, αλλά και να αποδυναμώσουν πιθανούς αντιπάλους. Το ζητούμενο, σε πρώτη φάση, είναι να λάβουν θέση ενόψει των εκλογών του Δεκεμβρίου». Προβληματισμό προκαλούν τα σενάρια για πιθανή συμμετοχή στις εκλογές και του σημερινού, μεταβατικού πρωθυπουργού της Λιβύης Αμπντουλάχ Χαμίντ Ντμπέιμπα, ο οποίος υποστηρίζει τη διαμφισβητούμενη συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης για την ΑΟΖ. «Στις εκλογές δεν προβλέπεται συμμετοχή ενός υπηρεσιακού πρωθυπουργού», λέει η Ασμά Καλίφα. «Μία τέτοια εξέλιξη θα παραβίαζε τα συμπεφωνημένα».
«Αποχή» από τη Γερμανία στο ΝΑΤΟ
Απαραίτητος για μία ακόμη φορά ο συντονισμός του Εμανουέλ Μακρόν και της Άνγκελα Μέρκελ
Στο προεδρείο της διεθνούς διάσκεψης για τη Λιβύη θα βρεθεί και η απερχόμενη καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ. Παλαιότερα και η Γερμανία είχε συγκαλέσει διάσκεψη κορυφής για τη Λιβύη, ενώ στις αρχές Οκτωβρίου η Άνγκελα Μέρκελ υποδέχθηκε στο Βερολίνο τον μεταβατικό πρόεδρο της χώρας Μωχάμεντ Μίνφι, επισημαίνοντας τη σημασία των επικείμενων εκλογών, αλλά και της αποχώρησης των ξένων στρατευμάτων από τη Λιβύη.
Σε πρόσφατες δηλώσεις η απερχόμενη καγκελάριος υπενθύμισε ότι από την αρχή είχε εκφράσει επιφυλάξεις για έξωθεν επεμβάσεις στη Λιβύη. «Όταν έγινε η ψηφοφορία για τη στρατιωτική επέμβαση του ΝΑΤΟ η Γερμανία είχε δηλώσει αποχή», ανέφερε η Άνγκελα Μέρκελ. «Δέχθηκα έντονη κριτική γι αυτό την εποχή εκείνη. Αλλά ανησυχούσα γι αυτό που θα ερχόταν μετά τον Καντάφι, πίστευα ότι δεν θα ήταν καλύτερο και πράγματι φαίνεται ότι η διεθνής κοινότητα βρίσκεται μπροστά σε ένα τεράστιο πρόβλημα. Τις συνέπειες υφίστανται τώρα οι γειτονικές χώρες, ιδιαίτερα εκείνες στα νότια της Λιβύης. Κυκλοφορούν παντού όπλα και παραστρατιωτικές ομάδες και είναι εμφανής μία τάση αποσταθεροποίησης».
Κέρστεν Κνιπ
Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου
DW
Η ΑΙΤΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΩΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΝΝΟΙΑ (μηχανική, κβαντομηχανική και χάος) .
Γιώργος Μπαντές μαθηματικός www.mpantes.gr .
Η έννοια της αιτιότητας φιλοσοφική και επιστημονική .
Η διαφορική αιτιότητα του Νεύτωνα Ο νοητός «μηχανισμός» της διαφορικής αιτιότητας Ο ντετερμινισμός της κβαντικής μηχανικής Η πορεία του ντετερμινισμού , το χάος Μη γραμμικά συστήματα
Ένα μοντέλο χαοτικής συμπεριφοράς, επαναληπτικές συναρτήσεις Ντετερμινισμός και χάος
Περίληψη .
Ο χαρακτηρισμός μια θεωρίας ως ντετερμινιστικής, καθορίζεται από την προβλεψιμότητα που παράγει στα αποτελέσματα της θεωρίας.
Έχουμε διακρίνει τρεις περιοχές μετρήσεων με αντίστοιχες θεωρίες αιτιακής τάξης: (αιτιοκρατία, αβεβαιότητα, τυχαιότητα)
α. οι μετρήσεις στην περιοχή του μακροκόσμου που μας αποκαλύπτουν την αιτιοκρατική (ντετερμινιστική) τάξη αιτίας αποτελέσματος του Νεύτωνα, που ακόμα πιστεύεται ότι διέπει τον μακροσκοπικό κόσμο,
β. οι μετρήσεις στην περιοχή του μικρόκοσμου, όπου αναδεικνύεται η κβαντική τάξη του « όχι ακριβούς» , στατιστικού και απροσδιόριστου.
γ. οι μετρήσεις των επαναλήψεων στα μη-γραμμικά συστήματα και τη χαοτική μη-τάξη, δηλαδή τυχαιότητα που αποκαλύπτεται.
Προβλεψιμότητα είναι ο βαθμός πρόβλεψης ή πρόγνωσης που μπορούμε να έχουμε για την κατάσταση ενός συστήματος είτε ποιοτικά είτε ποσοτικά.
H έννοια της αιτιότητας , φιλοσοφική και επιστημονική .
Η βασική ιδέα για την έννοια της αιτιότητας, προέκυψε στο μυαλό μας από την άμεσα παρατηρούμενη κανονικότητα της φύσης . Ο ήλιος ανατέλλει κάθε πρωί και δύει κάθε βράδυ, η διαδοχή των εποχών , η περιφορά των άστρων στον νυχτερινό ουρανό , ακόμα πιο περίπλοκες κινήσεις της σελήνης και των πλανητών, ήταν το έναυσμα για βαθύτερες παρατηρήσεις που δημιούργησαν βαθύτερες έννοιες. τον 6ο π.Χ. αιώνα στην Ιωνία αναπτύχθηκε ακριβώς η νέα αντίληψη, σύμφωνα με την οποία το Σύμπαν είναι κατανοητό, διότι έχει εσωτερική τάξη, διότι στη Φύση υπάρχουν κανονικότητες που επιτρέπουν την αποκάλυψη των μυστικών της και της λειτουργίας της. Η Φύση δεν είναι εντελώς απρόβλεπτη, διότι υπάρχουν κανόνες στους οποίους πρέπει να υπακούει. Σ’ αυτήν την τάξη και τον θαυμαστό χαρακτήρα του Σύμπαντος οι αρχαίοι έδωσαν το όνομα Κόσμος, δηλαδή ομορφιά (στολίδι). Νικόλαος Κ. Σπύρου καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Αυτή η έννοια του φυσικού νόμου μιας κανονικότητας εμπεριέχει το φιλοσοφικό δόγμα της αιτιοκρατίας:
Η αιτιοκρατία (ντετερμινισμός) (Determinism) είναι η φιλοσοφική τάση που επηρέασε ιδιαίτερα την επιστημονική σκέψη από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα. Αποδέχεται την ύπαρξη της αιτιότητας, την καθολική αιτιώδη και νομοτελειακή συνάφεια όλων των φαινόμενων στη φύση, μια γενική προβλεψιμότητα για το σύμπαν. (Θεοδωρίδης)
Δεμένη με αυτή την έννοια της αιτιοκρατίας είναι η έννοια της αιτίας:
…έννοια κάπως αόριστη και πολυσήμαντη . Στην πιο συνηθισμένη χρήση σημαίνει κάτι που παράγει ένα φαινόμενο ή μια αλλαγή, (παλιά ανθρωπομορφική άποψη, είτε ένα φαινόμενο που είναι σταθερά και αχώριστα δεμένο με ένα άλλο, ώστε άμα παρουσιαστεί αυτό, (η αιτία) να ακολουθεί κανονικά το άλλο (αποτέλεσμα, νεώτερη θετική και επιστημονική άποψη) ..Θεοδωρίδης
Δεν θα αναλύσω τη φιλοσοφική έννοια της αιτιότητας η οποία είναι αντιεπιστημονική και δεν προκύπτει από τη μεθοδολογία της επιστήμης
(άρθρο: η μεθοδολογία της επιστήμης και η μεταφυσική )
https://www.scribd.com/doc/260025743/),
αφού ψάχνοντας την αιτία της αιτίας ……………….. δεν θα καταλήξουμε πουθενά, γνωρίζοντας (από τη μεθοδολογία της επιστήμης) ότι η ουσία του κόσμου πάντα μας διαφεύγει και ότι η δομή είναι μια δική μας κατασκευή. Η αιτία είναι ίδιου status με την ύλη του Αριστοτέλη, η βαθύτερη ουσία της ύλης δεν συλλαμβάνεται όπως και η βαθύτερη ουσία της αιτίας, είναι και τα δύο νοητικές μας κατασκευές που γεννήθηκαν στην εμπειρία , καμωμένες για πρόχειρη ερμηνεία κι όχι για παραπάνω. Άλλωστε οι φιλοσοφικές εκδοχές αλλάζουν περίπου δύο φορές κάθε αιώνα.
