Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δέχθηκε σήμερα το απόγευμα τους Ραβίνους της τουρκικής εβραϊκής κοινότητας  καθώς και των ισλαμικών χωρών, στο Προεδρικό συγκρότημα.

Οι Ραβίνοι έκαναν δώρο στον Πρόεδρο Ερντογάν για να τιμήσουν την ημέρα.

Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Μεχμέτ Νούρι Ερσόι ήταν επίσης παρών στη συνάντηση στην οποία συμμετείχαν αρχιραβίνοι και ραβίνοι από την Κωνσταντινούπολη, τη Βόρεια Κύπρο, το Αζερμπαϊτζάν, το Ιράν, το Ουζμπεκιστάν, την Αλβανία, το Καζακστάν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Ουγκάντα ​​και τη Ρωσία.

Η κίνηση εντάσσεται στην προσπάθεια του τουρκικού καθεστώτος να ξεπαγώσει τις σχέσεις με το Ισραήλ.

Sputnik Türkiye

https://www.echedoros-a.gr

Δύο Τούρκοι πολίτες που πήγαν στη Ρωσία για να γυρίσουν έναν ντοκιμαντέρ  για τους πολιτισμούς των τουρκικών κοινοτήτων, συνελήφθησαν από τη ρωσική ομάδα «Καταπολέμησης του Εξτρεμισμού» μπροστά από το ξενοδοχείο στο οποίο διέμεναν, γράφει τούρκικο δημοσίευμα.

Η Ναζγκούλ Κενζετάι και ο Εμίν Καρατσάκ συνελήφθησαν  στη Δημοκρατία της Χακασίας της Ρωσίας την Πέμπτη 16 Δεκεμβρίου και έγινε έλεγχος στις αποσκευές τους, κατηγορούμενοι για κατασκοπεία.

Οι συντάκτες του τουρκικού καναλιού πολυμέσων «gzt» μεταφέρθηκαν στο κέντρο απέλασης στο Αμπακάν, την πρωτεύουσα της Χακασίας την Παρασκευή και τοποθετήθηκαν σε διαφορετικά κελιά.

Τους ενημέρωσαν ότι θα απελαθούν «μετά από 10 ημέρες κράτησης».

Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, οι ρωσικές αρχές επίσπευσαν  τη διαδικασία, επιβλήθηκαν πρόστιμα και τελικά αφέθηκαν ελεύθεροι.

sozcu.com.tr

https://www.echedoros-a.gr

Νίκος Χ. Βαρσακέλης

Καθηγητής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

barsak@econ.auth.gr

Σύμφωνα με δήλωση της Υπουργού Παιδείας σε ειδική εκδήλωση, στο υπό κατάθεση νομοσχέδιο για την ανώτατη παιδεία σχεδιάζεται μια ακόμη διοικητική μεταρρύθμιση: Η δημιουργία θέσης μάνατζερ ο οποίος θα έχει αρμοδιότητες οικονομικές και διοικητικές. Σύμφωνα με δημοσιεύματα θα ελέγχεται  από οικονομική επιτροπή και όχι από το Πρυτανικό Συμβούλιο ή την Σύγκλητο ούτε από το προτεινόμενο από το νομοσχέδιο Συμβούλιο Ιδρύματος αλλά θα λογοδοτεί σε όργανα του Υπουργείου Παιδείας. Στόχος, σύμφωνα με τα γραφόμενα είναι ικανά στελέχη από τον ιδιωτικό τομέα να στελεχώσουν την διοίκηση των ΑΕΙ. Εάν τα παραπάνω αληθεύουν, τότε πραγματικά ο ιδεοληπτικός δογματισμός, για τον οποίο κατηγορείται η αριστερά, αρμόζει επίσης στην ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας από την αντίθετη πλευρά. Ως φιλελεύθερος οικονομολόγος, εξηγούμαι.

