Τι σημαίνει η συνάντηση Λαβρόφ στη Μόσχα με την εκπρόσωπο των Κούρδων της Συρίας, Ιλχάμ Αχμέντ;

Η Ρωσία, υποδεχόμενη τους Κούρδους της Συρίας, προειδοποίησε την Τουρκία: «Εάν αντιμετωπίζετε την Κριμαία και την Ουκρανία με τρόπο που στοχεύει την κυριαρχία της Ρωσίας, με τον ίδιο τρόπο θα αντιμετωπίσουμε κι εμείς τα εθνικά προβλήματα της Τουρκίας».

Η τελευταία πράξη της Ρωσίας στην κατεύθυνση αυτή, ήταν η επίσημη υποδοχή και οι συνομιλίες που είχε ο ίδιος ο ΥΠΕΞ της Ρωσίας, Λαβρόφ στη Μόσχα, με την συν-πρόεδρο της Συριακής Δημοκρατικής Συνέλευσης.

Σε αντίθεση με τις προηγούμενες φορές, στη συνάντηση με την κουρδική αντιπροσωπεία παρευρέθηκε προσωπικά ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ. Αυτή ήταν μια σημαντική φωτογραφία.

Φυσικά, μια τέτοια συνάντηση μπορεί επίσης να θεωρηθεί ως απάντηση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών στην Άγκυρα για τις θέσεις που έχει πάρει σε θέματα που αφορούν την εθνική ασφάλεια της Ρωσίας. Και η απάντηση αυτή ήλθε μέσω των Κούρδων της Συρίας. Ο Λαβρόφ, υποδεχόμενος τους Κούρδους της Συρίας προειδοποίησε την Άγκυρα ότι:

«Εάν αντιμετωπίζετε την Κριμαία και την Ουκρανία με τρόπο που στοχεύει την κυριαρχία της Ρωσίας, θα αντιμετωπίσουμε κι εμείς με τον ίδιο τρόπο εθνοτικά προβλήματα που αφορούν την Τουρκία».

Αν και η προσέγγιση της Μόσχας στους Κούρδους στη Συρία την οδήγησε να αναπτύξει διαφορετικές θέσεις ανάλογα με τα σκαμπανεβάσματα που είχαμε στις τουρκο-ρωσικές σχέσεις, μια βασική στρατηγική δεν έχει αλλάξει πολύ από το παρελθόν.

Όταν οι στρατηγικές σχέσεις με την Τουρκία έρχονται στο προσκήνιο, βλέπουμε μια ρωσική ευελιξία που ανοίγει το δρόμο για την Τουρκία, όπως στο Αφρίν. Η Ρωσία μπορεί επίσης να ασκήσει λειτουργική πίεση στους Κούρδους για να τους εξαναγκάσει να ανοίξουν το κανάλι του διαλόγου με τη Δαμασκό.

Αντίθετα, όταν υπάρχουν καταστάσεις που εξοργίζουν τη Ρωσία λόγω της στάσης του Ερντογάν, όπως στην Ουκρανία και την Κριμαία, βλέπουμε μια Ρωσία που ακούει περισσότερο τις κουρδικές απαιτήσεις για αυτονομία και θέλει να χρησιμοποιήσει το βάρος της για να συμφιλιώσει τους Κούρδους με τη Δαμασκό.

Αυτή η μετατόπιση της ισορροπίας προς τους Κούρδους δημιουργεί επίσης πίεση στην Άγκυρα, με την οποία η Ρωσία θέλει να υποχρεώσει τον Ερντογάν να δώσει τα χέρια με τον Άσαντ.

Παρότι αυτές οι αλλαγές -σε τακτικό επίπεδο- της στάσης της Μόσχας απέναντι στους Κούρδους είναι πραγματικότητα, το όραμα της Ρωσίας για μια λύση που θα αναγνωρίζει την de facto αυτόνομη δομή στη ΒΑ Συρία υπό την ηγεσία των Κούρδων, προκαλεί εδώ και καιρό μεγάλο πονοκέφαλο και εκνευρισμό στην Άγκυρα. Για να υπενθυμίσω εν συντομία: Παρουσιάζοντας ένα σχέδιο συντάγματος 84 άρθρων στη διαδικασία της Αστάνα, η Ρωσία πρόσφερε ένα άνοιγμα στους Κούρδους που μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε ως πολιτιστική αυτονομία.

Περιλάμβανε στοιχεία που αλλάζουν τον «αραβικό εθνικό» χαρακτήρα του κράτους, όπως η αποδοχή της κουρδικής ως μητρικής γλώσσας παράλληλα με τα αραβικά, η αναγνώριση της εθνο-πολιτιστικής ταυτότητας και η αλλαγή της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας σε Συριακή Δημοκρατία. Φυσικά, όταν προχώρησε η εταιρική σχέση Τουρκίας-Ρωσίας από τη μια πλευρά και η εταιρική σχέση Κούρδων-ΗΠΑ από την άλλη, η Ρωσία άφησε αυτή την πρωτοβουλία να “κρυώσει”.

Όμως οι Ρώσοι συνέχισαν να φιλοξενούν τους Κούρδους στη Μόσχα και, παράλληλα με τις αναταράξεις στο έδαφος, να πιέζουν για λύση τη Δαμασκό. Πέρυσι, όταν ο Kadri Cemil και η Ilham Ahmed συναντήθηκαν στη Μόσχα με πρωτοβουλία του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, εξέδωσαν κοινή δήλωση για τη λύσης του κουρδικού προβλήματος στη Συρία.

Εκείνη η δήλωση έδειχνε μεν σεβασμό στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας, όμως αναγνώριζε αυτονομία στους Κούδους, ως φόρμουλα λύσης για τη Συρία γενικά. Ήταν μια πρόταση λύσης που άφηνε την αρμοδιότητα στο κεντρικό κράτος ναχειρίζεται ζητήματα όπως η άμυνα, η εξωτερική πολιτική και η οικονομία, ενώ ταυτοχρόνως ενίσχυε την αποκέντρωση και αποδεχόταν τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις ως μέρος του συριακού στρατού, ενώ παρέδιδε το μονοπώλιο της χρήσης των  όπλων στον συριακό στρατό.

Πριν λίγες μέρες η İlham Ahmed φιλοξενήθηκε στη Μόσχα ως πρόεδρος της Συριακής Δημοκρατικής Συνέλευσης. Σε αντίθεση με τις προηγούμενες φορές, στη συνάντηση παρευρέθηκε προσωπικά ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.

Η τελευταία πράξη της Ρωσίας στην κατεύθυνση αυτή, ήταν η επίσημη υποδοχή και οι συνομιλίες που είχε ο ίδιος ο ΥΠΕΞ της Ρωσίας, Λαβρόφ στη Μόσχα, με την συν-πρόεδρο της Συριακής Δημοκρατικής Συνέλευσης.

Σε αντίθεση με τις προηγούμενες φορές, στη συνάντηση με την κουρδική αντιπροσωπεία παρευρέθηκε προσωπικά ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ. Αυτή ήταν μια σημαντική φωτογραφία.

Φυσικά, μια τέτοια συνάντηση μπορεί επίσης να θεωρηθεί ως απάντηση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών στην Άγκυρα για τις θέσεις που έχει πάρει σε θέματα που αφορούν την εθνική ασφάλεια της Ρωσίας. Και η απάντηση αυτή ήλθε μέσω των Κούρδων της Συρίας. Ο Λαβρόφ, υποδεχόμενος τους Κούρδους της Συρίας προειδοποίησε την Άγκυρα ότι:

«Εάν αντιμετωπίζετε την Κριμαία και την Ουκρανία με τρόπο που στοχεύει την κυριαρχία της Ρωσίας, θα αντιμετωπίσουμε κι εμείς με τον ίδιο τρόπο εθνοτικά προβλήματα που αφορούν την Τουρκία».

Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι η επίσκεψη είναι ένα βήμα προς τα εμπρός σύμφωνα με το σχέδιο του παιχνιδιού και την κατανόηση της λύσης που έχει κατά νου η Ρωσία.

Πώς θα είναι η τελική σκηνή το θέμα αυτό, για το οποίο πάντα τραβούσαμε την προσοχή σας από την αρχή;

Εάν η Ρωσία πείσει τη Δαμασκό να δώσει στους Κούρδους το καθεστώς που θέλουν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, η Τουρκία θα προσπαθήσει να παίξει το χαρτί της συμφιλίωσης με τον Άσαντ για να χαλάσει αυτή τη λύση.

