Αρχική Blog Σελίδα 2088

Γιατί το Αιγαίο είναι αμυντικά ενιαίος “θαλασσοχερσαίος” χώρος

Από

January 21, 2022

21/01/2022

Είναι ορατή η διεθνής τάση σήμερα για την de facto μετατροπή της εγγύς θαλάσσιας έκτασης (πέρα των χωρικών υδάτων) σε χώρο άτυπης εθνικής κυριαρχίας. Αυτό ταιριάζει απόλυτα στο Αιγαίο. Το Δίκαιο της Θάλασσας δεν είναι κάτι στατικό και αναλλοίωτο, ωσάν να είχε παραδοθεί από τον Θεό στους ανθρώπους, σαν τις δέκα εντολές και έκτοτε δεν αλλάζει. Το Δίκαιο της Θάλασσας είναι δυναμικό μέγεθος που λαμβάνει υπόσταση ανάλογα με την ευρύτερη γεωπολιτική πραγματικότητα μέσα στην οποία λειτουργεί.

Πρέπει να θυμηθούμε ότι η νομική βάση της ίδιας της έννοιας των χωρικών υδάτων είναι η στρατιωτική ισχύς. Συγκεκριμένα, η αντίληψη των χωρικών υδάτων διαμορφώθηκε με βάση τον λεγόμενο “κανόνα βολής του πυροβόλου” (cannon shot rule) και στην αρχή ήταν τρία ναυτικά μίλια. Το συγκεκριμένο νούμερο προέκυψε από το γεγονός πως εκείνη την εποχή θεωρείτο ότι αυτό ήταν το αποτελεσματικό βεληνεκές του χερσαίου πυροβολικού εναντίον θαλάσσιων στόχων.

Σε πολύ γενικές γραμμές θα λέγαμε ότι το εύρος των χωρικών υδάτων διαμορφώθηκε με βάση το κατά πόσον χερσαία οπλικά συστήματα μπορούσαν να ασκήσουν αποφασιστική προβολή ισχύος στη θάλασσα. Εν συνεχεία, οι ικανότητες των πυροβόλων βελτιώθηκαν και τα όρια των χωρικών υδάτων αυξήθηκαν στα έξι και αργότερα στα δώδεκα ναυτικά μίλια. Όμως, αυτό το νούμερο βρίσκεται πλέον σε δυσαρμονία με τη σύγχρονη στρατιωτική πραγματικότητα.

Αναλυτικότερα, τα τελευταία χρόνια οι μεγάλες ευρασιατικές δυνάμεις, με προεξάρχουσα την Κίνα, έχουν προχωρήσει στην ανάπτυξη χερσαίων πλεγμάτων αντιπρόσβασης και άρνησης περιοχής (A2/AD). Αυτά χρησιμοποιούν εξελιγμένα έκδοχα όπλων πυροβολικού (βαλλιστικούς πυραύλους ή ρουκέτες μεγάλου βεληνεκούς) ικανών να εντοπίζουν και να προσβάλλουν πολεμικά πλοία. Κατ’ αυτόν τον τρόπο ασκούν αποφασιστική προβολή ισχύος σε βάθος πολλών εκατοντάδων (αν όχι χιλιάδων) χλμ από τις ακτές.

Το εύρος των χωρικών υδάτων

Παρόμοιες ικανότητες αποκτούν και οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, οι οποίες με την αντίληψη των διαχωρικών πυρών (το Cross Domain Fires αποτελεί μέρος της ευρύτερης πολεμικής μεθοδολογίας της πολυχωρικής μάχης Multi Domain Battle/MDB) αναπτύσσει συστήματα πυροβολικού ικανά να ασκήσουν αποφασιστική προβολή ισχύος από τη στεριά προς τη θάλασσα σε εύρος πολλών εκατοντάδων χλμ.

Με άλλα λόγια, η νομική βάση των χωρικών υδάτων, δηλαδή οι ικανότητες των χερσαίων οπλικών συστημάτων να ασκούν προβολή ισχύος στη θάλασσα, έχει μεταβληθεί κατά πολύ τα τελευταία χρόνια. Μάλιστα, η αλλαγή αυτή δεν είναι μόνον ποσοτική αλλά και ποιοτική. Δηλαδή, δεν έχει μόνον αυξηθεί δραματικά το βεληνεκές των χερσαίων συστημάτων πυροβολικού, αλλά και η αποτελεσματικότητά τους.

Πέντε κρίσιμα ερωτήματα για τον εξοπλισμό των Belharra

Στο παρελθόν τα πολεμικά πλοία μπορούσαν να μονομαχήσουν με το χερσαίο πυροβολικό ακόμη και πολύ κοντά στις ακτές. Ωστόσο, σήμερα ακόμη και οι πιο ισχυρές ναυτικές δυνάμεις, όπως είναι οι ομάδες μάχης των αμερικανικών αεροπλανοφόρων (CCG), μειονεκτούν εμφανώς έναντι ισχυρών πλεγμάτων αντιπρόσβασης και άρνησης περιοχής σε αποστάσεις πολλών εκατοντάδων χλμ από τις ακτές. Αυτά ισχύουν πολύ περισσότερο στο Αιγαίο.

Ενιαίος χώρος το Αιγαίο

Άρα, ο “κανόνας βολής πυροβόλου” θέτει νέα δεδομένα όχι μόνον ως προς το εύρος των χωρικών υδάτων, αλλά και ως προς την ενίσχυση της εθνικής κυριαρχίας επί αυτών. Με άλλα λόγια, αν η υπεροχή του χερσαίου πυροβολικού επί της ναυτικής ισχύος είναι αναντίρρητη, τότε τα χωρικά ύδατα μετατρέπονται σε προέκταση της στεριάς προς τη θάλασσα, σε “γαλάζιο εθνικό έδαφος”. Το εύρος τους πλέον δεν είναι τα δώδεκα ναυτικά μίλια αλλά πολύ περισσότερο. Αυτή η δυνάμει αλλαγή προκύπτει με βάση τον “υπαρξιακό πυρήνα” της ίδιας της νομικής υπόστασης των χωρικών υδάτων, τον “κανόνα βολής του πυροβόλου”.

Αυτή είναι, καταρχάς, μια άκρως θετική προοπτική για την Ελλάδα. Συγκεκριμένα, το Αιγαίο, λόγω της αρχιπελαγικής δομής του, προσφέρει στη χώρα μας μια αδιαίρετη ενότητα στεριάς και θάλασσας, η οποία το μετατρέπει σε ελληνική λίμνη. Όμως, αυτό θα συμβεί μόνο όταν η Ελλάδα αποδεχθεί να λειτουργήσει με βάση αυτήν τη νέα προοπτική, αν όχι πραγματικότητα. Αντιθέτως, αν επιμείνει στη σημερινή της πρακτική να μην ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο για να μην “ενοχλήσει” την Τουρκία, τότε, εμμέσως πλην σαφώς, κινδυνεύει να εμφανιστεί ότι αποδέχεται “ασαφή” κυριαρχία και επί των νησιών της.

Η Τουρκία δείχνει πολύ πιο εναρμονισμένη από ό,τι η Ελλάδα με τις διεθνείς εξελίξεις, εξ ου και το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας. Όμως, η Άγκυρα γνωρίζει ότι η πολιτική γεωγραφία στο Αιγαίο δεν την βολεύει και γι’ αυτό επιθυμεί να την αλλάξει. Δεν θέλει να βρεθεί “εγκλωβισμένη” μέσα σε χώρο ενοποιημένης “θαλασσοχερσαίας” ελληνικής εθνικής κυριαρχίας. Γι’ αυτό και να αμφισβητεί ολοκληρωτικά την ελληνική εθνική υπόσταση.

Δεν θέλει συμβιβασμό η Τουρκία

Η συγκεκριμένη εξέλιξη, φυσικά, καθιστά επικίνδυνα ανεδαφικές τις όποιες αντιλήψεις περί “συμβιβασμού” με τον τουρκικό επεκτατισμό. Ο λόγος είναι πως η Τουρκία δεν θέλει συμβιβασμό, αφού στρατηγικός της στόχος είναι η μετατροπή του Αιγαίου και μεγάλου μέρους της Ανατολικής Μεσογείου σε γεωπολιτική “επιχωμάτωση”, σε προέκταση της τουρκικής στεριάς προς τη θάλασσα.

Διώξαμε EXXON και TOTAL – Η ευθύνη του Συμβουλίου Επικρατείας

Συνέχεια στο slpress.gr

Πέτρος Μακρής: Rafale – Για την Άμυνα ή για τους πανηγυρισμούς;

Από

anixneuseis

January 21, 2022

Νάτοι λοιπόν και οι ειδικοί επί της Άμυνας αναλυτές, υπέρμαχοι του Si vis pacem para bello (Αν θέλεις ειρήνη προετοιμάσου για πόλεμο).

Πέτρος Μακρής

20 Ιανουαρίου 2022, 05:44

Έκδηλη η χαρά με τους πανηγυρισμούς στα ΜΜΕ, για τις συμφωνίες της Ελλάδας με τη Γαλλία, για τους αήττητους γύπες των ελληνικών αιθέρων. Μιλάμε για την τελευταία γενιά των πολεμικών αεροσκαφών Rafale της γαλλικής βιομηχανίας Dassault.

Πρωί-πρωί, αντί για το συνηθισμένο τηλεοπτικό ενημερωτικό ρεπερτόριο για τις γυναικοκτονίες, τους βιασμούς, τις ερωτικές παρενοχλήσεις ή για τις επιδείξεις σωματικής ρώμης και αντοχής, αλλά και του προδιαγεγραμμένου … ευτυχούς μέλλοντος για τους διαγωνιζόμενους (άντρες και γυναίκες) στα εξωτικά νησιά, αντί λοιπόν γι’ αυτά τα συνηθισμένα «πιάτα» των ειδησεογραφικών μας γευμάτων, νάτα τα ακριβοπληρωμένα στους Γάλλους Rafale, έτοιμα να πετάξουν πάνω από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης, εκτοξεύοντας τα εθνικά χρώματα των σημαιών Ελλάδας-Γαλλίας στους αττικούς αιθέρες!

Νάτοι λοιπόν και οι ειδικοί επί της Άμυνας αναλυτές, υπέρμαχοι του Si vis pacem para bello (Αν θέλεις ειρήνη προετοιμάσου για πόλεμο).

Προσγείωση στην πραγματικότητα

Όμως, ώρα για προσγείωση στην πραγματικότητα. Πώς, μα πώς νοείται εθνικός εξοπλιστικός συναγερμός για την αναχαίτιση του γειτονικού μας, Νατοπροστατευόμενου νεο-ισλαμικού θηρίου, με τα 80 και πλέον εκατομμύρια πεινόντων και πενομένων υποτελών του Ερντογάν; Πώς είναι δυνατόν να περιμένει κανείς όλες αυτές οι μοιρολατρικές μυρμηγκιές ν’ αποτινάξουν το ανατολίτικο κισμέτ και μερικοί από αυτούς να λύσουν ενδεχομένως από τα κορμιά τους, κρυμμένα εκρηκτικά για ν’ ανατινάξουν ακόμη και ουρανοξύστες, όταν κάποιος ακαθόριστος Αλλάχ το θελήσει;

Το Ραφάλ της φωτογραφίας αυτής, που η αξία του μπορεί να ισοδυναμεί και με 3 υπερσύγχρονα κρατικά νοσοκομεία, το πληρώνει όχι μόνον για την Ελληνική αλλά και για την Ευρωπαϊκή άμυνα, ο Ελληνικός λαός. Γιατί οι λαοί των υπολοίπων χωρών-μελών της ΕΕ λουφάρουν και δεν συμμετέχουν ούτε με ένα ευρώ, επιμεριζόμενοι τις αμυντικές ευρωπαϊκές δαπάνες και γιατί προτιμούν προσποιούμενοι την νήσσαν να αδιαφορούν;

Πώς είναι δυνατόν να παρεμποδίσεις τη νέα εξόρμηση του νεοχαλίφη της Άγκυρας Ερντογάν, στη Βαλκανική, όπου σκορπάει ακόμη και δανεικά δολάρια «φιλανθρωπίας» σε Βουλγαρία, Σερβία, Σκόπια, Μαυροβούνιο και βάλε; Σκέφτηκαν ποτέ οι επί των Εξωτερικών υπουργοί μας, πως είναι δυνατόν μια Ελλάδα, αδικημένο κράτος-μέλος της ΕΕ, ότι η εξόρμηση αυτή δίνει το δικαίωμα στον Ερντογάν να προβιβάζεται σε ρυθμιστή του μέλλοντος των Βαλκανίων, της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, με υπόδουλο το 40% της επικράτειας της αδελφής Κύπρου, στους χαϊδεμένους τούρκους πειρατές της ανατολικής Μεσογείου, αλλά και με αυθαίρετες τουρκικές γκρίζες ζώνες στα πελάγη μας; Πώς είναι λοιπόν δυνατόν να σταματήσεις όχι μόνον τους προμηθευτές όπλων της ΕΕ προς την Τουρκία, αλλά και τον… φερέλπιδα κατ’ όνομα δημοκρατικό πρόεδρο των ΗΠΑ Μπάιντεν που ομνύει στο όνομα του πιστού «συμμάχου» της Ουάσιγκτον και του ΝΑΤΟ τον Ερντογάν, ν’ αξιώσει την απομάκρυνση από τη μαρτυρική Κύπρο των επί 46 χρόνια κατοχικών στρατευμάτων, απελευθερώνοντας τα κατεχόμενα και εκδιώκοντας τους φερτούς «πρωθυπουργούς» μαϊμούδες από όλα τα κατεχόμενα;

Είναι ικανοποιημένοι οι Έλληνες ΥΠΕΞ και ΥΠΕΘΑ όλων των μεταδικτατορικών κυβερνήσεων από την αδιαφορία του ΣΑ του ΟΗΕ για την εκκένωση της ΒΑ Κύπρου από τους στυγνούς πλιατσικολόγους της Άγκυρας; Πότε έθεσαν επιτακτικά την εκπλήρωση του καθήκοντος αυτού στον γεν. γραμματέα του ΟΗΕ;

Συμπέρασμα: Ούτε τα Rafale, ούτε οι γαλλικές φρεγάτες ή τα νεότερα αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη είναι δυνατόν να σταματήσουν το επί περίπου μισόν αιώνα καθεστώς της «περιορισμένης κυριαρχίας» που μας παραπέμπει στις μαύρες ημέρες του Λεονίντ Μπρέζνιεφ. Μήπως λοιπόν ήλθε η ώρα τα ασταμάτητα ταξίδια των επί των Εξωτερικών και Άμυνας, υπουργών μας σε όλα τα σημεία του ορίζοντα, να επικεντρωθούν στον Ευρωμεσογειακό χώρο και οι εκπρόσωποί μας να ξυπνήσουν τα 4/5 των χωρών-μελών της «σύμμαχής» μας ΕΕ, που δεν δικαιολογούνται να λουφάρουν πληρώνοντας για την άμυνά τους τα υποπολλαπλάσια των δικών μας δαπανών;

Είναι ή όχι οι δαπάνες μας αυτές χρέος όλων των χωρών-μελών της ΕΕ, για την ίδια την ευρωπαϊκή ασφάλεια και άμυνα;

Είναι ή όχι απαράδεκτη η αδιανόητη αυτή πραγματικότητα, που μας υποβιβάζει στα … αζήτητα του δυτικού κόσμου;

—————————————

Υ.Γ. Συχνά οι δημοσιογράφοι, που εκφράζουν τις αμφιβολίες τους για την υπερπήδηση των υπαίτιων κυβερνητικών αδιεξόδων, απογοητεύονται για τη συστράτευση σ’ αυτά τα εκούσια αδιέξοδα των περισσότερων πολιτικών μας δυνάμεων. Όμως έστω και αμυδρά προβάλλουν κάποιες εξαιρέσεις. Ανάμεσα σ’ αυτές, η σχετικώς πρόσφατη δήλωση του Νίκου Ανδρουλάκη, σύμφωνα με την οποία είναι αδιανόητη η προμήθεια όπλων προς το καθεστώς του Ερντογάν, αλλά και η πάγια θέση του ΚΚΕ για την απαράδεκτη αυτή «συμμαχική» συμπεριφορά. Όμως είναι δυνατόν δύο κούκοι να φέρουν την άνοιξη;

in.gr

ΤΟ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΙΣΡΑΗΛ- ΤΟΥΡΚΙΑΣ;

Από

anixneuseis

January 21, 2022

του Γαβριήλ Χαρίτου*

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης Βούτσιτς στην Τουρκία, που εντάσσεται μεταξύ άλλων στην γενικότερη εκστρατεία υπενθύμισης της παρουσίας της Τουρκίας στα Δυτικά Βαλκάνια με επίκεντρο το συνταγματικό αδιέξοδο που βιώνει εδώ και χρόνια η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αξιοποίησε το κλίμα που δημιουργήθηκε στην κοινή γνώμη της Ελλάδας και της Κύπρου σχετικά με το αμφίβολο μέλλον του εγχειρήματος του αγωγού EastMed, και με δηλώσεις του βρήκε την ευκαιρία να επεκταθεί στην προοπτική βελτίωσης των σχέσεων της χώρας του με το Ισραήλ.