1. Ποιο ικανό στέλεχος θα αφήσει μια καλοπληρωμένη θέση εργασίας στον ιδιωτικό τομέα για να αναλάβει μια θέση σε ένα Πανεπιστήμιο με αμοιβή η οποία καθορίζεται από το ενιαίο μισθολόγιο; Η αμοιβές του ενιαίου μισθολογίου δεν καθορίζονται βάσει ικανοτήτων και αποτελεσματικότητας αλλά τυπικών προσόντων. Για παράδειγμα, ο Bill Gates ως διευθύνων σύμβουλος της Microsoft θα ελάμβανε μισθό αποφοίτου λυκείου!
2. Η σύμβαση, όπως γράφεται, θα είναι πενταετής. Άρα μετά θα πρέπει να επιστρέψει στην ιδιωτική αγορά χάνοντας πέντε χρόνια από την σταδιοδρομία του. Τι θα «πουλήσει» στην αγορά για να προσληφθεί σε μία ανώτερη θέση από αυτή που κατείχε πριν εμπλακεί στην διοίκηση ενός πανεπιστήμιου; Η αγορά των στελεχών είναι πολύ σκληρή και απαιτητική. Έφυγες από την αγορά; Δύσκολα ξαναγυρνάς και μάλιστα σε ανώτερη από πριν θέση.
3. Άρα για ποιο λόγο ένα ικανό στέλεχος θα αποφασίσει να αφήσει μια επιτυχημένη σταδιοδρομία στον ιδιωτικό τομέα για να έλθει στο πανεπιστήμιο; Ενδεχομένως διότι κουράστηκε από τον απαιτητικό εργασιακό χώρο και θέλει να ενταχθεί σε ένα πιο χαλαρό εργασιακό περιβάλλον, όπως θεωρείται το δημόσιο, και ελπίζει σε μια μονιμοποίηση. Άρα σε αυτήν την περίπτωση η προσφορά του θα είναι χαμηλότερη από την προσδοκώμενη. Ενδεχομένως να σκεφθεί ότι καθώς θα ασχολείται με τα οικονομικά, διαγωνισμούς, κλπ θα κάνει ορισμένες «γνωριμίες» οι οποίες θα του φανούν χρήσιμες για το μετά όπως για παράδειγμα ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας. Θα είναι αθώα η θητεία; Επομένως, είτε δεν θα προσέλθουν ικανά στελέχη, άρα πάλι μια τρύπα στο νερό, είτε θα προσέλθουν αλλά για αλλότριους λόγους. Ποιο θα είναι το όφελος για το ΑΕΙ και στις δύο περιπτώσεις;
4. Το ΑΕΙ είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, δηλαδή, ανήκει στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και υπάγεται σε όλους τους νόμους που αφορούν το δημόσιο. Από το σύστημα των προσλήψεων έως και το τελευταίο ευρώ που δαπανάται. Σε μελέτη πριν από 3 χρόνια είχα περιγράψει αναλυτικά την διαδικασία για την προμήθεια ακόμη και του πλέον απλού αγαθού όπως πχ ένα στυλό. Η δημοσιονομική διαχείριση ενός δημοσίου οργανισμού δεν έχει καμία σχέση με την οικονομική διαχείριση ενός ιδιωτικού οργανισμού. Απαιτεί ειδικές γνώσεις τις οποίες ο προσλαμβανόμενος μάνατζερ αντικειμενικά δεν διαθέτει και θα χρειαστεί αρκετό χρόνο για να τις μάθει αλλά κυρίως να τις αφομοιώσει για να μπορέσει να είναι αποτελεσματικός. Σε αυτό το διάστημα το ΑΕΙ θα κολλήσει στην γραφειοκρατία, διότι ο μάνατζερ ως οικονομικά υπόλογος θα δυσκολεύεται να υπογράψει χωρίς να είναι βέβαιος ότι δεν θα εκτεθεί και θα κληθεί στην συνέχεια από το Ελεγκτικό Συνέδριο να πληρώσει το μάρμαρο. Και όλα αυτά σε ένα καθεστώς πολύπλοκης νομοθεσίας
5. Επειδή οι πολιτικοί προϊστάμενοι του Υπουργείου Παιδείας αρκετές φορές χρησιμοποίει επιχειρηματική ορολογία όπως «μάνατζερ», «διευθύνων σύμβουλος», «αποτελεσματικότητα» κλπ. θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν και ακόμη έναν όρο, «Εταιρική Διακυβέρνηση». Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, η εταιρική διακυβέρνηση δεν υφίσταται καθώς ο μάνατζερ θα ελέγχεται από μια οικονομική επιτροπή και όχι από αυτούς που διοικούν τον οργανισμό όπως το Συμβούλιο Ιδρύματος, η Σύγκλητος ή το Πρυτανικό Συμβούλιο. Τι εννοώ; Είναι σαν να λέμε ότι σε μια ανώνυμη εταιρεία ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας δεν θα ελέγχεται από το ΔΣ και την Γενική Συνέλευση των μετόχων της εταιρείας αλλά από τον εφοριακό της περιοχής ή τον δήμαρχο ή το δημοτικό συμβούλιο! Εάν, για παράδειγμα, το Συμβούλιο Ιδρύματος θέτει έναν στρατηγικό στόχο για τις κτιριακές υποδομές και ειδικά για την κατασκευή ενός κτιρίου για την στέγαση μιας σχολής. Για την υλοποίηση του στόχου απαιτούνται μελέτες και ένταξη σε πρόγραμμα χρηματοδότησης. Το όλο project, υποχρεωτικά εκ της θέσεως του, θα αναλάβει να φέρει εις πέρας ο μάνατζερ. Το Συμβούλιο που έθεσε τον στρατηγικό στόχο δεν θα έχει καμία αρμοδιότητα στον έλεγχο. Ο έλεγχος για την υλοποίηση του project θα γίνεται από μια άσχετη οικονομική επιτροπή και το Συμβούλιο που έχει θέσει τους στόχους δεν θα έχει λόγο. Πραγματικά, εάν αληθεύουν τα δημοσιεύματα, ο «μουσικός» σηκώνει τα χέρια.

