Αρχική Blog Σελίδα 2031

Πλάμεν Τόντσεφ: Ο στόχος της Κίνας να γίνει ηγέτιδα δύναμη ως το 2050 – Γιατί χρειάζεται τη Ρωσία

Από

March 19, 2022

Συνέντευξη: Πλάμεν Τόντσεφ

Το Πέκινο θα συνεχίσει να βοηθάει τη Μόσχα, έστω και διακριτικά. Η Ρωσία, του είναι απαραίτητη με τους φυσικούς της πόρους και το οπλοστάσιό της, στον γεωπολιτικό ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ και τη Δύση γενικότερα. Στα σχέδια μάλιστα της κινεζικής ηγεσίας να καταστήσει τη χώρα παγκόσμια ηγέτιδα δύναμη ως το 2050, ταιριάζει απόλυτα μια αποδυναμωμενη Ρωσία, εξαρτημένη σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό από την Κίνα, σημειώνει στο Liberal o επικεφαλής στο τμήμα ασιατικών σπουδών του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, Πλαμεν Τόντσεφ στον απόηχο της συνάντησης Μπαίντεν- Σι Τζιπινγκ.

Και εξηγεί ότι για όλους αυτούς τους λόγους, το Πεκίνο θα επιμείνει στην επιτήδεια «ουδετερότητά» του και στις λεκτικές ακροβασίες, υποστηρίζοντας τον Πούτιν και αρνούμενο πεισματικά να καταδικάσει τη ρωσική εισβολή, με το όποιο τίμημα αυτό έχει σε διπλωματικούς και πολιτικούς όρους. Προσδοκά πάρα πολλά από τη μακρόπνοη οικονομική συνεργασία με τη Μόσχα, μέσα από συμφωνίες όχι μόνο για φυσικό αέριο, αλλά και για πολύτιμα μέταλλα, όπως νικέλιο και αλουμίνιο, φυσικοί πόροι στρατηγικής σημασίας για τη κινεζική βιομηχανία.

Συνέντευξη στον Γιώργο Φιντικάκη

Ποια η στάση της Κίνας στον πόλεμο και πως εκλαμβάνετε τις δηλώσεις Μπάιντεν – Σι μετά τη χθεσινή τους επικοινωνία;

Οπως γνωρίζετε, η Κίνα τηρεί επαμφοτερίζουσα στάση, η οποία κατ’ουσίαν είναι υποστηρικτική προς τον Πούτιν. Η επίσημη θέση του Πεκίνου είναι πως οι εχθροπραξίες πρέπει να σταματήσουν και οι εμπόλεμες πλευρές οφείλουν να καταλήξουν σε συμφωνία μέσω διαλόγου. Ταυτόχρονα, όμως, η κινεζική ηγεσία αποφεύγει επιμελώς να μιλήσει για “εισβολή” και αναφέρεται σε “κρίση”, ενώ επιρρίπτει ευθύνες στο ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ ως υπαίτιους για τη σύρραξη στην Ουκρανία – άρα, δεν καταδικάζει τη Μόσχα. Προφανώς, αυτή η στάση είναι εκ διαμέτρου διαφορετική από τις θέσεις των ΗΠΑ και ολόκληρης της Δύσης.

Εν όψει των σαρωτικών κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία, υπάρχουν πολλές ενδείξεις πως η Μόσχα προσβλέπει σε βοήθεια από το Πεκίνο. Τις τελευταίες μέρες οι ΗΠΑ ανακοινώνουν πως έχουν πληροφορίες περί αιτήματος της Ρωσίας προς την Κίνα για την παροχή οπλικών συστημάτων. Αυτό ήταν ένα από τα κύρια ζητήματα κατά τη χθεσινή επικοινωνία μεταξύ του Τζο Μπάιντεν και του Σι Τζινπίνγκ. Η αμερικανική πλευρά έχει καταστήσει σαφές ότι στρατιωτική βοήθεια του Πεκίνου προς τον Πούτιν δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και θα επισύρει νέες κυρώσεις, αυτή τη φορά επί της Κίνας.

Χρειάζεται προσεκτική ανάγνωση των ανακοινωθέντων, γιατί έχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους, π.χ. το αγγλικό κείμενο που εξέδωσε το Πεκίνο και το κινεζικό. Μια πρώτη εντύπωση είναι οι δύο ηγέτες δεν κατέληξαν σε κάποιον συμβιβασμό, αλλά είναι κατ’αρχήν θετικό το γεγονός ότι υπάρχει επικοινωνία μεταξύ των δύο πλευρών. Σημειώνεται, επίσης, η αποστροφή του Σι Τζινπίνγκ πως η Κίνα θα ήθελε να είχε αποφευχθεί η “ουκρανική κρίση”.

Τελικά, υπήρχε συντονισμός ή κάποια συνεννόηση μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου για τον πόλεμο στην Ουκρανία;

Κοιτάξτε, θα έχετε υπόψη σας το πρόσφατο άρθρο του Κινέζου πρέσβη στις ΗΠΑ, το οποίο δημοσίευε η Washington Post. Ο Τσιν Γανγκ δηλώνει ότι το Πεκίνο δεν γνώριζε τα σχέδια του Πούτιν για τον πόλεμο στην Ουκρανία και, αν τα ήξερε, θα πίεζε να αποτρέψει την εισβολή. Είναι, όμως, δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι η Κίνα δεν γνώριζε τίποτα και δεν υπήρχε συντονισμός ανάμεσα στις δύο χώρες. Σκεφθείτε ότι ο Πούτιν περίμενε να τελειώσουν οι χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του Πεκίνου στις 20 Φεβρουαρίου, την επομένη αναγνώρισε τις δύο αποσχισθείσες επαρχίες του Ντονμπάς και τρεις μέρες αργότερα ξεκίνησε η ρωσική εισβολή.

Εικάζω ότι ο Πούτιν είχε διαβεβαιώσει τον Σι Τζινπίνγκ πως θα έκανε έναν υγιεινό περίπατο ολίγων ημερών, θα τον υποδέχονταν οι Ουκρανοί με ανοιχτάς αγκάλας και θα εγκαθιστούσε μια κυβέρνηση-μαριονέτα στο Κίεβο. Αλλωστε, είναι πολλές οι ενδείξεις ότι η Ρωσία υπερεκτίμησε τις στρατιωτικές ικανότητές της, ενώ υποτίμησε την προετοιμασία και το σθένος των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων. Είναι, λοιπόν, πολύ πιθανό η κινεζική ηγεσία να ήξερε για την επικείμενη εισβολή, αλλά να μην περίμενε την τροπή που πήρε ο πόλεμος και να βρέθηκε εκτεθειμένη με την καταστροφή που βλέπουμε στις τηλεοράσεις μας. Τρόπον τινά, η Ουκρανία έγινε τοξικό θέμα για την Κίνα, εξ ου και οι δηλώσεις πως το Πεκίνο δεν γνώριζε τίποτα για τις προθέσεις του Πούτιν.

Τί κόστος έχει μέχρι σήμερα ο πόλεμος για τη Κίνα, τόσο σε οικονομικό, όσο και πολιτικό, διπλωματικό επίπεδο;

Ας δούμε κατ’αρχάς το οικονομικό κόστος. Μετά την εισδοχή της στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου το 2001, η Κίνα έγινε ο “σημαιοφόρος” της παγκοσμιοποίησης και, παρά τις προσπάθειες των αρχών τα τελευταία χρόνια να επιτευχθεί κάποιο είδος αυτάρκειας, η χώρα είναι πλήρως ενσωματωμένη στην παγκόσμια οικονομία. Σήμερα η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας στον κόσμο και χρειάζεται τις ξένες αγορές, ώστε να διατηρήσει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Πέρυσι οι εξαγωγές της προς την ΕΕ ανήλθαν στα 472 δισ. ευρω και προς τις ΗΠΑ στα 456 δισ. ευρώ. Αντίθετα, η αξία των κινεζικών εξαγωγών προς τη Ρωσία το 2021 ήταν μόλις 61 δις. ευρώ.

Ταυτόχρονα, όμως, η Κίνα είναι εξαρτημένη σε πολύ μεγάλο βαθμό από εισαγωγές για την ενεργοβόρα και “αδηφάγο” οικονομία της. Μόνο το πετρέλαιο αποτελεί το 10% όλων των εισαγωγών της Κίνας. Αυτήν την περίοδο οι διεθνείς τιμές των υδρογονανθράκων σημειώνουν τη μεγαλύτερη αύξηση μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Εκτινάσσονται και οι τιμές βασικών μετάλλων που είναι απαραίτητα για την κινεζική βιομηχανία. Αλλά εκτός από πρώτες ύλες, η Κίνα χρειάζεται και προηγμένες δυτικές τεχνολογίες, όπως είναι λόγου χάρη οι ημιαγωγοί, για τους οποίους ξόδεψε πέρυσι 430 δισ. δολάρια. Τα τρόφιμα επίσης ενδέχεται να ακριβύνουν κατά 20% περίπου σε παγκόσμια κλίμακα και η επισιτιστική ασφάλεια απασχολεί έντονα τις αρχές της Κίνας, όπου η φτώχεια δεν έχει ακόμη εξαλειφθεί, παρά τις περί του αντιθέτου κυβερνητικές ανακοινώσεις.

Προς το παρόν, πολλές κινεζικές επιχειρήσεις και τράπεζες δείχνουν να λαμβάνουν υπόψη τους τις δυτικές κυρώσεις, κάτι που υποδηλώνει την απροθυμία της Κίνας να βρεθεί στο στόχαστρο της Δύσης και να υποστεί η ίδια κυρώσεις. Αλλωστε, η κινεζική οικονομία αντιμετωπίζει σοβαρές δομικές προκλήσεις στην επίπονη μετάβαση προς ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο. Για όλους αυτούς τους λόγους, λοιπόν, η ηγεσία της Κίνας καλείται να κινηθεί πολύ προσεκτικά, αποφεύγοντας την κατά μέτωπο σύγκρουση με τη Δύση και επιδιώκοντας την μέγιστη δυνατή οικονομική σταθερότητα – σε μια χρονιά, μάλιστα, κατά την οποία ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ θα διεκδικήσει την τρίτη συνεχόμενη θητεία του.

Τι συνέπειες έχει για τη Κίνα ο ρόλος του «επιτήδειου ουδέτερου» που συνεχίζει να τηρεί;

Σε πολιτικούς και διπλωματικούς όρους, η επιτήδεια “ουδετερότητα” του Πεκίνου – που αρνείται πεισματικά να καταδικάσει την ρωσική εισβολή – αμαυρώνει την εικόνα της ήπιας και φιλειρηνικής δύναμης που πασχίζει να φιλοτεχνήσει η κινεζική ηγεσία. Ξέρετε ότι οι Κινέζοι αξιωματούχοι αναφέρονται με κάθε ευκαιρία στην “εδαφική ακεραιότητα” και την “μη ανάμειξη σε υποθέσεις άλλων χωρών” ως ακρογωνιαίους λίθους της κινεζικής εξωτερικής πολιτικής. Είναι ολοφάνερη η ασυνέπεια της Κίνας, η οποία εκτίθεται με τις λεκτικές ακροβασίες της και την κατ’ουσίαν υποστήριξή της στον διεθνώς απομονωμένο Πούτιν. Κάθε μέρα που περνάει και αυξάνονται οι απώλειες στην Ουκρανία, σε ανθρώπινες ζωές και υποδομές, ανεβαίνει το κόστος της “ουδετερότητας” της Κίνας.

Στο πολιτικό κόστος που επωμίζεται το Πεκίνο προσθέστε και το εξής – η Κίνα προτιμά να έχει τους Ευρωπαίους στο πλευρό της παρά στο στρατόπεδο των ΗΠΑ, που αποτελούν τον υπ’αριθμόν ένα αντίπαλο της. Αλλά αυτή τη στιγμή όλη η ΕΕ είναι ενωμένη κατά της Ρωσίας και σχολιάζει αρνητικά την επαμφοτερίζουσα στάση του Πεκίνου. Αξίζει, επίσης, να συνυπολογιστεί και η απαξίωση του οργανισμού 17+1.

Είναι μια πλατφόρμα συνεργασίας μεταξύ της Κίνας και χωρών της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης, στην οποία συμμετέχει και η Ελλάδα από το 2019. Από τις βαλτικές δημοκρατίες μέχρι την Ρουμανία και την Βουλγαρία υπάρχουν βάσιμες ανησυχίες για την ασφάλειά τους δίπλα στην απειλητική Ρωσία και ειδικά μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Οι ανατολικοευρωπαίοι λαμβάνουν υπόψη τους την άρνηση του Πεκίνου να καταδικάσει τη Μόσχα και, ως εκ τούτου, η ψύχρανση που σημειώνεται χρόνια τώρα στις σχέσεις τους με την Κίνα αναμένεται να ενταθεί έτι περισσότερο στο προσεχές μέλλον.

Τέλος, χωρίς να είναι ήσσονος σημασίας, οι αμερικανικές πιέσεις στην Κίνα να μην παράσχει στρατιωτική ή οικονομική βοήθεια στη Ρωσία επίσης ανεβάζουν το κόστος για το Πεκίνο.

Πως βλέπετε να διαμορφώνονται οι σχέσεις Πεκίνου-Μόσχας; Ενδέχεται να δούμε κάποια αποστασιοποίηση του Πεκίνου;

Οπως το λέτε, κάποια αποστασιοποίηση – έστω σε λεκτικό επίπεδο – δεν αποκλείεται να δούμε τις επόμενες μέρες και εβδομάδες, αλλά δεν περιμένω να διασπαστεί το σινο-ρωσικό δίδυμο. Κι αυτό διότι είναι πολύ περισσότερα αυτά που ενώνουν την Κίνα και τη Ρωσία από τα θέματα που τις χωρίζουν. Στις 4 Φεβρουαρίου, κατά την επίσκεψη του Πούτιν στο Πεκίνο, οι δύο χώρες υπέγραψαν βαρυσήμαντη κοινή δήλωση-μανιφέστο που κωδικοποιεί τους στόχους τους για μια νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων. Είναι σαφές ότι ο Σι Τζινπίνγκ και ο Πούτιν γίνονται συνοδοιπόροι σε μια σταυροφορία κατά της Δύσης και μοιράζονται παρόμοιες αντιλήψεις για το σύστημα διακυβέρνησης του μέλλοντος. Οραματίζονται ένα σύστημα προσωποπαγές και στραμμένο στην σταθερότητα (stabilitocracy) παρά στο δημοκρατικό πολίτευμα (democracy), το οποίο θεωρούν ξεπερασμένο και ακατάλληλο για τις χώρες τους.

Γι’αυτό νομίζω ότι το πιθανότερο είναι το Πεκίνο να μην εγκαταλείψει τον εταίρο του και να συνεχίσει να διευκολύνει την Ρωσία εν μέσω πολέμου, έστω και διακριτικά. Προς το παρόν, ενδέχεται η Κίνα να μην παράσχει στρατιωτική βοήθεια, αλλά μπορεί να βοηθήσει μέσω του διμερούς εμπορίου και στον βαθμό που δεν παραβαίνει τις δυτικές κυρώσεις. Τώρα που η Ρωσία είναι αποκλεισμένη από το SWIFT, γίνονται συζητήσεις για χρήση του κινεζικού συστήματος διατραπεζικών πληρωμών CIPS, παρά τη σχετικά περιορισμένη γκάμα εφαρμογών του στην παρούσα φάση. Είναι εξίσου πιθανό να αυξηθούν οι συναλλαγές μεταξύ των δύο χωρών στα νομίσματά τους, το ρενμιμπί και το ρούβλι, αν και η πλήρης “αποδολαριοποίηση” θεωρείται ανέφικτη, ενώ και η ελεύθερη πτώση του ρουβλιού δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες.

Πιστεύετε ότι σε βάθος χρόνου, ο μεγάλος κερδισμένος από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία θα είναι η Κίνα ;

Ενώ στην παρούσα φάση το Πεκίνο είναι σε δύσκολη θέση, μεσομακροπρόθεσμα προσδοκά να αποκομίσει σημαντικά οφέλη από την στρατηγική σύμπλευσή του με τη Μόσχα. Κατ’αρχάς, η Κίνα περιμένει πολλά από την μακρόπνοη οικονομική συνεργασία του με τη Μόσχα, όπως πιστοποιείται από τις πρόσφατες συμφωνίες για την παροχή φυσικού αερίου σε βάθος τριακονταετίας. Η Ρωσία έχει κι άλλους φυσικούς πόρους, όπως είναι π.χ. το νικέλιο ή το αλουμίνιο, πολύτιμα μέταλλα στρατηγικής σημασίας για την κινεζική βιομηχανία. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί η συμπαραγωγή οπλικών συστημάτων ή η σύμπραξη των δύο χωρών στο διάστημα. Είναι πραγματικά εντυπωσιακός ο κατάλογος των τομέων, στους οποίους σχεδιάζουν να συνεργαστούν η Μόσχα και το Πεκίνο.

Θα προσέθετα και το εξής – ότι μια αποδυναμωμένη Ρωσία θα είναι εξαρτημένη σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό από την Κίνα και αυτό ταιριάζει στα σχέδια της κινεζικής ηγεσίας που δεν κρύβει τις φιλοδοξίες της να καταστήσει την χώρα ηγέτιδα δύναμη σε παγκόσμια κλίμακα ώς τα μέσα του αιώνα. Και είναι αλήθεια ότι το Πεκίνο χρειάζεται τη Ρωσία, με τους φυσικούς πόρους της και το οπλοστάσιό της, στον γεωπολιτικό ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ και τη Δύση γενικότερα.

Σπεύδω, όμως, να διευκρινίσω ότι όλα αυτά αφορούν προσδοκίες των Κινέζων και προβολές σ’ένα αβέβαιο μέλλον. Θα έχετε ακούσει τη ρήση ότι οι προβλέψεις είναι δύσκολο άθλημα και ιδίως όταν αφορούν το μέλλον. Με την κοσμογονία που συντελείται αυτήν την περίοδο, είναι παρακινδυνευμένες όλες οι μεσομακροπρόθεσμες εκτιμήσεις. Θα σάς πρότεινα να ξανακάνουμε αυτήν την κουβέντα του χρόνου – αν μη τι άλλο, θα έχει ενδιαφέρον μια τέτοια άσκηση.

* Επικεφαλής του Τμήματος Ασιατικών Σπουδών, Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ)

.liberal.gr

Μιχάλης Ψύλος: Η περίπλοκη σχέση της Τουρκίας με τη Μόσχα και τους Ρώσους ολιγάρχες

Από

anixneuseis

March 19, 2022

Σάββατο, 19 Μαρτίου 2022 07:17

EPA/ERDEM SAHIN

Του Μιχάλη Ψύλου
[email protected]

Καταφύγιο σε διάφορες χώρες αναζητούν εναγωνίως οι Ρώσοι ολιγάρχες που έχουν προστεθεί στη μαύρη λίστα των δυτικών κυρώσεων και στο πλαίσιο αυτό πολλοί δισεκατομμυριούχοι κοντά στο Κρεμλίνο στρέφονται στην Τουρκία.

Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης έχουν προσγειωθεί δεκάδες ιδιωτικά αεροσκάφη που ανήκουν σε Ρώσους ολιγάρχες, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές στη Γείτονα. Ανάμεσά τους και ο Ρομάν Αμπράμοβιτς, το αεροσκάφος του οποίου προσγειώθηκε τουλάχιστον δύο φορές στην Κωνσταντινούπολη το πρώτο 15ημερο του Μαρτίου.

Η Τουρκία, σε αντίθεση με τους Ευρωπαίους γείτονές της, δεν έχει επιβάλλει περιορισμούς στα ρωσικά αεροσκάφη,ούτε στα πολυτελή γιοτ των ολιγαρχών. Αρκετοί από αυτούς έχουν στείλει τις θαλαμηγούς τους να ρίξουν άγκυρα σε τουρκικά λιμάνια, τις τελευταίες εβδομάδες.

Τουρκικές εφημερίδες υποστηρίζουν μάλιστα ότι κάποιοι από τους Ρώσους ολιγάρχες θα μεταφέρουν στη συνέχεια και τα χρήματά τους στην Τουρκία. Τον «ενθουσιασμό» αυτό προσπαθούν να μετριάσουν πάντως Τούρκοι οικονομολόγοι, υπενθυμίζοντας ότι το τελευταίο πράγμα που θα ήθελε ο πρόεδρος Ερντογάν θα ήταν να εμπλακεί η Αγκυρα στις δυτικές κυρώσεις. Οι οικονομολόγοι προσθέτουν ότι οι τουρκικές ιδιωτικές τράπεζες δεν επιθυμούν να φιλοξενήσουν χρήματα από ρωσικά χρηματοπιστωτικά χρήματα και ολιγάρχες, καθώς θα μπορούσαν με τη σειρά τους να γίνουν στόχος κυρώσεων.