Συγκεκριμένα, στις 18/1 ο Πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε ότι “πολύ σύντομα ο Πρόεδρος του Ισραήλ, Ιτσχάκ Χέρτσογκ, σχεδιάζει να πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στην Τουρκία”. Συμπλήρωσε μάλιστα ότι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός, Ναφτάλι Μπένετ, “δεν δείχνει να αντιτίθεται”. Σε μία ‘επίθεση φιλίας’ προς το Ισραήλ, ο Ερντογάν δήλωσε ότι “Εμείς οι πολιτικοί, συνεχίζουμε να προσβλέπουμε στην ειρήνη και όχι στον πόλεμο”, λέγοντας με έμφαση ότι αφ’ενός “τον τελευταίο καιρό έχει σημειωθεί πρόοδος στην πιθανότητα μεταφοράς του ισραηλινού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω της Τουρκίας” και αφ’ετέρου ότι “η Τουρκία επιθυμεί να αξιοποιήσει τις διόδους του φυσικού αερίου ως ένα εργαλείο ειρήνης”.

Η ισραηλινή πλευρά, παρ’όλ’αυτά, παραμένει σχεδόν ανέκφραστη. Η τακτική αυτή παρατηρείται καθ’ όλη τη διάρκεια του διαστήματος που άρχισε από τις 5 Ιανουαρίου – οπότε και διέρρευσαν πληροφορίες στον Ελληνικό Τύπο περί του περιεχομένου ενός ανεπίσημου εγγράφου του Στέητ Ντηπάρτμεντ, σύμφωνα με το οποίο οι ΗΠΑ δηλώνουν απρόθυμες να στηρίξουν το εγχείρημα του αγωγού EastMed – μέχρι σήμερα. Όπως η Ιερουσαλήμ διατηρεί σιγή, χωρίς να επιβεβαιώνεται από κανέναν τοπικό αξιωματούχο ότι το αμερικανικό non-paper έχει παραληφθεί από το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών – το ίδιο έπραξε χθες βράδυ και ο Πρόεδρος του Ισραήλ, Ιτσχάκ Χέρτσογκ, ο οποίος, κληθείς να σχολιάσει τις δηλώσεις Ερντογάν περί του ενδεχομένου επίσημης επίσκεψής του στην Τουρκία, αρνήθηκε να προβεί σε οποιαδήποτε δήλωση.

Ωστόσο, όπως μετέδωσε η κρατική ισραηλινή τηλεόραση στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων (18/1), οι διπλωματικές επαφές μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας για την πραγματοποίηση της επίσκεψης του Προέδρου Χέρτσογκ στην Τουρκία βρίσκονται “σε εξαιρετικά προχωρημένο στάδιο” και ότι αυτό που αναμένεται είναι “η κατάλληλη συγκυρία”. Στο σχετικό ρεπορτάζ ειπώθηκε μάλιστα, ότι σε περίπτωση που ο Ισραηλινός Πρόεδρος επισκεφθεί την Τουρκία, θα δρομολογηθεί αντίστοιχη επίσκεψη του Τούρκου Προέδρου στο Ισραήλ.

Σύμφωνα πάντα με την κρατική ισραηλινή τηλεόραση, η πρόσκληση του Ερντογάν προς τον Χέρτσογκ εκφράσθηκε σε τηλεφωνική συνομιλία που είχαν πραγματοποιήσει κατά το παρελθόν, χωρίς όμως να καθορίζεται πότε είχε πραγματοποιηθεί. Υπενθυμίζεται ότι οι δύο Πρόεδροι, Ερντογάν και Χέρτσογκ, συνομίλησαν τηλεφωνικά δύο φορές : Η πρώτη συνομιλία τους πραγματοποιήθηκε μόλις ανέλαβε καθήκοντα ο ισραηλινός Πρόεδρος τον Ιούνιο του 2021 – μία συνομιλία που συζητήθηκε εκτενώς, κυρίως εξ αιτίας της χαρακτηριστικά μακράς της διάρκειας-. Η δεύτερη πραγματοποιήθηκε με την ευκαιρία της απελευθέρωσης του ισραηλινού ζεύγους τουριστών που κατηγορήθηκαν από τις τουρκικές αρχές για κατασκοπεία και οι οποίοι, ύστερα από σχετική παρέμβαση του Ερντογάν, επέστρεψαν στο Ισραήλ, ακριβώς δύο μήνες πριν, στις 18 Νοεμβρίου 2021.

Είναι προφανές ότι η τουρκική διπλωματία κλήθηκε να αξιοποιήσει όσο μπορούσε περισσότερο την αλλαγή διακυβέρνησης στο Ισραήλ που σηματοδότησε και το τέλος της παρουσίας του Βενιαμίν Νετανιάχου στην εξουσία της χώρας – ένας παράγοντας που, όπως αποδείχθηκε, η Άγκυρα δεν ήταν πια σε θέση να διαχειριστεί. Η Άγκυρα επέλεξε να μην επικεντρωθεί στην προσπάθεια αλλαγής στάσης των επικεφαλής του νέου κυβερνητικού συνασπισμού, Ναφτάλι Μπένετ και Γιαήρ Λαπίντ, αλλά να εγκαινιάσει ένα νέο κανάλι επικοινωνίας με την Ιερουσαλήμ, διαμέσου του Προέδρου της χώρας, Ιτσχάκ Χέρτσογκ, ο πατέρας του οποίου – Χάιμ Χέρτσογκ – είχε διατελέσει και εκείνος Πρόεδρος του Ισραήλ, με σημαντική θητεία στην επιτυχή διαδρομή των τουρκοϊσραηλινών σχέσεων από θέσεις-κλειδιά στις ένοπλες δυνάμεις και μετέπειτα στο Υπουργείο Εξωτερικών, από τα τέλη της δεκαετίας του ’50 μέχρι και την δεκαετία του ’90.

Έτσι, η τουρκική διπλωματία, αποδεικνύοντας ότι διαθέτει ιστορική μνήμη, επέλεξε το ισραηλινό προεδρικό μέγαρο για να βελτιώσει το κλίμα με το Ισραήλ, παρά με το πρωθυπουργικό γραφείο, στο οποίο βρίσκεται ο Ναφτάλι Μπένετ, που δεν είναι σε θέση να απομακρυνθεί από τα ιδεολογικά ‘βαρίδια’ του προκατόχου του, μιας και εκείνος προέρχεται από τον ίδιο ευρύτερο ιδεολογικό χώρο του Βενιαμίν Νετανιάχου.

Είναι προφανές, ότι η Τουρκία προσπαθεί να προετοιμάσει το έδαφος, μέσω του καναλιού επικοινωνίας με τον, κεντροαριστερών καταβολών, Πρόεδρο Χέρτσογκ, προσβλέποντας να αξιοποιήσει την εναλλαγή στον πρωθυπουργικό θώκο – κάτι που (εκτός απροόπτου) αναμένεται να συμβεί τον Αύγουστο του 2023, όταν ο νυν Υπουργός Εξωτερικών Γιαήρ Λαπίντ θα αναλάβει πρωθυπουργικά καθήκοντα. Έως ότου συμβεί αυτό, ο Πρόεδρος Ερντογάν πιστεύει ότι το κλίμα στις διμερερίς σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας, θα έχει προλάβει να βελτιωθεί σημαντικά.

Οι χθεσινοβραδινές δηλώσεις Ερντογάν, σύμφωνα με τις οποίες ‘έχει σημειωθεί πρόοδος στην πιθανότητα μεταφοράς του ισραηλινού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω Τουρκίας’, σχολιάσθηκαν από αξιωματούχους του ισραηλινού Υπουργείου Εξωτερικών, και η ακριβής διατύπωσή τους μεταδόθηκε από την κρατική ισραηλινή τηλεόραση ως εξής: “Οποιαδήποτε βελτίωση και εάν σημειωθεί στις σχέσεις με την Τουρκία, με κανέναν τρόπο δεν θα ζημιώσει τις σχέσεις του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κύπρο, που είναι δύο χώρες-σύμμαχοι με το Ισραήλ”.

Προφανώς, Αθήνα και Λευκωσία θα αναμένουν να πληροφορηθούν το υπόβαθρο αυτής της ενδιαφέρουσας διατύπωσης.

Στην φωτογραφία: Ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατά την εναρκτήρια σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, τον Σεπτέμβριο του 2019, επικρίνει το Ισραήλ ενώπιον της διεθνούς κοινότητας.

Γαβριήλ Χαρίτος 19/1/2022

*Ο Γαβριήλ Χαρίτος είναι διδάκτωρ διεθνών σχέσεων, ερευνητής του Ινστιτούτου Μπεν-Γκουριόν και διδάσκει Ιστορία Ελληνοϊσραηλινών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Μπεν-Γκουριόν, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Κυκλοφορούν δύο βιβλία του : «Ο εκδημοκρατισμός των αραβικών χωρών ως προτεραιότητα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Η περίπτωση της Ιορδανίας και της Τυνησίας», (Νομικές Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα και Ίδρυμα Διεθνών Νομικών Μελετών του καθ. Ηλία Κρίσπη και Δρος Αναστασίας Σαμαρά-Κρίσπη, 2008) «Κύπρος, το Γειτονικό Νησί – Το Κυπριακό μέσα από τα Κρατικά Αρχεία του Ισραήλ, 1946-1960», (Εκδόσεις Παπαζήση, 2018). Τα τελευταία τρία χρόνια ζει στην Ιερουσαλήμ.

Απο την σελίδα του κ. Γαβριήλ Χαρίτου στο fb

Ο Χόκσταϊν, η Ουκρανία, το LNG και ο χάρτης Μπάιντεν – Το παρασκήνιο στον τορπιλισμό του EastMed!

Από

anixneuseis

January 20, 2022

iEpikaira.- [δημοσιεύτηκε 14:35, 20/01/2022, ανανεώθηκε 17:08, 20/01/2022] Πολύ λόγος γίνεται τελευταία για τις παρεμβάσεις σχετικά με τον αγωγό EastMed του ανώτερου Σύμβουλου Ενεργειακής Ασφάλειας του Τζο Μπάιντεν, Άμος Χόκσταϊν. Κατ’ αρχάς ας ρίξουμε μια σύντομη ματιά στο παρελθόν του Άμος Χόκσταϊν, ο οποίος γεννήθηκε στο Ισραήλ. Οι γονείς του ήταν Αμερικανοεβραίοι μετανάστες. Έκανε τη θητεία του στις Ένοπλες Δυνάμεις του Ισραήλ από το 1992 έως το 1995 και αφού απολύθηκε μετακόμισε στην Ουάσιγκτον για να κάνει την πρακτική του άσκηση στο Capitol Hill. Ενώ σκόπευε να επιστρέψει στο Ισραήλ τελικά παρέμεινε στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Χόκσταϊν στο παρελθόν είχε ενεργό δράση σε lobbying υπέρ αμφιλεγόμενων προσωπικοτήτων αλλά και αυταρχικών καθεστώτων όπως για παράδειγμα του Μουαμάρ Καντάφι. Το 2015 μάλιστα, ο Χόκσταϊν υπερασπίστηκε και τον Ερντογάν, έναντι των ρωσικών κατηγοριών κατά του Τούρκου Προέδρου για λαθρεμπόριο πετρελαίου με τον ISIS.

Το 2011 προσλήφθηκε στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, στο νεοσύστατο τότε Bureau of Energy Resources, τμήμα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ (επί ΥΠΕΞ Χ. Κλίντον) που ασχολείται με την ενεργειακή ασφάλεια, και ηγείται των προσπαθειών της κυβέρνησης των ΗΠΑ για τη χρήση των ενεργειακών πόρων στην προώθηση πολιτικών και γεωπολιτικών στόχων, ενώ παράλληλα προωθεί το αμερικανικό όραμα περί ενεργειακής συνεργασίας σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ως αναπληρωτής του τότε ειδικού απεσταλμένου του Bureau of Energy Resources και τέως Αμερικανού Πρέσβη στην Ουκρανία, Carlos Pascual, ο Χόκσταϊν προέβη σε ενέργειες ώστε η Ουκρανία να εξασφαλίσει νέες προμήθειες φυσικού αερίου στον απόηχο της κρίσης στην Κριμαία το 2014. Στις 01/08/2014 ανέλαβε τη θέση του ειδικού απεσταλμένου (επικεφαλής) στο Bureau of Energy Resources. Οι σχέσεις του Χόκσταϊν με την Ουκρανία είναι αρκετά στενές όπως επιβεβαιώνει ο Διευθυντής Μελετών στο Ινστιτούτο Αναλύσεων Ασφάλειας και Άμυνας, Ζαχαρίας Μίχας, ο οποίος αναφέρει ότι υπάρχουν πληροφορίες από την εποχή Τραμπ, σχετικά με την πιθανή εργασιακή σχέση του υιού Μπάιντεν (Χάντερ) με την ουκρανική εταιρία φυσικού αερίου Naftogaz στην οποία εργαζόταν και ο Άμος Χόκσταϊν (2017 μέχρι και τον Οκτώβριο του 2020) μετά το τέλος της πρώτης θητείας του στο Bureau of Energy Resources. Ταυτόχρονα, τον Μάρτιο του 2017, προσλήφθηκε και στην Tellurian, μια ιδιωτική εταιρεία LNG με έδρα το Χιούστον, όπου εργάστηκε ως Senior Vice President Marketing μέχρι την αποχώρησή του τον Σεπτέμβριο του 2020. Άξιον απορίας βέβαια πώς ήταν σε θέση να διατηρεί παράλληλα και τις δύο θέσεις.

Στο διάστημα της πρώτης θητείας μάλιστα, ο Χόκσταϊν πρωτοστάτησε και στο σχεδιασμό του γνωστού “προφητικού” χάρτη Μπάιντεν για τον οποίο έχουμε αναφερθεί εκτενώς σε ανάλυσή μας στο iEpikaira, αποδεικνύοντας ότι οι εξελίξεις στην Αν. Μεσόγειο με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο είναι αποτυπωμένες ξεκάθαρα σε αυτόν (συντάχθηκε πιθανώς το 2014, ή νωρίτερα).

Με την εκλογή του Τζο Μπάιντεν, ο Χόκσταϊν τοποθετήθηκε εκ νέου στη θέση του ειδικού απεσταλμένου του Bureau of Energy Resources στις 10/08/2022, και λίγους μήνες μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας του, στις 06/01/2022, διέρρευσε το αμερικανικό non-paper για τον EastMed. Σύμφωνα με πληροφορίες του hellasjournal.com, ο Χόκσταϊν εξέφρασε δυσφορία για τη διαρροή του άτυπου εγγράφου, το οποίο χαρακτήρισε ως “διάβημα” ενώ υποστήριξε ότι οι αρμόδιες κυβερνήσεις είχαν ενημερωθεί σχετικά από τον Νοέμβριο του 2022. Διπλωματικές πηγές όμως δεν επιβεβαιώνουν αυτήν την λεπτομέρεια(!).

Εντωμεταξύ, στις 17/01/2022 (μετά τη δημοσιοποίηση του αμερικανικού non-paper) δόθηκε στη δημοσιότητα προπαγανδιστικό ντοκιμαντέρ του τουρκικού TRT World έναντι του αγωγού EastMed, στο οποίο προβλήθηκε συνέντευξη του Χόκσταϊν προκαλώντας σφοδρές αντιδράσεις με τις θέσεις του, προκρίνοντας τη λύση ενός αγωγού φ/α από την ισραηλινή ΑΟΖ προς την Τουρκία, ή τη μετατροπή του ισραηλινού και κυπριακού φ/α σε LNG.

Λίγες ημέρες αργότερα αναγκάστηκε να δώσει διευκρινίσεις στη διάρκεια συζήτησης στρογγυλής τραπέζης (δημοσιεύτηκε 19/01/2022) με Έλληνες εμπειρογνώμονες σχετικά με στάση του έναντι του EastMed. Εκεί μεταξύ άλλων ανέφερε ότι, “πρώτα απ’ όλα να ξεκαθαρίσω ότι οι προσωπικές μου απόψεις και οι απόψεις της Κυβέρνησης των ΗΠΑ είναι ευθυγραμμισμένες,” παρά ταύτα άλλος εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στις 16/01/2022 διευκρίνιζε ότι κατά τη διάρκεια της συνέντευξής στο τουρκικό TRT World, “ήταν ιδιώτης [σσ. δεν είχε κάποιο αξίωμα] όταν έκανε αυτές τις δηλώσεις”.

Ο Χόκσταϊν υποστήριξε ότι η Αμερική δεν έλαβε την απόφαση άρσης υποστήριξης του EastMed λόγω των εντάσεων που προκαλεί στην Αν. Μεσόγειο, καίτοι αυτό αναφέρεται στο άτυπο έγγραφο. “Οι εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν, είτε μιλάμε για αέριο είτε για ηλεκτρικά έργα, συνεπώς θα έχουμε να κάνουμε με τις περιφερειακές εντάσεις και τις διεκδικήσεις ΑΟΖ,” είπε χαρακτηριστικά, ενώ πρόσθεσε ότι “δεν διαφοροποιήσαμε τη θέση μας για τον EastMed λόγω των εξελίξεων στην Αν. Μεσόγειο. Υπάρχει περιγραφή δεδομένων στο non-paper όμως δεν είναι οι περιφερειακές εντάσεις ο λόγος που διαφοροποιήθηκε η πολιτική μας”.