Επομένως τι πρέπει να γίνει; Χρειάζονται τα πανεπιστήμια θέση μάνατζερ; Χρειάζονται όλα τα ΑΕΙ μάνατζερ; Ποιος θα είναι ρόλος των αντιπρυτάνεων; Ποιο πραγματικό πρόβλημα θα κληθεί να λύσει που δεν λύνεται με την υπάρχουσα διοικητική δομή; Ποια μελέτη έχει γίνει ή πάλι νομοθετούμε στο πόδι; Δεύτερον, έχοντας εμπειρία από την διοίκηση ενός πανεπιστήμιου καθώς χρημάτισα αντιπρύτανης οικονομικών του ΑΠΘ, και συνεργαζόμενος λόγω της θέσης με ανθρώπους της κεντρικής διοίκησης και άλλων φορέων του δημοσίου, διαπίστωσα ότι στην δημόσια διοίκηση υπηρετούν αρκετά στελέχη υψηλότατου επιπέδου. Εάν η μελέτη δείξει ότι ο συντονισμός των υπηρεσιών δεν μπορεί να γίνει από τον αρμόδιο αντιπρύτανη τότε η θέση του μάνατζερ- γραμματέα του πανεπιστημίου μπορεί να καλυφθεί από αυτά τα στελέχη. Αυτά τα ικανά στελέχη διαθέτοντας μακροχρόνια εμπειρία στην διοίκηση μπορούν σε σύντομο χρονικό διάστημα να αποδώσουν υψηλό βαθμό αποτελεσματικότητας.

Γράφει ο

Νικόλαος Σαριδάκης

Υποστράτηγος ε. α.

Διπλωματούχος (ΕΜΠ) Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών,

Project Manager στο NATO Communications Information Agency,

Μέλος Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ)*

Το τέλος του 2020 συνοδεύτηκε από την αποχώρηση της Μ. Βρετανίας από την ΕΕ. Υπό την Γερμανική προεδρία της ΕΕ το β’ εξαμήνο 2020 και με επικεφαλής των διαπραγματεύσεων  την Γερμανίδα πρόεδρο της Ευρωπαϊκής επιτροπής Φον ντερ Λάιεν υλοποιήθηκε το BREXIT και όλες οι πλευρές δήλωσαν ικανοποιημένες. Τα χαμόγελα της Μέργκελ και της Φον ντερ Λάιεν δεν κρυβόντουσαν. Οι ηττημένοι του Β’ ΠΠ έδειξαν ευγενικά την πόρτα της εξόδου στους νικητές. Μπορεί οι Βρετανοί να πρόταξαν οικονομικούς λόγους, αλλά τα αίτια ήταν βαθιά πολιτικά. Η Μ. Βρετανία δεν άντεχε το «γερμανικό κοστούμι» της Ευρώπης και αποχώρησε.

Στις 9 Ιανουαρίου 2021 ο ΥΠΕΞ της Γερμανίας μετά την εισβολή διαδηλωτών στο Καπιτώλιο στην Ουάσιγκτον δήλωσε: «Δεν πρέπει να δώσουμε χώρο στους εχθρούς της φιλελεύθερής δημοκρατίας. Αυτό ισχύει τόσο για τη Γερμανία και την Ευρώπη όσο και για τις ΗΠΑ. Είμαστε έτοιμοι να συνεργασθούμε στενά με τις ΗΠΑ πάνω σ’ ένα κοινό Σχέδιο Μάρσαλ για τη δημοκρατία».  Δηλ. η Γερμανία δήλωσε πρόθυμη να ξεπληρώσει το οικονομικό σχέδιο Μάρσαλ που πήρε από τις ΗΠΑ μετά τη λήξη του Β’ ΠΠ με το Γερμανικό σχέδιο Μάρσαλ της δημοκρατίας. Για πολλούς αναλυτές η δήλωση της  Γερμανίας ήταν μάλλον δεικτική και ένα «καρφί»  απάντηση στις ΗΠΑ για κακές σχέσεις των δύο χωρών επί Τράμπ. Σε κάθε περίπτωση όμως η προσφορά σχεδίου Μάρσαλ δημοκρατίας στις ΗΠΑ αποτελεί ένδειξη θέσεως ισχύος.

Στα αξιοσημείωτα επίσης γεγονότα καταγράφηκε ότι στο τέλος της Γερμανικής προεδρίας της ΕΕ  ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΕΕ και Κίνας για μία συνολική συμφωνία για τις επενδύσεις και τις εμπορικές συναλλαγές.