Πιο συγκεκριμένα, υποψιάζομαι ότι ο Ερντογάν είναι ήδη διατεθειμένος να το κάνει αυτό με τον Άσαντ, όπως έκανε πρόσφατα με τη συμφιλίωσή του με τον διάδοχο των ΗΑΕ, Μοχάμεντ μπιν Ζάιεντ. Έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για την προώθηση της ομαλοποίησης των σχέσεων με τα ΗΑΕ στο εγχώριο κοινό. Ενώ οι τσέπες των ανθρώπων καίγονταν κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, η άφιξη του Μοχάμεντ μπιν Ζάιεντ με την υπόσχεση επενδύσεων 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων διευκόλυνε αυτή τη στροφή των 180 μοιρών.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες, ο κόσμος δεν είναι σε θέση να ρωτήσει τον Ερντογάν και την κυβέρνησή του: «Ξέρετε, εσείς λέγατε τον διάδοχο των ΗΑΕ και τους αξιωματούχους των Εμιράτων πραξικοπηματίες και χρηματοδότες του δικτύου Γκιουλέν».

Στη Συρία, η κατάσταση είναι διαφορετική. Ο Ερντογάν θέλει να δώσει τα χέρια, αλλά ο Άσαντ το θέλει;

Ο Άσαντ, για να δώσει τα χέρια με τον Ερντογάν, θέτει δύο όρους:

• Ο τουρκικός στρατός να αποσυρθεί πλήρως από τη Συρία
• Να σταματήσει η Άγκυρα την υποστήριξη σε ένοπλες οργανώσεις που δρουν στη Συρία.

Ο Ερντογάν δεν είναι έτοιμος να κάνει και τα δύο, ενώ κάτι τέτοιο δεν το θέλει ο συγκυβερνήτης, Ντεβλέτ Μπαχτσελί.

Υπάρχει επίσης μεγάλη οργή κατά της διοίκησης Ερντογάν στη Συρία, και υπάρχουν και εκείνοι οι κάτοικοι αλλά και παράγοντες της Συρίας που βλέπουν ένα άνοιγμα για τους Κούρδους ως απάντηση στον καταστροφικό ρόλο που έπαιξε τα τελευταία δέκα χρόνια η Τουρκία στη Συρία.

Πηγή: artigercek.com/ infognommonpolitics.gr

Ο πρώην βουλευτής του CHP Όζνταλγκα: Το AKP τελείωσε – άγνωστο πόση ζημιά θα κάνει στην Τουρκία μέχρι να φύγει

Του Σάββα Καλεντερίδη

Με το σκεπτικό ότι κανείς δεν γνωρίζει τα προβλήματα μιας χώρας από τους ίδιους τους πολίτες της, ειδικά τους αναλυτές, παραθέτουμε μετάφραση άρθρου του Χαλούκ Όζνταλγκα, από την Ahval, που αφορά την προϊούσα κρίση στην Τουρκία:

Το AKP τελείωσε, στις πρώτες εκλογές, θα φύγει.

Δεν είναι πλέον δυνατόν αυτή η νοοτροπία να κουβαλάει μια χώρα όπως η Τουρκία στον 21ο αιώνα.

Αυτό όμως που δεν γνωρίζουμε ακόμη είναι ποιος θα είναι ο τελικός λογαριασμός για τη μεγάλη ζημιά που θα προκαλέσει στην Τουρκία η περιπέτεια του AKP.

Καθήκον όλων, ειδικά των κομμάτων της αντιπολίτευσης, πρέπει να είναι να προσπαθήσουμε να περιορίσουμε αυτή τη ζημιά στο ελάχιστο.

Ελπίζω ο ισολογισμός να περιοριστεί σε οικονομικές απώλειες, όσο βαριές κι αν είναι. Διότι ένα σημαντικό χαρακτηριστικό της οικονομίας είναι ότι ανακάμπτει γρήγορα μόλις γίνει σωστή διαχείριση. Η τουρκική οικονομία έχει ικανότητα γρήγορης ανάκτησης και ανάκτησης απωλειών.

Υπάρχουν όμως και ανεπανόρθωτες ζημιές. Ελπίζω να μην ζήσουμε μια τέτοια καταστροφή πριν τελειώσει επίσημα αυτή η ανεκδιήγητη διοίκηση του AKP.

* * *

Από τις αρχές του 2013 έως τις 23 Νοεμβρίου 2021, η  τουρκική λίρα έχασε το 85% της αξίας της έναντι του δολαρίου. Αυτό σημαίνει ότι η αξία κάθε 100 λιρών, στην τσέπη του κόσμου έχει μειωθεί στις 13 λίρες.

Δεν υπάρχει άλλη χώρα στον κόσμο όπου η αξία του νομίσματός της έχει υποτιμηθεί τόσο πολύ. Εκτός από αυτούς που βρίσκονται άμεσα σε πόλεμο.

Την ίδια περίοδο, το κατά κεφαλήν εισόδημα μειώθηκε από 12.600 δολάρια σε 8.500 (7.500) δολάρια. Η φτωχοποίηση είναι της τάξης του 33%. Οι άνθρωποι έχασαν το ένα τρίτο του βιοτικού τους επιπέδου.

Την ίδια περίοδο, δεν υπάρχει άλλη χώρα στον κόσμο που να έχει γίνει φτωχότερη τόσο γρήγορα.

Ήμασταν 17% πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο, πέσαμε 22% κάτω (στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας).

Ο λόγος γι’ αυτά τα τρομερά αποτελέσματα είναι η απαράδεκτη διοίκηση του AKP. Τόσο ανίκανη και παράλογη οικονομική διαχείριση δεν έχει ξαναδεί η Τουρκία στα 100 χρόνια ιστορίας της Δημοκρατίας.

Η πιο ανίκανη οικονομική διαχείριση του κόσμου βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην Τουρκία.

Για ποιο λόγο;

Γιατί η νοοτροπία που διέπει την οικονομία δεν δρα με βάση τη λογική και τη γνώση, αλλά με βάση ιδεολογικές εμμονές.

Λέγεται Πολιτικός Ισλαμισμός. Κατάχρηση του Ισλάμ για πολιτικούς σκοπούς.

Ιστορική σημασία έχει η ομιλία του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν το βράδυ της 22ας Νοεμβρίου. Μερικές περιλήψεις από το αρχικό κείμενο:

– Έχουμε καταντήσει μια χώρα που αναγκάζεται εδώ και χρόνια να δανείζεται χρήματα με επιτόκια πολύ πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Πήραμε αυτή την ανταμοιβή υψηλού κόστους εκβιαζόμενοι, όταν προσπαθήσαμε να ακολουθήσουμε τις δικές μας επιλογές σε πολιτικά θέματα και σε θέματα πολιτικής εθνικής ασφαλείας.

– Βλέπουμε το παιχνίδι που παίζουν αυτοί που θέλουν να βγάλουν τη χώρα μας από την εξίσωση, ένα παιχνίδι που παίζεται με τις αυξήσεις συναλλαγματικών ισοτιμιών, επιτοκίων και τιμών.

– Φυσικά, γνωρίζουμε ότι δεχτήκαμε τους κεραυνούς των παγκόσμιων οικονομικών κύκλων, αυτών που κράτησαν τη χώρα μας κάτω από τον οικονομικό τους ζυγό για τόσο καιρό και των εγχώριων οργάνων τους. Πρέπει όμως να αγωνιστούμε για την οικονομική απελευθέρωση της χώρας και του έθνους μας.

– Με τη βοήθεια του Αλλάχ και την υποστήριξη του έθνους μας, θα βγούμε νικητές από αυτόν τον πόλεμο οικονομικής απελευθέρωσης.

Στο μυαλό μου έρχεται το αριστούργημα «Δον Κιχώτης», που θεωρείται το πρώτο μυθιστόρημα της σύγχρονης λογοτεχνίας και γράφτηκε από τον Θερβάντες πριν από 400 χρόνια. Ο Δον Κιχώτης, του οποίου το μυαλό είναι στεγνό γιατί έχει διαβάσει πάρα πολλές ιστορίες ιπποτών, καβαλάει το αδυνατισμένο άλογό του και ξεκινά έναν πόλεμο με φανταστικούς εχθρούς με ένα μακρύ δόρυ στο χέρι.

Ο αστείος και τραγικός αγώνας του Δον Κιχώτη, που τελειώνει με ήττες και απογοητεύσεις, οφειλόταν στο γεγονός ότι έβλεπε τον κόσμο όχι όπως είναι, αλλά όπως τον έχει πλάσει στη φαντασία του.