Στο τουρκικό προπαγανδιστικό ντοκιμαντέρ όμως (12:55 του βίντεο) διερωτήθηκε “γιατί χρειάζεσαι έναν αγωγό [EastMed] όταν μπορείς να προμηθεύσεις από την Αν. Μεσόγειο στην Ευρώπη με άλλους τρόπους; Μπορείς να έχεις LNG. Γιατί πρέπει να έχεις αυτό το project το οποίο θα προκαλέσει περισσότερες διχόνοιες και περισσότερες περιπλοκές στην περιοχή από ότι χρειάζεται”;

Φως στο παρασκήνιο του σχεδιασμού του EastMed ρίχνει σε άλλο σημείο του ντοκιμαντέρ (10:33 του βίντεο) όπου ανέφερε ότι: “Το Ισραήλ δεν ήθελε μόνο να ρευστοποιήσει τις ποσότητες φ/α που ανακάλυψε, οι οποίες ήταν μεγάλες για μια χώρα του μεγέθους του Ισραήλ και για μια περιοχή του μεγέθους της Αν. Μεσογείου. Ήθελαν να τις εργαλειοποιήσουν όχι μόνο από οικονομικής σκοπιάς, αλλά και να δουν εάν μπορούν να ενώσουν έναν αγωγό, μια φυσική διασύνδεση μεταξύ του Ισραήλ και της Ευρώπης. Αυτό θα ικανοποιούσε την ανάγκη και το στόχο, ένα πολιτικό στόχο τον οποίο το Ισραήλ είχε για δεκαετίες. Και αυτό είναι, όπως βλέπουν τον εαυτό τους, σαν μια ευρωπαϊκή στη Μέση Ανατολή”.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης στρογγυλής τραπέζης ο Χόκσταϊν διευκρίνισε μάλιστα ότι, “ο αγωγός EastMed ήταν μια ιδέα το 2016. Ο σκεπτικισμός που εξέφρασα δεν ήταν σκεπτικισμός για τη σύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη και την περιφερειακή συνεργασία. Τα ερωτήματα αφορούν κυρίως το υψηλό κόστος και τα logistics και κατά πόσο ήταν εφικτά”.

Σε ερώτηση κατά τη διάρκεια της ίδιας συζήτησης σχετικά με τον λόγο που δημοσιοποιήθηκε σε αυτή τη χρονική συγκυρία το non-paper, μετακύλησε την ευθύνη στον ελληνικό τύπο. “Δόθηκε σε όλες τις κυβερνήσεις και δεν διέρρευσε σε όλες τις χώρες. Ήταν ένα μήνυμα στις κυβερνήσεις της περιοχής, μια επικοινωνία ανάμεσα μας και τις άλλες χώρες της περιοχής με τις οποίες είχαμε διαρκείς συζητήσεις. Οι ΗΠΑ δεν δημοσιοποίησαν την πολιτική για τον EastMed,” είπε ο Αμερικανός αξιωματούχος αφήνοντας σαφείς αιχμές έναντι της ελληνικής κυβέρνησης. Το ερώτημα είναι, εάν όντως η αμερικανική κυβέρνηση δεν επιθυμούσε τη δημοσιοποίησή του, αυτό τί αντίκτυπο θα είχε στον αγωγό; Θα τον υπονόμευε λιγότερο;

Οι παλινδρομήσεις των ως άνω δηλώσεων δεν επιτρέπουν την διεξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για το παρασκήνιο του τορπιλισμού του EastMed. Είναι τα γεγονότα της Ουκρανίας; Οι τουρκικές πιέσεις; Τα οικονομικά συμφέροντα των εμπλεκομένων και δη των εταιρειών LNG, τομέας στον οποίο δραστηριοποιήθηκε και ο Χόκσταϊν; Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι εξελίξεις στην Αν. Μεσόγειο -μεταξύ αυτών και η ταφόπλακα στον EastMed- έχουν προβλεφθεί με λεπτομέρεια στο χάρτη Μπάιντεν, του οποίου ο Χόκσταϊν υπήρξε “αρχιτέκτονας”…

iEpikaira

Πηγή: i-epikaira.blogspot.com

Γιάννης Μαγκριώτης: Γιατί οι πολίτες δεν εκτιμούν την πολιτική;

Από

anixneuseis

January 20, 2022

του Γιάννη Μαγκριώτη*

Από την δεκαετία του ’90, ο ενθουσιασμός για την πολιτική ,είχε αρχίσει να υποχωρεί. Ο κομματικός ανταγωνισμός, ενσωμάτωσε έντονα προσωπικά στοιχεία και η αίσθηση του κοινού καθήκοντος είχε χαθεί. Η πολιτική, έχοντας λύσει τα βασικά ζητήματα της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, του κοινωνικού κράτους και του βασικού προσανατολισμού της χώρας, έμοιαζε να έχει ολοκληρώσει την αποστολή της. Η πολιτική βέβαια, δεν έπαψε να βάζει στόχους, όμως όλο και περισσότερο έμοιαζαν να ενδιαφέρουν μόνο τις ελίτ της χώρας και τα δικά τους συμφέροντα. Τα κυρίαρχα κόμματα και οι πολιτικές ηγεσίες απέκτησαν ένα διαχειριστικό χαρακτήρα, ενώ η αριστερά, στο κατώφλι της μεταβατικής δεκαετίας του ’90, αποφάσισε να βγει από την βολική της απομόνωση, όμως γρήγορα κατάλαβε ότι, χρησιμοποιήθηκε από την ιστορική αντίπαλη παράταξη και, το όνειρο να αποκτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο και πάλι χάθηκε, με οδυνηρά αποτελέσματα για την ίδια.

Η χώρα προχωρούσε, πετύχαινε σημαντικούς στόχους, όπως η ένταξη στην ΟΝΕ, η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, οι μεγάλες αναπτυξιακές υποδομές, οι Ολυμπιακοί Αγώνες, όμως οι παθογένειες του πολιτικού κόσμου, του παραγωγικού μοντέλου, των ασθενών και διαβρωμένων μηχανισμών ελέγχου, η ένταση των ανισοτήτων και η έκρηξη των δημοσιονομικών ανισορροπιών, έφεραν την μεγάλη και πολύπλευρη κρίση του 2008, που οδήγησε την χώρα, ανοχύρωτη και αδύναμη να αντιμετωπίσει την διεθνή χρηματοοικονομική κρίση που ξεκίνησε το Φθινόπωρο του 2007, στην Μέκκα του καπιταλισμού και της κερδοσκοπίας, του λαίμαργου και ανεύθυνου χρηματοπιστωτικού συστήματος των ΗΠΑ, και μέρους των χωρών της ΕΕ.

Η κρίση έκανε τον κόσμο πιο δύσπιστο, πιο θυμωμένο, απέναντι στην πολιτική, στους φορείς της πολιτικής και κοινωνικής αντιπροσώπευσης και, στους κοινούς στόχους, τον έκανε να πιστέψει ότι, το παιχνίδι είναι στημένο.

Το αδιέξοδο φαινόταν απόλυτο, σαν να μην υπάρχει άλλη απάντηση, όπως η μεταξύ των κομμάτων και των κοινωνικών τάξεων ελάχιστη εμπιστοσύνη και συνεννόηση και, η εμπιστοσύνη όλων, στην πολιτική. Όμως είχε χαθεί και κάθε διάκριση μεταξύ συντηρητικών και προοδευτικών πολιτικών, αφού πλέον όλα τα κόμματα, ανεξάρτητα τι έλεγαν πριν τις εκλογές, εφάρμοζαν την ίδια πολιτική, που μόνο ακραίες φιλελεύθερες κυβερνήσεις ίσως να εφάρμοζαν, κάτω από άλλες συνθήκες.

Και τώρα, μετά από δεκατρία περίπου χρόνια κρίσεων, η χώρα και οι άνθρωποι, δεν φαίνεται να μπορούν να ερμηνεύσουν τι έχει συμβεί και τι έφταιξε. Τα μόνα στοιχεία που είναι ορατά στην συμπεριφορά των πολιτών, είναι ο φόβος της υγειονομικής κρίσης, η παραίτηση από κάθε διατύπωση συλλογικών στόχων και η αναζήτηση ατομικών λύσεων.

Σήμερα, οι αδύναμοι οικονομικά είναι πιο αδύναμοι, οι φτωχοί φτωχότεροι, οι νέοι πιο απογοητευμένοι. Η μεσαία τάξη, παραγωγικά και εισοδηματικά συρρικνωμένη στο μεγαλύτερο μέρος της, βλέπει το όνειρο της κοινωνικής και οικονομικής ανόδου θολό. Από την άλλη, οι πολλοί ισχυροί οικονομικά έχουν γίνει πιο ισχυροί, απέκτησαν και συνοδοιπόρους, αυτούς που ήταν έτοιμοι και αξιοποίησαν την κρίση και αυτούς που δημιουργήθηκαν από την κρίση, ειδικά την υγειονομική, με αδιαφανείς πολλές φορές μεθόδους.

Σε αυτές τις συνθήκες, η αντιπαράθεση μεταξύ των Συντηρητικών και των Προοδευτικών είναι αδιαμόρφωτη και δίνεται σε δευτερογενή πεδία. Στο γενικό πεδίο σε επίπεδο πολιτικής επικοινωνίας κρίνεται, από το ποια ομάδα ήταν πιο πιθανό να θεωρεί, η ζορισμένη μεσαία τάξη, υπεύθυνη για την στασιμότητά της, τους πλούσιους και ισχυρούς ή τους φτωχούς και τους μετανάστες και εκεί το παιχνίδι είναι στημένο.

Έχει υποχωρήσει ο Ευρωατλαντικός πυλώνας Ασφάλειας, επανερχόμαστε στις διμερείς αμυντικές συμφωνίες, όπως με Γαλλία και ΗΠΑ.
Οι εξελίξεις, θυμίζουν την περίοδο πριν τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, τότε που δεν υπήρχαν συλλογικά συστήματα ασφάλειας.

Τα γεωπολιτικά δεδομένα αλλάζουν, η γειτονιά μας αλλάζει, πρέπει και εμείς να προσαρμοστούμε. Είναι όμως η απόλυτη ταύτιση με τα γεωπολιτικά συμφέροντα των ΗΠΑ και της Γαλλίας, η σωστή προσαρμογή και, πόσο συμβατές είναι αυτές οι επιλογές;

Η ευρύτερη περιοχή μας, φαίνεται να είναι, το ένα από τα δύο μέτωπα του νέου Ψυχρού πολέμου, το άλλο χτίζεται στον Ειρηνικό και τον Ινδικό Ωκεανό. Το ένα απέναντι στην Ρωσία, το άλλο απέναντι στην Κίνα.

Το υπόβαθρό τους είναι οικονομικό, έχει να κάνει και με τις νέες ζώνες επιρροής, σε ένα πολυπολικό κόσμο, με νέο πρωταγωνιστή την Κίνα.
Ασφαλώς και δεν είναι μια αντιπαράθεση μεταξύ του φιλελεύθερου καπιταλισμού και του δεσποτικού κομμουνιστικού μπλοκ, δεν έχει άμεσα δηλαδή ιδεολογικό υπόβαθρο. Έχει όμως πολιτικό και οικονομικό: Συγκρούεται ο φιλελεύθερος καπιταλισμός με τον κρατικό-πολιτικό καπιταλισμό της Κίνας.

Δυστυχώς, οι ανισότητες που δημιούργησε στις δυτικές χώρες ο φιλελεύθερος καπιταλισμός, έχουν υποσκάψει την αξιοπιστία της φιλελεύθερης δημοκρατίας και το Κινεζικό μοντέλο έχει γίνει ελκυστικό, ακόμη και μέσα στις χώρες της Δύσης.

Πως θα λυθεί αυτή η αντιπαράθεση, ποια η θέση της ΕΕ και της χώρας μας;

Καμία συζήτηση στην χώρα μας, εδώ μας απασχολούν οι αντιπαραθέσεις των κομμάτων για ήσσονος σημασίας θέματα. Βέβαια την βασική ευθύνη την έχει η κυβέρνηση και, έχει πολλούς λόγους, που δεν θέλει να ασχολείται ο κόσμος με τα προβλήματα, αυτά που καθορίζουν την ζωή του.

Η Γαλλική προεδρία που ξεκίνησε, είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ο Μακρόν ανακοίνωσε μια πολύ φιλόδοξη ατζέντα, την χρειάζεται η Γαλλία και ο ίδιος αφού στο μέσο της Προεδρίας της ΕΕ, θα διεξαχθούν οι Προεδρικές εκλογές. Η ατζέντα όμως της Γαλλικής Προεδρίας μας αφορά ιδιαίτερα ως χώρα, ως οικονομία και ως κοινωνία, γιατί έχει βασικούς άξονες:

1) Ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα

2) Ρύθμιση της λειτουργείας των ψηφιακών πλατφορμών

3) Φόρος άνθρακα στα σύνορα της ΕΕ.

4) Συζήτηση για την αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας.

5) Κοινή εξωτερική πολιτική και, πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας. Στρατηγική αυτονομία της ΕΕ, από ΗΠΑ.

Στην Ελλάδα δεν έχουν συζητηθεί αυτά τα θέματα, ποιες είναι οι θέσεις της κυβέρνησης, των κομμάτων, των κοινωνικών τάξεων;

Δυστυχώς δεν τις ξέρουμε, ξέρουμε όμως πολλές από τις ιδιοτροπίες του σημερινού, ανανεωμένου από την κρίση, πολιτικού προσωπικού.

*Ο Γιάννης Μαγκριώτης διετέλεσε υφυπουργός σε κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ.

Παναγιώτης Γκλαβίνης: Ο EastMed δεν είναι πανάκεια

Από

anixneuseis

January 20, 2022

ΣΗΜΕΙΩΣΗ “ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ”. Στις 6 Ιανουαρίου 2020 ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ (και σήμερα κοσμήτορας) Παναγιώτης Γκλαβίνης, έγραψε και οι “Ανιχνεύσεις” δημοσίευσαν το ακόλουθο άρθρο το οποίο προέβλεπε τις σημερινές εξελίεξςι. Διαβαστε γιατί.

Του Παναγιώτη Γκλαβίνη

Καθηγητή Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Καθώς ο Πρωθυπουργός ετοιμάζεται για το ταξίδι του στις ΗΠΑ, είναι χρήσιμο να διερευνήσουμε τη στάση της υπερδύναμης απέναντι στην Τουρκία μετά τις τελευταίες εξελίξεις στην Αν. Μεσόγειο.

Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούσαν ανέκαθεν την στρατηγική τους ισχύ για να προστατέψουν τους επενδυτές τους που επιχειρούν σε ασταθείς περιοχές στον κρίσιμο για την οικονομία τους τομέα των υδρογονανθράκων.

Ο Πρόεδρος Trump, μάλιστα, το ομολόγησε κυνικά στη συνέντευξη που παραχώρησε στις 27.10.2019 μετά το θάνατο του Αλ-

Μπαγκντατι. οτι σκοπεύει να χρησιμοποιήσει την ισχύ του για να προστατεύσει τα συμφέροντα των πετρελαϊκών εταιριών του στην περιοχή.

Παρα το γεγονός ότι αποχωρεί από αυτήν. δεν προτίθεται ν’ αφήσει εκτεθειμένα τα ενεργειακά του συμφέροντα στην περιοχή. Αυτή η ομολογία του έχει τεράστια σημασία για τη στάση των ΗΠΑ στις τρέχουσες εξελίξεις στην Αν. Μεσόγειο.

Αμερικανικές εταιρίες δεν επιχειρούν στον τομέα της έρευνας και της εξόρυξης των υδρογονανθράκων της ευρύτερης περιοχής μόνο στην Βορειοδυτική Συρία, στην οποία αναφερόταν ειδικότερα ο κ. Trump στην παραπάνω συνέντευξη. Επιχειρούν και σε οικόπεδα των τριών δυνάμεων που συνήψαν τη συμφωνία για τον EastMed την περασμένη Πέμπτη 2.1.2020 στην Αθήνα: της Ελλάδος, της Κύπρου και του Ισραήλ. Όλη αυτή η περιοχή, μάλιστα, θα πρέπει να προσεγγίζεται ενιαία, διότι τα αμερικανικά ενεργειακά συμφέροντα έχουν τοποθετηθεί κατά μήκος όλου αυτού του τόξου.

Αυτή τη στιγμή. η Αμερική ξεκινάει μια (προμελετημένη ως φαίνεται) σύγκρουση με το Ιράν και σε καμιά περίπτωση δεν πρόκειται να τα βάλει (και) με την Τουρκία. Και ο νοών νοείτω για το ποια στάση θα κρατήσει απέναντί της στην υπόθεση που μας αφορά. Αυτό
το γνωρίζει ο κ. Ερντογάν και ήδη στέλνει στρατό στη Λιβύη, παρά την φημολογούμενη αντίθεση των ΗΠΑ.