Προκειμένου να εξαχθούν αξιόπιστα συμπεράσματα προς τα που βαδίζει η Γερμανία, θα γίνει μία σύντομη ιστορική αναφορά, παρουσίαση των συντελεστών ισχύος, των προκλήσεων ασφαλείας (Γερμανική θεώρηση), καθώς και στόχων- επιδιώξεων της υψηλής στρατηγικής.

Η ιστορία της Γερμανίας περιλαμβάνει τρεις περιόδους. 1) Από τη δημιουργία του Γερμανικού κράτους το 1862 μέχρι τη συνθήκη των Βερσαλλιών το 1919. Η Γερμανία διήλθε από την Realpolitik του Μπίσμαρκ, στην Weltpolitik του Γουλιέλμου, στον  Α‘ΠΠ και στην «εθνική ταπείνωση». 2) Από τη δημοκρατία της Βαϊμάρης το 1919 μέχρι τη συνθήκη (ανακοινωθέν) του Πότσνταμ το 1945. Η Γερμανία διήλθε και πάλι από την Realpolitik του Στρέσεμαν, στην Weltpolitik  του Χίτλερ, στον Β’ ΠΠ και στην εκ νέου καταστροφή και στην «εθνική ταπείνωση». 3) Από το τέλος του Β’ΠΠ και την ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας  το 1949 μέχρι σήμερα. Η τρίτη περίοδος μπορεί να χωριστεί σε δύο υπό-περιόδους: α) μέχρι την ενοποίηση της Γερμανίας το 1990, οπότε βλέπουμε τα χαρακτηριστικά της Realpolitik με τις δύο στρατηγικές. Την Westbindung (Αντενάουερ, Έρχαντ, Κολ) και την Ostpolitik (Μπράντ, Σμιτ), β) από το 1990 μέχρι σήμερα (Σρέντερ, Μέρκελ). Η υπο-περίοδος αυτή εμπεριέχει τη δυναμική της Weltpolitik, βρίσκεται σε εξέλιξη και παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον μελέτης.

Όσον αφορά τους συντελεστές ισχύος: 1) Είναι η τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως και η πρώτη στην Ευρώπη. Το ΑΕΠ αγγίζει τα 3,86 τρις δολάρια, πίσω από τις ΗΠΑ (21,48 τρις), την Κίνα (14,31 τρις) και την Ιαπωνία (5,08 τρις) δολάρια. 2) Κατέχει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό της ΕΕ με 170,600 ανθρώπινο δυναμικό πίσω από τη Γαλλία με 202,700 άτομα. Ξοδεύει το 1,25% του ΑΕΠ περίπου 43 δις ευρώ ετησίως  για αμυντικές δαπάνες, όσα περίπου το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία. Με βάση πρόσφατες αναλύσεις (global fire power) είναι τέταρτη στρατιωτική δύναμη στην Ευρώπη μετά την Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ιταλία , ενώ παγκοσμίως βρίσκεται στην 13^η θέση. Δηλ. η Γερμανία αποτελεί μία μεσαίου βεληνεκούς στρατιωτική δύναμη, χωρίς να διαθέτει πυρηνικά όπλα. 3) Σύμφωνα με το περιοδικό Monocle το 2020 είναι η πρώτη δύναμη  ήπιας ισχύος (soft power) παγκοσμίως, με δεύτερη την Νότια Κορέα, τρίτη την Γαλλία και τέταρτη την Ιαπωνία. Σύμφωνα επίσης με την ιστοσελίδα soft power 30com είναι συνεχώς στην τρίτη θέση (2016-2019), ενώ δεν έχουν ανακοινωθεί τα αποτελέσματα για το 2020. 4) Στους υποκειμενικούς συντελεστές ισχύος (ηγεσία) καταγράφονται μεγάλες  περίοδοι ηγεσίας, από την Μέργκελ 16 χρόνια, τον Κολ 16 χρόνια και τον Αντενάουερ 14 χρόνια. 5) Έχει πληθυσμό 83,02 εκατομμύρια,  δεύτερη θέση στην Ευρώπη μετά τη Ρωσία (142 εκατομμύρια) και πρώτη θέση στην ΕΕ. 6) Έχει έκταση 357.386 τχλμ.,  7^η θέση στην Ευρώπη μετά από τις Ρωσία, Ουκρανία, Γαλλία, Ισπανία, Σουηδία και Νορβηγία.

Σύμφωνα με την Γερμανική «Λευκή Βίβλο Ασφαλείας 2016»  γίνεται λόγος για «προκλήσεις νέας ποιότητας» και τονίζεται ότι η παγκοσμιοποίηση έχει καταστήσει τον παράγοντα της γεωγραφικής απόστασης λιγότερο σημαντικό, ενώ ταυτοχρόνως οι κίνδυνοι για την ασφάλεια γίνονται ευρύτεροι, περισσότερο ποικιλόμορφοι και απρόβλεπτοι. Ως προκλήσεις για την ασφάλεια της Γερμανίας θεωρούνται η τρομοκρατία, οι κίνδυνοι του κυβερνοχώρου (οικονομική κατασκοπεία, κυβερνοεπιθέσεις, επιθέσεις επιρροής) , οι διακρατικές διενέξεις, η εύθραυστη κρατικότητα και κακή διακυβέρνηση κρατών, οι εξοπλισμοί σε παγκόσμια κλίμακα, η διασπορά όπλων μαζικής καταστροφής, ο κίνδυνος διακοπής των οδών μεταφορών, εμπορίου, επικοινωνίας και πληροφορίας, η κλιματική αλλαγή, καθώς και η παράτυπη και ανεξέλεγκτη μετανάστευση.