Χάρη σε αυτό το υπέροχο έργο, η έκφραση «μάχομαι με τις σκιές» έχει γίνει το σύνθημα της μάχης με φανταστικούς εχθρούς και της προσπάθειας να γίνει κανείς ήρωας στον κόσμο των ονείρων του.

Οι απόψεις του Ερντογάν που συνοψίσαμε παραπάνω δεν έχουν καμία σχέση με την οικονομία. Όλα είναι ιδεολογική αξιολόγηση. Επειδή τα διδάγματα της οικονομίας βασίζονται σε ορθολογικές αρχές και η διαχείρισή της θα πρέπει να γίνεται σε αυτή τη βάση.

Ο πολιτικός ισλαμισμός του ΑΚΡ είναι η κύρια πηγή αυτών των απόψεων, που είναι κοινές σε υπανάπτυκτες χώρες του τρίτου κόσμου.

Το πιο πολυσυζητημένο πρόβλημα στην οικονομία σήμερα είναι η πολιτική μείωσης των επιτοκίων παρά τον υψηλό πληθωρισμό.

Και αυτό γίνεται γιατί ο Ερντογάν πιστεύει ότι «τα επιτόκια είναι η αιτία, ο πληθωρισμός είναι το αποτέλεσμα». Ο λόγος που το πιστεύει αυτό, βασίζεται στο θρησκευτικό δόγμα που πιστεύει ο ίδιος. Δεν υπάρχει τέτοια αρχή στα οικονομικά.

Άλλωστε, η επίκληση από τον Ερντογάν λέξεων από το Κοράνι στην ομιλία του εκείνη, δείχνει ξεκάθαρα ότι η συζήτηση είναι ιδεολογική.

Η κυβέρνηση του ΑΚΡ, που πήρε παράλογες αποφάσεις υποτίθεται για να μην συνθλιβεί ο λαός μας από τον πληθωρισμό, τώρα παρασύρει τη χώρα σε μια τρομερή πληθωριστική σπείρα.

Από τον πιο πλούσιο μέχρι τον πιο φτωχό, όλοι θα γίνουν φτωχότεροι. Αλλά αυτοί που βρίσκονται στα χαμηλά στρώματα, θα πληρώσουν το μεγαλύτερο τίμημα.

Η φτώχεια και η ανεργία θα αυξηθούν. Οι εταιρείες θα συρρικνωθούν. Φοβάμαι ότι οι χρηματοοικονομικές δομές των τραπεζών μας, οι οποίες κάποτε ήταν από τα ισχυρότερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στην Ευρώπη, θα επιδεινωθούν.

Τα ποσοστά του ΑΚΡ, η οποία επί του παρόντος είναι περίπου στο 30%, ενδέχεται να μειωθούν περίπου στο 20% τους ανοιξιάτικους μήνες.

Είναι η ιδεολογική νοοτροπία που οδήγησε την οικονομία σε αυτό το σημείο, μια νοοτροπία που διαχειρίζεται την οικονομία από το 2011-12.

Αλλά σήμερα η κρίση της Τουρκίας δεν αφορά μόνο την οικονομία.

Η Τουρκία βρίσκεται σε μια τέτοια κατάσταση απομόνωσης στις διεθνείς σχέσεις, που παρόμοιά της δεν έχει ξαναδεί σε όλη την ιστορία της Δημοκρατίας. Έχει συγκρουσιακές ή διαλυμένες σχέσεις με όλους σχεδόν τους γείτονες στην περιοχή αλλά και με τη Δύση.

Διότι οι αρχές που καθοδηγούν την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας έχουν αλλάξει από το 2011-12.

Οι πρόσφατες προσπάθειες επανόρθωσης της κατάστασης είναι πολύ καθυστερημένες, έχουν μικρό αποτέλεσμα και προχωρούν πολύ αργά.

Η απαράβατη αρχή στην 88χρονη παράδοση της εξωτερικής μας πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της πρώτης περιόδου της διακυβέρνησης του AKP, μέχρι το 2011, ήταν ότι τα εθνικά συμφέροντα πρέπει να καθοδηγούν την εξωτερική πολιτική. Η δεύτερη αρχή που καθόριζε την εξωτερική μας πολιτική, ήταν το γεγονός ότι πήραμε μέρος στη δυτική συμμαχία επειδή ασπαζόμασταν την φιλελεύθερη δημοκρατία.

Μετά το 2011, το AKP ανέτρεψε όλες τις αρχές.

Μετά το 2011 η πρώτη αρχή που καθοδήγησε την εξωτερική πολιτική της Άγκυρας ήταν η ιδεολογία. Η πιο σημαντική αξία που καθορίζει την πολιτική της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή ήταν αυτή της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.

Η Μουσουλμανική Αδελφότητα είναι ένα πολιτικό ισλαμιστικό κίνημα που ξεκίνησε στην Αίγυπτο και εξαπλώθηκε στις περισσότερες από τις αραβικές χώρες. Δεν έχει να κάνει με την Τουρκία, είναι μη εθνική ιδεολογία.

Αλλά η κυβέρνηση του AKP έχει διαμορφώσει ολόκληρη την πολιτική της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένης της Αιγύπτου, του Σουδάν, της Λιβύης, της Συρίας, της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ και των ΗΑΕ, στη βάση της ιδεολογίας της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, που είναι μια μη εθνική ιδεολογία.

Και πάλι, η ιδεολογική εχθρότητα προς τους Δυτικούς είναι αυτό που έχει καθορίσει τις σχέσεις μας με τη Δύση. Για παράδειγμα, ο πρόεδρος της Γαλλίας είναι «φασίστας», οι Γερμανοί πολιτικοί «ναζί», ολόκληρη η ευρωπαϊκή ήπειρος είναι «ρατσιστές και φασίστες».

Οι ΗΠΑ, από την άλλη, «είναι η πηγή όλων των απειλών για την Τουρκία και βρίσκονται σε αναπόφευκτη κατάρρευση».

Αυτή είναι η αντίληψη του AKP για τη Δύση.

Πάντως πρέπει να επισημάνουμε ότι μέχρι το 2011, αυτοί που κυβέρνησαν την Τουρκία, συμπεριλαμβανομένου του AKP, δεν τόλμησαν να κάνουν ποτέ του κεφαλιού τους και να ενεργήσουν ανεξάρτητα, είτε στην εξωτερική πολιτική είτε στην οικονομία.

Η τρέχουσα ιδεολογική προσέγγιση και η γλώσσα που χρησιμοποιείται στην εξωτερική πολιτική, δεν παρατηρήθηκε ποτέ κατά την περίοδο της Δημοκρατίας.

Γιατί συνέβη αυτό;

Γιατί η νοοτροπία που εκφράζεται με τις λέξεις «τα επιτόκια είναι η αιτία, ο πληθωρισμός είναι το αποτέλεσμα» στην οικονομία, είναι η ίδια που διέπει και την εξωτερική πολιτική.

Και οι δύο τομείς βάλτωσαν για τον ίδιο λόγο: μια ιδεολογική νοοτροπία που είχε αποσυνδεθεί από τον ορθό λόγο και τη λογική.

Αν ήταν μετρήσιμο μέγεθος, όπως είναι η οικονομία, η χειρότερη εξωτερική πολιτική στον κόσμο θα μπορούσε να ήταν αυτή της Τουρκίας.

Ίσως κάποιος ερευνητής προσπαθήσει να το μετρήσει αυτό. Για παράδειγμα, ποια χώρα είναι η πιο συγκρουσιακή, η πιο απομονωμένη στην περιοχή της και στον κόσμο; Πρώτη θα βγει η Τουρκία.

Το γεγονός ότι η χειρότερη διαχείριση οικονομία και η χειρότερη εξωτερική πολιτκή στον κόσμο βρίσκονται στην ίδια χώρα, είναι κάτι που με τρομάζει.

Ελπίζω να βγούμε από την περίοδο που διανύουμε χωρίς μόνιμες ζημιές από αυτό το επικίνδυνο μείγμα.