Ο Ντέιβιντ Χιουμ αμφισβήτησε το φιλοσοφικό αυτό δόγμα της αιτιότητας. Σύμφωνα με τον Χιουμ, καμία αντίφαση δεν υπάρχει εάν ισχυριστεί κανείς για μια αιτία, ότι δεν συνεπάγεται το αποτέλεσμα που της αποδίδεται. Ούτε εμπειρικά είναι δυνατόν ποτέ να παρατηρήσουμε τον αιτιώδη δεσμό, την αναγκαία σχέση μεταξύ αιτίας και του αποτελέσματος. Απλώς, ό,τι στην πραγματικότητα παρατηρούμε σε μια αιτιώδη σχέση είναι το ένα γεγονός να διαδέχεται κάποιο άλλο γεγονός και τίποτε άλλο πέραν της χρονικής αυτής διαδοχής τους-«μετά τούτο, άρα εξαιτίας τούτου». Η αιτιατή σχέση και η εξάρτηση είναι λοιπόν πλάσμα υποκειμενικό.
ΓιώργοςΓ.antichainletterhttp://ellinikahoaxes.gr…
Στο άρθρο αυτό, ακριβώς η κεντρική μας ιδέα είναι ότι διερευνούμε την αιτιότητα στη φυσική κι όχι στη φύση. Στη φύση βλέπουμε κανονικότητες και η μέθοδος να μελετήσουμε τις κανονικότητες , δηλαδή τις διαδοχές που λέει ο Hume, είναι νοητική. Ο ντετερμινισμός λοιπόν αποδίδεται στη φύση από το αξιωματικό μας σύστημα, το οποίο εγκαθιστούμε στα πράγματα κάνοντας επιστήμη. Όταν λέμε ότι ο κόσμος είναι ντετερμινιστικός θα εννοούμε ότι είναι προβλέψιμος κατ’ αρχήν, χωρίς να λαμβάνουμε υπ’ όψη τις πειραματικές ατέλειες ή το μεμονωμένο του συστήματος κλπ.
Η επιστημονική αιτιότητα είναι μια εκτελεστική έννοια που αναφέρεται στην προβλεψιμότητα της θεωρίας, είναι η εκτελεστική επιβεβαίωση των μαθηματικών αποτελεσμάτων της αντίστοιχης επιστημονικής θεωρίας η οποία συνδέει τα πράγματα. Η επιβεβαίωση είναι η επαλήθευση των προβλέψεων με τις πειραματικές μετρήσεις.
Ο πυρήνας λοιπόν της επιστημονικής αιτιότητας, είναι νοητικός,( η νόησή μας παράγει τον ντετερμινισμό) αλλά η αιτιότητα αναδεικνύεται από το πείραμα. Ο νοητικός μηχανισμός της αιτιότητας είναι η αξιωματική βάση και ο παραγωγικός συλλογισμός μέσα από το σχήμα
Προκείμενες ^ Αριστοτελική λογική ^ συμπέρασμα,
Άρθρο: Η αξιωματική μέθοδος Ευκλείδης Χίλμπερτ https://www.scribd.com/doc/161365902
που μεταφράζεται ανάλογα στις μεγάλες επιστημονικές θεωρίες της μηχανικής , της κβαντομηχανικής και της θεωρίας του χάους . Γιατί
«…φαίνεται πως η λογική επιβεβαιώνει τα φαινόμενα , και τα φαινόμενα το λογική, Αριστοτέλης», η γνωστή μας μετέπειτα εξέλιξη της σχέσης των μαθηματικών με την
πραγματικότητα. Η φράση αυτή εκφράζει μια από τις βαθύτερες κανονικότητες στη φύση (οι κρυμμένες κανονικότητες είναι ανώτερες από τις φανερές, Ηράκλειτος) και η συζήτηση γι’ απτή δεν έχει τελειώσει ακόμα.
Η εξέλιξη των έμβιων όντων δεν θα συνέβαινε αν δεν μπορούσαν να παρακολουθήσουν τις κανονικότητες στη φύση. Στους κατώτερους οργανισμούς αυτό μπορεί να συμβαίνει με απλές φωτοχημικές αντιδράσεις, αλλά στην ανθρώπινη εξέλιξη το μυστικό βρίσκεται στα «αναλυτικά ύστερα» του Αριστοτέλη.[1]
Η Νευτώνεια αιτιότητα (διαφορική αιτιότητα) .
….. Η μηχανιστική άποψη φάνηκε πως θριαμβεύει ακόμα και
στις απόκρυφες λειτουργίες, στις χημικές ενώσεις που ξεφεύγουν το μάτι , ο φυσικοχημικός κόσμος και μαζί όλο το σύμπαν παρουσιάστηκαν σαν ένας μηχανισμός που τον ρυθμίζουν μερικοί απλοί και βασικοί νόμοι: η αδράνεια , η ανεξαρτησία των κινήσεων , ο νόμος της δράσης και της αντίδρασης , που τους συμπλήρωσε ο νόμος της παγκόσμιας έλξης…….
Θεοδωρίδης
Οι Νευτώνειοι νόμου της κλασσικής μηχανικής παραδοσιακά θεωρούνταν, και θεωρητικά είναι, άπειρα ακριβείς στις προβλέψεις τους, δηλαδή σε προσέγγιση άπειρου πλήθους δεκαδικών ψηφίων, (στην πράξη είναι τόσο ακριβείς όσο η πειραματική τους επαλήθευση). ώστε να είναι δυνατός ένας έλεγχος μιας αυστηρής αιτιότητας στο σύστημα αυτό: στις ίδιες αιτίες αντιστοιχούν ίδια αποτελέσματα.
Στο Νευτώνειο σύστημα, το δόγμα της αιτιότητας διατυπώνεται ως εξής:
…Η εξέλιξη κάθε μηχανικού συστήματος ρυθμίζεται από αυστηρούς νόμους . Αυτοί σε συνδυασμό με την αρχική κατάσταση του συστήματος (το οποίο θεωρείται μεμονωμένο), καθορίζουν χωρίς αμφισημία όλες τις μελλοντικές καταστάσεις ακόμα και τις προηγούμενες.
Έτσι ολόκληρη η ιστορία του συστήματος κατά την εξέλιξη του χρόνου,
καθορίζεται από τους νόμους και από την αρχική του κατάσταση….Α. D’
Abro
Οι αυστηροί νόμοι είναι τα αξιώματα, οι νόμοι του Νεύτωνα, και η αρχική κατάσταση είναι οι προκείμενες του παραγωγικού συλλογισμού , οι θέσεις και οι ταχύτητες των σωμάτων του συστήματος.
Εδώ η αιτία του μηχανικού σύμπαντος μέσα στο παραπάνω σχήμα, είναι η δύναμη, και το αποτέλεσμα είναι η μεταβολή της κίνησης. Το σχήμα αυτό δεν περιλαμβάνει την αδρανειακή κίνηση, που είναι χωρίς αιτία, είναι φυσική αρχή. Οι αυστηροί νόμοι που αναφέρει ο d’ Abro είναι οι τρεις νόμοι του Νεύτωνα.
Ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του Νεύτωνα είναι η ανακάλυψη της μεθόδου αναπαράστασης ενός φυσικού νόμου, και άρα μιας αιτιατής αλυσίδας, δια μέσου των μαθηματικών:
Είναι ο απειροστικός λογισμός όπου μιλούμε για στιγμιαία περιγραφή του φαινομένου της κίνησης, το πως λειτουργούν αίτιο και αποτέλεσμα σε μια στιγμή, ένα απειροστό διάστημα (κατά το διαφορικό λογισμό) για στιγμιαία ταχύτητα, για στιγμιαία επιτάχυνση, κι αυτό γιατί στη φύση όλα είναι μεταβαλλόμενα, η σταθερότητα είναι εξαίρεση[2], η ταχύτητα ενός σώματος που πέφτει στη γη είναι μεταβαλλόμενη, η ταχύτητα των πλανητών γύρο από τον ήλιο είναι μεταβαλλόμενη κ.ο.κ., όμως σε ένα απειροστό χρονικό ή χωρικό διάστημα όλες οι μεταβολές «παγώνουν» η καμπύλη γίνεται ευθεία, οι δυνάμεις είναι σταθερές, η κίνηση είναι αδρανειακή κλπ. και έχουμε το απλό φαινόμενο της σύνθεσης σταθερών δυνάμεων με τον κανόνα του παραλληλογράμμου και τη σύνθεση των κινήσεων του Γαλιλαίου.
Έτσι η κίνηση κάθε στιγμής είναι η αιτία της κίνησης της επόμενης, αφού το φαινόμενο επαναλαμβάνεται με νέες τώρα αρχικές συνθήκες, αλλά με τον ίδιο νόμο. Η σελήνη λόγω αδράνειας θα κινούνταν κατά την εφαπτομένη της τροχιάς της προς το άπειρο. Όμως η βαρύτητα την έλκει προς τη γη , αλλά η αδράνεια δεν την αφήνει να πέσει πάνω στη γη. Η σύνθεση των δύο δυνάμεων κάθε χρονική στιγμή δίνει το τμήμα της τροχιάς την επόμενη στιγμή, ένα ατελείωτο μικροσκοπικό ζιγκ-ζακ. .
Η σχέση που συνιστά το νόμο προσεγγίζεται από μια οριακή διαδικασία, για να πετύχουμε το απειροστό χρονικό διάστημα της περιγραφής (D’ Abro). Για παράδειγμα , οι καταστάσεις ενός μηχανικού συστήματος , σε διαδοχικές στιγμές του
χρόνου t0, t], t2……….. tn ορίζονται από τις θέσεις και τις ταχύτητες κατά τις στιγμές
αυτές. Ας υποθέσουμε ότι μελετούμε ένα σωματίδιο μάζας m στο οποίο ασκείται μια
δύναμη εξαρτώμενη από το χρόνο, κατά μήκος μιας ευθείας γραμμής. Αν είναι ρ και υ η θέση και η ταχύτητα του σωματιδίου τη χρονική στιγμή t, οι διαδοχικές καταστάσεις
ορίζονται (χο,υο) ,(χι, Ui)……… (Xn, Un)
Η σταθερή σχέση που συνδέει τη δύναμη με την επιτάχυνση είναι σε γενική
μορφή
 |
||||
|
||||
Για να γίνει κατανοητή αυτή η νοητή διαδικασία, θα τη «δούμε» με το μικροσκόπιο, αποδίδοντας ένα κεφάλαιο απ’ το Principia του Νεύτωνα, όπου περιγράφεται η διαφορική αιτιότητα και η χρήση των νόμων του στην εξαγωγή ενός πραγματικού αποτελέσματος. Είναι το αντίστοιχο της μεθόδου της εξάντλησης στη γεωμετρία, ένα νοητικό πείραμα[3] στην κίνηση.
Η πρόταση που αποδεικνύεται είναι ο γνωστός νόμος των εμβαδών του Κέπλερ, κατά την κεντρική κίνηση. Τώρα η προσπίπτουσα δύναμη μπορεί να είναι η βαρύτητα, και η κίνηση, η κίνηση της σελήνης γύρω από τη γη:
Τα εμβαδά που διαγράφει η επιβατική ακτίνα που συνδέει το κινητό με το ακίνητο κέντρο δύναμης, κείνται στο ίδιο επίπεδο και είναι ανάλογα με τους χρόνους διαγραφής τους . .( σχήμα 1)
Έστω ότι το πρώτο απειροστό χρονικό διάστημα το σώμα διαγράφει το τμήμα ΑΒ. Όποιου είδους κίνηση κι αν εκτελεί στο σύνολό της , πάντως στο απειροστό (πολύ μικρό) αυτό διάστημα η κίνηση μπορεί να θεωρηθεί αδρανειακή (με την Νευτώνεια έννοια). Όσο μικρότερο είναι το At (άρα και το κομμάτι της τροχιάς) τόσο πιο δικαιολογημένη είναι αυτή η ταύτιση. Αυτό θυμίζει το γεγονός ότι τα απειροστά τμήματα μιας καμπύλης είναι ευθύγραμμα.
Η αδρανειακή κίνηση του απειροστού τμήματος είναι το αμετάτροπο της τυχούσας κίνησης σε διεύθυνση και μέτρο. Το μέτρο της στην αρχή της κίνησης «εγγράφεται ανεξίτηλα» στο σώμα, το οποίο μπορεί να εκτελεί δύο κινήσεις (Γαλιλαίος) άρα και στις διαφορικές εξισώσεις κίνησης, με τη μορφή των αρχικών συνθηκών. Η θέση Α και η αδρανειακή του κίνηση (ταχύτητα) είναι οι αρχικές συνθήκες του συστήματος. Η κεντρομόλος δύναμη είναι η αιτία του φαινομένου.
Στο δεύτερο απειροστό τμήμα θα συνέβαινε το ίδιο . Αλλά μόλις το σώμα φτάσει στο Β υποθέτουμε ότι ασκείται σ’ αυτό μια κεντρομόλος δύναμη,
που το αναγκάζει να συνεχίσει την κίνησή του κατά το τμήμα BC, αντί της Bc. Φέρω τη cC παράλληλη της BS που συναντάει την BC στο C
Στο τέλος του δεύτερου απειροστού τμήματος του χρόνου το σώμα θα βρίσκεται στο C, στο ίδιο επίπεδο με το ASB.(Ευκλείδεια στερεομετρία)
To ίδιο θα συμβεί σε κάθε απειροστό τμήμα της τροχιάς με συνέπεια το κινητό να διαγράψει «διαδοχικά» τη γραμμή ABCDEF.
Εύκολα προκύπτει γεωμετρικά ότι το εμβαδόν SAB=SBC=SCD=SDE=SEF και με πρόσθεση π.χ τα SADS και SAFS έχουν μεταξύ τους την ίδια σχέση που έχουν οι χρόνοι που διαγράφηκαν.
Τώρα, αν το πλήθος των τριγώνων αυτών αυξηθεί, με το At άρα και τα ΑΒ, BC, κλπ να τείνουν στο μηδέν (η λέξη τείνουν έχει ειδικό νόημα στο διαφορικό λογισμό) η τελική περίμετρος ABCDEF θα είναι μια καμπύλη και επίσης η l κεντρομόλος δύναμη με την οποία το σώμα σύρεται διαδοχικά από την εφαπτομένη αυτής της καμπύλης θα δρα συνεχώς. Και οποιεσδήποτε διαγραφόμενες επιφάνειες θα είναι ομοεπίπεδες και ανάλογες των χρόνων διαγραφής.
