Σε μια κίνηση με ιδιαίτερο πολιτικό και συμβολικό βάρος, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, απηύθυνε ανοιχτή επιστολή προς τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, καλώντας τον σε μια απευθείας συνάντηση με στόχο τον τερματισμό του πολέμου που μαίνεται εδώ και τέσσερα χρόνια.
Στην επιστολή του, ο Ζελένσκι παρουσιάζει τη δική του οπτική για τη σύγκρουση, υποστηρίζοντας ότι, παρά τις τεράστιες δυσκολίες και τις ανθρώπινες απώλειες, η αντοχή του ουκρανικού λαού παραμένει ισχυρή. Την ίδια στιγμή εκτιμά ότι ένα μεγάλο μέρος της ρωσικής κοινωνίας έχει κουραστεί από τις συνέπειες του πολέμου και επιθυμεί πλέον μια ειρηνική διέξοδο.
Ο Ουκρανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα ζητήσει μια πρόσωπο με πρόσωπο συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, θεωρώντας ότι μόνο σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο μπορούν να ληφθούν οι κρίσιμες αποφάσεις για ζητήματα όπως τα εδάφη και οι εγγυήσεις ασφαλείας. Από την πλευρά του, ο Ρώσος πρόεδρος έχει μέχρι σήμερα απορρίψει το ενδεχόμενο άμεσων συνομιλιών, αμφισβητώντας τη νομιμοποίηση του Ζελένσκι και υποστηρίζοντας ότι θα συναντηθεί μαζί του μόνο για την οριστικοποίηση μιας συμφωνίας που θα έχει ήδη διαμορφωθεί.
Ακολουθεί ολόκληρη η ανοιχτή επιστολή του Βολοντίμιρ Ζελένσκι προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν:
«Προς τον Πρόεδρο της Ρωσικής Ομοσπονδίας
Από τον Πρόεδρο της Ουκρανίας
Όταν αναλάβατε την εξουσία στη Ρωσία πριν από περισσότερα από 26 χρόνια, πολλοί άνθρωποι στην Ουκρανία σας έβλεπαν θετικά. Έτσι ήταν τότε. Όμως αυτό ανήκει πλέον στο παρελθόν.
Σήμερα, η συντριπτική πλειονότητα των Ουκρανών βλέπει θετικά το γεγονός ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλου βεληνεκούς μας «επισκέφθηκαν» την έναρξη του φόρουμ σας στην Αγία Πετρούπολη, διανύοντας απόσταση άνω των 1.000 χιλιομέτρων. Όπως γνωρίζετε πολύ καλά, αυτή η απόσταση δεν αποτελεί το όριο των δυνατοτήτων μας.
Στα 26 χρόνια της παραμονής σας στην εξουσία, έχετε αλλάξει πλήρως την ατζέντα των σχέσεων μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας. Από τις συζητήσεις για το εμπόριο και άλλα ζητήματα πολιτικής ζωής, τα έθνη μας έχουν περάσει στο να μιλούν σχεδόν αποκλειστικά για επιθέσεις και απώλειες.
Έχετε περάσει σχεδόν τα μισά από αυτά τα 26 χρόνια της εξουσίας σας στη Ρωσία διεξάγοντας πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας.
Ό,τι κι αν λέτε για το ΝΑΤΟ, τη γεωπολιτική ή τη ρωσική γλώσσα, αυτός ο πόλεμος είναι δική σας προσωπική επιλογή -ένας πόλεμος χωρίς πραγματική αιτία. Έτσι θα τον θυμάται η Ιστορία.
Αυτά τα χρόνια θα μπορούσαν να είχαν εξελιχθεί πολύ διαφορετικά.
Ακούμε συχνά ότι αισθάνεστε άνετα με αυτόν τον πόλεμο. Φυσικά, όχι όταν πρόκειται για την ασφάλεια της κατοικίας σας στο Βαλντάι ή της παρέλασής σας στη Μόσχα. Η δική σας ζωή έχει αξία για εσάς.