Ελπίζω να φτάσουμε σε ασφαλή νερά στο Αιγαίο, τη Μεσόγειο, τη Συρία ή αλλού, χωρίς να υποστούμε μόνιμες καταστροφές.

pontosnews.gr

Γράφει ο Νίκος Μελέτης

Πρωταγωνιστής που βρίσκεται διαρκώς στον προσκήνιο το τελευταίο διάστημα αναδεικνύονται τα ΗΑΕ

Τα ΗΑΕ με κινήσεις τολμηρές επιχειρούν να καλύψουν εκκρεμότητες οι οποίες αποτελούν μέχρι τώρα εμπόδιο τόσο στην πολιτική επιρροή αλλά και στην πραγματοποίηση επενδύσεων που θα αποτελέσουν στήριγμα της εμιρατιανής οικονομίας στους δύσκολους καιρούς που έρχονται λόγω και των μεγάλων συμφωνιών για τον περιορισμό της χρήσης υδρογονανθράκων, αλλά επίσης να αποκαταστήσουν ένα modus vivendi με θανάσιμους μέχρι τώρα αντιπάλους όπως το Ιράν και η Τουρκία.

Η στροφή των ΗΑΕ ξεκίνησε όταν στην τελευταία χρονιά της θητείας Τραμπ πρωτοστάτησαν στην υπογραφή των Συμφωνιών Αβραάμ που για πρώτη φορά οδήγησαν στην αποκατάσταση των σχέσεων μιας σειράς αραβικών κρατών με το Ισραήλ.

Παρά τις κινήσεις «έκπληξη», όπως η προσπάθεια ανοίγματος διαύλου επικοινωνίας με την Τεχεράνη και της αποκατάστασης των σχέσεων με την Άγκυρα, τα ΗΑΕ φροντίζουν να στέλνουν το μήνυμα ότι αυτές οι κινήσεις δεν επηρεάζουν το υπόλοιπο πλαίσιο συνεργασιών που είχαν οικοδομήσει τα προηγούμενα χρόνια.

Και δεν θα πρέπει να περάσουν απαρατήρητες οι κινήσεις των Εμιρατιανών τόσο στη διάρκεια προετοιμασίας της επίσκεψης του πρίγκηπα Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ στην Τουρκία όσο και μετά από αυτήν.

Την επόμενη της επιστροφής του στα Εμιράτα ο ΜΒΖ επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον πρόεδρο της Αιγύπτου Αλ Σίσι και συζήτησαν «διμερή θέματα, περιφερειακά και διεθνή ζητήματα και συμφώνησαν να συνεχιστεί η συνεργασία για την σταθερότητα και την ασφάλεια στην περιοχή». Ο ΜΒΖ την ίδια ημέρα αισθάνθηκε την υποχρέωση να ενημέρωση και τον πρωθυπουργό του Ιράκ Μουσταφά Αλ Καντίμι.

Την παραμονή της επίσκεψης του στην Άγκυρα ο ΜΒΖ είχε υποδεχθεί τον Ιορδανό βασιλιά Αμπντουλάχ Β΄ με τον οποίο εκτός των άλλων συζήτησαν και την τριμερή συνεργασία με το Ισραήλ, που κορυφώθηκε με την Συμφωνία Ισραήλ-Ιορδανίας για «ηλιακή ενέργεια αντί αφαλατωμένου νερού».

Σύμφωνα με πληροφορίες μας η εμιρατιανή πλευρά είχε επικοινωνία και είχε ενημερώσει Αθήνα και την Λευκωσία ότι η αποκατάσταση των σχέσεων με την Τουρκία «δεν επηρεάζει το πλέγμα της συνεργασίας με τις δυο χώρες». Και στο πλαίσιο αυτό υπήρξε και η χθεσινή τηλεφωνική επικοινωνία του Ν. Δένδια με τον ομόλογο του των ΗΑΕ Αμπντουλάχ μπιν Ζαγιέντ με πρωτοβουλία του τελευταίου.

Και είναι σημαντικό ότι έχει υπάρξει μια σημαντική εμβάθυνση στις διμερείς σχέσεις με τα Εμιράτα, η οποία δίνει μια στέρεα βάση, η αντοχή της οποίας βεβαίως θα δοκιμάζεται διαρκώς από τους κραδασμούς που ίσως επιφέρουν, ανακατατάξεις στην περιοχή και νέες αναζητήσεις των ΗΑΕ.

Πάντως, για ένα διάστημα η αντιτουρκική διάσταση που και τα ΗΑΕ έδιναν στις περιφερειακές συνεργασίες τους αναμένεται να είναι πιο «αμβλυμμένης» όσο θα συνεχίζεται το αναγνωριστικό παιχνίδι με τον Τ. Ερντογάν.

Οι πρώτες μυστικές διαβουλεύσεις για το ξεπάγωμα των σχέσεων ΗΑΕ-Τουρκίας ξεκίνησαν τον Αύγουστο όταν ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας των ΗΑΕ Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ επισκέφθηκε την Άγκυρα και συναντήθηκε με τον Τ. Ερντογάν. Λίγες ημέρες νωρίτερα είχε επισκεφθεί το Ελ Αλαμέιν για συνάντηση με τον πρόεδρο Αλ Σίσι.

Τα ΗΑΕ τουλάχιστον με την Αίγυπτο, την μεγαλύτερη Αραβική χώρα η οποία στάθηκε δίπλα τους τόσο στις επιλογές αποκλεισμού του Κατάρ, της αντιμετώπισης των Αδελφών Μουσουλμάνων αλλά και στην κρίση της Λιβύης δεν θέλουν να υπάρξει η οποιαδήποτε παρεξήγηση και δίνεται ορισμένες φορές η εντύπωση ότι υπάρχουν συντονισμένες κινήσεις και κοινές επιλογές.

Σε ότι αφορά την Τουρκία είναι προφανές ότι ούτε ο ΜΒΖ ούτε ο διάδοχος της Σ.Αραβίας Μοχάμαντ Μπιν Σαλμάν πρόκειται ποτέ να γίνουν «φίλοι» με τον Τ. Ερντογάν και να ξεπεραστεί η αμοιβαία καχυποψία και εχθρότητά που καλλιεργήθηκε τα τελευταία χρόνια.

Αυτό θα προϋπέθετε να αλλάξει το ίδιο το «DNA» της ερντογανικής πολιτικής, που αποτελεί όμως συγχρόνως και όρο επιβίωσης για τον Τούρκο ηγέτη…

Οι εμιρατιανοί θεωρούν ότι προσφέρεται ευκαιρία για να κλείσουν το μέτωπο με την Τουρκία καθώς ο Τ. Ερντογάν, μετά τις «επιτυχίες» σε Καύκασο και Λιβύη, βρίσκεται σε δύσκολη θέση και οι επενδύσεις που υποσχέθηκε ο ΜΒΖ μπορούν όχι μόνο να επιβάλλουν στον Τούρκο ηγέτη την ομαλοποίηση των σχέσεων αλλά να είναι και ιδιαίτερα αποδοτικές λόγω των δραματικής κατάρρευσης της τουρκικής λίρας και της απεγνωσμένης προσπάθειας της Άγκυρας αλλά και των ιδιωτικών εταιριών να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε ξένο συνάλλαγμα.

Μια τέτοια επένδυση και ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων που θα ακολουθήσει εκτιμάται από την εμιρατιανή πλευρά ότι προσφέρει ισχυρό όπλο πίεσης προς την τουρκική κυβέρνηση εφόσον επιχειρήσει να συνεχίσει πολιτικές που την έφεραν απέναντι στον αραβικό κόσμο και στις Μοναρχίες του Κόλπου.

Διότι τα μεγάλα ζητήματα που αφορούν την στήριξη των Αδελφών Μουσουλμάνο και άλλων σουνιτικών δυνάμεων που επιβουλεύονται τις Μοναρχίες του Κόλπου, αλλά και ο επεκτατικός ηγεμονισμός της Ερντογανικής Τουρκίας ώστε να επικαλύψει όλο τον αραβικό κόσμο στη Μέση Ανατολή, στον Κόλπο αλλά και στην Αφρική, είναι ζητήματα που κάθε άλλο παρά λύθηκαν ή μπορεί να επιλυθούν με μια επένδυσή 10 δισ. δολαρίων ή την αύξηση των εμπορικών ανταλλαγών που είναι αναγκαίες και για τις δυο χώρες.

Σε ότι αφορά στην Ανατολική Μεσόγειο δεν θεωρείται πιθανό ότι τα ΗΑΕ θα εγκαταλείψουν το στρατηγικό προγεφύρωμα που έχουν αποκτήσει μέσω των τριμερών και τετραμερών συνεργασιών με την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αίγυπτο αλλά και τη Γαλλία για να έχουν παρουσία σε μια ευαίσθητη περιοχή για τον Αραβικό κόσμο της Μ. Ανατολής και της Αφρικής.