Αυτή όλη η διαδικασία συντομεύεται με το διαφορικό φορμαλισμό (διαφορικές εξισώσεις) όπου παράγεται και το αποτέλεσμα: Η γωνιακή ορμή του κινητού ’■ .·, κατά την κεντρική κίνηση είναι σταθερή.
…. Η επιτυχία αυτών των υπολογισμών στην πρόβλεψη της
θέσεως ενός σώματος για μεγάλα χρονικά διαστήματα απετέλεσε τον θρίαμβο της αιτιοκρατίας. Η αιτιοκρατία και η προβλεψιμότητα[4] θεωρήθηκαν έννοιες ταυτόσημες, εφόσον η εξέλιξη του φαινομένου διέπεται από καθαρά αιτιοκρατικούς νόμους, όπως είναι οι νόμοι του Νεύτωνα. Αυτό δημιούργησε την εικόνα, κυρίως κατά το δέκατο ένατο αιώνα και τις αρχές του εικοστού αιώνα, ενός καθαρά μηχανιστικού κόσμου, όπου τα πάντα είναι προβλέψιμα, με επιπτώσεις ακόμα και στη φιλοσοφική αντίληψη του κόσμου. (Χατζηδημητρίου)……………………….
Ο ντετερμινισμός της κβαντικής μηχανικής .
Μεγάλο μέρος της σύγχρονης αμφισβήτησης ή απλά συζήτησης γύρω από τον ντετερμινισμό παρουσιάζεται με επίκεντρο τα σύγχρονα πορίσματα της κβαντομηχανικής, όπου η δυνατότητα πρόβλεψης μειώνεται θεωρητικά, και όπου ένα πείραμα δεν είναι ποτέ επακριβώς επαναλήψιμο. Η κβαντική φυσική είναι η πιο ακριβής στις προβλέψεις της θεωρία, παράγει ακρίβεια υπολογισμών μέχρι δέκα πέντε δεκαδικά ψηφία ..αλλά αδυνατεί παραπάνω. Σύμφωνα με την ιδέα αυτού του άρθρου η αιτιοκρατία της φύσης υποχωρεί, έχουμε μειωμένη προβλεψιμότητα.
Σε λιγότερο από τρεις αιώνες μετά την τεράστια ανακάλυψη του Νεύτωνα , έχουν γεννηθεί αμφιβολίες για την εγκυρότητα των αυστηρά αιτιατών σχέσεων της κλασσικής μηχανικής. Η κρίση οφείλεται σε τελείως νέες ανακαλύψεις στον υποατομικό κόσμο, όπου παρατηρήθηκαν τα μυστηριώδη κβαντικά φαινόμενα.
Γνωρίζαμε μέχρι τότε την πρακτική αδυναμία του ελέγχου του δόγματος της αυστηρής αιτιότητας, δηλαδή θεωρητικά της άπειρης ακρίβειας της προβλεψιμότητας, η οποία οφείλεται στην αδυναμία μας να ενεργήσουμε σε τελείως μεμονωμένα συστήματα γιατί τέτοια συστήματα δεν υπάρχουν, ακόμα και γιατί η ανθρώπινη παρατήρηση είναι αναγκαστικά ανακριβής. Οι δυσκολίες αυτές δεν θεωρήθηκαν μοιραίες για το δόγμα, γιατί μπορούσαν να βρεθούν κατά προσέγγιση μεμονωμένα συστήματα και οι μετρήσεις μας μπορούσαν να βελτιωθούν τόσο ώστε να μην διαταράσσουν αισθητά τα υπό μέτρηση μεγέθη. Η κατάσταση εκφράζονταν με την άποψη ότι στην πράξη , η αυστηρή αιτιότητα δεν μπορούσε να ελεγχθεί, αλλά δεν υπήρχε θεωρητικό εμπόδιο στην πορεία για έναν αυστηρό έλεγχο. Η Νευτώνεια αιτιότητα έστειλε τον άνθρωπο στη σελήνη!
Η καινοτομία που προέκυψε από τις ανακαλύψεις της κβαντικής θεωρίας είναι ότι τώρα έχουμε λόγους να υποπτευόμαστε μια οριστική θεωρητική αδυναμία η οποία καθιστά μάταια κάθε προσπάθεια για αυστηρό έλεγχο των αιτιατών σχέσεων. Οι θεωρητικοί της κβαντικής θεωρίας , με επικεφαλής τους Χάιζεμπεργκ, Μπορν, Μπορ, και Ντιράκ, συμφωνούν με τους κλασσικούς επιστήμονες στο ότι οι πρακτικές δυσκολίες ελέγχου αυστηρών αιτιατών σχέσεων μπορούν να παραβλεφθούν. Αλλά είναι ανυποχώρητοι στον ισχυρισμό τους ότι οι θεωρητικές αδυναμίες που ανακαλύφτηκαν πρόσφατα, δεν μπορούν να αγνοηθούν εύκολα. Όπως μπορούμε να συμπεράνουμε από αυτή τη σύνοψη , η φιλοσοφία της κβαντικής φυσικής δεν προκύπτει από μια αναθεωρημένη ερμηνεία των κλασσικών γεγονότων, αλλά από την ανάγκη να συσχετίσουμε μια νέα κατηγορία γεγονότων για τα οποία δεν είχαμε καμιά υποψία στις προηγούμενες περιόδους .
Η εξέλιξη της κβαντικής θεωρίας δείχνει ότι οι ‘αρχές αβεβαιότητας’ που ανακαλύφτηκαν από το Χάιζεμπεργκ, και παρατηρήθηκαν πειραματικά, μας απαγορεύει κατ’ αρχήν να διενεργούμε συγχρόνως ακριβείς μετρήσεις για τα ονομαζόμενα συζυγή μεγέθη. Αυτή η πολύ γενική αρχή εφαρμόζεται ειδικότερα στη θέση και στην ταχύτητα, στο χρόνο και στην ενέργεια , στην ηλεκτρική και μαγνητική ένταση στο ίδιο σημείο του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου. Έτσι αν η θέση του κέντρου ενός σωματιδίου μετρηθεί με ακρίβεια , η απρόβλεπτη διαταραχή που συνεπάγεται η ίδια η μέτρηση έχει ως αποτέλεσμα η ορμή του σωματιδίου να καθίσταται ασαφής. Ο κλασσικός ισχυρισμός ότι , με επαρκώς προσεκτικό πειραματισμό, μπορούμε να μειώνουμε τη διαταραχή επ’ άπειρον δεν ισχύει πια, γιατί η ουσία των αρχών της αβεβαιότητας είναι ότι το όριο στο οποίο ελπίζουμε να φτάσουμε δεν μηδενίζεται αλλά είναι πεπερασμένο. Προφανώς , αν γίνει αποδεκτή η αρχή αυτή, τότε η κατάσταση ενός μηχανικού συστήματος η οποία όπως γνωρίζουμε εμπλέκει μια ταυτόχρονη γνώση της θέσης και της ορμής των διαφόρων μαζών, δεν μπορεί να γίνει γνωστή . Συνεπώς ένας έλεγχος αυστηρής αιτιότητας είναι αδύνατος στη κβαντική μηχανική. Το ίδιο συμπέρασμα μπορεί να ισχύσει σε όλους τους τομείς της φυσικής. Μια αρχή που δεν μπορεί να ελεγχθεί ή ένα μέγεθος που δεν μπορεί να μετρηθεί κατ’ αρχήν, (όχι στην πράξη) θα πρέπει να πάψει να παίζει ρόλο στη θεωρητική συζήτηση. Το δίλημμα αυτό εμφανίστηκε και στη θεωρία της σχετικότητας όπου πρέπει να δεχτούμε ότι για λόγους που δεν έχουν σχέση με πρακτικές δυσκολίες του πειράματος , δεν μπορεί να διαπιστωθεί (να μετρηθεί) η ταχύτητα δια μέσου ενός ηρεμούντος αιθέρα. Η απόλυτη ταχύτητα έκτοτε αποπέμφθηκε από τη φυσική γιατί δεν μπορούσε να παρατηρηθεί κατ’αρχήν.