Όμως τώρα όλοι μπορούμε να δούμε ότι οι Ρώσοι αρχίζουν επιτέλους να αισθάνονται όλο και λιγότερο άνετα με αυτή την πραγματικότητα – με το γεγονός ότι ο πόλεμος επιφέρει ολοένα και περισσότερες αρνητικές συνέπειες στη Ρωσία.
Δεν τους αρέσουν τα drones και οι πύραυλοί μας.
Δεν τους αρέσουν οι ελλείψεις καυσίμων και οι συνεχώς αυξανόμενες τιμές.
Δεν τους αρέσουν οι διαρκείς περιορισμοί.
Δεν τους αρέσει η πρόθεσή σας να προχωρήσετε σε ένα δεύτερο κύμα επιστράτευσης, προκειμένου να επεκτείνετε τον πόλεμο σε άλλη κατεύθυνση στην Ουκρανία ή να τον χρησιμοποιήσετε εναντίον άλλων χωρών που συνορεύουν με τη Ρωσία.
Δεν τους αρέσει το γεγονός ότι δεν διαφαίνεται κανένα τέλος στον πόλεμό σας.
Ναι, μπορείτε ακόμη να αναγκάζετε τους Ρώσους να ζουν με αυτόν τον τρόπο. Όμως οι πόροι σας μειώνονται σημαντικά.
Δεν θα έχετε αρκετά χρήματα ή πολιτικό κεφάλαιο για να συνεχίσετε να εξαγοράζετε την αφοσίωση των Ρώσων όπως κάνατε τα τελευταία 26 χρόνια.
Και εμείς θα κάνουμε ό,τι μπορούμε ώστε ο κόσμος να συμβάλει στο να έρθει πιο κοντά εκείνη η στιγμή.
Όπως αρέσκεστε να λέτε και εσείς, «πρέπει να δούμε τους αριθμούς».
Χθες έλαβα έκθεση για τις απώλειες του στρατού σας στο ουκρανικό μέτωπο κατά τη διάρκεια του Μαΐου. Για ακόμη μία φορά, ο αριθμός ξεπέρασε τους 30.000 Ρώσους στρατιώτες που σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν σοβαρά. Διατηρούμε αυτό το επίπεδο απωλειών μήνα με τον μήνα και διαθέτουμε βιντεοληπτικό υλικό που επιβεβαιώνει κάθε μία από αυτές τις απώλειες -δεν πρόκειται για αβάσιμους ισχυρισμούς.
Γνωρίζουμε ότι το 63% των απωλειών σας στο πεδίο της μάχης αφορά νεκρούς, ενώ μόλις το 37% τραυματίες. Στον 21ο αιώνα κανένας στρατός δεν μπορεί να αντέξει μια τέτοια αναλογία. Και το ποσοστό των νεκρών θα συνεχίσει να αυξάνεται.
Δεν είναι ότι εμείς στην Ουκρανία ανησυχούμε για την τύχη των Ρώσων στρατιωτών ύστερα από όλα όσα έχει προκαλέσει στη χώρα μας ο πόλεμός σας.
Αλλά εγώ νοιάζομαι για τους Ουκρανούς.
Χάνουμε τους ανθρώπους μας και κάθε απώλεια είναι οδυνηρή για εμάς. Ακόμη και όταν η αναλογία των ουκρανικών προς τις ρωσικές απώλειες είναι μία προς πέντε ή μία προς έξι, εξακολουθεί να έχει μεγάλη σημασία.
Σημασία έχει επίσης το γεγονός ότι κάθε λίγους μήνες μεταθέτετε τις δικές σας προθεσμίες για την κατάληψη των περιοχών μας – ιδιαίτερα της περιφέρειας του Ντονέτσκ. Και ούτε φέτος θα καταφέρετε να την καταλάβετε.
Όμως εμείς στην Ουκρανία δεν θέλουμε έναν αέναο πόλεμο. Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η ζωή χωρίς πόλεμο είναι ασύγκριτα καλύτερη. Και θέλουμε να το πετύχουμε αυτό.
Είμαι πεπεισμένος ότι και η πλειονότητα των Ρώσων θα ανταποκρινόταν θετικά σε αυτό – και το γνωρίζετε.