Μια σχέση σε τεντωμένο σχοινί

« Η σχέση Τουρκίας-Ρωσίας είναι ιστορικά περίπλοκη», εξηγεί η Ταλίν Τερ Μινασιάν, ειδικός για τη Ρωσία και τον Καύκασο στο γαλλικό ερευνητικό ινστιτούτο Inalco. «Αλλά παρά τις όποιες εκρήξεις έντασης, ο Ερντογάν και ο Πούτιν καταφέρνουν να συμφωνήσουν. Εχουν πολλά διαφορετικά θέματα, για τα οποία έχουν ενδιαφέρον να συμφωνήσουν». Η Ελιζαμπέτ Ονίνα, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Κοινωνικών Επιστημών του Άμστερνταμ, συνοψίζει τη θέση της Τουρκίας ως εξής: « Διακριτική υποστήριξη προς την Ουκρανία, ελαχιστοποιώντας ταυτόχρονα κάθε πιθανή απειλή για τη δική της ασφάλεια, τα γεωστρατηγικά της συμφέροντα και την οικονομία»,

Την ίδια ώρα, οι περισσότεροι αναλυτές καταγράφουν μια στροφή στην προσέγγιση της Τουρκίας προς τη Δύση. «Στην πράξη, η Τουρκία συμμετέχει ενεργά στο πλευρό της Ουκρανίας και σταδιακά απομακρύνεται από τη Ρωσία», εκτιμά ο Οζγκιούρ Ουνλουχισαρτσικλί, στέλεχος του Γερμανικού Ινστιτούτου Μάρσαλ. «Από την έναρξη του πολέμου, η Άγκυρα φαίνεται να απομακρύνεται από την ευρασιατική της απόκλιση και να προσπαθεί να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις της με τις δυτικές πρωτεύουσες παρά τον διαδεδομένο φιλορωσικό και αντιδυτικό λόγο στα φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης», γράφει ο Γκίντερ Ζέιφερτ, επικεφαλής του τμήματος για την Τουρκία στο ινστιτούτο SWP. Ο Γερμανός αναλυτής εκτιμά όμως ότι ο Ερντογάν κινείται σε «τεντωμένο σχοινί και είναι δύσκολο να ισορροπεί στην τραμπάλα, μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών».

Η φιλο-Ερντογανική εφημερίδα «Yeni Safak», υποστηρίζει ότι η Τουρκία, διατηρώντας καλές σχέσεις τόσο με τη Δύση όσο και με την Ανατολή, κάνει έξυπνες γεωπολιτικές κινήσεις. «Γιατί ακόμη και αν σταματήσει ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας, νέα μέτωπα θα ανοίξουν, θερμές συγκρούσεις θα ξεκινήσουν στην Ανατολική Ευρώπη, τη Βαλτική και σε άλλα μέρη του κόσμου. Η Τουρκία διαθέτει δύναμη και γεωγραφική θέση, κοντά στη Συρία, το Ιράκ, το Καραμπάχ, τη Μεσόγειο, την Ερυθρά Θάλασσα, τη Λιβύη και το Αιγαίο», γράφει με… έμφαση ο διευθυντής της Yeni Safak, Ιμπραήμ Καραγκιούλ.

Ευάλωτη στη Μόσχα

Η Τουρκία είναι η μόνη χώρα του ΝΑΤΟ που δεν έχει επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία. Συνεχίζει να συναλλάσσεται με τη Μόσχα, όπως πριν τον πόλεμο, ελπίζοντας ακόμη και να επωφεληθεί από την απόσυρση των δυτικών εταιρειών από τη Ρωσία. Τα ρωσικά εμπορικά κέντρα έχουν ήδη ανακοινώσει την ετοιμότητά τους να αντικαταστήσουν με Τουρκικά, τα δυτικά εμπορικά σήματα ένδυσης.

Η τουρκική αλυσίδα γρήγορου φαγητού Chitir Chicken, θέλει τώρα να ανοίξει υποκαταστήματα στη Ρωσία. Εάν η Μόσχα συμφωνήσει, ένα δίκτυο 500 έως 600 σημείων πώλησης θα μπορούσε σύντομα να δημιουργηθεί εκεί, αναφέρει η ρωσική εφημερίδα Izvestia.

Ταυτόχρονα, η Αγκυρα εισάγει από τη Μόσχα, περίπου το 40% των αναγκών της σε φυσικό αέριο και το 25% σε πετρέλαιο. Εξαρτάται επίσης από τη Ρωσία για τα αγροτικά προϊόντα: Το 2021, το 70% των εισαγωγών σιτηρών της Τουρκίας προέρχονταν από τη Ρωσία. Αν η Μόσχα περιορίσει τις εξαγωγές σιτηρών, οι συνέπειες θα ήταν δραματικές για πολλούς Τούρκους.

Η τουρκική οικονομία αντιμετωπίζει ήδη μια ιστορική κρίση. Η τουρκική λίρα έχει χάσει σχεδόν το 50% της αξίας της τους τελευταίους 12 μήνες. Ο πληθωρισμός τρέχει επισήμως με 54,4%!.Αλλά το ανεξάρτητο ινστιτούτο ENAG κάνει λόγο για πληθωρισμό …124,8%. Όλο και περισσότεροι Τούρκοι πολίτες δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά την καθημερινότητά τους. Σύμφωνα με έκθεση του τουρκικού Υπουργείου Κοινωνικών Υποθέσεων, περισσότεροι από 11εκατομμύρια άνθρωποι στην Τουρκία εξαρτώνται πλέον από την κρατική βοήθεια, δηλαδή περίπου το 13 % του πληθυσμού. «Ο Ερντογάν προσπαθεί να αποδώσει στα δεινά του πολέμου τον αυξανόμενο πληθωρισμό, το εμπορικό έλλειμμα, τη στασιμότητα της οικονομίας και την υψηλή ανεργία», λέει ο οικονομολόγος Μουσταφά, Σενμέζ. «Τα προβλήματα ξεκίνησαν όμως πολύ πριν τον πόλεμο. Είναι πολύ αμφίβολο αν πείθεται ο κόσμος με αυτά τα επιχειρήματα», προσθέτει ο Τούρκος οικονομολόγος. Η εσωτερική οικονομική κρίση θα μπορούσε σύντομα να γίνει σοβαρό πρόβλημα για τον Ερντογάν, ενόψει και των προεδρικών εκλογών του 2023.

naftemporiki.gr

Ανάλυση CT: Φίλοι κι εχθροί του Πούτιν-Ο πόλεμος αλλάζει τον παγκόσμιο γεωπολιτικό χάρτη

Από

anixneuseis

March 19, 2022

Αλλάζει ο παγκόσμιος γεωπολιτικός χάρτης μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία – Ο πλανήτης χωρισμένος σε δύο στρατόπεδα – Η λίστα με τις χώρες που στηρίζουν φωναχτά ή σιωπηλά την ρωσική εισβολή – Η θέση της Κύπρου, ο ρόλος της Κίνας και η ουδετερότητα των Τουρκίας και Ισραήλ

Σε αντίθεση με το πεδίο των μαχών, στο πεδίο της διπλωματίας αυτός ο πόλεμος δεν διεξάγεται μόνο μεταξύ δύο χωρών. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, στο ένα ή το άλλο στρατόπεδο, σχεδόν όλες οι χώρες του κόσμου τοποθετήθηκαν υπέρ ή κατά της Ρωσίας. Κάποιες χωρίς δεύτερη σκέψη, κάποιες εύκολα και κάποιες άλλες με δυσκολία. Το μόνο σίγουρο είναι ότι μετά το πέρας αυτού του πολέμου τα γεωπολιτικά δεδομένα σε ολόκληρο τον πλανήτη δεν θα είναι ίδια.

Κατά του Πούτιν

Ξεκάθαρα κατά της ρωσικής εισβολής τάσσεται η συντριπτική πλειοψηφία των δυτικών χωρών. Οι ΗΠΑ, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σχεδόν όλες οι χώρες του ΝΑΤΟ. Πριν καν ξεσπάσει ο πόλεμος οι ηγέτες των χωρών αυτών είτε ειχαν προειδοποιήσει τη Μόσχα να μην προχωρήσει στην υλοποίηση του σχεδίου της, είτε επιχείρησαν δια της διπλωματικής οδού να ανατρέψουν αυτό που θα ερχοταν. Κάτι που δεν κατάφεραν.

Μετά την έναρξη του πολέμου οι δυτικές χωρες έσπευσαν να καταδικάσουν εμπράκτως τη στάση της Μόσχας υιοθετώντας κυρώσεις που προκάλεσαν σοβαρότατο πλήγμα στη ρωσική οικονομία. Το ίδιο έπραξαν η Ιαπωνία και η Αυστραλία.

Μέσα σε λίγες μέρες έκοψαν σχεδόν όλους τους οικονομικούς δεσμούς τους με την Ρωσία, κάτι που όπως φάνηκε αιφνιδίασε τον Πούτιν. Ο Ρώσος πρόεδρος δεν περίμενε και δεν ήταν προετοιμασμένος ότι οι δυτικοί θα αντιδρούσαν άμεσα και συντονισμένα.

Το Κρεμλίνο πάντως θεωρεί πως η «επιχείρηση στην Ουκρανία» αποτέλεσε αφορμή για την επιβολή κυρώσεων, αφού πιστεύει πως όλες αυτές οι κινήσεις αποτελούν μέρος ενός σχεδίου που έχει ως στόχο την καταστροφή και απομόνωση της Ρωσίας προς εξυπηρέτηση συμφερόντων.

Κυρώσεις δεν επέβαλαν μόνο οι κυβερνήσεις, αλλά και πολυεθνικές εταιρείες που εγκατέλειψαν μέσα σε μερικές εβδομάδες την ρωσική αγορά οδηγώντας τη χώρα πίσω στα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης.

Η περίπτωση της Κύπρου

Ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Κύπρος ακολούθησε το δρόμο των κυρώσεων καταδικάζοντας απερίφραστα την ρωσική εισβολή. Ως μια χώρα με νωπές τις μνήμες μιας στρατιωτική εισβολή και που εξακολουθεί να βιώνει την κατοχή, η Κύπρος δεν μπορούσε παρά να καταδικάσει την ρωσική επέμβαση, την παραβίαση του διεθνούς δικαίου και την καταπάτηση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας.

Παρόλα αυτά η χώρα μας έγινε αντικείμενο συζητήσεων διεθνώς εξαιτίας των δημοσιευμάτων που την ηθελαν να αντιτίθεται στη διαγραφή ρωσικών τραπεζών από το SWIFT, στην αρχή του πολέμου. Αρμόδιες πηγές επιμένουν μέχρι σήμερα πως ουδέποτε η Κυπρος στάθηκε ως εμπόδιο στην εν λόγω απόφαση. Λιγότερο συζητήθηκε η προειδοποίηση για αναίρεση της απόφασης για κλείσιμο του FIR Λευκωσίας, εάν η Τουρκία επιεχειρούσε να εκμεταλλευτεί το κυπριακό εμπάργκο για να διοχετεύσει πτήσεις από την Ρωσία στα κατεχόμενα.

Η ιδιαιτερότητα της Κύπρου έγκειται στο γεγονός ότι μέχρι πρότινος υπήρχαν ισχυροί δεσμοί συνεργασίας με την Ρωσία σε πολλά επίπεδα. Διακρατική συνεργασια και χρηματοοικονομική συνεργασια μεταξύ φυσικών και νομικών προσώπων. Εξάλλου πολλοί χιλιάδες Ρώσοι πολίτες ζουν και δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά στη χώρα μας. Αυτή τη σχέση η Λευκωσία θα ήθελε ιδανικά να την προστατεύσει, όμως πολιτικά δεν μπορούσε να διαφοροποιηθεί από τη δύση σε ένα τόσο σοβαρό ζήτημα.

Στηρίζουν την Ρωσία

Με κλειστά μάτια στηρίζει τις κινήσεις της Ρωσίας η Λευκορωσία του Λουκασένκο, την οποία δεν αποκλείεται να δούμε να συμμετάσχει στις πολεμικές επιχειρήσεις. Μέχρι σήμερα το πράττει άτυπα και ανεπίσημα, ενισχύοντας την Μόσχα με εθελοντές πολεμιστές και όχι μόνο.

Παρόμοια είναι και η αντίδραση της Σερβίας, που χωρίς να το διαλαλεί στηρίζει τη Μόσχα εξαιτίας των διαχρονικών προβλημάτων που έχει η χώρα με το ΝΑΤΟ. Μόλις πριν από 23 χρόνια τα νατοϊκά στρατεύματα επιτέθηκαν κατά του Βελιγραδίου στον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας. Κάτι που οι Σέρβοι θυμούνται ακόμη πολύ καλά.

Στην ίδια λογική κινούνται η Βόρεια Κορέα του Κιμ Γιονγκ Ουν, η Συρία του Μπασάρ αλ Ασάντ και η Ερυθραία. Είναι οι χώρες που μαζί με την Ρωσία και την Λευκορωσία καταψήφισαν το ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ για την καταδίκη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

Αρμενία, Καζακστάν και Κιργιστάν θεωρούνται επίσης όμορα κράτη με την Ρωσία, την οποία επιλέγουν να στηρίζουν για την ώρα αθόρυβα. Όπως ακριβώς πράττουν χώρες όπως η Κούβα, η Βενεζουέλα, η Νικαράγουα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αίγυπτος, το Ιράν, το Ιράκ, το Πακιστάν, η Ινδία, η Βολιβία και η Νότια Αφρική. Κάποιες από αυτές τηρούν ισές αποστάσεις και κάποιες άλλες ζητούν τυπικά αποκλιμάκωση χωρίς να αναφέρονται σε πόλεμο ή ρωσική εισβολή. Όλες όμως βλέπουν τη ζυγαριά τους να γέρνει προς την πλευρά της Μόσχας.

Ο ρόλος της Κίνας

Τις τελευταίες μέρες η Κίνα παρουσιάζεται ως μια δύναμη που θα μπορούσε να μπει στον πόλεμο στο πλευρό της Ρωσίας. Οι σχέσεις μεταξύ των δύο είναι άριστες και το Πεκίνο απέφυγε να καταδικάσει την ρωσική εισβολή, παρά μόνο χαρακτηρίζει τις εξελίξεις στην Ανατολική Ευρώπη ως δυσάρεστες. Πρόσφατα η Ουάσινγκτον κοινοποιήσε πληροφορίες που ήθελαν την Ρωσία να ζητά στρατιωτική βοήθεια από την Κίνα, η οποία τις διέψευσε. Μόνο που δυτικές χώρες δεν πείστηκαν και προειδοποιούν πως σε περίπτωση εμπλοκής του Πεκίνου στον πόλεμο, θα μοιράσουν κυρώσεις και προς την ασιατική υπερδύναμη.

Τουρκία – Ισραήλ

Στο τέλος αυτής της λίστας δυο χώρες που προσπαθούν να αναλάβουν διαμεσολαβητικό ρόλο με σκοπό να φέρουν κοντά την Ρωσία με την Ουκρανία. Τουρκία και Ισραήλ επιδεικνύουν ουδετερότητα και προσπαθούν να λειτουργήσουν ως γέφυρες ώστε οι δύο αντιμαχόμενες χώρες να λύσουν τις διαφορές τους μέσω διαλόγου και όχι όπλων.

cyprustimes.com

Κουβεντιάζοντας τις εξελίξεις στον Ρωσο-Ουκρανικό Πόλεμο με Κλαούζεβιτς και Σουν Τζου

Από

anixneuseis

March 19, 2022

του Γιώργου Χατζηθεοφάνους*

Η ανάλυση ενός πολέμου ξεκινά από τον προσδιορισμό του πολιτικού σκοπού του πολέμου με την επίτευξη του οποίου σταματούν οι πολεμικές επιχειρήσεις. Κι ο πολιτικός σκοπός του πολέμου, όταν δεν δηλώνεται ξεκάθαρα, βρίσκεται στις δημόσιες αναφορές-παρεμβάσεις των πολιτικών ηγετών των αντιμαχόμενων πλευρών. Για τον Πούτιν φαίνεται πως ο πολιτικός σκοπός του πολέμου ήταν η αντικατάσταση της φιλοδυτικής Κυβέρνησης της Ουκρανίας με φιλορωσική και η δημιουργία μιας νέας Ουκρανίας κατά το πρότυπο της Λευκορωσίας ήτοι απόλυτα ελεγχόμενη από τη Ρωσία.

Το ουσιώδες στοιχείο σε έναν πόλεμο συνίσταται στο να γνωρίζει κανείς και να λαμβάνει υπόψη του τις συνθήκες που επικρατούν και στα δύο στρατόπεδα. Ξεκινώντας από αυτές θα σχηματιστεί αυτόματα κάποιο κέντρο βάρους, ένα κέντρο ισχύος και κίνησης από το οποίο εξαρτώνται τα πάντα. Η εξουδετέρωση του Κέντρου βάρους (αδρανοποίηση, καταστροφή, αποδυνάμωση) οδηγεί στην επίτευξη του πολιτικού σκοπού του πολέμου. Στον πόλεμο αυτό κέντρο βάρους είναι ο ίδιος ο Πρόεδρος της Ουκρανίας. Η εξουδετέρωση μπορεί να επιτευχθεί είτε με το θάνατο του Ζελίνσκι, είτε με τη φυγή του στο εξωτερικό (η εγκατάλειψη της Χώρας του θα τον οδηγούσε στην απαξίωση) είτε ιδανικά στη σύλληψή του και την φυλάκισή του μετά από μια δίκη για εγκλήματα εναντίον της ρωσικής μειονότητας.

Οι απαιτούμενες δυνάμεις και μέσα είναι συνάρτηση του πολιτικού σκοπού του πολέμου και του τρόπου ενεργείας για την εξουδετέρωση του Κέντρου Βάρους. Με δεδομένο πως το 35% του πληθυσμού της Ουκρανίας είναι ρωσικής εθνότητας και το 50% λιγότερο ή περισσότερο φανατικά ρωσόφιλων προφανώς ο Πούτιν θεώρησε πως θα πετύχαινε τον πολιτικό σκοπό του πολέμου χωρίς καμιά αντίσταση όπως έγινε στην Κριμαία το 2014. Η λανθασμένη εκτίμηση για τη στάση των Ουκρανών ενδεχομένως να οφείλεται στον αυταρχισμό του Πούτιν. Είναι ενδεικτική η εικόνα της συμπεριφοράς του προς τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας, μπροστά στις κάμερες, που τόλμησε να εκφράσει μια διαφορετική άποψη. Στον δικτάτορα όλοι λένε αυτά που θέλει να ακούσει κι όχι την πραγματικότητα.

Κατά συνέπεια κανείς από την πλευρά των Ρώσων δεν ήταν προετοιμασμένος για πολεμικές επιχειρήσεις μεγάλης έκτασης. Σύμφωνα με τον Κλαουζεβιτς ο πόλεμος είναι μια εκπληκτική Τριάδα στην οποία μπορεί κάποιος να βρει την πρωταρχική βία, το μίσος και την αντιπάθεια, που λειτουργούν ως φυσική παρόρμηση. Αυτό προϋποθέτει πάθη που πρέπει να προϋπάρχουν στους υπό εξέταση λαούς. Αυτά τα πάθη οδηγούν τους στρατιώτες να χρησιμοποιούν τη δύναμή τους χωρίς οίκτο και να μην σταματούν μπροστά σε καμιά αιματοχυσία. Αυτό δεν χαρακτήριζε τους Ρώσους στρατιώτες, οι οποίοι δεν ήξεραν ούτε ότι πηγαίνουν για να πολεμήσουν και βέβαια γιατί πρέπει να πολεμήσουν. Ενδεικτικοί οι διάλογοι Ρώσων στρατιωτών με άμαχους Ουκρανούς μπροστά στις κάμερες. Οι αναλυτές συνήθως περιορίζονται σε συγκρίσεις αριθμών (μέγεθος στρατού-μέσα) και στην ποιότητα των μέσων. Όμως όπως και πάλι φροντίζει να μας ενημερώσει ο Κλαούζεβιτς οι υλικές σχέσεις είναι πολύ απλές, το δύσκολο είναι να κατανοηθούν οι ηθικές δυνάμεις. Με λίγα λόγια η θέληση ενός λαού για πόλεμο.

Στη βάση της λανθασμένης εκτίμησης υπήρξε κακός σχεδιασμός ήτοι α) Μη χρησιμοποίηση της απαιτούμενης-κατάλληλης δύναμης, ανεπαρκές σύστημα διοίκησης και ελέγχου, σοβαρά προβλήματα διοικητικής μέριμνας- logistics (καύσιμα, τρόφιμα, πυρομαχικά, υγειονομική περίθαλψη κλπ) και τέλος, σε πολιτικό επίπεδο, μη εξασφάλιση εσωτερικής νομιμοποίησης για ένα πόλεμο τέτοιων διαστάσεων. Και βέβαια ίσως ο υπερεκτιμημένος Ρωσικός στρατός να μην ήταν επαρκής για ένα τέτοιο πόλεμο. Όπως γράφει στο βιβλίο του (Πόλεμος-Από τη Μάχη του Μάρνη στο ΙΡΑΚ) ο Martin Creveld υπήρξε γενικά μια συρρίκνωση των συμβατικών δυνάμεων λόγω του πυρηνικού οπλοστασίου.

