Τα θετικά και τα λιγότερο θετικά της συνάντησης Μητσοτάκη με Πούτιν.
Η επαναβεβαίωση ότι οι σχέσεις της Ελλάδας με τη Ρωσία βρίσκονται σε πολύ υψηλό επίπεδο, έχοντας ερείσματα στο ιστορικό παρελθόν τους αποτελεί αναντίρρητα, και ιδιαίτερα για τη σημερινή εποχή, των διαρκών συμμαχικών και διπλωματικών μετασχηματισμών μία πολύ σοβαρή συνισταμένη.
Στα πλαίσια της συνάντησης των δύο ανδρών συζητήθηκαν θέματα εμπορίου, επενδύσεων και ενέργειας, με την δημόσια εκπεφρασμένη θέση του Προέδρου Πούτιν, ότι ”η Ελλάδα δεν θα αισθανθεί από το ρωσικό κράτος ενεργειακή επισφάλεια”, ένα εξίσου πολύ θετικό σημείο της χθεσινής συνάντησης, καθώς το ενεργειακό σκέλος αποτελεί μία από τις βασικές πτυχές της σύγχρονης Διπλωματίας, μια και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ανάλογα για την ενίσχυση της διπλωματικής ισχύος ενός κράτους, ιδιαίτερα όταν αυτό, όπως η Ελλάδα, που δεν είναι παραγωγός και ανήκει σε μία πολιτειακή οντότητα και ένα γεωγραφικό περιβάλλον που θεωρείται επισφαλές ενεργειακά, όπως είναι η ΕΕ και γενικά ο ευρωπαϊκός χώρος…
Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα, αν το επιδιώξει όταν χρειαστεί, να αποτελέσει το δίαυλο σε πολλές των περιπτώσεων, ώστε η Ρωσία να τροφοδοτεί με ενεργειακά προϊόντα την ευρωπαϊκή περιφέρεια, όταν δηλαδή οι σχέσεις ΕΕ και ρωσικού κράτους μπορεί να διαβαίνουν τον Ρουβίκωνά τους.
Συγχρόνως, ήταν πολύ σημαντικό που ο κ. Πούτιν εξέφρασε δημοσίως τις θέσεις του για τα ελληνοτουρκικά θέματα, ήτοι το Κυπριακό και την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στη βάση των Κανόνων του Διεθνούς Δικαίου και της διεθνούς νομιμότητας.
Από εκεί και ύστερα, η συνάντηση των κυρίων, Μητσοτάκη και Πούτιν τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, αλήθεια τι προσέφερε περαιτέρω, εκτός των ανωτέρω αναφερομένων;
Φυσικά, οι συγκεκριμένες συναντήσεις είναι προκαθορισμένες, συνήθως εδώ και καιρό και εν πολλοίς δεν έχουν σχέση με τα γεγονότα που εξελίσσονται μέχρι τη συνάντηση. Παρόλα αυτά, τα γεγονότα που έχουν προηγηθεί αφενός μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως έρεισμα περαιτέρω συζητήσεων αφετέρου ως βασικό στοιχείο για την αναβάθμιση των σχέσεων ανάμεσα στους συνομιλούντες ή της θέσης του κράτους που λαμβάνει πρωτοβουλία ”διαμεσολαβητή”, όταν κάποια από τα γεγονότα αφορούν τον ένα από τους συνομιλητές.
Συγχρόνως δε, και δεν πρέπει να το παραβλέψουμε, ότι ο Ρώσος Πρόεδρος γνώριζε την τηλεφωνική επικοινωνία του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον ΥπΕξ των ΗΠΑ, λίγα 24ωρα τόσο πριν τη μεταξύ τους συνάντηση όσο και πριν την τηλεδιάσκεψη που είχε ο ίδιος με τον Αμερικανό ομόλογό του.
Η Ελλάδα είναι ένα Κράτος που ανήκει στη Δυτική Συμμαχία και σε όλα τα δυτικά, θεσμικά όργανα. Αυτό, κάθε άλλο παρά σημαίνει, ότι δημιουργώντας σχέσεις διαυλικές με μία χώρα που όχι μόνο δεν είναι μέλος, κυρίως του Νατοϊκού Θεσμού, αλλά θεωρείται, ακόμα και σήμερα, ο δεύτερος πόλος του Διεθνούς Συστήματος, αυτομάτως το ίδιο ”αλληθορίζει” ή διακυβεύει το συμφέρον των δυτικών οργάνων στα οποία είναι μέλος!
Η Ελλάδα είναι χώρα στους περισσότερους εκ των Διεθνών Θεσμών με εκπεφρασμένη, δημόσια στάση, έχει οριοθετήσει τη θεσμική και διοικητική ”περιφέρεια” στην οποία ανήκει, και όχι μόνο δεν ενδείκνυται να μπει σε μία διελκυστίνδα ανταγωνισμού των Δυνατών, αλλά αντίθετα αυτό που επιθυμούν οι Δυνατοί από αυτήν, είναι να αποτελέσει το δίαυλο και τον εγγυητή της σταθερότητας.
Ο Πούτιν γνώριζε ότι απέναντί του είχε έναν δυτικό ηγέτη με όλη τη σημασία της λέξης δυτικός!… Όμως γνώριζε, ότι είχε και έναν ηγέτη του οποίου η χώρα αποτελεί ιστορικό, διπλωματικό εταίρο, και μάλιστα διαθέτοντας Κοινότητες τόσο στο ρωσικό περιβάλλον όσο και στον ουκρανικό χώρο, με πιο γνωστή την Κοινότητα της Μαριούπολης.
Ο Ρώσος Πρόεδρος αυτό που επιδίωκε σίγουρα να ακούσει, ήταν έναν Έλληνα πρωθυπουργό, ο οποίος θα εγγυόνταν την εξισορρόπηση δυνάμεων ανάμεσα στους ”πόλους”... Δεν γνωρίζουμε τι μπορεί να ειπώθηκε στα ”ενδότερα” της μεταξύ τους συζήτησης, ωστόσο μία ”επίγευση” κατά την περίπτωση που η Ελλάδα θα προσδοκούσε ρόλο διαύλου, θα την είχαμε κατά τη διάρκεια της κοινής συνέντευξης τύπου.
Δυστυχώς, η Ελλάδα έχασε την ευκαιρία αυτή, χθες… Και θα είχε προστιθέμενη αξία να υποδηλώσει (καθώς δεν αρκεί μόνο η γνώση, αλλά η συνεχόμενη και με οποιοδήποτε τρόπο, μέσο και μηχανισμό οι διαρκείς ενέργειες) ότι βρίσκεται στις επάλξεις του εξισορροπιστή, καθώς υφίσταται μια ελληνοαμερικανική, αμυντική συμφωνία.
Και ας μην ξεχνάμε κάτι… Ο αείμνηστος, Κωνσταντίνος Καραμανλής στη διάρκεια της έντονης, ψυχροπολεμικής αντιπαράθεσης επεξεργαζόταν το σχέδιο μίας ”Διαβαλκανικής Συνεργασίας”, ανεξάρτητα του γεγονότος ότι δεν επιτεύχθη, λόγω του πολιτικού εγωκεντρισμού του Τίτο… Ωστόσο ήταν μία πρωτοβουλία της ελληνικής πλευράς εξισορρόπησης των Δυνάμεων, σε μία δύσκολη χρονικά, πολιτική περίοδο.
Ο πρώτος ανταποκριτής στο Διάστημα του ρωσικού ειδησεογραφικού πρακτορείου TASS έγινε ο κοσμοναύτης Αλεξάντρ Μισούρκιν, ο οποίος έφθασε σήμερα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) με το διαστημόπλοιο Soyuz MS-20, μαζί με τον Ιάπωνα δισεκατομμυριούχο Γιουσάκου Μαεζάβα και τον συνεργάτη του Γιόζο Χιράνο.
Ο Μισούρκιν θα μεταδίδει για τα διάφορα πειράματα και τις δοκιμές που πραγματοποιούνται στον σταθμό, αλλά και για τη ζωή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, ενώ οι ανταποκρίσεις του θα είναι προσβάσιμες σε όλα τα μέσα που διαθέτει το ρωσικό ειδησεογραφικό πρακτορείο.
Στις 17 Νοεμβρίου, το TASS και η ρωσική διαστημική υπηρεσία Roscosmos υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας. Σχολιάζοντας το μνημόνιο, ο διευθύνων σύμβουλος του TASS Σεργκέι Μιχαήλοφ είχε δηλώσει ότι είναι μεγάλη τιμή για όλους τους εργαζόμενους του TASS να έχουν τους κοσμοναύτες ως συναδέλφους, ενώ ο διευθύνων σύμβουλος της Roscosmos Ντμίτρι Ρογκόζιν εξέφρασε τη βεβαιότητά του ότι το άνοιγμα ενός γραφείου ανταποκριτή στον ISS θα προσφέρει τη δυνατότητα σε περισσότερους ανθρώπους να μάθουν για τις δραστηριότητες της Ρωσίας στο Διάστημα.
Ευρωπαίοι και Αμερικανοί αστρονόμοι ανακοίνωσαν ότι ανακάλυψαν και «φωτογράφησαν» ένα νέο αέριο γιγάντιο εξωπλανήτη γύρω από το διπλό αστρικό σύστημα Βήτα Κενταύρου, που είναι ορατό με γυμνά μάτια. Ο εξωπλανήτης είναι περίπου δεκαπλάσιος από τον Δία σε μάζα και κινείται γύρω όχι από ένα αλλά από δύο άστρα, των οποίων η συνδυασμένη μάζα είναι σχεδόν δεκαπλάσια του Ήλιου.
Πρόκειται για το πιο καυτό και πιο μεγάλο σε μάζα αστρικό σύστημα με εξωπλανήτη που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα. Μερικοί αστρονόμοι δεν πίστευαν ότι είναι δυνατό να βρεθούν πλανήτες – και μάλιστα τόσο μεγάλοι – γύρω από τόσο μεγάλα και καυτά άστρα.
Ο εξωπλανήτης με την ονομασία b Centauri b ή b Centauri (AB)b βρίσκεται σε απόσταση περίπου 325 ετών φωτός από τη Γη στον αστερισμό του Κενταύρου. Κινείται σε μεγάλη απόσταση από τα άστρα του διπλού του αστρικού συστήματος, 560 φορές μεγαλύτερη από την απόσταση Γης-Ήλιου ή 100 φορές την απόσταση Δία-Ήλιου, μια από τις μεγαλύτερες αποστάσεις ανάμεσα σε έναν εξωπλανήτη και στο άστρο του που έχουν ποτέ παρατηρηθεί.
Εκτιμάται επίσης ότι η μάζα του πλανήτη είναι σχεδόν 11 φορές μεγαλύτερη εκείνης του Δία, γεγονός που τον καθιστά έναν από τους πιο γιγάντιους εξωπλανήτες που έχουν ποτέ βρεθεί, ενώ η ηλικία του άστρου του είναι μόνο 15 εκατομμυρίων ετών και η μάζα του άστρου του τουλάχιστον εξαπλάσια εκείνης του Ήλιου. Το βασικό άστρο του διπλού συστήματος είναι τύπου Β, τουλάχιστον τρεις φορές πιο καυτό από τον Ήλιο, και λόγω της τόσο υψηλής θερμοκρασίας του εκπέμπει μεγάλες ποσότητες υπεριώδους και ακτίνων Χ-ακτινοβολίας.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Σουηδό αστρονόμο Μάρκους Γιάνσον του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης, οι οποίοι παρατήρησαν τον πλανήτη με το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου στη Χιλή, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature».
Οι αστρονόμοι επεσήμαναν ότι έως τώρα δεν υπήρχαν παρατηρήσεις αέριων εξωπλανητών γύρω από άστρα που έχουν μάζα μεγαλύτερη από τρεις ηλιακές μάζες. Στη συγκεκριμένη όμως περίπτωση ο εν λόγω εξωπλανήτης κινείται γύρω από δύο άστρα που έχουν συνδυασμένη μάζα έξι έως δέκα φορές μεγαλύτερη του Ήλιου. Η ανακάλυψη επιβεβαιώνει ότι είναι δυνατό να υπάρξουν πλανήτες σε τέτοια ακραία αστρικά περιβάλλοντα.
«Είχαμε πάντα μια αντίληψη πολύ επηρεασμένη από το δικό μας ηλιακό σύστημα, όσον αφορά το πώς υποτίθεται ότι μπορεί να μοιάζει ένα σύστημα πλανητών. Τα τελευταία δέκα χρόνια όμως, η ανακάλυψη πολλών πλανητικών συστημάτων με απρόσμενους και τελείως διαφορετικούς σχηματισμούς μάς έχει οδηγήσει να διευρύνουμε την προηγούμενη ιστορικά στενή άποψή μας. Η νέα ανακάλυψη έρχεται να προσθέσει ένα νέο συναρπαστικό κεφάλαιο σε αυτή την ιστορία, αυτή τη φορά αναφορικά με μεγάλα άστρα», ανέφερε ο Γερμανός αστρονόμος Ματίας Σάμλαντ του Ινστιτούτου Αστρονομίας Μαξ Πλανκ της Χαϊδελβέργης.
Μνήμες Βίλλυ Μπραντ, διακομματικά χειροκροτήματα για τη Μέρκελ, ένας υπουργός που κυκλοφορεί με ποδήλατο και άλλα παραλειπόμενα από την αλλαγή φρουράς στην καγκελαρία.
Λίγα άνθη για την Άνγκελα Μέρκελ στη σύντομη τελετή παράδοσης-παραλαβής στην καγκελαρία
«Ας τολμήσουμε περισσότερη πρόοδο» είναι το σύνθημα της κυβέρνησης Σολτς εν έτει 2021. Παραπέμπει ευθέως στο σύνθημα «Ας τολμήσουμε περισσότερη Δημοκρατία» του Βίλλυ Μπραντ, του πρώτου σοσιαλδημοκράτη καγκελάριου της μεταπολεμικής Γερμανίας, που εξελέγη το 1969. Ήταν μία εποχή κοινωνικών διεκδικήσεων, αλλά και εντάσεων, στον απόηχο του Μάη του ’68. Ο Όλαφ Σολτς προτάσσει τον στόχο του τεχνολογικού και οικολογικού εκσυγχρονισμού. Ανήκει στην «πραγματιστική» πτέρυγα του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD), όπως και οι δύο προηγούμενοι σοσιαλδημοκράτες καγκελάριοι, ο Γκέρχαρντ Σρέντερ και ο Χέλμουτ Σμιτ.
Ο Όλαφ Σολτς ορκίζεται νέος καγκελάριος στην αίθουσα της Ολομέλειας
Χωρίς θρησκευτικό όρκο, αλλά και χωρίς καμία αναφορά στον Θεό έγινε η ορκωμοσία του Όλαφ Σολτς. Το ίδιο είχε πράξει ο προηγούμενος σοσιαλδημοκράτης καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ. Καθώς μάλιστα ο Σολτς έχει αποχωρήσει από την Ευαγγελική Εκκλησία, θεωρείται ο πρώτος καγκελάριος χωρίς συγκεκριμένη θρησκευτική πεποίθηση. Μόνο 9 από τα 17 μέλη της κυβέρνησης περιέλαβαν στον όρκο τους τη φράση «με τη βοήθεια του Θεού», παρατηρεί το Ευαγγελικό Πρακτορείο Ειδήσεων (EPD). Το καθολικό ΚΝΑ σημειώνει ότι στην προγραμματική συμφωνία, που συνυπέγραψαν την Τρίτη Σοσιαλδημοκράτες, Πράσινοι και Φιλελεύθεροι, δεν γίνεται καμία αναφορά στη χριστιανική θρησκεία.