Οι ΗΠΑ, λοιπόν, θα πρέπει παρόλα αυτά να προστατεύσουν τις επενδύσεις τους στην περιοχή. Πώς θα το πετύχουν αυτό, όταν οι εταιρίες τους έχουν συμβάσεις με χώρες άλλες εκτός από την Τουρκία;

Κατά τη γνώμη μας, τα πράγματα είναι πολύ απλά στο μυαλό του κ. Trump. Επειδή ηττημένοι δεν μπορούν να βγουν από το συλλογικό bras de fer στην Αν. Μεσόγειο ούτε οι Ισραηλινοί, ούτε οι Αιγύπτιοι, γι’ αυτό κινδυνεύουν να την πληρώσουν οι Έλληνες και οι Κύπριοι, προκειμένου να κερδίσουν οι Τούρκοι τόσο, όσο θα επιτραπεί στον κ. Trump να εξασφαλίσει τις πολυπόθητες συνθήκες ασφάλειας των επενδύσεών του στην περιοχή χωρίς να συγκρουστεί μαζί τους. Ελλάδα και Κύπρος θα υποχρεωθούν τότε να διαπραγματευτούν με την Άγκυρα την ωφέλεια των συμβάσεων που έχουν συνάψει με τους ξένους επενδυτές. Αυτές, όμως, κανείς δεν πρόκειται, ούτε και μπορεί, να τις πειράξει.

Δείτε, λοιπόν, πόσοι θα ήταν ικανοποιημένοι από μια τέτοια εξέλιξη: όλοι, περιλαμβανομένων των Ευρωπαίων εταίρων μας και καταναλωτών (Ιταλικών και Γαλλικών ενεργειακών εταιριών μη εξαιρουμένων), πλην ημών των Ελλήνων και των Κυπρίων. Μέχρι και το Ισραήλ μπορεί να ικανοποιηθεί αν δεν δεχτεί να περάσει το αέριό του μέσα από την Τουρκία. Στην περίπτωση αυτή θα υλοποιηθεί ο EastMed, με την συμμετοχή ενδεχομένως και της Τουρκίας στην κατασκευή του (ίσως όχι στη λειτουργία του).

Ο EastMed, λοιπόν, δεν είναι πανάκεια. Επιπλέον δε, κινδυνεύει να καταντήσει και παγίδα. Διότι, τον προωθεί η χώρα μας με την παραδοχή ότι Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ κερδίζουν την Τουρκία, ενώ και ο διαιτητής είναι μαζί τους.

Είναι, όμως, έτσι; Θα είναι για πάντα έτσι; Θα είναι μέχρι τέλους έτσι;

Άραγε, ηττήθηκε η Τουρκία; Την απομονώσαμε οριστικά στα χωρικά της ύδατα; Αρκεί που είναι άκυρο το μνημόνιο που σύναψε με την Λιβύη; Το ακυρώσαμε εμείς εν τοις πράγμασι συνάπτοντας τη συμφωνία για τον EastMed;

Και καλά, όλα αυτά μπορεί να είναι ένα σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Δεν θάναι, όμως, η πρώτη φορά που οι σύμμαχοί μας θα μας έχουν κοιμίσει για να μας «κρεμάσουν» στη συνέχεια, βρίσκοντάς τα με την Τουρκία σε βάρος μας.

Δεν θέλω να χαλάσω την εθνική ευφορία που βιώνουμε μετά την υπογραφή του EastMed, μπορεί, όμως, κάποιος να μου πει πώς τελειώνει όλο αυτό; Με την ήττα της Τουρκίας στη Λιβύη, την πτώση του Σάραζ, την ακύρωση του μνημονίου με την Τουρκία, την ανακήρυξη της ΑΟΖ μας με την Κύπρο και την Αίγυπτο, την κατασκευή του EastMed και τον θρίαμβο του διεθνούς δικαίου, με ή χωρίς προσφυγή στη Χάγη;

Και καλά εγώ, μπορεί να βλέπω το ποτήρι μισοάδειο. Αυτοί που το βλέπουν μισογεμάτο, πώς σκοπεύουν να το τελειώσουν αυτό που άρχισαν, μπορούν να μας πουν;

Εύλογα θα με ρωτήσει κάποιος, κι εσύ τι θα πρότεινες να κάναμε;

Κατ’ αρχήν, δεν έπρεπε να βιαστούμε ν’ ανέβουμε στο Ισραηλινό άλογο για να αντιδράσουμε με αυτό τον τρόπο στην υπερβατική κίνηση της Τουρκίας να περάσει απέναντι, στη Λιβύη, κι από ’κει ν’ αντιμετωπίσει το πρόβλημα του θαλάσσιου αποκλεισμού της, όπως τον βιώνει η ίδια. Τι δουλειά έχουμε εμείς να εμπλακούμε στην αντιπαλότητα μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας για το ποια από τις δυο δυνάμεις θα επικρατήσει στη Μέση Ανατολή; Εμείς είμαστε καταδικασμένοι να συμβιώσουμε με την γείτονά μας, ενώ οι Ισραηλινοί έχουν την πολυτέλεια να την αντιμετωπίζουν με όση εχθρότητα επιθυμούν. Αν, δε, επιζητούσαμε να προβούμε σε μια πράξη «νομής» για να καταργήσουμε εν τοις πράγμασι το Μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης, δεν χρειαζόταν να συνάψουμε την τριμερή συμφωνία του EastMed. Αρκούσε που είχαμε νομίμως παραχωρήσει τις συμβάσεις έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στα επίμαχα οικόπεδα, τα οποία τώρα διεκδικεί η Τουρκία.

Δεύτερον, οδηγούμε στα άκρα την Τουρκική αντίδραση όταν και οι συμβάσεις παραχώρησης και ο αγωγός μεταφοράς αποκλείουν την Τουρκία. Τη στιγμή που, αποδεδειγμένα, ο συντομότερος, τεχνικά βιώσιμος και οικονομικά συμφερότερος δρόμος μεταφοράς των ενεργειακών πόρων της Αν. Μεσογείου προς την Ευρώπη είναι μέσω Τουρκίας. Κάτι που όμως προϋποθέτει την επίλυση του Κυπριακού. Δεν θέλουμε να το λύσουμε αυτό επιτέλους; Πώς, όμως, θα το λύσουμε αν αποκλείουμε την διέλευση των ενεργειακών πόρων μέσω της Κύπρου προς την Τουρκία και από ’κει στην Ευρώπη μέσω TANAP και ΤΑΡ; Εάν υπήρχε η κινητικότητα στο Κυπριακό τα τελευταία χρόνια, σε αυτό ακριβώς οφειλόταν. Τώρα, δεν εξωθούμε την Τουρκία στα άκρα και στο ζήτημα αυτό;

Τρίτον, ενδεχόμενη απόπειρα εφαρμογής από την Τουρκία στην πράξη του αντικείμενου στο διεθνές δίκαιο Μνημονίου της με τη Λιβύη, θα έπρεπε (και πρέπει) να τύχει εκ μέρους μας της ίδιας δυναμικής αντίδρασης, την οποία είχαμε επιτυχώς και κατά το παρελθόν.

Και χωρίς να μας στηρίζουν τότε -σημειωτέον- τα ενεργειακά συμφέροντα των ΗΠΑ, της Γαλλίας και της Ιταλίας όπως τώρα. «Μη βροντοχτυπάς τις χάντρες», λοιπόν…

Γενικώς, οι δρόμοι των αγωγών αντιμετωπίζονται από τα ενδιαφερόμενα κράτη ως ένα εξόχως πολιτικοποιημένο ζήτημα. Το 1998, ωστόσο, η Ε.Ε. και οι ΗΠΑ φτάσανε σε έναν συμβιβασμό, αποπολιτικοποιώντας τον ανταγωνισμό τους για την μεταφορά των πετρελαίων από την Κασπία στις διεθνείς αγορές. Santer και Clinton συμπέσανε τότε στο concept των «multiple pipeline routes». Με άλλα λόγια, θα μπορούσαν να κατασκευαστούν τόσοι αγωγοί, όσοι θα ήταν βιώσιμοι. Τους δε αγωγούς, δεν θα τους κατασκεύαζαν τα κράτη, αλλά οι εταιρίες, οι οποίες και θα αναλάμβαναν τους σχετικούς κινδύνους (τεχνικούς, οικονομικούς, εμπορικούς, χρηματοδοτικούς, περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς).

Σε μελέτη που κυκλοφόρησε πριν μια βδομάδα, μάθαμε ότι το κόστος της μεταφοράς Φ/Α από την Αν. Μεσόγειο στην Ευρώπη είναι (σε δολάρια ΗΠΑ ανά MMBtu):

EastMed: 2,81 ή 3,50 (ανάλογα με το capacity του αγωγού)
LNG Egypt: 3,65 – 4,50
Μέσω Τουρκίας: 0,97

Γιατί δεν αφήσαμε εδώ τις εταιρίες να μας πούνε ποιο δρόμο θεωρούν βιώσιμο κι αυτόν να επιλέγαμε, αντί να πολιτικοποιήσουμε το ζήτημα, επιβάλλοντας μάλιστα και τον αποκλεισμό της Τουρκίας ως χώρας διέλευσης των ενεργειακών πόρων από την Αν. Μεσόγειο στην Ευρώπη;

Θερμή παράκληση σε ορισμένους περισσότερο «υποψιασμένους» αναγνώστες, να μην μού κάνουν μάθημα γεωπολιτικής. Ας μου πουν μόνο αν άξιζε τον κόπο:

να εμπλακούμε στην αντιπαλότητα Τουρκίας – Ισραήλ για το ποια δύναμη θα κυριαρχήσει στη Μέση Ανατολή,
να εμπλακούμε σε μια ενδοαραβική διένεξη, παίρνοντας το μέρος μιας ομάδας Αράβων απέναντι σε μιαν άλλη στη Λιβύη,
να βάλουμε απέναντί μας τον Λίβανο και την Παλαιστινιακή Αρχή,
να διακυβεύσουμε την soft power που διαθέτουμε στον Αραβικό κόσμο,
να φέρουμε σε δύσκολη θέση την Αίγυπτο, κατά τα άλλα ενεργειακή σύμμαχό μας, που όμως δεν υποστηρίζει τον συγκεκριμένο αγωγό, και
να αποστασιοποιήσουμε την Ιταλία, που ως fiscus ήταν μαζί μας στο ζήτημα αυτό, αλλά ως imperium δίστασε να μας ακολουθήσει και να προσυπογράψει την συμφωνία αυτή.

Αφού δεν καταφέραμε να αποτρέψουμε την δυσμενή εξέλιξη της υπογραφής του Μνημονίου μεταξύ της Λιβύης και της Τουρκίας, χάσαμε την ψυχραιμία μας περνώντας στην αντεπίθεση με την υπογραφή μιας συμφωνίας, στην οποία ούτε η Ιταλία δέχτηκε να συμμετάσχει.

Είμαι βέβαιος ότι ο Πρωθυπουργός έλαβε διαβεβαιώσεις από τους συμμάχους μας πριν αποφασίσει να προσυπογράψει την τριμερή συμφωνία για τον EastMed. Και ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχε λάβει…

ΠΟΙΕΣ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΤΑΡΑΞΕΙΣ ΒΑΖΟΥΝ ΦΩΤΙΑ ΣΤΗΝ ΤΙΜΗ ΤΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ

Από

anixneuseis

January 20, 2022

Η τιμή του πετρελαίου έσπασε ρεκόρ 7επτίας. Ποια είναι τα γεγονότα που ωθούν την τιμή του πετρελαίου προς τα πάνω.

Επιμέλεια: Ξένιος Μεσαρίτης

H τιμή του πετρελαίου Brent έσπασε ρεκόρ των τελευταίων 7 χρόνων και δη από τις 13 Οκτωβρίου 2014, ξεπερνώντας χθες Τετάρτη τα 89 δολάρια το βαρέλι την ίδια στιγμή που οι επενδυτές ανησυχούν για πιθανές αναταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων σε μια περίοδο που ήδη αυξάνεται η ζήτηση για καύσιμα.

Παρόμοια είναι η κατάσταση και για το συμβόλαιο πετρελαίου WTI (West Texas Intermidiate), το οποίο αυξήθηκε κατά 1,50 $ που αντιστοιχεί σε ποσοστιαία μεταβολή 2% ανεβαίνοντας στα 87 $ το βαρέλι δηλαδή στο υψηλότερο επίπεδο από τις 9 Οκτωβρίου 2014.

Ο Βρασίδας Νεοφύτου υπεύθυνος επενδυτικής έρευνας στην Exclusive Capital μιλώντας στο Economy Today εξηγεί πώς τα γεωπολιτικά ζητήματα οδήγησαν την τιμή του πετρελαίου σε επταετές ρεκόρ.

Τα γεωπολιτικά ζητήματα επιβαρύνουν τις ανησυχίες για την προσφορά πετρελαίου

Οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνουν τις πιθανότητες διακοπής του εφοδιασμού πετρελαίου σε μια περίοδο που ορισμένα μέλη της συμμαχίας του ΟΠΕΚ δυσκολεύονται ήδη να επιτύχουν τους στόχους τους που είχαν συμφωνηθεί και αφορούσαν αύξηση της παραγωγής τους κατά 400 χιλιάδες bpd τον μήνα, κλυδωνίζοντας περαιτέρω την παγκόσμια αγορά αργού πετρελαίου, τονίζει ο Βρασίδας Νεοφύτου.

Εξηγώντας, ο κ. Νεοφύτου σημειώνει ότι από την αρχή της εβδομάδας έχει δημιουργηθεί ένα επιπρόσθετο «πριμ» στις τιμές του πετρελαίο λόγω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης Ρωσίας-Ουκρανίας, την έκρηξη στον πετρελαιαγωγό Ιράκ-Τουρκίας την Τρίτη το βράδυ και την επίθεση των Χούτι της Υεμένης, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν, στις εγκαταστάσεις πετρελαίου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τον τρίτο μεγαλύτερο πετρελαιοπαραγωγό μέλος του ΟΠΕΚ.

Η έκρηξη στον πετρελαιαγωγό Κιρκούκ-Τσεϊχάν

Τόσο οι τιμές του πετρελαίου Brent όσο και του πετρελαίου WTI έφθασαν σε υψηλό 7 ετών χθες το πρωί μετά και την αναφορά της κρατικής εταιρείας εκμετάλλευσης αγωγών της Τουρκίας Botas, η οποία μείωσε τις ροές πετρελαίου στον αγωγό Κιρκούκ-Τσεϊχάν μετά από έκρηξη στο σύστημα, χωρίς να αναφέρει την αιτία της έκρηξης.

Ο αγωγός μεταφέρει υπό κανονικές συνθήκες 450 χιλιάδες bpd αργού πετρελαίου από την κουρδική πόλη Κιρκούκ στο βόρειο Ιράκ και στο τουρκικό λιμάνι Τζεϊχάν στη Μεσόγειο Θάλασσα για εξαγωγή.

Το Ιράκ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός στον ΟΠΕΚ και χρησιμοποιεί το λιμάνι του Τζεϊχάν για να προμηθεύει αργό πετρέλαιο στους ευρωπαίους πελάτες-διυλιστήρια του.

Επίθεση drone στα ΗΑΕ

Επίσης, οι αντάρτες Χούτι της Υεμένης αύξησαν τη γεωπολιτική ένταση στην πλούσια σε πετρέλαιο περιοχή της Μέσης Ανατολής για άλλη μια φορά αφού εξαπέλυσαν επιδρομές με drone και πυραύλους κατά των εγκαταστάσεων αποθήκευσης της κρατικής εταιρείας πετρελαίου ADNOC στα περίχωρα της πρωτεύουσας των ΗΑΕ (Άμπου Ντάμπι) το πρωί της Δευτέρας, σκοτώνοντας τρεις ανθρώπους ενώ προειδοποιούν για περισσότερες επιθέσεις. σύντομα.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που είναι ο έβδομος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, αντλώντας λίγο περισσότερα από 4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έχουν δεσμευτεί να προβούν σε αντίποινα για τη θανατηφόρα επίθεση, ωθώντας τις τιμές του αργού πετρελαίου στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων επτά ετών και «αναγκάζοντας» ορισμένους ενεργειακούς αναλυτές να προβλέπουν επιστροφή της τιμής σε πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Σημειώνεται ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μαζί με τη Σαουδική Αραβία δημιούργησαν έναν στρατιωτικό συνασπισμό κατά των ανταρτών Χούτι που ταυτίζονται με το Ιράν στην Υεμένη από το 2015, για να τους εμποδίσουν να πάρουν τον έλεγχο της γεωγραφικά σημαντικής χώρας ενάντια στην κυβέρνηση που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία.

Σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας

Ο Βρασίδας Νεοφύτου τονίζει ότι εκτός από τις γεωπολιτικές συγκρούσεις στην Τουρκία και τη Μέση Ανατολή, οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται από τις συνεχιζόμενες εντάσεις στα σύνορα Ρωσίας-Ουκρανίας, καθώς οι έμποροι ενέργειας φοβούνται για πιθανή στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ των δύο χωρών κάτι που θα διακόψει τον ρωσικό εφοδιασμό πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ευρώπη.