Πιο συγκεκριμένα, σε ατομικό επίπεδο, τα στοιχεία που περιγράφουν τις κινήσεις σωματιδίων μπορούν μόνο να υπολογιστούν πιθανολογικά. Η προέλευση αυτής της θεωρητικής αδυναμίας , απρόβλεπτης από την κλασσική επιστήμη , πρέπει να αναζητηθεί στην ίδια τη φύση των πραγμάτων. Είναι στενά συνδεδεμένη με τη σταθερά h του Πλανκ . Η θεωρητική αδυναμία θα εξαφανιζόταν αν η σταθερά αυτή , η τιμή της οποίας είναι πεπερασμένη, ήταν απειροστή όπως σιωπηρά είχε υποτεθεί από την κλασσική επιστήμη.
Οι κανονικότητες εδώ γίνονται αβεβαιότητες και ο λόγος που δεν τις βλέπουμε στην καθημερινότητα είναι ότι εμφανίζονται σε πολύ μικρή κλίμακα και γίνονται κυρίως εμφανείς στον μικρόκοσμο. Άρα το «σκληρό» ντετερμινιστικό μοντέλο δεν εφαρμόζεται παρά μόνο εάν θεωρήσουμε την πιθανολογική αβεβαιότητα μέρος της ντετερμινιστικής εικόνας για το Σύμπαν. Άλλωστε οι πιθανότητες είναι a priori, παραγόμενες από τις θεωρίες. Σε αυτή την περίπτωση όμως, η ιδέα πως το Σύμπαν δρα «όπως θα δρούσε ούτως ή άλλως» δεν ισχύει. Στην υποθετική περίπτωση που η ιστορία – ή μέρος της ιστορίας – θα επαναλαμβανόταν, η κβαντική αβεβαιότητα θα δημιουργούσε μια διαφορετική εκδοχή της ιστορίας.
Κι όμως το βασικό σχήμα της αξιωματικής μεθόδου φαίνεται κι εδώ να λειτουργεί. Η κρυμμένη κανονικότητα της επιβεβαίωσης των φαινόμενων από τη λογική εμφανίζεται τώρα με την εξίσωση του Schrodinger και τις πρώτες αρχές της κυματοσυνάρτησης , του πλάτους της κ.λ.π. Αυτό εκφράζεται από το Feynman: Μήπως αυτό σημαίνει ότι η φυσική , μια επιστήμη με τόση μεγάλη ακρίβεια, περιορίζεται στον υπολογισμό μόνο της πιθανότητας για την πραγματοποίηση ενός συμβάντος ,. ενώ αδυνατεί να προβλέψει με ακρίβεια τι πρόκειται να συμβεί; Η απάντηση είναι :Ναι! Αυτό αποτελεί μια υποχώρηση αλλά έτσι είναι τα πράγματα. Το μόνο που μας επιτρέπει η φύση , είναι να υπολογίζουμε πιθανότητες. Παρ’ όλα αυτά η επιστήμη δεν έχει καταρρεύσει όπως μας είχαν προειδοποιήσει οι φιλόσοφοι! R.
Feynman QED
Πράγματι με την αβεβαιότητα να «μολύνει» τα πειράματα και να διαλύει την αιτιότητα, φαίνονταν ότι όλα χάθηκαν. Δεν φαίνονταν δυνατό το πώς θα μπορούσε να υπάρξει μια επιστήμη του ορθού λόγου. Αλλά η κβαντομηχανική ανακάλυψε ακριβείς και κομψούς νόμους για να διαχειριστεί τις πιθανότητες, έτσι που η επιστήμη να ξεπεράσει τη δυσκολία της βασικής απροσδιοριστίας, η οποία είναι διαχειρίσιμη μαθηματικά.
…. Το μαθηματικό μέρος της κβαντικής θεωρίας υπαγορεύει τον τρόπο που εξελίσσονται τα πλάτη των κυματοσυναρτήσεων ως προς το χρόνο. Η εξίσωση της εξέλιξης λέγεται εξίσωση Schrodinger ….με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνουμε μια περιγραφή του κόσμου που είναι βαθειά διαφορετική από την περιγραφή που παρέχεται από την κλασική φυσική , αλλά απολύτως συνεπής με αυτήν .Αν θέλετε να πείτε ότι η κβαντομηχανική είναι ντετερμινιστική , ναι είναι: η εξίσωση Schrodinger προβλέπει σαφώς την χρονική εξέλιξη των πλατών των πιθανοτήτων. Αν θέλετε να πείτε ότι η κβαντομηχανική είναι πιθανολογική , μπορείτε να το πείτε: οι μόνες προβλέψεις που δίνει αφορούν πιθανότητες ..David Ruelee Τύχη και χάος Τραυλός)
Επιστήμονες που αμφισβήτησαν την πιθανολογική εικόνα για το Σύμπαν προσπαθώντας να κρατήσουν την μέχρι τότε ντετερμινιστική (και αναζήτησαν την «κρυμμένη μεταβλητή») ήταν πολλοί. Ανάμεσά τους και ο Αϊνστάιν. Ο Αϊνστάιν και ο Πλανκ διατηρούν μια πίστη στην αυστηρή αιτιότητα, επεκτείνοντάς την μέχρι τη ζωντανή ύλη. Αλλά αυτοί που συνέβαλαν περισσότερο στην ανάπτυξη της νέας κβαντικής μηχανικής, απορρίπτουν τις απόψεις του Αϊνστάιν και ισχυρίζονται ότι η αυστηρή αιτιότητα είναι ένας μύθος.
Η πορεία του ντετερμινισμού, το χάος .
…Όμως εμφανίστηκε ρωγμή στην έννοια της κανονικότητας, και η συζήτηση για τον επιστημονικό ντετερμινισμό φούντωσε πάλι, με τη θεωρία του Χάους που ανιρνεύει τα όρια του αιτιατού και του τυχαίου.
Απλά αιτιοκρατικά συστήματα με λίγα μόνο στοιχεία μπορούν να γεννήσουν τυχαιότητα στη συμπεριφορά. Η τυχαιότητα αυτή είναι θεμελιώδης. Συλλέγοντας περισσότερες πληροφορίες δεν την εξαφανίζουμε. Η τυχαιότητα που γεννήθηκε με αυτόν τον τρόπο ονομάζεται χάος…^ϋϊ Lam (non linear systems for beginners)
Ο ντετερμινισμός αρκετά πρόσφατα, δέχτηκε τη μεγαλύτερη αμφισβήτηση. Υπάρχουν φαινόμενα που είναι απρόβλεπτα, δηλαδή η εξέλιξή τους δεν παρουσιάζει καμιά κανονικότητα. Τα φαινόμενα αυτά ονομάζονται χαοτικά. Τέτοια φαινόμενα είναι η τυρβώδης ροή ενός ρευστού, η κίνηση της μπάλας του μπιλιάρδου ή η εξέλιξη του καιρού, ακόμα και το ηλιακό μας σύστημα. Η θεωρία του χάους[5] [6], που θεωρείται ένα νέο άλμα της επιστήμης, έκανε απαγορευτική την πρόβλεψη ενός φαινομένου για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Ειδικότερα, στο Ηλιακό σύστημα δεν μπορούμε να προβλέψουμε ποια θα είναι η θέση των πλανητών μετά από εκατό εκατομμύρια χρόνια6.(Χατζηδημητρίου) Και όμως, όλα αυτά τα φαινόμενα διέπονται από τούς ίδιους αιτιοκρατικούς νόμους του Νεύτωνα. Τότε γιατί η κίνηση δεν είναι στην περίπτωση αυτή κανονική και συνεπώς προβλέψιμη;
Η ιστορία του χάους είναι μια μαθηματική ιστορία και είναι μια ιδιότητα κάποιων λύσεων ενός συστήματος μη-γραμμικών εξισώσεων. Έχει τις αρχές της στο πρόβλημα των τριών σωμάτων και στις μελέτες του Πουανκαρέ, ο οποίος αποκάλυψε το χάος στο Ηλιακό σύστημα. Είχε κατανοήσει πως πολύ μικρές επιδράσεις μπορούν να μεγεθυνθούν μέσω ανάδρασης (επανάληψης). Διατύπωσε την άποψη “Μια ελάχιστη αιτία που διαφεύγει της προσοχής μπορεί να προκαλέσει ένα σημαντικό αποτέλεσμα”.