Οι στόχοι της υψηλής στρατηγικής της Γερμανίας εδράζονται: στην κουλτούρα συνεχούς αύξησης της ισχύος, στην αντίληψη περί δυνατοτήτων (γερμανική υπεροχή), στους περιορισμούς και στις ευκαιρίες  που δημιουργούνται ανά περιόδους σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο και τέλος στην αποφυγή αντιγερμανικών συσπειρώσεων και διεθνούς απομόνωσης. Την παρούσα περίοδο ο στόχος της υψηλής στρατηγικής της Γερμανίας, σύμφωνα με τις δηλώσεις κατά καιρούς των Γερμανών  αξιωματούχων και την Λευκή Βίβλο 2016, είναι η ετοιμότητα ανάληψης «ευθύνης και ηγεσίας». Είναι φανερό και διακηρυγμένο ότι το Βερολίνο επιθυμεί πλέον να διαδραματίσει έναν παγκόσμιο ρόλο και να μεταβάλει από τον ρόλο του εταίρου σε αυτόν της Γερμανίας- ηγέτιδας και κινητήριας δύναμης.

Οι επιδιώξεις στο πλαίσιο στο πλαίσιο της διττής τάσης για «ανάληψη περισσότερης ευθύνης» και της «ετοιμότητας να ηγηθεί» είναι: 1) Στα ΗΕ η ανάληψη θέσης μόνιμου μέλους του ΣΑ. Ήδη εκδήλωσε την πρόθεσή της και τα έτη 2019-2020 ήταν στα μη μόνιμα μέλη με το εκπληκτικό αποτέλεσμα των 184 ψήφων σε σύνολο 193 και την ανάληψη της εκ περιτροπής προεδρίας. Επίσης στο πλαίσιο ανάληψης ευθύνης, αύξησε την εισφορά της στον Π/Υ των ΗΕ στο 7,1%,  ευρισκόμενη στην τρίτη θέση μετά τις ΗΠΑ και Ιαπωνία. 2) Στο ΝΑΤΟ τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης του ευρωπαϊκού σκέλους εντός του ΝΑΤΟ. Επιθυμεί να αναλάβει ρόλο «on behalf USA» γι’ αυτό διεκδίκησε και πιθανόν να διεκδικήσει εκ νέου τη θέση του ΓΓ/ΝΑΤΟ. Η ανάληψη ευθύνης μεταφράζεται στην αύξηση αμυντικών δαπανών στον Π/Υ από το 1,25% του ΑΕΠ (43 δις ευρώ) σταδιακά στο 2% του ΑΕΠ (72 δις ευρώ). Η απόφαση του Τράμπ για απόσυρση 12.000 Αμερικάνων στρατιωτών από την Γερμανία (ο Μπάιντεν έχει παγώσει το θέμα) είναι η ευκαιρία που περίμενε η Γερμανία για αύξηση της στρατιωτικής της ισχύος 3) Στην ΕΕ θεωρεί ότι ήδη κατέχει ηγετική θέση σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο. Δεν τάσσεται υπέρ της ανεξάρτητης αμυντικής πολιτικής, αλλά στη διατήρηση της υποστήριξης των ΗΠΑ και στο ατλαντικό σύστημα ασφαλείας. Σε χαμηλότερο (από το ΝΑΤΟ) επίπεδο, τάσσεται υπέρ της περαιτέρω ενδυνάμωσης της ΚΠΑΑ (συνθήκη Λισσαβόνας). 4) Στον ΟΑΣΕ και λοιπούς διεθνείς οργανισμούς τάσσεται υπέρ των επιλύσεων των διαφορών με διαπραγματεύσεις και ενισχύει την παρουσία της σε θέσεις κορυφής. 5) Στον οικονομικό τομέα θεωρεί ότι διέβη τον Ρουβίκωνα με την έγκριση των 500 δις ευρώ του ταμείου ανάκαμψης της ΕΕ και ότι απαραίτητα πρέπει να αναλαμβάνει ευθύνη και ηγεμονία εντός ΕΕ. Η κλιματική αλλαγή και η μετάβαση σε 80% μέσω ΑΠΕ ενεργειακών πηγών έως το 2040 αποτελούν στρατηγική επιδίωξη.