Ας μην ξεχνάμε ότι η Ρωσία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός ενέργειας στον κόσμο, ενώ η γειτονική και πρώην Σοβιετική Ουκρανία υπήρξε μια κρίσιμη χώρα διέλευσης για τις εξαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου προς τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης που διψούν για φυσικό αέριο, κυρίως τη Γερμανία και την Αυστρία.

Αυξάνεται η ζήτηση καυσίμων παρά τις αρχικές ανησυχίες για την Όμικρον

Προσθέτοντας στην ανοδική ορμή των τιμών, ο αντίκτυπος της παραλλαγής του κορωνοϊού Όμικρον στην παγκόσμια ζήτηση καυσίμων ήταν λιγότερο ανασταλτικός όπως αρχικά φοβόταν, παρά τους ανανεωμένους κοινωνικούς και ταξιδιωτικούς περιορισμούς σε ορισμένα μέρη του κόσμου για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης του ιού.

Ως εκ τούτου τονίζει ο Βρασίδας Νεοφύτου η παγκόσμια πετρελαϊκή ζήτηση θα υπερβεί τα προ πανδημίας επίπεδα κατά το 2022, χάρη στα αυξανόμενα ποσοστά ανοσοποίησης έναντι του κορονοϊού, και το άνοιγμα του παγκοσμίου εμπορίου μετά την πανδημία.

economytoday.sigmalive.com

EastMed και ΗΠΑ

Από

anixneuseis

January 20, 2022

Αλέξανδρος Ν. Ζήνωνας Αρχές του 2014, αν θυμάμαι καλά, με επισκέφθηκε ο αντιπρόεδρος της EDISON, ενός από τους μεγαλύτερους, αν όχι ο μεγαλύτερος, ευρωπαϊκός ενεργειακός κολοσσός, για να μου παρουσιάσει το σχέδιο (project) του EastMed. Όχι ασφαλώς τις τεχνικές και οικονομικές πτυχές, για τις οποίες ούτε τις απαραίτητες γνώσεις είχα, ούτε την καθ’ ύλην αρμοδιότητα, αλλά τις πολιτικές παραμέτρους του εγχειρήματος. Συγκέντρωσα τις απορίες και τα ερωτήματά μου, έχοντας μελετήσει όσα, λίγα, στοιχεία είχαμε τότε στη διάθεσή μας:

– Γιατί ο αγωγός πρέπει να ακολουθήσει τη συγκεκριμένη όδευση;

– Γιατί πρέπει να περάσει από το πιο βαθύ σημείο της Μεσογείου;

– Δεν θα ήταν οικονομικά πιο συμφέρον να περάσει από την Τουρκία;

– Λήφθηκαν υπ’ όψη οι περιβαλλοντικές αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών στα σημεία που θα κατέληγε;

– Η πτυχή κόστους-οφέλους προς ποια πλευρά βάρυνε;

Ήταν απλά και λογικά ερωτήματα, από κάποιον που την εποχή εκείνη δεν γνώριζε πάρα πολλά για το θέμα. Γεγονός όμως είναι ότι, στην πορεία, οι απορίες μου, ή τουλάχιστον κάποιες απ’ αυτές, φάνηκαν να είναι τα κύρια προβλήματα υλοποίησης του έργου.

Ο Ιταλός αντιπρόεδρος της εταιρίας μου εξήγησε ότι ο κύριος λόγος που προκρινόταν η όδευση του αγωγού μέσω Κύπρου, Ελλάδας και Ιταλίας, ήταν για να αποφευχθεί η διέλευσή του από την Τουρκία.

Εξήγησε ότι η Τουρκία δεν είναι χώρα αξιόπιστη και υπήρχε ο φόβος κατά μια συγκεκριμένη συγκυρία να εκμεταλλευθεί τη διέλευση του αγωγού από το έδαφός της, εκβιάζοντας για να αποσπάσει πολιτικά και άλλα οφέλη.

Πέραν αυτού, η περιοχή στην οποία θα κατέληγε ο αγωγός στο τουρκικό έδαφος, είναι σεισμογενής, με ό,τι αυτό θα συνεπαγόταν για την ασφάλειά του.

Σημείωσε, τέλος, ότι υπήρχε φόβος από τη δραστηριότητα των Κούρδων ανταρτών στην ΝΑ Τουρκία, γεγονός που δημιουργούσε σοβαρές επιφυλάξεις για την ασφάλεια του αγωγού.

Αυτά ήταν κύρια επιχειρήματα του συνομιλητή μου, τα οποία αντιστάθμιζαν, κατά την άποψή του, τα μειονεκτήματα που του ανέφερα. Τα επόμενα χρόνια, το σχέδιο του EastMed έτυχε πολιτικής και οικονομικής υποστήριξης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και πολιτικής υποστήριξης από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σε κάθε συνάντησή μου με Αμερικανούς αξιωματούχους, η υποστήριξη αυτή επαναλαμβανόταν, αφού εξυπηρετούσε και τη γενικότερή τους πολιτική για μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο. Και απ’ ό,τι είμαι σε θέση να γνωρίζω, η αμερικανική αυτή θέση εκφραζόταν και σε ανώτερα και σε κατώτερα του δικού μου επίπεδα. Ήταν αμερικανική πολιτική, πολιτική δύο διαφορετικών Administrations (Obama και Trump). Τουλάχιστον έτσι είχαν τα πράγματα όταν επισκέφθηκα την τελευταία φορά τη Washington το 2017 και όταν έφυγα από την Κυβέρνηση το 2018. Τίποτα δεν πρόδιδε ότι τέσσερα χρόνια αργότερα θα υπήρχε δραστική αλλαγή της αμερικανικής θέσης στο ζήτημα αυτό.

Αν τώρα, με την Κυβέρνηση Biden, για την εκλογή του οποίου πολλοί έσπευσαν να πανηγυρίσουν, υπήρξε ένα μη αναμενόμενο volteface, οι λόγοι θα πρέπει να αναζητηθούν περισσότερο στον αναπροσανατολισμό της αμερικανικής πολιτικής στην περιοχή και λιγότερο στην έλλειψη διορατικότητας της πλευράς μας (κυπριακής και ελλαδικής). Φυσικά και τα πράγματα αλλάζουν στην ευρύτερη γεωγραφική μας περιοχή, και σ’ αυτήν περιλαμβάνω τα Βαλκάνια και την Ουκρανία, γεγονός που επιβάλλει στους Αμερικανούς άλλες επιλογές, πέραν εκείνων που εν πολλοίς προσχηματικά επικαλούνται στα nonpapers τους. Η επιχειρούμενη «επαναφορά της Τουρκίας στην τάξη» δεν είναι εντελώς άσχετη με ό,τι συμβαίνει στα δυτικά σύνορα της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Και αυτό, μοιραία, θα έχει κάποιο κόστος για τα δικά μας συμφέροντα. Δεν θα είναι, εξάλλου, η πρώτη φορά.

*Πρέσβης ε.τ. Πρώην ΓΔ Υπουργείου Εξωτερικών.

Πηγή: Φιλελεύθερος

Αλέξανδρος Κατράνης-Γιατί η εξέγερση στο Καζακστάν δεν (έπρεπε να) ήταν έκπληξη

Από

pcuser

January 20, 2022

Στις αρχές του έτους, η καζακική κυβέρνηση κατάργησε μέτρα οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής (υποστήριξη χαμηλών εισοδημάτων, τήρηση χαμηλού κόστους ενέργειας κτλ.) που ίσχυαν προ της πανδημίας και είχαν ενισχυθεί κατά τη διάρκειά της.

Τα μέτρα αυτά χαρακτηρίστηκαν ως «μη συντηρήσιμα», επειδή επιδείνωναν ορισμένους οικονομικούς δείκτες της χώρας. Η άρση των μέτρων, σε συνδυασμό με το γενικότερο οικονομικό κλίμα, προκάλεσε ραγδαία αύξηση των τιμών και περαιτέρω πτώση του επιπέδου ζωής του πληθυσμού. Ως αντίδραση εκδηλώθηκαν λαϊκές κινητοποιήσεις που ξεκίνησαν από την πόλη Αλματυ και επεκτάθηκαν στο Νότο και στη συνέχεια σε όλο το Καζακστάν.

Οι διαδηλωτές επιτέθηκαν κατά αστυνομικών δυνάμεων, κατέλαβαν και πυρπόλησαν κυβερνητικά κτήρια, και προχώρησαν στην κατάληψη του διεθνούς αερολιμένα του Άλματυ. Τα αιτήματά τους ήταν στην αρχή περιορισμένα – διατήρηση των προστατευτικών κοινωνικών μέτρων, αύξηση μισθών, δημιουργία θέσεων εργασίας κτλ. – αλλά στη συνέχεια επεκτάθηκαν σε πολιτικές μεταρρυθμίσεις με επίκεντρο την αποχώρηση του τ. Προέδρου Nursultan Nazarbayev (με το σύνθημα «γέρο φύγε»), την παραχώρηση πολιτικών ελευθεριών κτλ.

Η κυβέρνηση του Προέδρου Kassym-Jomart Tokayev απάντησε με απαγορεύσεις συγκεντρώσεων, συλλήψεις και επιθέσεις κατά πολιτών.

Προς κατευνασμό των λαϊκών κινητοποιήσεων ο Πρόεδρος έλαβε ορισμένα μέτρα: ανέλαβε ο ίδιος την προεδρία του «Κρατικού Συμβουλίου Ασφαλείας» (πανίσχυρος θεσμός με εκτεταμένες αρμοδιότητες, κυρίως σε εποχή κρίσεων) στη θέση του κ. Nazarbayev, αντικατέστησε την κυβέρνηση του κ. Askar Mamin με νέα υπό τον κ. Alikhan Smailov, διατηρώντας, όμως, την πλειοψηφία των υπουργών της προηγούμενης κυβέρνησης, απέλυσε το διοικητή των μυστικών υπηρεσιών και πρώην Πρωθυπουργό κ. Karim Masimow και τον αντικατέστησε από άτομο της εμπιστοσύνης του (ο Masimow συνελήφθη με την κατηγορία της προδοσίας) και υποσχέθηκε ότι θα φροντίσει για την ευημερία του λαού.

Λόγω της συνέχισης των κινητοποιήσεων (με το σύνθημα «φτάνουν τα παραμύθια») ο Πρόεδρος έδωσε εντολή στις δυνάμεις ασφαλείας να «ανοίξουν πυρ χωρίς προειδοποίηση» και υπέδειξε «άτομα που ωθούνται και έχουν εκπαιδευτεί στο εξωτερικό», «τρομοκράτες» και «αλήτες» ως υποκινητές των λαϊκών κινητοποιήσεων.

Με αυτό το επιχείρημα απευθύνθηκε προς τον περιφερειακό οργανισμό συλλογικής ασφαλείας “Collective Security Treaty Organization” (συμμετέχουν Αρμενία, Καζακστάν, Κυργιστάν, Λευκορωσία, Ρωσία, Τατζικιστάν) και ζήτησε την παρέμβασή του. Με απόφαση του οργανισμού 3000 περίπου στρατιώτες – μέλη της «ειρηνευτικής δύναμης» που συγκροτήθηκε – αφίχθηκαν στο Καζακστάν και ανέλαβαν τη φύλαξη κτηρίων, στρατιωτικών βάσεων και του αεροδρομίου. Δεν είχαν επαφή με πολίτες του Καζακστάν.

Η κατάσταση έχει εκτονωθεί. Υπήρξαν περίπου 120 νεκροί διαδηλωτές και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας. Έχουν γίνει συλλήψεις 10.000 ατόμων.

Δυο λόγια για το Καζακστάν

Ως «Καζάκοι» ονομάστηκε ομάδα φυλών που αποσπάστηκε από τους διαδόχους του Ταμερλάνου και του Τσένγκις-Χαν περί το 1456 και αποφάσισε να ζήσει «αδέσμευτη» χωρισμένη σε τρεις «ενότητες»: την παλαιά (που μέχρι σήμερα θεωρείται ως ηγεμονική και πολεμική), τη μεσαία και τη νέα, στην περιοχή του σημερινού νότιου, ανατολικού και δυτικού Καζαχστάν. Λόγω συγκρούσεων με γειτονικές φυλές οι Καζάκοι αναζήτησαν την προστασία της Ρωσίας και από το 1731 εντάχθηκαν βαθμιαίως στην εξουσία του τσάρου. Λόγω της νομαδικής ζωής και του ψυχρού κλίματος δεν αναπτύχθηκε η αγροτική οικονομία, ούτε η επιχειρηματικότητα, με εξαίρεση το εμπόριο και τη μεταφορά των καραβανιών.

Οι ηγετικές τάξεις δεν ανέπτυξαν παραγωγικές πρωτοβουλίες και συνήθισαν στον παρασιτισμό. Διοικητικά οι «Καζάκοι» υπάγονταν στη «Γενική Κυβερνητική Διοίκηση του Τουρκεστάν» και, μετά το σοβιετικό Σύνταγμα του 1936, αποτέλεσαν αυτοδιοίκητη Σοβιετική Δημοκρατία. Υπήρξαν αντιδράσεις στην απόφαση του Στάλιν να τους αναγκάσει σε μόνιμη εγκατάσταση, να ενισχύσει την αγροτική παραγωγή και να επιβάλει την εκβιομηχάνιση. Με αποφάσεις της σοβιετικής ηγεσίας μεταφέρθηκαν στο έδαφος του Καζακστάν πολλές εθνότητες (Γερμανοί, Έλληνες, Πολωνοι κτλ.) που θεωρήθηκαν ύποπτες για συνεργασία με τον εχθρό κατά τη διάρκεια του «μεγάλου πατριωτικού πολέμου» (1941-1945). Μετά την περεστρόικα και τη διάσπαση της ΕΣΣΔ το Καζακστάν κατέστη η έσχατη σοβιετική δημοκρατία που διεκδίκησε και απέκτησε την ανεξαρτησία της. Πρώτος Πρόεδρος που κατηύθυνε τις τύχες της χώρας μέχρι το 2019 ήταν ο κ. Nazarbayev (από το 1989 πρώτος Γραμματέας του τοπικού Κομμουνιστικού Κόμματος).

Τριάντα χρόνια μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του, το Καζακστάν αποτελεί, από πολιτική και οικονομική άποψη, το πλέον σημαντικό κράτος της Κεντρικής Ασίας. Μέχρι πρόσφατα το πολιτικό του σύστημα ήταν σταθερό υπό την αυταρχική εξουσία του κ. Nazarbayev.

Ο πρόεδρος κατάφερε να ελέγξει τις αντιτιθέμενες οικογενειακές συσπειρώσεις («clan») και πολιτικές-κοινωνικές ομάδες, να εδραιώσει την προσωπική του εξουσία μέσω της παντοδυναμίας του κόμματός του (“Nur Otan”) που κέρδιζε επανειλημμένες εκλογές με νοθεία και εκφοβισμό των πολιτών και να εξουδετερώσει την όποια αντιπολίτευση (τα μέλη της οποίας βρέθηκαν είτε «εκτός» [εξορία] είτε «εντός» [πολιτικές δολοφονίες] της καζαχικής γης). Ο τρόπος ζωής είναι σχετικά φιλελεύθερος, αλλά τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα γίνονται οριακά σεβαστά, ενώ η αστυνομία και οι υπηρεσίες ασφαλείας έχουν ευρύ πεδίο δράσης. Δεν υπάρχει θρησκευτικός φανατισμός, επικρατεί ένα μετριοπαθές Ισλάμ (αν και εντός και κυρίως εκτός αστικών κέντρων παρατηρείται ανερχόμενη επιβολή ισλαμικών αξιών) και γίνεται σεβαστή η διαθρησκευτική (Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι) και διαδογματική (Ορθόδοξοι και λίγοι Καθολικοί ή Προτεστάντες) συνύπαρξη.

Η εθνοτική συνύπαρξη (Καζάχοι, Ρώσοι) είναι αρμονική, αλλά παρατηρείται μια μορφή «αποαποικιοποίησης», δηλαδή επιταχυνομένη «καζακοποίηση» της δημόσιας ζωής που οδήγησε σε έξωση των Ρώσων από τις θέσεις επιρροής στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα (ακόμη και από την εκπαίδευση) και σε μετανάστευση στη Ρωσία (όπως και σε άλλες πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες). Παρά την πολιτική καταπίεση και την κυριαρχία των υπηρεσιών ασφαλείας έχουν σημειωθεί κατά καιρούς λαϊκές κινητοποιήσεις που οφείλοντο στην αντικατάσταση του Καζάχου Πρώτου Γραμματέα του τοπικού ΚΚ από Ρώσο εκ μέρους του κ. Gorbachov (1986), μισθολογικά αιτήματα (ορυχεία Zaraozhen 2011 με πολλά θύματα), διαφορά όρων εργασίας μεταξύ Καζάχων και αλλοδαπών εργαζομένων (2019).