Κι όταν πλέον ξεκίνησε ο πόλεμος έκανε την εμφάνισή της η «Τριβή» του ιδιόρρυθμου και πνευματικά ανεξάρτητου, όπως τον χαρακτηρίζει ο Παναγιώτης Κονδύλης, Πρώσου Στρατηγού και συγγραφέα Καρλ Φον Κλαούζεβιτς. Τριβή είναι εκείνο που κάνει δύσκολο ότι φαίνεται εύκολο. Είναι όλα εκείνα που ξαφνικά εμφανίζονται σε ένα πόλεμο που ανατρέπουν όλα τα σχέδια. Στον πόλεμο όλα είναι απλά και το απλούστερο είναι δύσκολο. Οι δυσκολίες συσσωρεύονται και προκαλούν μια τριβή που κανείς δεν την αντιλαμβάνεται σωστά εάν δεν έχει δει τον πόλεμο. Κάθε πόλεμος είναι μία ανεξερεύνητη θάλασσα γεμάτη σκοπέλους λέει ο Κλαούζεβιτς κι ο στρατός στην ειρήνη μοιάζει με τους κολυμβητές που μαθαίνουν κολύμπι στη στεριά. Κι όσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος τόσο μεγαλύτερη είναι η τριβή.

Σύμφωνα με τον Κινέζο Στρατηγό Σουν Τζου, φερόμενο συγγραφέα της Τεχνης του Πολέμου, ενός αρχαίου κινεζικού βιβλίου στρατιωτικής στρατηγικής με τεράστια επιρροή, ο παρατεταμένος πόλεμος ποτέ δεν υπήρξε επωφελής για τη Χώρα και γι αυτό οι άριστοι στην τέχνη του πολέμου καταλαμβάνουν πόλεις χωρίς μακροχρόνιες επιχειρήσεις και ιδανικά χωρίς μάχη. Σίγουρα ο παρατεταμένος πόλεμος δεν ήταν στο σχέδιο του Πούτιν, αντίθετα εξελίχθηκε στη Νέμεσή του. Επίσης λέει πως η χειρότερη πολιτική είναι να επιτίθεσαι σε πόλεις. Αυτό πρέπει να το κάνεις μόνο αν δεν έχεις εναλλακτική λύση. Όλοι οι στρατιωτικοί κι όχι μόνο γνωρίζουν πως ο αγώνας σε κατοικημένο τόπο είναι εξαιρετικά δύσκολος, απαιτεί κατάλληλα εκπαιδευμένο στρατό, πολύ χρόνο και μεγάλες θυσίες σε προσωπικό και μέσα. Ειδικά για πόλεις του μεγέθους του Κιέβου. Σε αυτήν την περίπτωση πρέπει να είσαι έτοιμος για παρατεταμένο πόλεμο με ότι αυτό συνεπάγεται σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο.

Σε όλα τα παραπάνω να προσθέσουμε την απουσία εξωτερικής νομιμοποίησης (ούτε για τα προσχήματα), προϊόν της αλαζονείας του Πούτιν, που έφερε τον πλανήτη απέναντί του με κυρώσεις χωρίς προηγούμενο στην παγκόσμια ιστορία. Πλέον όπως εξελίχθηκε ο πόλεμος μόνο με κατοχή μπορεί να ελέγξει την Ουκρανία εφόσον την καταλάβει. Και η κατοχή μιας Χώρας στην καρδιά της Ευρώπης δεν χωνεύεται ενώ έχει δυσβάσταχτο κόστος για τη Ρωσία. Μονόδρομος η λύση μέσω διαπραγματεύσεων και εκεί πλεον οι αντιμαχόμενες πλευρές εστιάζουν φροντίζοντας για μεγαλύτερες επιτυχίες στο πεδίο της μάχης στο πλαίσιο ενίσχυσης της διαπραγματευτικής τους θέσης.

*Υποστράτηγος ε.α. Οικονομολόγος

Η ζωή δεν σταματά όταν σταματά η καρδιά

Από

pcuser

March 19, 2022

Τσώλη Θεοδώρα

Η πρώτη παγκοσμίως καταγραφή της ανθρώπινης εγκεφαλικής δραστηριότητας λίγο πριν και μετά τον θάνατο έδειξε ότι ο εγκέφαλος παίζει το «replay» της ζωής, ακόμη και μετά την παύση της καρδιακής λειτουργίας. Αναδύονται σημαντικά ερωτήματα σχετικά με το πότε επέρχεται το τέλος της ζωής

Είναι ένα από τα «πανανθρώπινα» ερωτήματα που διέπουν τη ζωή όλων μας, καθώς αφορά το αναπόφευκτο… πανανθρώπινο τέλος της. Τι συμβαίνει τις τελευταίες στιγμές πριν από τον θάνατο;

Ενα ερώτημα διαχρονικά και λογικά αναπάντητο – οι μόνες (σχεδόν) απαντήσεις που έχουμε έρχονται από τους ανθρώπους που έχουν βιώσει επιθανάτιες εμπειρίες, κοινώς από εκείνους που έχουν φθάσει στο κατώφλι του θανάτου και έχουν καταφέρει να γυρίσουν πίσω στη ζωή. Οι μαρτυρίες αυτές λοιπόν έχουν έναν κοινό παρονομαστή. Ολοι όσοι «πήγαν και ήλθαν» αναφέρουν ότι είδαν όλη τη ζωή τους να περνά μπροστά από τα μάτια τους σε εκείνα τα δευτερόλεπτα που νόμιζαν ότι ήταν τα τελευταία τους. Ενα «replay» των καθοριστικότερων βιωμάτων τους ήταν εκείνο που «έπαιζε» στο κεφάλι τους όταν βρίσκονταν στο (παρ’ ολίγον) τέλος τους.

Κανένας όμως μέχρι σήμερα δεν μπορούσε να πει με βεβαιότητα ότι κάτι τέτοιο ισχύει. Να όμως τώρα που η επιστήμη έρχεται για πρώτη φορά να δώσει μια (κατά το δυνατόν – και θα εξηγήσουμε το γιατί) τεκμηριωμένη απάντηση σε ένα θέμα που αφορά κυριολεκτικώς τον καθέναν μας – και μαζί να ανοίξει, όπως θα διαβάσετε, έναν νέο κύκλο σημαντικών ερωτημάτων σχετικά με το τέλος της ζωής και το πώς αυτό ορίζεται.

Μοναδική περίπτωση

Η πρώτη του είδους της αυτή έρευνα με τίτλο «Enhanced Interplay of Neuronal Coherence and Coupling in the Dying Human Brain» διεξήχθη από τον δρα Ατζμαλ Ζέμαρ, επίκουρο καθηγητή Νευροχειρουργικής στο Πανεπιστήμιο του Λούισβιλ στο Κεντάκι των ΗΠΑ και συνεργάτες του από κέντρα ανά τον κόσμο και δημοσιεύθηκε προσφάτως στην επιθεώρηση «Frontiers in Aging Neuroscience».

Οπως εξήγησε ο δρ Ζέμαρ που ήταν και ο συντονιστής του ερευνητικού αυτού εγχειρήματος στο BΗΜΑ-Science, «η μελέτη μας αφορούσε έναν 87χρονο ασθενή ο οποίος διεκομίσθη στο νοσοκομείο με αιμορραγία στον εγκέφαλο μετά από πτώση. Ο ασθενής χειρουργήθηκε για την αντιμετώπιση της εγκεφαλικής αιμορραγίας και μετά την επέμβαση εμφάνισε επιληπτικές κρίσεις. Ετσι τον υποβάλλαμε σε συχνά εγκεφαλογραφήματα προκειμένου να εντοπίσουμε την ακριβή αιτία των κρίσεων αυτών στον εγκέφαλό του και να βρούμε τις κατάλληλες θεραπευτικές λύσεις. Δυστυχώς κατά τη διάρκεια μιας εκ των καταγραφών της εγκεφαλικής δραστηριότητας ο ασθενής υπέστη καρδιακή προσβολή και απεβίωσε. Ωστόσο η καταγραφή της δραστηριότητας του εγκεφάλου του πριν αλλά και αμέσως μετά τον θάνατό του μας παρείχε για πρώτη φορά πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τις εγκεφαλικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα κατά τις τελευταίες στιγμές της ζωής ενός ανθρώπου». Συγκεκριμένα, οι ερευνητές κατέγραψαν 900 δευτερόλεπτα εγκεφαλικής δραστηριότητας γύρω από την ώρα του θανάτου του ασθενούς και επικεντρώθηκαν στη διερεύνηση του τι ακριβώς συνέβαινε στον εγκέφαλό του κατά τα 30 δευτερόλεπτα πριν από τον θάνατο και κατά τα 30 δευτερόλεπτα μετά από αυτόν, διευκρίνισε ο ειδικός.

Ποιες ήταν λοιπόν αυτές οι «ζωτικής» σημασίας πληροφορίες σχετικά με τον ανθρώπινο θάνατο; «Είδαμε ότι εκείνα τα 30 δευτερόλεπτα προτού σταματήσει η καρδιά αλλά και τα 30 δευτερόλεπτα μετά την παύση της καρδιακής λειτουργίας κατεγράφησαν νευρωνικές ταλαντώσεις (πιο γνωστές σε όλους μας ως εγκεφαλικά κύματα) που ονομάζονται ταλαντώσεις γάμμα. Παρότι οι ταλαντώσεις γάμμα ήταν οι πιο έντονες, κατεγράφησαν επίσης και άλλοι τύποι εγκεφαλικών ταλαντώσεων – ταλαντώσεις δέλτα, θήτα, άλφα και βήτα».

Ταλαντώσεις αναμνήσεων

Τα εγκεφαλικά κύματα γάμμα, αυτά τα μοτίβα ρυθμικής εγκεφαλικής δραστηριότητας, παράγονται, όπως και οι υπόλοιποι τύποι εγκεφαλικών κυμάτων, όταν ο ανθρώπινος εγκέφαλος βρίσκεται εν ζωή. Μάλιστα τα κύματα γάμμα συνδέονται με υψηλές γνωστικές λειτουργίες, όπως η συγκέντρωση, ο διαλογισμός, η ανάκληση αναμνήσεων, η συνειδητή αντίληψη, η ονειροπόληση και η επεξεργασία πληροφοριών – αυτές οι διεργασίες σχετίζονται και με τα «flashback» της μνήμης.

«Ολα αυτά μαρτυρούν ότι ο εγκέφαλος παραμένει δραστήριος και συντονισμένος κατά τη διάρκεια της μετάβασης από τη ζωή στον θάνατο, αλλά ακόμη και αφότου ο θάνατος επέλθει, και είναι προγραμματισμένος να ενορχηστρώνει όλη αυτή την τελική δοκιμασία» ανέφερε ο δρ Ζέμαρ και προσέθεσε ότι «μέσω της παραγωγής εγκεφαλικών ταλαντώσεων που εμπλέκονται στην ανάκληση των αναμνήσεων, είναι πιθανό ο εγκέφαλος να ανακαλεί για τελευταία φορά τα σημαντικά γεγονότα που σημάδεψαν τη ζωή του ατόμου, με τρόπο αντίστοιχο με εκείνον που αναφέρουν τα άτομα με επιθανάτιες εμπειρίες». Με άλλα λόγια, ο ανθρώπινος εγκέφαλος σαν καλός «σκηνοθέτης» έχει τον έλεγχο της τελευταίας πράξης της ζωής μέχρι να… πέσει η αυλαία αλλά και μετά το τέλος της «παράστασης».

Ο επικεφαλής της μελέτης τόνισε πολλάκις κατά τη συζήτησή μας ότι η μελέτη αυτή αποτελεί μια πρώτη απόπειρα «κατάδυσης» στα άδυτα του ετοιμοθάνατου ανθρώπινου εγκεφάλου, η οποία αφορά μία και μόνο περίπτωση ασθενούς – ο οποίος μάλιστα εμφάνιζε επιληπτικές κρίσεις και εγκεφαλικό οίδημα. Ετσι τα ευρήματα στον 87χρονο δεν μπορούν αυτή τη στιγμή να γενικευθούν αφού δεν ξέρουμε αν και ένας υγιής εγκέφαλος θα παρήγε αντίστοιχα μοτίβα εγκεφαλικών κυμάτων πριν από τον θάνατο.

«Πρέπει πάντως να υπογραμμίσουμε ότι σε μελέτες που έχουν διεξαχθεί σε υγιείς εθελοντές, όταν εκείνοι ονειροπολούν ή διαλογίζονται ή ανακαλούν αναμνήσεις, καταγράφεται ακριβώς ίδιο μοτίβο εγκεφαλικών κυμάτων με αυτό που καταγράψαμε στον 87χρονο ασθενή, γεγονός που μαρτυρεί ότι και κατά τη διαδικασία των… τίτλων τέλους της ζωής, το άτομο βρίσκεται σε μια παρόμοια διαδικασία ονειροπόλησης και ανάκλησης των «σταθμών» της ζωής του. Παράλληλα προηγούμενη αμερικανική μελέτη που διεξήχθη σε αρουραίους έδειξε ότι τα πειραματόζωα εμφάνισαν παρόμοια μοτίβα εγκεφαλικής δραστηριότητας πριν από τον θάνατό τους».

Οπως μας ενημέρωσε ο δρ Ζέμαρ, η μελέτη διεξήχθη πριν από έξι χρόνια στον ασθενή που νοσηλευόταν σε νοσοκομείο του Βανκούβερ στον Καναδά όπου εργαζόταν τότε ο ίδιος, αλλά δημοσιεύθηκε μόλις τώρα καθώς καθ’ όλο αυτό το χρονικό διάστημα οι ερευνητές προσπαθούσαν να βρουν περισσότερες περιπτώσεις παρόμοιες με εκείνη του 87χρονου για ανάλυση, κάτι που δεν κατέστη δυνατόν, οπότε και αποφάσισαν να δημοσιεύσουν έστω αυτή την περιπτωσιολογική μελέτη (είναι πράγματι πολύ δύσκολο να εντοπιστούν περιπτώσεις ασθενών που καταλήγουν ενόσω βρίσκονται στον εγκεφαλογράφο, ώστε να γίνει καταγραφή των εγκεφαλικών κυμάτων τους κατά τη διαδικασία του θανάτου ενώ είναι αδύνατον, όπως εννοεί εύκολα κάποιος, να γίνει αντίστοιχη καταγραφή σε έναν υγιή άνθρωπο πριν από τον θάνατό του).

«Ελπίζω μετά και τη δημοσίευση της μελέτης να εντοπίσουμε περισσότερες αντίστοιχες περιπτώσεις για μελλοντική έρευνα αλλά μέχρι τότε θέλω να τονίσω ότι δεν μπορούμε να εξαγάγουμε ασφαλή γενικά συμπεράσματα από μία και μόνο περίπτωση».

30 δευτερόλεπτα μετά την παύση της καρδιακής λειτουργίας συνεχιζόταν η παραγωγή εγκεφαλικών κυμάτων του ασθενούς, σύμφωνα με τη νέα μελέτη.

Ερωτήματα ζωής και θανάτου

Και μόνο όμως αυτή η πρώτη παγκοσμίως καταγραφή της λειτουργίας του εγκεφάλου πριν αλλά και μετά το σταμάτημα της καρδιάς έρχεται να βάλει πολλά ερωτηματικά στα όσα πιστεύαμε ως σήμερα ότι αποτελούν… τελείες σχετικά με το τέλος της ζωής, κατά τον ερευνητή.

«Γεννώνται πολλά ερωτήματα. Είναι τελικώς η στιγμή που παύει η καρδιά να λειτουργεί και η στιγμή του θανάτου; Η μελέτη μας απαντά πως όχι αφού εμείς είδαμε ότι επί 30 δευτερόλεπτα μετά την παύση της καρδιακής λειτουργίας ο εγκέφαλος συνέχιζε να παράγει εγκεφαλικά κύματα. Μήπως ο θάνατος επέρχεται τελικά όταν σταματήσει να λειτουργεί και ο εγκέφαλος και έτσι εκτός από καρδιογράφημα απαιτείται να διεξάγεται και εγκεφαλογράφημα για να οριστεί η ακριβής στιγμή του θανάτου ενός ατόμου; Και τι μπορεί να σημαίνουν αυτά τα ευρήματα σε ό,τι αφορά άλλες διαδικασίες όπως το πότε μπορούν να δωριστούν τα όργανα ενός ανθρώπου;».

Σύμφωνα με τον δρα Ζέμαρ, η έρευνα αυτή ανοίγει και τη συζήτηση σχετικά με το για πόσο διάστημα εξακολουθεί η εγκεφαλική δραστηριότητα μετά το τέλος της καρδιακής λειτουργίας. «Είναι χαρακτηριστικό το εξής. Μετά τη δημοσίευση της μελέτης μας ήλθε σε επαφή μαζί μου ένας νευροεπιστήμονας από την Ιταλία, ο οποίος μου ανέφερε ότι σε παρόμοια πειράματα που διεξάγει σε πιθήκους η εγκεφαλική λειτουργία μέσω της παραγωγής κυμάτων συνεχίζεται επί δύο ώρες μετά την παύση της καρδιακής λειτουργίας! Αρα έχουμε πολύ ερευνητικό δρόμο ακόμη μπροστά μας».

Για τον καθηγητή όμως υπάρχει και μια σημαντική «πνευματική» πτυχή αυτής της πρωτότυπης μελέτης.

2 ώρες συνέχιζε να παράγει εγκεφαλικά κύματα ο εγκέφαλος πιθήκων των οποίων είχε σταματήσει η καρδιά να λειτουργεί, με βάση πειράματα ιταλών νευροεπιστημόνων.

«Νομίζω ότι τα ευρήματά μας είναι με έναν τρόπο καθησυχαστικά απέναντι στον τεράστιο φόβο του θανάτου και της απώλειας των αγαπημένων προσώπων μας. Ως γιατρός έρχομαι αντιμέτωπος όπως και πολλοί συνάδελφοί μου με περιπτώσεις κατά τις οποίες κάποιοι ασθενείς μας χάνονται και εμείς πρέπει να γίνουμε οι αγγελιαφόροι των κακών ειδήσεων προς τους οικείους τους. Αν όμως οι συγγενείς γνωρίζουν ότι ο άνθρωπός τους στο τέλος του «ζούσε» ξανά για μια τελευταία φορά τις όμορφες στιγμές της ζωής του, αυτό νομίζω ότι δημιουργεί ένα αίσθημα ζεστασιάς και ανακούφισης που κάπως απαλύνει τον πόνο της απώλειας. Ενα αίσθημα σύνδεσης με τον αγαπημένο τους που, όπως όλα δείχνουν, και εκείνος τους κρατά σαν την πιο ζωντανή ανάμνηση ως την τελευταία πνοή του…».

30 δευτερόλεπτα μετά την παύση της καρδιακής λειτουργίας συνεχιζόταν η παραγωγή εγκεφαλικών κυμάτων του ασθενούς, σύμφωνα με τη νέα μελέτη.2ώρες συνέχιζε να παράγει εγκεφαλικά κύματα ο εγκέφαλος πιθήκων των οποίων είχε σταματήσει η καρδιά να λειτουργεί, με βάση πειράματα ιταλών νευροεπιστημόνων.

Οι 5 τύποι εγκεφαλικών κυμάτων

Τα εγκεφαλικά κύματα βρίσκονται στο επίκεντρο της άκρως ενδιαφέρουσας έρευνας… ζωής και θανάτου του δρος Ζέμαρ και των συνεργατών του. Τι ακριβώς είναι όμως τα κύματα αυτά και πόσοι είναι οι τύποι τους;

Κατ’ αρχάς να εξηγήσουμε ότι ο εγκέφαλός μας είναι ένα ηλεκτροχημικό όργανο το οποίο παράγει συνεχώς ηλεκτρικές ώσεις. Τα εγκεφαλικά κύματα είναι μια καταγραφή της ηλεκτρικής δραστηριότητας του εγκεφάλου, για την ακρίβεια αποτελούν συγχρονισμένα ηλεκτρικά ερεθίσματα διαφορετικών δεσμών νευρώνων. Οι νευρώνες είναι κύτταρα του νευρικού συστήματος που ανταποκρίνονται στα ερεθίσματα μέσω νευρικών ώσεων και αποτελούν ένα τεράστιο δίκτυο όχι μόνο στον ανθρώπινο εγκέφαλο αλλά και σε άλλα μέρη του σώματος – ο μέσος ενήλικος διαθέτει περί τα 86 δισεκατομμύρια νευρώνες.

Τα εγκεφαλικά κύματα, αυτά τα ηλεκτρικά ερεθίσματα των νευρώνων δεν είναι ίδια αλλά διαφέρουν σε ταχύτητα ή συχνότητα – η μέτρησή τους [σε Hertz (Hz)] καθίσταται δυνατή μέσω ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος. Οπως είναι επόμενο τα εγκεφαλικά κύματα είναι διαφορετικά όταν ένα άτομο βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας, διαφορετικά όταν είναι δραστήριο ή όταν κοιμάται. Ιδού οι πέντε τύποι τους:

Εγκεφαλικά κύματα δέλτα: Πρόκειται για τα πιο αργά εγκεφαλικά κύματα – έχουν το υψηλότερο πλάτος και τη χαμηλότερη συχνότητα και ταλαντώνονται μεταξύ 1 και 3 Hz (κάποιες φορές μπορούν να φθάσουν τα 4 Ηz). Τα κύματα αυτά παράγονται κατά τη διάρκεια ορισμένων σταδίων του ύπνου και προέρχονται από τον θάλαμο ή τον φλοιό του εγκεφάλου.