Ποιος αμφιβάλλει ότι η κίνηση του ζεύγους Γης-Σελήνης δεν επηρεάζεται από την έλξη του Ηλιου ή του Δία κλπ ; Το πρόβλημα είναι (και αυτό ακριβώς έθεσε ο Πουανκαρέ) ότι κάνοντας το απλό βήμα από δύο σε τρία σώματα (προσπαθώντας για παράδειγμα να συμπεριλάβουμε τις επιδράσεις του Ηλίου στο σύστημα Γης- Σελήνης) οι εξισώσεις του Νεύτωνα, για τυπικούς μαθηματικούς λόγους, δεν επιλύονται: απαιτείται μια σειρά προσεγγίσεων για να «πλησιάσουμε» κάποια απάντηση ( οι σειρές που περιγράφουν τις τροχιές των τριών αλληλεπιδρώντων ουράνιων σωμάτων, όχι μόνο δεν συγκλίνουν σε κάποιες προκαθορισμένες θέσεις, αλλά αντίθετα αποκλίνουν!)[7] .Αυτό καθιστά την επαναληπτικότητα βασικό χαρακτηριστικό των εξισώσεων του χάους. Για να λάβουμε τα δεδομένα σε μια χρονική περίοδο πρέπει η διαδιακασία να επαναληφθεί πολλές φορές οπότε το φαινόμενο ανατροφοδοτείται (ανάδραση). Κάθε προσέγγιση είναι μικρότερη της προηγούμενης και ο Πουανκαρέ ήλπιζε ότι μετά από ένα δυνητικά άπειρο αριθμό τέτοιων διορθώσεων να φτάσει στη σωστή απάντηση. Όμως το αποτέλεσμα ήταν συγκλονιστικό! Υπήρχαν μερικές τροχιές, για τις οποίες μια μικρή βαρυτική έλξη από κάποιο τρίτο σώμα θα μπορούσε να αποσυντονίσει την κίνηση του πλανήτη , ακόμα και να τον πετάξει έξω από το πλανητικό σύστημα.(ο ταραγμένος καθρέπτης σελ. 29) …. Ο Πουανκαρέ αποκάλυψε ότι το χάος , ή η δυνατότητα δημιουργίας χάους , είναι η ουσία ενός μη γραμμικού συστήματος και πως ακόμα και ένα πλήρως προσδιορισμένο σύστημα , όπως οι περιστρεφόμενοι πλανήτες , θα μπορούσε να έχει απροσδιόριστη εξέλιξη. Από μια άποψη είχε κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο πολύ μικρές επιδράσεις θα μπορούσαν να μεγεθυνθούν μέσω της ανάδρασης8. Είχε διακρίνει πως ένα απλό σύστημα μπορεί να καταλήξει σε ανεξέλεγκτη και εντυπωσιακά περίπλοκη συμπεριφορά ……………… ο ταραγμένος καθρέφτης
Με το θόρυβο για την κβαντική θεωρία και τη σχετικότητα , η ανακάλυψή του έπεσε στην αφάνεια. Ακόμη και ο ίδιος τα είχε εγκαταλείψει λέγοντας «αυτά τα πράγματα είναι τόσο αλλόκοτα που δεν αντέχω να τα αντικρύσω»
Μόλις τη δεκαετία του 1960 οι έρευνές του συνδυάστηκαν με νέες εργασίες σε μια νέα επιστήμη του χάους και της μεταβολής, και έχουν οδηγήσει σε νέες αντιλήψεις προς την κατεύθυνση της ολότητας της φύσης μακριά από το στεγνό κυρίαρχο μοντέλο του αναγωγισμού (η αντίληψη ότι ο κόσμος αποτελεί συνάθροιση μερών) και της γραμμικότητας (όπου η σχέση αιτίας και αποτελέσματος είναι γραμμική, δηλαδή μια σχέση όπου σε διπλάσια αιτία αντιστοιχεί διπλάσιο αποτέλεσμα κ.ο.κ., όπως π.χ. με τη δύναμη που ασκεί ένα ελατήριο, όπου σε διπλάσια επιμήκυνση έχουμε διπλάσια δύναμη)..
Μη γραμμικά συστήματα
Σήμερα γνωρίζουμε ότι όλα τα δυναμικά συστήματα (συστήματα σωμάτων που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και η θέση τους εξελίσσεται στο χρόνο), από τους πλανήτες μέχρι τις αέριες μάζες στην ατμόσφαιρα και τον καπνό του τσιγάρου που στροβιλίζεται, είναι μη γραμμικά (η σχέση αιτίας και αποτελέσματος είναι μη- γραμμική). H συμπεριφορά των μη γραμμικών συστημάτων μπορεί να διαφέρει ποιοτικά από αυτήν των γραμμικών και δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις λύσεις γραμμικών εξισώσεων σαν οδηγό για την κατανόηση της συμπεριφοράς πολλών συστημάτων του πραγματικού κόσμου.
Τα μη γραμμικά συστήματα μπορούν να επιδείξουν μια ποικιλία συμπεριφορών , συμπεριλαμβανομένου του χάους. Αυτό έχει βαθιές συνέπειες σε όλες τις επιστήμες. Επίσης έχει αλλάξει την άποψή μας ως προς την αρχή του επιστημονικού ντετερμινισμού. Η φύση είναι εσωτερικά μη γραμμική και η μη- γραμμικότητα είναι ο κανόνας παρά η εξαίρεση.
..η Βίβλος δεν μας λέει ότι οι νόμοι της φύσης εκφράζονται γραμμικά Enrico Fermi
Χρησιμοποιώντας τον όρο μη-γραμμική επιστήμη είναι σαν να
αποκαλούμε τη ζωολογία ως τη μελέτη των μη-ελεφάντων….. Stanislaw
Ulam
Η μακροχρόνια μελέτη των γραμμικών συστημάτων, παρ’ όλο που αποτελούν εξαίρεση, οφείλεται στο ότι όλα τα γραμμικά προβλήματα είναι επιλύσιμα, ενώ τα μη γραμμικά σπάνια επιλύονται επακριβώς. Πριν την έλευση των υπολογιστών , σχεδόν τίποτα δεν μπορούσαμε να συμπεράνουμε για τη μη-γραμμική συμπεριφορά. Ακόμα πολλά μη γραμμικά συστήματα είναι κατά προσέγγιση γραμμικά
Σε ένα γραμμικό μαθηματικό σύστημα μπορούμε να συνδυάσουμε δύο λύσεις και το αποτέλεσμα να είναι λύση του συστήματος, (αναγωγισμός). Τα μη- γραμμικά συστήματα όμως δεν μπορεί να συμβεί αυτό. Θα πρέπει να διαπραγματευτούμε μαζύ τους, σε όλη τους την περιπλοκή, και περιγράφονται από μη γραμμικές διαφορικές εξισώσεις , (που είναι οι αντίστοιχες των γραμμικών εξισώσεων του Νεύτωνα (που θεμελίωσαν τον μηχανοκρατικό ντετερμινισμό) οι οποίες άργησαν να μελετηθούν,( το 19ο αιώνα οι μαθηματικοί δεν τις γνώριζαν επαρκώς, απλά χρησιμοποιούσαν γραμμικές προσεγγίσεις τους), είναι ευσταθή για το μεγαλύτερο διάστημα της ζωής τους και δεν είναι δυνατόν να διαιρεθούν στα μέρη τους , η παραμικρή επίδραση μπορεί να προκαλέσει εκρηκτική αλλαγή, και ξαφνικά οι επιστήμονες συνειδητοποίησαν πως σε αιτιοκρατικά δυναμικά συστήματα, η δυνατότητα γέννησης χάους (μη προβλεψιμότητας) παραμονεύει σε κάθε λεπτομέρεια.