Η Γαλλία εξάλλου έχει δείξει ότι έχει κάνει τις επιλογές της και θέλει να έχει αυτόνομη και ισχυρή παρουσία σε όλη την ζώνη από την Μ. Ανατολή, την Ανατολική Μεσόγειο, την Αφρική και τον Κόλπο. Και κάθε άλλο παρά είναι τυχαία η περιοδεία που πραγματοποιεί από τις 3 Δεκεμβρίου σε Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ και Κατάρ ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν έχοντας στην ατζέντα όχι μόνο εμπορικές συμφωνίες και προτάσεις για πώληση Ραφαλ και εξοπλισμών, αλλά και για εμβάθυνση της συνεργασίας στον τομέα της Ασφάλειας.

Το Παρίσι θέλει να επενδύσει σε περιφερειακές συνεργασίες και συμμαχίες και να δώσει έτσι την απάντησή του και στην προσπάθεια αποκλεισμού του από τη Νοτιοανατολική Ασία με την αμερικάνικη πρωτοβουλία AUKUS.

ΠΗΓΗ: Liberal.gr

Το Παρίσι είναι εξοργισμένο με τον Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος καλεί δημοσίως τη Γαλλία να πάρει πίσω πρόσφυγες. Μετά το Brexit ωστόσο δεν υπάρχει νομική βάση για αυτό.

Ο Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν είναι οργισμένος με τις μεθόδους του Βρετανού συναδέλφου του. Ο Πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον δημοσίευσε επιστολή στο Twitter καλώντας τη γαλλική κυβέρνηση να πάρει πίσω τους πρόσφυγες που διασχίζουν τη Μάγχη με μικρές βάρκες προς το Ηνωμένο Βασίλειο. Το Παρίσι αισθάνθηκε εξαπατημένο και στη συνέχεια ακύρωσε συνάντηση με τη Βρετανή υπουργό Εσωτερικών Πίτρι Πατέλ που είχε προγραμματιστεί για την Κυριακή στο Καλαί με υπουργούς από γειτονικές χώρες και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ο Μπόρις Τζόνσον, μετά τις συνήθεις ευγένειες και τα συγκινητικά λόγια για την τραγωδία και τους θανάτους προσφύγων την περασμένη Τετάρτη στη Μάγχη, έγραψε στον Γάλλο συνάδελφό του: “Αν απομακρυνθούν γρήγορα όσοι έφτασαν στη χώρα μας, το κίνητρο άλλων να εναποθέσουν τη μοίρα τους στα χέρια των διακινητών θα μειωνόταν σαφώς”. Επιπλέον, αφού η ΕΕ έχει ήδη συμφωνίες επανεισδοχής με τη Λευκορωσία και τη Ρωσία, ελπίζει ότι μια τέτοια συμφωνία μπορεί να επιτευχθεί και με τη Μεγάλη Βρετανία.

Τελεσίγραφο Τζόνσον

Στην ίδια επιστολή, ο Τζόνσον κάλεσε σε τόνο τελεσιγράφου τη γαλλική πλευρά να δημιουργήσει κοινές εναέριες και θαλάσσιες περιπολίες με τη γαλλική χωροφυλακή και τη βρετανική συνοριοφυλακή, είτε υπό κοινή διοίκηση είτε με την αποστολή ιδιωτικών υπηρεσιών ασφαλείας. Μετά τον τόνο αυτής της επιστολής όμως τίποτα απολύτως δεν θα γίνει μεταξύ των δύο πλευρών προς το παρόν.

Βρετανοί σχολιαστές υπενθυμίζουν ότι μετά το Brexit η υποχρέωση των άλλων μελών της ΕΕ να παίρνουν πίσω πρόσφυγες δεν ισχύει πια. “Η Βρετανία είχε το δικαίωμα να στέλνει αιτούντες άσυλο πίσω σε άλλες χώρες της ΕΕ, όταν ήταν ακόμη χώρα-μέλος. Μετά ο Μπόρις Τζόνσον πάλεψε για να ανακτήσει τον έλεγχο”, έγραψε η ανταποκρίτρια της Guardian, Τζένιφερ Ράνκιν. Στο ραδιόφωνο LBC ο γνωστός παρουσιαστής Τζέιμς Ο Μπράιαν δήλωσε: “Αν κάνουμε λιγότερα από τους συμμάχους μας, δεν μπορούμε να τους ζητάμε να κρατήσουν τους ανθρώπους μακριά από τη χώρα μας. Είναι απλώς κακή πολιτική”.

Οι επικριτές της κυβέρνησης Τζόνσον θεωρούν την ανοιχτή επιστολή ως σκόπιμη πρόκληση με στόχο να κλιμακωθεί περαιτέρω η διαμάχη με τη Γαλλία.

Η έκπληξη της Γαλλίας

“Είμαι έκπληκτος με αυτές τις μεθόδους, δεν είναι σοβαρές”, είπε ο Μακρόν. Από την άλλη, πρότεινε στον Βρετανό Πρωθυπουργό να επικοινωνήσει μαζί του μέσω των συνηθισμένων διπλωματικών οδών για να αποτραπούν νέες τραγωδίες κατά τη διέλευση των προσφύγων.

Η κυβέρνηση στο Παρίσι είναι οργισμένη επειδή η επιστολή από το Λονδίνο αμφισβητεί τη γαλλική κυριαρχία και μεταθέτει την ευθύνη για την κατάσταση σε αυτήν. Η συντηρητική βρετανική εφημερίδα Daily Express είχε τίτλο την Παρασκευή: “Βρετανοί στρατιώτες σε περιπολία στις γαλλικές ακτές”. Το Μέγαρο των Ηλυσίων είχε δηλώσει προηγουμένως ότι και οι δύο χώρες μοιράζονται την ευθύνη για το προσφυγικό και ότι αναμένεται από το Ηνωμένο Βασίλειο να συνεργαστεί και ότι “η τραγωδία δεν θα αξιοποιηθεί για πολιτικούς σκοπούς”.

Η σχέση των δύο πλευρών είναι τεταμένη εδώ και μήνες. Ο Μπόρις Τζόνσον δέχεται πιέσεις στο εσωτερικό λόγω ποικίλων εσωτερικών πολιτικών θεμάτων και μη επιτυχημένων εμφανίσεών του. Για τον Πρόεδρο Μακρόν, η προεκλογική εκστρατεία θα ξεκινήσει ανεπίσημα πριν από τον Απρίλιο-Μάιο του 2022. Οι πολιτικοί υπολογισμοί παίζουν ρόλο και στις δύο πλευρές και καθιστούν ολοένα και πιο απίθανες πρακτικές λύσεις σε κοινά προβλήματα.

Μπάρμπαρα Βέζελ

Επιμέλεια: Μαρία Ρηγούτσου

Πηγή: Deutsche Welle

Ο Ελληνοκύπριος διαπραγματευτής Ανδρέας Μαυρογιάννης δηλώνει κατηγορηματικά ότι η Τουρκία στο Κραν Μοντάνα επέμενε μέχρι τέλους στην παραμονή τουρκικών στρατευμάτων μονίμως στο νησί

γράφει ο   Φρίξος Δαλίτης

Ξεκάθαρος και χωρίς περιστροφές καταγράφει τη δική του μαρτυρία για τα όσα διαδραματίστηκαν στο Κραν Μοντάνα, ως αυτόπτης μάρτυρας και εκ των πρωταγωνιστών της όλης ιστορίας.

Ο Ελληνοκύπριος διαπραγματευτής Ανδρέας Μαυρογιάννης δηλώνει κατηγορηματικά ότι η Τουρκία στο Κραν Μοντάνα επέμενε μέχρι τέλους στη μόνιμη παρουσία αριθμού στρατευμάτων στην Κύπρο και στην αναβολή της συζήτησης για τη διατήρηση ή όχι των εγγυήσεων για δέκα τουλάχιστον χρόνια μετά την έναρξη εφαρμογής της λύσης και χωρίς δέσμευση για το τελικό αποτέλεσμα.

Κληθείς να σχολιάσει τα όσα αποκαλύφθηκαν μέσα από τις αποκαλύψεις του «Φ», σημειώνει πως δεν θα ήθελε να είναι μέρος αυτής της συζήτησης, καθώς, όπως υποδεικνύει, δεν είναι συνετή η ανέμελη και απροβλημάτιστη αμφισβήτηση της καταγραφής των γεγονότων από τους πρωταγωνιστές που για την ελληνοκυπριακή πλευρά ήταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο ίδιος, και δεν είναι συνετή η εξίσωση της μαρτυρίας με την ερμηνεία.