Χωρίς περιττές πολυτέλειες η αλλαγή κυβέρνησης
Λιτή ατμόσφαιρα και ολιγόλεπτες ομιλίες στο Προεδρικό Μέγαρο, με τους υπουργούς να παραλαμβάνουν τα επίσημα έγγραφα για τον διορισμό τους
«Είναι μία λιτή και απέριττη διαδικασία, όπως άλλωστε και το ίδιο το πολίτευμα της χώρας» σχολιάζει εύστοχα ο Νίκολας Μπλόμε, διευθυντής πολιτικού ρεπορτάζ του ομίλου RTL. Στη γερμανική πολιτική δεν πρωταγωνιστούν πρόσωπα και δυναστείες, κυριαρχούν οι απρόσωποι θεσμοί και η ιδέα της Δημοκρατίας. Ενώ όμως η γαλλική République επιβάλλει ένα επιβλητικό τελετουργικό, η γερμανική Republik απαρνείται ο,τιδήποτε πομπώδες – υπό το βάρος, προφανώς, της ιστορικής ευθύνης. Γυμνοί τοίχοι και σύντομοι διάλογοι στο Προεδρικό Μέγαρο, κατά την υποδοχή του νέου καγκελάριου από τον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Γερμανίας, Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάιερ. «Στη Γαλλία το Προεδρικό μας Μέγαρο θα ήταν απλώς μία εξοχική έπαυλη», σχολιάζει σκωπτικά ο Νικολας Μπλόμε.
Με γραβάτα παρουσιάστηκε, για πρώτη φορά, ο «Πράσινος» υπουργός Οικονομίας Ρόμπερτ Χάμπεκ στο Προεδρικό Μέγαρο, για να παραλάβει το επίσημο έγγραφο διορισμού από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Χαλαρή εμφάνιση χωρίς κουστούμι και γραβάτα αποτόλμησε μόνο ο υπουργός Υγείας Καρλ Λάουτερμπαχ. Βλέμματα θαυμασμού, αλλά και απορίας συγκέντρωσε ο νέος υπουργός Γεωργίας Τσεμ Έτζντεμιρ. Όχι μόνο γιατί είναι ο πρώτος υπουργός σε ομοσπονδιακή κυβέρνηση με μεταναστευτικό υπόβαθρο (οι γονείς του κατάγονται από την Τουρκία), αλλά κυρίως γιατί προσήλθε στο Προεδρικό Μέγαρο με το …ποδήλατο. Το έδεσε σε έναν στύλο στην είσοδο και παρέλαβε το επίσημο έγγραφο του διορισμού, για να αναχωρήσει λίγο αργότερα, πάλι με το ποδήλατο, με προορισμό τη Βουλή.
Δρομέας και φίλος της τζαζ ο νέοςκαγκελάριος
Πρωϊνό τζόγκινγκ για τον Όλαφ Σολτς το καλοκαίρι του 2013, την εποχή που ήταν δήμαρχος στο Αμβούργο
Πώς είναι ο νέος καγκελάριος στην ιδιωτική του ζωή; Η εφημερίδα Bild υπενθυμίζει ότι ο Όλαφ Σολτς είναι παντρεμένος με την Μπρίτα Ερνστ, επίσης στέλεχος του SPD και υπουργό Παιδείας στην τοπική κυβέρνηση του Βρανδεμβούργου, με την οποία είχε γνωριστεί σε εκδήλωση της σοσιαλιστικής νεολαίας το 1984. Το ζεύγος μένει με ενοίκιο σε διαμέρισμα 160 τ.μ. στο κέντρο του Πότσνταμ. Επίσης νοικιάζει ένα ακόμη διαμέρισμα τριών δωματίων στο Αμβούργο, το οποίο μάλλον έχει συναισθηματική αξία για τον Σολτς, καθώς έμενε εκεί στη διάρκεια των σπουδών του, μοιράζοντας το νοίκι με δύο συγκατοίκους. Σύμφωνα πάντα με την Bild ο Σολτς χαλαρώνει με διάβασμα, μουσική τζαζ και αθλητικές δραστηριότητες που τον βοηθούν να διατηρήσει τα κιλά του, ιδιαίτερα με τρέξιμο και κωπηλασία.
‘Ολοι (σχεδόν) χειροκροτούν την Άνγκελα Μέρκελ
Χειροκροτήματα για την Άνγκελα Μέρκελ στα θεωρεία της Ομοσπονδιακής Βουλής
Θερμό και …διακομματικό χειροκρότημα περίμενε την απερχόμενη καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ κατά την είσοδό της στη Βουλή, το πρωί της Τετάρτης. Ακόμη και το Κόμμα της Αριστεράς (Die Linke) την επευφήμησε. Μόνο οι βουλευτές του εθνολαϊκιστικού κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) παρέμειναν καθιστοί και απαθείς. Βέβαια η Άνγκελα Μέρκελ δεν είναι πλέον βουλευτής, γι αυτό δεν είχε δικαίωμα εισόδου στην αίθουσα της Ολομέλειας. Όπως προβλέπει το Πρωτόκολλο, παρακολούθησε την ψηφοφορία από τα θεωρεία των επισκεπτών. Μετά την αποχώρησή της η Άνγκελα Μέρκελ θα διατηρήσει δικό της γραφείο, όπως προβλέπει η νομοθεσία. Μιλώντας στην Κ.Ο. των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) η Μέρκελ αποκάλυψε ότι πρόκειται για το ίδιο ακριβώς γραφείο που είχε χρησιμοποιήσει ο Χέλμουτ Κολ μετά την αποχώρησή του από την καγκελαρία, το 1998, στην κεντρική λεωφόρο Unter den Linden, στην καρδιά του παλαιού ανατολικού Βερολίνου.
Ξεκούραση και δίαιτα έχει βάλει στο πρόγραμμά του ο Πέτερ Αλτμάιερ
Σε φιλικό κλίμα πραγματοποιήθηκε η τελετή παράδοσης-παραλαβής στην καγκελαρία και σε όλα τα υπουργεία. Πολύ κεφάτος παρουσιάστηκε στην αποχαιρετιστήρια ομιλία του ο υπουργός Οικονομίας Πέτερ Αλτμάιερ, «δεξί χέρι» της Μέρκελ για πολλά χρόνια, ο οποίος επίσης αποχωρεί από την πολιτική μετά από 27 συναπτά έτη στο Κοινοβούλιο. Στον διάδοχό του, Ρόμπερτ Χάμπεκ, ευχήθηκε ό,τι καλύτερο, ενώ του χάρισε ένα βιβλίο Φιλοσοφίας που «μπορεί να χρειαστεί σε περίπτωση που σας πιάσουν αϋπνίες στο υπουργείο». Για τα μελλοντικά του σχέδια δηλώνει ότι δεν σκοπεύει να γίνει λομπίστας και θέλει να ξεκουραστεί τουλάχιστον για δύο μήνες. Επίσης, ο δεινός μάγειρας και καλοφαγάς Άλτμαιερ εξομολογείται στην Bild ότι άρχισε επιτέλους αυστηρή δίαιτα («δημητριακά το πρωί, βραστό κοτόπουλο το απόγευμα») και ήδη έχουν φανεί τα πρώτα αποτελέσματα.
Ο Ερντογάν επισκέφθηκε το Κατάρ για να δείξει ότι δεν είναι μόνος και να αποκτήσει κεφάλαια για την οικονομική κρίση
Του Φεχίμ Τάστεκιν
Υπάρχουν λόγοι πίσω από την επίσκεψη του Ερντογάν στο Κατάρ, όπως το να δείξει ότι δεν είναι αβοήθητος μπροστά στην οικονομική συμφόρηση, παρέχοντας ίσως κάποια ταμειακή ροή στην τουρκική οικονομία.
Υπάρχει διπλωματική κίνηση επαφής μεταξύ πολλών χωρών στην περιοχή όπου ανακατεύεται ξανά η… τράπουλα.
Ενώ ο Μπάιντεν και ο Πούτιν συζήτησαν την κρίση στην Ουκρανία, το θέμα ενδιαφέρει και την Τουρκία, σε σχέση με τη στρατηγική της στη Εύξεινο Πόντο. Ωστόσο, στην Τουρκία δημιουργήθηκε μια παραπλανητική αντίληψη. Υπήρχαν αναφορές ότι ο Ερντογάν θα μπορούσε να μεσολαβήσει μεταξύ Πούτιν και Ζελένσκι. Όμως, τον κύριο παίκτη που η Ρωσία βλέπει ως συνομιλητή σε αυτό το θέμα είναι οι ΗΠΑ.
Οι Ρώσοι βλέπουν τον Ερντογάν ως έναν αγωγό για να μεταφέρει ένα μήνυμα στον Ουκρανό ηγέτη, τίποτα περισσότερο. Σε συναντήσεις στη Ρίγα και τη Στοκχόλμη, οι Ρώσοι αποκάλυψαν τι ήθελαν και ο Πούτιν μετέφερε αυτές τις απαιτήσεις στον Μπάιντεν.
Υπάρχουν τρία ζητήματα.
Μη επιδίωξη ενός σχεδίου όπως η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.
Μη μετατόπιση της ΝΑΤΟϊκής ανάπτυξης των ΗΠΑ, που ως τώρα έδιναν προτεραιότητα στη Ρουμανία, την Πολωνία και τη Βουλγαρία, στην Ουκρανία.
Αποτυχία ενθάρρυνσης του Κιέβου να ανακαταλάβει το Ντονμπάς με στρατιωτικά μέσα. Ειδικά στο τελευταίο, το μήνυμα φτάνει στην Άγκυρα, καθώς εμπλέκεται στην ένταση λόγω της πώλησης του SİHA.
Οι ΗΠΑ είναι αυτές που καθορίζουν τη στρατηγική της πτέρυγας του ΝΑΤΟ σε αυτά τα τρία θέματα, γι’ αυτό ο Πούτιν θέλει να συζητήσει το θέμα αυτό με τον Μπάιντεν.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την άλλη πλευρά, χαράζουν μια κόκκινη γραμμή εναντίον της Ρωσίας, να μην επιχειρήσει να εισβάλει στην Ουκρανία, με απειλές για κυρώσεις όπως η έξοδος της Ρωσίας από το τραπεζικό σύστημα SWIFT. Η εκπλήρωση αυτής της απειλής δεν είναι τόσο εύκολη αν δεν ξεσπάσει πόλεμος. Γιατί αυτό θα πλήξει κυρίως τους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ευρώπη, καθώς θα επηρεάσει τις πωλήσεις φυσικού αερίου.
Με τη συσσώρευση στρατευμάτων στα ουκρανικά σύνορα, ο Πούτιν τραβάει μια γραμμή μπροστά στην περιφερειακή πολιτική των ΗΠΑ και ελπίζει ότι η προσάρτηση της Κριμαίας θα χωνευτεί εστιάζοντας στην ένταση στην ανατολική Ουκρανία σε κάποιο βαθμό και ότι δεν θα υπόκεινται πλέον σε κυρώσεις.
Σύμφωνα με τις επιλογές επίτευξης συμφωνίας στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ ή επιστροφή σε μια τεταμένη διαδικασία, οι χώρες της περιοχής εξετάζουν τις δικές τους επιλογές. Στρατιωτικοί και πολιτικοί εκπρόσωποι των ΗΠΑ διαβεβαίωσαν πρόσφατα ότι και στις δύο περιπτώσεις, οι σύμμαχοι στην περιοχή δεν θα εγκαταλειφθούν. Ωστόσο, χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πρέπει να ομαλοποιήσουν τις σχέσεις ή να μειώσουν τις εντάσεις με τους κορυφαίους παράγοντες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν και της Τουρκίας, λαμβάνοντας υπόψη την τάση των ΗΠΑ να μειώσουν τη στρατιωτική και διπλωματική τους παρουσία στην περιοχή. Εάν οι εντάσεις με το Ιράν κλιμακωθούν, η σημασία που αποδίδεται στην Τουρκία μπορεί να αυξηθεί.
Υπάρχουν λόγοι πίσω από την επίσκεψη του Ερντογάν στο Κατάρ, όπως το να δείξει ότι δεν είναι αβοήθητος μπροστά στην οικονομική συμφόρηση, παρέχοντας ίσως κάποια ταμειακή ροή στα οικονομιά του κράτους. Η περαιτέρω προώθηση της ενισχυμένης στρατιωτικής συνεργασίας της Τουρκίας με το Κατάρ, χρησιμοποιώντας ως επιχείρημα τις εντάσεις που είχε μέχρι πρόσφατα η Ντόχα με τις γειτονικές χώρες, δεν είναι πλέον ρεαλιστικό επιχείρημα, υπό τις νέες συνθήκες.
Ενώ το Κατάρ εισέρχεται στη διαδικασία εξομάλυνσης με τους γείτονές του, δεν θέλει να θέσει τις προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας πάνω από τις δικές του στρατηγικές επιλογές.
Το γεγονός ότι η πετρελαϊκή εταιρεία του Κατάρ, η Qatar Petroleum, εισήλθε στον τομέα της έρευνας φυσικού αερίου με την ExxonMobil στο βυθοτεμάχιο 5, που ανακοίνωσε η Κυπριακή Δημοκρατία, αποτελεί ένδειξη αυτού. Για κάποιο λόγο, αυτοί που μετέτρεψαν το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας σε ζήτημα εθνικής επιβίωσης, δεν θέλησαν να αναγάγουν σε πρόβλημα την σύμπραξη της Ντόχα με τους Έλληνες της Κύπρου. Πρώτα η συνεργασία του Κατάρ με την Κυπριακή Δημοκρατία ξεκίνησε ήταν στο βυθοτεμάχιο 10. Εκεί η Άγκυρα κράτησε την αντίδρασή της σε επίπεδο φραστικό, δηλώνοντας ότι αυτό το μέρος δεν βρισκόταν στην περιοχή που είχε δηλώσει η Τουρκία ότι ανήκει στη Γαλάζια Πατρίδα και την ΑΟΖ της.
Όμως τώρα το βυθοτεμάχιο 5 συμπίπτει με την περιοχή που έχει οριοθετήσει (μονομερώς) η Τουρκία την ΑΟΖ της και βρίσκεται μέσα στα όρια του χάρτη της Γαλάζιας Πατρίδας. Παρόλα αυτά, το Κατάρ ενεπλάκη στο έργο της εξερεύνησης φυσικού αερίου στο βυθοτεμάχιο 5 της κυπριακής ΑΟΖ.
Μετά από αυτήν την εξέλιξη, επικράτησε μια βαθιά σιωπή από πλευράς της Τουρκίας, που εξέθεσε διεθνώς την Άγκυρα.