Πολλοί δεν πίστευαν ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να αντέξει για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα. Εσείς δεν το πιστεύατε. Ούτε και όσοι σας συμβούλευαν το πίστευαν. Ήταν λάθος.
Δεν περιμένατε αντίσταση πλήρους κλίμακας από την Ουκρανία και δεν προβλέψατε ότι τα πράγματα θα έφταναν ως εδώ. Κι όμως, βρισκόμαστε πλέον στο πέμπτο έτος αυτού του πολέμου πλήρους κλίμακας.
Μη φοβηθείτε να ακολουθήσετε τον δρόμο εξόδου από αυτόν τον πόλεμο. Αυτό είναι το σημαντικότερο που απαιτείται από εσάς σήμερα.
Η Ουκρανία διατήρησε την ανεξαρτησία της. Και θα τη διατηρήσει. Παρά όλες τις προβλέψεις περί του αντιθέτου.
Καταφέραμε να ενώσουμε πολλές χώρες και λαούς σε όλο τον κόσμο στο πλευρό της Ουκρανίας και απέναντί σας. Βρήκαμε τα όπλα και τη χρηματοδότηση που χρειαζόμασταν.
Εμείς λαμβάνουμε στήριξη. Εσείς λαμβάνετε κυρώσεις. Και αυτό θα συνεχιστεί έως ότου αποδοθεί δικαιοσύνη στην Ουκρανία – η δικαιοσύνη που επιδιώκουμε και η δικαιοσύνη που μπορεί να επιτευχθεί.
Δεν θα επιτρέψουμε να δικαιωθούν όσοι προσπαθούν να σας πείσουν ότι οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα χαλαρώσουν σημαντικά και ότι η στήριξη προς την Ουκρανία θα μειωθεί δραστικά, χωρίς καμία ουσιαστική αλλαγή στη στάση σας απέναντι στην Ουκρανία. Το παράδειγμα του Όρμπαν δείχνει πώς καταλήγουν όσοι επιλέγουν να βοηθήσουν τη Ρωσία στον πόλεμο εναντίον μας: στην απαξίωση.
Η Ουκρανία άντεξε σκληρούς χειμώνες ενώ προσπαθούσατε να καταστρέψετε το ενεργειακό μας σύστημα. Αντέξαμε – και ακόμη και μέσα στο σκοτάδι η ανθεκτικότητα των Ουκρανών παρέμεινε άθικτη.
Μεταφέραμε τον πόλεμο στο έδαφός σας και δεν θα μπορούσατε να τον αντιμετωπίσετε χωρίς τη βοήθεια της Βόρειας Κορέας. Είστε ο πρώτος ηγέτης της Ρωσίας που κατέφυγε στην Πιονγκγιάνγκ για βοήθεια.
Και σήμερα εξαρτάστε πλήρως από την Κίνα – επίσης για πρώτη φορά στην ιστορία της Ρωσίας.
Πιστεύατε ότι οι Ουκρανοί δεν θα είχαν τη δύναμη να υπερασπιστούν τον εαυτό τους. Κι όμως, σήμερα οι πολίτες μας βοηθούν τους εταίρους μας στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο να οικοδομήσουν τις δικές τους άμυνες.
Ελπίζατε ότι θα ξεσπούσαν εσωτερικές αναταραχές στην Ουκρανία. Αντί γι’ αυτό, ήταν οι δικοί σας στρατιωτικοί σχηματισμοί που εξεγέρθηκαν εναντίον σας. Στις 23 Ιουνίου συμπληρώνεται ακόμη μία επέτειος εκείνου του γεγονότος και η σιωπή δεν πρόκειται να το διαγράψει από την Ιστορία.
Και τώρα είστε εσείς εκείνος που οι δικοί σας αξιωματούχοι, επιχειρηματίες και προπαγανδιστές κοιτούν με εμφανή κόπωση. Ο κόσμος το βλέπει.