Αναφερόμενος στα γεγονότα και το κρίσιμο δείπνο, μιλά για τη στάση της τουρκικής πλευράς, τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί πριν το δείπνο και το πόσο κοντά είμαστε στην εξεύρεση λύσης. Σημειώνει ότι έλειπε το τελευταίο βήμα το οποίο εάν η Τουρκία το έκανε, θα μπορούσε να είχαμε διαφορετική κατάληξη. Μιλά για το άτυπο έγγραφο του ΓΓ του ΟΗΕ που κατατέθηκε στο δείπνο, τονίζοντας πως η Ελλάδα και η Κύπρος ήταν οι μόνες που το είχαν αποδεχθεί για συζήτηση και εξηγεί πώς φτάσαμε στο άδοξο τέλος της διάσκεψης.

– Να ξεκινήσουμε από τις αποκαλύψεις των πρακτικών του «Φ» για το Κραν Μοντάνα. Ζήσατε την ιστορία από κοντά. Ποιο το σχόλιο σας;

– Δεν θα ‘θελα να είμαι μέρος αυτής της συζήτησης. Όχι μόνο γιατί δεν είναι σωστό ούτε να διαρρέονται έγγραφα των ΗΕ ούτε και εγώ να σχολιάζω διαρροές. Επιπλέον από τη φύση τους αυτές οι ανταλλαγές αντιπαρέρχονται τη θεμελιώδη διάκριση ανάμεσα στο γεγονός και την ερμηνεία. Το δικαίωμα ερμηνείας ανήκει στον καθένα από εμάς, ιδεωδώς με βάση την επισταμένη και καλόπιστη ανάγνωση των γεγονότων και άλλων συναφών τεκμηρίων. Τα γεγονότα όμως αυτά καθ’ εαυτά τα γνωρίζουν οι συμμετέχοντες και ενδεχομένως οι μάρτυρες. Δηλαδή στην περίπτωση αυτή, από την πλευρά μας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και εγώ. Και, με όλο τον σεβασμό, δεν είναι συνετή η ανέμελη και απροβλημάτιστη αμφισβήτηση της καταγραφής μας και η εξίσωση της μαρτυρίας με την ερμηνεία.

– Να το θέσουμε διαφορετικά. Μέσα από τα έγγραφα διαφαίνεται ότι η θέση της τουρκικής πλευράς ήταν η παραμονή των τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο. Μια τοποθέτηση που επιβεβαιώνει τους ισχυρισμούς της ελληνοκυπριακής πλευράς. Τι απαντάτε;

– Με απόλυτη σεμνότητα και ειλικρίνεια σας λέω, όπως επαναλαμβάνω για τέσσερα και πλέον χρόνια, ότι η Τουρκία επέμεινε στην μόνιμη παραμονή αριθμού στρατευμάτων στην Κύπρο και στην αναβολή της συζήτησης για τη διατήρηση ή όχι των εγγυήσεων για δέκα τουλάχιστον χρόνια μετά την έναρξη εφαρμογής της λύσης και χωρίς δέσμευση για το τελικό αποτέλεσμα.

– Γίνεται λόγος για ένα άτυπο έγγραφο που κατατέθηκε στο δείπνο και το οποίο απορρίφθηκε από την ελληνοκυπριακή πλευρά. Υπήρχε τέτοιο έγγραφο και τι προνοούσε; Απορρίφθηκε από την ελληνοκυπριακή πλευρά;

– Η δική μας πλευρά και η Ελλάδα ήταν οι μόνες που δέχθηκαν να συζητήσουν το έγγραφο εργασίας που κατέθεσε ο ΓΓ για τον μηχανισμό εφαρμογής της λύσης.

– Υπήρχε δηλαδή τέτοιο έγγραφο;

– Ο Γενικός Γραμματέας κατέθεσε στην αρχή του δείπνου της 6ης Ιουλίου 2017, μονοσέλιδο, άτυπο, έγγραφο προς συζήτηση, για το θέμα του μηχανισμού εφαρμογής της λύσης. Η συμφωνία επί του μηχανισμού εφαρμογής ήταν κομβικής σημασίας γιατί ήταν η μόνη προϋπόθεση που είχε θέσει ο ΓΓ στα έξι σημεία του, για την κατάργηση των εγγυήσεων και των επεμβατικών δικαιωμάτων. Πώς θα ήταν δυνατόν εμείς που επιδιώκουμε την κατάργηση των εγγυήσεων να μην θέλουμε να γίνει αυτή η συζήτηση;

– Το γνωστό πλαίσιο Γκουτέρες, δηλαδή;

– Το πρώτο από τα έξι σημεία του πλαισίου Γκουτέρες προέβλεπε την κατάργηση των εγγυήσεων, νοουμένου ότι υπάρχει μηχανισμός εφαρμογής της λύσης, υπό τον ΟΗΕ. Γι’ αυτό και στο τελευταίο δείπνο ο ΓΓ ενήργησε δεόντως για να συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την κατάργηση των εγγυήσεων.

– Εσείς διαπιστώσατε να υπήρχε πρόθεση από πλευράς Τσαβούσογλου για υποχωρήσεις και την οποία δεν αξιοποίησε η δική μας πλευρά;

– Αυτό που βιώσαμε είναι πως πριν από το δείπνο μας δίνονταν κάποιες διαβεβαιώσεις ότι βρισκόμασταν σε ακτίνα συμφωνίας. Κατά τη διάρκεια του δείπνου, όταν ο ΓΓ του ΟΗΕ προσπάθησε να συντάξουμε όλοι μαζί ένα προσχέδιο στρατηγικής συμφωνίας, και ξεκίνησε αναφέροντας την κατάργηση των εγγυήσεων, ο κ. Τσαβούσογλου αντέδρασε, δηλώνοντας ότι η Τουρκία δεν αποδέχεται κατάργηση των εγγυήσεων.

– Είναι σε αυτό το σημείο που γίνεται μία ακόμα συζήτηση κατά πόσο την ώρα που ανέφερε το συγκεκριμένο σημείο ο ΓΓ του ΟΗΕ, υπήρξε -όπως λέγεται- παρέμβαση από τον κ. Κοτζιά και τον κ. Αναστασιάδη αξιώνοντας μηδέν στρατό και μηδέν εγγυήσεις από την πρώτη μέρα, που προκάλεσε την αντίδραση Τσαβούσογλου…

– Αυτό είναι το σλόγκαν που χρησιμοποιούσε συνεχώς ο κ. Τσαβούσογλου. Βεβαίως για εμάς το ζητούμενο τελικό αποτέλεσμα ήταν και είναι η απαλλαγή από τις εγγυήσεις και τα κατοχικά στρατεύματα. Εξού και η επιμονή μας σε ρήτρα λήξης για την παρουσία των στρατευμάτων. Αυτή ήταν και η λογική των σημείων του ΓΓ. Όμως, και παρά τους περί του αντιθέτου ισχυρισμούς, ρητά ο κ. Τσαβούσογλου απέρριψε τα δύο αυτά σημεία από το πλαίσιο που παρουσίασε ο Γενικός Γραμματέας. Τού είπε μάλιστα  ο ΓΓ πως υπήρξε παρεξήγηση γιατί είχε καταλάβει ότι αν παρουσίαζε τη θέση αυτή ο ίδιος εντός το συνολικού πακέτου θα το δεχόταν, έστω και αν κατανοούσε ότι η Τουρκία δεν ήταν σε θέση να το προτείνει η ίδια. Η διαφωνία αυτή ήταν ανάμεσα στον ΓΓ και την Τουρκία. Τι να έκανε η πλευρά μας;

– Αυτό ήταν που οδήγησε και στο ναυάγιο τελικά…

– Αυτό ήταν το τέλος της Διάσκεψης.

Οι Τούρκοι εφαρμόζουν την πολιτική του οδοστρωτήρα

– Γιατί μιλούν κάποιοι ακόμη και σήμερα για χαμένη ευκαιρία στο Κραν Μοντάνα;

– Ήμασταν όντως πολύ κοντά, μια ανάσα από τη λύση, πιο κοντά παρά ποτέ, με περιεκτική προσέγγιση και μέσα από ελεύθερη διαπραγμάτευση, κυπριακής ιδιοκτησίας. Πιστέψαμε ότι μπορούσαμε να φτάσουμε σε λύση. Εάν η Τουρκία μετακινείτο λίγο ακόμα, ναι, θα μπορούσαν να ήταν διαφορετικά τα πράγματα. Αν δεχόταν την εισήγηση του ΓΓ, θα είχαμε στρατηγική συμφωνία που θα άνοιγε τον δρόμο για τη λύση.