Όλα αυτά δείχνουν ότι σε αντίθεση με τις περιόδους που το Κατάρ βρισκόταν υπό αποκλεισμό το 2016-2017, η ανάγκη του για την Τουρκία μειώθηκε, ενώ η Τουρκία έδωσε στο Κατάρ ένα υπερβολικό μερίδιο εταιρικής σχέσης.
Μια ταινία-σταθμός στην “χρυσή εποχή” του ελληνικού κινηματογράφου είναι το “Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο”.
Ένα καστ σπουδαίων ηθοποιών με προεξάρχοντες τον Βασίλη Αυλωνίτη, τον Μίμη Φωτόπουλο και την Τζένη Καρέζη συμπρωταγωνιστεί τον επίσης σπουδαίο Αλέκο Αλεξανδράκη και σε δεύτερο πλάνο οι εξαίρετοι Χρήστος Τσαγανέας, Λαυρέντης Διανέλλος, Ερρίκος Κονταρίνης και Κώστας Παπαχρήστος μας δίνουν με τους χαρακτήρες που υποδύονται, μια ταινία βγαλμένη από τη ζωή και την πραγματικότητα, στοιχείο που την κάνει να εγγίζει τον φίλο του κινηματογράφου.
Οι σπουδαίοι Βασίλης Αυλωνίτης και Μίμης Φωτόπουλος υποδύονται δύο λατερνατζήδες που στις πόλεις η παραδοσιακή λατέρνα έχει “ξωφλήσει” και υποχρεώνονται να “πάρουν τα βουνά” για να βγάλουν τον άρτον τον επιούσιον.
Ο ένας ρομαντικός, κολλημένος στα παλιά, θεωρεί εαυτόν καλλιτέχνη, ενώ ο άλλος ρεαλιστής, βλέπει πιο πρακτικά τη ζωή.
Η σπουδαία Τζένη Καρέζη από τα κεφάλαια του ελληνικού κινηματογράφου, που εγκατέλειψε την άνετη ζωή και τα πλούτη του πατέρα της για να βρει τον έρωτά της, συναντά τους δύο πλανόδιους λατερνατζήδες και κοντά τους βρίσκει την απλότητα, τον αυθορμητισμό και την καλή καρδιά του απλού ανθρώπου.
Απλά, αληθινά πράγματα, χωρίς υπονοούμενα, αμπελοφιλοσοφίες και υψηλά νοήματα. Απλά σαν την κοινωνία και την ζωή.
Μια ταινία αριστούργημα της “χρυσής εποχής” σε σενάριο και σκηνοθεσία του μεγάλου Αλέκου Σακελλαρίου και μουσική επένδυση από τον μοναδικό Μάνο Χατζηδάκη, που μας άφησε μελωδίες που παίζονται και τραγουδιούνται, έκτοτε, σαν κλασσικές και διαχρονικές.
Η μεγάλη επιτυχία της ταινίας έφερε και δεύτερη με τον τίτλο “Λατέρνα, φτώχεια και γαρύφαλλο”.
“Γαρύφαλλο στ’ αφτί, λοιπόν, και πονηριά στο μάτι…”
Αν φυσικά μιλούμε για αριστουργήματα.
Ο Αντώνης, ο βαρκάρης ο σερέτης
Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, πολλοί τραγουδοποιοί μας “δανείστηκαν” δημοφιλείς λαϊκές μελωδίες κυρίως από την Ιταλία αλλά και την Ισπανία και ελεύθερα παρέφρασαν τα λόγια τους στα ελληνικά.
Ήταν συνήθως ναπολιτάνικες καντσονέτες και δημώδη τραγούδια.
Ένα απ’ αυτά ήταν το “Vola Colomba bianka vola” που εξελληνίστηκε σε “άσπρο μου περιστέρι πέτα στον ουρανό τον γαλανό τα άσπρα φτερά σου…”
Ένα άλλο είχε τίτλο “Tiritomba” που εξελληνίστηκε σε “στης Νεάπολης σαν βγαίνω τα σοκάκια βλέπω κάτι κοριτσάκια…”
Ακόμη πόλη γνωστό λαϊκό άσμα έγινε η ισπανική μελωδία “Antonio Varga Heredia” που εξελληνίστηκε σε “ο Αντώνης ο βαρκάρης, ο σερέτης έπαψε να ζει ρεμπέτης, τραγουδάει κι όλο πίνει…”
Το ελληνικό μουσικό ρεπερτόριο περιλαμβάνει πολλές παρόμοιες μελωδίες που παραπέμπουν σε δημοφιλείς ξένες μελωδίες στις οποίες οι τραγουδοποιοί μας “έβαλαν” ελληνικά λόγια, οι οποίες έγιναν επιτυχίες και καθιερώθηκαν.
Αυτές οι περιπτώσεις είναι πολλές και ένας μελετητής θα είχε πλούσιο υλικό για δουλειά.
Εμείς, θίξαμε το θέμα επιδερμικά.
Ή πρωταθλητές ή τίποτε
Είναι αυτό που, δυστυχώς, έχει γίνει μοναδική επιλογή μεταξύ των οπαδών των ποδοσφαιρικών ομάδων, με αποτέλεσμα να μην συμβιβάζονται με κάτι λιγότερο που έχουν ως επακόλουθο αυτά τα θλιβερά που συμβαίνουν στα γήπεδά μας.
Όλοι θέλουν να είναι πρώτοι και πρωταθλητές κι αν δεν συμβεί αυτό, τότε “γαία πυρί μειχθήτω”.
Αυτή είναι μια έκφραση του ποδοσφαιρικού πολιτισμού, που αναφέραμε σε προηγούμενο σημείωμά μας.
Μα είναι ποτέ δυνατόν να συμβεί αυτό;
Για πολλούς είναι!!!
Να και η έλλειψη κοινής λογικής που τόσο απουσιάζει από τα γήπεδά μας.
Συμβουλευθήκαμε τη λίστα των ομάδων που αγωνίζονται στην κατηγορία Championship – την δεύτερη τη τάξει στην Αγγλία.
Είδαμε πρώην πρωταθλητές Αγγλίας, πρώην κατόχους ευρωπαϊκών τίτλων και διεθνών διακρίσεων και όμως αγωνίζονται στην Β’ κατηγορία.
Οι οπαδοί και οι πραγματικοί φίλοι των ομάδων πρέπει να είναι σταθερά κοντά τους. Τόσο στις νίκες, όσο και τις ήττες. Στις αποτυχίες και τις επιτυχίες. Τότε μόνον όλα θα είναι ασφαλή.
Μέτρο προστασίας των λειτουργιών του κράτους, όχι τιμωρία
Είναι γνωστό πως ο Έλληνας χαρακτήρας και πολίτης φύσει απείθαρχος, ατίθασος, του οποίου “ο τράχηλος ζυγόν δεν υποφέρει” ένα μόνο μέτρο υπολογίζει, γιατί τον τσούζει.
Τη χρηματική ποινή, το πρόστιμο που θα του επιβάλουν.
Αυτά όμως κάτω από ομαλές κοινωνικές συνθήκες, σε κανονικότητα και φυσικά όχι σε έκτακτες καταστάσεις όπως είναι η πανδημία που απασχολεί ολόκληρο τον πλανήτη.
Σε μια τέτοια περίπτωση όπου διακυβεύονται η λειτουργία της κοινωνίας, της υγείας, το μετρό, της επιβολής των 100 ευρώ στους ανεμβολίαστους, μόνο τιμωρία δεν πρέπει να θεωρηθεί, παρά συμμόρφωση στους υγειονομικούς κανόνες.
Είναι μέτρο προστασίας των ουσιωδών λειτουργιών του κράτους.
*Ο Στράτος Σιμιτζής είναι Δημοσιογράφος και Συγγραφέας. Από τα βιβλιοπωλεία διατίθεται η νέα συλλογή διηγημάτων του με τίτλο: “Η αρχόντισσα του κάμπου”. Εκδόσεις “Μέθεξις”.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ: Η Δικηγόρος και Αναλύτρια Διεθνών Σχέσεων Μαρία Παπαδοπούλου προσεγγίζει, απο σήμερα και σε τρείς συνέχειες, σε βάθος τις σχέσεις Ρωσίας- Κίνας. Σχέσεις με ιστορικές διαστάσεις που επηρέασαν τις εξελίξεις της ανθρωπότητας και απο ό,τι φαίνεται θα τις επηρεάσουν και στο προσεχές μέλλον, αναλόγως των επιλογών που θα κάνουν οι ΗΠΑ ως προς τον εχθρό απέναντι στον οποίο θα ετεροπροσδιοριστούν.
Β! ΜΕΡΟΣ
Φωτογραφία: Η πρώτη Εθνοσυνέλευση της Πρώτης Δημοκρατίας της Κίνας
Στα 1911, η συσσώρευση τόσου Κινεζικού θυμού, που είχαν προκαλέσει οι αλλεπάλληλες ταπεινώσεις και ήττες του προηγούμενου αιώνα, οδήγησε στην κατάρρευση την ήδη ευρισκόμενη προ πολλού σε παρακμή Δυναστεία των Τσινγκ κι οδήγησε μέσω της λαϊκής επανάστασης της Σαγκάης, στην σύσταση της Πρώτης Δημοκρατίας της Κίνας, που έμελλε να διαγράψει από το 1912 , μια πολυκύμαντη πολιτειακή διαδρομή έως το τέλος της το 1949.
Ένα σύστημα κινέζικης μοναρχίας συνολικά 2.132 ετών τέλειωνε συμπαρασύροντας μαζί του και την Αυτοκρατορική κυριαρχία της Δυναστείας των Τσινγκ, που είχε καταφέρει να διαρκέσει συνολικά 276 χρόνια
Ο Ruyi, τελευταίος Αυτοκράτορας της Κίνας και της Δυναστείας των Τσίνγκ
*
Συγχρόνως, την ίδια δεκαετία, από την άλλη μεριά του πλανήτη, ενώ στην Ευρώπη λυσσομανούσε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος (1914-1918), μια άλλη επική Δυναστεία, αυτή των Ρομανόφ, Τσάρων Πασών των Ρωσιών, κατέρρεε κι ο Τσάρος Νικόλαος παραιτούνταν του αξιώματος του, ύστερα από την πρώτη αστική επανάσταση εκείνου του έτους που είχε ξεσπάσει στην πρωτεύουσα της Αγίας Πετρούπολης τον Φεβρουάριο του 1917.
Δυναστεία Ρομανόφ. Ο τελευταίος Τσάρος της Ρωσίας, Νικόλαος με την οικογένεια του
Ο κόσμος βρισκόταν πλέον μπροστά σε κοσμογονικές ανατροπές κι οι εξελίξεις που θα ακολουθούσαν έμελλαν να φέρουν ολόκληρο τον πλανήτη αντιμέτωπο με νέες περιπέτειες…
Μια εποχή έριχνε αυλαία, μια νέα ξεκινούσε…
-Στάση Πρώτης Δημοκρατίας της Κίνας απέναντι στην Οκτωβριανή Επανάσταση
Όπως ήδη είπαμε, ο Τσάρος Νικόλαος είχε παραιτηθεί ήδη από τον Φεβρουάριο του 1917. Η πάλαι ποτέ Τσαρική Ρωσία, όπως την γνώριζε όλος ο τότε κόσμος, μαζί με την παραίτησή του Τσάρου είχε χαθεί κι αυτή οριστικά. Μια σειρά από προσωρινές κυβερνήσεις που ακολούθησαν, με τελευταία αυτή του Αλεξάντρ Κερέντσκι ,που υποστηρίζονταν από ένα συνασπισμό φιλελεύθερων κι αγροτών σοσιαλδημοκρατών, κατέστη αδύνατον να βγάλει την χώρα από την πείνα, την ανεργία , τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και να βάλει τάξη στο χάος, που είχε γενικότερα προκαλέσει η αστική επανάσταση του Φεβρουαρίου.Όπως ήδη είπαμε, ο Τσάρος Νικόλαος είχε παραιτηθεί ήδη από τον Φεβρουάριο του 1917. Η πάλαι ποτέ Τσαρική Ρωσία, όπως την γνώριζε όλος ο τότε κόσμος, μαζί με την παραίτησή του Τσάρου είχε χαθεί κι αυτή οριστικά. Μια σειρά από προσωρινές κυβερνήσεις που ακολούθησαν, με τελευταία αυτή του Αλεξάντρ Κερέντσκι ,που
Την 25 Οκτωβρίου με το παλιό ημερολόγιο, 7 Νοεμβρίου του 1917, με το νέο ημερολόγιο, ενώ η λαϊκή οργή διογκώνονταν, μέρα με την μέρα, όλο και πιο πολύ, το ιδρυθέν από τα 1912 κόμμα των Μπολσεβίκων ( σσ «μπολσεβίκος» στα ρωσικά σημαίνει «πλειοψηφία»), που είχε σχηματιστεί κατόπιν διάσπασής του από το Ρωσικό Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα και πρόσκειτο στην άκρα ριζοσπαστική, κομμουνιστική αριστερά, με αρχηγό του τον Βλαντιμίρ Ίλιτς Ουλιάνοφ, στον οποίο είχε δοθεί έως τότε ψευδώνυμο Λένιν (σσ από τον ποταμό Λένα που ρέει στην αντίθεση κατεύθυνση από τον Βόλγα και με το οποίο έκτοτε καθιερώθηκε να αναγνωρίζεται, πήρε τα όπλα, εξεγέρθηκε και πραξικοπηματικά, μπήκε και κατέλαβε, με τους ομοϊδεάτες-συντρόφους του, όλες τις κρατικές δομές αρχικά στην πρωτεύουσα Αγία Πετρούπολη και μετά την Μόσχα, επιχειρώντας να αναλάβει την εξουσία.
*
Γυναίκες αξιωματικοί των Λευκών ΔυνάμεωνΆντρες στρατηγοί των Λευκών Δυνάμεων 1917
Αυτή η κίνηση αποτέλεσε και την αρχή ενός εμφύλιου ρωσικού πολέμου. Για μια πενταετία περίπου, μεταξύ 1917 έως και 1922 , ολόκληρη η Ρωσία συνταράσσονταν εκ βάθρων από τον εμφύλιο πόλεμο που μαίνονταν μεταξύ του «Κόκκινου Στρατού» των Μπολσεβίκων και των αντικομμουνιστών, φιλελεύθερων «Λευκών Δυνάμεων»..