Οι επιδιώξεις σε επίπεδο διμερών σχέσεων είναι: 1)  Με τις ΗΠΑ να επαναφέρει τα πράγματα στην προ Τράμπ εποχή  σε οικονομικό επίπεδο και να διαπραγματευτεί την αύξηση της στρατιωτικής της ισχύος στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Δημοσιεύματα θέλουν τη Γερμανία να επιθυμεί ακόμα και αγορά F-18 με συμμετοχή στο ατομικό οπλοστάσιο των Αμερικανών στη βάση του Μπούχελ. Πάντως η ετοιμότητα ανάληψης ευθύνης στο 2% θα είναι πρόκληση για τις ΗΠΑ, που επιθυμούν να μετατοπιστούν ανατολικά. 2) Με την Ρωσία τάσσεται υπέρ του διαλόγου και της περάτωσης του Nord Stream2 (πολιτική αμοιβαίας εξάρτησης). Η Ostpolitik παραμένει στην Γερμανική πολιτική κουλτούρα και δύσκολα θα μείνει στην άκρη, παρά τις όποιες πιέσεις των ΗΠΑ. Φυσικά υπάρχουν και σημαντικές διαφορές με την Ρωσία (κυβερνοεπιθέσεις, Ουκρανικό, υπόθεση Ναβάλνι), αλλά η ρήξη αποφεύγεται σχετικά εύκολα. 3) Με την Γαλλία σχεδόν τα βρίσκει σε όλα πλην της αυτόνομης γεωπολιτικά Ευρώπης που επιθυμεί ο Μακρόν. Το σύμφωνο του Άαχεν του 2019 αποδεικνύει ότι το επίπεδο διαφωνιών υστερεί της συν-αντίληψης και κατανόησης. Πληροφορίες θέλουν ότι με το σύμφωνο του Άαχεν η Γαλλία θα παράσχει στην Γερμανία ομπρέλα προστασίας από πυρηνική απειλή.  Η Γερμανία επιθυμεί ρόλο συγκυβερνήτη για τη Γαλλία στην Ευρώπη.  4) Με την Μ. Βρετανία και την Κίνα η προτεραιότητα δίνεται στον οικονομικό τομέα, όπως αναφέρεται στον πρόλογο του άρθρου. Ειδικότερα με την Κίνα η Γερμανία δεν επιθυμεί την εμπλοκή της στον διαφαινόμενο νέο ψυχρό πόλεμο των ΗΠΑ.  5) Σε επίπεδο διμερών σχέσεων (εκτός των μελών του ΣΑ/ΟΗΕ) το ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στις Πολωνία, Ισραήλ, Ολλανδία, καθώς και στις Ν. Κορέα, Ινδία και Βραζιλία.

Με βάση τα παράπανω μπορούν να εξαχθούν τα ακόλουθα συμπεράσματα: 1) Σε παγκόσμιο επίπεδο η Γερμανία δεν αποτελεί ηγεμονική δύναμη αλλά μία μεσαίου βεληνεκούς δύναμη συγκριτικά με τις ΗΠΑ, Κίνα και τη Ρωσία. 2) Μειονεκτεί σε ισχύ λόγω γεωγραφίας, πληθυσμού, μειωμένης στρατιωτικής ισχύος, έλλειψης πυρηνικού οπλοστασίου και μη συμμετοχής στο ΣΑ/ΟΗΕ. 2) Για τα ευρωπαϊκά και παγκόσμια δεδομένα αποτελεί μία ηγέτιδα δύναμη με όρους ήπιας και οικονομικής ισχύος. 3) Κινείται αυστηρά στο πλαίσιο της Realpolitik και αχνοκοιτάζει την Weltpolitik, δείχνοντας αφοσίωση στον πολυμερισμό και επιδεικνύοντας στρατηγική υπομονή σε κάθε στόχο. 4) Η δυνατότητα αύξησης  της στρατιωτικής ισχύος φαίνεται να έχει ωριμάσει στο εσωτερικό της και ξεδιπλώνεται στο εξωτερικό. Η ανάληψη ευθύνης (αύξηση αμυντικών δαπανών στο πλαίσιο του 2% του ΝΑΤΟ) παρουσιάζεται ως απαίτηση των συμμάχων. Όμως η Γερμανία δηλώνει ότι η ανάληψη ευθύνης  ταυτίζεται με την ανάληψη ηγεσίας και εδώ είναι το ερωτηματικό. Η αύξηση της στρατιωτικής ισχύος θα είναι το νέο deal με τις ΗΠΑ του Μπάιντεν και η διαπραγμάτευση θα είναι δύσκολη. Εκτιμάται ότι θα εξελιχθεί σταδιακά με τμηματική αύξηση των αμυντικών δαπανών,  τμηματική αποχώρηση των ΗΠΑ από την Γερμανία και τμηματική επίσης ανάληψη ηγετικών θέσεων. Πάντως ο ρόλος “on behalf” των ΗΠΑ στην Ευρώπη που επιδιώκει δύσκολα θα επιτευχθεί. 5) Η σταθεροποίηση ως τέταρτη οικονομική δύναμη παγκοσμίως μάλλον θα επιτευχθεί και πιθανόν να πλησιάσει  στην τρίτη θέση το 2040. 6) Η ήπια ισχύς της Γερμανίας αποτελεί  τη ναυαρχίδα της ισχύος της. Από την καταστροφή, τον διαμελισμό, την απαξίωση και τον χαρακτηρισμό ως  «μαύρο πρόβατο» βρίσκεται πλέον στην κορυφή με ένα αναγνωρίσιμο brand name παγκοσμίως. Παρίσταται δυναμικά σε όλα τα φόρουμ/διασκέψεις /συνόδους  με δυνατότητα διαμόρφωσης ή επηρεασμού των αποφάσεων. Η Γερμανία μέσω των επιδιώξεων που έχει θέσει θα σταθεροποιήσει και ενισχύσει ακόμα περισσότερο την ήπια ισχύ που διαθέτει, με άρμα και την οικονομική της ισχύ (διπλωματία των επιταγών). 7) H ικανότητα της επόμενης  ηγεσίας και η διακυβερνητική που θα προκύψει μετά τις εκλογές του 2021 θα έχουν καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη των στόχων της υψηλής στρατηγικής.