– Τίθεται ακόμα ένα θέμα. Γιατί ο ΓΓ του ΟΗΕ στην έκθεση του επέρριψε την ευθύνη στους δύο ηγέτες, αφού η ευθύνη για το ναυάγιο άνηκε στην Τουρκία;

– Δεν είναι αυτή η δική μου ανάγνωση.

– Μα είναι κάτι που λέγεται από διάφορους αυτό…

– Σας παραπέμπω στο κείμενο της Έκθεσης του ΓΓ του ΟΗΕ ημερομηνίας 28 Σεπτεμβρίου 2017. Πουθενά δεν  διαφοροποιεί την ευθύνη των δύο ηγετών για την τελική αποτυχία σε σχέση προς τις εγγυήτριες δυνάμεις.  Αναφερόμενος στα μέρη (είχαμε πέντε μέρη (parties) στη διάσκεψη και την ΕΕ ως παρατηρητή), λέει ότι στο τελευταίο δείπνο “the parties were unable to finalize a package and bridge remaining differences. While the parties were moving closer on substance, they remained far apart with respect to the trust and determination necessary to seek common ground, through mutual accommodation, ultimately preventing them from reaching the broad outlines of a strategic understanding across the negotiating chapters that could have paved the way for the final settlement deal” (παράγραφος 26). Ανάλογη είναι και η αναφορά στα μέρη στην παράγραφο 46 που αναφέρεται στο τι δέον γενέσθαι. Η μόνη άλλη συναφής αναφορά είναι στην παράγραφο 19, όπου αναφερόμενος στην έναρξη της διάσκεψης λέει πως “I  could see  …..the three guarantors ….. had all come to Switzerland committed to seeking mutually acceptable solutions”. Παρόμοια πράγματα λέει για τους ηγέτες πανταχόθεν της έκθεσης. Το ερώτημα είναι τι έκανε ο καθένας και δή η Τουρκία την κρίσιμη στιγμή. Ας  μην πιανόμαστε από κουβέντες.

Το πλαίσιο Γκουτέρες περιελάμβανε έξι σημεία (εγγυήσεις, στρατεύματα,  εδαφικό, περιουσιακό, ουσιαστική συμμετοχή,  μεταχείριση Τούρκων υπηκόων στην Κύπρο στη μετά τη λύση εποχή).  Σε κάποια από αυτά η πλευρά μας, με βάση τις εισηγήσεις του ΓΓ, είχε να δώσει, σε κάποια είχε να πάρει. Είχε να δώσει στην ουσιαστική συμμετοχή, στη μεταχείριση των Τούρκων υπηκόων, ίσως και σε κάποια επιμέρους ζητήματα του περιουσιακού. Διαβάστε τις θέσεις που κατέθεσε η πλευρά μας και την αναφορά στην έκθεση του ΓΓ (στις παραγράφους 20, 21 και 27) πως τα ζητήματα αυτά είχαν ουσιαστικά επιλυθεί. Πώς; Με την υφ’ ημών αποδοχή των εισηγήσεων του ΓΓ.  Ποιές αντίστοιχες θέσεις κατάθεσε η Τουρκική πλευρά στα άλλα θέματα, εγγυήσεις, στρατεύματα, εδαφικό; Ποια ήταν η ανταπόκριση της στα σχετικά σημεία του πλαισίου του Γενικού Γραμματέα; Απολύτως καμία.

– Και ήταν γνωστή η κατάθεση αυτών των θέσεων και προς την τουρκική πλευρά; 

– Βεβαίως. Kατατέθηκαν γραπτώς, επίσημα, στις 5 και 6 Ιουλίου, για όλα τα θέματα.

– Λέγεται επίσης ότι δεν εκμεταλλευθήκαμε το μομέντουμ της ηγεσίας του κ. Ακιντζί…

– Είναι γεγονός πως μετά την κοινή διακήρυξη της 11ης Φεβρουαρίου 2014, δεν ήταν παρά η ‘εκλογή’ του κ. Ακιντζί το 2015, που έδωσε μια άλλη πνοή και καταφέραμε μαζί του να πετύχουμε θεαματική πρόοδο που μας οδήγησε εν τέλει στο Κραν Μοντάνα, την κομβικότερη στιγμή στην ιστορία της διαπραγμάτευσης του Κυπριακού. Διότι φτάσαμε τόσο κοντά. Ήταν το επιστέγασμα μιας κυπριακής ιδιοκτησίας διαδικασία κατά την οποία, για πρώτη φορά, έτυχαν περιεκτικής και αλληλένδετης διαπραγμάτευσης όλα τα θέματα, περιλαμβανομένων του εδαφικού, του περιουσιακού, των εγγυήσεων και των στρατευμάτων. Καλύψαμε πολύ δρόμο και φτάσαμε κοντύτερα στη λύση παρά ποτέ.

– Όμως δεν ξεπεράσαμε το τελευταίο εμπόδιο…

– Και ο  κ. Ακιντζί είχε, φυσιολογικά, τις θέσεις, τα όρια και τους περιορισμούς του, όπως για θέματα εγγυήσεων και ασφάλειας. Φέραμε όμως στο τραπέζι τις εγγυήτριες δυνάμεις και τα συζητούσαμε. Έμεινε το ύστατο απαραίτητο βήμα από την Τουρκία, που δεν το έκανε. Το γιατί είναι θέμα εκτίμησης. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι η θέση της Τουρκίας μπορούσε να εξελιχθεί επί το θετικότερον. Μακάρι. Το γεγονός παραμένει ότι με αυτά που δήλωσε ο κ. Τσαβούσογλου το τελευταίο βράδυ εξάρθρωσε την προσπάθεια. Αναιρούσε δύο από τα έξι σημεία του πλαισίου Γκουτέρες, το οποίο έπρεπε να ιδωθεί σφαιρικά και να συμφωνηθεί για να αποτελέσει στρατηγική συμφωνία. Γι’ αυτό ο ΓΓ του ΟΗΕ κήρυξε τη λήξη. Η τουρκική άρνηση, καταργούσε και το περιθώριο για προσέλευση των πρωθυπουργών των εγγυητριών δυνάμεων για ολοκλήρωση της συμφωνίας.

– Και για να κλείσουμε το συγκεκριμένο κεφάλαιο, τέθηκε ποτέ θέμα λύσης δύο κρατών από ελληνοκυπριακής πλευράς, είτε στο Κραν Μοντάνα, είτε αργότερα;

– Πουθενά και ουδέποτε τέθηκε τέτοιο θέμα από την πλευρά μας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

– Στη μετά το Κραν Μοντάνα εποχή, είμαστε επί της ουσίας σε ένα διαρκές αδιέξοδο, με νέα τετελεσμένα στην Αμμόχωστο και τη συνεχή αξίωση της Τουρκίας για δύο κράτη. Ποιά τα επόμενα βήματα;

– Συνεχίζουμε να βρισκόμαστε σε αδιέξοδο, ιδιαίτερα μετά την εκλογή του κ. Τατάρ στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Σε συνεννόηση με την Τουρκία προβάλλει συνεχώς, και προσπαθεί και στην πράξη να επιβάλει, τη θέση των δύο κρατών και/ή της κυριαρχικής ισότητας. Και μάλιστα, όχι μόνον ως επιδίωξη, αλλά ως προϋπόθεση για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων. Συνεχίζουμε να προσπαθούμε να βρούμε τα νήματα του διαλόγου αλλά η τουρκική αδιαλλαξία επιδεινώνεται και τα τετελεσμένα στην Αμμόχωστο και στις θαλάσσιες ζώνες διευρύνονται αέναα.