Στα 1917 η νεοσύστατη τότε Πρώτη Δημοκρατία της Κίνας, συνταραζόταν κι αυτή με την σειρά της από πολιτειακή ανωμαλία και στρατιωτικά πραξικοπήματα, που την δίχαζαν εσωτερικά ως χώρα, στον βορρά και τον νότο της. Κι όσο κι αν πόνταρε κανείς, συνυπολογίζοντας και την εξασθένιση της από όλους τους πολέμους του περασμένου αιώνα, ότι την Κίνα λίγο θα την ενδιέφερε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, η κύρια πράξη του οποίου διαδραματίζονταν στην εκ διαμέτρου αντίθετη, από αυτήν, πλευρά του πλανήτη, δηλαδή στα Ευρωπαϊκά εδάφη, θα έπεφτε δραματικά έξω κι έκπληκτος θα πληροφορούνταν πως η Κίνα, τον Αύγουστο του 1917, τερμάτισε την πολιτική ουδετερότητα, που κρατούσε μέχρι τότε, κήρυξε τον πόλεμο στις Κεντρικές Δυνάμεις και συντάχθηκε στο πλευρό των συμμαχικών δυνάμεων της Αντάντ στέλνοντας , μάλιστα, 140 χιλιάδες άντρες που υπηρέτησαν και πολέμησαν υπό την διοίκηση του Βρετανικού Στρατού. Έτσι, κατά την λήξη του στα 1918, η Κίνα συγκαταλέγονταν επίσης, στις νικήτριες συμμαχικές δυνάμεις της Ανταντ, του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου.
*
Και όχι μόνον αυτό…Ενόσω μαίνονταν ο Ρωσικός εμφύλιος, που είχε ξεκινήσει τον Οκτώβριο του 1917, η διεθνώς αναγνωρισμένη Κυβέρνηση του Μπεϊγιανγκ της Πρώτης Δημοκρατίας της Κίνας με έδρα το Πεκίνο (σσ: η κυβέρνηση πήρε το όνομά της από έναν στρατηγό των Τσίνγκ που είχε αναλάβει ως πρωθυπουργός της) συμμετείχε με δύναμη 2.300 ανδρών στις πολυεθνικές δυνάμεις, που πολεμούσαν εναντίον του Κόκκινου Στρατού των Μπολσεβίκων.
1918, Κινέζικο Πεζικό στον δρόμο για την Σιβηρία με σκοπό να λάβει μέρος στον ρωσικό εμφύλιο υπέρ των Λευκών Δυνάμεων.
Ένα από τα κίνητρα της φαινομενικά αναιτιολόγητης αυτής συμμετοχής της, θα μπορούσε να ήταν η προσπάθειά της να ελέγξει τα εσωτερικά πολιτικά πράγματα της Ρωσίας , ώστε στο μέλλον με ειρηνικά μέσα να αναλάβει πίσω την κυριαρχία της Μαντζουρίας…
Αυτό, το τελευταίο της συμμετοχής Κινέζικης δύναμης προς υποστήριξη των Λευκών Δυνάμεων κατά την διάρκεια του ρωσικού εμφυλίου, δεν πέρασε απαρατήρητο από τους Μπολσεβίκους οι οποίοι μόλις ανέλαβαν την εξουσία στην χώρα τους, σχεδόν αμέσως, από το 1923, παρείχαν πλέον οικονομική βοήθεια και κάθε δυνατή υποστήριξη στο KMT (Kuomintang) γνωστό κι ως Κινέζικο Εθνικιστικό Μέτωπο, που δεν αναγνώριζε την εξουσία της Κυβέρνησης του Μπεϊγιανγκ κι ήταν το βασικό αντίπαλο δέος της .
Συγχρόνως, με την υποστήριξη τους αυτή, οι σοβιετικοί συμμάχησαν και με ένα ακόμα μικρό κι άγνωστο ως τότε κόμμα, από το οποίο δεν μπορούσε να περιμένει και πολλά κανείς, εκείνη την εποχή. Αυτό δεν ήταν άλλο από το Κινέζικο Κομμουνιστικό Κόμμα (ΚΚΚ).
Τελικά. τα δύο κινέζικα κόμματα. που υποστήριξαν οι σοβιετικοί, δηλαδή Κινέζικο Εθνικιστικό Μέτωπο (KMT) και το Κινέζικο Κομμουνιστικό Κόμμα (ΚΚΚ), αφής μόλις έλαβε την σχετική έγκριση κι εντολή από την Κομμουνιστική Διεθνή, συνασπίστηκαν το 1923 κι οδηγήθηκαν, για μικρό χρονικό διάστημα σε κυβέρνηση το 1928, οπότε η Σοβιετική Ένωση, εκμεταλλεύτηκε το σύντομο παράθυρο που της ανοίχτηκε και σύνηψε για πρώτη φορά διπλωματικές σχέσεις με την Κίνα.
*
– Ο Σινο-Σοβιετικός πόλεμος του Ανατολικού Σιδηροδρόμου:
Παρά την εξέλιξη αυτή οι Σινο-Ρωσικές σχέσεις, τελικά δεν βελτιώθηκαν και συνέχιζαν να παραμένουν άθλιες μέχρι και το 1929 , οπότε δοκίμασαν δριμεία επιδείνωση και καταβυθίστηκαν κυριολεκτικά. Ένας σοβαρός λόγος για την κατάσταση αυτή ήταν ότι, το εθνικιστικό ΚΜΤ , μόλις ανέλαβε την εξουσία στα 1928, εκτόπισε σταδιακά τα μέλη του ΚΚΚ από την κυβέρνηση συνασπισμού κι εκδίωξε τους σοβιετικούς συμβουλάτορες της.
Έτσι κι αφού λάμβαναν χώρα αυτές οι εξελίξεις και δεν υφίστατο πια σοβαρός λόγος για εκεχειρία , πολύ σύντομα στα μέσα του 1929, ξέσπασε μεταξύ Σοβιετικής Ένωσης και Πρώτης Δημοκρατίας της Κίνας, ο πόλεμος του Ανατολικού Σιδηροδρόμου.
Ο Σινο-Σοβιετικός Πόλεμος του Ανατολικού Σιδηροδρόμου του 1929:
Μέσα σε μία νύχτα, εν ριπή οφθαλμού 156 χιλιάδες άνδρες του Σοβιετικού Ρωσικού Κόκκινου Στρατού παρατάχτηκαν ετοιμοπόλεμοι στα σύνορα της Ρωσικής Μαντζουρίας με την Κίνα, με το χέρι ακουμπισμένο στην σκανδάλη και σκοπεύοντας την απέναντι πλευρά.
Αυτή υπήρξε και η πρώτη μεγάλη συγκέντρωση σοβιετικού στρατού στην ιστορία.
Η γραμμή αυτή του Ανατολικού Σιδηροδρόμου είχε ήδη κατασκευαστεί, κυρίως για να εξυπηρετήσει εμπορικούς λόγους, μεταξύ 1897-1902. Η κατασκευή της έγινε ουσιαστικά με έξοδα της Τσαρικής Ρωσικής Αυτοκρατορίας, που είχε δανειστεί για τον σκοπό αυτό. Για τον λόγο αυτό, η Κίνα είχε παραχωρήσει την ιδιοκτησία του τμήματος του CER που διέρχονταν από τα κινεζικά εδάφη στην Τσαρική Ρωσία. Στα χρόνια αυτά ο Τσάρος , παρά την ιδιοκτησία της χώρας του στο κινέζικο τμήμα του CER, από την πλευρά του, όσον αφορά το τμήμα αυτό του που διέρχονταν μέσω Κίνας, διατήρησε μεν την ιδιοκτησία του, αλλά, ως μια διπλωματική κίνηση καλής θέλησης, είχε παραχωρήσει τον έλεγχο, την εποπτεία και την διαχείριση του Ανατολικού Σιδηροδρόμου στην άλλοτε Αυτοκρατορική Κίνα. Η δε κίνηση αυτή του Τσάρου φαίνεται ότι είχε αποδώσει καρπούς, αφού τα επόμενα χρόνια, πράγματι, ο Σιδηρόδρομος οδήγησε σε άνθηση τα εμπόρια και τα πάσης φύσεως συμφέροντα της Ρωσίας στην ευρύτερη περιοχή, εδραιώνοντάς τα.Η αλήθεια είναι πως ,τόσο ο Τσάρος, όσο κι οι Σοβιετικοί είχαν καλλιεργήσει όλο το προηγούμενο διάστημα προσδοκίες στους Κινέζους ότι αυτοί θα έλεγχαν το κινέζικο τμήμα του Ανατολικού Σιδηρόδρομού (CER) που ξεκινάει από το Πεκίνο , περνάει μέσα από τα εδάφη του Κινέζικου βορρά και συνεχίζει στα εδάφη της ρωσικής Μαντζουρίας, καταλήγοντας στο λιμάνι της Σοβιετσκαγια Γκαβάν και στο Βλαδιβοστόκ, από όπου συνδέεται με τον Υπερσιβηρικό.
Διαδρομή Ανατολικού Σιδηροδρόμου (CER)
Τώρα όμως στα 1929 πλέον, ένα κρυφό, το 14ο συγκεκριμένα, Πρωτόκολλο των Σοβιετικών, που φαίνεται να είχε συνταχθεί ήδη από το 1924 , έβλεπε το φως της δημοσιότητας κι υπαγόρευε στους σοβιετικούς πως οποιαδήποτε Συμφωνία μεταξύ Τσαρικής Ρωσίας ή ακόμα και της ίδιας της ΕΣΣΔ με την Κίνα, ακυρώνονταν κι όλες οι συνοριακές κι εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών όφειλαν να τεθούν ξανά σε διαπραγμάτευση !
Ποιος ξέρει , μπορεί αυτή η καθυστερημένη ανακάλυψη του Πρωτοκόλλου αρ.14, να σχετίζονταν από την σε εξέλιξη εκδίωξη των Κινέζων κομμουνιστών και σοβιετικών συμβουλατόρων από την συνεργατική κυβέρνηση, που διεξήγαγε την ίδια εποχή το πλειοψηφόν Κινεζικό Εθνικιστικό Κόμμα (ΚΜΤ)…
Πάντως , ύστερα από την εμφάνιση του εγγράφου, προκειμένου να αποφύγουν τον μεταξύ τους πόλεμο, που δεν επρόκειτο εντέλει να αποφευχθεί, οι δύο χώρες κατέληξαν ότι θα ελέγχουν από κοινού τον Ανατολικό Σιδηρόδρομο (CER) καθόλο το μήκος του που διέρχεται μέσα από την κινεζική περιφέρεια. Δηλαδή 50-50, αλλά… Αλλά στην πραγματικότητα, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, οι Σοβιετικοί δημιούργησαν περισσότερες θέσεις εργασίας στον σιδηρόδρομο και προσέλαβαν αντίστοιχους σοβιετικούς εργάτες, με αποτέλεσμα να ελέγχουν το 67% όλων των θέσεων στον CER. Κι έτσι οι αγανακτισμένοι Κινέζοι, που δεν αρέσκονται να τους εξαπατάς, εισέβαλλαν κάπου στις αρχές του καλοκαιριού του 1929 στο Σοβιετικό Προξενείο της κινέζικης πόλης Χάρμπιν, που κατείχε θέση-κλειδί για τον σιδηρόδρομο καθώς από εκεί ξεκινούν διακλαδώσεις του που τον συνδέουν με Βλαδιβστόκ κι Υπερσιβηρικό και συνέλαβαν τον τότε Ρώσο Διευθυντή του CER.
Τις δε επόμενες μέρες οι Σοβιετικοί, σε αντίποινα, συνέλαβαν Κινέζους εργάτες που εργάζονταν στον CER . Συγχρόνως, διέκοψαν κάθε διπλωματική σχέση με την Κίνα και μαζί κάθε κυκλοφορία κι επικοινωνία του σιδηροδρόμου και καλού κακού είπαν, αναλαμβάνοντας τα χρήματα από την Σινο-Ρωσική τράπεζα, να μεταφέρουν την συμμετοχής τους τόσο για την δημιουργία της, όσο και τα χρήματα του CER στην Νέα Υόρκη για να εξασφαλίσουν αυτοί τον πλήρη έλεγχο τους.
Όπως ήταν λογικό επακόλουθο, ύστερα από αυτήν την εξέλιξη, κατά τα μέσα του καλοκαιριού του ίδιου έτους ξεκίνησαν οι πρώτες συγκρούσεις οι οποίες πολύ γρήγορα εξελίχθηκαν σε γενικευμένο Σινο-Σοβιετικό πόλεμο.
Στρατιωτικές επιχειρήσεις στον σινορωσικό πόλεμο για τον CER
Να μην τα πολυλογούμε, μέχρι το τέλος του 1929 τον πόλεμο αυτόν τον κέρδισαν κατά κράτος οι Σοβιετικοί.
Ο Στάλιν, που γελούσαν και τα μουστάκια του, καυχιόταν περιιχαρής στον Βιατσέσλαβ Μολότοφ ότι «οι σύντροφοί μας από τον Στρατό της Άπω Ανατολής έδωσαν στους Κινέζους έναν καλό φόβο ! ».
Για να δώσουν όμως αυτό τον φόβο στους Κινέζους, οι Σοβιετικοί σύντροφοι της Άπω Ανατολής, βρέθηκαν εξουθενωμένοι να αντιμετωπίσουν την Ιαπωνία που εισέβαλλε στην Ρωσική επικράτεια. τους νίκησε κατά κράτος αναγκάζοντάς τους το 1931 να της παραχωρήσουν όλα τα δικαιώματα του CER.
Από ότι φάνηκε, τελικά, από την φαγωμάρα Σοβιετικών και Κινέζων, βγήκαν ωφελημένοι οι Ιάπωνες!
Ωστόσο η συγκεκριμένη ιαπωνική εισβολή έφερε συγχρόνως μαζί της κι ένα καλό, γιατί αποτέλεσε και την κύρια αιτία που οδήγησε τους Σοβιετικούς να υπογράψουν με την Κίνα αμέσως κατόπιν το Σύμφωνο μη Επιθετικότητας. Αυτή. που θα ακολουθούσε έμελλε, αν και βραχύβια, να είναι η δεύτερη ειρηνική περίοδος στις σχέσεις των δύο χώρων , ύστερα από την πρώτη περίοδο σχετικής μεταξύ τους ηρεμίας, από το 1680 έως και το 1858.
Βλέπετε οι δύο χώρες πολύ σύντομα, θα έρχονταν αντιμέτωπες με τον μεγαλύτερο κίνδυνο στην ιστορία τους. Σε λίγο ξεκινούσε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος κι οι ίδιες οι περιστάσεις τις ωθούσαν να πιαστούνε χέρι χέρι…
*
– Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος
Και κάπως έτσι φτάνουμε πλέον στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτός στην Άπω Ανατολή, ξεκίνησε στα 1937 με την εισβολή στην Κίνα της Ιαπωνίας . Η Ιαπωνία ανήκε στις δυνάμεις του Άξονα κι ήταν σύμμαχος της ναζιστικής Γερμανίας και της φασιστικής Ιταλίας. Η εισβολή αυτή χαρακτηρίστηκε κι ως Β’ Σινο-Ιαπωνικός πόλεμος.