Εγκεφαλικά κύματα θήτα: Ταλαντώνονται μεταξύ 4 και 8 Hz και είναι τα κύματα που παράγονται όταν ένα άτομο βρίσκεται σε κατάσταση ονείρων κατά τη διάρκεια του ύπνου ή όταν διαλογίζεται. Τα κύματα αυτά συνδέονται επίσης με την εκτέλεση αυτόματων δραστηριοτήτων (όπως για παράδειγμα το βούρτσισμα των δοντιών, το ντύσιμο ή ακόμη και τα αθλήματα που περιλαμβάνουν επαναλαμβανόμενες κινήσεις που γίνονται στον… αυτόματο πιλότο).

Εγκεφαλικά κύματα άλφα: Τα κύματα αυτά που ταλαντώνονται μεταξύ 8 και 12 Hz παράγονται όταν ένα άτομο βρίσκεται σε ξυπνητή κατάσταση αλλά είναι χαλαρό. Προέρχονται από τον ινιακό λοβό και σχετίζονται με ιδέες ή δημιουργικές διεργασίες.

Εγκεφαλικά κύματα βήτα: Είναι τα κύματα της εγρήγορσης – ταλαντώνονται μεταξύ 13 και 38 Hz – και παράγονται όταν ένα άτομο ασχολείται με μια πνευματική δραστηριότητα, όπως για παράδειγμα το διάβασμα, ή βρίσκεται σε διαδικασία λήψης μιας απόφασης.

Εγκεφαλικά κύματα γάμμα: Πρόκειται για τις ταλαντώσεις με την ταχύτερη και υψηλότερη συχνότητα – ταλαντώνονται μεταξύ 39 και 42 Hz και συνδέονται με τη ρύθμιση της αντίληψης και της συγκέντρωσης αλλά και με τον διαλογισμό, την ανάκληση αναμνήσεων, την επεξεργασία πληροφοριών. Παράγονται επίσης όταν το άτομο ασχολείται με πολύπλοκες δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα η επίλυση ενός μαθηματικού γρίφου. Επίσης τα κύματα αυτά σχετίζονται με καταστάσεις αισθητηριακής διέγερσης (όπως συμβαίνει στην επιληψία).

Η ζωή δεν σταματά όταν σταματά η καρδιά

Πόλεμος στην Ουκρανία: 15 ερωτήσεις και 15 απαντήσεις για αυτό που συμβαίνει και αλλάζει την μοίρα του κόσμου

Από

pcuser

March 19, 2022

Αναστάσιος Β. Γκουριώτης

Πού οδεύουν οι επιχειρήσεις στην Ουκρανία; – Πόσο κοντά είμαστε σε πυρηνικό πλήγμα;

Στη τρίτη και τελική της φάση, με προοπτική να έχει ολοκληρωθεί την πρώτη εβδομάδα του Απριλίου, εισέρχεται η ρωσική εκστρατεία στην Ουκρανία με τα αποτελέσματα να είναι πραγματικά εντυπωσιακά σε ότι αφορά την κατοχή του εδάφους, αλλά και την απόδοση των παλαιών οπλικών συστημάτων που χρησιμοποιούν οι δύο βασικές ρωσικές στρατιές του βορρά και του νότου.

Αποδεικνύοντας ότι ακόμα και οπλικά συστήματα 40ετίας μπορούν να αποδώσουν αν χρησιμοποιηθούν έστω από δυνάμεις της Εθνοφρουράς, όπως είναι η συντριπτική πλειοψηφία των ρωσικών στρατευμάτων που εμπλέκονται αυτή την στιγμή.

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ, το πλέον έγκυρο και μεγαλύτερο περιοδικό άμυνας στην Ελλάδα από το 2014 είχε προβλέψει τι σήμαιναν εκείνες οι εξελίξεις στην Ουκρανία το 2014 και πώς θα αλλάξουν την Ευρώπη.

Αυτό το αναφέρουμε με αφορμή τις αναλύσεις-ανέκδοτα της μεγάλης πλειοψηφίας των αναλυτών στην ελληνική τηλεόραση, κρατική και ιδιωτική και κάποιων «ειδικών» ιστοσελίδων που είτε αγνοούν, είτε παραμορφώνουν την πραγματικότητα.

Εν πάση περιπτώσει ουσιαστικά οι Ρώσοι μετά από 23 ημέρες επιχειρήσεων έχουν πετύχει τους αντικειμενικούς τους σκοπούς (ΑΝΣΚ) επί του πεδίου:

Με ελάχιστες απώλειες, (κατά τους Ρώσους 2.000 νεκρούς, κατά τους Αμερικανούς 7.000 και κατά το καθεστώς Ζελένσκι 15.000) έχουν κυριεύσει το 25% της ουκρανικής επικράτειας και ελέγχουν το 45% αυτής (διαφορετικές έννοιες το «ελέγχω» και το «κυριεύω») και μπροστά τους βρισκόταν το 95% των ουκρανικών στρατευμάτων και παραστρατιωτικών μονάδων, κάπου 250.000 άνδρες.
Απώλειες: Σίγουρα οι απώλειες των Ρώσων δεν είναι ούτε 7.000, ούτε βέβαια 15.000 γιατί θα έπρεπε να είχε σκοτωθεί ο ένας στους δέκα ή ο ένας στους είκοσι στρατιώτες που ενεπλέκησαν σε συγκρούσεις. Ποτέ σε καμία σύγχρονη σύγκρουση ούτε καν στον Α’Πόλεμο της Τσετσενίας που οι Ρώσοι κατέγραψαν, αναλογικά με το επίπεδο εμπλοκής, τον μεγαλύτερο αριθμό απωλειών μετά τον Β’ΠΠ υπήρξαν -και δεν μπορούν να υπάρξουν για πολύ απλούς λόγους- τέτοιες απώλειες. Στο Αφγανιστάν π.χ. μετά από 8 χρόνια εμπλοκής είχαν 15.000 νεκρούς. Αν θεωρήσουμε ότι υπάρχει υστέρηση στην ενημέρωση των Ρώσων, πιθανότητα έχουν φτάσει τους 3.000 νεκρούς, αριθμός και πάλι μεγάλος για τα σύγχρονα δεδομένα των επιχειρήσεων. Αυτό που δεν έχουν αντιληφθεί οι δυτικοί αναλυτές είναι ότι ουδέποτε το ρωσικό δόγμα μάχης φοβήθηκε ή υπολόγισε τις απώλειες: Τους ενδιαφέρει μόνο η επίτευξη του Αντικειμενικού Σκοπού.
Πού οφείλονται οι απώλειες; Στο ότι οι Ουκρανοί έχουν δεχθεί μεγάλες ποσότητες δυτικών όπλων ή ακόμα και πρώην ρωσικών, όπως τα ελληνικά RPG-18 ή οι ρουκέτες των 122 χλστ. που χρησιμοποιήθηκαν στην Μαριούπολη, σε κάποιο βαθμό, πριν καταστραφούν σε ρωσική αεροπορική επιδρομή. Και στον φανατισμό με τον οποίο πολεμούν οι Ουκρανοί. Μόνο στην μάχη της Ιβοζίμα οι Αμερικανοί είχαν 7.000 νεκρούς στον Β’ΠΠ λόγω του ιαπωνικού φανατισμού. Πολλοί Ουκρανοί καθεστωτικοί προτιμούν να πεθάνουν τώρα, παρά αργότερα στην Σιβηρία ή στις ρωσικές φυλακές.
Γιατί αντέχει ακόμα η ουκρανική άμυνα; Το καθεστώς είχε κάνει βαθιές εκκαθαρίσεις στον Στρατό την τελευταία πενταετία. Οι ρωσόφωνοι που αποτελούν το 45% του πληθυσμού εκδιώχθηκαν από στο στράτευμα και την θέση τους πήραν οι πολωνόφωνοι της δυτικής Ουκρανίας και κληρωτοί από την κεντρική και βόρεια Ουκρανία, Κίνηση πολύ λογική για τους Ουκρανούς η οποία κίνηση έδειξε αποτελέσματα. Το 1940 τα οχυρά της Γραμμής Μεταξά ήταν επανδρωμένα σε ποσοστό 100% από νοτιοελλαδίτες και Κρήτες κληρωτούς και όχι από ντόπιους Μακεδόνες ή Θράκες της εποχής που σε σημαντικό ποσοστό ανάμεσα στον πληθυσμό ήταν σλαβικής καταγωγής (η συνεργασία τους με τους Βούλγαρους στην τριπλή κατοχή ήταν η αιτία εκδίωξής τους από την χώρα).
Η ρωσική Αεροπορία έχει ελάχιστη παρουσία στα πεδία των μαχών, απλώς και μόνο γιατί δεν χρειάζεται. Δεν υπάρχει αντίπαλη Αεροπορία μετά τις πρώτες ημέρες. Το σύνολο των ουκρανικών μαχητικών ή καταστράφηκαν στο έδαφος ή καταρρίφθηκαν. Το ότι καταρρίφθηκε ένα (1) ρωσικό μαχητικό υποστρατηγικής κρούσης Su-34 έγινε αντικείμενο χλευασμού από τους αναλυτές καναλιών και ιστοσελίδων γιατί σύμφωνα με τους άσχετους «Δεν βομβάρδιζε σωστά με stant-off όπλα και το χρησιμοποιούσαν σε αποστολή κλειστής υποστήριξης»! Τα σαουδαραβικά F-15 και Tornado στην Υεμένη, το αμερικανικό F-15 στην Λιβύη το 2010 και τα άλλα δεκάδες δυτικά μαχητικά γιατί καταρρίφθηκαν στους πολέμους του Ιράκ; Το αμερικανικό stealth F-117 γιατί καταρρίφθηκε και μάλιστα νύχτα στον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας από ένα σερβικό αντιαεροπορικό σύστημα 30 ετών; Ότι ίπταται και επιχειρεί σε πεδία μαχών μπορεί να καταρριφθεί από την στιγμή που υπάρχει αντιαεροπορική άμυνα από κάτω. Οι τακτικές είναι για να ελαχιστοποιούν, όχι για να μηδενίζουν την απώλειες.
Η μεγάλη ρωσική επιτυχία, όμως βρίσκεται στις χερσαίες επιχειρήσεις: Όποια μονάδα πέτυχε αγκίστρωση στις πρώτες ημέρες του πολέμου, δεν υποχώρησε, αλλά προέλασε. Η επιχείρηση των Spetsnaz στο αεροδρόμιο «Αντόνοφ» του Κιέβου τις πρώτες δύο ημέρες του πολέμου, θα διδάσκεται εφ’εξής στις πολεμικές ακαδημίες. Και καταδεικνύει και τους κινδύνους που υπάρχουν για τα ελληνικά προωθημένα αεροδρόμια (Λήμνο, Σκύρο κλπ). Μια δεύτερη επιχείρηση, που έμεινε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, στο νοτιοδυτικό Κίεβο στο αεροδρόμιο κοντά στο προάστιο Βασίλκιφ, ήταν εξίσου επιτυχημένη. Από τα δύο αεροδρόμια ξεκίνησαν μια χούφτα Spetsnaz και τώρα έχουν κυκλώσει ολόκληρη την πόλη. Την πρώτη ημέρα ήδη είχαν φτάσει σε απόσταση βολής από τα κύρια κυβερνητικά κτίρια. Τα ίδια ισχύουν και για το Χάρκοβο, την Μαριούπολη κλπ. Την τελευταία την πήραν σε πέντε ημέρες από την έναρξη της επίθεσης κατά της πόλης! Οκτώ χρόνια την οχύρωναν οι του Τάγματος Αζόφ και οι Ρώσοι την πήραν σε μόλις πέντε ημέρες!
Η πλέον άνετη επικράτηση των ρωσικών στρατευμάτων ήταν στην περιοχή της Χερσώνας, βόρεια της Κριμαίας. Εκεί χρησιμοποιήθηκαν στρατεύματα του ρωσικού Στρατού, όχι Εθνοφρουρά, όπως στα ανατολικά, ούτε δυνάμεις αυτοάμυνας, όπως στην περιοχή του Ντονμπάς. Κυριολεκτικά διαλύθηκαν οι ουκρανικές αμυντικές δομές μέσα σε τρία 24ωρα.
Είχε σημαντικά λάθη στον σχεδιασμό και στην εκτέλεση η ρωσική εκστρατεία; Σύμφωνα με τους «στρατηγούς» των ελληνικών καναλιών και ιστοσελίδων, αυτή την στιγμή τα ουκρανικά στρατεύματα θα έπρεπε να βρίσκονταν… στις πύλες της Μόσχας, όπως ο Αδόλφος Χίτλερ το 1941. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει. Το να μιλάει κανείς για «λάθη» σε μια επιχείρηση 23 ημερών για κατάληψη ενός κράτους 45.000.000 ανθρώπων με έκταση ίση με αυτή της Γαλλίας, της Ολλανδίας και του Βελγίου από 150.000 βασικά Εθνοφύλακες με πολεμικό υλικό 40ετίας, δεν είναι και τόσο έξυπνο. Σίγουρα λάθη έγιναν, αλλά εκ του αποτελέσματος δεν φαίνονται. Έχει επιτευχθεί ο αντικειμενικός σκοπός σε μεγάλο βαθμό, ο ρωσικός Στρατός έχει κλείσει την «τανάλια» στα ανατολικά και «ρημάζει» με βομβαρδισμούς τους στόχους του στα δυτικά. Η Οδησσός θα πέσει όταν το αποφασίσει το ρωσικό Επιτελείο
Κερδίζουν κάπου οι Ουκρανοί και οι δυτικοί σύμμαχοί τους; Ναι! Στο διαδίκτυο και στον έλεγχο της ενημέρωσης, τουλάχιστον στα δυτικά ΜΜΕ. Μετά το κλείσιμο των ρωσικών ΜΜΕ στα δυτικά κράτη και τον αποκλεισμό τους από Tweeter, Facebook, Ιnstagram κλπ. οι Ουκρανοί «διαλύουν» και «κονιορτοποιούν» τα ρωσικά στρατεύματα.
«Πού είναι τα σύγχρονα ρωσικά όπλα» διερωτώνται πολλοί. Εξαρτάται τι περιμένεις να δεις και πού. Για την Ουκρανία και τους στρατιωτικούς στόχους εκεί, αυτά που χρησιμοποιούνται αποδεικνύονται υπερ-αρκετά. Τι χρειάζεται για να νικηθεί οι ουκρανικός Στρατός πέρα από αναβαθμισμένα Τ-72Β3, ΤΟΜΑ ΒΜΡ-2, TOMΠ MT-LB, Τ-80BVM κλπ. Τα υπόλοιπα, τα πλέον σύγχρονα, βασικά τα Τ-90MS, τα BMP-3, το εξαιρετικά φονικό όχημα υποστήριξης πεζικού BMPT Terminator κλπ. είναι στις στρατιές της δυτικής Ρωσίας στο ύψος της Πολωνίας και των χωρών της Βαλτικής. Απέναντι, δηλαδή, στο ΝΑΤΟ. Τα Τ-14/-15 Armata, δεν υπάρχουν ακόμα σε επαρκείς αριθμούς και σίγουρα οι Ρώσοι δεν θα έστελναν ένα Τ-14 στην Ουκρανία για πολλούς και διάφορους λόγους. To παλιό ρωσικό δόγμα: «Η ποσότητα έχει την δική της ποιότητα».
Το περίφημο ρωσικό κομβόι των 64 χλμ. «έμεινε από καύσιμα και δεν είχαν να φάνε οι στρατιώτες του»; Αν δούμε δορυφορικές φωτογραφίες σήμερα θα δούμε ότι αυτό το κομβόι είναι που «πνίγει» από βορρά, ανατολή, δύση και νότο το Κίεβο. Μια μικρή λωρίδα υπάρχει στα νοτιοανατολικά που αφήνουν οι Ρώσοι να περνούν τρόφιμα. Μέχρι εκεί.
Σκοτώθηκαν τόσοι πολλοί ανώτατοι αξιωματικοί των Ρώσων; Οι Ρώσοι αναφέρουν μόνο έναν, όχι τέσσερις ή πέντε. Αλλά δεν αποκλείεται να έχουν γράψει τόσες απώλειες λόγω δόγματος: Οι ανώτατοι μάχιμοι αξιωματικοί βρίσκονται μερικές εκατοντάδες μέτρα από την πρώτη γραμμή πάντα, όχι στην… Μόσχα. Οι επιτελικοί αξιωματικοί είναι μια άλλη κατηγορία που βρίσκεται στο κέντρο επιχειρήσεων του Στρατού στην Μόσχα. Οι ΝΑΤΟϊκοί έχουν άλλο δόγμα: Οι ανώτατοι δεν πλησιάζουν καν την πρώτη γραμμή, ακριβώς για τον κίνδυνο θανάτωσής τους από ελεύθερους σκοπευτές, την εχθρική Αεροπορία κλπ. Στο τέλος θα φανεί ποιο δόγμα είναι πιο αποτελεσματικό.
Μπορεί να αντιμετωπίσει το ΝΑΤΟ μια ρωσική επίθεση ή για να το πούμε αντίστροφα μπορεί η Ρωσία να αντιμετωπίσει την στρατιωτική μηχανή του ΝΑΤΟ; Κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για το τι θα συμβεί, ούτε για την έκβαση μιας τέτοιας επιχείρησης. Αλλά με εξαίρεση τους Πολωνούς που είναι σκληροί μαχητές και βέβαια τους πάντα εξαιρετικούς Βρετανούς μαχητές, όλοι οι άλλοι στην ευρωπαϊκή ήπειρο είναι απόλεμοι. Οι Αμερικανοί θα πρέπει να μετρηθούν επί ευρωπαϊκού πεδίου για να δούμε «πόσα απίδια πιάνει ο σάκος»
Υπάρχει περίπτωση χρήσης πυρηνικών όπλων; Ναι! Ειδικά η Ρωσία δεν θα διστάσει να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα αν δει ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μια αναμέτρηση με συμβατικά όπλα με το ΝΑΤΟ. Αλλά όχι αναγκαστικά όπως το έχουμε στο μυαλό μας: Δεν χρειάζεται να ρίξει σε επίγειες δυνάμεις πυρηνικά. Η έκρηξη ενός πυρηνικού όπλου 20 ΜΤ στα μέσα επίπεδα της ατμόσφαιρας π.χ. πάνω από την Γερμανία ή την Βρετανία, δεν θα έχει νεκρούς και η ραδιενέργεια θα πάει σχεδόν όλη στο διάστημα. Όμως ο ηλεκτρομαγνητικός παλμός που θα εκπέμψει θα καταστρέψει ότι ηλεκτρικό ή ηλεκτρονικό υπάρχει στο γερμανικό ή βρετανικό έδαφος και θα στείλει την Γερμανία και την Βρετανία, πίσω στον 19ο αιώνα μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα! Οι ΗΠΑ «θα τα έβαφαν μαύρα» με μια τέτοια εξέλιξη; Όχι αναγκαστικά. Όπως δεν θα προβληματίζονταν αν «σβηνόταν» το αμερικανικό χρέος των τρισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Κίνα μέσα στις στάχτες μιας πολεμικής σύγκρουσης μαζί της. Αυτό για να μην έχουν κάποιοι απορίες για το επίπεδο της σκληρότητας που επιδεικνύει η Ουάσιγκτον στο ουκρανικό…
Ο Β.Πούτιν έχει αντιδράσεις στο εσωτερικό μέτωπο για την πολιτική του στο ουκρανικό; Οι κυρώσεις έχουν προκαλέσει αντιδράσεις στον κύκλο των μεγάλων Ρώσων επιχειρηματιών που βρίσκονται όμως κυρίως εκτός Ρωσίας. Χάνουν σκάφη, πάρτι, χλιδή κλπ. Στην Ρωσία δεν υπάρχει καμία σοβαρή αντιπολίτευση ή δεν άφησε να υπάρξει κάποια αντιπολίτευση…

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/enoples-sygkroyseis/polemos-stin-oukrania-15-erotiseis-kai-15-apantiseis-gia-ayto-pou-symvainei-kai-allazei-tin-moira-tou-kosmou/

ΤΗΝ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΔΕΝ ΘΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΥΓΟΥΜΕ. ΤΟ ΘΕΜΑ ΕΙΝΑΙ ΤΙ ΘΑ ΠΑΡΑΔΩΣΟΥΜΕ. ΑΠΟΛΥΤΕΣ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΗΣ ΚΥΝΕΡΝΗΣΗΣ

Από

anixneuseis

March 19, 2022

Του Παντελή Σαββίδη

1.-Οι ΗΠΑ είναι μια δύναμη που, όσο και να σας φαίνεται παράξενο, ετεροπροσδιορίζεται. Θέλουν έναν εχθρό. Και, μάλιστα, ανατολικό. Διότι ο ανατολικός πολιτισμός είναι διαφορετικός απο τον δικό τους. Ο εχθρός τους βοηθάει να προβάλλουν την αίσθηση, ή ψευδαίσθηση, ό,τι θέλετε παίρνετε, ενός ανώτερου πολιτισμού στην βάση της ελευθερίας. Είναι το American Dream το οποίο τους επιφέρει και κέρδη. Επιρροής και κατ επέκτασιν και οικονομίας.