Ένα μοντέλο χαοτικής συμπεριφοράς, επαναληπτικές συναρτήσεις
Το Χάος δεν σχετίζεται κατ’ ανάγκη με περίπλοκα συστήματα και αφηρημένες έννοιες. Μπορούμε να βρούμε χαοτική συμπεριφορά και σε απλά συστήματα και έτσι να μελετήσουμε το απροσδιόριστο, στη πιο βασική του μορφή. Ακόμα και στις πιο απλές εξισώσεις δευτέρου βαθμού έχουμε χάος, αρκεί να τις χειριστούμε σαν δυναμικά συστήματα. Αυτό το επιτυγχάνουμε αν τις χειριστούμε σαν επαναληπτικές συναρτήσεις, δηλ. αν έχουμε κάθε τόσο ανατροφοδότηση της τιμής της από το αμέσως προηγούμενο αποτέλεσμα (συνεχής σύνθεση της συνάρτησης με τον εαυτό της).(Αναστασία Καρακώστα)
Η δευτεροβάθμια y=r x(1-x) θα μας δώσει όλες τις μαθηματικές ιδιότητες του χάους , όταν μεταφραστεί σε ένα δημογραφικό μοντέλο που δημοσιεύτηκε από τον βιολόγο Robert May στα πρότυπα του μοντέλου του Velhulst[8]. Λέγεται λογιστική απεικόνιση, όπου η επαναληπτικότητα χειρισμού της παίρνει τη μορφή
Χν+1 =Ρ Χν (1-Χν) ………… (1)
όπου χν είναι ο αριθμός του πληθυσμού την περίοδο ν και χν+1 ο πληθυσμός την επόμενη περίοδο (έτος , δεκαετία κλπ) .
Το ρ>0 είναι η παράμετρος αναλογίας που εκφράζει το ρυθμό γεννήσεων .
Η (1) είναι ένα πρωτότυπο μιας μη-γραμμικής επαναλαμβανόμενης διαδικασίας όπου υπολογίζουμε την εξέλιξη ενός πληθυσμού, αρχίζοντας με κάποια αρχική τιμή του πληθυσμού χ0 (μεταξύ του 0 και 1) και εφαρμόζοντας τον τύπο ξανά και ξανά επιτυγχάνοντας διαδοχικά μια ακολουθία τιμών χ1, χ2, χ3,….κλπ[9]. Όταν αναπτύξουμε αυτό το επαναληπτικό σχήμα θα βρούμε ότι το αποτέλεσμα στην εξέλιξη του πληθυσμού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό , από την τιμή του ρ (εκθετική απομάκρυνση). Επίσης η εξέλιξη είναι πολύ ευαίσθητη στην αρχική τιμή του πληθυσμού χ0. Ακόμα και μια απόκλιση ας πούμε κατά χιλιοστό δεκαδικό ψηφίο στην τιμή του χ0 θα έχουμε μια σημαντική διαφορά στο τελικό αποτέλεσμα σε μια τελείως διαφορετική εξέλιξη. Αξίζει να σημειώσουμε ότι ακόμα και οι υπολογιστές μας που «δουλεύουν» με ακρίβεια ενός σταθερού αριθμού δεκαδικών, υπόκεινται σε αυτού του είδους την αδυναμία της προβλεψιμότητας οσοδήποτε ισχυροί κι αν είναι 11(Marcel Ausloos, Michel Dirickx)
Τι παρατηρούμε για την εξέλιξη αυτού του δυναμικού μη-γραμμικού συστήματος της εξέλιξης του πληθυσμού σε ένα μεγάλο χρονικό διάστημα; Δηλαδή τι
μαθηματικά αποτελέσματα έχουμε για την ακολουθία χ1, χ2, χ3 ………. των τιμών
του πληθυσμού, που παράγονται από την επανάληψη της (1);
1 .για ρ<1 η ακολουθία του πληθυσμού τείνει στο 0, ανεξάρτητα από την τιμή του ρ. Αυτό είναι εύλογο αφού οι θάνατοι είναι περισσότεροι από τις γεννήσεις, ο πληθυσμός θα αφανιστεί.
- για 1<ρ<3 η ακολουθία του πληθυσμού τείνει στο 1. για ρ<2 αυτό συμβαίνει κατά ένα μονότονο τρόπο αλλά για 2<ρ<3 γίνεται με μια ταλάντωση των τιμών. Ο πληθυσμός παίρνει μια ελάχιστη και μια μέγιστη τιμή! Καθώς το ρ αυξάνεται στο 3 οι ταλαντώσεις επίσης αυξάνονται σε πλάτος και μήκος.
- για 3<ρ< 3,5699 η ακολουθία γίνεται περιοδική με περίοδο που εξαρτάται από το ρ12. Πρώτα έχουμε μια ταλάντωση με περίοδο 2 (μέγιστο και ελάχιστο) μετά μια ταλάντωση του πληθυσμού ανάμεσα σε 4 τοπικά ακρότατα (περίοδος 4) και στη συνέχεια , καθώς αυξάνει το ρ, περίοδο 8, 16 κοκ. Τώρα το σύστημα ετοιμάζεται για χαοτική συμπεριφορά, δεν μπορούμε να διακρίνουμε οποιαδήποτε τάξη στον αυξανόμενο και μειούμενο αριθμό του πληθυσμού. Οι τιμές του πληθυσμού θα γίνουν απρόβλεπτες δηλαδή ανεξήγητες αιτιατά.
- για τιμές 3,5699<ρ< 4 το σύστημα γίνεται χαοτικό , το μέγεθος του πληθυσμού σε κάθε βήμα της επανάληψης θα είναι διαφορετικό από την τιμή του σε οποιοδήποτε από τα προηγούμενα βήματα. Δεν υπάρχει πλέον σταθερότητα ούτε κανονικότητα.!
Ντετερμινισμός και χάος
- Logistic map and the route to chaos Marcel Ausloos, Michel Dirickx
- Περιοδική ακολουθία με περίοδο p είναι όταν ισχύει an+p=an για κάθε n
Έτσι που συνδέσαμε τον ντετερμινισμό με την προβλεψιμότητα, οι χαοτικές συμπεριφορές είναι μη προβλέψιμες άρα μη ντετερμινιστικές . Όμως
…. Στην πραγματικότητα η κίνηση είναι πάντοτε αιτιοκρατική,
δηλαδή στην ίδια αρχική κατάσταση αντιστοιχεί πάντοτε η ίδια τελική κατάσταση. Αν ήμασταν σε θέση να γνωρίζουμε ακριβώς την αρχική κατάσταση με απέραντη ακρίβεια και επιπλέον αν ήμασταν σε θέση να εκτελέσουμε τους αριθμητικούς υπολογισμούς με απόλυτη ακρίβεια (χωρίς να στρογγυλεύουμε το αριθμητικό αποτέλεσμα, π.χ. στο 20ό δεκαδικό ψηφίο), τότε δεν θα είχαμε κανένα πρόβλημα στην πρόβλεψη ενός φαινομένου και δεν θα κάναμε διάκριση μεταξύ κανονικών και χαοτικών κινήσεων. Ποτέ όμως δεν είναι δυνατόν να κάνουμε μετρήσεις, με απόλυτη ακρίβεια, π.χ. της θέσης και της ταχύτητας ενός σώματος, με απόλυτη ακρίβεια….. (Χατζηδημητριου)
Η άποψη αυτή του καθηγητή Χατζηδημητρίου αναφέρεται στην αιτιότητα καθ’ εαυτήν, αφού τελικά…….. δεν μπορούμε να κάνουμε προβλέψεις. Αν δύο χύτρες με σούπα θερμανθούν υπό τις ίδιες ακριβώς συνθήκες θα συμπεριφερθούν διαφορετικά. Οι συνθήκες στα δυναμικά συστήματα ουδέποτε είναι πανομοιότηπες αλλά συνήθως τις αγνοούμε επειδή δεν μεγεθύνονται μετατρέποντας το συνηθισμένο σε χαοτικό. Αυτό συμβαίνει σε συνθήκες ανάδρασης. Φαίνεται σαν κάποια στιγμή «χάνεται» η σχέση μεταξύ αιτίας και αποτελέσματος! Στα χαοτικά συστήματα δε υφίσταται ο εκτελεστικός ντετερμινισμός που αναλύσαμε.