Στον πόλεμο αυτό το κόμμα του Κινέζικου Εθνικιστικού Μετώπου (ΕΜΤ) και το Κινέζικο Κομμουνιστικό Κόμμα (ΚΚΚ) συστρατεύτηκαν, αντιστεκόμενα από κοινού στον Ιάπωνα αυτοκράτορα ο οποίος κατέλαβε από άκρου εις άκρον όλη την Κίνα κι ο Κινεζικός λαός συντάχθηκε πίσω από αυτήν την ένωση, που συνιστούσε την δική του εθνική αντίσταση στον κατακτητή. Συγχρόνως, αυτήν ακριβώς, την ίδια εποχή της Κινεζικής αντίστασης, ο λαός της Κίνας, ήρθε σε πραγματική συναναστροφή με το άλλοτε μικρής εμβέλειας επιρροής ΚΚΚ κι άρχισε σταδιακά να συσπειρώνεται όλο και πιο πολύ γύρω από αυτό.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου αυτού οι δύο χώρες πλήρωσαν βαρύ φόρο αίματος κι υπέστησαν τις περισσότερες απώλειες ανθρώπινων ζωών, από οποιαδήποτε άλλη χώρα του πλανήτη.
Η ΕΣΣΔ έχασε 27 εκατομμύρια ανθρώπους κι η Κίνα 35 εκατομμύρια ανθρώπους.
Το Αρχηγείο του Ιαπωνικού Στράτου στην Μαντζουρία
Την 8 Μαΐου 1945, η ναζιστική Γερμανία παραδόθηκε. Τρεις μήνες μετά, ακριβώς τις ίδιες ημέρες, δηλαδή 6 και 9 Αυγούστου, που οι ΗΠΑ βομβάρδιζαν με πυρηνικά την Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, ο Σοβιετικός στρατός, εισέβαλλε στην Μαντζουρία, με σκοπό να ανακαταλάβει ολόκληρη την περιοχή από τον Ιαπωνικό στρατό, που ακόμα την κατείχε.
1,5 εκατομμύριο σοβιετικοί του Κόκκινου Στρατού, αντιμετώπισαν 1 εκατομμύριο Ιάπωνες και τους νίκησαν κατά κράτος.
Τα όπλα του Ιαπωνικού Στρατού, που κατάσχεσαν οι Σοβιετικοί, κάπου στις 700 χιλιάδες οπλισμό, τον παρέδωσαν όλον στο Κινέζικο Κομμουνιστικό Κόμμα (ΚΚΚ) με σκοπό αφενός να εκδιώξει από την χώρα του τον Ιάπωνα κατακτητή, αφετέρου να καταλάβει την εξουσία εκδιώκοντας από αυτήν το Κινέζικο Εθνικιστικό Μέτωπο (ΚΜΤ) που ακόμα την κατείχε.
Ένας νέος εμφύλιος μόλις άρχιζε…
*
-Μεταπολεμική Κίνα, επικράτηση ΚΚΚ.
Τσιάνγκ Κάι Σεκ
Από το 1946 έως και το 1949 , οι δυνάμεις του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος (ΚΚΚ) συγκρούονταν με αυτές του Κινέζικου Εθνικιστικού Μετώπου (ΚΜΤ) σε έναν ολοκληρωτικό κι αδυσώπητο πόλεμο, αφού προηγουμένως είχαν συναντηθεί το 1945 οι ηγέτες τους, Μάο Τσε Τούνγκ και Τσιάνγκ Κάι Σεκ αντίστοιχα και συμφώνησαν ότι διαφωνούν.
Στο τέλος του πολέμου αυτού, εκατομμύρια εθνικιστές Κινέζοι του ΚΜΤ , διέφυγαν μαζί με τον ηγέτη τους , βρήκαν καταφύγιο κι εποίκησαν ένα νησί στην θάλασσα της Νότιας Κίνας, ονόματι ως τότε Φορμόζα, όπου οι απόγονοι τους, ίσως και κάποιοι από τους ίδιους, ζουν ακόμα εκεί μέχρι σήμερα. Το νησί τα προηγούμενα 50 χρόνια, πριν την εποίκηση του αυτή, ανήκε από το 1895, ύστερα από τον Α’ σινο-ιαπωνικό πόλεμο, στους Ιάπωνες και ποτέ ως τότε δεν είχε επανέλθει ξανά πίσω στην κυριαρχία της Κίνας.
Την εποχή όμως του Πολέμου του Οπίου αποτελούσε κινεζική επικράτεια, που είχε αποκτηθεί από το 1600 περίπου. Τον 19ο αιώνα, με το πέρας του πολέμου, παραδόθηκε από τους Τσινγκ με Άνισες Συνθήκες στα αποικιακά εμπόρια των Άγγλων. Εκεί, στο νησί αυτό, οι διαφυγόντες στα 1949 Κινέζοι εθνικιστές, βρίσκοντας κάποιους από τους αυτόχθονες, γηγενείς κατοίκους του αλλά κι αρκετούς Ιάπωνες, που μέχρι το τέλος του Β’ΠΠ το κατείχαν κι είχαν ξεμείνει πάνω σε αυτό, ενώθηκαν μαζί τους και διακήρυξαν την ανεξαρτησία τους.
Η μεταπολεμική Κίνα όμως εξακολουθεί να θεωρεί το νησί ακόμα κινεζική επαρχία κι αρνείται μέχρι σήμερα να του παραχωρήσει την ανεξαρτησία του.
Εξ αυτού του λόγου, μόνον 15 χώρες στον κόσμο το αναγνωρίζουν σήμερα εν έτη 2021 ως ελεύθερο κι ανεξάρτητο κράτος.
Οι δε ΗΠΑ, από το 1979 σταμάτησαν να το αναγνωρίζουν ως ανεξάρτητη οντότητα, αλλά συγχρόνως εγγυόνται με στρατιωτική βοήθεια μέχρι τις μέρες μας την ασφάλεια των κατοίκων του και την ειρηνική ζωή πάνω στο νησί. Πράγμα που συνεπάγεται ότι εφόσον θιγεί η ασφάλεια κι η ειρήνη αυτή, οι ΗΠΑ οφείλουν να επέμβουν και να συγκρουστούν με την Κίνα. Το νησί αυτό σήμερα ονομάζεται Ταϊβάν. Επιλέγει τον δυτικό τρόπο ζωής, συγκροτεί μια ημιαυτόνομη περιοχή της Κίνας κι αναμφίβολα συνεχίζει να αποτελεί μέχρι τις ημέρες μας ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία διένεξης και πιθανής ανάφλεξης στον πλανήτη.
Αμερικανικό Αεροπλανοφόρο στην θάλασσα της Νότιας Κίνας, στο Στενό της Ταϊβάν
Οι νικητές του Κινέζικου εμφύλιου πολέμου αυτού, που έληξε πλέον το 1949, κράτησαν όλη την υπόλοιπη χερσαία Κίνα. Tην 1η Οκτωβρίου 1949, το Κινέζικο Κομμουνιστικό Κόμμα (ΚΚΚ), που επικράτησε της σύγκρουσης με τους εθνικιστές, ανέλαβε επισήμως την εξουσία της χώρας κι η Κίνα παρέδωσε τα ηνία της διακυβέρνησης της στον πρώτο ηγέτη και Πρόεδρο του ΚΚΚ, Μάο Τσε Τούνγκ.
Η Κίνα μετονομάστηκε σε «Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας».
Το ΚΚΚ κρατάει ακόμα μέχρι τις μέρες μας τα ηνία της χώρας. Αποτελεί μέχρι σήμερα τον πιο μεγάλο κομματικό σχηματισμό στον κόσμο και τα μέλη του αριθμούν πάνω από 86 εκατομμύρια άτομα, που διοικούν μια χώρα της τάξης του 1,408 δισεκατομμυρίων ανθρώπων .
*
– Κίνα- ΕΣΣΔ: Στην ίδια πλευρά του ποταμού (?)
Ξαφνικά Ρωσία και Κίνα βρέθηκαν στην ίδια πλευρά του ποταμού, να εμπνέονται από τα ίδια μαρξιστικά – λενινιστικά, κομμουνιστικά ιδεώδη.
14.2.1950. Μάο Τσε Τούνγκ (αριστερά) και Ιωσήφ Στάλιν (δεξιά) κατά την υπογραφή του Συμφώνου Φιλίας και Αλληλοβοήθειας
Κι όμως από ότι φάνηκε στην συνέχεια το ποτάμι αυτό, μάλλον ήταν εξαιρετικά ταραγμένο κι έτσι πολύ σύντομα έστειλε την μία χώρα στην μια όχθη του και την άλλη στην ακριβώς απέναντι …
*
– Οι ιδεολογικές διαφωνίες.
Η ιδεολογική σύμπνοια Κομμουνιστικής Κίνας και Σοβιετικής Ρωσίας, κράτησε μόλις μέχρι τον θάνατο του Ιωσήφ Στάλιν το 1953.
Μέχρι το 1958 οι εξελίξεις που μεσολάβησαν οδήγησαν το Μάο Τσε Τουνγκ, Πρόεδρο του ΚΚΚ στην προσπάθεια να εξαφανίσει ολοκληρωτικά κάθε μιαρό σοβιετικό ίχνος από τα μυαλά των Κινέζων !
Τα χρόνια που ακολούθησαν, διαίρεσαν όλα τα κομμουνιστικά κινήματα του κόσμου σε Μαοϊστές και Φιλοσοβιετικούς, μετέτρεψαν την Κομμουνιστική Διεθνή σε ρινγκ πυγμαχίας, επηρέασαν όλη την παγκόσμια ισορροπία και τον μεταπολεμικό βηματισμό. που προσπαθούσαν να κρατήσουν όλοι οι υπόλοιποι κι έφεραν τις δύο χώρες ενώπιον ιστορικών προκλήσεων .που τελικά τις οδήγησαν ακόμα και σε μεταξύ τους σύρραξη, ενώ συγχρόνως έθεσαν σε απίστευτο κίνδυνο ολόκληρο τον πλανήτη !
*
Βρισκόμαστε στην περίοδο, του Ψυχρού Πολέμου ανάμεσε σε ΗΠΑ κι ΕΣΣΔ. Δηλαδή στην χρονική περίοδο από το 1945 έως το 1991.
Μετά τον θάνατο του Ιωσήφ Στάλιν, την θέση του Γενικού Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος της ΕΣΣΔ την ανέλαβε το 1953 ο Νικήτα Χρουστσόφ.
1958. Από την συνάντηση στην Κίνα του Νικήτα Χρουστσόφ (δεξιά) με τον Μάο Τσε Τούνγκ (αριστερά)
Στα 1956 ο Νικήτα Χρουστσόφ, θέλοντας να δώσει τον δικό του βηματισμό στην ΕΣΣΔ κατήγγειλε τον Στάλιν και τον σταλινισμό, τις σταλινικές εκκαθαρίσεις και καταστολές και γενικά διαπίστωσε τις επιβλαβείς συνέπειες της λατρείας της προσωπικότητας. σε μια ομιλία του στο 20ο Συνέδριο του Κόμματος, που έμεινε στην ιστορία ως η «Μυστική Ομιλία» .
Εν συνεχεία ξεκίνησε τον αποσταλινισμό της ΕΣΣΔ.
Η κίνηση αυτή του Χρουστσόφ εξέπληξε δυσάρεστα τον Μάο Τσε Τουνγκ και τα μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, ωστόσο το Σύμφωνο της Βαρσοβίας του 1955 το οποίο προέκυψε ύστερα από την συντριβή από την ΕΣΣΔ κάθε αντιφρονούντα στα τότε κράτη του Ανατολικού Μπλοκ της Κεντρικής κι Ανατολικής Ευρώπης, είχε αφήσει ιδιαίτερα ευχαριστημένους τον Μάο και την Κίνα κι έτσι οι αντιδράσεις της κινεζικής πλευράς στον αποσταλινισμό ήταν αρχικά χλιαρές.
Επιπλέον, η θέση σε τροχιά από την ΕΣΣΔ, την αμέσως επόμενη χρονιά, 1957, του Sputnik 1, φάνηκε να εφησυχάζει ακόμα παραπάνω τις μαοϊκές ανησυχίες, οδηγώντας τον Μάο να πλέκει ύμνους για την παγκόσμια υπεροχή του Κομμουνισμού.
Τα κράτη του Ευρωπαϊκού Ανατολικού Μπλοκ
Η συνέχεια όμως υπήρξε δυσάρεστη για την Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας κι έκρυβε πικρές εκπλήξεις για τον Μάο, ώστε εξαιτίας τους γρήγορα τόσο ο ίδιος όσο και το ΚΚΚ οδηγήθηκαν σε ταχείες αναδιπλώσεις έναντι της Σοβιετικής Ρωσίας..
Αυτές ξεκίνησαν σχετικά σύντομα, όταν ο Νικήτα Χρουστσόφ, προώθησε την θεωρία της «ειρηνικής συνύπαρξης».
Η θεωρία αυτή υποστήριζε ότι, τα σοσιαλιστικά- κομμουνιστικά κράτη θα μπορούσαν άνετα να συμβιώνουν ειρηνικά με τα καπιταλιστικά κράτη και πως μπορούσαν να διαμορφωθούν ανάμεσά τους αντίστοιχες συνθήκες που θα εξασφάλιζαν ένα βιώσιμο μεταξύ τους περιβάλλον, κάτω από το οποίο θα τους δίνονταν η δυνατότητα να βρουν και να αναπτύξουν νέες ισορροπίες ειρηνικής συνύπαρξης.
Υπό αυτές τις εξελίξεις, η Κίνα του Μάο, αντέταξε πως αυτή πιά η εκδοχή Χρουστσόφ, ήταν αδιανόητη κι εξωφρενική κι άρχισε να υποστηρίζει ότι η πολιτική φιλοσοφία, που αντέτεινε η ΕΣΣΔ έρχονταν σε πλήρη αντίθεση πλέον με την λενινιστική- μαρξιστική αρχή της ανταγωνιστικής αντίφασης που υπαγόρευε ότι ο σοσιαλισμός και ο καπιταλισμός δεν μπορούσαν ποτέ να συνυπάρξουν ειρηνικά μεταξύ τους. Έτσι, για την Κίνα του Μάο, οι θεωρίες που αναπτύσσονταν στην ΕΣΣΔ κι επηρέαζαν τα ανά τον κόσμο κομμουνιστικά κόμματα, συνιστούσαν άκρατο αναθεωρητισμό, απαράδεκτη απομάκρυνση από τις κοινές αρχές κι αξίες του παγκόσμιου κομμουνισμού, προδοσία της ορθόδοξης ερμηνείας του μαρξισμού λενινισμού και το λιγότερο που μπορούσαν να χαρακτηριστούν ήταν ως επικίνδυνες κι υποκρύπτουσες έναν ξεκάθαρο μαρξιστικό ρεβιζιονισμό, δηλαδή μία προσπάθεια συμμαχίας με την αστική τάξη.
2ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς
Ήδη, άλλωστε, ο Μάο είχε υποστηρίξει ότι όσον αφορά τον πλήρη πυρηνικό πόλεμο , η ανθρώπινη φυλή δεν θα καταστραφεί, αλλά αυτή η κίνηση συνιστούσε την ευκαιρία για να αναδειχθεί πλέον στην επιφάνεια ένας γενναίος, νέος κομμουνιστικός κόσμος από τις στάχτες του ιμπεριαλισμού.