Ως επίλογος μπορεί να αναφερθεί ότι η Γερμανία βαδίζει σταθερά και προσεκτικά από την Realpolitik προς μία  Soft Weltpolitik. Καθοριστικός παράγοντας περαιτέρω γεωπολιτικής εξέλιξης  είναι η διαφαινόμενη πρόθεση αύξησης  της στρατιωτικής της ισχύος.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ- ΠΗΓΕΣ

1. Αθανάσιος Ι. Κεραμιδιώτης, Διπλωματική εργασία, Γερμανία: Η υψηλή στρατηγική από τον Μπίσμαρκ έως σήμερα και η επιστροφή στη διεθνή σκηνή, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 2018
2. Αλεξάνδρα – Νίκη Τσακιρίδου, Διπλωματική εργασία, Διπλωματία και στρατηγική της Γερμανίας μετά την Επανένωση», Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 2017
3. www.capital.gr, Η Γερμανία έτοιμη να προτείνει στην Αμερική ένα νέο στρατηγικό deal, 29 Οκτωβρίου 2020
4. Annual Soft Power Survey, περιοδικό Monocle December 2020/ January 2021, issue 139
5. www.newmoney.gr , Η μεγάλη αλλαγή της Μέρκελ και η νέα στρατηγική για την Ευρώπη και τη Γερμανία, 25 Ιουνίου 2020
6. Παντελής Σαββίδης, Η Γερμανική Ιδεολογία και εμείς, ΕΛΙΣΜΕ Περιοδικό Προβληματισμοί 102^ον Τεύχος Οκτώβριος – Δεκέμβριος 2020
7. German Federal Government, White Paper on German Security Policy and the Future of the Bundeswehr, July 2016
8. www.protagon.gr, Δημήτρης Μάρδας, Γερμανία: Από τη Realpolitik στη Weltpolitik, 24 Αυγούστου 2011
9. www.tanea.gr, Γιώργος Παππάς, Γίνεται η Γερμανία πυρηνική δύναμη; 6 Μαΐου 2020
10. 10. www.softpowercom
11. www.globalfirepower.com
12. www.ert.gr/eidiseis, Πρεμιέρα Τζο Μπάιντεν στην ψηφιακή Διάσκεψη του Μονάχου για την ασφάλεια, 20 Φεβρουαρίου 2021.

*  Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Προβληματισμοί τεύχος 104 Μάιος – Ιούνιος 2021, του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών.

«Η ‘Δημοκρατική Βουλγαρία’ δεν συμφωνεί με την ουδετερότητα του Στέφαν Γιάνεφ, να συγκρατήσει τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ»

Η άποψη του υπουργού Άμυνας, Στέφαν Γιάνεφ, ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ανάγκη να αναπτυχθούν πρόσθετα στρατεύματα του ΝΑΤΟ στη Βουλγαρία,  λόγω της δραστηριότητας της Ρωσίας στην περιοχή, δεν απηχεί τις θέσεις  της κυβέρνησης, δήλωσε την Τετάρτη ο πρωθυπουργός Κιρίλ Πέτκοφ

Η θέση του Στέφαν Γιάνεφ επικρίθηκε δριμύτατα από το κόμμα της «Δημοκρατικής Βουλγαρίας», η οποία ζήτησε να ακουστεί στο κοινοβούλιο.

«Αυτό το θέμα δεν έχει συζητηθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο, ούτε έχει συζητηθεί με κανέναν από τους εταίρους μας. Οι ανακοινώσεις για αυτό το θέμα ήταν προσωπική άποψη του Υπουργού, αλλά σε καμία περίπτωση αυτή δεν είναι επίσημη θέση της κυβέρνησής μας»,  είπε ο Κιρίλ Πέτκοφ.