Ο Πρόεδρος Nazarbayev καταδίκασε τις κινητοποιήσεις και προέβη σε συλλήψεις όσων θεωρήθηκαν ως υποκινητές, αλλά έλαβε μέτρα προς ικανοποίηση ή κατευνασμό του λαού. Ίσως το σημαντικότερο πρόβλημα στο Καζαχστάν που συνδέεται και με τις πρόσφατες κινητοποιήσεις, είναι η διαφθορά και ο έλεγχος του κράτους και των πόρων του από μια ολιγαρχία περί τον κ. Nazarbayev και την οικογένειά του (οι τρεις θυγατέρες του, τα παιδιά του από εξωσυζυγικές σχέσεις και τα εγγόνια του που προκαλούν το λαϊκό αίσθημα με τον τρόπο ζωής τους, καθώς και αρκετούς «πιστούς συνεργάτες»).

Είναι κοινός τόπος ότι για να «γίνουν δουλειές στο Καζαχστάν», θα πρέπει να υπάρξει συμμετοχή και υποστήριξη από την «οικογένεια» (αυτό συμβαίνει φυσικά σε όλα τα αυταρχικά καθεστώτα ανά τον κόσμο). Με την προϊούσα ηλικία του Προέδρου και την επιδείνωση της υγείας του (το ερώτημα «πόσο ακόμη» απασχολούσε για μεγάλο χρονικό διάστημα τους διπλωματικούς κύκλους) προέκυψε το ζήτημα της διαδοχής και της ασυλίας: Σε ποιόν θα παραδώσει τη σκυτάλη ο El-Bashi («ηγέτης του έθνους»), ώστε να μη διασαλευτεί η τάξη (Ισλαμισμός, τρομοκρατία) και πώς θα εξασφαλιστεί ότι ούτε ο ίδιος, ούτε η «οικογένεια» θα λογοδοτήσουν για τον τρόπο που κυβέρνησαν τη χώρα.

Από το 2015 άρχισαν σταδιακές μεταρρυθμίσεις: η κυβέρνηση ανέλαβε περισσότερες εξουσίες (που ασκούνταν από τον Πρόεδρο) και το Κοινοβούλιο (Βουλή, Γερουσία) απέκτησε περισσότερες ελεγκτικές αρμοδιότητες. Το 2019 έγινε το τελικό βήμα: ο Πρόεδρος όρισε ως διάδοχό του τον κ. Tokaev (Πρόεδρο της Γερουσίας, διπλωμάτη καριέρας με προϋπηρεσία στον ΟΗΕ, αλλά χωρίς πολιτική βάση – πρώτη επιλογή του ήταν ο κ. Masimov, αλλά αυτός ως Ουιγούρος δεν είχε προοπτικές επιβολής, διατηρήθηκε, όμως, ως επι κεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας θωρακίζοντας τον τ. Πρόεδρο), διατήρησε, όμως, το συνταγματικό τίτλο «Πρώτος Πρόεδρος του Καζαχστάν» και την ισόβιο Προεδρία του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, ενώ ψηφίστηκε αμνηστία για όλες τις πράξεις του ιδίου και της «οικογενείας» κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης της χώρας.

Το μεγάλο πλεονέκτημα του Καζακστάν είναι η οικονομία. Οι οικονομικοί δείκτες είναι καλοί (βλ. παρακάτω). Η παραγωγή είναι διαρθρωμένη περί τον ενεργειακό τομέα με τεράστια κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου (on- kai off-shore στην Κασπία).

Στον τομέα αυτό έχουν γίνει μεγάλες επενδύσεις από δυτικές εταιρείες. Η καζαχική οικονομία επωφελήθηκε από τις υψηλές τιμές πετρελαίου στα τέλη της δεκαετίας ΄90 και αρχές 2000 και είχε πορεία συνεχούς ανάπτυξης (έως και 6%). Η βιομηχανική βάση δεν είναι ιδιαίτερα εκτεταμένη, αλλά ο γεωργικός τομέας είναι αρκετά ανεπτυγμένος (παραγωγή σιτηρών, βαμβακιού, φρούτων, κτηνοτροφικών προϊόντων κτλ).

Το κλίμα έναντι ξένων επενδύσεων είναι καλό και έχουν ψηφιστεί νόμοι που αναγνωρίζουν σημαντικά προνόμια και διευκολύνσεις σε ξένους επενδυτές. Από το 2017 έχει αναληφθεί προσπάθεια ιδρύσεως στην πρωτεύουσα Νουρσουλτάν (πρώην Αστανά) Κέντρου Χρηματιστηριακών και Χρηματοπιστωτικών Συναλλαγών με στόχο τη συγκέντρωση κεφαλαίων κατά το πρότυπο της Στοκχόλμης, της Κωνσταντινούπολης, του Ντουμπάι κτλ. Προβλέπεται μάλιστα εξωεδαφικό καθεστώς με την εφαρμογή του βρετανικού δικαίου από αλλοδαπούς δικαστές-διαιτητές. Λόγω της μεγάλης διαφθοράς το προωθημένο αυτό σύστημα αντιμετωπίζεται με δυσπιστία.

Παρά ταύτα, κατά τα τελευταία έτη, οι εγγενείς παθογένειές της χώρας, όπως η διαφθορά, η φυγή κεφαλαίων στο εξωτερικό, η παραγωγική μονομέρεια και βιομηχανική υστέρηση, σε συνδυασμό με την παγκόσμια οικονομική κρίση, την πανδημία και την επιβράδυνση της ρωσικής οικονομίας (η Ρωσία αποτελεί τον πλέον σημαντικό οικονομικό εταίρο του Καζακστάν), έχουν οδηγήσει σε κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας και στασιμότητα επενδύσεων. Η έλλειψη προοπτικών για τους νέους και οι δυσκολίες κατά την ανεύρεση οικογενειακής στέγης, κυρίως για μέλη εθνικών και θρησκευτικών μειονοτήτων, ενδέχεται να οδηγήσει σε εσωτερικές, εθνοτικές και θρησκευτικές συγκρούσεις. Η νομιμοποίηση της εξουσίας στο Καζακστάν εξαρτάται από την αποδοτικότητα της οικονομίας (“output legitimization”): η μοναδική εγγύηση για επιβίωση, σταθερότητα και ανάπτυξη έγκειται στη βελτίωση των οικονομικών δεικτών και την κάλυψη των καθημερινών αναγκών του πληθυσμού.

Η οικονομία του Καζακστάν

Στην εξωτερική πολιτική ο πρόεδρος Nazarbayev αποδείχτηκε πραγματικός ισορροπιστής, ως «ιδανικός γείτονας» και αξιόπιστος εταίρος που δεν μεριμνά μόνο για το εθνικό συμφέρον, αλλά προωθεί την περιφερειακή συνεργασία και τη συμφιλίωση μεταξύ των κρατών. Οι σχέσεις με τη Ρωσία αποτελούν προτεραιότητα, αφού το Καζακστάν ήταν ρωσική επαρχία και Σοβιετική Δημοκρατία και συνδέεται με τη Ρωσία με πολλούς δεσμούς (εκτεταμένα σύνορα, ρωσική μειονότητα, γλώσσα, καταπολέμηση της τρομοκρατίας).

Είναι μέλος του υπό ρωσική αιγίδα περιφερειακού συστήματος ασφαλείας και συνεργασίας («Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών», «Ευρασιατική Οικονομική Ένωση», “Collective Security Treaty Organization”), παρέδωσε, με ενθάρρυνση και των ΗΠΑ, τα πυρηνικά όπλα που ήταν εγκατεστημένα στο έδαφός του στη Ρωσία και απέρριψε την κατοχή πυρηνικών όπλων, ενώ παραχώρησε στη Ρωσία το κοσμοδρόμιο Baykonur.

Οι σχέσεις με την Κίνα αναπτύσσονται ραγδαίως, το Καζακστάν ετοιμάζεται να αποτελέσει το συνδετικό κρίκο Κίνας και Ευρώπης στο πλαίσιο της “Belt&Road Initiative” (κατασκευή νέου εκτεταμένου οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου) και συμμετέχει στην «Οργάνωση Ασφαλείας της Σαγκάης». Οι σχέσεις με ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και ΕΕ είναι καλές. Το Καζακστάν συμμετείχε στα προγράμματα συνεργασίας του ΝΑΤΟ με τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες (PRP, PRPP κτλ.), αν και τώρα τα σχετικά προγράμματα έχουν ατονήσει.

Η Τουρκία προβάλλει φιλοδοξίες συσσωμάτωσης του «τουρκικού χώρου» τόσο διμερώς με τα επί μέρους κράτη, όσο και στο πλαίσιο οργανισμών, την ίδρυση των οποίων έχει συμβάλει (πχ. «Συμβούλιο Τουρκικών Χωρών» και θυγατρικές οργανώσεις).

Το Καζακστάν έχει συνείδηση, αλλά όχι ενδιαφέρον προβολής της τουρκικής ταυτότητας, δεδομένου ότι το εθνικό του συμφέρον προσδιορίζεται από την ανεξαρτησία και όχι από την υπαγωγή του σε μια νέα ηγεμονία (όπως η ρωσική και η σοβιετική). Ένα πρόσθετο πλεονέκτημα του Καζακστάν στις σχέσεις του με τη Ρωσία και την Κίνα είναι ότι αυτό δεν υπάγεται στις κυρώσεις των ΗΠΑ, οπότε προσφέρει το έδαφός του για την πραγματοποίηση συναλλαγών με τις δύο χώρες που είναι απαγορευμένες κατά την αμερικανική νομοθεσία.

Ο Καζάχος Πρόεδρος έχει εκδηλώσει μεγάλο ενδιαφέρον για την συνεργασία μεταξύ των κρατών της Κεντρικής Ασίας και έχει προτείνει την ίδρυση σχετικών περιφερειακών οργανισμών. Η δυσπιστία μεταξύ των κρατών και των ηγεσιών τους (κυρίως μεταξύ Καζακστάν και Ουζμπεκιστάν) δεν έχει επιτρέψει να δοθεί ουσιαστική συνέχεια στις προτάσεις αυτές. Τέλος, λόγω των προσωπικών του δεσμών με τη Ρωσία ο κ. Nazarbayev αναπτύσσει δραστηριότητα ως «μεσολαβητής» (πχ μεταξύ Putin-Erdogan, προσφέροντας κατάλληλο βήμα για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων μεταξύ των διαφόρων μερών στη Συρία – «Διαδικασία Astana» κτλ.).

Εσωτερική υπόθεση;

Μετά τη μεταφορά της εξουσίας από τον κ. Nazarbayev στον κ. Tokaev οι σχέσεις των δύο ανδρών εμφανίζονταν ως άψογες, από εσωτερικές «αδιακρισίες», όμως, πρόκυπτε ότι υπήρχαν διαφωνίες μεταξύ τους. Αυτό ήταν αναμενόμενο. Η προσωπικότητα του τ. Προέδρου δεν ανεχόταν άλλο πόλο εξουσίας ανεξάρτητο από τη βούλησή του. Εξ άλλου, ο κ. Nazarbayev αναζητούσε μια «άνευρη», «άχρωμη» προσωπικότητα που θα ανελάμβανε την ευθύνη για την κοινωνική αναταραχή, θα έπεφτε σαν «ώριμο φρούτο» στερούμενος ερεισμάτων είτε στην κοινωνία είτε στο κόμμα και θα «επέστρεφε» την εξουσία στην «οικογένεια».

Δεν είναι τυχαίο ότι μετά τη διαδοχή η μεγαλύτερη θυγατέρα του κ. Nazarbaev ανέλαβε την προεδρία της Γερουσίας και θα ανελάμβανε, σύμφωνα με το Σύνταγμα, την κρατική Προεδρία, αν «αποχωρούσε» ο κ. Tokaev. Πιθανόν να υπήρχε μυστική συμφωνία των δύο ανδρών επ’ αυτού. Είναι ενδεχόμενο, μετά τις εκλογές του 2021, ο νέος Πρόεδρος να εμφάνισε τάσεις απεξάρτησης που ανησύχησαν τον παλαιό. Ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες ομιλούν για «πραξικόπημα» στοιχείων που πρόκεινται στον κ. Nazarbayev με στόχο την καθεστωτική ανατροπή.

Εν τούτοις, ο κ. Tokaev δεν ήταν σε θέση να επιχειρήσει την πολιτική εξουδετέρωση του προκατόχου του, ούτε σε επίπεδο προσώπων, ούτε σε επίπεδο θεσμών. Εξ άλλου η νέα κυβέρνηση ελάχιστα νέα πρόσωπα περιλαμβάνει πλην του Πρωθυπουργού και του επί κεφαλής των μυστικών υπηρεσιών. Επί πλέον, ουδείς φαίνεται ότι προτίθεται να «αγγίξει» την περιουσία της «οικογένειας» ή να προβεί σε συλλήψεις μελών της.

Ο κ. Nazarbayev και οι περί αυτόν έχουν ήδη εγκαταλείψει τη χώρα και πληροφορίες τους φέρουν στην Ελβετία, όπου έχουν επενδύσει. Ακούστηκε ότι θα υπάρξει κάποια «συνεισφορά» του τ. Προέδρου στο «Ειδικό Κρατικό Ταμείο Ανάπτυξης» (“Sovereign Fond”, πρόκειται για ειδικά ταμεία που έχουν ιδρυθεί σε πολλές χώρες που παράγουν υδρογονάνθρακες με στόχο τη διενέργεια επενδύσεων για τη «μετά το πετρέλαιο εποχή»), αλλά αυτό, αν γίνει, αποσκοπεί απλώς στον κατευνασμό της κοινής γνώμης.

«Έγχρωμη επανάσταση»;

Το πρώτο ερώτημα που έθεσαν πολλοί μετά την ανακοίνωση των γεγονότων στο Καζακστάν ήταν, αν πρόκειται περί εξωτερικής ανάμιξης εκ μέρους της Δύσης. Η καθεστωτική αλλαγή με στόχο την επιβολή δημοκρατικών θεσμών και φιλοδυτικών κυβερνήσεων στα κράτη της «Ευρείας Μέσης Ανατολής» (“Wider Middle East”) που, σύμφωνα με την αμερικανική αντίληψη, περιλαμβάνει και τα κράτη της Κεντρικής Ασίας και το Αφγανιστάν σε μια προσέγγιση «υπερπεριφέρειας» (“Mega-Region” κατά τη ρωσική έκφραση), αποτέλεσε αντικείμενο της στρατηγικής των ΗΠΑ. Στη Μέση Ανατολή η επέμβαση έγινε μέσω της «Αραβικής Άνοιξης», ενώ στον πρώην σοβιετικό χώρο με τις «έγχρωμες επαναστάσεις» που ονομάστηκαν έτσι επειδή είχε υιοθετηθεί ένα χρώμα ως σύμβολο κάθε εθνικής εξέγερσης (Ουκρανία-2004, Κυργιστάν-2005, Γεωργία-2008).

Η ανατροπή ως συνέπεια «έγχρωμης επανάστασης» αποτελεί τον εφιάλτη των αυταρχικών καθεστώτων της περιοχής τόσο λόγω της τύχης των ιδίων, όσο και λόγω του κινδύνου να ανέλθουν στην εξουσία ακραία ισλαμιστικά στοιχεία.

Πιθανή δυτική επέμβαση με στόχο τον αντιπερισπασμό έναντι της Ουκρανίας θα ήταν μεγάλο στρατηγικό λάθος. Η Δύση δεν έχει την «ικανότητα» και τους «πόρους» να «κάνει τη διαφορά» στο Καζακστάν και την Κεντρική Ασία και η Ρωσία δεν πρόκειται να την αφήσει.

Πάντως, σε αντίθεση με την Ουκρανία και τη Γεωργία, δεν φαίνεται ότι υπήρξε δυτική παρέμβαση στο Καζακστάν. Η λεγόμενη «κοινωνία των πολιτών» ελέγχεται και είναι περιορισμένης εμβελείας. Αντιπολίτευση ουσιαστικά δεν υπάρχει. Αντιπολιτευτικοί κύκλοι στο εξωτερικό προέρχονται στην πλειοψηφία τους από το καθεστώς, άσκησαν εξουσία και διώκονται για κατάχρηση ή διαφθορά, επειδή προσπάθησαν να ανεξαρτητοποιηθούν αφού ιδιοποιήθηκαν μεγάλα ποσά (χωρίς την «άδεια» του Προέδρου!).

Υποκινούν και χρηματοδοτούν ταραχές, αλλά ελάχιστοι τους εμπιστεύονται και τους ακολουθούν. Οι αντιδράσεις των δυτικών κυβερνήσεων ήταν χλιαρές και είχαν ως αίτημα την επιβολή του νόμου, τον τερματισμό της βίας και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ουδεμία πολιτική αλληλεγγύη εκφράστηκε.

Η Ρωσία;

Το κλειδί για την κατανόηση της ρωσικής στρατηγικής είναι, κατά τη γνώμη μου, το «σύνδρομο περικύκλωσης». Η ιστορία της Ρωσίας βρίθει παραδειγμάτων ξένης εισβολής που δεν περιορίζονται στο Ναπολέοντα και το Χίτλερ. Η άμυνα του ρωσικού εδάφους δυτικά των Ουραλίων είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Η ρωσική στρατηγική ήταν η αναζήτηση «βάθους» μέσω της δημιουργίας ενός “cordon sanitaire” περί τη Ρωσία, ουδέτερων δηλαδή κρατών που δεν θα απειλούν τη χώρα.