Ο Χρουστσόφ όμως, από την άλλη πλευρά, πιο ρεαλιστής, πίστευε ότι στρατηγικές επιλογές και δόγματα, όπως η ιδέα της Αμοιβαίας Εξασφαλισμένης Καταστροφής (MAD), δηλαδή ενός αμοιβαίου πυρηνικού πολέμου μεταξύ κομμουνιστικού και καπιταλιστικού κόσμου, που μπορεί να έβρισκε έδαφος σε περίπτωση πυρηνικής επίθεσης εκ μέρους κάποιου μέλους εκ του κομμουνιστικού μπλοκ, ήταν πιθανόν να οδηγήσουν την Σοβιετική Ένωση σε επικίνδυνα αποτελέσματα, κι έτσι άρχισε να μετριάζει την επιθετική της ρητορικής της ΕΣΣΔ. Ήδη, άλλωστε, ο Μάο είχε υποστηρίξει ότι όσον αφορά τον πλήρη πυρηνικό πόλεμο , η ανθρώπινη φυλή δεν θα καταστραφεί, αλλά αυτή η κίνηση συνιστούσε την ευκαιρία για να αναδειχθεί πλέον στην επιφάνεια ένας γενναίος, νέος κομμουνιστικός κόσμος από τις στάχτες του ιμπεριαλισμού.
Ύστερα από αυτήν την αντιμετώπιση των σοβιετικών, το Κινέζικο Κομμουνιστικό Κόμμα εστίασε εμφατικά πως οι εξωτερικές πολιτικές της ΕΣΣΔ, δεν έδειχναν την αναμενομένη αποφασιστικότητα που προσδοκούσε το κομμουνιστικό κίνημα από έναν ηγέτη του, αλλά αντίθετα ελαχιστοποιούσαν τον κίνδυνο ενός πυρηνικού πόλεμου, που θα οδηγούσε στην τελική επικράτηση του Κομμουνισμού.
Με αυτά και με αυτά, σιγά σιγά άρχισαν να πέφτουν βαριοί χαρακτηρισμοί, από την κομμουνιστική Κίνα πάνω στο τραπέζι εναντίον των Σοβιετικών, όπως «Προδότες της Επανάστασης» , «Σοβιετικοί Ιμπεριαλιστές» , «Καιροσκόποι», «Ρεβιζιονιστές», «Μεγαλύτεροι Εχθροί από τις Καπιταλιστικές ΗΠΑ» κι άλλα τέτοια ωραία, που οδηγούσαν σταθερά τις μεταξύ τους σχέσεις στον εκτροχιασμό, αφού επιχειρούσαν να εμφανίσουν την Κίνα και τον Μάο ως τους μόνους πλέον πραγματικούς φύλακες της ορθόδοξης μαρξιστικής-λενινιστικής ιδεολογίας που τηρούσαν απαρέγκλιτα τις αρχές της
Κινεζικό δημοσίευμα που εμφανίζει τον Μάο Τσε Τούνγκ να παίρνει την σκυτάλη της ηγεσίας του Κομμουνιστικού κινήματος απο τον Στάλιν.
*
Η δυσαρέσκεια των Σοβιετικών είχε χτυπήσει κόκκινο ! Από την δική τους πλευρά, έβλεπαν πως μέχρι τότε είχαν κάνει τόσα πολλά για την Κίνα, που στα μάτια τους αποδεικνύονταν αχάριστη. Την είχαν βοηθήσει, εφοδιάζοντας με όπλα το Κινέζικο Κομμουνιστικό Κόμμα, ώστε να απελευθερωθεί η χώρα από τους Ιάπωνες κατακτητές της στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και να αποκτήσει την ανεξαρτησία της. Τα ίδια αυτά όπλα ήταν που χρησιμοποιήθηκαν από το ΚΚΚ ώστε να στραφεί εναντίον των Κινέζων Εθνικιστών και να καταλάβει στα 1949 την εξουσία. Ενώ στα χρόνια που ακολούθησαν, ήταν οι Ρώσοι αυτοί που είχαν μεταφέρει ως και τις τεχνολογίες αιχμής τους στην Κίνα.. Μέχρι και με την τεχνογνωσία της πυρηνικής τους τεχνολογίας την είχαν εφοδιάσει κι ορίστε τώρα τι εισέπρατταν !
Μέχρι τα 1962 οι Σοβιετικοί είχαν αποσύρει από την Κίνα όλους τους τεχνικούς της ΕΣΣΔ , δηλαδή περίπου 1.400 επιστήμονες κι ακύρωσαν 200 επιστημονικά κοινά έργα. Παράλληλα, ως ένδειξη δυσαρέσκειας στους προσβλητικούς χαρακτηρισμούς που εξαπέλυε εναντίον τους ο Μάο και η Κίνα , με την πρώτη ευκαιρία, την είχαν ξεκόψει από κάθε οικονομική βοήθεια και στρατιωτική υποστήριξη.
Στις ομιλίες του ο Χρουστσόφ γίνονταν όλο και πιο κυνικός, όλο και πιο επιθετικός, προσπαθώντας ευκαιρίας δοθείσης να γελοιοποιήσει την Κίνα και τον Μάο προς πάντες , τονίζοντας πυκνά συχνά κι εμφατικά πως ο Μάο δεν διαφέρει καθόλου από τον Στάλιν και πως είναι ακραίος αριστερός ρεβιζιονιστής. Αυτή η λέξη , «ρεβιζιονιστής» , πήγαινε κι ερχόταν ! Ο Μάο από την άλλη ανταπαντούσε πως αυτός είναι ο πραγματικός κληρονόμος του μαρξισμού –λενινισμού κι ότι η ΕΣΣΔ αποτελούσε πλέον ζωντανή προσβολή για το ανά τον κόσμο κομμουνιστικό κίνημα. Ο Χρουστσόφ έπαιρνε σειρά κι αντέτασσε πως ο Μάο ήταν ψυχικά ανισόρροπος κι είχε χάσει κάθε αίσθηση μέτρου και λογικής και γενικά οι προσβολές, σαν την μπάλα του πινγκ πονγκ , πήγαιναν από την μία μεριά του τερέν στην άλλη, όλο και με μεγαλύτερη ορμή, όλο και με πιο δυνατό το χτύπημα της κάθε επόμενη φορά. Η δε, υπόλοιπη διεθνής κοινότητα δεν προλάβαινε καν να στρέψει το κεφάλι για να παρακολουθήσει την διαδρομή αυτής της μπάλας και τις μεταξύ τους εξελίξεις.
*
Έως το 1963 η διάσπαση του κομμουνιστικού κινήματος παγκοσμίως, ήταν πλέον αδιαμφισβήτητο γεγονός!
Το παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα έπαψε να παρουσιάζει πλέον μια συμπαγή δομή κι είχε περιπέσει σε διχόνοια και διάσπαση.
Ερνέστο Τσε Γκεβάρα. Αργεντίνος γιατρός κι επαναστάτης που έπαιξε ρόλο στην Κουβανική Επανάσταση
«Ως μαρξιστές έχουμε υποστηρίξει ότι η ειρηνική συνύπαρξη μεταξύ των εθνών δεν περιλαμβάνει τη συνύπαρξη μεταξύ των εκμεταλλευτών και των εκμεταλλευόμενων, μεταξύ των καταπιεστών και των καταπιεσμένων», διακήρυττε ο Αργεντίνος Τσε Γκεβάρα το 1964 στην ομιλία του στον ΟΗΕ.Το παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα έπαψε να παρουσιάζει πλέον μια συμπαγή δομή κι είχε περιπέσει σε διχόνοια και διάσπαση. Τα διάφορα ανά τον κόσμο κομμουνιστικά κινήματα, είχαν διαιρεθεί σε σοβιετικό μπλοκ και μαοϊκό μπλοκ και με την πρώτη ευκαιρία προκαλούσαν, επιτίθονταν ή συγκρούονταν μεταξύ τους, αντιμετωπίζοντας το ένα το άλλο ως τον απόλυτο ιδεολογικό του εχθρό, αναλόγως ποια από τις δύο πλευρές έπαιρναν.
*
– Η γεωπολιτική αντιπαλότητα που έκρυβαν οι ιδεολογικές διαφωνίες ΕΣΣΔ και ΛΔΚ.
Επειδή όμως το θέμα μας δεν είναι οι μαρξιστικές – λενινιστικές διαφωνίες των δύο κομμουνιστικών μπλοκ της εποχής, ούτε κι όλα τα ιστορικά γεγονότα που λάμβαναν χώρα και τις εξέθρεφαν, αυτό που αξίζει να σχολιάσουμε τώρα, αφού πήραμε μια γενική γεύση των μεταξύ τους ιδεολογικών διαξιφισμών , είναι πως τα ίδια τα γεγονότα που έλαβαν χώρα, μεταξύ Σοβιετικής Ένωσης και Μαοϊκής Κίνας, την δεκαετία από το 1953 έως και την πλήρη ιδεολογική αποξένωση τους το 1963, καθιστούν κάτι πλέον από σαφές πώς πίσω από όλες αυτές τις ιδεολογικές αντιπαραθέσεις, τις δογματικές αψιμαχίες και στην συνέχεια τις εκατέρωθεν άγριες λεκτικές ξιφομαχίες, στην ουσία δύο κόσμοι αντιπάλευαν ανηλέως μεταξύ τους, αποσκοπώντας στην επικράτηση και τον έλεγχο των ανά τον κόσμο κομμουνιστικών κινημάτων και μέσω αυτών στην απόκτηση παγκόσμιας ισχύος και κυριαρχίας, αφού κατά τα άλλα στην πραγματικότητα πίσω από την κουρτίνα της ιδεολογικής διαμάχης υπέκρυπταν έναν έντονο γεωπολιτικό ανταγωνισμό μεταξύ Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας και Σοβιετικής Ρωσίας αποτελώντας απλώς και μόνον το αναγκαίο υποτυπώδες προκάλυμμά του.
Η ιδέα της «ειρηνικής συνύπαρξης» της ΕΣΣΔ, ενίσχυσε τα αντανακλαστικά της Κίνας και την εκρηκτική ρητορική του Μάο που ένιωσε τον κίνδυνο να μείνει η χώρα του γεωπολιτικά απομονωμένη. Η ανησυχία της Κίνας προέρχονταν κυρίως από το γεγονός ότι, η νέα αυτή σοβιετική φιλοσοφία, που έφερε ο Χρουστσόφ, στην πράξη έδωσε την δυνατότητα σε πολλά κομμουνιστικά κόμματα ανά τον κόσμο ώστε στην πορεία να εγκαταλείψουν την ιδέα μιας ένοπλης κομμουνιστικής επανάστασης που στόχευε στην παγκόσμια κυριαρχία του κομμουνισμού κι είχε ως αποτέλεσμα, κυρίως στα κόμματα των αναπτυγμένων χωρών, αυτά να αρχίσουν να συμμετέχουν στην εκλογική πολιτική σκηνή της χώρας τους και να στελεχώνουν τα εθνικά τους κοινοβούλια. Αυτό με την σειρά του, του συνεπάγονταν πως κανείς πλέον δεν μπορούσε, μέσω μιας κοινής θεωρίας, να τα ελέγξει αποκτώντας ιδεολογική κυριαρχία επ’αυτών ώστε να προσδώσει μέσω αυτής στον εαυτό του την παγκόσμια ισχύ ενός κυρίαρχου διεθνούς παίχτη.
Οι δε, προκλήσεις του Μάο, μέσω δηλώσεων για παγκόσμιας κλίμακας πυρηνικό πόλεμο, κυρίως στόχευαν να αναδείξουν στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα την Κίνα ως τον αυθεντικό ηγέτη του και θεματοφύλακα των αρχών της ορθόδοξης ερμηνείας του μαρξισμού-λενινισμού ώστε να κλέψουν από την σοβιετική Ρωσία τα σκήπτρα του πρωτεργάτη της κομμουνιστικής επανάστασης, επιδιώκοντας παράλληλα να παρουσιάσουν την Κίνα ως το αντίπαλο δέος κατά του ιμπεριαλισμού ώστε να αυξήσουν την διαπραγματευτική ισχύ της απέναντι στον Δυτικό-καπιταλιστικό κόσμο, περιθωριοποιώντας από τον ρόλο αυτό την ΕΣΣΔ.
Ούτε βέβαια, η Κίνα καλόβλεπε ποτέ της, την διαρκή πριμοδότηση και τις φιλικές σχέσεις των Σοβιετικών με την αιώνια αντίπαλο της την Ινδία και την συνεχή , συστηματική κι απειλητική για αυτήν προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού της τελευταίας από την Ρωσία, που εκλαμβάνονταν ως εχθρική κίνηση που συγκρούονταν προς τα γεωπολιτικά συμφέροντα της Κίνας. Ως τέτοια , η Ρωσο-Ινδική συνεργασία, με την σειρά της, τροφοδοτούσε τις ιδεολογικές εκρήξεις και διαφωνίες του Μάο και του ΚΚΚ, πίσω από τις οποίες η Κίνα ουσιαστικά συγκάλυπτε τις συνεχώς επιδεινούμενες ανησυχίες της.
Αξίζει να σημειωθεί εδώ, ότι όταν ξέσπασε η Σινο-Ινδική σύρραξη του 1962 στα κοινά σύνορα των Ιμαλαϊων (διαμάχη που συνεχίζεται μέχρι σήμερα), δηλαδή λίγο πριν διαρρηχθούν οριστικά οι Σινο-Ρωσικές σχέσεις, οι Σοβιετικοί τάχθηκαν ξεκάθαρα και δημόσια υπέρ της Ινδίας εφοδιάζοντας την με τα πιο υπερσύγχρονα για την εποχή μαχητικά MIG και με ότι πιο προηγμένο στρατιωτικό εξοπλισμό διέθεταν. Άλλωστε η τακτική αυτή της Ρωσίας συνεχίζεται ως τις ημέρες μας καθώς από την εποχή εκείνη ακόμα η Μόσχα βλέπει σταθερά την Ινδία ως στρατηγικό της σύμμαχο…
Όσο δε για την ικανοποίηση του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος σχετικά με την πάταξη από την ΕΣΣΔ των αντιφρονούντων του Ανατολικού Μπλοκ και την υπογραφή της Συνθήκης της Βαρσοβίας, που εξέφραζε ο Μάο στα 1955, περισσότερο μάλλον υπέκρυπτε τον φόβο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, ότι κάθε ανοχή σε αντίστοιχα κινήματα ήταν πιθανόν να γεννήσει προσδοκίες οι οποίες με την σειρά τους θα εξέγειραν αντίστοιχες αντιδράσεις αντιφρονούντων στο δικό της εσωτερικό. Βλέπετε, είμαστε στην εποχή, που μόλις 6 χρόνια προηγούμενα το ΚΚΚ είχε εξωθήσει τους αντιφρονούντες Κινέζους εθνικιστές στο νησί της Ταϊβάν κι οι ζυμώσεις μέσα στα λαϊκά στρώματα της Κίνας ακόμα δεν είχαν κατακάτσει.Η δε πάταξη των αντιφρονούντων του ανατολικού μπλοκ από την ΕΣΣΔ , έδινε μιας πρώτης τάξεως άλλοθι στην ΛΔΚ να πράξει τα ίδια στην Ταϊβάν..