– Πιστεύετε ότι μπορούν να υπάρξουν οι προϋποθέσεις για μια νέα ουσιαστική προσπάθεια που θα οδηγήσει σε λύση του Κυπριακού;

– Είναι κυρίως θέμα μετακίνησης της τουρκικής πλευράς από τις αδιάλλακτες θέσεις που έχει υιοθετήσει το τελευταίο διάστημα. Δεν αντιλαμβάνομαι τι είναι εκείνο που της επιτρέπει να ισχυρίζεται πως η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία έχει χρεοκοπήσει. Στο Κραν Μοντάνα, όπως αναφέρει ο ΓΓ, τα ζητήματα εσωτερικής διακυβέρνησης είχαν ουσιαστικά επιλυθεί. (by the end of the conference the sides had reached practically full agreement on the federal executive and effective participation) (παράγραφος 21). Για να διασώσουμε το κεκτημένο, την προσπάθεια και την προοπτική, θα πρέπει να ασκηθεί μεγαλύτερη επιρροή για να επανέλθει η τουρκική πλευρά στην ουσιαστική διαπραγμάτευση, με βάση το συμφωνημένο πλαίσιο και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η δική μας προσήλωση σε αυτά είναι επίσης εκ των ων ουκ άνευ, και οφείλει να παραμείνει αταλάντευτη.

Οι Τούρκοι εφαρμόζουν την πολιτική του οδοστρωτήρα στην Αμμόχωστο

– Ποια η εκτίμηση σας για το θέμα της Αμμοχώστου;

– Η τουρκική πλευρά εφαρμόζει πολιτική οδοστρωτήρα. Προχωρούν διαρκώς σε νέα τετελεσμένα. Άμα υπάρχουν σοβαρές αντιδράσεις, κάνουν κάποιες μικρές στάσεις και προγραμματίζουν τα επόμενα βήματα, αλλά ο αμετάθετος στόχος τους παραμένει ο εποικισμός και η ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής Αμμοχώστου. Πρόκειται για εξόχως μακιαβελικό σχεδιασμό. Δεν περιορίζεται μόνο στην πρώην περίκλειστη περιοχή. Καλύπτει πρώτα το τρίγωνο, λιμάνι, Απόστολος Βαρνάβας, Σαλαμίνα και περιλαμβάνει μέχρι και την εκδίωξη της ΟΥΝΦΙΚΥΠ από το στρατόπεδο του Καραόλου για να εκμεταλλευθούν όλη εκείνη την περιοχή. Το δεύτερο κομμάτι αφορά την ανάδειξη της μεσαιωνικής πόλης σε μεγάλη τουριστική ατραξιόν με το λιμάνι να λειτουργεί σε συνέργεια, υποδεχόμενο  αποκλειστικά κρουαζιερόπλοια και σκάφη αναψυχής.

Το εμπορικό λιμάνι σχεδιάζεται να μεταφερθεί στο Μπογάζι. Το τρίτο μέρος είναι η περίκλειστη περιοχή, και κυρίως, νοτίως της μεσαιωνικής πόλης, η φημισμένη, σπουδαία παραλία του Βαρωσιού. Σκοπός είναι να φτιάξουν κάτι σαν την Copacabana, να γκρεμίσουν τις υφιστάμενες φθαρμένες οικοδομές μεταφέροντας τη δόμηση ενδότερα. Νοτιότερα, θέλουν να δημιουργήσουν μεγάλη μαρίνα. Μένει η ενδοχώρα της περίκλειστης περιοχής. Τους ενδιαφέρει λιγότερο και παίζοντας με τις περιουσίες, προσπαθούν να προσδώσουν επιφάσεις νομιμότητας για να επιτύχουν ξένες επενδύσεις, που απαιτούν προοπτικές απόδοσης. Παραμερισμός των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας, προβολή νομιμοφάνειας, μαζική προσέλευση τουριστών, είναι τα τρία κλειδιά του ανοίγματος της Αμμοχώστου. Αυτός είναι ο σχεδιασμός τους και απαιτείται όχι μόνο προσοχή αλλά και κάθε δυνατή ενέργεια για διακοπή και αναστροφή του. Χάνεται το Βαρώσι και μαζί και η προοπτική επίλυσης του Κυπριακού.

«Θα με ενδιέφεραν οι Προεδρικές αν υπήρχε προοπτική»

– Σας ενδιαφέρουν  οι προεδρικές εκλογές του 2023; Θέτετε κάποιες προϋποθέσεις για την υποψηφιότητα σας και ποιες είναι αυτές, αλλά και υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσατε να είστε υποψήφιος;

– Είναι κοινός τόπος το να πω πως κάθε πολίτης που ενδιαφέρεται για τα κοινά μπορεί να είναι εν δυνάμει υποψήφιος, νοουμένου ότι συντρέχουν ορισμένες συνθήκες που καθιστούν την ενδεχόμενη επιδίωξή του ανταγωνιστική και αξιόπιστη, εκτός βεβαίως όταν πρόκειται για υποψηφιότητα που αποσκοπεί όχι σε εκλογή αλλά στην προβολή κάποιων θέσεων και ευαισθητοποίηση του κοινού για συγκεκριμένα θέματα. Θα με ενδιέφερε αν υπήρχε πραγματική προοπτική και αν μπορούσε να δημιουργηθεί τέτοια δυναμική που να την καθιστούσε αξιόπιστη και ρεύμα που να μπορούσε να οδηγήσει σε εκλογή. Έτι σημαντικότερο κριτήριο όμως, είναι η δυνατότητα πραγμάτωσης του οράματος που δεν μπορεί να είναι η απλή εναλλαγή στη διαχείριση της εξουσίας, αλλά καλύτερες μέρες για τον τόπο μας, σε συνθήκες ασφάλειας και ευημερίας σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή κοινωνία, μια αριστοτελική τελεολογική προσέγγιση ενός καλύτερου, ηθικότερου, δικαιότερου κόσμου, με περισσότερο σεβασμό και ευαισθησία για όλους.

– Ουσιαστική αλλαγή αντιλαμβάνομαι ότι θα μπορεί να έρθει μέσα από τη στήριξη κομμάτων τα οποία σήμερα δεν είναι κυβέρνηση…

– Μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου, στην Κύπρο σήμερα η εκλογή στην Προεδρία της Δημοκρατίας απαιτεί στήριξη από πολιτικά κόμματα και πολιτικούς χώρους. Αν αυτή η αναγνώριση οδηγεί όχι απλά σε συναλλαγή διαχείρισης της εξουσίας αλλά σε κοινό όραμα και πρόγραμμα με φιλόδοξη στόχευση για ένα καλύτερο αύριο και ο εκφραστής θα μπορούσε να ήμουν εγώ, σίγουρα θα με ενδιέφερε.

– Να το θέσουμε τότε διαφορετικά. Είστε ανοικτός και διαθέσιμος σε όποιες πολιτικές δυνάμεις ή οργανωμένες πλατφόρμες πολιτών, θεωρούν ότι μπορείτε να εκφράσετε την αλλαγή την οποία πιστεύουν…

– Ναι αλλά πρέπει να είμαστε και περισσότερο υπεύθυνοι και πραγματιστές: «Συν Αθηνά και χείρα κίνει». Δεν νοείται να επενδύει κανείς αφηρημένα στο καρτέρεμα πολιτικών δυνάμεων που μια καλή πρωία θα αποφασίσουν να τον χρίσουν υποψήφιο.

– Αυτό σημαίνει ότι κάνετε ή θα κάνετε επαφές;

– Απαιτείται μία διαδραστική και διαλεκτική σχέση την οποία εγώ δεν έχω καν δοκιμάσει να δημιουργήσω. Έτσι δεν μπορώ να έχω παράπονο εάν μεθαύριο με προσπεράσει το ρεύμα.

– Έχετε κάποιο χρονοδιάγραμμα για το πότε θα λάβετε αποφάσεις;

– Όχι. Παραμένω στο στάδιο του προβληματισμού. Αντιλαμβάνομαι βεβαίως ότι σημαντικές πολιτικές δυνάμεις του τόπου προσανατολίζονται σε αποφάσεις προς την άνοιξη, έτσι μάλλον αυτός θα είναι ο ορίζοντας διαμόρφωσης  του προεκλογικού σκηνικού.

– Εάν είστε θα παραμείνετε στη θέση του διαπραγματευτή;

• Εργάζομαι από τη θέση του διαπραγματευτή από το καλοκαίρι του 2013. Διορίσθηκα από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με τη συναίνεση του Εθνικού Συμβούλιου. Η θέση αυτή, έχει εξόχως εθνικό χαρακτήρα και απαιτεί να βάζεις πλάτες για τον τόπο, πέρα από πολιτικές περιστάσεις. Σεμνά και ταπεινά και δίχως μεγάλα λόγια, νιώθω πως δεν είναι απλό να εγκαταλείψω αυτοβούλως το πρόβλημα του τόπου μου. Όμως εξυπακούεται πως είναι ασύμβατη η ιδιότητα του διαπραγματευτή με απόφαση

ΠΗΓΗ: Φιλελεύθερος