Η διεύρυνση του ΝΑΤΟ και το ενδεχόμενο προσχώρησης της Ουκρανίας και της Γεωργίας στη Συμμαχία προσδιορίζονται ως «απειλή». Αυτό που θα πρέπει να γίνει κατανοητό είναι ότι η «προκλητική» συμπεριφορά της Ρωσίας στην περιοχή του «εγγύς εξωτερικού» (“near abroad”) είναι κατά βάση αμυντική, ανάγεται σε ανασφάλεια, όχι σε αίσθηση ή προβολή ισχύος.

Η ίδια αντίληψη ισχύει και έναντι της Κεντρικής Ασίας. Οι σχέσεις της Ρωσίας με την Κίνα, την Περσική και την Οθωμανική Αυτοκρατορία, αλλά και τη Μεγάλη Βρετανία ήταν ανταγωνιστικές. Μια «εχθρική» Κεντρική Ασία είναι αδιανόητη για τη Ρωσία.

Η στρατηγική σημασία του Καζακστάν για τα ρωσικά συμφέροντα υπαγόρευσε την απόφαση του προέδρου Putin για παρέμβαση της CSTO, άσχετα με το αν το αίτημα του κ. Tokaev υποβλήθηκε ειλικρινώς ή καθ’ υπαγόρευση ή αν όντως υπήρχε εξωτερική παρέμβαση και σε ποιά έκταση. Αυτό που μέτρησε για το Ρώσο Πρόεδρο ήταν το ρωσικό εθνικό συμφέρον.

Πολλοί θέτουν το ερώτημα, αν η παρέμβαση του οργανισμού ήταν νόμιμη ή συνιστά παράνομη επέμβαση στα εσωτερικά του Καζακστάν. Πράγματι, το άρθρο 4 του Καταστατικού (αντίστοιχο με το αρ. 5 του ΝΑΤΟ) προβλέπει την επέμβαση σε περιπτώσεις επίθεσης με ρητή αναφορά στο άρθρο 51 του Χάρτη του ΟΗΕ.

Γενικότερα, η θεωρία του Διεθνούς Δικαίου δέχεται ότι είναι νόμιμη επέμβαση μετά από πρόσκληση της νόμιμης κυβέρνησης όχι, όμως, σε περιπτώσεις εμφυλίου πολέμου και εσωτερικών συγκρούσεων, όπου ισχύει, κατ’ αρχήν, η υποχρέωση τήρησης ουδετερότητας. Στην περίπτωση του Καζακστάν εφαρμόστηκε η ειδικότερη συμφωνία περί «Συλλογικής Δύναμης Ταχείας Αντίδρασης» (“Collective Rapid Reaction Force Agreement”) που προβλέπει ότι η Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης παρεμβαίνει μετά απόφαση του Συμβουλίου Συλλογικής Ασφάλειας και σε περίπτωση εσωτερικών συγκρούσεων προς προστασία κατά της διεθνούς τρομοκρατίας, ασφάλεια κυβερνητικών και στρατιωτικών εγκαταστάσεων κτλ. Με την έννοια αυτή ο οργανισμός έδρασε στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του.

Ορισμένοι υπογράμμισαν τη διαφορά μεταξύ των περιπτώσεων του Καζακστάν και αυτών του Κυργιστάν (2005) και της Αρμενίας (2020), όπου παρά το αίτημα (επίσημο ή μη) των κυβερνήσεων ο οργανισμός δεν παρενέβη, και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η CSTO αποτελεί «χάρτινο τίγρη». Αν και θα μπορούσε κανείς να συζητήσει τα επί μέρους χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης, αυτό που πρέπει να συγκρατηθεί είναι τα στρατηγικά συμφέροντα της Ρωσίας που διακυβεύονται κάθε φορά.

Στην περίπτωση του Κυργιστάν ήταν οριακά και στην πραγματικότητα δεν απειλούνταν, ενώ στην περίπτωση του πολέμου Αζερμπαϊτζάν-Αρμενίας ήταν οι ευρύτερες περιφερειακές διαστάσεις της σύγκρουσης (εμπλοκή της Τουρκίας), η βούληση της Ρωσίας να μην θέσει σε κίνδυνο τις σχέσεις με το Μπακού και η πρόθεση να δοθεί ένα μήνυμα στον Πρόεδρο Passinyan που είχε αρχίσει να «φλερτάρει» με τη Δύση αυτά που καθόρισαν τη στάση του Κρεμλίνου.

Τέλος, θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην απέχθεια του Προέδρου Putin έναντι των «εγχρώμων επαναστάσεων». Δεν αποτελεί μυστικό ότι, μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, η Δύση προσπάθησε να καταστήσει τη Ρωσία «ακίνδυνη»: άρνηση χρηματοδότησης εκ μέρους των διεθνών οικονομικών οργανισμών, ενθάρρυνση «μεταρρυθμίσεων» που ανέτρεψαν το κοινωνικό κράτος και κατέστρεψαν μεγάλο μερος του παραγωγικού δυναμικού, «εισβολή» πλήθους μη κυβερνητικών οργανώσεων, έμμεση παρέμβαση στην Τσετσενία κτλ.). Η πρώτη οκταετία Putin ανέκοψε την πορεία αυτή, επέβαλε την «κυρίαρχη δημοκρατία» (“sovereign democracy”) και πέτυχε τη διπλωματική αναβάθμιση της χώρας.

Αυτό που σήμερα το ρωσικό καθεστώς διαβλέπει ως «κίνδυνο» είναι η μέσω ανέλεγκτων κινητοποιήσεων και αντιπολιτευτικών συγκεντρώσεων διαμαρτυρίας ανατροπή του με αποτέλεσμα την ακυβερνησία και τη διασάλευση της τάξης και την πρόκληση χάους από το οποίο θα επωφεληθούν εξτρεμιστικά στοιχεία. Η «εποχή Γιέλτσιν» δρα αποτρεπτικά για τη ρωσική ηγεσία και προσδιορίζει, σε ένα βαθμό, τις σχέσεις με τη Δύση (κυρίως τις ΗΠΑ). Η «ήπια διαδοχή» στο Καζακστάν φαίνεται ότι είχε προκαλέσει σκέψεις στη Ρωσία για αναζήτηση αντίστοιχου μοντέλου για την αποχώρηση του κ. Putin.

Οι τελευταίες εξελίξεις μάλλον έθεσαν τέρμα στις σκέψεις αυτές. Δεν είναι τυχαίο ότι κάποιοι αντιπολιτευτικοί κύκλοι στη Ρωσία χαρακτήρισαν στον κ. Tokaev ως «Medvejev που τα κατάφερε» (αναφερόμενοι στον τ. Ρώσο Πρόεδρο, από τον οποίο αναμενόταν να έλθει σε ρήξη και να «απαλλαγεί» από τον κ. Putin που την εποχή εκείνη ασκούσε καθήκοντα Πρωθυπουργού). Τα μεγέθη, όμως, είναι διαφορετικά και των κρατών και των προσωπικοτήτων.

Η Κίνα;

Η Κίνα παρακολουθεί με ενδιαφέρον και ανησυχία τα τεκταινόμενα στο Καζακστάν καθώς βλέπει την επιρροή της να υποχωρεί έναντι αυτής της Ρωσίας. Οι αντιδράσεις της ήταν συγκρατημένες.

Η Ελλάδα;

Οι σχέσεις της Ελλάδας με το Καζακστάν «δεν έχουν λάβει την έκταση που αξίζουν», στο επίπεδο των πολιτικών και οικονομικών σχέσεων (όπως τονίζεται σε ανούσια διμερή κυβερνητικά ανακοινωθέντα). Υπάρχουν ορισμένες ελληνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς της ενέργειας και των κατασκευών και ελληνική ομογένεια που ανήκει κυρίως στη μεσαία τάξη και είναι ενσωματωμένη στην τοπική κοινωνία.

Η ελληνική κυβέρνηση έχει διακηρύξει τελευταίως την πρόθεσή της να αναβαθμίσει τις σχέσεις μας με τις χώρες της Κεντρικής Ασίας, δεν φαίνεται, όμως, να υπάρχει σχετικός σχεδιασμός ή στρατηγική. Ίσως οράματα! Ο στόχος είναι περισσότερο να περιοριστεί η (όποια) επιρροή της Τουρκίας παρά να προωθήσουμε κάποια συμφέροντα που μένουν να προσδιοριστούν.

Συμπεράσματα

Οι κινητοποιήσεις στο Καζαχστάν ήταν κοινωνικές, αντιδικτατορικές, αντικαθεστωτικές και κατά τού υπερβολικού ύψους προσωπικού χρέους των πολιτών – δεν ήταν αντιρωσικές. Οφείλονταν στην επιδείνωση των όρων διαβίωσης και στο βάρος της πανδημίας. Ο πληθωρισμός έφτασε στο 8.9% (7.5 το 2020) και οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 10.9% (11.3% το 2020). Το επίπεδο προσωπικού δανεισμού των Καζάχων αυξήθηκε σημαντικά.

Πολλοί κηρύσσουν το τέλος της «εποχής Nazarbayev». Αυτό είναι σωστό, δεδομένου ότι ο El-Bashi προσεγγίζει προς το φυσικό τέλος. Το ερώτημα είναι, αν το «σύστημα Nazarbayev» θα αποδεχτεί το τέλος αυτό ή θα επιδιώξει να διατηρήσει ή να ενισχύσει την επιρροή του.

Ισχυροποιήθηκε η θέση του κ. Tokaev; Ναι, γιατί κατόρθωσε να διατηρηθεί στην εξουσία. Ο χρόνος δεν είναι με το μέρος του. Δεν διαθέτει θεμέλια στον κρατικό μηχανισμό ή στην οικονομία. Γι αυτό και στράφηκε προς τη Ρωσία. Αυτό, όμως, μπορεί να αποδειχτεί ως «δίκοπο μαχαίρι», μια και έσωσε τον προεδρικό του θώκο με ξένες λόγχες.

Η καζαχική κοινωνία έμαθε ότι οι κινητοποιήσεις αποφέρουν κάποια «αλλαγή», έστω κι αν έχουν θύματα. Δεν θα γίνει πιο δημοκρατική – δεν θα της το επιτρέψουν, αλλά και δεν το επιδιώκει. Η δημοκρατία δεν έχει ρίζες στη χώρα και στην περιοχή. Το αίτημα είναι η βελτίωση των όρων διαβίωσης που είναι χαμηλοί. Ούτε θα γίνει πιο ανεκτική – θα συνεχιστεί ο εκκαζαχισμός και ο εξισλαμισμός. Η εξέλιξη θα δείξει, αν θα ενισχυθούν οι εθνικιστικές και ισλαμιστικές τάσεις και αν θα οδηγήσουν σε μείζονες ανατροπές.

Οι δεσμοί με τη Ρωσία ενισχύονται. Η διαφοροποιημένη, πολυεπίπεδη εξωτερική πολιτική θα συνεχιστεί, αλλά με επίκεντρο τη Ρωσία. Η Ρωσία απέδειξε ότι αποτελεί μοναδικό παράγοντα ασφαλείας και σταθερότητας στην Κεντρική Ασία και ότι οι μηχανισμοί που ίδρυσε είναι αποτελεσματικοί. Ούτε η επίσκεψη Αμερικανών στρατηγών, ούτε οι κινεζικές βάσεις στο Τατζικιστάν μπορούν να εκπληρώσουν αυτό το ρόλο.

Είναι νωρίς για να εκφραστούμε, αν τα γεγονότα στο Καζαχστάν επηρεάζουν την ένταξη της χώρας σε μια από τις μεγάλες περιφερειακές συσσωματώσεις – τη δυτικής εμπνεύσεως «Μεγάλη Μέση Ανατολή» ή την υποστηριζομένη από τη Ρωσία «Ευρασία» (οπαδοί της Ευρασίας υπάρχουν και στο τουρκικό κατεστημένο, αλλά η σχετική ανάλυση είναι μάλλον τουρκοκεντρική και δεν έχει προοπτικές). Η ιστορία, η γεωγραφία και η στρατηγική ευρύτητα των στόχων «δείχνουν» την ευρασιατική προοπτική.

Οι σχέσεις με την Κίνα δεν θα επηρεαστούν.

Η Δύση θα εξακολουθεί να παρακολουθεί και η ΕΕ να ενδιαφέρεται για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα. Θα γίνονται πολιτικές συναντήσεις ακόμα και σε ανώτατο επίπεδο. Όλες οι πλευρές επιδιώκουν διεύρυνση της οικονομικής συνεργασίας και προστασία και αύξηση των επενδύσεων. Δεν γνωρίζω, σε ποιό βαθμό οι ΗΠΑ και η Δύση είναι σε θέση να συνεχίσουν το στρατηγικό ανταγωνισμό στην περιοχή.

*Ο Αλέξανδρος Κατράνης είναι Πληρεξούσιος Υπουργός Α’ ε.τ., Τέως Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

https://www.pronews.gr/opinion-makers/1050484_giati-i-exegersi-sto-kazakstan-den-eprepe-na-itan-ekplixi

Xi Jinping urges West not to ‘slam the brakes’ by hiking interest rates too quickly

Από

anixneuseis

January 20, 2022

By Laura He, CNN Business

Updated 1303 GMT (2103 HKT) January 18, 2022

Hong Kong (CNN Business)

China is urging central banks in the West not to hike interest rates too fast to fight inflation as it goes in the other direction to battle a sharp economic slowdown.

Chinese President Xi Jinping on Monday called on major world economies to spur growth by coordinating their policies as the world continues to pull itself out of the turmoil caused by the coronavirus pandemic.

“The global industrial chains and supply chains have been disrupted. Commodity prices continue to rise. Energy supply remains tight. These risks compound one another and heighten the uncertainty about economic recovery,” Xi told attendees of the 2022 World Economic Forum during a speech delivered online.

He warned against the effects of raising interest rates too much too quickly, saying that such measures could threaten global financial stability.

“If major economies slam on the brakes or take a U-turn in their monetary policies, there would be serious negative spillovers,” Xi said. “They would present challenges to global economic and financial stability, and developing countries would bear the brunt of it.”

Many global policymakers are grappling with rising inflationary pressure, and starting to end their pandemic-era stimulus plans.

The Federal Reserve signaled last month it could raise interest rates three times in 2022, while the European Central Bank announced it would end its crisis-era bond-buying program in March. The Bank of England increased interest rates last month, becoming the first major bank to do so since the pandemic began. Central banks in Eastern Europe and Latin America have also raised interest rates aggressively to cool inflation.

But China — the only major economy to grow in 2020 — is taking a different tack as its economy slows and it grapples with the challenges of maintaining momentum while holding firm to its zero-Covid strategy, a strict policy of locking down areas to prevent outbreaks that has isolated the country from much of the world.

The People’s Bank of China has been loosening its purse strings to keep things running smoothly.

On Monday, the central bank cut a key interest rate for the first time since April 2020. Last month, it slashed both the reserve requirement ratio — which determines how much cash banks must hold in reserve — and the loan prime rate, a rate at which commercial banks lend to their best customers, and which serves as the benchmark rate for other loans.

Beijing’s latest measures came as the country reported that its economy expanded 8.1% in 2021. While that number outstripped the government’s own targets, growth slowed to half that pace in the final quarter of the year and is expected to struggle even more because of Covid and a deepening real estate crisis.

Government economists in China have been warning of a spillover effect caused by the Fed’s interest rate hikes.

Zhu Baoliang, chief economist at China’s State Information Center — a government policy think tank — told the central bank-backed Financial News that the country needs to monitor and potentially prevent any financial crisis caused by the Fed’s interest rate hikes.

“Historically, the Fed’s rate hikes have triggered financial and economic crises in other countries for many times,” Zhu told the newspaper, adding that an imbalance could cause foreign capital to flee China.

Global investments have poured into the Chinese bonds in the past year, as investors chase comparatively juicy returns in the country’s markets. The strong influx of capital has contributed to an exceptional performance of the yuan, which was one of the best performing currencies in 2021.

Zhu also called attention to the dollar-denominated bond market for Chinese companies, which he pointed out has expanded rapidly. Many firms within China’s struggling real estate industry hold dollar-denominated bonds; if they become even more expensive to pay back, that could cause more headaches.

And Yang Shuiqing — a researcher from the Chinese Academy of Social Sciences, a top government think tank — also wrote in an article on state-run news portal China.com that the Fed’s rate hikes could also slow demand in the United States, thus affecting exports from China, America’s largest trading partner.

The International Monetary Fund, meanwhile, has warned that abruptly tightening monetary policy in the United States or Europe could cause economic turbulence in developing economies.

“Emerging economies should prepare for potential bouts of economic turbulence” due to faster policy tightening by the Fed, the IMF wrote in a blog last week.

The sentiment about economic growth and inflation has shifted in the United States, the IMF wrote, as prices rise at the fastest pace in almost four decades.

The economic recovery in emerging countries, meanwhile, hasn’t been as robust, it said, adding that those places are confronting “substantially higher public debt.”