Άλλωστε, η Εκστρατεία «Εκατό Λουλούδια» του Κινεζικού Κομμουνιστικού (ΚΚΚ) Κόμματος. που ξεκίνησε αμέσως μετά, ανάμεσα στα έτη 1956-1957 κι έδινε στους Κινέζους την δυνατότητά να εκφράσουν ελεύθερα και δημόσια την άποψη τους για θέματα, που αφορούσαν την γραφειοκρατία και το ίδιο το ΚΚΚ, αν και δεν ήταν διόλου κολακευτική για τον Μάο, αφού κατέληξε σε μια άκρατη κριτική των Κινέζων εναντίον του, εντούτοις αποδείχθηκε εξαιρετικά πετυχημένη. Κι αύτο, διότι στην ουσία αποτέλεσε μια καλά ενορχηστρωμένη προσπάθεια ενός καλοστημένου σχεδίου του ΚΚΚ, που εκτόνωσε κι εξαέρωσε πολλές από τις επικείμενες αντιδράσεις των πολιτών, φέροντας τα επιθυμητά που έλεγξαν τον κινεζικό λαό της ενδοχώρας και ποδηγέτησαν τις όποιες αντιδράσεις του, λίγο πριν από την επικείμενη επίθεση της Κίνας στην Ταϊβάν και στα πέριξ αυτής νησιά, η οποία έλαβε χώρα την αμέσως επόμενη χρονιά και πιο συγκεκριμένα τον Αύγουστο του 1958. Αυτή, υπήρξε η Δεύτερη, από τις πολλές πλέον μέχρι σήμερα Κρίσεις των Στενών της Ταϊβάν.
*
Η δε απόκρυψη από την Κίνα προς τους Σοβιετικούς της επικείμενης αυτής επίθεσης της στην Ταϊβάν , ψύχρανε πολύ περισσότερο, από την φαινομενικά και μόνον, ιδεολογική τους αντιπαράθεση, την σχέση των Σοβιετικών με την Κίνα. Αυτή καθ’ αυτή η ίδια η επίθεση προξένησε διεθνείς αντιδράσεις κι αποτέλεσε για πρώτη φορά την αιτία ώστε οι ΗΠΑ να απειλήσουν ευθέως την Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας με πυρηνικό πόλεμο και να τροφοδοτήσουν εκ νέου με συστοιχίες πυρηνικών όπλων στην Ταϊβάν (σσ: Οι ΗΠΑ απέσυραν το 1974 εντέλει από το νησί τα πυρηνικά τους όπλα, διατηρώντας ωστόσο, όπως ήδη αναφέρθηκε, τις εγγυήσεις τους για την ασφάλεια των πληθυσμών του.).
Ο Χρουστσόφ, αμφέβαλλε πια εάν υπήρχε ίχνος λογικής πίσω από τις κινήσεις του Μάο , καθώς έβλεπε ότι αυτές, υποκινούμενες από την δίψα του για παγκόσμια εξουσία, γίνονταν κάθε μέρα όλο και πιο απρόβλεπτες, προσπαθώντας να εξωθήσουν τις καταστάσεις στα άκρα, όντας πράγματι ικανές να εκκινήσουν ανά πάσα στιγμή έναν πυρηνικό πόλεμο ανάμεσα στις καπιταλιστικές δυνάμεις και στο κομμουνιστικό μπλοκ.
Έτσι, είδε κι αποείδε ο Χρουστσόφ και το Σεπτέμβριο του 1959 κανονίστηκε συνάντηση του με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, με σκοπό να μειωθούν οι γεωπολιτικές εντάσεις ΗΠΑ-Σοβιετικής Ένωσης.
1959. O Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντουάϊτ Αϊζενχάουερ καλωσορίζει στις ΗΠΑ τον Σοβιετικό Ηγέτη, Γ.Γ ΚΚΣΕ, Νικήτα Χρουστσόφ
Κάθε δε, τυχόν συνεργασία ΗΠΑ-Σοβιετικών, έβλαπτε την Κίνα, περιθωριοποιώντας την από υποψήφια δύναμη που μπορούσε να καθορίσει τις παγκόσμιες ισορροπίες. Έτσι, στην επίσκεψη αυτή του σοβιετικού ηγέτη στον Λευκό Οίκο, ο Μάο Τσε Τούνγκ αμέσως αντέδρασε βίαια, χαρακτηρίζοντας τον Χρουστσόφ ως «οπορτουνιστή που έχει γίνει πολύ ανεκτικός στον αντίπαλο», ενώ το ΚΚΚ εξαπέλυε τα βέλη του με δηλώσεις του τύπου «Η Σοβιετική-Αμερικανική συνεργασία για την κυριαρχία του κόσμου αποσκοπεί σε γεωπολιτικές ενέργειες που αντιφάσκουν στον μαρξισμό-λενινισμό.»
Στους ίδιους όμως πάνω κάτω χρόνους που συμβαίναν όλα αυτά, η Κίνα του Μάο διατηρούσε άριστες σχέσεις με μια σειρά τότε καπιταλιστικών κρατών, που ανήκαν στην σφαίρα του ευρύτερου γεωπολιτικού ενδιαφέροντος της εξωτερικής της πολιτικής, όπως παραδείγματος χάριν με το Πακιστάν , την Αιθιοπία , την Τανζανία , το Ιράν και την Ζάμπια , ενώ συγχρόνως άφηνε ανυποστήρικτη την κομμουνιστική επανάσταση στις Φιλιππίνες. Λίγο δε αργότερα στα 1973 οι πόρτες της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, άνοιγαν διάπλατες για να υποδεχθεί με κάθε επισημότητα τον δικτάτορα του Ζαϊρ..Ενώ την αμέσως επόμενη χρονιά, στα 1974, η Κίνα έδινε οικονομική πίστωση στον πραξικοπηματία της Χιλής Πινοσέτ κι ας σκότωνε αυτός 1.000 κομμουνιστές κάθε μέρα…
Πώς αλήθεια χρησιμοποιούνται οι ιδεολογίες όταν πρόκειται για τα γεωπολιτικά συμφέροντα των κρατών !!!
Υπάρχει μια ευάριθμη (μετρήσιμη) κατηγορία Ελλήνων που βλέπει τις πολιτικές εξελίξεις ως ένα ρευστό σενάριο που αποζητά σταθερότητα. Τους εδιαφέρει να διαμορφωθεί το πολιτικό σκηνικό με προβλέψιμες εξελίξεις που θα αποσκοπούν στην ευημερία της κοινωνίας. Ολόκληρης της κοινωνίας. Και βλέπουν τα πολιτικά κόμματα ως το μέσον για την επιτυχία αυτού του σκοπού. Δεν υπάρχει, άλλωστε, και κάτι άλλο. Την κυβερνητική διαχείριση των χωρών αναλαμβάνουν τα πολιτικά κόμματα.
Με αυτήν την έννοια προσέγγισαν με ενδιαφέρον τις εξελίξεις στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας. Ενδιαφέρονται για τις ισορροπίες στο Συριζα και προσεγγίζουν με ενδιαφέρον και τις τρέχουσες εξελίξεις στο ΠΑΣΟΚ.
Αυτή, λοιπόν, η οπτική ανησυχεί με όσα βλέπει να τεκταίνονται στο Κίνημα μετά τις εκλογές της Κυριακής. Διακρίνει μια αντιπαλότητα, στα όρια του μίσους μεταξύ “συντρόφων” του ίδιου κόμματος. Και ανησυχεί, μήπως, εκεί που μέσω της εκλογικής διαδικασίας επιδιώκετο η ενότητα στο Κίνημα και μια δυναμική πορεία με αξιώσεις ανανέωσης του πολιτικού λόγου, της συμπεριφοράς και της σχέσης μεταξύ των τάσεων δει έναν εκφυλισμό της διαδικασίας και αποτύχει το πείραμα ανάδειξης ενός δεύτερου ισχυρού πόλου που θα μπορεί να διεκδικεί την εξουσία. Δεν θα υπάρχει, απλώς, ως συμπλήρωμα.
Η επιθυμία, λοιπόν, αυτής της ευάριθμης ομάδας είναι:
-Να πέσουν οι τόνοι της προεκλογικής αντιπαράθεσης.
-Οι φίλοι καθενός υποψηφίου να μειώσουν τις αρνητικές και απαξιωτικές αναφορές τους για τον ανθυποψήφιο, όχι τον αντίπαλο. Αλοίμονο αν ο ανθυποψήφιος στο ίδιο κόμμα αντιμτωπίζεται ως αντίπαλος.
-Οι υποψήφιοι στην αντπαράθεσή τους να προτείνουν πολιτικές, ιδεολογικές αναφορές, τρόπους αντιμετώπισης των προβλημάτων της κοινωνίας, νέο πολιτικό ήθος και άλλα παρόμοια. Όχι αναφορές στο παρελθόν. Εκείνο που ο κόσμος επιθυμεί να δημιουργηθεί είναι κάτι νέο, ανεξαρτήτως του ποιός θα εκλεγεί.
-Προσωπικά, αν και είχα την αρχική ιδέα ο κ. Παπανδρέου να μην πάει στον δεύτερο γύρο των εκλογών για λόγους προστασίας του ονόματος και της κληρονομιάς που φέρει, ομολογώ πως έκανα λάθος. Τίποτε δεν έχει τελειώσει αν και αριθμητικά ευνοείται ο κ. Ανδρουλάκης απο το αποτέλεσμα του Α! γύρου.
-Το σημαντικό, πάντως, είναι η επόμενη ημέρα να βρει το Κίνημα ενωμένο, ανεξαρτήτως, του ποιος θα εκλεγεί. Δεν είναι πολιτική συμπεριφορά πολιτών μιας, υποτίθεται, ανεπτυγμένης κοινωνίας να συμμετέχουν στις διαδικασίες, μόνο, αν η τάση τους επικρατεί. Μονοτασικά κόμματα δεν μπορούν να διεικδικήσουν την πολιτική εξουσία. Χρειάζεται, λοιπόν, να πέσουν οι τόνοι και να διαμορφωθούν οι όροι ενότητας και ανανέωσης.
Γιατί, διαφορετικά, δεν έχει νόημα να επιδείξει η κοινωνία ενδιαφέρον για το ΠΑΣΟΚ, αν αυτό που θα προκύψει την επόμενη ημέρα θυμίζει ως συμπεριφορά και πολιτικός λόγος το παρελθόν.
Η τρέχουσα κρίση μεταξύ Ρωσίας-Ουκρανίας προστίθεται ως ένας ακόμη κρίκος σε μια “αλυσίδα” διαρκών αντιπαραθέσεων μεταξύ των δύο αντιμαχομένων πλευρών έπειτα από τη βίαιη υβριδική προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσική Ομοσπονδία το 2014.
Είναι πρόδηλο πως το ρωσικής εμπνεύσεως και εκτέλεσης fait accompli, η κατ’ ουσίαν αλλαγή των ρωσο-ουκρανικών συνόρων, συνεπεία του υβριδικού δόγματος της Μόσχας, γνωστού και ως δόγμα Γκερασίμοφ, αποτέλεσε μια μόνιμη εστία αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο πλευρών έκτοτε, δημιουργώντας παράλληλα επιπρόσθετη ζημία στις ήδη επιβαρυμένες σχέσεις ΝΑΤΟ-Ρωσίας.
Το τετελεσμένο της Κριμαίας ουδέποτε έγινε αποδεκτό από το ΝΑΤΟ, τη Δύση και τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα ενεργοποιήθηκε το δίλημμα ασφαλείας των χωρών της Βαλτικής και της Πολωνίας.
Οι ευρείας κλίμακας στρατιωτικές ασκήσεις της Μόσχας θεωρήθηκαν προπομπός στρατιωτικής επέμβασης στο πλαίσιο εξαναγκασμού του Κιέβου αποδοχής τετελεσμένων. Η προηγούμενη κρίση αποσοβήθηκε μέσω της Συνόδου Κορυφής Μπάϊντεν-Πούτιν στη Γενεύη.
Παραταύτα, η τρέχουσα κλιμάκωση σηματοδοτεί τη διάβρωση και υπονόμευση των συμφωνηθέντων Μπάϊντεν-Πούτιν, γεγονός που κάλλιστα δύναται να αποδοθεί αφενός στην αμοιβαία καχυποψία που διέπει τις σχέσεις Ρωσίας-ΗΠΑ μετά την εκλογή Μπάϊντεν, αφετέρου στηνρωσική υβριδική προσέγγιση που χειραγωγεί τα όρια μεταξύ πολέμου και ειρήνης και στα αντίστοιχα νατοϊκά αντίμετρα άσκησης πίεσης που δεν αποδέχονται τις ρωσικές κόκκινες γραμμές και μεταφέρουν το δίλημμα κλιμάκωσης στη ρωσική πλευρά ενθαρρύνοντας την κυβέρνηση του Κιέβου στις επιδιώξεις του, να ανατρέψει το δυσμενές γι’ αυτήν status quo.
Αμερικανικές και Ρωσικές Στρατηγικές
Η διαφορά πρόσληψης του “άλλου” μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσίας αφενός εδράζεται στα ψυχροπολεμικά σύνδρομα εκατέρωθεν, αφετέρου όμως αποτυπώνονται σ ένα παίγνιο μηδενικού αθροίσματος, οι γεω-στρατηγικές επιδιώξεις και των δύο πλευρών στον πολυπολικό κόσμο του 21ου αιώνα.
Τουτέστιν, η νέα αμερικανική ηγεσία των Δημοκρατικών, στρέφεται προς τη διπλή ανάσχεση Ρωσίας-Κίνας, προσπαθώντας να αποτρέψει παράλληλα τη δυνατότητα σύγκλισης των δύο χερσαίων ευρασιατικών δυνάμεων δημιουργώντας ένα πλαίσιο κατατριβής και των δύο ξεχωριστά με χρήση διαφορετικών εργαλείων.
Η στρατηγική ανάσχεσης των ΗΠΑ ως προς τη Ρωσία αφορά τη δημιουργία πολλαπλών μετώπων πίεσης στον άμεσο περίγυρο της Μόσχας ώστε να ανακόψει την ρωσική επανάκαμψη σε κρίσιμης σημασίας περιοχές όπως η Μαύρη Θάλασσα, ο Καύκασος και η Μεσόγειος.
Απώτερος στρατηγικός στόχος είναι αφενός η απενεργοποίηση του υβριδικού ρωσικού δόγματος και η αποτροπή περαιτέρω ρωσικής εμπλοκής και επιρροής στο εσωτερικό των δυτικών κρατών και σε περιοχές ζωτικών αμερικανικών συμφερόντων, αφετέρου η από-νομιμοποίηση Πούτιν μέσω του εξαναγκασμού του σε συμβιβασμό.
Αντιστοίχως, η Ρωσική πλευρά επενδύει στο υβριδικό πλαίσιο που αφορά χρήση στρατιωτικών όσο και μη στρατιωτικών μεθόδων σ ένα ενοποιημένο πεδίο επιχειρήσεων, στοχεύοντας στην ανάκτηση της ρωσικής επιρροής στον άμεσο περίγυρο της Μόσχας -στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες- καταρχήν, καθ υπόδειξιν του περίφημου δόγματος Πριμακόφ, τον επιχειρησιακό βραχίονα του οποίου αποτελεί το δόγμα Γκερασίμοφ μέσω της δημιουργίας τετελεσμένων, την εμπέδωσή τους σε συγκεκριμένο χρόνο και την αποτροπή αντίπαλων τετελεσμένων.