2.-Οι ΗΠΑ είχαν την δυνατότητα, αν ήθελαν, να εντάξουν την Ρωσία στο δυτικό σύστημα. Αλλά, τότε, η βασική αυτή αρχή θα κατέρρεε. Κανείς δεν μπορεί, προς το παρόν, να παίξει για τις ΗΠΑ τον ρόλο του κακού “άλλου” απο την Ρωσία. Και η Ρωσία προσφέρει τις αφορμές για τον ρόλο αυτό. Δεν ξέρω αν το κάνει σκόπιμα ή όχι, πάντως το κάνει.

3.-Οι ΗΠΑ, λοιπόν, με έξυπνες κινήσεις σηκώνουν ένα νέο Σιδηρούν Παραπέτασμα. Η πτώση του δεν τις βοήθησε. Ο Πούτιν και το σύστημα εξουσία του Κρεμλίνου “τσίμπησαν”. Αυτήν την στιγμή οι ΗΠΑ διεξάγουν κατά της Ρωσίας έναν proxy war. Πόλεμο δι αντιπροσώπων. Και ο αντιπρόσωπός τους στο πεδίο είναι η Ουκρανία. Στα άλλα μέτωπα επιστράτευσαν και την Ευρώπη. Σε ήπια μορφή, σ αυτόν τον πόλεμο συμμετέχει και η Ελλάδα.

4.-Σε τέτοιες στιγμές οι δυνάμεις που ηγούνται των συνασπισμών δεν επιτρέπουν και πολλές χαλαρότητες. Ελλάδα και Τουρκία, πέραν των δικών τους ανησυχιών, έχουν κληθεί να υποβαθμίσουν τις αντιθέσεις τους. Με λίγα λόγια και σταράτα. Τελεσιγραφικά.

5.-Ανάλογη περίπτωση στο παρελθόν μπορεί να εντοπίσει κανείς στο μεταπολεμικό Σιδηρούν Παραπέτασμα. Η Ελλάδα βρέθηκε στη Δύση αλλά η Γιουγκοσλαβία, μετά την ρήξη Τίτο- Στάλιν έπαιζε τον ρόλο μιας buffer zone μεταξύ Δύσης και Ανατολής. Για να την κρατήσουν οι ΗΠΑ στον ρόλο αυτό, έδωσαν εντολή στις ελληνικές κυβερνήσεις να μην σηκώνουν το “Μακεδονικό”. Και, φυσικά, οι αθηναϊκές κυβερνήσεις της εποχής έβαλαν την ουρά κάτω απο τα σκέλια. Η δουλικότητα και η παράδοση στην Συμμαχία δεν παίζει ρόλο σε τέτοιες στιγμές. Μετρά το συμφέρον του Αρχηγού.

6.-Το ότι οι ΗΠΑ συμπεριφέρονται με αυτόν τον τρόπο δεν απαλλάσσει τις ελληνικές κυβερνήσεις. Οι μεταπολεμικές ελληνικές κυβερνήσεις δεν είχαν ποτέ την αίσθηση της όλης Ελλάδας. Όταν μιλούσαν για Ελλάδα εννοούσαν την Αθήνα. Αυτό κάνουν και σήμερα. Με τέτοια αντίληψη κράτους η μη άσκηση των δικαιωμάτων σου ως χώρας είναι business us usual για τις αθηναϊκές κυβερνήσεις. Χρησιμοποιώ συνειδητά τον όρο “αθηναϊκές”. Πιστεύω πως βλέπουν την ελληνική επικράτεια ως ενδοχώρα της Αθήνας. Αυτά πρέπει κάποια στιγμή να ειπωθούν. Και την έχουν την λοιπή Ελλάδα αναλώσιμη. Ενδιαφέρονται, μόνο και αποκλειστικά, για την κατοχή και νομή της εξουσίας. Δεν έχουν το εκτόπισμα αυτόνομης και αυτοτελούς παρουσίας. Η Ελλάδα δεν υφίσταται ως κράτος. Και την ευθύνη γι αυτό την έχουν οι πολιτικοί της. Όλοι οι πολιτικοί της. Και όλα τα κόμματά της.

Υποτίθεται πως υπήρξαν στιγμές που θα μπορούσαν να διααμορφώσουν τους όρους μιας αξιοπρεπούς πολιτικής. Και άσκησης των δικαιωμάτων της χώρας. Δεν το θέλησαν. Συνειδητά. Αυτές τις κρατούν στην εξουσία. Το ότι πιέζονται δεν τις απαλλάσει απο τις ευθύνες τους. Ο κ. Μητσοτάκης είναι σήμερα υπεύθυνος για ό,τι υποστεί η χώρα. Οι πιέσεις δεν τον σώζουν. Να μην τις αποδεχθεί. Το ίδιο και τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Έχουν την ίδια αντίληψη.

7.-Ποιο είναι το συμφέρον του αρχηγού σήμερα; Η υποταγή στον νέο συνασπισμό που διαμορρφώνεται. Η αναζήτηση λύσεων στα προβλήματα που ανακύπτουν μεταξύ των οποίων πρωτεύουσα θέση κατέχει το ενεργειακό. Τις ΗΠΑ δεν τις ενδιαφέρει σε ποια ΑΟΖ ανήκουν τα κοιτάσματα. ¨Εδωσε εντολή να τα βρούν Μητσοτάκης και Ερντογάν. Και έσπευσαν να μιλήσουν πως θα τα βρουν.

8.-Δεν ξέρω αν έχει δίκαιο ο Ακάρ ή ο Παναγιωτόπουλος. Αρκετά ζητήματα τα μαθαίνουμε μέσω Τουρκίας. Εκεί που τα ΜΜΕ είναι ελεγχόμενα. Στην Ελλάδα, λένε πως δεν είναι. Ίσως δεν τα ελέγχει η κεντρικη εξουσία άμεσα. Πλην της ΕΡΤ την οποία επανέφερε σε παλαιές γνώριμες εποχές. Τα υπόλοιπα τα ελέγχει με τον αυτοέλεγχό τους. Είναι ψευδαίσθηση η ελευθερία των ΜΜΕ στην Ελλάδα.

9.-Υπάρχει μια λαϊκή παροιμία που λέει “δεν υπάρχει καπνός χωρίς φωτιά”. Ο Ακάρ σε μια τέτοια στιγμή δεν μπορεί να πετάξει λόγια στον αέρα. Στην Τουρκία δεν έχουν και πολλά προβλήματα με την διαχείριση της κοινής γνώμης. Ό,τι πει ο ηγεμόνας είναι για την πλειονότητα θέσφατο. Στην Αθήνα έχουν διότι μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης αμφισβητεί το σύστημα. Πρέπει την συμφωνία να την παροουσιάσουν κάπως. Πρόθυμοι να διαδραματίσουν αυτόν τον ρόλο υπάρχουν πολλοί.

10.-Το ενεργειακό πρόβλημα της Δύσης θα καταστεί οξύ. Τα ενεργειακά αποθέματα της Μεσογείου θα τύχουν εκμετάλλευσης. Με το λιγότερο δυνατό πολιτικό και οικονομικό κόστος.

11.-Σε πολιτικό επίπεδο θα πρέπει να τα βρουν Ελλάδα και Τουρκία. Το πως δεν έχει σημασία σε τέτοιες στιγμές για τις ΗΠΑ. Διαφωνίες επιτρέπονται σε ήρεμες περιόδους. Σε κρίσιμες τα κεφάλια μέσα.

12.-Σε οικονομικό επίπεδο το πιθανότερο είναι να επιλεγεί η οικονομικότερη οδός. Αυτή είναι απο τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου στην Τουρκία. Ο EastMed είναι, μάλλον, πιο δύσκολη οικονομικά και τεχνικά επιλογή.

13.-Ο αγωγός απο την Ανατολική Μεσόγειο στην Τουρκία προϋποθέτει λύση του κυπριακού. Ο αγωγός θα περάσει απο την κυπριακή ΑΟΖ. Και απο τις θαλάσσιες περιοχές των κατεχομένων. Αυτό προϋποθέτει αναγνώριση των κατεχομένων, αν δεν βρεθεί άλλη λύση.

14.-Εδώ βρισκόμαστε. Αν η Τουρκία αναγνωρίσει τα ελληνικά δικαιώματα στις θαλάσσιες ζώνες και δεχθεί μια αξιοπρεπή, όχι δίκαιη, αυτό τελείωσε, λύση στο κυπριακό, η συνεργασία σε οικονομικό πίπεδο δεν θα αποτελούσε πρόβλημα. Θα δεχθεί;

15.-Η εκτίμησή μου είναι όχι. Μένει να δούμε ποιο θα είναι το πλαίσιο ελληνικής παράδοσης για την οικονομική συνεργασία των δύο χωρών. Η ιστορία δεν πρέπει να δημιουργεί αισιοδοξία στην ελληνική πλευρά.

Ο επιτήδειος ουδέτερος: Η Τουρκία στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Από

anixneuseis

March 19, 2022

Μιχάλης Στούκας

02/11/2019, 18:23

Πόσο ουδέτερη ήταν η Τουρκία στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο; Ατράνταχτα ντοκουμέντα μέσα από βρετανικά και γερμανικά αρχεία που καταρρίπτουν τον μύθο της ουδετερότητας της γειτονικής χώρας

Για τη στάση της Τουρκίας κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο έχει παγιωθεί και στο μεγαλύτερο μέρος των Ελλήνων η άποψη ότι η γειτονική χώρα κράτησε μία πολιτική ίσων αποστάσεων από τους αντιπάλους, μία πολιτική ουδετερότητας.

Όμως όπως θα δούμε στο σημερινό μας άρθρο, κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Αν και η Τουρκία δεν πολέμησε ποτέ οι διπλωμάτες της ανέπτυξαν έντονη παρασκηνιακή δραστηριότητα. Πέτυχαν να διατηρήσουν τη χώρα τους ανέπαφη, ισορρόπησαν σε δύο βάρκες και τελικά η Τουρκία κήρυξε τον πόλεμο στη Γερμανία ουσιαστικά μετά τη λήξη του.

Ο Frank G. Weber και το βιβλίο του

Το σημαντικότερο βιβλίο που υπάρχει για τη στάση της Τουρκίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο γράφτηκε από τον Αμερικανό πανεπιστημιακό Frank G. Weber. Έχει τον τίτλο ‘’Ο Επιτήδειος Ουδέτερος’’ (στα ελληνικά). Ο αγγλικός του τίτλος είναι ‘’The Evasive Neutral’’ και πρωτοκυκλοφόρησε το 1979 από το Πανεπιστήμιο του Μισούρι. Στα ελληνικά κυκλοφόρησε για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 1983 από τις εκδόσεις Θετίλη σε μετάφραση της Εύης Νάντσου. Το βιβλίο αυτό στηρίζεται κυρίως σε βρετανικά και γερμανικά αρχεία. Οι Τούρκοι δεν επέτρεψαν στον συγγραφέα να ερευνήσει τα δικά τους αρχεία (αυτό δεν μας προξενεί καμία απολύτως εντύπωση).

Πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Στην Τουρκία μέχρι τα τέλη περίπου του 1938 κυριαρχούσε ο Κεμάλ Ατατούρκ, Πρόεδρος της χώρας ως τον θάνατό του (10 Νοεμβρίου 1938). Σημαντικό ρόλο έπαιζε επίσης ο Ισμέτ Ινονού πρωθυπουργός της χώρας ως το 1937 και Πρόεδρός της μετά τον θάνατο του Ατατούρκ.

Στις 7 Μαρτίου 1936 ο γερμανικός στρατός ανακατέλαβε τη Ρηνανία και άρχισε την οχύρωσή της. Όπως είπε ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Τεφίκ Ρουστί Αράς στον Γερμανό πρέσβη στην Τουρκία Βίλελμ φον Κέλερ ‘’τώρα πλέον οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν μπορούσαν ν’ αρνηθούν τίποτα στους Τούρκους αφού οι ίδιες αυτές Δυνάμεις ανέχονταν τις παραβιάσεις της Συνθήκης (της Λωζάνης) από τον Αδόλφο Χίτλερ’’. Έτσι λίγους μήνες αργότερα, με τη Συνθήκη του Μοντρέ (υπογράφτηκε στις 20 Ιουλίου 1936 και άρχισε να ισχύει στις 5 Νοεμβρίου 1936) ανέκτησαν τον έλεγχο των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων χωρίς ν’ αναλάβουν καμία υποχρέωση απέναντι στη Μεγάλη Βρετανία. Η επιτυχία αυτή άνοιξε την όρεξη της Τουρκίας καθώς βρήκε την ευκαιρία να ‘’πατήσει’’ πόδι και στη Συρία. Το 1938 κατέλαβε την Αλεξανδρέτα, όπου ζούσε μια μικρή τουρκική μειονότητα, τη μετονόμασε σε Χατάγια και το 1939 με ένα δημοψήφισμα-παρωδία την ενσωμάτωσε. Περισσότερα μπορείτε να δείτε γι’ αυτό το θέμα σ’ ένα εξαιρετικό άρθρο του Πέτρου Κράνια στο protothema.grστις 22/2/2018.

Την ίδια χρονική περίοδο η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία ανταγωνίζονταν για την εύνοια της Τουρκίας. Η Γαλλία υπέγραψε με την Άγκυρα σύμφωνο φιλίας, η Βρετανία της παραχώρησε πίστωση 16 εκατομμυρίων στερλινών και ο Βάλτερ Φουνκ ,Υπουργός Οικονομικών του Ράιχ πήγε αεροπορικώς στην Άγκυρα για να συνάψει μια εμπορική συμφωνία. Σύμφωνα μ’ αυτή η Γερμανία δάνεισε στην Τουρκία 150 εκατομμύρια μάρκα εξοφλητέα σε είδος σε μία περίοδο 10 ετών. Οι Γερμανοί επιχειρηματίες δεν ήθελαν τα τουρκικά προϊόντα, ωστόσο το Βερολίνο τους επιχορηγούσε για να τα αγοράζουν και να τα εμπορεύονται. Οι Τούρκοι μονογράφησαν αυτή τη συμφωνία στο Βερολίνο μία εβδομάδα ακριβώς πριν τον θάνατο του Ατατούρκ (Βίλελμ φον Κέλερ, Γερμανός πρεσβευτής στην Τουρκία προς το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας του 3 Νοεμβρίου 1938, A. A. 1379/207).

Το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Όπως αναφέραμε μετά τον θάνατο του Ατατούρκ, πρόεδρος της Τουρκίας αναλαμβάνει ο Ισμέτ Ινονού, ο οποίος αντικαθιστά τον ΥΠ. ΕΞ. Τεφίκ Ρουστί Αράς με τον Σουκρί Σαράτσογλου. Ουσιαστικό αφεντικό στο Υπουργείο ήταν όμως ο Νουμάν Μενεμεντζίογλου ,μόνιμος Υφυπουργός Εξωτερικών.

Στις 15 Μαρτίου 1939 οι γερμανικές δυνάμεις μπήκαν στην Πράγα. Στις 7 Απριλίου 1939 η Ιταλία, που προκαλούσε ανησυχία στην Τουρκία λόγω της τυχοδιωκτικής της πολιτικής στη Μεσόγειο, κατέλαβε την Αλβανία. Την 1η Σεπτεμβρίου 1939 οι Γερμανοί εισέβαλαν στην Πολωνία και δυο μέρες αργότερα η Μ. Βρετανία, η οποία στις 31 Μαρτίου είχε εγγυηθεί την ανεξαρτησία της Πολωνίας κήρυξε τον πόλεμο εναντίον της Γερμανίας.

Το παράδειγμα του Ηνωμένου Βασιλείου ακολούθησαν την ίδια μέρα η Γαλλία, η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, στις 6 Σεπτεμβρίου η Νοτιοαφρικανική Ένωση και στις 10 Σεπτεμβρίου ο Καναδάς. Η Σοβιετική Ένωση, η οποία στις 25 Αυγούστου είχε υπογράψει ένα Σύμφωνο μη επιθέσεως με τη Γερμανία, το περιβόητο Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ επιτέθηκε κι αυτή στην Πολωνία στις 12 Σεπτεμβρίου.
Δεκαεπτά μέρες αργότερα οι δύο χώρες υπέγραψαν στη Βαρσοβία μια συμφωνία με βάση την οποία οι δύο χώρες μοιράζονταν μεταξύ τους τα εδάφη της Πολωνίας.
Η Τουρκία βλέποντας τη γερμανική αλλά και τη ρωσική επιθετικότητα, έσπευσε να υπογράψει στις 19 Οκτωβρίου 1939 ένα Σύμφωνο αμοιβαίας βοήθειας με τη Μ. Βρετανία και τη Γαλλία φοβούμενη μια εκδήλωση του ρωσικού επεκτατισμού προς το μέρος της.
Στις 30 Νοεμβρίου 1939 η ΕΣΣΔ εισέβαλε στη Φιλανδία ενώ λίγους μήνες αργότερα η Γερμανία κατέλαβε τη Δανία, τη Νορβηγία, την Ολλανδία και το Βέλγιο ενώ τον Ιούνιο του 1940 υποχρέωσε σε ταπεινωτική ήττα και συνθηκολόγηση τη Γαλλία.

Στις 7 Απριλίου 1939 η Ιταλία εισέβαλε στην Αλβανία κάτι που προκάλεσε την ανησυχία της Τουρκίας. Ο νέος Γερμανός πρέσβης στην Άγκυρα Φραντς φον Πάπεν, παλιός γνώριμος του Ινονού από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο σε συνάντησή του με τον Τούρκο πρόεδρο προσπάθησε να τον καθησυχάσει. Ο Ινονού αν και εξέφρασε επιφυλάξεις για την εισβολή του Μουσολίνι στην Αλβανία εκδήλωσε μεγάλο ενθουσιασμό για τον Χίτλερ (Πάπεν προς γερμανικό ΥΠΕΞ 29 Απριλίου 1939 Α. Α. 4364/824). Ο Βρετανός πρέσβης Λόρεν σε μία αναφορά του για μία από τις τελευταίες του συναντήσεις με τον Ινονού τον χαρακτηρίζει ψυχρό υπολογιστή.

Είναι αποφασισμένος, να επιβιώσει η χώρα του και μάλιστα να ωφεληθεί από την φασιστική-ναζιστική εισβολή στην Ευρώπη. Μάλιστα, πληροφορήθηκε από αξιόπιστες πηγές, ότι τις τελευταίες εβδομάδες του ισπανικού εμφυλίου, η Τουρκία πούλησε στον δικτάτορα Φράνκο τουρκικά αεροπλάνα! Όταν ζήτησε περισσότερες πληροφορίες από τον Σαράτσογλου, ο Τούρκος ΥΠΕΞ περιορίστηκε να χαμογελάσει αινιγματικά. Η Τουρκία δεν δεχόταν να δώσει εγγυήσεις για την Ελλάδα, σε περίπτωση που η χώρα μας γινόταν στόχος των Ιταλών, παρά τις πιέσεις του Λονδίνου και του Παρισιού.

Στις 28 Οκτωβρίου 1940, ο Μουσολίνι που διακήρυττε τις απαιτήσεις του για τη Μεσόγειο αποκαλώντας τhν «Mare Nostrum» («Δική μας θάλασσα»), δίνει εντολή για επίθεση στη, χώρα μας, με τα γνωστά αποτελέσματα. Έτσι, η Γερμανία, τον Απρίλιο του 1941 επιτίθεται στη χώρα μας, αφού προηγουμένως έχει καταλάβει τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και τη Γιουγκοσλαβία.

Στις 3 Απριλίου 1941, στο Ιράκ κατέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα ο φιλοναζιστής Ρασίντ Άλι, που έκανε συνεχείς εκκλήσεις στη Γερμανία για βοήθεια. Στη Συρία, που βρισκόταν υπό τον έλεγχο της γαλλικής φιλογερμανικής κυβέρνησης του Βισί, επισημάνθηκαν παρόμοιες γερμανικές προσπάθειες, που ανάγκασαν τελικά τους Συμμάχους να στείλουν εκεί μια μεικτή αγγλογαλλική δύναμη που κατέλαβε τη χώρα.

Στις 22 Ιουνίου 1941, οι Γερμανοί εισέβαλαν στην ΕΣΣΔ και προχώρησαν ταχύτaτα στο σοβιετικό έδαφος, ενώ στο Ιράν του γερμανόφιλου Ρεζά Σαχ Παχλαβί (πατέρα του γνωστού μας Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί, που ανατράπηκε από την επανάσταση του 1979 με ηγέτη τον Αγιατολάχ Χομεϊνί), εισέβαλαν οι Σοβιετικοί απ’ τον βορρά και οι Βρετανοί απ’ τον νότο, καταλαμβάνοντας μεγάλα τμήματα της χώρας.