“Faster Fed rate increases in response [to inflation] could rattle financial markets and tighten financial conditions globally,” the IMF said, also warning of slowing demand and trade from the United States and its effect on developing economies, which rely on exports to American consumers.

Economists from the Fed wrote last June that risk of spillover to emerging markets depends on a few factors, including conditions within those regions and how vulnerable and sensitive they are to higher US rates.

CNN

Η αντιπαράθεση για EastMed και η ουσία ενός εγχειρήματος

Από

anixneuseis

January 20, 2022

Τι σημαίνει η ακύρωση του EastMed

Η Θέση του “Φ”

ΕΙΝΑΙ ίδιον των Κυπρίων να διαπραγματεύονται μεταξύ τους αλλά και να τσακώνονται όταν άλλες είναι οι προτεραιότητες. Αυτό προφανώς γίνεται και τώρα, με αφορμή τις συζητήσεις γύρω από το σχέδιο για την κατασκευή του αγωγού EastMed. Πρόκειται για ένα έργο στο οποίο συμμετέχουν βασικά η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ ενώ και η Ιταλία είχε επιδείξει ενδιαφέρον και κάποια στιγμή είχε και εμπλοκή. Περαιτέρω, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναλάβει τη χρηματοδότηση μιας μελέτης βιωσιμότητας. Εξαρχής είχαν διαπιστωθεί δυσκολίες, που συνδέονταν με τη βιωσιμότητα, λόγω του βυθού, της απόστασης που θα κάλυπτε ο αγωγός. Αυτό δημιουργούσε και πρόβλημα κόστους αλλά και ασφάλειας.

ΠΡΟΦΑΝΩΣ, όμως, η απόφαση αυτή, η συμφωνία που είχε υπογραφεί, είχε και μια άλλη διάσταση. Τη γεωπολιτική. Η κίνηση αυτή επένδυε στη γεωστρατηγική αναβάθμιση του ρόλου της χώρας μας, όπως και της περιοχής. Κι αυτό από τη στιγμή που προτασσόταν προφανώς και θα υπερείχε και του οικονομικού κόστους. Είναι θέμα, που αφορά όλες τις εμπλεκόμενες χώρες καθώς το εγχείρημα ήταν πολυδιάστατο. Είχε και την εμπορική του διάσταση αλλά και τη γεωπολιτική.

ΤΗΝ ώρα που ο σχεδιασμός είχε σε μεγάλο βαθμό παγώσει, είχε χαθεί ο αρχικός ενθουσιασμός, υπήρξε η αμερικανική παρέμβαση, σύμφωνα με την οποία ο αγωγός EastMed δεν είναι βιώσιμος και θα πρέπει να αναζητηθούν άλλες λύσεις. Κατά την άποψή μας, το βασικό στοιχείο της αμερικανικής παρέμβασης ήταν η αναφορά πως η κατασκευή αυτού του αγωγού προκαλεί εντάσεις. Εννοούσαν οι Αμερικανοί την αντίδραση, αντίθεση της κατοχικής Τουρκίας, στο όλο έργο. Θεωρήθηκε δε πως αυτή η παρέμβαση έγινε στην προσπάθεια της Ουάσινγκτον να ρίξει γέφυρες προσέγγισης προς την Άγκυρα. Αυτό παραμένει μια εκτίμηση, η οποία στηρίζεται και σε μια σειρά από άλλες ενέργειες και κινήσεις της αμερικανικής Κυβέρνησης, που αφορούν τις σχέσεις της με την Άγκυρα.

ΜΕΣΑ σε όλα αυτά και τις συζητήσεις στη δημόσια σφαίρα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρενέβη με δημόσια δήλωσή του. Επισήμανε πως «η πολιτική βούληση και απόφαση των τριών κρατών, Ελλάδας, Ισραήλ και Κύπρου ελήφθη υπό την αίρεση των μελετών οικονομικής βιωσιμότητας, υποθαλασσίων μορφολογιών βυθού που θα καθιστούσαν εφικτό ένα ανάλογο εγχείρημα σε σχέση πάντοτε και με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις». Περαιτέρω, ανέφερε πως οι Κυβερνήσεις των χωρών που εμπλέκονται αλλά και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν επεξεργαστεί, σε περίπτωση που το έργο θεωρείται ανέφικτο για τους όποιους λόγους, εναλλακτικές λύσεις. Ποιες είναι αυτές οι εναλλακτικές λύσεις, αυτά τα σενάρια, που θα αντικαταστήσουν το έργο για τον αγωγό EastMed δεν είναι γνωστά. Υπάρχουν ή όχι;

ΕΙΝΑΙ σαφές πως το έργο αφορά τρεις χώρες. Δεν αφορά μόνο την Κύπρο και ως εκ τούτου, όπως συναποφασίσθηκε να προχωρήσουν με τον EastMed, έτσι θα πρέπει να πράξουν σε περίπτωση που αποφασίσουν να εγκαταλείψουν το όλο εγχείρημα. Θα πρέπει, όμως, πριν προχωρήσουν σε αυτό, να έχουν και έτοιμες τις εναλλακτικές λύσεις.

Αντώνης Φουρλής-Σκάνδαλο Bulgargaz: Καθυστέρηση διασύνδεσης με την Ελλάδα και πανάκριβο αέριο

Από

pcuser

January 20, 2022

Θρίλερ με το φυσικό αέριο στην Βουλγαρία και έρευνες στην κρατική Bulgargaz. Ο αγωγός – κλειδί που θα την συνδέει με την Ελλάδα.

Πριν από μερικά 24ωρα, η μεγαλύτερη (και κρατική) βουλγαρική εταιρεία διανομής φυσικού αερίου Bulgargaz επιβεβαίωσε ότι υπόκειται σε έρευνες από ελεγκτικούς φορείς, συμπεριλαμβανομένης της Κρατικής Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας της Βουλγαρίας (SANS), καθώς και της Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης.

«Ως δημόσιος προμηθευτής στρατηγικής σημασίας για τη βουλγαρική αγορά φυσικού αερίου, η Bulgargaz υπόκειται τακτικά σε ελέγχους και άλλες επιθεωρήσεις από τα αρμόδια όργανα», ανέφερε το επίσημο δελτίο τύπου.

«Η διοίκηση της Bulgargaz παρέχει πλήρη βοήθεια στους εκπροσώπους των οργάνων επιθεώρησης και αποδέχεται τις επιθεωρήσεις ως μια καλή ευκαιρία για να διαπιστωθεί η αλήθεια σε μια σειρά ζητημάτων που σχετίζονται με τις τιμές και τις προμήθειες φυσικού αερίου. Τα αποτελέσματα του ελέγχου αναμένεται να ανακοινωθούν μετά την ολοκλήρωσή του.»

Στην πραγματικότητα, όμως, η ανακοίνωση αυτή ήταν μία προσπάθεια να διασκεδαστούν οι εντυπώσεις, καθώς κορυφαία κυβερνητικά στελέχη απευθύνουν επί της ουσίας – και δημοσίως – βαριές κατηγορίες για τις πρακτικές και την εμπορική πολιτική της Bulgargaz.

Η αύξηση που «πάγωσε» τους Βούλγαρους

Στο κατώφλι του 2022, η Βουλγαρία «πάγωσε» όταν ανακοινώθηκε η νέα τιμή πώλησης λιανικής του φυσικού αερίου. Από τη μία ημέρα στην άλλη, η τιμή αυξήθηκε κατά 30% στην εγχώρια αγορά. Το σοκ ήταν τεράστιο, έστω και αν η τιμή του αερίου για τη Βουλγαρία είναι σημαντικά χαμηλότερη από αυτή στην Δυτική Ευρώπη λόγω των μακροπρόθεσμων συμβολαίων που έχει συνάψει η Bulgargaz για την εισαγωγή ρωσικού και αζερικού αερίου (σε αντίθεση με την ΕΕ).

Πρόσφατα, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης των κοινοβουλευτικών επιτροπών για την ενέργεια και τα οικονομικά, ο υπουργός Οικονομικών Αζέν Βασίλεφ είπε ότι διεξάγεται έρευνα για να διαπιστωθεί το γιατί η Bulgargaz προμηθεύεται φυσικό αέριο από τo Αζερμπαϊτζάν σε χαμηλές τιμές και το πουλά στο εξωτερικό, αντί να το πουλάει σε χαμηλές τιμές στη Βουλγαρία και στην Toplofikacia Sofia, την εταιρεία που εξασφαλίζει την θέρμανση για την μεγάλη πλειοψηφία των βουλγαρικών νοικοκυριών. Ο υπουργός Ενέργειας Αλεξάντερ Νικόλοφ διευκρίνισε ότι η επιθεώρηση αφορούσε εξαγωγές φυσικού αερίου στη Ρουμανία.

O τερματικός σταθμός Druzhba... — O τερματικός σταθμός Druzhba στο εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας στην πρωτεύουσα της Βουλγαρίας, Σόφια. (AP Photo/Valentina Petrova)

12 χρόνια καθυστέρηση στην διασύνδεση με την Ελλάδα

Σε συνέντευξή του στην EURACTIV Bulgaria, ο βουλευτής του κυβερνώντος συνασπισμού Μάρτιν Ντιμιτρόφ (Δημοκρατική Βουλγαρία) κάλεσε τις βουλγαρικές ειδικές υπηρεσίες να διερευνήσουν γιατί η κατασκευή της διασύνδεσης φυσικού αερίου με την Ελλάδα (με επίγειο αγωγό), που είναι το κλειδί για την εθνική ασφάλεια της Βουλγαρίας, έχει καθυστερήσει επί 12 χρόνια. Ο σχεδιασμός που έχουν συμφωνήσει οι δύο χώρες, προβλέπει ότι η Βουλγαρία θα λαμβάνει το 1/3 των απαιτούμενων ποσοτήτων φυσικού αερίου σε ετήσια βάση μέσω αυτού του αγωγού, γεγονός που θα μείωνε θεαματικά την εξάρτησή της από τις ρωσικές προμήθειες.

«Ο Πρωθυπουργός Κιρίλ Πέτκοφ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να συμμετάσχουν στις συνομιλίες για την ολοκλήρωση της σύνδεσης φυσικού αερίου με την Ελλάδα εντός του 2022», είπε ο Ντιμιτρόφ.

Όταν ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε τη Βουλγαρία τον Δεκέμβριο του 2021, εξέφρασε την ελπίδα ότι η διασύνδεση φυσικού αερίου με τη Βουλγαρία θα ολοκληρωθεί μέσα σε λίγους μήνες.

«Πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια, ώστε το 2023 ο τερματικός σταθμός FSRU στην Ελλάδα να είναι έτοιμος. Αυτό θα σημαίνει ότι θα μπορούμε να αγοράσουμε αέριο και υγραέριο από το Αζερμπαϊτζάν μέσω αυτής της σύνδεσης φυσικού αερίου. Πρόκειται για μια τεράστια διαφοροποίηση των προμηθειών φυσικού αερίου στη Βουλγαρία και μια σοβαρή ευκαιρία να αγοράσουμε υπό ευνοϊκότερες συνθήκες», εξηγεί από την πλευρά του ο Ντιμιτρόφ.

Ο βουλευτής προτείνει να παρέμβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να επισπεύσει την ολοκλήρωση του έργου, καθώς το χρηματοδοτεί εν μέρει.

Εργάτης της Bulgartransgaz επιβλέπει... — Εργάτης της Bulgartransgaz επιβλέπει σταθμό συμπίεσης κοτνά στην πόλη Provadia, στα 410 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Σόφιας. REUTERS/Stoyan Nenov (BULGARIA – Tags: ENERGY BUSINESS)

Ζητείται plan B

Το έργο του αγωγού διασύνδεσης Ελλάδας – Βουλγαρίας (IGB) συγχρηματοδοτείται από την ΔΕΠΑ και την ιταλική Edison. Σχεδιάστηκε για να επιτρέπει τη μεταφορά φυσικού αερίου, κάτι που σημαίνει πως αποτελεί κλειδί για την ενεργειακή ασφάλεια της Βουλγαρίας και μέρος του εθνικού σχεδίου για τη διαφοροποίηση των πηγών αερίου. Η χωρητικότητα του έργου είναι 3 δισ. κυβικά μέτρα με δυνατότητα να φτάσει τα 5 δισ. κυβικά μέτρα. Η μισή χωρητικότητα της διασύνδεσης είναι ήδη δεσμευμένη, καθώς τέσσερις από τους αποστολείς είναι εντελώς νέοι στη βουλγαρική αγορά. Έχει υπογραφεί σύμβαση για την προμήθεια 1 δισ. κυβικών μέτρων από το πεδίο άντλησης αερίου στο κοίτασμα Shah Deniz 2 βάσει μακροχρόνιας σύμβασης με την Bulgargaz. Η ολοκληρωση του αγωγού θα σημαίνει πρακτικά φθηνότερο αέριο και μάλιστα εξασφαλισμένο για πολλά χρόνια για τους Βούλγαρους.

Ωστόσο, ο ιστότοπος Trend μεταδίδει από την πρωτεύουσα του Αζερμπατζάν, Μπακού επικαλούμενη πηγές μέσα στην Bulgargaz: «Εάν η κατασκευή της διασύνδεσης φυσικού αερίου μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας (IGB) καθυστερήσει ακόμη περισσότερο, η Bulgargaz θα πρέπει να διεξαγάγει νέες διαπραγματεύσεις για μια εναλλακτική διαδρομή για το φυσικό αέριο από το Αζερμπαϊτζάν. Επί του παρόντος, το αέριο του Αζερμπαϊτζάν παραδίδεται στη Βουλγαρία μέσω εναλλακτικής διαδρομής λόγω των καθυστερήσεων στην κατασκευή του αγωγού που θα διασυνδέσει Ελλάδα – Βουλγαρία (IGB). Η Βουλγαρία λαμβάνει περίπου 350 εκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως από το Αζερμπαϊτζάν, αν και έχει συμφωνηθεί η προμήθεια 1 δισ. κυβικών μέτρων. Οι όροι της συμφωνίας με το Αζερμπαϊτζάν λήγουν στις 30 Ιουνίου 2022. Η Bulgargaz σημειώνει ότι διεξήχθησαν διαπραγματεύσεις με τον προμηθευτή (Αζερμπαϊτζάν) για αλλαγή της διαδρομής μετά από ”μακροχρόνια σε βάθος επαγγελματική ανάλυση και αξιολόγηση” που πραγματοποιήθηκε από κοινού με τη Bulgarian Energy Holding (BEH) και το Υπουργείο Ενέργειας. Η απόφαση για αλλαγή της διαδρομής δεν ελήφθη αποκλειστικά από τη διοίκηση της εταιρείας φυσικού αερίου.»

πηγες: Euractiv, Trend, Novinite

https://www.huffingtonpost.gr/entry/skandalo-bulgargaz-kathesterese-diasendeses-me-ten-ellada-kai-panakrivo-aerio_

1...2,0872,0882,089...3,039 Σελίδα 2,088 από 3,039

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Γιατί το Αιγαίο είναι αμυντικά ενιαίος “θαλασσοχερσαίος” χώρος

Το εύρος των χωρικών υδάτων

Ενιαίος χώρος το Αιγαίο

Δεν θέλει συμβιβασμό η Τουρκία

Πέτρος Μακρής: Rafale – Για την Άμυνα ή για τους πανηγυρισμούς;

Νάτοι λοιπόν και οι ειδικοί επί της Άμυνας αναλυτές, υπέρμαχοι του Si vis pacem para bello (Αν θέλεις ειρήνη προετοιμάσου για πόλεμο).

Προσγείωση στην πραγματικότητα

ΤΟ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΙΣΡΑΗΛ- ΤΟΥΡΚΙΑΣ;

Ο Χόκσταϊν, η Ουκρανία, το LNG και ο χάρτης Μπάιντεν – Το παρασκήνιο στον τορπιλισμό του EastMed!

Γιάννης Μαγκριώτης: Γιατί οι πολίτες δεν εκτιμούν την πολιτική;

Παναγιώτης Γκλαβίνης: Ο EastMed δεν είναι πανάκεια

ΠΟΙΕΣ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΤΑΡΑΞΕΙΣ ΒΑΖΟΥΝ ΦΩΤΙΑ ΣΤΗΝ ΤΙΜΗ ΤΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ

EastMed και ΗΠΑ

Αλέξανδρος Κατράνης-Γιατί η εξέγερση στο Καζακστάν δεν (έπρεπε να) ήταν έκπληξη

Xi Jinping urges West not to ‘slam the brakes’ by hiking interest rates too quickly

Η αντιπαράθεση για EastMed και η ουσία ενός εγχειρήματος

Τι σημαίνει η ακύρωση του EastMed

Αντώνης Φουρλής-Σκάνδαλο Bulgargaz: Καθυστέρηση διασύνδεσης με την Ελλάδα και πανάκριβο αέριο

Θρίλερ με το φυσικό αέριο στην Βουλγαρία και έρευνες στην κρατική Bulgargaz. Ο αγωγός – κλειδί που θα την συνδέει με την Ελλάδα.

Η αύξηση που «πάγωσε» τους Βούλγαρους

12 χρόνια καθυστέρηση στην διασύνδεση με την Ελλάδα

Ζητείται plan B