Ο κόσμος δεν κουράστηκε από την Ουκρανία, όπως επί μακρόν ελπίζατε. Αντίθετα, αυξάνεται η κόπωση απέναντι στη Ρωσία – ακόμη και μεταξύ εκείνων στον υπόλοιπο κόσμο που σας βοηθούν να παρακάμπτετε τις κυρώσεις και να διατηρείτε την οικονομία σας όρθια.
Δεν μπορεί να μην το αντιλαμβάνεστε. Ύστερα από 26 χρόνια στην εξουσία, η ηλικία αρχίζει να αφήνει το αποτύπωμά της. Και με την πάροδο του χρόνου, η κόπωση απέναντί σας θα μεγαλώνει περισσότερο.
Έχουμε δει εκθέσεις των υπηρεσιών πληροφοριών που δείχνουν ότι εξετάζετε πλέον σχέδια για τη συνέχιση του πολέμου έως το 2027 και το 2028. Γνωρίζουμε επίσης ότι ελπίζετε πως οι βαλλιστικοί πύραυλοι θα πετύχουν ό,τι απέτυχαν να πετύχουν όλα τα άλλα μέσα. Θέλετε να εμπλέξετε ακόμη βαθύτερα τη Λευκορωσία σε αυτόν τον πόλεμο και γι’ αυτό αναγκαζόμαστε να προετοιμαζόμαστε ανάλογα. Βλέπουμε ότι προσπαθείτε να οργανώσετε κινήσεις γύρω από την Υπερδνειστερία. Οι προπαγανδιστές σας απειλούν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, κάθε χώρα που συνορεύει με τη Ρωσία. Θέλετε πραγματικά να περάσετε όλα αυτά;
Η επιλογή είναι πλέον δική σας.
Αρκετά με τον πόλεμο.
Η Ουκρανία προτείνει να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος.
Αυτό πρέπει να γίνει με ειλικρίνεια, με αξιοπρέπεια και με εγγυήσεις ότι ο πόλεμος δεν θα αναζωπυρωθεί.
Βλέπουμε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πλήρως επικεντρωμένες στο ζήτημα του Ιράν και θα ήταν λάθος να περιμένουμε απλώς μέχρι ο πόλεμος στην Ευρώπη να επιστρέψει στο επίκεντρο της προσοχής τους.
Η Ουκρανία προτείνει τον τερματισμό αυτού του πολέμου μέσω άμεσου διαλόγου μεταξύ εμάς -και εσάς.
Προτείνω μια συνάντηση.
Όλοι άκουσαν τους εκπροσώπους σας να λένε χαμογελώντας ότι θα μπορούσα δήθεν να έρθω στη Μόσχα. Όμως, έπειτα από αυτά τα 26 χρόνια, δεν υπάρχει τίποτα να κάνει ένας Ουκρανός ηγέτης στην πρωτεύουσά σας -όπως δεν υπάρχει τίποτα για να κάνει ένας Ρώσος ηγέτης στο Κίεβο.
Υπάρχουν χώρες που παραδοσιακά φιλοξενούν ηγέτες για την επίλυση ζητημάτων πολέμου και ειρήνης. Η Ελβετία, η Τουρκία, οι χώρες του αραβικού κόσμου-— πολλές μπορούν και είναι πρόθυμες να φιλοξενήσουν μια τέτοια συνάντηση.
Οι ηγέτες είναι εκείνοι που επιλύουν τα κρίσιμα ζητήματα. Πάντα έτσι γινόταν και πάντα έτσι θα γίνεται.
Προτείνω να οριστεί μια σαφής ημερομηνία για μια τέτοια συνάντηση.
Ακούσαμε ότι στην Αλάσκα σας υποσχέθηκαν τη διευθέτηση ορισμένων ζητημάτων που αφορούν την Ουκρανία και την Ευρώπη. Όμως μπορείτε και μόνος σας να διαπιστώσετε ότι τα ουκρανικά και ευρωπαϊκά ζητήματα δεν αποφασίζονται στο Άνκορατζ.
Στη διμερή διαδικασία που προτείνεται να δημιουργηθεί μεταξύ μας θα μπορούσαν να συμμετάσχουν και άλλοι εταίροι, που θα συμφωνήσουμε μεταξύ μας.