Με αυτή τη σχέση ο επιστημονικός ντετερμινισμός απεικονίζεται με το σχήμα :
Γραμμικά συστήματα + αξιώματα Νεύτωνα — αυστηρός ντετερμινισμός Νευτώνειος ντετερμινισμός +αρχές αβεβαιότητας — αβεβαιότητα μη γραμμικά συστήματα+ επανάληψη —— τυχαιότητα
πηγές .
Η Αριστοτελική κίνηση στη σύγχρονη φυσική www mpantes. gr Mathematics and the physical world, Morris Klein, Dover Χώρος και σχετικότητα, Φρανσουάζ Μπαλιμπάρ, Εστία H ελαφρότητα του είναι, Frank Wilczek (Κάτοπτρο)
The rise of the new physics A.D’ Abro (Dover)
Εισαγωγή εις την κβαντομηχανικήν Γ.Ι. Ανδριτσόπουλος
13 Ο καθηγητής Χατζηδημητρίου ήταν ένας ξεχωριστός δάσκαλός μου στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης που με μύησε στα μυστικά της Νευτώνειας φυσικής.
Η Κβάντωση του χώρου και του χρόνου (άρθρο, mpantes on scribd)
Ο ταραγμένος καθρέφτης Gohn Briggs , F. David Peat ΚΑΤΟΠΤΡΟ ΧΑΟΣ ΣΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ιωάννης Δ. Χατζηδημητρίου (διαδίκτυο) Logistic map and the route to chaos: Marcel Ausloos, Michel Dirickx Α primer on Determinism Door John Earman (klwver the language of science) Great Physicists from Galileo to Einstein George Gamow (Dover)
Τύχη και χάος David Ruelle (Τραυλός)
Γνωριμία με τα φράκταλς Διπλωματική εργασία Αναστασία Καρακώστα
QED R.Feynman Tροχαλία
Non linear systems for beginners, Lui Lam
2 Αργότερα θα καταλάβουμε ότι όλα στα φύση είναι μη γραμμικά (θεωρία του χάους) , η Νευτώνεια γραμμικότητα είναι εξαίρεση, έτσι συνεχώς με εμβάθυνση των κανονικοτήτων προχωράει η επιστήμη.
[1] Είναι εκπληκτικό το.. εύρος της διερεύνησης ύστερα από 25 αιώνες : στην προσπάθεια των φιλοσόφων να ορίσουν την έννοια της αιτιότητας καθεαυτής, εμφανίστηκαν πολλές εργασίες (αιτιώδης ρεμπουπλικανισμός (causal republicanism») με την άποψη ότι «παρ’ όλο που η έννοια της αιτιότητας είναι χρήσιμη, ίσως απαραίτητη στις επαφές μας με τη φύση είναι μια κατηγορία που δεν μας δόθηκε ούτε από Θεό ούτε από τη φύση , αλλά μάλλον κατασκευάστηκε από εμάς, Steven Weinstein Causality and relativity». Αυτός οι αιτιώδης ρεπουμπλικανισμός βρίσκεται στα Αναλυτικά Υστερα του Αριστοτέλη τον 4ο αιώνα π.Χ
…«Με τους διαφορικούς νόμους, η κινητική κατάσταση ενός συστήματος σε δεδομένη χρονική στιγμή παράγει την κινητική του κατάσταση σε μια αμέσως επόμενη στιγμή .πριν το Νεύτωνα δεν υπήρχε κανένα πλήρες σύστημα για τη φυσική αιτιότητα, η ιδέα πως υπάρχει μια ακλόνητη φυσική αιτιότητα δεν μπορούσε να στηριχτεί σε κανένα απτό αποτέλεσμα. Μόνο οι διαφορικοί νόμοι είναι σε θέση να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις αιτιότητας της μοντέρνας φυσικής…… Einstein
Αν θέλουμε να γνωρίσουμε καταστάσεις του συστήματος ύστερα από ένα πεπερασμένο διάστημα του χρόνου , θα πρέπει να επαναλάβουμε την προηγούμενη διαδικασία στις άπειρες διαδοχικές χρονικές στιγμές. Η δυσκολία ξεπερνιέται με την ανακάλυψη από το Νεύτωνα της μεθόδου ολοκληρώσεως. Χάρις σ’ αυτήν τη μαθηματική μέθοδο είναι πάντοτε δυνατόν, τουλάχιστον θεωρητικά, να ακολουθήσουμε την αιτιατή αλυσίδα πάνω σε πεπερασμένα χρονικά διαστήματα.
Ο νοητός ‘μηχανισμός’ της διαφορικής αιτιότητας .
[3] Τα νοητικά πειράματα εισήχθησαν από το Γαλιλαίο, εγκαταλείφθηκαν από την επιστήμη το 18ο και 19ο αιώνα και επανήλθαν με τον Αϊνστάιν.
[4] Η δυνατότητα για ένα προβλέψιμο σύμπαν έφτασε στο απόγειό της με το μηχανικό σύμπαν του Νεύτωνα., αν και ο Νεύτων καθώς και ο Λαπλάς την αμφισβήτησαν. Ο πρώτος γιατί γνώριζε τα σφάλματα των αστρονομικών παρατηρήσεων και ο δεύτερος πιο θεωρητικά, επινόησε ένα σούπερ σοφό ον, σε αντίθεση με τα πεπερασμένα μυαλά των ανθρώπων, τα οποία θα παραμένουν σε άπειρη απόσταση από τη γνώση . Γνώριζε καλά ότι η πληροφορία και για ένα απλό σωματίδιο είναι απείρως μαθηματική.
[5] Η ονομασία Θεωρία του Χάους δόθηκε από τον μαθηματικό του Πανεπιστημίου του Maryland Jim York μόλις το 1975
[6] Το διάστημα αυτό μπορεί να φαίνεται πολύ μεγάλο για την καθημερινή ζωή, σε αστρονομική κλίμακα όμως είναι μικρό. Πράγματι, σε σχέση με την ηλικία του Ηλιακού συστήματος (4.6 δισεκατομμύρια χρόνια), είναι περίπου τα δύο εκατοστά της ηλικίας του.
[7] Ο Abel έλεγε ότι οι αποκλίνουσες σειρές είναι όργανα του διαβόλου.
[8] Το μοντέλο του Velhulst εφαρμόστηκε επίσης στην κοινωνιολογία και στα οικονομικά και εντελώς ξαφνικά, απέκτησε μεγάλη σπουδαιότητα γιατί συνδέθηκε με τη θεωρία του χάους, πράγμα που ο ίδιος ποτέ δεν το είχε φανταστεί.
[9] Όλα τα μη-γραμμικά συστήματα έχουν παρόμοια ιδέα στη χαοτική διερεύνηση.