Οι ανησυχίες της Τουρκίας εντείνονται…

Τα γεγονότα αυτά, θορύβησαν σε μεγάλο βαθμό την Τουρκία, που διακήρυττε σε κάθε τόνο την απόφασή της να ακολουθήσει πολιτική αυστηρής ουδετερότητας και προσπαθούσε να εξασφαλίσει εγγυήσεις από τους αντιπάλους, ότι η θέση της αυτή θα γίνει σεβαστή. Πράγματι, η Μ. Βρετανία και η ΕΣΣΔ έδωσαν το φθινόπωρο του 1941 τις σχετικές διαβεβαιώσεις στην τουρκική ηγεσία, η οποία ωστόσο παρέμενε επιφυλακτική.

Μετά την ιαπωνική επίθεση στο Περλ Χάρμπορ στις 7 Δεκέμβριο του 1941, οι Η.Π.Α. «μπήκαν» στον πόλεμο. Τον Δεκέμβριο του 1941, ο Βρετανός ΥΠΕΞ Άντονι Ίντεν επισκέφθηκε τη Μόσχα. Οι Τούρκοι, σκεπτόμενοι και το προηγούμενο της Βρετανοσοβιετικής εισβολής στο Ιράν, πανικοβλήθηκαν. Στις 8/1/1942, σε λόγο του στη Βουλή των Κοινοτήτων, ο Ίντεν καθησύχασε τις τουρκικές ανησυχίες, λέγοντας ότι «η καθ’ όλα φιλική» Τουρκία δεν είχε να φοβηθεί τίποτα από μια συμμαχική νίκη, ότι δεν κινδύνευε η εδαφική της ακεραιότητα και ότι οι διαβεβαιώσεις του φθινοπώρου, θα τηρούνταν στο ακέραιο. Και πάλι όμως οι φόβοι της τουρκικής ηγεσίας δεν διαλύθηκαν εντελώς. Ο φον Πάπεν, πίστευε ότι η προσπάθεια της Μ. Βρετανίας να εγκαθιδρύσει μια νέα τάξη πραγμάτων στην Ευρώπη με τη βοήθεια των Σοβιετικών, ενόχλησε σφοδρά τους Τούρκους, που δεν ήθελαν την καταστροφή της Μ. Βρετανίας από τη Γερμανία, αλλά ούτε και μια στενή σχέση Βρετανίας και ΕΣΣΔ. Ο Μενεμετζίογλου, στις 8/4/1941, είχε πει στον φον Πάπεν: «Δεν μας εξυπηρετεί μια ολοκληρωτική βρετανική νίκη, ούτε μια ολοκληρωτική νίκη της Γερμανίας διότι για μας, η ύπαρξη μιας σταθεροποιημένης Κεντρικής Ευρώπης παραμένει μια βασική προϋπόθεση». Πάντως, η πιο πετυχημένη διατύπωση των τουρκικών επιθυμιών, περιγράφεται από τα λόγια του Ιταλού πρέσβη στην Άγκυρα Ντε Πέπο: «Η ιδεώδης λύση για τους Τούρκους, είναι ο τελευταίος Γερμανός στρατιώτης να πέσει πάνω στο πτώμα του τελευταίου Ρώσου».

1942: Έτος ορόσημο για τον πόλεμο

Το 1942, ήταν μια κομβική χρονιά για τη συνέχεια του πολέμου. Παρά τις γερμανικές επιτυχίες, φαίνεται ότι η ορμή των δυνάμεων του Άξονα έχει αρχίσει να ανακόπτεται. Και οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές, προσπαθούν να πείσουν την Τουρκία να μπει στον πόλεμο. Οι πιέσεις, αυτές οδήγησαν την τουρκική ηγεσία σε μια σειρά από αντικρουόμενες μεταξύ τους δηλώσεις.

Τον Φεβρουάριο του 1942, η Τουρκία ξεκίνησε συζητήσεις με τη Γερμανία για την απόκτηση όπλων, χωρίς να αποκρύψει την κίνηση αυτή από τους Βρετανούς. Λίγο αργότερα, άρχισε να τροφοδοτεί τους ναζί με μέταλλα, κυρίως χρώμιο, για την κατασκευή όπλων. Στις 17 Μαρτίου 1942, ο Ινονού τόνισε: «Έχουμε λάβει όλες τις προφυλάξεις. Η πολιτική μας για το μέλλον είναι ανοικτή και σαφής. Θα αγωνισθούμε να μείνουμε έξω από τον πόλεμο. Θα κάνουμε τη δουλειά μας και αν αποδειχθεί αδύνατον να αποφευχθεί ο πόλεμος, θα κάνουμε το καθήκον μας κατά έντιμο τρόπο».

Πάντως, παρασκηνιακά, οι Τούρκοι φαίνεται ότι ακολουθούσαν φιλογερμανική πολιτική. Αυτό προκύπτει τόσο από την παροχή πληροφοριών στους ναζί, όσο και από τις «καλυμμένες» δραστηριότητες σε βάρος των Σοβιετικών. Η είσοδος των Η.Π.Α. στον πόλεμο και η βοήθεια που παρείχαν, μαζί με τη Μ. Βρετανία στην ΕΣΣΔ, δημιούργησε νέους φόβους στους Τούρκους από ενδεχόμενη κυριαρχία της ΕΣΣΔ στην Ανατολική Ευρώπη. Πάντως κάθε νέα εξέλιξη στα πολεμικά μέτωπα, προκαλούσε αυτόματα ανησυχίες στην Τουρκία.
Ακόμα και η απώλεια της Βιρμανίας (σήμ. Μιανμάρ) και της Σιγκαπούρης από τη Μ. Βρετανία, φόβισε τους Τούρκους, που πίστευαν ότι μία εξασθενημένη Βρετανία θα ήταν, πιθανότατα, υποχρεωμένη να υπογράψει ξεχωριστή συνθήκη ειρήνης με τους Γερμανούς, σε βάρος της Τουρκίας. Τον Μάρτιο του 1942, η Τουρκία προσφέρθηκε να μεσολαβήσει για να υπογραφεί συνθήκη για τον τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο, στις 30 Απριλίου, εισέπραξε ένα μεγαλοπρεπές «όχι» από τους Βρετανούς.
Οι επιτυχίες των Γερμανών στη Β. Αφρική (προώθηση του Ρόμελ στην Γκαζάλα και κατάληψη του Τομπρούκ) και στο ρωσικό μέτωπο (απώθηση των Ρώσων ανατολικά του Χάρκοβο και κατάληψη της Σεβαστούπολης), τον Μάιο και τον Ιούνιο του 1942, ήταν επαρκείς λόγοι για τη συνέχιση της τουρκικής αντίστασης στις συμμαχικές πιέσεις. Το καλοκαίρι του 1942, η Τουρκία σύναψε δάνειο 100 εκατομμυρίων μάρκων για την αγορά όπλων από τη Γερμανία. Στις 8 Ιουλίου 1942, πέθανε ο Τούρκος πρωθυπουργός Refik Saydam και τη θέση του κατέλαβε ο Σαράτσογλου, με Υπουργό Εξωτερικών του Νουμάν Μενεμετζίογλου.

Την εποχή αυτή, η Τουρκία διατύπωσε και το περίφημο δόγμα της ενεργού ουδετερότητας, που ήταν δημιούργημα του Μενεμετζίογλου. Σύμφωνα με το δόγμα αυτό, η τουρκική πολιτική δεν θα έμενε πλέον στη διακήρυξη της θέλησής της να παραμείνει ουδέτερη και στην αναμονή των οποιονδήποτε εξελίξεων. Θα προσπαθούσε επίσης να επηρεάσει τις διεθνείς εξελίξεις προς όφελός της και να αποκτήσει σύγχρονο οπλισμό.

Την πολιτική αυτή, σχολίασε ως εξής ο αξιωματούχος του Foreign Office G.L. Clutton: «Ένας ενεργός ουδέτερος έχει ένα πόδι σε καθεμία από τις δύο πλευρές. Είναι επιτρεπτό γι’ αυτόν να έχει μια συμμαχία με τον ένα εκ των εμπολέμων, εφόσον έχει ένα σύμφωνα φιλίας με τον άλλον. Αυτή η πολιτική επιτρέπει στη χώρα να διατηρήσει την ουδετερότητά της, αλλά συγχρόνως της δίνει τη δυνατότητα να την εξαργυρώσει με την πλευρά οποιονδήποτε των εμπολέμων νικήσει στον πόλεμο. Η πολιτική αυτή επιτρέπει επίσης στην ουδέτερη χώρα να διατηρεί το δικαίωμα ασκήσεως προτιμήσεως υπέρ του ενός ή τον άλλου των εμπολέμων. Υπάρχει κάποιο στοιχείο από τον Γκάντι στην πολιτική αυτή, που βεβαιότατα είναι ανήθικη, αλλά είναι γνήσια τουρκική και η πανουργία και η εξυπνάδα της δεν μπορεί να γίνει παραδεκτή. (Φάκελος Foreign Office, FO 371/R5215/810/44)

Από το καλοκαίρι του 1942, η Τουρκία εξισορρόπησε κατά κάποιον τρόπο τις ιδιαίτερες σχέσεις της με τη Γερμανία, μέσω της αυξημένης ανοχής που έδειχνε στις δραστηριότητες των Βρετανών στο έδαφός της. Ο Βρετανός πρέσβης στην Άγκυρα σερ Χιου Νάτσμπουλ-Χιούγκεσεν, βλέποντας την Τουρκία να κινείται συνεχώς μεταξύ των δύο αντιπάλων, επισημαίνει με τηλεγράφημά του στο Foreign Office (29/8/1942): «Εκτός αν βελτιωθεί η στρατιωτική κατάσταση, είναι δυνατόν να βρεθούμε σύντομα ενώπιον μίας αδέξιας κρίσεως στις σχέσεις Τουρκίας και Γερμανίας, καθώς και Τουρκίας και ημών».

Λίγο αργότερα, ο πρέσβης ενημερώνει τους ανωτέρους του, ότι οι Τούρκοι δεν πρόκειται να συγκινηθούν από τις επικλήσεις οποιασδήποτε πλευράς στο συναίσθημα ή τις άνευ περιεχομένου πιέσεις, παρά μόνο από την απλή δύναμη και το συμφέρον (φάκελος FO371/R6369/381/44).

Οι εδαφικές διεκδικήσεις της Τουρκίας

Σύντομα οι Βρετανοί και οι Γερμανοί, άρχισαν να αντιλαμβάνονται ότι η Τουρκία ζητούσε εδαφικά ανταλλάγματα για τις «υπηρεσίες» της. Επίσημα βέβαια, κάτι τέτοιο δεν έγινε ποτέ. Τόσο όμως μέσα από τα βρετανικά και γερμανικά αρχεία όσο και από ανεπίσημες μεν, συγκεκριμένες δε, βολιδοσκοπήσεις των Τούρκων, καθίσταται σαφές ότι η γειτονική μας χώρα επιδίωκε να έχει οφέλη, σε βάρος άλλων χωρών.

Σε έκθεση της βρετανικής πρεσβείας στην Άγκυρα προς το Foreign Office, αναφέρεται ως αναμφίβολο γεγονός ότι οι Γερμανοί προσέφεραν γειτονικά εδάφη στην Άγκυρα και συγκεκριμένα το Χαλέπι της Συρίας και ορισμένα από τα ελληνικά νησιά (FO 371/R2363/486/44). O G.L. Clutton, σχολίαζε στις 22/6/1942 «Πιθανότατα, οι Τούρκοι έχουν εδαφικές φιλοδοξίες για τα νησιά του Αιγαίου αλλά, εκτός εάν παίξουν κάποιο ενεργό ρόλο στον πόλεμο, είναι απίθανο να τις δουν να πραγματοποιούνται» (FO 371R/4087/24/44).

Ο φον Πάπεν, είχε εισηγηθεί στον Γερμανό ΥΠΕΞ Ρίμπεντροπ, ήδη από το 1941, να ικανοποιήσουν τις τουρκικές αξιώσεις στη Β. Συρία, ενώ και οι απόψεις του Ρίμπεντροπ για απόδοση στην Τουρκία ελληνικών νησιών του Αιγαίου και τμήματος της Βουλγαρίας, είναι καταγεγραμμένες στα γερμανικά αρχεία.
Σε μνημόνιο που συνέταξε ο Clutton στις 9/9/1942, παραθέτει τις τουρκικές βλέψεις στην Υπερκαυκασία, στα τουρκοϊρανικά σύνορα, στη Μοσούλη, στη Βουλγαρία και στα Δωδεκάνησα, όπου οι Τούρκοι περίμεναν να πάρουν τα περισσότερα από αυτά.

Ειδικά για το Καστελλόριζο, ο φον Πάπεν έγραφε στον τότε Υφυπουργό Εξωτερικών Ερνστ φον Βαϊτζέκερ (1882-1961), ότι βρίσκεται σε απόσταση 3 ν.μ. από τις τουρκικές ακτές. Επέμενε ότι δεν ήταν απαραίτητο για την ασφάλεια της Ιταλίας και ότι η συνεχιζόμενη κατοχή του νησιού από τους Ιταλούς, «αποτελούσε ύβρη και πρόκληση στην τουρκική κυριαρχία»(!). Η Ιταλία, ισχυριζόταν από την πλευρά της ότι το Καστελλόριζο βρισκόταν σε πλεονεκτική θέση, γιατί από εκεί θα μπορούσε να βομβαρδιστεί η διώρυγα του Σουέζ ή να αποκλειστούν τα Στενά, ο φον Πάπεν όμως πρόβαλε το επιχείρημα ότι η πόλεμος δεν θα κερδιζόταν στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά στη βρετανική οδική επικοινωνία προς την Ινδία, μέσω Υπεριορδανίας (έτσι ονομαζόταν τότε η Ιορδανία) και Ιράκ.

Ο Θάνος Βερέμης, γράφει στην εισαγωγή του «Επιτήδειου Ουδέτερου» τα εξής ,στηριζόμενος βέβαια σε όσα αποκαλύπτει ο F. Weber στο βιβλίο του:
«Αν η Τουρκία δεν ήταν, παρά τις υποχρεώσεις της, διατεθειμένη να πολεμήσει «για τα γαλάζια μάτια της Πολωνίας», όπως το έθεσε ο Υπουργός Εξωτερικών Σουκρού Σαράτσογλου, τίποτα δεν την υποχρέωνε να ζητάει από τους Γερμανούς και τους Άγγλους τα Δωδεκάνησα, την Κύπρο, εντολή στην Αλβανία, εδαφικές ρυθμίσεις σε βάρος της Βουλγαρίας, έλεγχο του λιμανιού της Θεσσαλονίκης κ.ά. Ο Σαράτσογλου ζητούσε ακόμα από τους Γερμανούς να του αναθέσουν τη φύλαξη της Χίου, Σάμου και Λέσβου, εδάφη της Συρίας, του Ιράκ και της Σοβιετικής Ένωσης και εντολή στη Συρία, το Ιράκ και την Αίγυπτο. Απαιτήσεις δηλαδή που ισοδυναμούσαν με αναβίωση της οθωμανικής αυτοκρατορίας».

Η αντίστροφη μέτρηση για το τέλος του πολέμου

Οι ήττες των Γερμανών στη Β. Αφρική και την ΕΣΣΔ το φθινόπωρο του 1942, άρχισαν να γέρνουν την πλάστιγγα προς την πλευρά των Συμμάχων.
Η Τουρκία δεν μπορούσε πλέον να ισχυριστεί ότι εμποδίζει την κάθοδο των Γερμανών στη Μ. Ανατολή, ενώ ταυτόχρονα η ισχυρή πλέον ΕΣΣΔ, τη φοβίζει περισσότερο από ποτέ. Οι Βρετανοί, προσπάθησαν να πείσουν την Τουρκία για μία ακόμη φορά να μπει στον πόλεμο.

ΝΟΥΜΑΝ_ΜΕΝΕΜΕΤΖΙΟΓΛΟΥ — ΝΟΥΜΑΝ ΜΕΝΕΜΕΤΖΙΟΓΛΟΥ

Μάλιστα ο Τσόρτσιλ, που είχε συναντηθεί μυστικά με τον Ρούζβελτ στην Καζαμπλάνκα (14/1/1943), επισκέφθηκε τα Άδανα (30 και 31 Ιανουαρίου 1943), για συζητήσεις με την τουρκική ηγεσία. Η «Επιχείρηση Τόλμη» (Operation Hardihood), που συμφωνήθηκε τότε, δεν εφαρμόστηκε ποτέ στην πράξη, λόγω της τουρκικής κωλυσιεργίας. Ο Βρετανός πρέσβης στην Άγκυρα, «είχε παραιτηθεί πλέον τελείως με αυτούς τους ανθρώπους, οι οποίοι απλώς δεν ακούν ό, τι δεν θέλουν ν’ ακούσουν. (FO 371/R5366/55/44). Το δεύτερο μέτωπο που ήθελε ν’ ανοίξει ο Τσόρτσιλ στην Ευρώπη, έμεινε κλειστό. Στις 3/9/1943 η Ιταλία συνθηκολόγησε. Ο Τσόρτσιλ σκέφτηκε όταν ήταν ιδανική ευκαιρία να καταλάβει τα Δωδεκάνησα, που βρίσκονταν υπό ιταλική κατοχή από το 1911. Παρά το γεγονός ότι αρχικά τα Δωδεκάνησα παραδόθηκαν στους Συμμάχους, οι Γερμανοί τα κατέλαβαν (22/11/1943). Η Τουρκία τότε, πρόσφερε σημαντική βοήθεια στους Έλληνες (του Ιερού Λόχου) και τους Βρετανούς καταδρομείς. Με αλιευτικά και άλλα σκάφη της, μεταφέρθηκαν στις τουρκικές ακτές.

Ωστόσο, οι πιέσεις προς την Τουρκία (όπως για την παραχώρηση αεροδρομίων στους Συμμάχους), συνεχίζονταν.
Ο Ίντεν συναντήθηκε στο Κάιρο με τον Μενεμετζίογλου και άλλους Τούρκους αξιωματούχους (5-7/11/1943). Μετά το τέλος των συνομιλιών τηλεγράφησε στον Τσόρτσιλ:
«Τα επιχειρήματα μου ήταν ελάχιστα αποτελεσματικά δεδομένου ότι τόσο ο (Τούρκος) Υπουργός Εξωτερικών όσο και ο γ.γ. (τον ΥΠΕΞ) Ατσικαλίν, εφαίνοντο να είναι ιδιαίτερα κουφοί.Όταν αναγκάσθηκα τελικώς να στραφώ προς έναν νεότερο (Τούρκο) αξιωματούχο παρουσίασε και αυτός την ίδια δυσκολία να ακούσει ό, τι του έλεγα. Κανείς δεν μπορεί να είναι τόσο κουφός όσο ένας Τούρκος που δεν θέλει να πεισθεί». Παρά τις έμμεσες απειλές του Ίντεν, οι Τούρκοι, έμειναν στις καλές προθέσεις και δεν «μπήκαν» στον πόλεμο. Στη διάσκεψη της Τεχεράνης, μεταξύ Τσόρτσιλ, Ρούσβελτ και Στάλιν (28/11-1/12/1943), ο Βρετανός ηγέτης έθεσε μετ’ επιτάσεως το θέμα της εισόδου της Τουρκίας στον πόλεμο. Ο Ρούσβελτ αντιδρούσε, θέτοντας ως βασικό στόχο την απόβαση στην Νορμανδία. Ο Τσόρτσιλ συναντήθηκε με τον Ινονού στο Κάιρο, στις 4/12/1943, χωρίς κανένα αποτέλεσμα.

Στα απομνημονεύματά του, γράφει:
«Όταν ζητούσαμε από τους Τούρκους να δώσουν μια ευρύτερη ερμηνεία στην ουδετερότητά τους, παραχωρώντας τις αεροπορικές τους βάσεις απαντούσαν:
«Α, όχι! Δεν δεχόμαστε να παίξουμε παθητικό ρόλο».
Όταν πάλι τους ζητούσαμε να μπουν αποφασιστικά στον πόλεμο, αναφωνούσαν: «Α, όχι! Δεν είμαστε αρκετά εξοπλισμένοι». Οι Τσόρτσιλ, έδωσε στους Τούρκους ως καταληκτική ημερομηνία για την είσοδό τους στον πόλεμο, την 15η Φεβρουαρίου 1944.