Δεδομένου ότι ο πόλεμος διεξάγεται στην Ευρώπη και ότι η Ουκρανία χρειάζεται εγγυήσεις ασφαλείας, ενώ και εσείς επιδιώκετε εγγυήσεις ασφαλείας για τον εαυτό σας, θα ήταν λογικό να συμμετάσχουν όσοι μπορούν πραγματικά να λειτουργήσουν ως εγγυητές.
Πιστεύουμε ότι η Ευρώπη πρέπει να αποτελεί μέρος αυτής της διαδικασίας – εκείνοι που έχουν πραγματικά τη δυνατότητα να επηρεάσουν την κατάσταση.
Πιστεύουμε επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να συμμετέχουν στη διαδικασία. Αυτό θα μπορούσε να συμβάλει στη διαμόρφωση μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας για το δικό μας μέρος του κόσμου.
Έχουμε ήδη βιώσει πολλές συμφωνίες με τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένων των Συμφωνιών του Μινσκ, οι οποίες τελικά απέτυχαν. Γι’ αυτό πρέπει πρώτα να βρούμε άμεσες απαντήσεις μεταξύ μας στα ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά και να μη κρυβόμαστε από τα δύσκολα θέματα πίσω από διατυπώσεις, τεχνικές ομάδες εργασίας ή ατελείωτο χρόνο που χάνεται σε διπλωματικές διαμεσολαβήσεις.
Ο πόλεμός σας έχει χωρίσει οριστικά την Ουκρανία και τη Ρωσία.
Η γραμμή του μετώπου σήμερα είναι η γραμμή από την οποία πρέπει να ξεκινήσει η διπλωματία.
Η Ουκρανία είναι έτοιμη για πλήρη κατάπαυση του πυρός καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Αυτή είναι η συνήθης πρακτική και οι τρέχουσες εξελίξεις γύρω από το Ιράν απλώς ενισχύουν αυτό το επιχείρημα. Η προσπάθεια για την εγκαθίδρυση πραγματικής σιγής των όπλων είναι ο καλύτερος τρόπος για να αρχίσουμε να μιλάμε ο ένας με τον άλλον. Πιστεύουμε ότι δεν θα πρόκειται απλώς για μια προσπάθεια, αλλά για πραγματική κατάπαυση του πυρός – εφόσον αυτό επιθυμείτε.
Γνωρίζετε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν την τήρηση μιας εκεχειρίας κατά μήκος της γραμμής όπου θα σταματήσουν οι εχθροπραξίες.
Η Ουκρανία είναι έτοιμη για ανταλλαγή όλων των αιχμαλώτων πολέμου έναντι όλων των αιχμαλώτων πολέμου και αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει ένα καλό προοίμιο για τον τερματισμό του πολέμου.
Πρέπει να ληφθούν σοβαρά μέτρα για την επιστροφή των αμάχων και των παιδιών που απομακρύνθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Πρέπει να καθορίσουμε τι είδους μέλλον περιμένει τις γενιές Ουκρανών και Ρώσων που θα έρθουν μετά από εμάς.
Αν δεν καταλήξετε προσωπικά στο συμπέρασμα ότι ήρθε η ώρα να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος, η Ουκρανία θα συνεχίσει να μάχεται για την ύπαρξή της. Θα έχουμε εκείνους που μας στηρίζουν.
Όμως και εσείς θα χρειαστεί να παλέψετε πολύ πιο σκληρά για τη δική σας επιβίωση – όχι για της Ρωσίας, αλλά για τη δική σας. Και αυτό δεν είναι απειλή από εμένα ή από την Ουκρανία. Είναι ένα γεγονός της ρωσικής ιστορίας που γνωρίζετε πολύ καλά: όταν η Ρωσία κουράζεται, έρχεται η αλλαγή.
Εμείς μπορούμε να εργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση, ώστε να επέλθει αυτή η κόπωση.
Μπορείτε να σταματήσετε τον πόλεμό σας.
Αιωνία η μνήμη όλων όσοι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας αυτού του πολέμου.
Δόξα στην Ουκρανία!
του Δημητρίου-Μερκουρίου Κόντη*