Πρόκειται για καθολικές στρατηγικές που δημιουργούν συνθήκες περιφερειακής αστάθειας με λογικές κλιμάκωσης για αποκλιμάκωση (escalate to de escalate) με ευνοϊκούς όρους.
Οι ρωσικές κόκκινες γραμμές έχουν χαραχθεί de facto από τον Πόλεμο στη Γεωργία το 2008.Η νέα αμερικανική στρατηγική επιχειρεί να τις διαβρώσει de facto ανεβάζοντας το διακύβευμα (raising the stakes) και με αναλογική κλιμακωτή αντίδραση στο επίπεδο συμβολισμού (proportional escalatory signalling ).
Η ρωσική αντίληψη περί αναβίωσης του Intermarium
Ιδιαίτερης μνείας αξίζει η ρωσική αντίληψη (perception) περί αναβίωσης του γεωπολιτικού δόγματος Intermarium ως προς την ανάσχεση της Ρωσίας με ιθύνουσα την Πολωνία και με αμερικανική στήριξη.
Πρόκειται για το σχέδιο που είχε εμπνευστεί ο Πολωνός Στρατάρχης Γιόζεφ Πιλσούδσκι την επαύριο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου το περίφημο Miedzynorze κ αφορούσε την ανάσχεση της νεοσύστατης Σοβιετικής Ένωσης μέσω ενός πλέγματος συμμαχιών επί της χερσαίας μάζας που παρεμβάλλεται μεταξύ της Μαύρης Θάλασσας της Βαλτικής και φτάνει ως την Αδριατική.
Αξίζει να αναφερθεί πως το γεωοικονομικό σχέδιο των Τριών Θαλασσών θεωρείται από τη ρωσική πλευρά ως το πρόπλασμα ενός σύγχρονου γεωπολιτικού intermarium στον 21ο αιώνα απολύτως συμβεβλημένο με την αμερικανική στρατηγική ανάσχεσης της Μόσχας.
Εκεί όπου απέτυχε το σχέδιο Πιλσούδσκι τη δεκαετία του1920 ,καθώς περιελάμβανε την Ουκρανία και την Λευκορωσία (και οι δύο περιοχές κατελήφθησαν από τους Σοβιετικούς άμεσα), η ρωσική ηγεσία θεωρεί ότι επιχειρείται μια νέα εκδοχή του με αιχμή την Ουκρανία, με προεκτάσεις που φτάνουν στα Βαλκάνια στην Υπερδνειστερία και στον Καύκασο με εμπνευστή την Πολωνία και ενορχηστρωτές τις ΗΠΑ-Ηνωμένο Βασίλειο.
Η Απειλή μιας “Θερμής” Κρίσης
Οι διαρκείς στρατιωτικές προβολές ισχύος εκατέρωθεν και κυρίως η πυρετώδης συσσώρευση ρωσικών στρατευμάτων κατά μήκος των ρωσο-ουκρανικών συνόρων, σε συνδυασμό με την αποκάλυψη διαβαθμισμένης πληροφορίας περί επικείμενης ρωσικής επίθεσης ως την άνοιξη του 2022, δημιουργούν ένα εκρηκτικό κλίμα που απειλεί την περιφερειακή σταθερότητα στην Ευρώπη και θέτει ξανά το ΝΑΤΟ έναντι της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην Ανατολική ευρωπαϊκή υπο-περιφέρεια.
Οι προεκτάσεις έστω μιας περιορισμένης σύγκρουσης μεταξύ Ουκρανίας –Ρωσίας είναι τεράστιες.
Λαμβάνοντας υπόψη πως η Ρωσία απαιτεί τη σύναψη μιας στρατηγικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, που θα περιλαμβάνει ξεκάθαρες δεσμεύσεις μη προώθησης του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς, η διακυβέρνηση Μπάϊντεν φαίνεται πως επιτυγχάνει τον πρωταρχικό στόχο της. Με το να αυξήσει το διακύβευμα, το δίλημμα ετέθη στη ρωσική πλευρά, η οποία ζητεί συγκεκριμένες εγγυήσεις.
Θα είναι όμως απόλυτα εσφαλμένη η αμερικανική πλευρά και ιδίως η ουκρανική αν αγνοήσουν τις ρωσικές κόκκινες γραμμές.
Το παράδειγμα της Γεωργίας το 2008 είναι χαρακτηριστικό. Υπό δυσμενέστερες συνθήκες η Ρωσία απάντησε δυναμικά και εξανάγκασε τη γεωργιανή ηγεσία σε ατιμωτικό συμβιβασμό.
Αν συμβεί κάτι αντίστοιχο, οι συνέπειες θα είναι τρομακτικές για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και θα κινδυνεύσει με αποσταθεροποίηση ένας γεωγραφικός χώρος από την Βαλτική ως την Μεσόγειο.
Ο κίνδυνος μιας ακούσιας κλιμάκωσης (inadvertent escalation) και μετατροπής της υφιστάμενης “θερμής” ειρήνης σε “θερμή” κρίση εξαιτίας της χειραγώγησης των ορίων Πολέμου-Ειρήνης (manipulation of threshold) κ από τις δύο πλευρές, ελλοχεύει.
Υπό αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να προσαρμοστεί σε νέες συνθήκες. Η επένδυση στην έξυπνη ισχύ (smart power) με σημαντική ενίσχυση του πυλώνα της “σκληρής” ισχύος (hard power )είναι μονόδρομος.
Το ζήτημα της στρατηγικής αυτονομίας επιβάλλεται να τεθεί σε πραγματιστική βάση τόσο στο επίπεδο των δυνατοτήτων όσο κυρίως στο πολιτικό επίπεδο.
Η βήμα προς βήμα προσέγγιση (step by step approach) είναι πλέον ξεπερασμένη από τις εξελίξεις του 21ου αιώνα.
* Ο κ. Κων/νος Θ. Λαμπρόπουλος είναι Στρατηγικός Αναλυτής, Εταίρος Κέντρου Μελετών Ασφάλειας Γενεύης
Ο Στρατής Ανδρεάδης θεωρείται ένας από τους ισχυρότερους οικονομικούς παράγοντες του 20ου αιώνα στην Ελλάδα, δραστηριοποιούμενος στους κλάδους της ναυτιλίας, των τραπεζών, των ασφαλιστικών εταιρειών, των ξενοδοχείων, των βιομηχανιών, των συγκοινωνιών και των νοσοκομείων.
Ωστόσο, στις 5 Δεκεμβρίου του 1975, ένα μεγάλο μέρος των επιχειρήσεών του κρατικοποιήθηκε, με απόφαση της τότε κυβέρνησης του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Ανάμεσα σε όσα έχασε από τον έλεγχό του ήταν και τρεις ιστορικές τράπεζες.
Ο λόγος για την Εμπορική Τράπεζα, την Ιονική – Λαϊκή Τράπεζα και την Τράπεζα Επενδύσεων, στις οποίες ορίστηκαν προσωρινοί επίτροποι και στη συνέχεια πέρασαν υπό πλήρη κρατικό έλεγχο.
Πέραν των τριών παραπάνω τραπεζών, τις οποίες είχε αποκτήσει τη δεκαετία του 50′ και του 60′, ο Στρατής Ανδρεάδης είχε εξαγοράσει και τις τράπεζες Πειραιώς – Αττικής.
Εν μία νυκτί άλλαξαν όλα
Τον Δεκέμβριο του 1975, ωστόσο, όλα άλλαξαν εν μία νυκτί, με την κυβέρνηση Καραμανλή να προχωράει σε κρατικοποίηση των περισσότερων επιχειρήσεων Ανδρεάδη (εξαιρέθηκαν οι ναυτιλιακές).
Αποτέλεσμα ήταν να κηρυχθεί έκπτωτος από τις τραπεζικές διοικήσεις, αφού πρώτα ο υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Νίκος Κυριαζίδης, δημοσίευσε μία έκθεση, στην οποία περιέχονταν σωρεία καταγγελιών για παρανομίες από τον επιχειρηματία.
Ειδικοί ελεγκτές της ΤτΕ έκαναν αιφνίδιους ελέγχους στα γραφεία των τριών τραπεζών και πράγματι διαπίστωσαν την ύπαρξη παρανομιών. Έτσι, αργά το βράδυ της 5ης Δεκεμβρίου, εκδόθηκε ειδική Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, η οποία επικαλούταν το άρθρο 44 του Συντάγματος για «έκτακτες περιπτώσεις επειγούσης και απροβλέπτου ανάγκης».
Πριν αλλάξει η ημέρα, ο Στρατής Ανδρεάδης είχε παραδώσει τα κλειδιά των τριών τραπεζών στους ειδικούς επίτροπους της ΤτΕ και της κυβέρνησης Καραμανλή.
«Η ενέργεια που έγινε το 1975 είχε κίνητρα προσωπικά. Ας μου επιτραπεί να πω, κίνητρα ταπεινά των τότε κυβερνώντων» είχε δηλώσει ο ίδιος, μερικά χρόνια αργότερα.
Πάντως, ήταν γνωστό ότι ο επιχειρηματίας είχε αρκετά καλές σχέσεις με τις κυβερνήσεις της Χούντας, ενώ αντίθετα οι σχέσεις με την οικογένεια Καραμανλή ήταν εξαιρετικά τεταμένες, κάτι που ενδεχομένως επηρέασε τα όσα έλαβαν χώρα εκείνη τη βραδιά.
Ο Στρατής Ανδρεάδης έφυγε από τη ζωή το 1989 σε ηλικία 84 ετών. Μετά τον θάνατό του, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δικαίωσε την οικογένειά του, καλώντας το ελληνικό δημόσιο να καταβάλει χρηματική αποζημίωση στους κληρονόμους του.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου παραχώρησε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον ομόλογό του Σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Σανί στην Ντόχα, την πρωτεύουσα του Κατάρ, όπου ήρθε για να κάνει επίσημες επαφές.
Ο υπουργός είπε: «Αναπτύσσουμε τις σχέσεις μας με το Κατάρ σε κάθε τομέα. Εμβαθύνουμε τη συνεργασία μας σε τομείς όπως η άμυνα, η οικονομία, η εκπαίδευση, ο πολιτισμός και η υγεία. Η κοινή μας δήλωση θα υπογραφεί αύριο».
Δήλωσε ότι το Κατάρ και η Τουρκία υπερασπίζονται από κοινού την παλαιστινιακή υπόθεση.
Αναφερόμενος στη Λιβύη τόνισε:
«Παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις στη Λιβύη, τις προεκλογικές εξελίξεις. Ειδικά σε αυτή την περίπτωση, το Κατάρ έπαιξε μεγάλο ρόλο στην άφιξη 7 πολιτών μας που κρατούνταν από τον Χαφτάρ στη Λιβύη, πρώτα στο Κατάρ και μετά στην Τουρκία. Ευχαριστούμε την κυβέρνηση του Κατάρ, τον αδελφό μου Μοχάμεντ και τον Πρέσβη του Κατάρ στην Άγκυρα για την υποστήριξή τους. Και πάλι, εργαζόμαστε μαζί για την ανθρωπιστική βοήθεια στη Συρία. Ενεργούμε από κοινού για την υλοποίηση έργων υποδομής στη Σομαλία. Συνεχίζουμε να υπερασπιζόμαστε μαζί την παλαιστινιακή υπόθεση», είπε.
Στη συνέντευξη Τύπου, ο δημοσιογράφος του Reuters ρώτησε τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Τσαβούσογλου: «Η Τουρκία ήρθε στο Κατάρ για να απαιτήσει χρήματα;»
Ο Τσαβούσογλου εξεπλάγη, αλλά βιάστηκε να απαντήσει:
«Ήρθαμε εδώ σήμερα όχι για να στείλουμε χρήματα από το Κατάρ στην Τουρκία, αλλά για να βελτιώσουμε τις σχέσεις μας σε κάθε τομέα. Έχουμε ήδη μια συμφωνία SWAP μεταξύ μας. Καταλήξαμε σε αυτή τη συμφωνία τα προηγούμενα χρόνια».
Συνεχίζοντας την απάντησή του στην ερώτηση, ο Τσαβούσογλου είπε:
«Έχετε σχεδιάσει μια τέτοια εικόνα που η τουρκική οικονομία φαίνεται να έχει εξαντληθεί πλήρως. Αυτό δεν είναι αλήθεια. Όταν κοιτάξετε τους οικονομικούς δείκτες, η ανάπτυξη της τουρκικής οικονομίας είναι μεταξύ των κορυφαίων στον κόσμο», γράφει η τουρκική mynet.com.
Σήμερα το απόγευμα ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έφτασε στην Ντόχα, την πρωτεύουσα του Κατάρ, για να συμμετάσχει στην Έβδομη Σύνοδο της Ανώτατης Στρατηγικής Επιτροπής μεταξύ Τουρκίας και Κατάρ, όπως σημειώνει η Hurriyet.
Ενημερωμένες πηγές επιβεβαίωσαν ότι η Τουρκία ζήτησε επίσημα από τη μικτή στρατιωτική επιτροπή «5 + 5» να ανοίξει τον εναέριο χώρο στην «ανατολικής και νότιας Λιβύης» για διεθνείς πτήσεις της «Turkish Airlines», όπως δημοσιεύει η λιβυκή «The Address».
Οι πηγές πρόσθεσαν ότι η Τουρκία ζήτησε από τη Στρατιωτική Επιτροπή να επιτρέψει στην τουρκική Πολεμική Αεροπορία να επαναλάβει τις πτήσεις της προς τα αεροδρόμια της Λιβύης, Μπενίνα – Μισράτα – Τρίπολη με ασφαλή τρόπο για να συμβάλει στην «υποστήριξη» της εμπορικής κίνησης μεταξύ των δύο χωρών.
Οι πηγές ανέφεραν επίσης ότι η Τουρκία κάλεσε τους εκπροσώπους της Γενικής Διοίκησης των Ενόπλων Δυνάμεων να συνεργαστούν για την επιστροφή των εμπορικών πτήσεων μεταξύ του αεροδρομίου Μπενίνα και του αεροδρομίου της Κωνσταντινούπολης στις αρχές Ιανουαρίου.
Η Μικτή Στρατιωτική Επιτροπή (5 + 5) έφτασε την περασμένη Πέμπτη με τα πλήρη μέλη της στην τουρκική πρωτεύουσα.
Η επιτροπή κάλεσε την τουρκική πλευρά να αποσύρει τις ξένες δυνάμεις και μισθοφόρους από τη χώρα, εκτός από τη συζήτηση για την εφαρμογή των αποφάσεων της Διάσκεψης του Βερολίνου και την απόφαση κατάπαυσης του πυρός και τη συνακόλουθη αποχώρηση ξένων δυνάμεων και μισθοφόρων από τη Λιβύη.
της Μαρίας Ν. Παπαδοπούλου* 