Ο Μενεμετζίογλου, ενημέρωσε λεπτομερώς τον Γερμανό πρέσβη φον Πάπεν (!) για τα αποτελέσματα της διάσκεψης του Καΐρου. Ο Γερμανός του είπε ότι η άφιξη έστω και ενός συμμαχικού αεροπλάνου σε τουρκικό αεροδρόμιο, θα σήμαινε άμεση κήρυξη του πολέμου στην Τουρκία από τη Γερμανία.
Η Τουρκία, συνέχισε να κωλυσιεργεί και στις 12/12/1943, ζήτησε από την Μ. Βρετανία 126 αεροσκάφη Σπιτφάιρ, 500 άρματα μάχης Σέρμαν και 68.000 τόνους καυσίμων! Η Τουρκία ήταν μία εξοργιστική υπόθεση, έγραψε το F.O. στον πρέσβη του στην Άγκυρα…
Να θυμίσουμε, ότι η επίσης ουδέτερη Πορτογαλία, πρόσφερε χωρίς ανταλλάγματα στους Συμμάχους, τα στρατηγικής σημασίας αεροδρόμια των Αζορών, στις 12 Οκτωβρίου 1943…

260px-Yalta_Conference__Churchill__Roosevelt__Stalin___B_W_

Mehmet_Sukru_Saracoglu — Mehmet Sukru Saracoglu

Στο τέλος Φεβρουαρίου 1944, οι βρετανοτουρκικές συζητήσεις, σε επίπεδο επιτελών, διακόπηκαν απότομα.
Στις 25/3/1944, ο Τσόρτσιλ σε ομιλία του στη Βουλή, επέκρινε έντονα την Τουρκία και ανακοίνωσε τη διακοπή της στρατιωτικής βοήθειας προς αυτή.
Η συνέχεια είναι λίγο πολύ γνωστή. Μετά την απόβαση των Συμμάχων στη Νορμανδία, ο ντε Γκολ σχημάτισε κυβέρνηση ενώ οι χώρες που κατείχαν οι δυνάμεις του Άξονα, ελευθερώνονταν η μία μετά την άλλη. Στις 4 Φεβρουαρίου 1945, έγινε η ιστορική διάσκεψη της Γιάλτας. Η Τουρκία, που είχε διακόψει τις διπλωματικές της σχέσεις με τους ναζί στις 2/8/1944, στις 23 Φεβρουαρίου 1945 (!) κήρυξε τον πόλεμο στη Γερμανία. Την ίδια μέρα, κήρυξε τον πόλεμο στη Γερμανία και η Ουρουγουάη… Βέβαια, στη ζωή ποτέ δεν είναι αργά. Θα μπορούσε η Τουρκία να κηρύξει τον πόλεμο στην Γερμανία και μετά την αυτοκτονία Χίτλερ (30/4/1945) και την ύψωση από τους Σοβιετικούς της σημαίας τους στο Ράιχσταγκ…
Πηγές: Frank G. Weber, «Ο Επιτήδειος Ουδέτερος», Εκδόσεις Θετίλη, 6η Έκδοση,
Μάνος Δ. Ηλιάδης, «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΤΟΥ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΟΡΕΙΝ ΟΦΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ», Εκδόσεις ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ, 1996.

protothema.gr

Η ομιλία του γερουσιαστή Μπένι Σάντερς στο Κογκρέσο που προκάλεσε έκπληξη

Από

anixneuseis

March 18, 2022

¨Κύριε πρόεδρε ανησυχώ πολύ όταν ακούω τις γνώριμες τυμπανοκρουσίες της Ουάσιγκτον και τη ρητορική εκείνη που ενισχύεται πριν από κάθε πόλεμο και μας ζήτα να επιδείξουμε “ρώμη”, να “σκληρύνουμε” και να μην υποπέσουμε σε συμφιλιωτικά αισθήματα.

Μία απλουστευτική άρνηση να αναγνωρίσουμε τα περίπλοκα αίτια των εντάσεων σε μία περιοχή, υπονομεύει την ικανότητα των διαπραγματευτών να καταφέρουν μία ειρηνική λύση.

Γνωρίζω ότι δεν είναι πολύ δημοφιλές ή πολιτικά ορθό, υποθέτω, στην Ουάσιγκτον να λαμβάνουμε υπ’ όψιν την οπτική των αντιπάλων μας…

Νομίζω, όμως, ότι είναι σημαντικό να το κάνουμε αν θέλουμε να ασκήσουμε μία ορθή στρατηγική πολιτική. Νομίζω ότι θα μας βοηθήσει να σκεφτούμε το εξής.

Ένας από τους καταλυτικούς παράγοντες αυτής της κρίσης, ένας, όχι ο μοναδικός, τουλάχιστον από την οπτική των Ρώσων- είναι το ενδεχόμενο αναβάθμισης των σχέσεων ασφαλείας μεταξύ Ουκρανίας ΗΠΑ και Δυτικής Ευρώπης συμπεριλαμβανομένου αυτού, που η Ρωσία βλέπει ως την απειλή, της ενσωμάτωσης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, μιας στρατιωτικής συμμαχίας που δημιουργήθηκε το 1949, για να αντιμετωπίσει τη Σοβιετική Ένωση.

Είναι καλό να γνωρίζουμε την ιστορία. Όταν η Ουκρανία ανεξαρτητοποιήθηκε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, η ρωσική ηγεσία εξέφρασε τις ανησυχίες της για το ενδεχόμενο τα πρώην μέλη της Σοβιετικής Ένωσης να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ και να εγκαταστήσουν εχθρικές στρατιωτικές δυνάμεις στα σύνορα της Ρωσίας. Αξιωματούχοι των ΗΠΑ τότε είχαν αναγνωρίσει αυτές τις ανησυχίες ως δικαιολογημένες.

Ένας από αυτούς ήταν ο William Perry υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ υπό την προεδρία του Μπιλ Κλίντον! Σε μία συνέντευξή του το 2017 ο Perry δήλωσε κατά λέξη – ήταν ο υπουργός Άμυνας του Μπιλ Κλίντον-.

«Τα τελευταία χρόνια το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης μπορεί να καταλογίζεται στις ενέργειες του Πούτιν, αλλά πρέπει να πω ότι για τα χρόνια που προηγήθηκαν το μεγαλύτερο μέρος ευθύνης το είχαν οι ΗΠΑ! Η πρώτη μας ενέργεια που μας οδήγησε σε λάθος κατεύθυνση ήταν όταν το ΝΑΤΟ άρχισε να επεκτείνεται εντάσσοντας χώρες της Ανατολικής Ευρώπης κάποιες από τις οποίες συνορεύουν με τη Ρωσία» !

Αυτό είπε ο πρώην υπουργός Άμυνας του κράτους William Perry!

Ένας άλλος αξιωματούχος των ΗΠΑ που παραδέχτηκε τις ανησυχίες (του Πούτιν) ήταν ο πρώην διπλωμάτης των ΗΠΑ Bill Burns ο οποίος σήμερα ηγείται της CIA επί της κυβέρνησης Μπάιντεν!

Στα απομνημονεύματά του ο Burns αναφέρει, ότι έγραψε σ’ ένα υπόμνημά του, όσο υπηρετούσε ως σύμβουλος πολιτικών υποθέσεων στην Αμερικανική πρεσβεία της Μόσχας το 1995:

«Η εναντίωση απέναντι στην εξάπλωση του ΝΑΤΟ είναι σχεδόν καθολική κατά μήκος όλου του εγχώριου πολιτικού φάσματος της Ρωσίας».

Πάνω από 10 χρόνια αργότερα το 2008 ο Burns γράφει σε υπόμνημά του στην υπουργό εξωτερικών Κοντολίζα Ράις:

«Η είσοδος της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ αποτελεί την πιο σημαντική κόκκινη γραμμή για την ελίτ της Ρωσίας και όχι μόνο για τον Πούτιν. Εδώ και πάνω από 2,5 χρόνια συζητήσεών μου με πρόσωπα-κλειδιά της Ρωσίας- δεν έχω βρει ούτε έναν που να μη βλέπει την είσοδο της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ ως μία ευθεία πρόκληση για τα συμφέροντα της Ρωσίας»!

Οπότε, ξαναλέω αυτές οι ανησυχίες δεν εφευρέθηκαν μόλις χθες από τον Πούτιν αναίτια.

Σαφέστατα η εισβολή της Ρωσίας δεν είναι απάντηση στο πρόβλημα, ούτε, όμως, και η αδιαλλαξία του ΝΑΤΟ!

Είναι σημαντικό, όμως, για παράδειγμα ν’ αποδεχτούμε ότι η Φιλανδία μία από τις πιο ανεπτυγμένες και δημοκρατικές χώρες στον κόσμο συνορεύει με τη Ρωσία κι έχει επιλέξει να μην ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.

Η Σουηδία και η Αυστρία είναι αντίστοιχα παραδείγματα ευημερουσών και δημοκρατικών χωρών που πήραν την ίδια απόφαση.

Κύριε, Πρόεδρε μπορεί ο Βλαντιμίρ Πούτιν να είναι ψεύτης και δημαγωγός, είναι όμως υποκριτικό από πλευράς των ΗΠΑ να επιμένουμε ότι εμείς ως έθνος δεν αποδεχόμαστε την αρχή των σφαιρών επιρροή!.

Τα τελευταία 200 χρόνια η χώρα μας ενεργεί με βάση το δόγμα του Μονρόε, υιοθετώντας την αρχή, ότι οι ΗΠΑ ως η κυρίαρχη χώρα στο Δυτικό Ημισφαίριο έχει το δικαίωμα σύμφωνα με την ίδια να κινηθεί εναντίον οποιασδήποτε χώρας μπορεί να πλήξει τα συμφέροντά μας!

Αυτή είναι η πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών!

Και υπό αυτό το δόγμα οι ΗΠΑ έχουν ανατρέψει και υπονομεύσει τουλάχιστον δώδεκα χώρες σε Λατινική και Κεντρική Αμερική και στην Καραϊβική!

Όπως πολλοί, ίσως, θυμούνται ότι το 1962 φτάσαμε στο χείλος ενός πυρηνικού πολέμου με τη Σοβιετική Ένωση!

Γιατί μπορεί να φτάσαμε στα πρόθυρα πυρηνικού πολέμου με τη Σοβιετική Ένωση; Αυτή ήταν η απάντησή μας μπροστά στην εγκατάσταση Σοβιετικών Πυραύλων στην Κούβα 90 μίλια έξω από τις ακτές μας!

Η κυβέρνηση Κένεντι είδε αυτή την κίνηση ως μία ανεπίτρεπτη απειλή για την εθνική μας ασφάλεια. Λέγαμε ότι είναι ανεπίτρεπτο μία αντίπαλη χώρα να έχει μία αξιοσημείωτη στρατιωτική παρουσία 90 μίλια έξω από τις ακτές μας.

Ας γίνουμε πιο ξεκάθαροι. Το δόγμα Μονρόε δεν ανήκει στην αρχαία ιστορία. Μόλις το 2018 ο υπουργός εξωτερικών επί Ντόναλντ Τραμπ αποκάλεσε το δόγμα Μονρόε επί λέξει: «εξίσου επίκαιρο σήμερα όσο ήταν όταν πρωτογράφτηκε»!

Το 2019 ο πρώην σύμβουλος Εθνικής ασφάλειας του Ντόναλντ Τραμπ, John Bolton δήλωσε επί λέξει: «Το δόγμα Μονρόε είναι ζωντανό και κραταιό»!

Με απλά λόγια ακόμα κι αν η Ρωσία δεν διοικούνταν από έναν διεφθαρμένο ολιγαρχικό αυταρχικό ηγέτη όπως ο Βλαντιμίρ Πούτιν, η Ρωσία όπως και οι ΗΠΑ θα είχαν έννομο συμφέρον στις πολιτικές ασφαλείας των όμορων χωρών. Και ζητώ να το σκεφτεί ο κόσμος αυτό.

Υπάρχει κάποιος που πιστεύει πραγματικά ότι οι ΗΠΑ δεν θα έλεγαν τίποτα αν για παράδειγμα το Μεξικό η Κούβα ή κάποια χώρα στην Κεντρική ή τη Λατινική Αμερική ήθελε να συστρατευθεί στη στρατιωτική συμμαχία που είναι αντίπαλοι στις ΗΠΑ;

Πιστεύετε ότι τα μέλη του Κογκρέσου θα σηκώνονταν και θα λέγανε «Λοιπόν ξέρεις το Μεξικό είναι μία ανεξάρτητη χώρα έχει το δικαίωμα να κάνει ότι θέλει»; Έχω πολλές αμφιβολίες γι’ αυτό…

Κύριε Πρόεδρε οι χώρες θα πρέπει να είναι ελεύθερες να λαμβάνουν δικές τους αποφάσεις για την εξωτερική τους πολιτική, η συνετή λήψη τέτοιων αποφάσεων, όμως, απαιτεί να ληφθούν σοβαρά υπ’ όψιν τα κόστη και τα οφέλη. Είναι γεγονός ότι οι ΗΠΑ και η Ουκρανία εισερχόμενες σε μία πιο βαθιά συσχέτιση ασφαλείας είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει σε πολύ σοβαρές ζημιές και τις δύο χώρες.

Κύριε πρόεδρε πιστεύω ότι θα πρέπει να στηρίξουμε σθεναρά τη συνέχεια των διπλωματικών προσπαθειών της κυβέρνησης Μπάιντεν ώστε να αποκλιμακωθεί αυτή η κρίση.

Πιστεύω ότι πρέπει να διασφαλίσουμε την ασφάλεια και αυτοκυριαρχία της Ουκρανίας και να καταστήσουμε σαφές στον Πούτιν και στη συμμορία ολιγαρχών του, ότι θα αντιμετωπίσουν σοβαρές συνέπειες αν συνεχίσουν να διαβαίνουν το ίδιο μονοπάτι.

Συνάδελφοι, δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε τη φρίκη που θα επιφέρει ένας πόλεμος στην Ευρώπη και πρέπει να κάνουμε ότι μπορούμε για να επιτευχθεί μία ρεαλιστική και αμοιβαία αποδεκτή λύση.

Μία λύση αποδεκτή από την Ουκρανία, τη Ρωσία, τις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους μας και πού θα αποτρέψει κάτι που μπορεί να εξελιχθεί στον χειρότερο πόλεμο μετά τον Β παγκόσμιο πόλεμο στην Ευρώπη.

Αυτή η προσέγγιση δεν επιδεικνύει ούτε αδυναμία ούτε συμβιβασμό. Οι ενέργειες ένωσης λαών για την επίλυση συγκρούσεων χωρίς πολέμους επιδεικνύει δύναμη και είναι αυτό που πρέπει να γίνεται! Κύριε πρόεδρε σας ευχαριστώ.¨

Λάρα Λόγκαν: «Μας είπαν ψέματα σε επική κλίμακα για την Ουκρανία – Το Κίεβο ξεπλένει το “μαύρο χρήμα” των ΗΠΑ»

Από

pcuser

March 18, 2022

Πάνος Σπαγόπουλος

«Κεραυνοί» από την πολεμική ανταποκρίτρια του CBS

«Κεραυνούς» έριξε η διάσημη πολεμική ανταποκρίτρια του CBS Λάρα Λόγκαν κατά την διάρκεια συνέντευξή της στην εκπομπή America’s Voice όταν ρωτήθηκε για την κατάσταση στην Ουκρανία.

Ενώ οι δημοσιογράφοι της εκπομπής περίμεναν να ακούσουν άλλη μια μαρτυρία δαιμονοποίησης της Ρωσίας και του Πούτιν, η Λάρα Λόγκαν τους είπε ακριβώς το αντίθετο, μιλώντας για μια «επική απάτη» σε όσα λένε τα αμερικανικά –και όχι μόνο- ΜΜΕ για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Έτσι σε μια ερώτηση για τον Πούτιν ότι ξεμένει από σφαίρες, ότι δεν πάρει καλά στην Ουκρανία ότι είναι υπεύθυνος για 2 εκατομμύρια πρόσφυγες η Λόγκαν εξεμάνη, αιφνιδιάζοντας τους συντελεστές της εκπομπής οι οποίοι περίμεναν να ακούσουν άλλα.

Η Λόγκαν η οποία έγινε περισσότερο γνωστή από την περιπέτειά της στην πλατεία Ταχριρ του Καίρου το 2011 όταν με κίνδυνο της ζωής της περικυκλωμένη από 500 και πλέον μουσουλμάνους μετέδιδε τα γεγονότα της «Αραβικής “Άνοιξης”» στην Αίγυπτο, μίλησε για όλα:

Για τα ναζιστικά τάγματα εφόδου, για τους συμβολισμούς των Ουκρανών με τον αποκρυφισμό του «μαύρου Ήλιου» σύμβολο στις στολές των ταγμάτων του Αζόφ, για τις οικονομικές δοσοληψίες Αμερικανών πολιτικών με το Κίεβο, για τον ίδιο τον Ζελένσκι.

«Καλύπτω πολέμους για 35 χρόνια. Δεν πιστεύω καθόλου αυτά που λέγονται. Είμαστε μέσα σε ένα αφήγημα όπου ο Πούτιν είναι η πηγή όλου του κακού και πρέπει να αγαπάμε την Ουκρανία και δεν υπάρχει τίποτα ανάμεσα σε αυτά τα δύο.

Και αυτό που θυμίζει το αντίστοιχο ότι ή είσαι με τους λευκούς ρατσιστές ή με το Δημοκρατικό κόμμα και ότι λέει.

Ο Πούτιν ήξερε πολύ καλά τι ήθελε όταν μπήκε στην Ουκρανία. Ο ρωσικός Στρατός δεν είναι τέλειος. ΄

Έχω μιλήσει με διάφορους ειδικούς σε στρατιωτικά θέματα. Έχουν ένα πρόβλημα στην πραγματοποίηση σύνθετων αεροπορικών επιχειρήσεων καθώς οι πιλότοι συμπληρώνουν λίγες εκπαιδευτικής πτήσεις με τις ΗΠΑ. Η Μόσχα όμως δεν αγωνίζεται όπως το εννοείτε. Έχει λάβει στρατηγικές αποφάσεις να μην καταλάβει αμέσως στο Κίεβο.

Αντίθετα έχουν καταλάβει όλα τα εκείνα τα εργαστήρια βιολογικών ερευνών, μερικά από τα οποία τα είχαν φτιάξει οι ίδιοι οπότε ξέρουν που είναι.

Μετά την πτώση της ΕΣΣΔ η Ουκρανία είπε ότι τα μετέτρεψε σε κέντρα υγείας, αλλά στις ημέρες μας είναι δύσκολο τι να πιστέψει κανείς.

Μας είπαν ψέματα για τον COVID-19, μας είπαν ψέματα για την ρωσική ανάμιξη στις εκλογές των ΗΠΑ.

Συμβαίνουν τόσα πολλά στην Ουκρανία που κανείς δεν μιλά για αυτά», είπε η Λόγκαν και συτη συνέχεια άρχισε να εξηγεί λεπτομερώς τις συμβαίνει με τους ναζί, το Τάγμα Αζόφ, τα ναζιστικά σύμβολά λέγοντας πως ο Ζελένσκι δεν είναι τίποτα άλλο από μια μαριονέτα.

«Τα Τάγμα του Αζόφ σκοτώνει και δολοφονεί ρωσώφωνουτς όλα αυτά τα χρόνια. (σ.σ. 14.000 από το 2014 σύμφωνα με τον ΟΑΣΕ). Αυτός είναι ο λόγος που η Κριμαία ψήφισε για ανεξαρτησία. Τα δυτικά ΜΜΕ δεν λένε τι συμβαίνει στην Ουκρανία. Η δυτική Ουκρανία στήριξε τους ναζί τον Β΄ΠΠ. Ήταν το κέντρο διοίκησής τους (σ.σ. το αρχηγείο του Χίτλερ Werwolf) Η CIA και ο Άλεν Ντάλες έδωσαν καταφύγιο σε όλους του Ουκρανούς ναζί. Υπάρχει μια ολόκληρη ιστορία με τις ΗΠΑ να χρηματοδοτούν τους ναζί της Ουκρανίας.

Η CIA χρηματοδότησε την εξέγερση της πλατείας Μαιντάν το 2014. Ανατρέξτε στις τηλεφωνικές συνομιλίες της Βικτόρια Νούλαντ όπου μαζί με τον Αμερικανό πρεσβευτή εκεί (Τζέφρι Πάιατ) αποφάσιζαν ποιος θα είναι ο επόμενος πρόεδρος της Ουκρανίας.

Η υπόθεση φτάνει μέχρι τον Χάντερ Μπάιντεν, τη Νάνσι Πελόζι, τον Τζον Κέρι και Μιτ Ρόμνει όπου τόσο αυτοί όσο και τα παιδιά τους έχουν εισπράξει εκατομμύρια δολάρια από τις ουκρανικές εταιρείες φυσικού αερίου. (…)

Κοιτάτε,. Δεν είμαι εδώ για να υπερασπιστώ τον Β.Πούτιν. Η δουλειά μου σαν δημοσιογράφος είναι να αναζητήσω την αλήθεια. Και αυτό που συμβαίνει σήμερα, είναι ότι μας λένε ψέματα για την Ουκρανία σε επική κλίμακα.

Όταν μας λένε ότι οι μοναδικές σας επιλογές είναι είτε να είστε με τον Ζελένσκι, ο οποίος δεν είναι τίποτα άλλο από μια μαριονέτα που θα τον βρείτε στο you Tube με τακούνια να χορεύει, είτε με την Ρωσία. Ο Ζελένσκι επιλέχθηκε όπως τόσο πολλοί ηγέτες του δυτικού κόσμου.

Κοιτάτε που μας έχουν φέρει: Ότι ο πόλεμος είναι της Ρωσίας με την Ουκρανία.

Ο Πούτιν μας έχει προειδοποιήσει εδώ και 15 χρόνια ότι δεν πρόκειται να κάτσει αδρανής όταν οι παγκοσμιοποιητές καταλαμβάνουν τον κόσμο.

Η Ουκρανία είναι το κέντρο ξεπλύματος χρήματος για πολλούς ηγέτες εδώ στις ΗΠΑ. Δισεκατομμύρια δολάρια έχουν ξεπλυθεί μέσω της Ουκρανίας».