«Έχω ξεκαθαρίσει ότι είμαστε και θα είμαστε ενεργό μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ και αυτού του είδους οι αποφάσεις θα συντονίζονται με κοινή απόφαση. Ταυτόχρονα, θέλω να τονίσω ότι πραγματικά πιστεύουμε ότι ο καλύτερος τρόπος για τη συνέχιση της πολιτικής της ΕΕ και του ΝΑΤΟ στο πεδίο των ανατολικών συνόρων μας είναι η μέγιστη χρήση διπλωματικών και ειρηνικών μέσων», τόνισε ο Κιρίλ Πέτκοφ.

«Υποστηρίζουμε τη διπλωματική οδό»

«Ελπίζω ότι θα υπάρξει ανάλυση εμπειρογνωμόνων, για να δούμε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα, να μιλήσουμε με τους εταίρους μας. Όσο λιγότερο επικεντρώνεται στο στρατιωτικό δυναμικό και όσο περισσότερο στο διπλωματικό δυναμικό, τόσο το καλύτερο για τη Βουλγαρία» , πρόσθεσε.

Νωρίτερα, η «Δημοκρατική Βουλγαρία (DB)»,  ζήτησε ακρόαση του υπουργού Άμυνας Στέφαν Γιάνεφ στην κοινοβουλευτική επιτροπή άμυνας.

« Η χώρα μας δεν έχει την πολυτέλεια να βρίσκεται σε κατάσταση de facto αδήλωτης, αλλά στην πράξη ουδετερότητας υπέρ των «επεκτατικών πολιτικών του Κρεμλίνου στην περιοχή. Ο Υπουργός Άμυνας να ξεκαθαρίσει τη θέση του, τις εκτιμήσεις του, ποιες είναι οι θέσεις του σε αυτές», επεσήμανε ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του DB Χρίστο Ιβάνοφ.

Ο Γιάνεφ τάχθηκε πριν από μια μέρα κατά της ανάπτυξης ΝΑΤΟϊκών στρατευμάτων στη Βουλγαρία σε αυτή τη φάση, γιατί «δεν υπάρχουν αναγκαίες συνθήκες που να δικαιολογούν μια τέτοια απόφαση».

Η τοποθέτησή του ήρθε αφότου το έγκυρο γερμανικό περιοδικό SPIEGEL ανέφερε ότι ο διοικητής των δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, Αμερικανός στρατηγός Τοντ Γουόλτερς, ζήτησε από τη συμμαχία να δημιουργήσει στρατιωτική παρουσία στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, όπως έχει ήδη στην Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής.

Dnes.dir.bg

https://www.echedoros-a.gr

Η πρωθυπουργός της Αλβανίας, Έντι Ράμα, κάλεσε την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ουγγαρία να συμμετάσχουν στη σύνοδο κορυφής των «Ανοιχτών Βαλκανίων» κατά τους επόμενους έξι μήνες.

«Αποφασίσαμε σήμερα να προσκαλέσουμε τους επόμενους 6 μήνες την Ιταλία, την Ελλάδα και την Ουγγαρία στη σύνοδο κορυφής «Ανοιχτά Βαλκάνια», επειδή έχουμε συνειδητοποιήσει ότι θα πρέπει να υπάρχουν λιγότερα εμπόδια για τους εμπόρους ακόμη και όταν φτάνουν στην ΕΕ, το ελεύθερο εμπόριο με την περιοχή μόνο δεν αρκεί. Θα επικοινωνήσουμε με τις χώρες της ΕΕ και θα προσπαθήσουμε να φτιάξουμε την κοινή περιφερειακή αγορά μαζί με την ευρωπαϊκή κοινή αγορά», είπε ο Ράμα στη σύνοδο κορυφής της πρωτοβουλίας «Ανοιχτά Βαλκάνια», που πραγματοποιήθηκε στα Τίρανα.

Στη σύνοδο κορυφής «Ανοιχτά Βαλκάνια» στα Τίρανα, οι τρεις ηγέτες, Έντι Ραμα, Αλεξάνταρ Βούτσιτς και Ζόραν Ζάεφ, ζήτησαν τη δέσμευση και άλλων χωρών στην περιοχή, δηλαδή του Κοσσυφοπεδίου, του Μαυροβουνίου και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, που μέχρι στιγμής έχουν αρνηθεί να συμμετάσχουν. σε αυτή την πρωτοβουλία.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για τη Διεύρυνση Όλιβερ Βαρέλι κατέστησε σαφές ότι η ΕΕ υποστηρίζει την πρωτοβουλία και όχι μόνο ενθαρρύνει τη συνέχισή της, αλλά καλεί και άλλα κράτη να συμμετάσχουν.

Shqiperia

https://www.echedoros-a.gr