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/diethnis-asfaleia/lara-logkan-mas-eipan-psemata-se-epiki-klimaka-gia-tin-oukrania-to-kievo-kseplenei-to-mayro-xrima-ton-ipa/

Συνέδριο ΣΥΡΙΖΑ: Τα στελέχη της «Ομπρέλας» δείχνουν τα δόντια τους στον Τσίπρα -«Θέλει να κάνει αρχηγικό κόμμα»

Από

anixneuseis

March 18, 2022

Νίκος Φίλης και Πάνος Σκουρλέτης – Φωτογραφία αρχείου: Menelaos Myrillas / SOOC

18/03/2022 12:23
Λίγες εβδομάδες πριν το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ η εσωκομματική τάση «Ομπρέλα» έκανε αισθητή την παρουσία της.

Επιφανείς εκπρόσωποι της τάσης – την ώρα που ο Αλ. Τσίπρας περιόδευε στην Καλαμαριά – κάλεσαν τους δημοσιογράφους σε κεντρικό μπαρ του Συντάγματος για ποτό και χαλαρή συζήτηση ενόψει του 3ου Συνεδρίου που θα διεξαχθεί στα μέσα Απριλίου. Σημειώνεται ότι η «Ομπρέλα» αποτελεί συνασπισμό της τάσης 53+ και άλλων στελεχών με ειδική βαρύτητα, που πλέον συνιστούν το «αντίπαλο δέος» των λεγόμενων προεδρικών που στηρίζουν τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ.

Οι Νίκος Φίλης, Ευκλείδης Τσακαλώτος, Πάνος Σκουρλέτης, Νίκος Βούτσης, Δημήτρης Βίτσας, Τασία Χριστοδουλοπούλου, Αννέτα Καββαδία, Ανδρέας Ξανθός, Πάνος Λάμπρου ήταν παρόντες μεταξύ άλλων.

Φυσικά στα πηγαδάκια το θέμα που κυριάρχησε ήταν οι εσωκομματικές διεργασίες ενόψει του Συνεδρίου.

Ως γνωστόν, η εσωκομματική τάση του ΣΥΡΙΖΑ διαφωνεί ανοιχτά με τις προτάσεις του Αλέξη Τσίπρα για εκλογή προέδρου και μελών Κεντρικής Επιτροπής από την κομματική βάση.

Ο Τσίπρας θέλει να κάνει τον ΣΥΡΙΖΑ αρχηγικό κόμμα
Παρότι αναγνωρίζουν ότι δεν υπάρχει αντίπαλος στον Αλέξη Τσίπρα, για την ηγεσία του κόμματος, τα στελέχη της εσωκομματικής αντιπολίτευσης εξηγούν ότι αυτή η μέθοδος σκοπεύει να μετατρέψει τον ΣΥΡΙΖΑ σε αρχηγοκεντρικό και σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. «Αυτή η πρακτική έχει εφαρμοστεί σε άλλα κόμματα (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ) και ως αποτέλεσμα έχει να παίρνει λευκή επιταγή ο εκάστοτε αρχηγός τους. Πού υπάρχει η λογοδοσία; Ποια όργανα ελέγχουν έναν εκλεγμένο αρχηγό από τη βάση;» είναι μερικά από τα ερωτήματα που θέτουν.

Ακόμη πιο έκπληκτοι δηλώνουν για την πρόθεση να εκλεγεί και η Κεντρική Επιτροπή από την κομματική βάση τονίζοντας ότι τα όργανα από τον πρόεδρο μέχρι την ΚΕ πρέπει να εκλέγονται μετά από «βαθιά πολιτική συζήτηση» και διαδικασία στο Συνέδριο. Αντιδρούν δε στην πρόβλεψη να μετάσχουν στην ψηφοφορία «από τη βάση» άτομα που μπορούν να εγγραφούν μέχρι και την τελευταία στιγμή, αφήνοντας να εννοηθεί ότι αν κάτι τέτοιο γίνει συντονισμένα και μεθοδικά (από στελέχη ή πρώην υπουργούς) θα οδηγήσει σε αλλοίωση των εσωκομματικών συσχετισμών.

Προσθέτουν εν κατακλείδι ότι με αυτές τις προτάσεις ο Αλέξης Τσίπρας, ουσιαστικά λέει ότι «δεν μου κάνει αυτό το κόμμα, θέλω να φτιάξω κάτι άλλο». Για όλους αυτούς τους λόγους θα επιμείνουν στο συνέδριο να μην περάσει η πρόταση του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ.

«Δεν έχουμε πολιτική συμμαχιών» ενόψει εκλογών
Τα στελέχη της Ομπρέλας διευκρινίζουν πάντως ότι υπάρχουν και άλλα μείζονα ζητήματα, όπως, για παράδειγμα, η παντελής έλλειψη πολιτικών συμμαχιών ενόψει εκλογών.

Θεωρούν συγκεκριμένα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει εκπονήσει καν πλαίσιο συμμαχιών, πολλώ μάλλον όταν «όλα είναι ανοικτά», όπως εκτιμούν, ενόψει των επερχόμενων πρώτων εκλογών που θα διεξαχθούν με απλή αναλογική.

Τα όποια ανοίγματα έγιναν προς την πλευρά του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ θεωρούνται από τα στελέχη της Ομπρέλας «για το θεαθήναι» και χωρίς σοβαρή προεργασία, ενώ εκτιμούν ότι το κόμμα του Νίκου Ανδρουλάκη κόβει ψήφους αυτή τη στιγμή από τον ΣΥΡΙΖΑ και λιγότερο από τη ΝΔ.

Παραδέχονται ότι αυτή τη στιγμή προηγείται η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη, ωστόσο προβλέπουν ότι όσο περνά ο καιρός αρχίζει η κάμψη για το κυβερνών κόμμα, κυρίως λόγω ακρίβειας.

Φοβούνται επίσης την ενίσχυση κομμάτων που κινούνται στο άκρα δεξιά φάσμα της πολιτικής σκηνής, λόγω της ρευστής πολιτικής κατάστασης.

Εκλογές βλέπουν το φθινόπωρο το αργότερο και εκτιμούν ότι «όλα είναι ανοικτά». Όχι για να έρθει πρώτο κόμμα ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά για να εκμεταλλευτεί τη φθορά της ΝΔ.

Το σενάριο συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΚΙΝΑΛ χωρίς Τσίπρα
Όπως εξηγούν στελέχη της Ομπρέλας, η περίπτωση να συγκεντρώνουν αθροιστικά ΣΥΡΙΖΑ και ΚΙΝΑΛ μεγαλύτερο ποσοστό από τη ΝΔ είναι ορατή. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, λένε, δεν είναι μαθηματικά απίθανο να σχηματιστεί συγκυβέρνηση από τα δύο κόμματα, εφόσον το ΚΚΕ απόσχει από την ψηφοφορία παροχής ψήφου εμπιστοσύνης οπότε, αθροιστικά, οι θετικές ψήφοι που θα συγκεντρώσει στη Βουλή μια τέτοια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΚΙΝΑΛ θα είναι περισσότερες από τις αρνητικές. Ωστόσο, παραδέχονται ότι είναι δύσκολο για τον Νίκο Ανδρουλάκη να μπει σε μια τέτοια λογική. Με βάση αυτό το υποθετικό σενάριο πάντως, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η απάντηση που έδωσε στέλεχος της Ομπρέλας όταν ρωτήθηκε τι θα πράξει ο ΣΥΡΙΖΑ εάν η άλλη πλευρά θέσει ως όρο για τον σχηματισμό συγκυβέρνησης να μην είναι επικεφαλής της ο Αλέξης Τσίπρας: «Αυτό είναι ένα σενάριο υπό συζήτηση…».

Τσακαλώτος: Θα πρέπει ο ΣΥΡΙΖΑ να ψηφίσει τα μέτρα για τα καύσιμα, αν και ανεπαρκή
Ενδιαφέρον είχε επίσης και η άποψη που εξέφρασε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, κληθείς να σχολιάσει τα μέτρα επιδότησης για τα καύσιμα που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός και το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης: Είπε μεν «too little too late» (δηλαδή «πολύ λίγα και πολύ αργά») ωστόσο είπε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να τα ψηφίσει, αν και δεν είναι καθόλου ικανοποιητικά.

iefimerida.gr

Bloomberg: Να τι αποκαλύπτουν οι μέχρι τώρα κινήσεις των Ρώσων στη νότια Ουκρανία για τα σχέδια του Πούτιν

Από

anixneuseis

March 18, 2022

Ρωσικά άρματα μάχης στη Χερσώνα
ΤΡΥΦΩΝΑΣ ΚΑΪΣΕΡΛΙΔΗΣ
18/03/2022 08:11
Τις πραγματικές προθέσεις του Βλαντιμίρ Πούτιν για την Ουκρανία επιχειρεί να σκιαγραφήσει το Bloomberg.

Οι σχεδιασμοί των επιτελών της Ρωσίας για την εισβολή στην Ουκρανία έχουν πέσει μέχρι στιγμής έξω, αλλά στο νότο η προέλασή τους έχει σημειώσει αρκετή πρόοδο για να φέρει στην επιφάνεια τις πραγματικές προθέσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν, λέει το Βloomberg.

H ταχεία κατάληψη της Χερσώνας, της Μελιτόπολης και του Μπερντιάσκ επέτρεψε στις δυνάμεις της Ρωσίας να αρχίσουν να υλοποιούν αυτό που φαντάζει ως υπόδειγμα για τους δεδηλωμένους στόχους του πολέμου που εξαπέλυσε ο Βλαντίμιρ Πούτιν, δηλαδή την αποστρατιωτικοποίηση και την «αποναζιστικοποίηση» της Ουκρανίας.

Μετά τις αρχικές επιτυχίες, ωστόσο, η προέλαση των ρωσικών δυνάμεων στο νότο συνάντησε αντίσταση στη Μαριούπολη και το Μικολάιβ – πύλη προς την Οδησσό στη δυτική Ουκρανία – όπου οι εκβολές του ποταμού Μπουγκ σχηματίζουν ένα φυσικό αμυντικό φράγμα.

Χερσαία γέφυρα με την Κριμαία – Κατάληψη της ακτογραμμής της Ουκρανίας στη Μαύρη Θάλασσα
Αλλά μια κατάληψη ολόκληρης της ακτογραμμής στη Μαύρη Θάλασσα «θα συνιστούσε καταστροφή για την Ουκρανία καθώς το 70% των εξαγωγών μας και το 90% των σιτηρών μας διακινούνται διά θαλάσσης», λέει στο Bloomberg η Χάνα Σέλεστ, διευθύντρια προγραμμάτων ασφαλείας στο Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής «Ουκρανικό Πρίσμα» με έδρα την Οδησσό.

Xάρτης με τις εκτιμήσεις του Ινστιτούτου Για τη Μελέτη του Πολέμου για τις θέσεις των ρωσικών δυνάμεων στην Ουκρανία
Αλλά πέρα από την οικονομική και πολιτική σημασία του ελέγχου της πρόσβασης της Ουκρανίας στα λιμάνια η Ρωσία θα μπορούσε να διασφαλίσει και μια χερσαία γέφυρα που θα την ενώνει με την προσαρτημένη από το 2014 Κριμαία και να δημιουργήσει έτσι σιδηροδρομικές συνδέσεις για επιμελητειακή υποστήριξη και να απελευθερώσει σημαντικό ανθρώπινο δυναμικό για την υποστήριξη στρατιωτικών στόχων αλλού.

Η σημασία της «Νέας Ρωσίας» για την προπαγάνδα του Πούτιν
Η περιοχή αυτή της νότιας και ανατολικής Ουκρανίας είναι εξίσου σημαντική για πολιτικούς και προπαγανδιστικούς λόγους. Η «Νovorossiya», ή «Νέα Ρωσία», όπως αποκαλείτο στα χρόνια της ρωσικής τσαρικής αυτοκρατορίας, παίζει κεντρικό ρόλο στο αφήγημα του Πούτιν ότι οι δύο χώρες αποτελούν ένα ρωσικό έθνος.

Οι προσδοκίες της Μόσχας έδειχναν να εκπληρώνονται τα πρώτα 24ωρα του πολέμου καθώς οι ρωσικές δυνάμεις με αφετηρία την Κριμαία συνάντησαν μικρή αντίσταση επί δέκα μέρες στην προέλασή τους σε μήκος περίπου 500 χλμ. της ακτογραμμής. «ο ρωσικός στρατός που εισέβαλε από τη Λευκορωσία στα βόρεια είναι ουσιαστικά η ομάδα Β, ενώ οι πιο επίλεκτες δυνάμεις που προέλασαν από τα βορειοανατολικά του Κιέβου και το Νότο τα πήγαν καλύτερα», λέει ο Βρετανός στρατηγός ε.α. Ρίτσαρντ Μπάρονς. «Κινήθηκαν σε πιο ανοικτά εδάφη και είχαν το μεγάλο πλεονέκτημα των μικρότερων γραμμών εφοδιασμού, καθώς ελέγχουν την Κριμαία», συμπληρώνει.

Η κατάληψη της Μελιτόπολης και της Χερσώνας
Στις 26 Φεβρουαρίου δυνάμεις της Ρωσίας εισέβαλαν στη Μελιτόπολη, περίπου 130 χλμ βορειοανατολικά της Κριμαίας, ένα 24ωρο αργότερα στο Μπερντιάνσκ, κάπου 120 χλμ δυτικότερα, και στις 3 Μαρτίου στη Χερσώνα των 280.000 κατοίκων, τη μοναδική μεγάλη πόλη της Ουκρανίας που έχει πέσει μέχρι στιγμής στα χέρια τους.

Ο τρόπος διαχείρισης από τις δυνάμεις κατοχής στις πόλεις αυτές, αλλά και σε μικρότερα αστικά κέντρα στο νότο, φαίνεται να ακολούθησε ένα σχέδιο με την διασφάλισή τους αρχικά από το στρατό, την εγκατάσταση στη συνέχεια της Rosgvarida – μια χωροφυλακή με παρόμοιο ρόλο με εκείνο της ειδικής αστυνομίας επί ΕΣΣΔ, ενώ οι σημαίες της Ρωσίας αντικατάστησαν τις ουκρανικές στα κύρια κέντρα διοίκησης.

Στη Μελιτόπολη Ρώσοι στρατιώτες απήγαγαν τον δήμαρχο Ιβάν Φεντόροφ – αν και απελευθερώθηκε αργότερα – και τον αντικατέστησαν με ντόπια πολιτικό πρόθυμη να συνεργαστεί με τις δυνάμεις κατοχής, που κάλεσε τον πληθυσμό να αποδεχθεί τη «νέα πραγματικότητα» και να σταματήσει «τις ακραίες» ενέργειες, όπως οι διαδηλώσεις. Στη Χερσώνα οι ρωσικές δυνάμεις αναζητούσαν πόρτα – πόρτα Ουκρανούς αξιωματούχους των δυνάμεων ασφαλείας, δημοσιογράφους και ακτιβιστές, με τον ΥΠ ΕΞ της χώρας, Ντμίτρο Κουλέμπα να υποστηρίζει ότιη Ρωσία προσπαθεί να οργανώσει «δημοψήφισμα» για τη δημιουργία «Λαϊκής Δημοκρατίας της Χερσώνας» στα πρότυπα εκείνων του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ.

Το δράμα της Μαριούπολης και η αγωνία της Οδησσού
Την ίδια ώρα η πολιορκία και οι αδυσώπητοι βομβαρδισμοί που σπέρνουν θάνατο και καταστροφή συνεχίζονται στη Μαριούπολη, την οποία εγκατέλειψαν χιλιάδες άμαχοι αυτή την εβδομάδα και το θέατρο της οποίας – που χρησιμοποιούσαν εκατοντάδες κάτοικοι ως καταφύγιο – βομβαρδίστηκε χθες.

Η Οδησσός, λέει στην ανάλυσή του το Bloomberg, θα αποτελέσει μεγαλύτερη πρόκληση για τις δυνάμεις της Ρωσίας και μέχρι στιγμής έχει γλιτώσει το ανελέητο αεροπορικό σφυροκόπημα που ερημώνει άλλες πόλεις της Ουκρανίας. Αν και μεγάλο μέρος του πληθυσμού των ενός εκατομμυρίου κατοίκων είναι Ρωσόφωνοι μένει να αποδειχθεί αν θα στηρίξουν τη ρωσική εισβολή με τον δήμαρχο Γκενάντι Τρουχάνοφ, που είχε ρωσικό διαβατήριο μέχρι το 2017, να οργανώνει την άμυνα της πόλης με οδοφράγματα και αντιαρματικές παγίδες.

Για να φθάσουν βέβαια εκεί οι Ρώσοι θα πρέπει πρώτα να περάσουν από το Μικολάιβ κι οι μέχρι τώρα προσάθειές τους να το καταλάβουν ή να το παρακάμψουν έχουν αποτύχει. Αλλά και μια απόβαση φαντάζει δύσκολη, μολονότι ρωσικά πολεμικά σκάφη έχουν συγκεντρωθεί ανοικτά της Οδησσού, καθώς οι κατάλληλες για μια τέτοια επιχείρηση είναι ναρκοθετημένες και έχουν αναπτυχθεί αμυντικές δυνάμεις.

Σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Μπάρονς ο αποκλεισμός της Ουκρανίας από την πρόσβασή της στη Μαύρη Θάλασσα θα παραμείνει βασικός στρατηγικός στόχος της Ρωσίας, όσο συνεχίζονται οι μάχες, αλλά ο ίδιος αμφισβητεί κατά πόσον το αρχικό σχέδιο του Πούτιν για την Ουκρανία μπορεί πλέον να επιτευχθεί: «H κατοχή αυτή δεν πρόκειται να λειτουργήσει», λέει σημειώνοντας ότι αυξάνονται οι λόγοι να αναζητήσει διέξοδο ο Πούτιν. Το ερώτημα για την Οδησσό και άλλα αστικά κέντρα είναι μέχρι που είναι διατεθειμένος να φθάσει ο απογοητευμένος Ρώσος πρόεδρος – περιλαμβανομένης της χρήσης χημικών ή ακόμη και εθνοκάθαρσης – για να καθυποτάξει την Ουκρανία.

iefimerida.gr

1...2,0302,0312,032...3,040 Σελίδα 2,031 από 3,040

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Πλάμεν Τόντσεφ: Ο στόχος της Κίνας να γίνει ηγέτιδα δύναμη ως το 2050 – Γιατί χρειάζεται τη Ρωσία

Συνέντευξη: Πλάμεν Τόντσεφ

Μιχάλης Ψύλος: Η περίπλοκη σχέση της Τουρκίας με τη Μόσχα και τους Ρώσους ολιγάρχες

Σάββατο, 19 Μαρτίου 2022 07:17

Ευάλωτη στη Μόσχα

Ανάλυση CT: Φίλοι κι εχθροί του Πούτιν-Ο πόλεμος αλλάζει τον παγκόσμιο γεωπολιτικό χάρτη

Κουβεντιάζοντας τις εξελίξεις στον Ρωσο-Ουκρανικό Πόλεμο με Κλαούζεβιτς και Σουν Τζου

Η ζωή δεν σταματά όταν σταματά η καρδιά

Μοναδική περίπτωση

Ταλαντώσεις αναμνήσεων

30 δευτερόλεπτα μετά την παύση της καρδιακής λειτουργίας συνεχιζόταν η παραγωγή εγκεφαλικών κυμάτων του ασθενούς, σύμφωνα με τη νέα μελέτη.

Ερωτήματα ζωής και θανάτου

Οι 5 τύποι εγκεφαλικών κυμάτων

Πόλεμος στην Ουκρανία: 15 ερωτήσεις και 15 απαντήσεις για αυτό που συμβαίνει και αλλάζει την μοίρα του κόσμου

ΤΗΝ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΔΕΝ ΘΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΥΓΟΥΜΕ. ΤΟ ΘΕΜΑ ΕΙΝΑΙ ΤΙ ΘΑ ΠΑΡΑΔΩΣΟΥΜΕ. ΑΠΟΛΥΤΕΣ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΗΣ ΚΥΝΕΡΝΗΣΗΣ

Ο επιτήδειος ουδέτερος: Η Τουρκία στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Η ομιλία του γερουσιαστή Μπένι Σάντερς στο Κογκρέσο που προκάλεσε έκπληξη

Λάρα Λόγκαν: «Μας είπαν ψέματα σε επική κλίμακα για την Ουκρανία – Το Κίεβο ξεπλένει το “μαύρο χρήμα” των ΗΠΑ»

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/diethnis-asfaleia/lara-logkan-mas-eipan-psemata-se-epiki-klimaka-gia-tin-oukrania-to-kievo-kseplenei-to-mayro-xrima-ton-ipa/

Συνέδριο ΣΥΡΙΖΑ: Τα στελέχη της «Ομπρέλας» δείχνουν τα δόντια τους στον Τσίπρα -«Θέλει να κάνει αρχηγικό κόμμα»

Bloomberg: Να τι αποκαλύπτουν οι μέχρι τώρα κινήσεις των Ρώσων στη νότια Ουκρανία για τα σχέδια του Πούτιν